1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:14,360 --> 00:00:18,440
{\an8}<i>Suyun yerine geçebilecek bir şey yok.</i>
<i>Elimizdeki en değerli kaynak su.</i>

4
00:00:18,520 --> 00:00:22,440
<i>Buna bir kriz muamelesi yapmamız gerek</i>
<i>ama bunu yapmıyoruz.</i>

5
00:00:23,400 --> 00:00:26,640
{\an8}Diyelim ki kansere çözüm bulduk
ve aradan yüz yıl geçti

6
00:00:26,720 --> 00:00:29,560
{\an8}ama hâlâ milyonlarca çocuk
kanserden ölüyor.

7
00:00:29,640 --> 00:00:33,600
Korkunç bir senaryo
ama su konusunda tam bu noktadayız.

8
00:00:37,240 --> 00:00:43,560
{\an8}Hükûmet, halka nasıl bir durumla
karşı karşıya olduğunu söylemiyor.

9
00:00:46,120 --> 00:00:48,760
<i>Dünyada yaklaşık 7,7 milyar insan yaşıyor.</i>

10
00:00:49,640 --> 00:00:54,240
<i>Neredeyse iki milyar insan</i>
<i>temiz su olmadan yaşamaya çalışıyor.</i>

11
00:00:57,360 --> 00:01:00,320
<i>Su krizi kapıda değil,</i>
<i>krizin eli kulağında değil.</i>

12
00:01:03,920 --> 00:01:05,760
<i>Su krizi şu an burada.</i>

13
00:01:06,280 --> 00:01:08,720
{\an8}BM, 2025 yılında 1,8 milyar insanın

14
00:01:08,800 --> 00:01:12,800
{\an8}su kıtlığı çeken yerlerde
yaşayacağını öngörüyor.

15
00:01:14,640 --> 00:01:20,160
{\an8}İnsanlar aniden açlıktan ölmeyecek.
Memleketlerinde su tükenince göçecekler.

16
00:01:24,240 --> 00:01:29,120
<i>Genel algının aksine, bu kriz</i>
<i>gelişmekte olan ülkelere özgü değil.</i>

17
00:01:29,640 --> 00:01:33,240
<i>Her yerde, herkesi etkilemeye</i>
<i>başladı bile.</i>

18
00:01:34,880 --> 00:01:38,080
<i>Değişen iklimin acıması yok,</i>
<i>suyu kendine saklıyor.</i>

19
00:01:40,440 --> 00:01:43,240
<i>Kirlilik, kaynakları</i>
<i>kullanılmaz hâle getiriyor.</i>

20
00:01:44,800 --> 00:01:48,240
<i>Altyapılar tamir edilemeyecek kadar</i>
<i>hızlı çöküyor.</i>

21
00:01:51,240 --> 00:01:55,400
<i>Her geçen gün dünyada</i>
<i>daha çok insan susuz kalıyor.</i>

22
00:01:58,120 --> 00:02:01,320
{\an8}Çoğu zaman su krizleri
doğanın başının altından çıkmaz.

23
00:02:01,400 --> 00:02:02,800
{\an8}İnsanların işidir.

24
00:02:03,840 --> 00:02:07,040
Plansız çalışarak,
doğru teknolojileri kullanmayarak,

25
00:02:07,120 --> 00:02:11,360
yeterince erken tepki vermeyerek
kendimizi başarısızlığa sürüklüyoruz.

26
00:02:13,040 --> 00:02:14,840
<i>Bu dehşet verici bir kriz.</i>

27
00:02:15,440 --> 00:02:18,120
<i>Peki ya çözüm zaten elimizde mevcutsa?</i>

28
00:02:23,520 --> 00:02:27,720
<i>Şu anda dünyanın dört bir yanında</i>
<i>bir vizyonerler ve mucitler ordusu</i>

29
00:02:27,800 --> 00:02:31,920
<i>hepimizin muhtaç olduğu suyu</i>
<i>üretmek, tedarik etmek ve temizlemek için</i>

30
00:02:32,000 --> 00:02:36,240
<i>su sistemlerini yeniden tasarlayıp</i>
<i>baştan yaratmaya çalışıyor.</i>

31
00:02:38,320 --> 00:02:42,080
{\an8}Dünyanın çözmesi gereken
üç farklı su problemi var.

32
00:02:42,160 --> 00:02:44,320
{\an8}Birincisi, suyun azlığı.

33
00:02:44,400 --> 00:02:48,880
İkincisi, iklim değişikliğine dayanıklı
bir altyapı inşa edebilmek.

34
00:02:48,960 --> 00:02:53,000
Üçüncüsü, tüm bunları
uygun bir maliyete getirmek.

35
00:02:53,080 --> 00:02:55,000
{\an8}Bu krizin en büyük sorunu

36
00:02:55,080 --> 00:02:57,680
{\an8}içebileceğimiz su azalırken

37
00:02:57,760 --> 00:03:01,160
içemeyeceğimiz suyun
her yeri basması olacak.

38
00:03:01,240 --> 00:03:02,160
Çözümler var.

39
00:03:02,240 --> 00:03:05,280
Mesele çözümleri uygulayıp
durumu düzeltmekte.

40
00:03:05,360 --> 00:03:08,120
{\an8}Bu sorunları çözmek için
zamanla yarışıyoruz.

41
00:03:08,200 --> 00:03:12,880
{\an8}Elimizde çözüm olmasına rağmen
vakitli uygulayamamak beni kahrediyor.

42
00:03:12,960 --> 00:03:17,440
{\an8}Yalnızca dünya nüfusunu
idame ettirmekle kalmayıp

43
00:03:17,520 --> 00:03:22,480
{\an8}yaşam tarzımızı da koruyacak suya
talep inanılmaz ölçüde arttı.

44
00:03:22,560 --> 00:03:25,680
{\an8}Ama işleri hâlâ
geçmişteki gibi yürütmeye çalışıyoruz.

45
00:03:28,440 --> 00:03:32,920
{\an8}Yüzyılın başlarında
herkes kendi kanalizasyonundan sorumluydu.

46
00:03:33,000 --> 00:03:38,000
Herkes kendi suyunu çıkarırdı.
Ya kuyu kazarlardı ya dereden çekerlerdi.

47
00:03:38,080 --> 00:03:42,080
Evin arkasına tuvalet çukuru açar
ya da atık su havuzu yaparlardı.

48
00:03:42,960 --> 00:03:45,040
Bu, halk sağlığını tehdit ediyordu.

49
00:03:45,120 --> 00:03:48,640
İnsanlar hastalanmaya başlayınca
hükûmetler devreye girdi

50
00:03:48,720 --> 00:03:51,360
ve bu görevin devlete düştüğünü,

51
00:03:51,440 --> 00:03:55,400
toplumun güvenliğini ve refahını
sağlamak gerektiğini,

52
00:03:55,480 --> 00:03:57,320
paranın sorun olmadığını söylediler.

53
00:03:57,400 --> 00:04:03,240
Her eve boru taşıyarak
müthiş pahalı lağımlar inşa ettiler.

54
00:04:03,320 --> 00:04:06,520
Her eve bir atık ve bir temiz su borusu.

55
00:04:06,600 --> 00:04:11,360
Çok kolay eskiyip değiştirilmesi gereken
inanılmaz karmaşık sistem ağları

56
00:04:11,440 --> 00:04:13,720
ve bunun getirdiği masraflar...

57
00:04:13,800 --> 00:04:15,960
Ama güvenli bir ortam sağladı.

58
00:04:16,040 --> 00:04:19,840
Suyun halkın sağlığını
tehdit etmesinin önüne geçildi.

59
00:04:22,000 --> 00:04:24,520
<i>Başımızı beladan</i>
<i>böyle tasarılarla kurtarmaya çalışmak</i>

60
00:04:24,600 --> 00:04:26,440
<i>sorunu daha da derinleştiriyor.</i>

61
00:04:27,160 --> 00:04:30,800
<i>Eski bir altyapıya kaynak akıttıkça</i>
<i>karşımızdaki asıl zorluk</i>

62
00:04:30,880 --> 00:04:34,320
<i>eski ve verimsiz bir sistemden kurtulup</i>

63
00:04:34,400 --> 00:04:38,000
<i>suya yeni bir yaklaşıma</i>
<i>zihnen daha açık olmak hâline geliyor.</i>

64
00:04:39,200 --> 00:04:42,040
<i>Kriz, odak sağlamak için birebirdir.</i>

65
00:04:42,120 --> 00:04:47,240
<i>Flint, Michigan'da içme suyunda</i>
<i>kurşun bulunması kriziyle karşılaştığında</i>

66
00:04:47,720 --> 00:04:50,200
<i>aktivistler değişim talep etmekle kalmadı,</i>

67
00:04:50,280 --> 00:04:54,000
<i>soruna yaratıcı bir</i>
<i>çözüm bulmaya çalıştılar.</i>

68
00:04:55,120 --> 00:05:01,400
<i>Bu yaratıcı ve kararlı insanlardan biri de</i>
<i>rapçi, aktör ve girişimci Jaden Smith.</i>

69
00:05:02,640 --> 00:05:07,680
{\an8}Su konusundaki tutkum
11 yaşındayken başladı.

70
00:05:07,760 --> 00:05:11,920
{\an8}Okuldaki öğretmenlerimden
çevreyi öğrenmemle başladı.

71
00:05:12,000 --> 00:05:16,040
Değişiklik için eyleme geçmek istediğim
bir noktaya geldi.

72
00:05:16,120 --> 00:05:18,800
Fark yaratmak için bir şey yapmak istedim.

73
00:05:18,880 --> 00:05:24,560
Hep çabalayarak dünyanın dört yanında
bir etki ve fark yaratmak istemişimdir.

74
00:05:24,640 --> 00:05:29,280
Afrika'da, Hindistan'da
filtre sistemleri kurmak istiyordum.

75
00:05:29,800 --> 00:05:32,040
Bu fikirleri geliştirmeye başladığımda

76
00:05:32,120 --> 00:05:35,400
o kadar uzağa gitmeye
gerek olmadığını gördüm.

77
00:05:35,480 --> 00:05:41,320
Burada, kendi ülkemizde çözülmesi gereken
su sanitasyonu sorunları var.

78
00:05:42,600 --> 00:05:46,600
Bu krizin Flint halkında
yarattığı etkiye bakın.

79
00:05:46,680 --> 00:05:49,160
Orada yaşayan çocukların, yaşlıların

80
00:05:49,240 --> 00:05:53,160
musluktan akan suyu hâlâ
kullanamıyor olması insanı kahrediyor.

81
00:05:57,120 --> 00:05:59,120
O topluluğa yardım eli uzatıp

82
00:05:59,200 --> 00:06:02,640
temiz suya erişimi olmayanlar için
suyu arıtmak istedik.

