1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
3
00:00:19,960 --> 00:00:20,880
Halo.
4
00:00:20,960 --> 00:00:25,040
Oddzwoń, proszę, w sprawie książki.
To mój numer telefonu. Dziękuję.
5
00:00:31,960 --> 00:00:35,800
Witam. Proszę oddzwonić
w sprawie pana książki. Dziękuję.
6
00:00:42,560 --> 00:00:44,120
Witam. Dzień dobry.
7
00:00:44,200 --> 00:00:47,280
Proszę do mnie zadzwonić
w sprawie książki. Dziękuję.
8
00:01:14,400 --> 00:01:18,280
24 CARLTON TERRACE, LONDYN
9
00:01:18,360 --> 00:01:19,600
Około pierwszej
10
00:01:19,680 --> 00:01:21,200
Ashraf Marwan,
11
00:01:22,520 --> 00:01:24,720
egipski superszpieg...
12
00:01:28,720 --> 00:01:30,080
spadł z balkonu...
13
00:01:32,160 --> 00:01:35,200
przy Carlton Terrace
w śródmieściu Londynu.
14
00:01:37,880 --> 00:01:42,040
Ratowników skierowano do małego rozarium.
15
00:01:43,040 --> 00:01:45,480
Wypowiedział kilka słów.
16
00:01:46,520 --> 00:01:48,160
I umarł.
17
00:01:51,240 --> 00:01:54,680
Gdy się dowiedziałem,
zacząłem bić się z myślami.
18
00:01:54,760 --> 00:01:56,960
Rozważałem, czy go nie wypchnięto.
19
00:01:57,440 --> 00:01:58,480
A może skoczył?
20
00:01:59,040 --> 00:02:03,480
Szczególnie w Egipcie uważano,
że to nie był wypadek.
21
00:02:04,240 --> 00:02:05,320
Tylko morderstwo.
22
00:02:13,600 --> 00:02:15,480
Palestyna, 1948 rok.
23
00:02:16,400 --> 00:02:18,760
Żydzi ogłosili powstanie państwa Izrael.
24
00:02:22,440 --> 00:02:27,280
Następnego dnia najechał na niego Egipt
i sąsiednie kraje arabskie.
25
00:02:31,840 --> 00:02:34,680
Przez lata Izrael...
26
00:02:35,640 --> 00:02:38,320
i Egipt nienawidziły się nawzajem.
27
00:02:41,840 --> 00:02:45,920
KAIR, EGIPT
28
00:02:47,640 --> 00:02:52,960
Ashraf Marwan był jednym
z największych szpiegów ery współczesnej
29
00:02:53,040 --> 00:02:55,480
w centrum konfliktu.
30
00:02:59,040 --> 00:03:05,120
O ironio, Izrael uważał go
za najlepszego agenta w historii.
31
00:03:07,120 --> 00:03:13,280
BYŁY SZEF MOSADU
32
00:03:15,960 --> 00:03:21,600
Niewielu agentów w historii zapewniło...
33
00:03:22,280 --> 00:03:24,400
tyle znakomitych danych.
34
00:03:24,480 --> 00:03:25,720
To było niesłychane.
35
00:03:26,880 --> 00:03:29,080
Jego śmierć jest owiana tajemnicą.
36
00:03:29,720 --> 00:03:32,120
Pogłoski były takie, że to morderstwo.
37
00:03:32,600 --> 00:03:34,240
Dzień wcześniej
38
00:03:34,320 --> 00:03:38,160
zwierzał mi się, że boi się o swoje życie.
39
00:03:38,720 --> 00:03:40,320
Ale kto to zrobił?
40
00:03:41,360 --> 00:03:44,440
Wywiad egipski zabił Ashrafa Marwana,
41
00:03:44,520 --> 00:03:45,960
bo był zdrajcą.
42
00:03:46,320 --> 00:03:48,880
Izraelczycy uważali go
za swojego człowieka.
43
00:03:48,960 --> 00:03:53,600
Ale on ich po prostu oszukał.
44
00:03:53,680 --> 00:03:55,960
Dobrze służył Egiptowi.
45
00:03:57,040 --> 00:03:59,240
Żona Ashrafa Marwana, Mona,
46
00:03:59,320 --> 00:04:03,000
uważa, że mógł go zabić wywiad izraelski.
47
00:04:07,640 --> 00:04:10,400
Kiedy teraz o tym myślę,
48
00:04:11,160 --> 00:04:14,040
wciąż mnie męczy,
czy to nie była moja wina.
49
00:04:14,520 --> 00:04:18,440
To ja go zdemaskowałem przed światem.
50
00:04:38,040 --> 00:04:42,080
W dniu 27 czerwca 2007 roku
zadzwoniono do mnie
51
00:04:42,640 --> 00:04:47,240
w sprawie niedawnej tajemniczej śmierci.
52
00:04:48,320 --> 00:04:50,440
Oczywiście, byłem tym zaintrygowany.
53
00:04:52,440 --> 00:04:55,040
Jako dziennikarz
pragnąłem sprawę rozwikłać.
54
00:04:58,520 --> 00:05:01,720
Najpierw chciałem się dowiedzieć,
jak umarł.
55
00:05:03,640 --> 00:05:04,760
Czy to morderstwo?
56
00:05:05,240 --> 00:05:07,400
Samobójstwo? Wypadek?
57
00:05:11,920 --> 00:05:14,480
Wypadł z tego miejsca.
58
00:05:17,000 --> 00:05:19,440
Z piątego piętra.
59
00:05:22,320 --> 00:05:25,760
Rodzina twierdziła, że miał sporo planów,
60
00:05:26,360 --> 00:05:28,120
w tym zobowiązania rodzinne.
61
00:05:28,200 --> 00:05:32,080
Tego samego dnia miał umówione
w tym budynku spotkanie biznesowe.