83
00:06:02,720 --> 00:06:05,880
İşte Flint'teki Su Kutusu'nun amacı da bu.

84
00:06:09,400 --> 00:06:11,080
SU KUTUSU

85
00:06:11,160 --> 00:06:17,640
Su Kutusu, suyu filtreleyip
60 saniyede 38 litre su arıtabiliyor.

86
00:06:18,240 --> 00:06:21,120
Özellikle kurşunu arıtmak için tasarlandı

87
00:06:21,200 --> 00:06:24,720
ve sahadaki çalışanlarımız
suyu her gün test ediyor.

88
00:06:28,960 --> 00:06:33,600
Planımız ve hedefimiz
bu sistemi burada oturtmak

89
00:06:33,680 --> 00:06:37,520
ve aynı sorunla boğuşan
başka yerlere bu çözümü ulaştırmak,

90
00:06:37,600 --> 00:06:41,720
"Burada sudaki sorun kurşun değilmiş,

91
00:06:41,800 --> 00:06:44,920
makinenin konfigürasyonunu
değiştirelim." diyebilmek.

92
00:06:45,560 --> 00:06:48,960
Hedefimiz bu sistemi
ihtiyaç olan bölgelere taşıyıp

93
00:06:49,040 --> 00:06:52,960
aynı Flint'te olduğu gibi
verimli biçimde çalışabilmeleri için

94
00:06:53,040 --> 00:06:55,040
o yere göre modifiye edebilmek.

95
00:06:56,080 --> 00:06:59,840
{\an8}Su, tüm dünyayı etkilediği için
küresel bir sorun olarak görülüyor

96
00:06:59,920 --> 00:07:01,680
{\an8}ama aslında yerel bir sorun

97
00:07:01,760 --> 00:07:04,720
{\an8}çünkü çözümü ilden ile,
ilçeden ilçeye çalışmak.

98
00:07:04,800 --> 00:07:08,120
İşte bu yüzden
su sorunuyla birebir boğuşan,

99
00:07:08,200 --> 00:07:12,320
kuraklıkla ya da su kalitesinde düşüşle
mücadele eden insanlar

100
00:07:12,400 --> 00:07:15,960
asıl yenilikçi olan,
sınırları zorlayan insanlar oluyor.

101
00:07:16,040 --> 00:07:18,440
Gelecek de bunda yatıyor.

102
00:07:21,920 --> 00:07:26,040
Sınırları zorlayan bir mucit de
Beth Koiji.

103
00:07:26,120 --> 00:07:30,120
Kuyusu kuruduğunda
sıra dışı bir çözüm bulmak zorunda kalmış.

104
00:07:30,200 --> 00:07:32,320
Lisans eğitimim sırasında

105
00:07:32,400 --> 00:07:36,600
{\an8}sudan bulaşan hastalıklar kapmaktan
bıkıp usanmıştım.

106
00:07:37,200 --> 00:07:40,160
{\an8}Yurt odamda kendi filtre sistemimi kurdum,

107
00:07:41,080 --> 00:07:43,680
{\an8}tüm bakterileri
ya öldürüyor ya temizliyordu.

108
00:07:44,920 --> 00:07:47,480
Bu çözümü etrafımdakilere götürdüm,

109
00:07:47,560 --> 00:07:50,760
bu basit filtreyi
evde nasıl yapacaklarını öğrettim.

110
00:07:50,840 --> 00:07:53,240
Çünkü Kenya'da filtreler ucuz değil.

111
00:07:55,360 --> 00:07:58,840
2016'da Kenya
büyük bir kuraklıkla boğuşuyordu.

112
00:07:58,920 --> 00:08:02,920
İnsanlar filtreleri
çözüm olarak görmemeye başlamıştı

113
00:08:03,000 --> 00:08:06,640
çünkü halihazırda
filtreleyecek kadar suları yoktu.

114
00:08:07,120 --> 00:08:10,360
Tek çözüm bir nehirden su taşımaktı.

115
00:08:11,240 --> 00:08:15,440
Çocuklar tüm gün nehir yolundaydı,
okula gitmiyorlardı.

116
00:08:15,960 --> 00:08:19,280
Bu suyun içinde yüksek seviyede
kimyasal kirlenme var.

117
00:08:19,360 --> 00:08:21,880
Yani bu içilecek bir su değil.

118
00:08:23,520 --> 00:08:28,960
Yani havadaki nemi kullanabilecek
çok spesifik bir çözüm gerekliydi.

119
00:08:32,760 --> 00:08:37,280
<i>Su kıtlığının ülkesini kasıp kavurmasından</i>
<i>bıkıp usanan Beth</i>

120
00:08:37,360 --> 00:08:41,160
<i>bir çözüm bulmak için doğaya bakmış.</i>

121
00:08:41,240 --> 00:08:45,440
Havadan su elde etmek
doğada yeni bir kavram değil.

122
00:08:46,120 --> 00:08:51,600
İçme sularını atmosferden elde eden
bir Namibya böceği var.

123
00:08:52,080 --> 00:08:56,800
Atmosferdeki su
tüm dünyadaki nehirlerin altı katı.

124
00:08:56,880 --> 00:09:00,680
Yani hava, henüz kullanılmamış
devasa bir kaynak.

125
00:09:03,280 --> 00:09:07,120
<i>Beth, atmosferden</i>
<i>temiz su elde eden bir makine icat etti</i>

126
00:09:07,200 --> 00:09:09,600
<i>ve adını Majik koydu.</i>

127
00:09:11,040 --> 00:09:14,000
<i>Beth, icadını Ark Yetimhanesine götürdü</i>,

128
00:09:14,080 --> 00:09:18,480
<i>böylece çocuklar suya gitmek yerine</i>
<i>eğitime odaklanabilecekti.</i>

129
00:09:20,440 --> 00:09:22,640
Bunlar basit teknolojiler.

130
00:09:22,720 --> 00:09:26,920
Buzdolabı ve klimayla
aynı prensiple çalışıyor.

131
00:09:27,000 --> 00:09:32,000
Hava bir fan aracılığıyla içeri çekilip
kondenser serpantininden geçiyor.

132
00:09:32,520 --> 00:09:37,440
Yoğuşma işlemi burada gerçekleşiyor
ve su, toplama tankında toplanıyor.

133
00:09:41,560 --> 00:09:44,040
Çok kurak bir mevsim geçirdik,

134
00:09:44,120 --> 00:09:47,920
bu çocukların tek su kaynağı
bu filtre oldu.

135
00:09:48,400 --> 00:09:50,120
Onlar için bir güvence gibi.

136
00:09:51,720 --> 00:09:54,920
Hava var olduğu sürece
içme suyumuz da var.

137
00:10:00,000 --> 00:10:05,040
<i>Kimi yerlerde ise temiz suya ulaşmak için</i>
<i>teknolojik yenilikler yeterli değil,</i>

138
00:10:05,120 --> 00:10:08,000
<i>çok basit ama bulunması zor bir şey lazım.</i>

139
00:10:08,720 --> 00:10:09,720
<i>Para.</i>

140
00:10:12,720 --> 00:10:16,760
Bugün, yani 2019 yılında
beş yaşın altındaki bir milyon çocuk

141
00:10:16,840 --> 00:10:20,240
temiz su ve sanitasyona erişemeyip
hayatlarını kaybetti.

142
00:10:21,600 --> 00:10:26,680
Bu sorunun ne raddede olduğunu
ilk kez su taşımaya gittiğimde anladım.

143
00:10:26,760 --> 00:10:32,360
Zambiya'da kırsalda bir köydeydim
ve yanımda 14 yaşında bir kız vardı.

144
00:10:32,440 --> 00:10:38,280
O bir bidon aldı, ben bir bidon aldım
ve bir çevirmenle beraber yola koyulduk.

145
00:10:38,360 --> 00:10:42,320
İki kilometre kadar yürüdükten sonra
bir sondaj kuyusuna geldik.

146
00:10:43,920 --> 00:10:48,120
"Büyüyünce ne olacaksın?" diye sordum.
"Bu köyde mi yaşayacaksın?"

147
00:10:48,200 --> 00:10:51,600
Kız bana baktı
ve "Hayır, burada kalmayacağım." dedi.

148
00:10:51,680 --> 00:10:55,640
"Büyük şehre, Lusaka'ya gideceğim.
Hemşire olacağım." dedi.

149
00:10:58,000 --> 00:11:02,200
Ben Affleck'le
14 yaşındaki hâlimiz aklıma geldi,

150
00:11:02,280 --> 00:11:06,040
"New York'a gidip oyuncu olacağız."
deyişimizi hatırladım.

151
00:11:06,120 --> 00:11:08,080
Birden o duyguyu anımsadım.

152
00:11:08,160 --> 00:11:10,720
Arabaya bindikten sonra birden dank etti,

153
00:11:10,800 --> 00:11:16,400
bu kızın evinin iki kilometre ötesine
o kuyuyu açan insanın öngörüsü olmasaydı

154
00:11:17,200 --> 00:11:20,240
böyle bir gelecek hayal etmesi
mümkün dahi olamazdı.

155
00:11:20,320 --> 00:11:25,520
Tüm gününü okulda değil,
nehirden su taşıyarak geçirirdi.

156
00:11:30,360 --> 00:11:32,480
Karşınızda Matt Damon ve Gary White.

157
00:11:38,600 --> 00:11:40,800
Derneğinizle ilgili bir haber okudum.

158
00:11:40,880 --> 00:11:43,200
Bir kadın içme suyuna erişebilmek için

159
00:11:43,280 --> 00:11:46,560
ayda 60 dolar ödeyip
şişe su sipariş ediyormuş.

160
00:11:46,640 --> 00:11:50,960
Programınız sayesinde
su kaynağı yaptırmak için kredi almış

161
00:11:51,040 --> 00:11:54,240
ve kredi ödemeleri
aylık beş ila altı dolarmış.

162
00:11:54,320 --> 00:11:55,160
-Evet.
-Öyle.

163
00:11:55,240 --> 00:11:58,840
Kulağa basit geliyor,
daha önce düşünülmemiş olması inanılmaz.

164
00:11:58,920 --> 00:12:03,160
Çözüm gerçekten su kaynağı için
kredi sağlamak kadar basit mi?

165
00:12:03,240 --> 00:12:05,960
Evet, kendi çözümlerinin
bir parçası oluyorlar.

166
00:12:06,040 --> 00:12:08,720
Kendi sorunlarını kendileri çözüyorlar.

167
00:12:10,680 --> 00:12:12,680
Water.org'da amacımız

168
00:12:12,760 --> 00:12:18,800
{\an8}halk, temiz su ve sanitasyon arasındaki
bariyerleri tek tek yıkabilmek.

169
00:12:20,560 --> 00:12:26,120
Evde kullanılabilecek filtreler için
maddi yardımda bulunuyoruz,

170
00:12:26,200 --> 00:12:31,320
böylece insanlar
su taşımak zorunda kalmamanın da ötesinde

171
00:12:31,400 --> 00:12:34,360
temiz ve içilebilir suya erişebiliyorlar.

172
00:12:37,240 --> 00:12:42,040
{\an8}Topladığımız ve bağışladığımız
ana para yaklaşık 27 milyon dolar

173
00:12:42,120 --> 00:12:46,400
{\an8}ve insanlara ihtiyaçları olan
su ve sanitasyon çözümlerini sağlamak için

174
00:12:46,480 --> 00:12:50,800
verdiğimiz mikro kredilerle
ulaştığımız meblağ 1,1 milyar dolar.

175
00:12:55,160 --> 00:12:58,080
Tüm bu çabalarımızın
bize göre asıl başarısı

176
00:12:58,160 --> 00:13:03,600
verdiğimiz kredilerin
%99'unun geri ödeniyor olması.

177
00:13:04,120 --> 00:13:06,880
Bu gerçekten inanılmaz.

178
00:13:08,960 --> 00:13:14,880
Bu insanlar dünya üzerindeki
en fakir insanlardan ve tek istedikleri...

179
00:13:14,960 --> 00:13:17,880
Pazarın içine girebilmeleri için
yardım eli uzatıp

180
00:13:18,480 --> 00:13:22,400
kendi sorunlarını kendileri çözebilme
imkânı verdiğinizde çözeceklerdir.

181
00:13:22,480 --> 00:13:25,560
Onları yardıma muhtaç insanlar gibi
görmek yerine

182
00:13:25,640 --> 00:13:28,960
ekonomik düzenin
bir parçası olarak görürseniz

183
00:13:29,040 --> 00:13:31,120
yapabilecekleri sizi şaşırtacak.

184
00:13:31,200 --> 00:13:36,040
Üç milyonu aşkın kredi sağladık,
%99 derken çok ciddiyim.

185
00:13:42,000 --> 00:13:46,120
<i>Elbette temiz suya erişim</i>
<i>denklemin sadece bir kısmı.</i>

186
00:13:46,200 --> 00:13:52,240
<i>Sağlıklı ve sürdürebilir bir gelecek</i>
<i>krizin diğer aciliyetini çözmeye bağlı.</i>

187
00:13:52,320 --> 00:13:53,440
<i>Sanitasyon.</i>

188
00:13:56,200 --> 00:13:59,160
<i>Bill ve Melinda Gates Vakfı'na göre</i>

189
00:13:59,240 --> 00:14:05,200
<i>sanitasyon eksikliği günde beş yaş altında</i>
<i>1.200 çocuğun ölümüne neden oluyor.</i>

190
00:14:05,760 --> 00:14:09,800
<i>Bu, AIDS, kızamık ve veremin</i>
<i>toplamından fazla.</i>

191
00:14:10,560 --> 00:14:13,120
<i>Sifon ve merkezi kanalizasyon sistemleri</i>

192
00:14:13,200 --> 00:14:17,560
<i>güvenli sanitasyon için</i>
<i>ideal sistem kabul edilse de</i>

193
00:14:18,080 --> 00:14:20,440
<i>gelişmiş ülke çözümlerini</i>

194
00:14:20,520 --> 00:14:23,880
<i>daha yoksul ülkelerde</i>
<i>küçük ölçekte uygulamak imkânsız.</i>

195
00:14:27,880 --> 00:14:30,000
<i>Dünyanın dört bir yanındaki mucitler</i>

196
00:14:30,080 --> 00:14:33,800
<i>daha güvenli, daha uygun fiyatlı,</i>
<i>daha çevre dostu</i>

197
00:14:33,880 --> 00:14:37,200
<i>ve yerel sistemlere uygun</i>
<i>alternatifler geliştiriyorlar.</i>

198
00:14:38,760 --> 00:14:44,280
<i>Çoğu zaman tek bir vizyoner</i>
<i>hükûmetten daha hızlı ve etkin olabiliyor.</i>

199
00:14:44,760 --> 00:14:50,280
<i>Örneğin dünyanın en fakir insanları için</i>
<i>bir sanitasyon çözümü geliştiren bu adam.</i>

200
00:14:50,360 --> 00:14:53,280
{\an8}Ben varoşlarda büyüdüm.

201
00:14:53,360 --> 00:14:58,240
{\an8}Varoşlarda büyüyorsanız her gün
sanitasyon sorunlarıyla boğuşursunuz.

202
00:15:01,280 --> 00:15:04,120
Her gün yatağa gittiğimde
ve kalkmadan önce

203
00:15:04,200 --> 00:15:08,560
"Abime, ablama, kuzenime
ve sanitasyon sorunu yaşayan herkese

204
00:15:08,640 --> 00:15:13,480
nasıl farklı bir hayat sağlanabilir?"
sorusunu soruyordum.

205
00:15:17,720 --> 00:15:19,400
<i>Dixon'ın şirketi Sanivation,</i>

206
00:15:19,480 --> 00:15:22,600
<i>küresel bir soruna</i>
<i>yerel bir çözüm üretiyor.</i>

207
00:15:23,240 --> 00:15:27,200
<i>Kenya'da 20.000 kişiye</i>
<i>ekonomik açıdan sürdürülebilir şekilde</i>

208
00:15:27,280 --> 00:15:29,680
<i>tuvalet ve atık arıtma hizmeti sağlıyor.</i>

209
00:15:31,720 --> 00:15:35,840
Son üç küsur senedir
126 eve hizmet sağladık.

210
00:15:36,520 --> 00:15:41,480
Bu ailelerin hayatında
yarattığımız etkiyi görmekten memnunuz.

211
00:15:41,560 --> 00:15:45,120
Günden güne, aydan aya, yıldan yıla.

212
00:15:49,480 --> 00:15:50,960
{\an8}SANIVATION MÜŞTERİSİ

213
00:15:51,040 --> 00:15:56,200
{\an8}Başta tüm bu alanın
ortak kullandığı bir tuvaletimiz vardı.

214
00:15:56,280 --> 00:16:00,920
{\an8}Çok sayıda insan kullandığı için
temiz ve güvenli değildi.

215
00:16:01,000 --> 00:16:03,840
{\an8}Ne benim için
ne çocuklarım için güvenliydi.

216
00:16:04,360 --> 00:16:08,280
Artık ne zaman istersem kullanabileceğim
bir portatif tuvaletim var

217
00:16:08,360 --> 00:16:12,240
ve aynı zamanda
evde kullanabildiğim için güvenli de.

218
00:16:19,320 --> 00:16:23,000
Ailem güvende olduğu için çok mutluyum.

219
00:16:27,600 --> 00:16:30,440
<i>Sanivation, haftada bir</i>
<i>insan atıklarını toplayıp</i>

220
00:16:30,520 --> 00:16:36,760
<i>98 bölge sakini çalışanıyla</i>
<i>atık arıtma merkezlerine taşıyor.</i>

221
00:16:36,840 --> 00:16:41,640
<i>Ama Dixon, hastalığın yayılmasını</i>
<i>engellemekle yetinmek istemiyor.</i>

222
00:16:41,720 --> 00:16:44,280
<i>Atıkları avantaja çeviriyor.</i>

223
00:16:49,160 --> 00:16:54,720
Buraya ulaştıktan sonra atıkları
önce teknolojimizi kullanarak arıtıyoruz.

224
00:16:54,800 --> 00:16:58,280
Güneş ışığını kullanarak
tüm patojenleri öldürüyoruz.

225
00:16:59,600 --> 00:17:04,160
Sonraki aşamada atıkları
tarımsal kalıntılarla karıştırıyoruz

226
00:17:04,240 --> 00:17:08,320
ve böylece dışkıdan üretilmiş
bir ürün elde ediyoruz.

227
00:17:12,680 --> 00:17:15,720
Bu da geleneksel kömürün
yerine kullanılabiliyor.

228
00:17:22,320 --> 00:17:28,200
Gerçek kömüre oranla
bu kömürün karbon salınımı daha düşük.

229
00:17:28,280 --> 00:17:30,880
Normal kömürden üç kat daha uzun yanıyor.

230
00:17:30,960 --> 00:17:32,560
Bu da tasarruf demek.

231
00:17:33,160 --> 00:17:38,400
Bunun da ötesinde sattığımız her ton,
88 ağacı kurtarıyor.

232
00:17:41,360 --> 00:17:44,520
Ürünlerimizin satışı
işletme masraflarını karşılıyor.

233
00:17:45,120 --> 00:17:50,800
Bu da iş modelimizi hükûmet için
daha çekici ve cazip kılıyor.

234
00:17:54,720 --> 00:17:57,400
<i>Sanivation, tüm Kenya ve ötesine</i>
<i>ulaşmak adına</i>

235
00:17:57,480 --> 00:18:00,080
<i>yerel hükûmetle beraber çalışıyor.</i>

236
00:18:00,680 --> 00:18:04,000
<i>Su Kutusu, Majik Su</i>
<i>ve Sanivation gibi yeniliklerin</i>

237
00:18:04,080 --> 00:18:08,720
<i>geniş kitlelere ulaşabilmesi için</i>
<i>böyle ortalıklar büyük önem taşıyor.</i>

238
00:18:09,560 --> 00:18:12,480
<i>Ama su ve sanitasyondan</i>
<i>kaynak geri kazanımı</i>

239
00:18:12,560 --> 00:18:15,520
<i>yalnız gelişmekte olan ülkeler için</i>
<i>önemli değil.</i>

240
00:18:17,400 --> 00:18:21,880
<i>Yaratıcı çözümler</i>
<i>Şikago gibi şehirlerde de çok önemli.</i>

241
00:18:21,960 --> 00:18:28,240
<i>Dünyanın en büyük su arıtma tesisine</i>
<i>ve üç milyon insana ev sahipliği yapan,</i>

242
00:18:28,320 --> 00:18:32,920
<i>her gün milyonlarca litre suyun</i>
<i>tahliye edildiği bir şehir.</i>

243
00:18:34,080 --> 00:18:39,360
{\an8}Buraya her gün yaklaşık
3,4 milyar litre su geliyor.

244
00:18:39,440 --> 00:18:43,480
Bu miktarla, bir olimpik havuzu
yaklaşık 12 dakikada doldurabiliriz.

245
00:18:45,240 --> 00:18:49,200
Suda istemediğimiz maddelerden
biri de fosfor.

246
00:18:49,280 --> 00:18:53,440
Çünkü su yollarında
yüksek miktarda fosfor bulunması

247
00:18:53,520 --> 00:18:56,560
yosun ve başka su bitkilerine
ortam hazırlıyor.