62
00:05:33,320 --> 00:05:36,040
Dlatego rodzina wierzy,
63
00:05:36,120 --> 00:05:41,400
że nie podstaw do pogłosek o samobójstwie.
64
00:05:42,920 --> 00:05:44,280
Chciałem odkryć prawdę.
65
00:05:44,920 --> 00:05:49,120
To było bardziej skomplikowane
niż podejrzewałem.
66
00:05:56,640 --> 00:05:57,720
W dniu śmierci
67
00:05:58,680 --> 00:06:00,760
czekałem na telefon od niego.
68
00:06:01,800 --> 00:06:04,600
Myślałem, że jest jakiś problem z łączami.
69
00:06:05,200 --> 00:06:10,560
Wszedłem na górę, by sprawdzić,
czy nie zostawił mi wiadomości.
70
00:06:11,920 --> 00:06:12,920
Ale nic nie było.
71
00:06:17,120 --> 00:06:21,840
Zawsze interesował mnie temat
wojen na Bliskim Wschodzie.
72
00:06:26,200 --> 00:06:30,760
W czasie mojej służby w wojsku
wiedzieliśmy, że działa superszpieg,
73
00:06:30,840 --> 00:06:34,480
który pracuje dla wywiadu izraelskiego.
74
00:06:36,080 --> 00:06:38,920
Ale cenzura wojskowa w Izraelu
75
00:06:39,520 --> 00:06:42,800
dbała o to, by prasa milczała
na ten temat.
76
00:06:44,760 --> 00:06:46,000
To był wielki sekret.
77
00:06:46,360 --> 00:06:50,000
Sześciu Arabów zabito tu
na Zachodnim Brzegu, siedmiu w Gazie.
78
00:06:50,320 --> 00:06:54,840
Powstanie palestyńskie w 1987 roku
79
00:06:56,720 --> 00:06:58,880
było dla mnie punktem zwrotnym.
80
00:06:59,720 --> 00:07:03,720
Zobaczyłem izraelskiego żołnierza,
który bił Palestyńczyka.
81
00:07:04,840 --> 00:07:06,560
Uznałem to za jakiś obłęd.
82
00:07:07,000 --> 00:07:09,480
Wyrządzano Palestyńczykom te same krzywdy,
83
00:07:09,560 --> 00:07:12,800
jakich Żydzi doznawali przez wieki.
84
00:07:13,200 --> 00:07:14,560
Nie zamierzałem wracać,
85
00:07:14,840 --> 00:07:17,240
dopóki przemoc nie ustanie.
86
00:07:17,520 --> 00:07:20,000
„Wielkie mi coś. Ahron Bregman nie wróci”.
87
00:07:21,800 --> 00:07:24,200
Wyemigrowałem do Wielkiej Brytanii.
88
00:07:29,200 --> 00:07:33,200
Po doktoracie na temat
konfliktu arabsko-izraelskiego
89
00:07:33,680 --> 00:07:36,320
dołączyłem do Wydziału Historii Wojny
90
00:07:36,720 --> 00:07:38,800
na King's College London.
91
00:07:38,880 --> 00:07:42,120
Omawialiśmy tu tego szpiega?
92
00:07:42,200 --> 00:07:43,440
- Tak.
- No, właśnie.
93
00:07:44,360 --> 00:07:46,520
Wydałem sześć książek,
94
00:07:47,240 --> 00:07:48,840
których nikt z was nie zna.
95
00:07:49,080 --> 00:07:50,760
To żart. Wytnijcie to.
96
00:07:51,240 --> 00:07:52,240
Nie ma mowy.
97
00:07:52,320 --> 00:07:54,880
ODWIEDŹ PALESTYNĘ
98
00:07:54,960 --> 00:07:56,400
W 1998 roku...
99
00:07:56,960 --> 00:08:00,720
byłem konsultantem
przy dużym filmie dokumentalnym.
100
00:08:01,360 --> 00:08:06,000
Przeprowadziłem rozmowę
z izraelskim szefem wywiadu wojskowego,
101
00:08:07,040 --> 00:08:08,800
generałem Eli Zeirą.
102
00:08:10,440 --> 00:08:12,520
Po wywiadzie
103
00:08:12,600 --> 00:08:15,120
staliśmy razem na korytarzu
104
00:08:15,200 --> 00:08:18,800
i powiedział coś,
co wywróciło cały mój świat.
105
00:08:19,840 --> 00:08:22,360
Że czołowy szpieg Mosadu
106
00:08:23,040 --> 00:08:24,440
to podwójny agent.
107
00:08:25,480 --> 00:08:27,640
Byłem na wskroś zszokowany.
108
00:08:29,040 --> 00:08:32,080
Jakie były następstwa
istnienia takiego szpiega?
109
00:08:32,560 --> 00:08:37,280
Jeśli nim był podczas jednej
z najważniejszych wojen
110
00:08:38,760 --> 00:08:40,280
w dziejach Bliskiego Wschodu,
111
00:08:42,040 --> 00:08:45,720
rzucało to cień
na wszelkie dane wywiadowcze,
112
00:08:45,800 --> 00:08:49,120
na których opierały się
decyzje izraelskie.
113
00:08:54,160 --> 00:08:58,280
Izrael jest uzależniony
od swojego wywiadu.
114
00:08:59,400 --> 00:09:02,440
Nie wolno im popełniać błędów.
115
00:09:03,640 --> 00:09:07,040
A jeśli najlepszy szpieg
wprowadził ich w błąd,
116
00:09:08,400 --> 00:09:10,800
to zniszczy reputację służb.
117
00:09:12,440 --> 00:09:15,400
A także reputację
samych ich służb wywiadowczych.
118
00:09:15,480 --> 00:09:17,440
Dobra, Amosie.
119
00:09:17,520 --> 00:09:19,800
...są zainteresowani tym...
120
00:09:19,880 --> 00:09:21,680
Jaka była stawka?