248
00:18:56,640 --> 00:19:00,480
Yoğun yosun ve su bitkisi,
tıkanmış bir su yolu demek.

249
00:19:02,000 --> 00:19:05,640
<i>Fazla fosfor sudaki ekosistemlere</i>
<i>zarar verirken</i>

250
00:19:05,720 --> 00:19:10,160
<i>bu element DNA'nın kilit bir bileşeni</i>

251
00:19:10,240 --> 00:19:13,080
<i>ve yaşayan her canlı için</i>
<i>büyük önem taşıyor.</i>

252
00:19:13,160 --> 00:19:16,880
<i>Ama fosfor,</i>
<i>hızla tükettiğimiz sınırlı bir kaynak.</i>

253
00:19:16,960 --> 00:19:22,440
<i>Bilim insanları 2035 yılında</i>
<i>küresel fosfor kıtlığından endişe ediyor.</i>

254
00:19:23,640 --> 00:19:29,320
<i>Ya atık suda istemediğimiz</i>
<i>değerli fosfor madenini toplayabilseydik?</i>

255
00:19:29,400 --> 00:19:31,600
<i>Kısacası bu mümkün.</i>

256
00:19:31,680 --> 00:19:35,920
Fosfor, sudan ayırdığımız
organik maddeye bağlı.

257
00:19:36,000 --> 00:19:40,680
Atık su ilk çıktığında çorbayı andırır,
içinden suyu ayrıştırmamız gerekir.

258
00:19:40,760 --> 00:19:45,560
Suyu çekip aldığımızda
çok yoğun amonyak ve fosfor elde ederiz.

259
00:19:46,080 --> 00:19:50,120
Bu sıvıyı alıp,
kimyanın büyüsünü konuşturup

260
00:19:50,200 --> 00:19:55,360
üstüne magnezyum klorür eklediğimizde
elde ettiğimiz ürün

261
00:19:55,440 --> 00:19:58,480
kimi ticari gübre metotlarında
kullanılabiliyor.

262
00:19:58,960 --> 00:20:03,920
Elimizde ticari gübre olarak satılabilecek
bir ürün olmuş oluyor.

263
00:20:04,000 --> 00:20:06,360
Sıradan bir gübre de değil.

264
00:20:06,440 --> 00:20:12,360
Yavaş salımlı bir gübre olduğu için
diğer gübreler bununla kıyas kabul etmez.

265
00:20:18,280 --> 00:20:24,320
Atığı kaynağa çevirip
bir de para kazanmaktan âlâ ne var?

266
00:20:24,400 --> 00:20:28,000
Bu ürün için gelir akışı mevcut.
Bu, ticari bir gübre.

267
00:20:28,080 --> 00:20:30,600
Satılıyor ve kârından pay alıyoruz.

268
00:20:34,560 --> 00:20:36,920
{\an8}Atık su arıtmanın ironik yanı

269
00:20:37,000 --> 00:20:43,000
{\an8}atık suyu arıtmak için gereken enerjinin
iki katından fazlası atık suda mevcut.

270
00:20:43,680 --> 00:20:50,080
{\an8}Var olan enerjiyi yok etmek için
neden bu kadar çok enerji harcayalım?

271
00:20:50,160 --> 00:20:52,960
Yaptığımız şey tam olarak bu.
İnanılır gibi değil.

272
00:20:53,040 --> 00:20:57,360
Borularımızdan akan, bedava
ve inanılmaz miktarda bir kaynak mevcut

273
00:20:57,440 --> 00:21:00,160
ve bundan kurtulmak için
tonla para harcıyoruz.

274
00:21:02,280 --> 00:21:05,920
ENDÜLÜS, İSPANYA

275
00:21:07,360 --> 00:21:11,320
<i>Belki de atık kavramını</i>
<i>yeniden ele almamız gerekiyor.</i>

276
00:21:11,400 --> 00:21:15,120
<i>Bir deyiş vardır,</i>
<i>"Birinin çöpü başkasının hazinesidir."</i>

277
00:21:15,720 --> 00:21:21,120
<i>Şikago, atık suyu fosfordan arıtarak</i>
<i>yosunların önüne geçerken</i>

278
00:21:21,200 --> 00:21:23,560
<i>Güney İspanya'da ezber bozan bir beyin</i>

279
00:21:23,640 --> 00:21:27,040
<i>basit ama görmezden gelinen bir</i>
<i>kaynaktan faydalanmak için</i>

280
00:21:27,120 --> 00:21:29,800
<i>yosun oluşumunu teşvik ediyor.</i>

281
00:21:29,880 --> 00:21:33,000
{\an8}Yosun aslında
dünyadaki en eski organizmadır.

282
00:21:33,080 --> 00:21:37,400
{\an8}Yaşamak için üç ihtiyacı vardır.
Gün ışığı, besin ve su.

283
00:21:37,960 --> 00:21:43,120
Burada bir milyon yıl beklemektense
üç saatte kendi yosunumuzu yetiştiriyoruz.

284
00:21:43,200 --> 00:21:45,960
"Kanal" dediğimiz büyük havzalarımız var.

285
00:21:46,040 --> 00:21:49,280
Yosunlar burada yetişiyor,
üç gün burada kalıyorlar.

286
00:21:49,360 --> 00:21:51,000
Onları atık suyla besliyoruz.

287
00:21:51,840 --> 00:21:57,080
Yüzeye çıktıktan sonra
yosunu sudan ayırıp sindiriciye aktarıyor,

288
00:21:57,160 --> 00:22:03,200
gaz arıtma aşamalarından sonra
biyogaz veya metana dönüştürüyoruz.

289
00:22:08,320 --> 00:22:11,920
Yosunun ürettiği oksijene inanamazsınız.

290
00:22:12,000 --> 00:22:16,280
Yosundan elde ettiğimiz oksijen
atık suyu temiz suya çevirmemizi sağlıyor

291
00:22:16,360 --> 00:22:21,400
ve biyoyakıta dönüştürebileceğimiz kadar
yosun da elimize kalıyor.

292
00:22:23,120 --> 00:22:26,200
"Tuvaletten benzin deposuna."
Hep hayalimdi.

293
00:22:26,280 --> 00:22:29,640
Arabaları çok severim,
araba tutkum büyüktür.

294
00:22:29,720 --> 00:22:33,640
Bu şekilde atık suyu arabama koyup
gün batımına sürebilirim.

295
00:22:38,920 --> 00:22:41,960
Tüm Endülüs'e
bu yosun tarlalarını kurmak mümkün.

296
00:22:42,040 --> 00:22:46,760
İspanya'da 30 milyon arabayı
biyometanla doldurmaya yeter.

297
00:22:47,400 --> 00:22:50,720
Dünyayı adım adım değiştirebiliriz.

298
00:22:54,560 --> 00:22:58,280
<i>Problemin kendisini ele alırken de</i>
<i>böyle çok yönlü yaklaşılıyor.</i>

299
00:22:58,360 --> 00:23:01,320
<i>Taze su temin etmek için</i>
<i>birçok farklı yöntem aranıyor.</i>

300
00:23:01,880 --> 00:23:04,840
<i>Majik Su, Namibya böceğini</i>
<i>nasıl taklit ettiyse</i>

301
00:23:05,400 --> 00:23:10,320
<i>diğer mucitler de su sorununu çözmek için</i>
<i>çözümü doğada arıyor.</i>

302
00:23:10,400 --> 00:23:13,840
<i>Doğanın bu şekilde taklit edilmesine</i>
<i>"biyomimikri" deniyor.</i>

303
00:23:14,720 --> 00:23:19,720
{\an8}Şu an yaptığımız şey
yeterli kalitede bir su kaynağı bulmak,

304
00:23:20,720 --> 00:23:27,000
{\an8}biraz arıtıp, arıtılmış suyu kullanıp
sonrasında da atmak.

305
00:23:27,080 --> 00:23:28,840
Doğada işler böyle yürümüyor.

306
00:23:29,880 --> 00:23:33,640
Doğa, gezegendeki her damla suyu
geri dönüştürüyor.

307
00:23:35,200 --> 00:23:39,200
Bugün elimizde olan su
başından beri olan su.

308
00:23:39,280 --> 00:23:45,680
Milyonlarca yıldır var olan,
doğanın geri dönüştürüp kullandığı su.

309
00:23:47,880 --> 00:23:51,520
<i>Doğanın kendi geri dönüşüm sürecini</i>
<i>taklit etmek üzere</i>

310
00:23:51,600 --> 00:23:57,000
<i>Danimarkalı bilim insanları</i>
<i>bedenimizdeki hücrelerin derinine baktı.</i>

311
00:23:58,240 --> 00:24:02,280
<i>Hızlandırılıp adapte edilerek</i>
<i>membran teknolojisine dönüştürülebilen</i>

312
00:24:02,360 --> 00:24:05,240
<i>ve suyu arıtabilecek bir</i>
<i>protein keşfettiler.</i>

313
00:24:05,320 --> 00:24:07,720
{\an8}Peter yüksek lisansını bitirdikten sonra

314
00:24:07,800 --> 00:24:10,880
{\an8}elinde ufak bir şişeyle
laboratuvarıma geliverdi.

315
00:24:10,960 --> 00:24:13,400
{\an8}Akuaporin protein şişesi hep yanındadır.

316
00:24:14,440 --> 00:24:20,160
Sıradan bir insanın vücudunda
40 ila 50 tür akuaporin protein bulunur.

317
00:24:20,240 --> 00:24:24,320
Materyallerin akışını düzenlemek gibi
çok önemli bir işlevleri vardır.

318
00:24:24,400 --> 00:24:27,680
Yemek yediğinizde ya da kahve içtiğinizde

319
00:24:27,760 --> 00:24:31,880
anında beyninize gittiğini
ve beyni stimüle ettiğini düşünün.

320
00:24:31,960 --> 00:24:35,000
Her kahve içişinizde kafayı yerdiniz.

321
00:24:35,080 --> 00:24:40,120
İnsan vücudu, farklı moleküllerin akışını
düzenlemek için yollar geliştirdi.

322
00:24:40,200 --> 00:24:43,040
Bunun önemli bir parçası da
akuaporin proteinleri.

323
00:24:43,120 --> 00:24:49,600
Bu biyolojik varlık, bu biyolojik protein
bir membrana entegre ediliyor.

324
00:24:49,680 --> 00:24:52,560
{\an8}Doğanın su filtreleme yöntemini
kullanılıyoruz.

325
00:24:53,120 --> 00:24:57,160
Canlı hücrelerdeki suyu başarıyla süzen
akuaporin proteinini

326
00:24:57,240 --> 00:25:00,600
biyoteknolojiyi kullanarak alıyoruz.