121
00:09:21,760 --> 00:09:25,160
...by nie naruszyć wersji wydarzeń.
122
00:09:25,240 --> 00:09:26,760
To delikatny temat.
123
00:09:27,840 --> 00:09:33,000
Młody Bregman był bardzo zmotywowany.
124
00:09:33,840 --> 00:09:38,440
Zawsze marzyłem o takiej sensacji.
125
00:09:40,640 --> 00:09:45,000
Potem uznałem,
że to może być niebezpieczna gra.
126
00:09:55,920 --> 00:09:59,040
KAIR, 1967 ROK
127
00:10:02,400 --> 00:10:03,960
Ashraf Marwan był...
128
00:10:06,120 --> 00:10:08,200
synem generała w armii.
129
00:10:09,040 --> 00:10:14,080
Ludzie uznają to
za symbol statusu społecznego.
130
00:10:16,120 --> 00:10:18,480
Ukończył studia chemiczne.
131
00:10:18,960 --> 00:10:19,880
W owym czasie
132
00:10:21,760 --> 00:10:23,000
poznał Monę,
133
00:10:24,200 --> 00:10:26,240
córkę Gamala Abdel Nassera,
134
00:10:28,560 --> 00:10:30,240
prezydenta Egiptu.
135
00:10:34,760 --> 00:10:36,120
Zakochali się w sobie.
136
00:10:40,440 --> 00:10:42,400
Potrafił znaleźć dojścia
137
00:10:43,240 --> 00:10:45,400
przez łóżko.
138
00:10:46,320 --> 00:10:50,800
Poślubił córkę wszechmocnego Nassera.
139
00:10:52,400 --> 00:10:55,560
Nasser był niczym Bóg dla Arabów.
140
00:10:56,200 --> 00:10:57,040
Idol.
141
00:10:57,720 --> 00:10:58,600
Nasser.
142
00:11:01,800 --> 00:11:05,720
Kryzysowym okresem dla Nassera
był 1967 rok.
143
00:11:07,600 --> 00:11:11,600
Izrael unieruchomil na lotniskach
egipskie siły powietrzne.
144
00:11:12,640 --> 00:11:17,160
WOJNA SZEŚCIODNIOWA, 1967 ROK
145
00:11:17,720 --> 00:11:21,840
Potem Egipt stracił półwysep Synaj.
146
00:11:24,280 --> 00:11:28,400
Egipt nie dowierzał, że to im się stało.
147
00:11:29,320 --> 00:11:32,960
To był cios w narodową dumę.
148
00:11:33,480 --> 00:11:36,840
Potem zaczęto proces odbudowy wojska.
149
00:11:37,440 --> 00:11:40,120
Cel był jeden - wszczęcie wojny,
150
00:11:41,440 --> 00:11:43,040
by odzyskać Synaj
151
00:11:43,120 --> 00:11:48,640
i poczucie dumy narodowej,
152
00:11:48,720 --> 00:11:51,080
utraconej po 1967 roku.
153
00:11:52,920 --> 00:11:56,600
Marwan stał się częścią rodziny Nassera
w momencie kryzysu.
154
00:11:57,720 --> 00:11:59,600
Chce być ważny...
155
00:12:00,160 --> 00:12:03,440
Ale Nasser nie powierzył mu
156
00:12:03,520 --> 00:12:06,760
tego typu misji, których Ashraf Marwan
157
00:12:06,840 --> 00:12:10,080
spodziewał się dostać
po wejściu do rodziny.
158
00:12:11,400 --> 00:12:12,320
Nasser
159
00:12:12,800 --> 00:12:18,200
miał wrażenie, że ten człowiek
nie poślubił Mony z powodu jej charakteru,
160
00:12:18,280 --> 00:12:21,080
ale dlatego że to córka prezydenta.
161
00:12:22,520 --> 00:12:28,560
Nasser dał więc Ashrafowi Marwanowi
pomniejszą posadę w prezydenckim biurze.
162
00:12:29,360 --> 00:12:32,560
Tak się robi z wrogim politykiem,
163
00:12:32,640 --> 00:12:34,880
żeby mieć go pod okiem
164
00:12:34,960 --> 00:12:37,960
i nie siał nigdzie zamętu.
165
00:12:39,880 --> 00:12:44,280
Ashraf poczuł się poniżony, ukarany,
166
00:12:44,360 --> 00:12:47,360
przez co miał uraz do Nassera.
167
00:12:49,640 --> 00:12:52,880
Przyjechał do Londynu z nową żoną.
168
00:12:55,920 --> 00:13:00,760
W Egipcie donoszono jednak,
169
00:13:01,720 --> 00:13:04,000
że lubił żyć wystawnie.
170
00:13:04,720 --> 00:13:05,640
Kluby nocne...
171
00:13:07,040 --> 00:13:08,080
restauracje...
172
00:13:10,240 --> 00:13:12,400
żył ponad stan,
173
00:13:14,040 --> 00:13:16,520
ponad możliwości przeciętnych Egipcjan.
174
00:13:21,720 --> 00:13:24,080
Nasser prowadził oszczędny tryb życia,
175
00:13:24,160 --> 00:13:27,240
więc w jego mniemaniu
to przynosiło hańbę rodzinie.
176
00:13:27,720 --> 00:13:30,760
W Kairze Nasser odstawił ich
na boczny tor.
177
00:13:31,600 --> 00:13:36,240
Ashraf poczuł się uwiązany przez Nassera.
178
00:13:36,320 --> 00:13:40,840
Chciał się więc zemścić na teściu.
179
00:13:47,960 --> 00:13:52,440
WOJNA SZEŚCIODNIOWA Z 1967 ROKU
BYŁA PORAŻKĄ DLA EGIPTU
180
00:13:52,520 --> 00:13:57,160
I NIESŁYCHANYM ZWYCIĘSTWEM IZRAELA.
181
00:13:57,240 --> 00:14:01,560
Przywódcy Izraela twierdzą, że doszczętnie
zniszczono siły egipskie na Synaju.
182
00:14:03,840 --> 00:14:07,680
EGIPT PRZYSIĘGA ZEMSTĘ
183
00:14:08,640 --> 00:14:12,080
Tuż po wojnie sześciodniowej 1967 roku...
184
00:14:14,520 --> 00:14:18,200
kwestia potencjalnego konfliktu
z Egiptem...
185
00:14:19,480 --> 00:14:23,680
stała się największym priorytetem Mosadu.
186
00:14:26,920 --> 00:14:29,240
NASSER ZACZYNA WZMACNIAĆ SOJUSZE
187
00:14:29,320 --> 00:14:35,920
Każdy kraj i rząd musi mierzyć się
z zamiarami jego wrogów.
188
00:14:36,640 --> 00:14:39,480
Im więcej o tym wiesz,
189
00:14:40,240 --> 00:14:44,480
tym skuteczniej można zapobiec wojnie.
190
00:14:46,240 --> 00:14:51,280
Wywiad wojskowy jest więc
dla Mosadu sprawą kluczową.
191
00:14:53,840 --> 00:14:54,920
Mosad...
192
00:14:56,120 --> 00:14:58,280
odpowiada za...
193
00:15:00,160 --> 00:15:03,200
gromadzenie danych i misje specjalne.
194
00:15:03,760 --> 00:15:06,920
ZEMSTA ZA MASAKRĘ IZRAELCZYKÓW
NA OLIMPIADZIE W MONACHIUM
195
00:15:07,000 --> 00:15:09,960
PODŁOŻENIE BOMBY
W SAMOCHODZIE GHASSANA KANAFANIEGO
196
00:15:10,040 --> 00:15:13,560
PORWANIE MORDECHAJA VANUNU
197
00:15:13,640 --> 00:15:16,360
ZAMACHY NA:
198
00:15:16,440 --> 00:15:18,200
To nie CIA.
199
00:15:18,280 --> 00:15:21,880
Oni muszą zajmować się całym światem.
200
00:15:22,640 --> 00:15:26,600
Mają agentów w Ameryce Południowej,
w Afryce.
201
00:15:26,680 --> 00:15:31,880
Może nawet na Biegunie Północnym.
Na całym świecie.
202
00:15:31,960 --> 00:15:35,600
W Izraelu jesteśmy skoncentrowani.
203
00:15:38,960 --> 00:15:40,800
Na arcy-wrogach.
204
00:15:44,480 --> 00:15:48,800
Opisze mi pan swoją pracę i rolę
podczas pracy terenowej?
205
00:15:48,880 --> 00:15:50,400
Wolałbym nie.
206
00:15:59,680 --> 00:16:01,640
Po 1967 roku...
207
00:16:02,440 --> 00:16:06,400
zaczęliśmy szukać danych wywiadowczych,
208
00:16:06,640 --> 00:16:11,840
które ewentualnie dowodziłyby
209
00:16:12,520 --> 00:16:15,480
prawdopodobieństwo wojny z Egiptem.
210
00:16:25,360 --> 00:16:31,280
LONDYN, CZERWIEC 1998 ROKU
211
00:16:32,240 --> 00:16:37,000
Miałeś jakieś obawy odnośnie skutków
ujawnienia tożsamości szpiega?
212
00:16:37,080 --> 00:16:38,040
Tomie...
213
00:16:39,040 --> 00:16:41,760
Mosad potrafi być bardzo groźny.
214
00:16:42,240 --> 00:16:48,080
Ujawnienie ich szpiegów
mogło być dla mnie niebezpieczne.
215
00:16:49,240 --> 00:16:50,560
Ale musiałem wiedzieć.
216
00:16:52,320 --> 00:16:55,560
To było ryzyko,
a ja działam nieco impulsywnie.
217
00:16:59,320 --> 00:17:01,560
Co twoja żona myślała o tym wszystkim?
218
00:17:02,720 --> 00:17:05,000
Wiedziałem, że będzie nieszczęśliwa,
219
00:17:06,320 --> 00:17:09,640
że wmieszałem się w coś takiego.
220
00:17:09,720 --> 00:17:13,560
Była bardziej odpowiedzialna
i rozważna ode mnie.
221
00:17:15,040 --> 00:17:18,480
Nic nie wiedziała o moich zabawach
z szpiegostwem.
222
00:17:26,120 --> 00:17:29,440
Przebrnąłem przez setki artykułów...
223
00:17:29,920 --> 00:17:33,520
i książek, szukałem wskazówek
co do jego tożsamości.
224
00:17:35,920 --> 00:17:40,120
Czytałem wszystko, co trafiło mi w ręce.
225
00:17:40,720 --> 00:17:43,840
Wtedy natknąłem się na kluczową książkę.
226
00:17:43,920 --> 00:17:47,560
Biografię Eli Zeiry.
227
00:17:47,640 --> 00:17:52,360
To on powiedział mi o podwójnym agencie,
228
00:17:52,440 --> 00:17:54,520
który wprowadzał Mosad w błąd.
229
00:17:54,600 --> 00:17:58,280
Zeira napisał o szpiegu.
230
00:17:59,320 --> 00:18:03,520
Po czym wspomniał o trójce ludzi,
którzy byli na spotkaniu w Rijadzie,
231
00:18:03,600 --> 00:18:08,240
król Faisal z Arabii Saudyjskiej,
Sadat i trzecia osoba.
232
00:18:09,280 --> 00:18:15,560
Byłem bardzo podejrzliwy, gdy Zeira
nie wymienił z imienia tego trzeciego
233
00:18:15,640 --> 00:18:19,920
w rozdziale o tymże szpiegu.
234
00:18:20,400 --> 00:18:22,760
Pytasz siebie więc, dlaczego to pominął.
235
00:18:23,280 --> 00:18:25,720
- Dlatego, że to pominął...
- Tak.