327
00:25:00,680 --> 00:25:02,440
{\an8}HÜCRE ZARI
AKUAPORİN PROTEİN

328
00:25:02,520 --> 00:25:04,000
SU MOLEKÜLLERİ

329
00:25:04,080 --> 00:25:09,200
Bu, 3,8 milyar yıllık evrim boyunca
doğanın geliştirdiği bir şey, bizim değil.

330
00:25:09,280 --> 00:25:11,880
Biz sadece o evrimi devam ettiriyoruz.

331
00:25:13,080 --> 00:25:18,280
Akuaporin proteinin bir gramı saniyede
yüzlerce litre su filtreleyebilir.

332
00:25:19,760 --> 00:25:23,640
Bir membranın yüzeyini
bu akuaporin proteiniyle kaplıyoruz

333
00:25:23,720 --> 00:25:26,040
ve bu şekilde doğal su elde ediyoruz.

334
00:25:26,120 --> 00:25:27,960
Ayrıca suyu filtrelemek yerine

335
00:25:28,040 --> 00:25:30,920
ileri osmoz yöntemiyle
su da çıkarabiliyoruz.

336
00:25:31,720 --> 00:25:34,920
Doğanın bize verdiği bu bileşenle

337
00:25:35,000 --> 00:25:39,120
yepyeni bir dizi filtreleme ürününün
kapılarını açabiliriz.

338
00:25:44,480 --> 00:25:47,880
<i>Akuaporin proteini gibi</i>
<i>membran teknolojileri aynı zamanda</i>

339
00:25:47,960 --> 00:25:51,720
<i>okyanuslarımızdan</i>
<i>tatlı su çıkarabilmek adına</i>

340
00:25:51,800 --> 00:25:53,880
<i>büyük atılımlar için kullanılıyor.</i>

341
00:25:55,720 --> 00:25:58,240
{\an8}Deniz suyu çok tuzlu olarak bilinir

342
00:25:58,320 --> 00:26:01,840
{\an8}ve sudan tuzu arındırmak için
çok enerji gerekiyor.

343
00:26:01,920 --> 00:26:05,880
{\an8}Deniz suyu, su elde etmenin
en pahalı yollarından biri.

344
00:26:05,960 --> 00:26:10,960
Deniz suyu arıtımı açısından
yenilikler konusunda geldiğimiz nokta bu.

345
00:26:11,040 --> 00:26:12,920
1960'lar ve 1970'lerde

346
00:26:13,000 --> 00:26:16,680
bir metreküp suyu arıtmak için
40 kilovat saat gerekliydi.

347
00:26:16,760 --> 00:26:20,000
Şu anda bu, metre küp başına
dört kilovat saate düştü.

348
00:26:20,080 --> 00:26:24,000
Bu da aynı deniz suyu arıtım sistemi için
%90 daha az enerji demek.

349
00:26:24,080 --> 00:26:26,960
Bunu yarıya düşürecek teknoloji kapıda.

350
00:26:28,560 --> 00:26:34,960
20 ya da 30 yıl önce elimizde olmayan
heyecan verici buluşlar bugün mevcut.

351
00:26:35,040 --> 00:26:40,360
Atık sudan biyomalzeme üretebiliyoruz,
atık suyu enerjiye çevirebiliyoruz,

352
00:26:40,440 --> 00:26:43,240
suyu moleküler seviyede arıtabiliyoruz.

353
00:26:43,320 --> 00:26:46,520
Yakın tarihte hayal edemediğimiz
şeyleri yapıyoruz.

354
00:26:47,120 --> 00:26:50,200
<i>Singapur'un önde gelen</i>
<i>su araştırma merkezinde</i>

355
00:26:50,280 --> 00:26:55,400
<i>membran teknolojileri okyanuslarımızdan</i>
<i>tatlı su çıkarabilmek adına</i>

356
00:26:55,480 --> 00:26:57,760
<i>büyük atılımlar için de kullanılıyor.</i>

357
00:26:58,320 --> 00:27:01,760
<i>Tuzdan arındırma çalışmaları devam ederken</i>

358
00:27:01,840 --> 00:27:05,040
<i>daha basit bir çözüm kapıda olabilir.</i>

359
00:27:05,120 --> 00:27:08,080
<i>Elimizdeki suyu tekrar kullanmak.</i>

360
00:27:10,960 --> 00:27:13,400
<i>Kaliforniya'nın Pasifik kıyısında</i>

361
00:27:13,480 --> 00:27:16,600
<i>nüfus artışları</i>
<i>ve endüstriyel talepler yüzünden</i>

362
00:27:16,680 --> 00:27:20,720
<i>aşırı su kullanımı,</i>
<i>rekor kıtlıklara sebep oldu.</i>

363
00:27:20,800 --> 00:27:22,280
<i>Eyalet alarma geçti</i>

364
00:27:23,000 --> 00:27:27,880
<i>ve suyu bölgeye yönlendirme yöntemlerinin</i>
<i>artık uygun olmadığına karar verildi.</i>

365
00:27:28,920 --> 00:27:32,240
{\an8}Güney Kaliforniya'da iklim çok kuru.

366
00:27:32,320 --> 00:27:37,320
Belli bir yaşam standardına
ve su kullanımına alıştık.

367
00:27:37,840 --> 00:27:42,800
Bunun içinse Kuzey Kaliforniya'dan
ve Colorado Nehri'nden

368
00:27:42,880 --> 00:27:47,320
yıllar önce yapılan su kemerleriyle gelen
su kaynaklarına bel bağlıyoruz.

369
00:27:47,400 --> 00:27:50,920
Geleceğe baktığımızda
nüfusun artacağını görebiliyorduk,

370
00:27:51,000 --> 00:27:54,360
dış kaynakların da
bu kuraklıktan etkileneceğini de.

371
00:27:55,840 --> 00:28:01,240
<i>Colorado su kemeri, Colorado Nehri'nden</i>
<i>Güney Kaliforniya'ya su taşıyor.</i>

372
00:28:01,760 --> 00:28:05,840
<i>Suyu taşımak çok enerji gerektiren,</i>
<i>pahalı bir yöntem</i>

373
00:28:05,920 --> 00:28:09,960
<i>ve artık Kaliforniya'nın ihtiyaçlarını</i>
<i>karşılamaya yetmiyor.</i>

374
00:28:13,040 --> 00:28:17,040
Burası tarım ağırlıklı bir bölgeydi.
Boşuna "Orange County" denmiyor.

375
00:28:17,120 --> 00:28:20,000
Portakal bahçeleri
ve soya tarlalarıyla doluydu.

376
00:28:20,480 --> 00:28:24,320
{\an8}Sadece Kaliforniya'da değil,
ABD genelinde yaygın bir algı var.

377
00:28:24,400 --> 00:28:28,320
{\an8}Yeraltı suyunun doğal bir kaynak olduğu,

378
00:28:28,400 --> 00:28:32,440
pislik barındırmadığı
ve kaliteli bir su olduğu düşünülüyor.

379
00:28:32,520 --> 00:28:34,880
Suyun kendi kendini yenilediği,

380
00:28:34,960 --> 00:28:38,200
doğanın yağışlarla
o işin icabına baktığı algısı var.

381
00:28:38,280 --> 00:28:42,280
Er ya da geç kullanabileceğimiz seviyeye
döneceğini düşünüyoruz.

382
00:28:42,800 --> 00:28:44,440
Ama yağış yeterli değil.

383
00:28:46,320 --> 00:28:49,240
Sadece doğaya bel bağlayamayız.

384
00:28:49,320 --> 00:28:51,120
Başka kaynak arayışına girdik.

385
00:28:51,200 --> 00:28:55,920
Akiferleri su doldurmanın sürdürülebilir
ve insan yapımı yolları var.

386
00:28:56,000 --> 00:29:00,120
İşte o aşamada
atık suyu kullanma fikrini bulduk.

387
00:29:05,040 --> 00:29:06,200
ORANGE COUNTY SU İŞLERİ

388
00:29:07,160 --> 00:29:10,640
<i>Mehul'un ekibi, Orange County'nin</i>
<i>kaynaklarını garantilemesi</i>

389
00:29:10,720 --> 00:29:13,800
<i>ve olası bir kuraklıktan</i>
<i>kaçınabilmesi için</i>

390
00:29:13,880 --> 00:29:17,440
<i>akiferleri geri dönüştürülmüş suyla</i>
<i>doldurmak gerektiğini</i>

391
00:29:17,520 --> 00:29:19,280
<i>hükûmeti iknaya uğraştı.</i>

392
00:29:19,360 --> 00:29:22,680
AKİFER
GERİ KAZANILMIŞ SU

393
00:29:22,760 --> 00:29:26,480
Bu membran teknolojisi
arıtılamayacağını düşündüğümüz suyu

394
00:29:26,560 --> 00:29:30,720
kirden arındırma ve arıtma konusunda
çok başarılı.

395
00:29:32,360 --> 00:29:35,920
Bunu yeraltına yerleştirerek
kaybı da neredeyse sıfırlıyoruz.

396
00:29:36,000 --> 00:29:40,240
Su kaynağı olarak kullanılan
büyük baraj ya da göllerde

397
00:29:40,320 --> 00:29:43,400
suyun %5'i buharlaşmayla yok oluyor.

398
00:29:43,480 --> 00:29:48,880
Çevreyi kirleten her türlü maddeye karşı
doğal bir koruyucumuz var,

399
00:29:48,960 --> 00:29:52,720
bu yüzden akiferler
doğanın saklama kabı görevini görüyor.

400
00:29:52,800 --> 00:29:58,560
Bu büyük, doğal yeraltı akiferi sayesinde
coğrafik lotoyu kazanmış gibi olduk

401
00:29:58,640 --> 00:30:02,160
çünkü bakımını yaptığımız sürece
nüfusu idameye yetiyor.

402
00:30:03,560 --> 00:30:05,880
<i>Elbette dünyanın birçok yerinde</i>

403
00:30:05,960 --> 00:30:09,680
<i>büyük şehirler yeraltı suyu seviyelerini</i>
<i>düşürmeye devam ederken</i>

404
00:30:09,760 --> 00:30:12,360
<i>hükûmetler bu sorunla</i>
<i>mücadelede zorlanıyor.</i>

405
00:30:12,440 --> 00:30:15,120
<i>Endüstrinin öne çıkabileceği nokta bu.</i>

406
00:30:16,120 --> 00:30:22,200
<i>Meksiko, 20 milyonluk nüfusuyla</i>
<i>kendi ağırlığının altında eziliyor.</i>

407
00:30:22,680 --> 00:30:24,720
<i>Yollar, binalar çöküyor.</i>

408
00:30:25,600 --> 00:30:28,800
<i>Sorunu çözmek için</i>
<i>hükûmete bel bağlamak yetmiyor.</i>

409
00:30:29,400 --> 00:30:32,080
<i>Dünya çapında</i>
<i>büyük bir etki yaratabilmek için</i>

410
00:30:32,160 --> 00:30:36,360
<i>dünyada en çok su tüketenlerin</i>
<i>ilerici davranması şart.</i>

411
00:30:37,040 --> 00:30:40,640
Endüstrilerin bunu gündeme getirmek için
adım atması gerek.

412
00:30:40,720 --> 00:30:44,560
Suyu yeniden kullanıp geri dönüştürmeye,
biriktirmeye yatırım yapmalıyız ki

413
00:30:44,640 --> 00:30:47,560
gelecek nesilleri
zor bir yaşam beklemesin.

414
00:30:48,480 --> 00:30:52,720
<i>Endüstriyel üretim genelde</i>
<i>büyük çapta su kullanımı gerektirir.</i>

415
00:30:54,280 --> 00:30:57,800
<i>Kozmetik sektörü</i>
<i>en çok su kullanan sektör olmasa da</i>

416
00:30:57,880 --> 00:31:01,920
<i>üretimin birçok alanında</i>
<i>su kullanımını etkileyebilecek</i>

417
00:31:02,000 --> 00:31:04,360
<i>yenilik ve ilerlemeye öncülük ediyor.</i>

418
00:31:05,040 --> 00:31:10,120
<i>Temizlik ekipmanı, üretimin</i>
<i>en çok su harcayan parçası olduğundan</i>

419
00:31:10,200 --> 00:31:14,880
<i>kozmetik şirketi L'Oréal</i>
<i>üretiminde çok sayıda değişiklik yaptı.</i>

420
00:31:16,440 --> 00:31:21,600
{\an8}Bu şirkette verimli çalışabilmemiz için
su çok büyük önem taşıyor.

421
00:31:23,920 --> 00:31:26,920
{\an8}Suyun kritik seviyede olduğu yerlerde

422
00:31:27,000 --> 00:31:31,840
bu topluluklar ve bölgeler üzerindeki
etkimizi azaltmak için

423
00:31:31,920 --> 00:31:36,920
su kullanımımıza azami özen göstermek,
su kullanımımızı azaltmak zorundayız.

424
00:31:40,240 --> 00:31:44,720
Su kullanımımızı azaltmaya
su verimliliğini artırmakla başladık.

425
00:31:44,800 --> 00:31:49,680
Kullanımını azaltamadığımız suyu
yeniden kullandık ve geri dönüştürdük.

426
00:31:49,760 --> 00:31:53,040
Ama su verimliliğini artırmak
yeterli değildi.

427
00:31:53,120 --> 00:31:55,560
Ne yapabileceğimizi düşünmeye başladık.

428
00:31:56,360 --> 00:32:00,160
Çözüm önümüzdeydi, atık su üretiyorduk.

429
00:32:01,600 --> 00:32:03,800
Doğada su israf edilmez.

430
00:32:04,360 --> 00:32:09,880
İşte şehir suyunun yerini alacak
su kaynağımız buydu.

431
00:32:09,960 --> 00:32:12,680
Sonra geri dönüşüm projelerini başlattık.

432
00:32:13,840 --> 00:32:19,760
2018 yılının sonunda
geri dönüşümle çalışan 12 tesisimiz vardı.

433
00:32:21,960 --> 00:32:26,760
Geri dönüşüm sistemleriyle
bu olumlu deneyimlerden yola çıkarak

434
00:32:26,840 --> 00:32:32,480
sistemi biraz daha ileriye taşımak istedik
ve "susuz fabrika" konseptini geliştirdik.

435
00:32:34,880 --> 00:32:36,680
{\an8}%100 ŞEHİR SUYU

436
00:32:37,400 --> 00:32:42,400
{\an8}<i>"Susuz fabrika" endüstriyel bir süreç için</i>
<i>gereken suyun %100'ünü</i>

437
00:32:42,480 --> 00:32:45,840
{\an8}<i>işlenmiş ve geri dönüştürülmüş sudan</i>
<i>elde etmek demek.</i>

438
00:32:45,920 --> 00:32:47,640
{\an8}%100 GERİ DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ SU

439
00:32:47,720 --> 00:32:50,720
{\an8}<i>Böylece fabrikalar</i>
<i>şehir suyuna ihtiyaç duymuyor</i>

440
00:32:50,800 --> 00:32:53,400
{\an8}<i>ve su tüketimimiz önemli ölçüde azalıyor.</i>

441
00:32:54,240 --> 00:32:57,240
Susuz fabrika konseptimizi

442
00:32:57,720 --> 00:33:01,240
su tüketimi yüksek olan fabrikalara

443
00:33:01,800 --> 00:33:05,600
ve su seviyesi kritik olan bölgelerde
çalışan fabrikalara

444
00:33:05,680 --> 00:33:07,840
öncelik vererek uyguluyoruz.

445
00:33:08,560 --> 00:33:10,320
Meksika'da olduğu gibi.

446
00:33:15,880 --> 00:33:18,480
<i>Eğer sektörün kalanı da bu yoldan giderse</i>

447
00:33:18,560 --> 00:33:24,720
<i>hangi sektör olduğuna bağlı olmak üzere</i>
<i>üretim için kullanılan su miktarı</i>

448
00:33:24,800 --> 00:33:26,920
<i>dünya çapında %90 azaltılabilir.</i>

449
00:33:27,000 --> 00:33:28,480
Başka seçeneğimiz yok.

450
00:33:29,040 --> 00:33:32,920
Çevre üzerindeki etkimizi azaltmalıyız.
Başka yolu yok.

451
00:33:33,000 --> 00:33:36,880
Herkesin bu farkındalığı geliştirip
buna katkıda bulunması gerek.

452
00:33:38,280 --> 00:33:41,160
TIRUPUR, HİNDİSTAN

453
00:33:43,480 --> 00:33:48,160
<i>Kozmetik, çok su gerektiren sektörlerden</i>
<i>yalnızca biri.</i>

454
00:33:53,600 --> 00:34:00,160
<i>Örneğin Hindistan'daki tekstil firmaları</i>
<i>dünyanın en büyük su tüketicilerinden.</i>

455
00:34:00,640 --> 00:34:04,440
<i>Bu firmalar,</i>
<i>bölgedeki çevre kirliliğinin,</i>

456
00:34:05,120 --> 00:34:09,480
<i>suyun boya, ağartıcı</i>
<i>ve başka kimyasallarla zehirlenmesinin</i>

457
00:34:09,560 --> 00:34:12,720
<i>vatandaşların susuz kalmasının</i>
<i>başlıca nedenlerinden.</i>

458
00:34:17,160 --> 00:34:19,880
<i>2010 yılında Hindistan hükûmeti</i>

459
00:34:19,960 --> 00:34:24,400
<i>tüm boya ve ağartma ünitelerinin</i>
<i>ya temizlenmesini ya kapanmasını istedi</i>

460
00:34:24,480 --> 00:34:27,000
<i>ve 55.000 insanın işi tehlikeye girdi.</i>

461
00:34:27,080 --> 00:34:30,040
<i>Hindistan'ın güneyinde</i>
<i>bir tekstil fabrikası sahibi</i>

462
00:34:30,120 --> 00:34:33,680
<i>bu sorunu çözmek adına</i>
<i>sürdürülebilir bir çözüm üretti</i>

463
00:34:33,760 --> 00:34:37,000
<i>ve bölgedeki diğer fabrikalara örnek oldu.</i>

464
00:34:37,080 --> 00:34:41,520
{\an8}2010'da büyük bir
atık madde sorunu mevcuttu.

465
00:34:42,120 --> 00:34:44,480
Atıklar arıtılmadan suya dökülüyordu.

466
00:34:44,560 --> 00:34:46,560
Nehirler pis akıyordu.

467
00:34:49,320 --> 00:34:52,640
{\an8}Boya ve kimyasal fabrikaları yüzünden

468
00:34:52,720 --> 00:34:56,280
{\an8}kimyasallar Noyyal Nehri'ne atılıyordu.

469
00:34:57,640 --> 00:35:00,280
Nehre girince
türlü türlü hastalık kapardık.

470
00:35:00,360 --> 00:35:04,080
Ayaklarımız ve bacaklarımız
acıyıp sızlardı,

471
00:35:04,600 --> 00:35:06,720
yanma hissi gelirdi.

472
00:35:10,840 --> 00:35:14,440
Artık çabalarımızı sürekli hâle getirdik
ve teknolojimiz ilerliyor.

473
00:35:17,520 --> 00:35:22,800
20 yıl önce pis akan nehir
şimdi temiz akıyor

474
00:35:22,880 --> 00:35:25,160
ve tamamen atıklardan arındı.

475
00:35:31,280 --> 00:35:35,720
<i>Boya sürecinde ağartıcı, kimyasal</i>
<i>ve tuzlarla kullanılan su</i>

476
00:35:35,800 --> 00:35:39,400
<i>bölgenin atık sistemine karışmak yerine</i>
<i>artık arındırılıyor.</i>

477
00:35:40,000 --> 00:35:43,600
<i>Rahul'un şirketi</i>
<i>nehirden su çekmek yerine</i>

478
00:35:43,680 --> 00:35:47,520
<i>tekstil işlem sularının</i>
<i>%90'ından fazlasını yeniden kullanıyor.</i>

479
00:35:48,920 --> 00:35:52,400
Beş yıl önceye nazaran
şu an durum çok daha iyi.

480
00:35:54,480 --> 00:35:59,280
Fabrikamızdan çıkan
içinde tuz ve boya bulunan atıklar

481
00:35:59,360 --> 00:36:04,120
bir tesise götürülüp yaklaşık 24 saat
bir kabın içinde bekletiliyor.

482
00:36:04,200 --> 00:36:08,800
Su burada arıtılıp
yumuşatma tesisine ve membrana gidiyor.

483
00:36:08,880 --> 00:36:11,760
Membrandan sonra
kullanılabilecek suyu alıyoruz,

484
00:36:11,840 --> 00:36:16,880
geri kalanlarıysa buharlaştırıcıya gidiyor
ve kristalleşmeyle tuzu ayırıyoruz.

485
00:36:18,640 --> 00:36:20,440
Membrandan gelen su

486
00:36:20,520 --> 00:36:23,560
ve buharlaştırıcıdan gelen tuz
burada kullanılıyor.

487
00:36:24,640 --> 00:36:26,560
Suyun %90'ı geri dönüştürülüyor.

488
00:36:28,000 --> 00:36:29,880
Herkes birlikte çalışıyor.

489
00:36:29,960 --> 00:36:33,760
Kimyasallar da boyacı da membran da
bu sistemin parçası.