236
00:18:25,800 --> 00:18:28,320
Ta brakująca informacja...
237
00:18:28,400 --> 00:18:31,720
To była decyzja redaktorska.
238
00:18:32,400 --> 00:18:34,560
Może dlatego nie wspomniano imienia,
239
00:18:34,640 --> 00:18:36,640
by je zataić...
240
00:18:37,320 --> 00:18:41,840
Ale jest tu odnośnik do Robinsona,
strona 136.
241
00:18:46,040 --> 00:18:47,320
Strona 136.
242
00:18:48,040 --> 00:18:52,320
Tu pojawia się trzecia osoba,
dr Ashraf Marwan.
243
00:18:52,800 --> 00:18:58,680
Zobaczyłem to i od razu
zaświeciła mi się czerwona lampka.
244
00:19:01,560 --> 00:19:06,000
Przeczucie mi mówiło,
że to imię było ważne.
245
00:19:06,080 --> 00:19:06,960
Ashraf Marwan.
246
00:19:08,120 --> 00:19:10,520
To była uzasadniona hipoteza.
247
00:19:11,080 --> 00:19:13,520
TEL AWIW, IZRAEL
248
00:19:16,440 --> 00:19:19,000
Wysłałem Zeirze faks...
249
00:19:20,000 --> 00:19:23,720
Miałem nadzieję na reakcję
i potwierdzenie.
250
00:19:24,600 --> 00:19:25,600
Zarzuciłem wędkę.
251
00:19:27,320 --> 00:19:29,160
Odpowiedział tylko,
252
00:19:30,720 --> 00:19:31,920
że nic nie ujawni.
253
00:19:34,640 --> 00:19:36,640
Pojawiła się przeszkoda na drodze.
254
00:19:41,240 --> 00:19:47,320
Ale Zeira nie zaprzeczył.
255
00:19:48,800 --> 00:19:52,440
Uznałem więc, że jestem na dobrym tropie.
256
00:19:59,480 --> 00:20:02,080
Odmówili negocjacji,
dopóki ich nie usunięto.
257
00:20:02,160 --> 00:20:06,600
Tak był stan gry, gdy arabskiemu światu
wymierzono bolesny cios,
258
00:20:07,520 --> 00:20:10,920
Teraz napiętą sytuację
na Bliskim Wschodzie skomplikowała
259
00:20:11,000 --> 00:20:14,080
niespodziewana śmierć
egipskiego prezydenta, Nassera.
260
00:20:14,920 --> 00:20:18,200
Anwar Sadat został
nowym prezydentem elektem.
261
00:20:23,720 --> 00:20:26,120
SADAT ZAPRZYSIĘŻONY
262
00:20:26,680 --> 00:20:30,320
Wpływowi ludzie z reżimu Nassera...
263
00:20:31,160 --> 00:20:32,280
byli...
264
00:20:33,320 --> 00:20:35,560
niezadowoleni z wyboru Sadata.
265
00:20:37,080 --> 00:20:39,480
Odbyło się coś na kształt rebelii.
266
00:20:42,600 --> 00:20:47,640
Ashraf był przebiegły, sprytny.
267
00:20:48,960 --> 00:20:53,040
Jakimś cudem Marwan
dorwał się do archiwów
268
00:20:53,680 --> 00:20:55,480
i przekazał je Sadatowi.
269
00:20:55,560 --> 00:20:59,440
Dzięki informacjom tam zawartym Sadat
270
00:20:59,520 --> 00:21:01,600
postawił swoich wrogów przed sądem.
271
00:21:02,920 --> 00:21:04,640
PROCES WROGÓW SADATA
272
00:21:12,400 --> 00:21:15,520
To miało przemożny wpływ
na przyszłość Marwana.
273
00:21:15,600 --> 00:21:17,640
Udowodnił Sadatowi swoje oddanie
274
00:21:17,720 --> 00:21:23,360
poprzez zadanie ciosu w plecy
najbliższym współpracownikom Nassera.
275
00:21:27,120 --> 00:21:29,280
WYROK: DOŻYWOCIE
276
00:21:29,840 --> 00:21:31,600
Sadat wynagrodził go.
277
00:21:32,200 --> 00:21:34,360
Wyznaczył Ashrafa na...
278
00:21:34,920 --> 00:21:39,720
sekretarza kancelarii prezydenta.
279
00:21:45,640 --> 00:21:48,800
Stał się częścią
wewnętrznego kręgu Sadata.
280
00:21:52,040 --> 00:21:54,440
Nie miał jeszcze 30 lat.
281
00:21:55,720 --> 00:21:59,560
Był najmłodszą osobą w historii
na tym stanowisku.
282
00:22:02,640 --> 00:22:04,920
Znając Ashrafa Marwana...
283
00:22:05,560 --> 00:22:09,920
zaplanował z wyprzedzeniem
kilka kroków naprzód.
284
00:22:18,640 --> 00:22:23,160
Byłem pewien,
że Ashraf Marwan był owym szpiegiem.
285
00:22:24,520 --> 00:22:26,560
Ale musiałem to jakoś potwierdzić.
286
00:22:27,720 --> 00:22:33,800
Uznałem więc,
że może wydawca książki Zeiry...
287
00:22:34,640 --> 00:22:36,320
Rami Tal...
288
00:22:36,920 --> 00:22:39,080
pomoże mi ustalić nazwisko szpiega.
289
00:22:41,000 --> 00:22:47,240
Wydawca musiał sprawę omawiać z Zeirą.
Więc opracowałem plan.
290
00:22:48,960 --> 00:22:51,360
I poleciałem do Tel Awiwu.
291
00:22:58,720 --> 00:23:03,160
Ronnie Bregman chciał się upewnić,
że ma właściwe nazwisko.
292
00:23:04,360 --> 00:23:05,760
A ja je znałem.