490
00:36:33,840 --> 00:36:37,000
Bir araya gelerek
bir zincir oluşturuyoruz.

491
00:36:40,160 --> 00:36:43,600
Sektörümüzün
çevre dostu kalmasını istiyoruz.

492
00:36:44,640 --> 00:36:49,600
Herkesin bunun farkına varıp
katılım göstermesinin vakti çoktan geldi.

493
00:36:49,680 --> 00:36:52,160
Artık kimsenin kaçışı yok.

494
00:36:57,160 --> 00:37:00,280
CHENNAI, HİNDİSTAN

495
00:37:03,920 --> 00:37:08,000
<i>Hindistan'ın başka bir bölgesinde</i>
<i>sorun kirlilik değil, tedarik.</i>

496
00:37:08,760 --> 00:37:12,400
<i>2019 yılında on milyon nüfuslu bir şehir,</i>

497
00:37:12,480 --> 00:37:17,160
<i>bir zamanlar akla hayale gelmeyecek</i>
<i>ama giderek normalleşen bir şey yaşadı.</i>

498
00:37:17,760 --> 00:37:18,960
<i>Sıfır Noktası.</i>

499
00:37:19,040 --> 00:37:21,640
<i>Bir şehrin içme suyunun bittiği gün.</i>

500
00:37:22,240 --> 00:37:26,680
Chennai'da herkes tek bir şey istiyor,
o da su.

501
00:37:29,600 --> 00:37:33,400
{\an8}Chennai ciddi bir su krizi yaşıyor.
Geçen yıl hiç yağmur yağmadı.

502
00:37:33,480 --> 00:37:34,760
Yeraltı suyu yok.

503
00:37:34,840 --> 00:37:40,600
Yağmur suyu düzgün arıtılmıyor
ve tüm kaynaklara bağlı değil.

504
00:37:40,680 --> 00:37:44,600
Ve birçok daire
su için tankerlere bel bağlıyor.

505
00:37:46,280 --> 00:37:50,200
Yakın zamanda dört beş gün süren bir
su tankeri grevi oldu.

506
00:37:50,920 --> 00:37:53,240
İnsanlar susuz kaldı.

507
00:37:58,720 --> 00:38:02,880
Her geçen gün durum daha kötüye gidiyor,
eyleme geçmek zorundayız.

508
00:38:04,920 --> 00:38:10,520
<i>Bu krizde suya muhtaç kalan</i>
<i>Chennai'ın 10 milyon sakinin aksine</i>

509
00:38:11,040 --> 00:38:14,840
<i>Chennai'da bu sitede yaşayan 200 aile</i>
<i>suya erişim sağlayabiliyor.</i>

510
00:38:15,680 --> 00:38:19,680
<i>Burada yaşayanlar su tankerine</i>
<i>para dökmekten nasıl mı kurtuldu?</i>

511
00:38:20,240 --> 00:38:21,160
<i>Pratik zekâyla.</i>

512
00:38:21,240 --> 00:38:23,960
Gençken bu konuya çok akıl yormamıştım

513
00:38:24,040 --> 00:38:28,840
ama bir anne olarak çocuğuma
temiz su sağlayabilmek istiyorum.

514
00:38:29,720 --> 00:38:31,320
Kapı kapı dolaşıp

515
00:38:31,400 --> 00:38:35,280
yağmur suyunu neden ve nasıl
biriktirmemiz gerektiğini anlattık.

516
00:38:35,360 --> 00:38:38,320
Artık hepsi yöntemi öğrendi ve uyguluyor.

517
00:38:45,040 --> 00:38:50,760
{\an8}Site sakinleri olarak
bir damla bile su almamaya karar verdik.

518
00:38:52,200 --> 00:38:56,880
Bu yüzden kanalizasyon arıtma sistemimizi
güncellemeye karar verdik.

519
00:38:56,960 --> 00:39:02,480
Su arıtma sistemimizi,
yağmur hasadı sistemimizi geliştirecektik.

520
00:39:06,880 --> 00:39:11,800
Tüm sular yağmur hasadı oluklarından akıp
kuyuda toplanıyor,

521
00:39:11,880 --> 00:39:16,600
biz de bu suyu
yaşadığımız sitede kullanabiliyoruz.

522
00:39:18,800 --> 00:39:23,320
Tüm bu güncellemelerle
harika sonuçlar elde ettik.

523
00:39:31,920 --> 00:39:36,160
Arkamda gördüğünüz gibi
güzel, büyük, yeşil bir bahçemiz var.

524
00:39:36,240 --> 00:39:42,200
"Yeşil kalabilmesi için gereken onca su
nereden geliyor?" diye sorabilirsiniz.

525
00:39:42,280 --> 00:39:45,320
Kesinlikle yeraltı suyu değil.

526
00:39:45,400 --> 00:39:50,160
Bu, kanalizasyon arıtma tesisimizdeki
yeniden değerlendirdiğimiz su.

527
00:39:50,240 --> 00:39:52,240
Bahçe canlı ve yemyeşil.

528
00:39:55,440 --> 00:39:59,160
Penceremden dışarı baktığımda
komşu siteleri görüyorum.

529
00:40:00,000 --> 00:40:05,320
Sitemizde kullandığımız sistemin
onlarda da olup olmadığını merak ediyorum.

530
00:40:05,400 --> 00:40:08,360
Bu, yaşadıkları tüm
su sorunlarını çözecektir.

531
00:40:10,440 --> 00:40:15,320
Her damla su çok değerli
ve bunun heba olmasına izin veremeyiz.

532
00:40:16,080 --> 00:40:17,840
Bu durumda herkes kazanıyor.

533
00:40:20,760 --> 00:40:23,480
Teknolojik olmasa da
sistemsel değişikliklerle

534
00:40:23,560 --> 00:40:26,080
su konusunda yerel çözümler üretirsek

535
00:40:26,160 --> 00:40:29,840
yatırım masrafları düşer
ve suyu yeniden kullanmak kolaylaşır.

536
00:40:29,920 --> 00:40:32,400
{\an8}Kıtlık konusuna dönüyorum.

537
00:40:32,480 --> 00:40:34,440
{\an8}Suyun yeniden kullanımı

538
00:40:34,520 --> 00:40:38,920
{\an8}bu sorunla başa çıkmanın
en akıllıca ve etkili yollarından biri.

539
00:40:39,000 --> 00:40:40,800
{\an8}Böylece daha çok bölge

540
00:40:40,880 --> 00:40:45,880
dolaylı yeniden kullanıma
ve suyu geri dönüştürmeye başlayacak.

541
00:40:46,840 --> 00:40:51,120
<i>Su korumanın sonuçlarını</i>
<i>Kaliforniya'da belediye düzeyinde gördük.</i>

542
00:40:51,200 --> 00:40:54,320
<i>Chennai, Hindistan'da yaşayan</i>
<i>site sakinlerinin</i>

543
00:40:54,400 --> 00:40:57,560
<i>su tedarikinin kontrolünü</i>
<i>nasıl ele aldıklarını da.</i>

544
00:40:58,360 --> 00:41:01,120
<i>Peki ölçeği daha da küçültebilir miyiz?</i>

545
00:41:01,760 --> 00:41:02,880
<i>Kesinlikle.</i>

546
00:41:04,560 --> 00:41:06,920
LEEUWARDEN, HOLLANDA

547
00:41:07,000 --> 00:41:11,320
{\an8}<i>Hollanda'da</i>
<i>Hollanda Su İttifakı adlı bir grup</i>

548
00:41:11,400 --> 00:41:15,720
{\an8}<i>suyu kendi evimizde</i>
<i>geri dönüştürmemizi sağlayan</i>

549
00:41:15,800 --> 00:41:18,360
{\an8}<i>çığır açan bir teknoloji geliştirdi.</i>

550
00:41:21,120 --> 00:41:25,520
{\an8}Endüstride daha az su kullanmak için
önlemler alınmaya başlandı.

551
00:41:25,600 --> 00:41:26,960
{\an8}Tarımda da öyle.

552
00:41:27,040 --> 00:41:29,920
{\an8}Artık sıra bize, son tüketiciye geldi.

553
00:41:30,000 --> 00:41:35,280
{\an8}Su kaynağımız evlerimizde bulunduğu için
çok miktarda suyu kolayca israf ediyoruz.

554
00:41:37,120 --> 00:41:41,040
Hydraloop evler için
atık suyu dönüştüren bir sistem.

555
00:41:41,120 --> 00:41:44,200
Banyoda, makinede kullanılan suyu
geri dönüştürüyor

556
00:41:44,280 --> 00:41:49,360
ve sifonlarda, çamaşır makinesinde,
bahçede, havuzda kullanmak üzere arıtıyor.

557
00:41:52,400 --> 00:41:56,320
Suyu temizlemenin
yeni ve yaratıcı bir yolunu bulduk.

558
00:41:56,400 --> 00:42:00,200
Zaten var olan altı tekniği
birleştirerek kullanıyoruz.

559
00:42:00,280 --> 00:42:02,320
Hepsi çok basit teknikler,

560
00:42:02,400 --> 00:42:06,400
suyu arıtarak
temiz ve güvenli hâle getiriyor,

561
00:42:06,480 --> 00:42:11,200
yeniden kullanılması için
uluslararası standartlara çıkarıyorlar.

562
00:42:14,400 --> 00:42:18,040
{\an8}İlk bir ayda
3.000 litre su tasarruf ettik.

563
00:42:18,920 --> 00:42:21,040
{\an8}Bu büyük bir miktar.

564
00:42:21,800 --> 00:42:25,360
{\an8}Yılda yaklaşık 30.000 litre su
tasarruf etmiş oluyoruz.

565
00:42:26,320 --> 00:42:28,040
Vizyonumuz 20 yıl içinde

566
00:42:28,120 --> 00:42:31,680
her evin kendi geri dönüşüm sistemiyle
tasarlanması.

567
00:42:31,760 --> 00:42:36,040
{\an8}Bana sorarsanız
sürdürülebilir bir hayata başlamazsanız,

568
00:42:36,120 --> 00:42:38,720
{\an8}ki su da bunun büyük bir parçası,

569
00:42:39,320 --> 00:42:42,040
{\an8}sonucu tüm dünya için felaket olacak.

570
00:42:43,240 --> 00:42:46,800
On yıl sonra bu gezegende
8,5 milyar insan olacak

571
00:42:46,880 --> 00:42:51,240
ve bu insanların yüzde beşi bile
evlerinde su geri dönüşümü yapsa

572
00:42:51,320 --> 00:42:55,560
gezegendeki su kullanım hızının
büyümesinin önüne geçilebilecek.

573
00:42:55,640 --> 00:42:58,880
Evsel su geri dönüşümünün gücü budur.

574
00:43:10,280 --> 00:43:12,680
<i>Su filtrelemede birçok yenilik</i>

575
00:43:12,760 --> 00:43:18,320
<i>korumaya çalıştığımız mavi gezegenden</i>
<i>çok uzaktaki uygulamalar için yapılıyor.</i>

576
00:43:23,880 --> 00:43:27,280
Uluslararası Uzay İstasyonu'na
su götürmek çok pahalı.

577
00:43:27,360 --> 00:43:30,760
Oraya ulaşacak suyun her litresi
on binlerce dolar demek.

578
00:43:34,320 --> 00:43:36,800
Su geri dönüşümü
NASA programının önemli bir parçası.

579
00:43:36,880 --> 00:43:40,760
Şu anda Uluslararası Uzay İstasyonu'nda
tek su kaynağı

580
00:43:40,840 --> 00:43:43,920
geri dönüştürülmüş idrar ve nem yoğuşması,

581
00:43:44,000 --> 00:43:47,400
yani yemek yerken
ağzınızdan çıkan nefesteki su.

582
00:43:49,120 --> 00:43:54,160
İnce bağırsağın işlevini
taklit eden teknolojiler geliştirdik.

583
00:43:54,240 --> 00:43:59,440
"İnce bağırsağın kendini yenileme özelliği
nereden geliyor?" diye sorduk.

584
00:43:59,520 --> 00:44:03,800
Sonra laboratuvara gidip
genetik mühendisliği ve başka tekniklerle

585
00:44:03,880 --> 00:44:07,760
suyu geri dönüştürmek için
bu özellikte membranlar ürettik.

586
00:44:11,600 --> 00:44:14,960
Bir bardak su getirseniz yeterli.

587
00:44:15,040 --> 00:44:18,120
Aynı suyu tekrar tekrar
geri dönüştürebilirsiniz.

588
00:44:24,920 --> 00:44:27,880
<i>Bu mucitlerin</i>
<i>çoğu zaman çok kısıtlı kaynaklarla</i>

589
00:44:27,960 --> 00:44:32,360
<i>içinde yaşadıkları toplumu kurtarmak</i>
<i>ve su krizini çözmek için yaptıkları</i>

590
00:44:32,440 --> 00:44:34,560
<i>gerçekten çok ilham verici.</i>

591
00:44:35,200 --> 00:44:41,920
<i>Ama çözümleri uzmanlara, mühendislere,</i>
<i>yaratıcı vizyonerlere bırakamayız.</i>

592
00:44:42,000 --> 00:44:48,320
<i>Bu cesur mavi dünyayı kurtarmak için</i>
<i>hepimiz sorumluluk alıp eyleme geçmeliyiz.</i>

593
00:44:48,880 --> 00:44:52,080
{\an8}Bu çözümlerin zaten uygulandığı
ve işe yaradığı yerleri

594
00:44:52,160 --> 00:44:56,440
{\an8}umut ışığı olarak görebilir,
onlardan cesaret alabiliriz.

595
00:44:56,520 --> 00:45:00,520
{\an8}Geriye adapte olmak
ve bunu en kısa sürede yapmak kalıyor.

596
00:45:00,600 --> 00:45:05,240
Farklı biçimlerde düşünmeye başlayıp
yeni fikirlere açık olmamız gerek

597
00:45:05,320 --> 00:45:07,280
ve bu görev hepimize düşüyor.

598
00:45:12,040 --> 00:45:14,240
<i>Kimimiz için eyleme geçmek demek</i>

599
00:45:14,320 --> 00:45:17,280
<i>yerel tesisleri</i>
<i>su tedariki ve sanitasyon konusunda</i>

600
00:45:17,360 --> 00:45:20,600
<i>daha ilerici olmaları için</i>
<i>baskı altında tutmak demek.</i>

601
00:45:20,680 --> 00:45:24,920
<i>Kimisi için çözümün parçası olmak adına</i>
<i>becerilerini kullanmak demek.</i>

602
00:45:26,400 --> 00:45:27,640
<i>Kendinize sorun,</i>

603
00:45:27,720 --> 00:45:31,360
<i>"Çözümün parçası olmak için</i>
<i>bugün ben ne yapabilirim?"</i>

604
00:45:32,440 --> 00:45:34,360
<i>Cevaplar etrafımızda.</i>

605
00:45:35,240 --> 00:45:40,120
<i>Kendimizin, aile ve arkadaşlarımızın</i>
<i>su tüketimine dikkat edebiliriz.</i>

606
00:45:41,040 --> 00:45:45,120
<i>Gördükleriniz gibi</i>
<i>yeni teknolojiler üretip</i>

607
00:45:45,200 --> 00:45:49,280
<i>onları evimizde, iş yerimizde,</i>
<i>mahallemizde uygulayabiliriz.</i>

608
00:45:49,840 --> 00:45:53,320
<i>Su yönetimine öncülük eden şirketleri</i>
<i>destekleyebiliriz.</i>

609
00:45:53,400 --> 00:45:58,600
<i>Sevdiğimiz markaların su politikalarını</i>
<i>yeniden gözden geçirmesini sağlayabiliriz.</i>

610
00:45:58,680 --> 00:46:03,800
<i>Yerel, bölgesel ve ulusal idareler üstünde</i>
<i>eyleme geçmeleri için baskı kurabiliriz.</i>

611
00:46:03,880 --> 00:46:08,320
<i>Mektuplar, e-postalar, dilekçeler,</i>
<i>sosyal medya kampanyaları...</i>

612
00:46:08,400 --> 00:46:11,440
<i>Bunlar anında kalıcı farklar yaratabilir.</i>

613
00:46:11,520 --> 00:46:14,320
Bu çözülebilir bir sorun, tamam mı?

614
00:46:14,400 --> 00:46:16,880
Çözümleri zaten biliyoruz.

615
00:46:16,960 --> 00:46:19,480
Bunları test ettik, sonuçlarını gördük.

616
00:46:19,560 --> 00:46:21,280
Bu sorunu çözebiliriz.

617
00:46:21,360 --> 00:46:25,480
Mesele iş modellerini kurup
tüm parçaları bir araya getirmek,

618
00:46:25,560 --> 00:46:30,000
hükûmetlerin su geri dönüşümü için
gerekli düzenlemeyi yapmalarını sağlamak.

619
00:46:30,080 --> 00:46:33,600
Su krizini çözmemizin önündeki engel
teknoloji değil.

620
00:46:33,680 --> 00:46:37,400
{\an8}Asıl engel para, siyaset ve politikalar.

621
00:46:37,480 --> 00:46:40,680
Dünyadaki paranın üçte ikisini
bankalar kontrol ediyor.

622
00:46:40,760 --> 00:46:44,920
Bankalar verdikleri her kredide

623
00:46:45,440 --> 00:46:51,560
{\an8}suya yatırım payı şart koşsalar
ne müthiş bir fırsat olabilirdi.

624
00:46:52,080 --> 00:46:56,760
Su konusunda halka söyleyecek
çok basit bir sözüm var.

625
00:46:56,840 --> 00:46:59,440
Daha ısrarlı dayatın.

626
00:46:59,920 --> 00:47:01,160
Çözüm burada.

627
00:47:01,240 --> 00:47:05,960
Daha önce yapılmamış bir şeyi
deneme kararını almak

628
00:47:06,040 --> 00:47:08,280
güçlü bir liderlik gerektirir.

629
00:47:08,360 --> 00:47:10,680
Ama yapılması gereken bu, biliyoruz.

630
00:47:10,760 --> 00:47:14,440
Toplumumuz için, çevre için
doğru olan şey bu.

631
00:47:14,520 --> 00:47:17,640
İnsanlığın geleceği için
yapmamız gereken bu.

632
00:47:26,080 --> 00:47:31,480
<i>Bazılarımız için, eylem sadece</i>
<i>suyun tarifsiz değerini kabullenmek</i>

633
00:47:31,560 --> 00:47:35,160
<i>ve bu değerli bir kaynağın</i>
<i>bedelini ödemeye hazır olmak demek.</i>

634
00:47:35,680 --> 00:47:38,280
<i>Bulunduğumuz yerde su bol olsa bile.</i>

635
00:47:39,760 --> 00:47:44,240
<i>İklim değişikli</i>ği<i> tüm dünyada</i>
<i>aktivizmi nasıl tetiklediyse</i>

636
00:47:44,320 --> 00:47:45,840
<i>su krizini çözmek için de</i>

637
00:47:45,920 --> 00:47:51,440
<i>ortak geleceğimizi önemseyen insanlar</i>
<i>seferber olmak zorunda.</i>

638
00:47:51,520 --> 00:47:55,920
Bence genç nesli
harekete geçirmeyi başarabilirsek

639
00:47:56,000 --> 00:48:00,280
statükoyu kabul etmeyecek,
buna müsamaha göstermeyeceklerdir.

640
00:48:01,560 --> 00:48:06,280
<i>Attığımız her olumlu adım,</i>
<i>uyguladığımız her yenilik,</i>

641
00:48:06,360 --> 00:48:09,120
<i>yürürlüğe soktuğumuz her ilerici politika</i>

642
00:48:09,200 --> 00:48:14,120
<i>bizi gelen felaketten</i>
<i>kayda değer ölçüde uzaklaştırıyor.</i>

643
00:48:14,880 --> 00:48:18,480
Bunu biz çözebiliriz.
Bunu biz çözmek zorundayız.

644
00:48:18,560 --> 00:48:21,680
Yoksa çocuklarımızı
çok farklı bir dünya bekliyor.

645
00:48:21,760 --> 00:48:24,080
Herkesin sanitasyona erişebilmesi için

646
00:48:24,160 --> 00:48:29,680
hükûmetlerin ortaya para koymasını
ve buna destek olmasını istiyoruz.

647
00:48:30,160 --> 00:48:35,720
Biz hayattayken herkesin su ve sanitasyona
erişebileceğini düşünüyoruz.

648
00:48:35,800 --> 00:48:39,560
Umutsuzluğun eşiğindeyiz
ama henüz hiçbir şeyin sonu değil.

649
00:48:40,280 --> 00:48:42,640
Birlik olursak fark yaratabiliriz.

650
00:48:42,720 --> 00:48:47,680
Müthiş işler çıkaran bu insanlara bakınca
zaten ilham almaya başlıyorsunuz,

651
00:48:47,760 --> 00:48:49,800
"Fark yaratabiliriz." diyorsunuz.

652
00:48:49,880 --> 00:48:52,360
Bunu çözmek bize düştüğü için şanslıyız.

653
00:48:52,440 --> 00:48:56,480
Bu boyutta bir sorun çözdüğümüz için
yüz yıl sonra bize imrenecekler.

654
00:50:40,920 --> 00:50:44,040
Alt yazı çevirmeni: Doğa Uludağ