293
00:23:07,000 --> 00:23:10,120
Powiedziałem mu jednak: „Nic nie wiem,
294
00:23:10,200 --> 00:23:13,280
a nawet jeśli, nie zdradziłbym ci go.
295
00:23:14,520 --> 00:23:17,080
Zostaw mnie w spokoju”.
296
00:23:17,160 --> 00:23:18,600
Tak zrobiłem.
297
00:23:19,080 --> 00:23:22,120
Po dziesięciu minutach rozmowy,
298
00:23:22,200 --> 00:23:27,040
gdy już był nakręcony,
ale wciąż nie był na mnie zirytowany...
299
00:23:27,600 --> 00:23:30,080
spojrzałem mu prosto w oczy...
300
00:23:30,160 --> 00:23:34,320
Ronnie wtedy powiedział:
„Znam imię superszpiega”.
301
00:23:34,920 --> 00:23:36,520
Pogratulowałem mu.
302
00:23:37,320 --> 00:23:38,280
On odrzekł...
303
00:23:38,920 --> 00:23:42,200
Ashraf Marwan był superszpiegiem.
304
00:23:44,320 --> 00:23:46,600
Zaskoczył mnie.
305
00:23:47,200 --> 00:23:49,040
Jego reakcja...
306
00:23:49,560 --> 00:23:50,960
dała mi pewność.
307
00:23:51,560 --> 00:23:55,440
O ile pamiętam, niczego nie potwierdziłem.
308
00:23:55,920 --> 00:23:58,560
Odwrócił wzrok i uśmiechnął się.
309
00:23:59,160 --> 00:24:00,040
Mam cię!
310
00:24:00,120 --> 00:24:04,520
Cóż, nie jestem złotousty.
311
00:24:04,600 --> 00:24:07,600
Nie potrafię pleść andronów.
312
00:24:07,680 --> 00:24:12,080
Gdy podał mi imię i nazwisko...
313
00:24:12,160 --> 00:24:16,560
W jakimś sensie potwierdziłem mu to.
314
00:24:20,840 --> 00:24:23,200
Wróciłem do Londynu szczęśliwy.
315
00:24:24,400 --> 00:24:25,360
Znałem nazwisko.
316
00:24:26,360 --> 00:24:27,480
Byłem wniebowzięty.
317
00:24:28,160 --> 00:24:29,000
Naprawdę.
318
00:24:29,720 --> 00:24:30,840
Radowałem się.
319
00:24:31,920 --> 00:24:34,040
Ale musiałem potwierdzić, że jest...
320
00:24:34,640 --> 00:24:35,800
podwójnym agentem.
321
00:24:40,440 --> 00:24:44,080
Więc jak Mosad wszedł w kontakt
z Ashrafem Marwanem?
322
00:24:46,640 --> 00:24:47,840
Sam przyszedł.
323
00:24:52,880 --> 00:24:55,440
LONDYN
324
00:24:55,520 --> 00:24:57,880
DWA MIESIĄCE PO ŚMIERCI NASSERA
325
00:24:57,960 --> 00:24:59,720
Pewnego dnia, w Londynie...
326
00:25:01,440 --> 00:25:04,280
postanowił zadzwonić do ambasady Izraela.
327
00:25:09,560 --> 00:25:11,800
Tak tworzy się historia.
328
00:25:11,880 --> 00:25:14,400
Dzięki szczęściu.
329
00:25:14,880 --> 00:25:16,560
Gdy zadzwonił do ambasady,
330
00:25:17,400 --> 00:25:22,000
całe szczęście,
szef placówek Mosadu w Europie,
331
00:25:22,080 --> 00:25:24,880
Shmuel Goren, akurat odwiedzał miasto.
332
00:25:28,080 --> 00:25:30,040
BYŁY SZEF OPERACJI MOSADU W EUROPIE
333
00:25:30,120 --> 00:25:31,200
Ktoś zadzwonił.
334
00:25:31,840 --> 00:25:37,640
Jak tylko usłyszeliśmy nazwisko,
uznaliśmy, że to nie może być prawda.
335
00:25:37,720 --> 00:25:41,520
Ktoś taki jak on nie przyszedłby do nas.
336
00:25:43,440 --> 00:25:45,400
Gdy rekrutuje się nowego agenta,
337
00:25:45,480 --> 00:25:48,600
jakie stwarza to ryzyko
dla ciebie czy Mosadu?
338
00:25:48,680 --> 00:25:53,440
Po pierwsze,
mógłby okazać się podwójnym agentem.
339
00:25:53,520 --> 00:25:55,720
Po drugie, może być kłamcą.
340
00:25:56,280 --> 00:26:01,080
Po trzecie, może cię wydać,
co jest bardzo niebezpieczne.
341
00:26:01,160 --> 00:26:04,120
Agent wywiadu musi być...
342
00:26:05,040 --> 00:26:09,760
podejrzliwy z natury i z zawodu.
343
00:26:10,720 --> 00:26:14,320
W przeciwnym razie
trudno odnieść mu sukces.
344
00:26:16,040 --> 00:26:20,520
Przy osobach, które same się zgłaszają,
tym bardziej trzeba być podejrzliwym.
345
00:26:25,520 --> 00:26:31,080
Powiedział, że zięć prezydenta Egiptu
sam się zgłosił.
346
00:26:33,720 --> 00:26:35,880
Nie możemy ominąć takiej okazji.
347
00:26:37,520 --> 00:26:42,480
To było ryzyko.
Jak zawsze w takich sprawach.
348
00:26:42,600 --> 00:26:46,440
Szansa na medal albo na okrycie się hańbą.
349
00:26:52,400 --> 00:26:54,200
Improwizowaliśmy.
350
00:26:55,520 --> 00:26:57,640
Niezgodnie z oficjalnym protokołem.
351
00:26:58,520 --> 00:27:00,880
Tego samego dnia umówiliśmy się w hotelu.
352
00:27:02,640 --> 00:27:05,640
Rozmowa była krótka.
353
00:27:05,720 --> 00:27:11,320
Dał nam autentyczne
zapisy spotkań w Moskwie
354
00:27:11,960 --> 00:27:18,280
między najwyższymi oficjelami radzieckimi
355
00:27:18,360 --> 00:27:19,640
i egipskimi.
356
00:27:21,120 --> 00:27:27,800
Każdy wywiad marzy o tym,
by mieć taki bezpośredni dostęp.
357
00:27:30,360 --> 00:27:32,920
BYŁA SIEDZIBA MOSADU
AGENCJI WYWIADU IZRAELA
358
00:27:36,720 --> 00:27:41,520
Moim zadaniem było przejrzenie
dostarczonych materiałów.
359
00:27:42,240 --> 00:27:44,200
Nie znaleźliśmy nic,
360
00:27:44,840 --> 00:27:48,520
co podważyłoby jego wiarygodność.
361
00:27:49,720 --> 00:27:52,680
W jaki sposób go oceniliście?
362
00:27:52,760 --> 00:27:59,000
Nie ma sensu wnikać w szczegóły, ale...
363
00:27:59,480 --> 00:28:06,160
nie było przypadku, żeby wyraźnie
364
00:28:07,120 --> 00:28:10,840
ktoś stwierdził,
że to nie jest autentyczne.
365
00:28:11,880 --> 00:28:15,120
Po odejściu Nassera Marwan
366
00:28:15,200 --> 00:28:16,560
spełniał swoje ambicje,
367
00:28:16,640 --> 00:28:20,560
był prawą ręką prezydenta.
Dlaczego sprzedawałby sekrety Izraelowi?
368
00:28:22,000 --> 00:28:23,760
Dlaczego to zrobił?
369
00:28:25,240 --> 00:28:26,720
Aby poczuć się ważny.
370
00:28:27,320 --> 00:28:30,440
Może chciał się zemścić na teściu.
371
00:28:31,080 --> 00:28:33,560
Po trzecie, chodziło o korzyści finansowe.
372
00:28:34,320 --> 00:28:39,040
Mosad łącznie zapłacił mu milion dolarów.
373
00:28:39,120 --> 00:28:41,400
I to we wczesnych latach 1970-tych.
374
00:28:41,480 --> 00:28:43,520
To była ogromna kwota.
375
00:28:44,640 --> 00:28:46,040
Izraelczycy twierdzili,
376
00:28:46,120 --> 00:28:49,280
że miał żal do Nassera,
był pyszny, chciał pieniędzy.
377
00:28:49,360 --> 00:28:50,640
Ale to nie ma sensu.
378
00:28:51,560 --> 00:28:56,560
Trzeba na to spojrzeć
z punktu widzenia Ashrafa Marwana.
379
00:28:57,080 --> 00:28:58,800
„Jestem grubą rybą”.
380
00:29:05,520 --> 00:29:08,680
Jak Marwan szpiegował dla was?
381
00:29:11,200 --> 00:29:13,200
Towarzyszył prezydentowi Sadatowi
382
00:29:14,040 --> 00:29:16,160
na spotkaniach z przywódcami.
383
00:29:16,240 --> 00:29:18,160
PUŁKOWNIK GADDAFI, PRZYWÓDCA LIBII
384
00:29:22,880 --> 00:29:28,240
Był na miejscu
i dostarczał nam poufne informacje.
385
00:29:28,320 --> 00:29:30,760
SZCZYT ARABSKI
SPOTKANIE W KAIRZE
386
00:29:31,440 --> 00:29:34,120
Mosad spotkał się z Marwanem
387
00:29:35,040 --> 00:29:38,200
w Londynie.
388
00:29:40,480 --> 00:29:42,920
Ten dostarczył dokumenty.
389
00:29:46,200 --> 00:29:49,520
Otrzymał pieniądze
i wyszedł jako pierwszy.
390
00:29:51,400 --> 00:29:54,840
Izraelczycy po nim.
391
00:29:56,240 --> 00:29:59,440
Co było takiego cennego
w dostarczonych informacjach?
392
00:29:59,960 --> 00:30:05,960
Najważniejsze,
co Ashraf Marwan dał Izraelowi,
393
00:30:06,760 --> 00:30:10,600
to był skład bojowy armii egipskiej.
394
00:30:11,400 --> 00:30:16,520
Czyli Izrael wiedziałby,
jak Egipt zamierza uderzyć.
395
00:30:17,320 --> 00:30:22,480
Atak miał nastąpić tylko
przy odpowiednim wsparciu z powietrza
396
00:30:22,560 --> 00:30:24,120
ze strony Rosjan.
397
00:30:24,840 --> 00:30:27,520
To było coś bardzo rzadkiego.
398
00:30:28,080 --> 00:30:30,720
Niczym trzęsienie ziemi.
399
00:30:31,240 --> 00:30:32,320
To było...
400
00:30:36,240 --> 00:30:37,160
piękne.
401
00:30:37,760 --> 00:30:38,640
Piękne.
402
00:30:39,120 --> 00:30:40,000
Naprawdę.
403
00:30:53,120 --> 00:30:57,440
Próbowałem ustalić,
co się stało Ashrafowi Marwanowi.
404
00:30:58,040 --> 00:30:59,200
Czy to morderstwo?
405
00:31:01,840 --> 00:31:03,160
Samobójstwo?
406
00:31:06,040 --> 00:31:08,000
To niezwykle ciekawy temat.
407
00:31:24,440 --> 00:31:27,120
Był na tym balkonie.
408
00:31:28,160 --> 00:31:30,320
Wylądował w tych krzakach.
409
00:31:32,920 --> 00:31:37,000
Rodzina zawsze twierdziła,
że trajektoria upadku
410
00:31:37,080 --> 00:31:39,800
wskazywała na oddalanie się od budynku.
411
00:31:40,320 --> 00:31:43,320
Czyli musiał zostać z niego wyrzucony.
412
00:31:44,720 --> 00:31:46,720
Tylko z ogrodu to jest oczywiste.
413
00:31:46,800 --> 00:31:51,000
Widać wyraźnie,
dlaczego rodzina dowodziła,
414
00:31:51,960 --> 00:31:53,640
jak dziwne było to, że upadł
415
00:31:54,440 --> 00:31:55,600
kilka metrów...
416
00:31:56,360 --> 00:31:58,000
w głębi tych krzaków.
417
00:31:59,920 --> 00:32:03,640
Gdy rozmawiałem z żoną Ashrafa, Moną,
418
00:32:04,600 --> 00:32:07,920
uważała, że mogli go zabić Izraelczycy.
419
00:32:09,440 --> 00:32:11,120
W oparciu o te informacje
420
00:32:11,200 --> 00:32:14,720
trudno było uwierzyć, że po prostu wypadł
421
00:32:14,800 --> 00:32:16,160
przez przypadek.
422
00:32:21,120 --> 00:32:23,880
ARCHIWA
423
00:32:25,440 --> 00:32:29,400
Podczas badań zebrałem ogrom informacji.
424
00:32:31,280 --> 00:32:33,840
To młody Eli Zeira.
425
00:32:33,920 --> 00:32:36,720
Przystojny mężczyzna i bardzo mądry.
426
00:32:37,720 --> 00:32:38,840
Bardzo.
427
00:32:39,600 --> 00:32:43,440
Szef izraelskiego wywiadu wojskowego
428
00:32:43,520 --> 00:32:46,360
mówił mi,
że ten człowiek jest podwójnym agentem.
429
00:32:46,720 --> 00:32:51,160
Rzucało to cień na ich wywiad.
430
00:32:52,640 --> 00:32:54,360
Musiałem o tym pamiętać.
431
00:32:56,240 --> 00:33:00,800
Odkryłem coś wielkiego,
jeśli chodzi o spotkania w Londynie.
432
00:33:01,600 --> 00:33:06,440
Marwan był porywczy,
robił głupie rzeczy, ryzykował.
433
00:33:07,240 --> 00:33:11,640
Bezpośrednio dzwonił
do izraelskiej ambasady.
434
00:33:12,520 --> 00:33:15,080
Nie zachowywał ostrożności,
435
00:33:15,160 --> 00:33:20,280
nie użył do tego osoby trzeciej,
wysłanniczki z Londynu.
436
00:33:20,920 --> 00:33:26,960
Wszystkie linie telefoniczne mogły być
na podsłuchu innych agencji, MI6.
437
00:33:28,480 --> 00:33:31,000
Docierał na spotkania
438
00:33:31,080 --> 00:33:34,760
w samochodzie ambasady egipskiej
w Londynie.
439
00:33:36,200 --> 00:33:39,560
To, że Marwan był tak pewny siebie
440
00:33:40,240 --> 00:33:43,160
i robił to otwarcie,
441
00:33:43,240 --> 00:33:47,680
mogło wskazywać na fakt,
że niczego się nie obawiał.
442
00:33:47,760 --> 00:33:49,560
Był podwójnym agentem,
443
00:33:49,640 --> 00:33:52,360
a Egipcjanie to zaakceptują.
444
00:33:53,720 --> 00:33:58,880
Doszedłem do wniosku,
że generał Eli Zeira się nie mylił.
445
00:34:00,480 --> 00:34:02,360
To był podwójny agent.
446
00:34:05,440 --> 00:34:09,760
Ronnie, rozmawiałem z Mosadem
i są bardzo przekonywujący.
447
00:34:12,240 --> 00:34:14,880
Uważam, że Ashraf Marwan
448
00:34:14,960 --> 00:34:19,320
nie był osobą,
za którą uważali go Izraelczycy.
449
00:34:33,680 --> 00:34:34,920
DLA WYWAŻONEJ RELACJI
450
00:34:35,000 --> 00:34:37,800
FILMOWCY POPROSILI
WŁADZE EGIPSKIE O KOMENTARZ,
451
00:34:37,880 --> 00:34:40,960
W TYM SZEFA WYWIADU PREZYDENTA NASSERA,
SAMI SHARAFA.
452
00:34:41,040 --> 00:34:44,600
WSZYSCY ODMÓWILI WYPOWIEDZI PRZED KAMERĄ.
453
00:34:45,760 --> 00:34:49,760
ALE EGIPSKI DZIENNIKARZ I EKSPERT
DO SPRAW WYWIADU, ABDALLAH HOMOUDA
454
00:34:49,840 --> 00:34:52,560
ZGODZIŁ SIĘ PRZEDSTAWIĆ
EGIPSKI PUNKT WIDZENIA.
455
00:34:52,640 --> 00:34:53,520
Jest dźwięk?
456
00:34:54,480 --> 00:34:56,160
- Gotowy?
- Tak.
457
00:34:57,680 --> 00:35:01,080
Abdallah, Izrael wierzy,
że Ashraf przekazał im wszystko.
458
00:35:01,640 --> 00:35:02,520
I dobrze.
459
00:35:03,880 --> 00:35:08,520
Uważam, że Ashraf Marwan
dobrze służył Egiptowi.
460
00:35:09,040 --> 00:35:12,600
Zrobił to na polecenie Sadata.
461
00:35:13,160 --> 00:35:16,280
Z własnej woli nie zrobiłby tego.
462
00:35:16,760 --> 00:35:17,600
Aczkolwiek...
463
00:35:18,120 --> 00:35:22,480
był gotów zagrać w tę niebezpieczną grę.
464
00:35:28,080 --> 00:35:31,280
Gdy Sadat został prezydentem Egiptu,
465
00:35:31,920 --> 00:35:34,040
jego priorytetem
466
00:35:34,120 --> 00:35:39,440
było odzyskanie ziem utraconych
przez Egipt w 1967 roku.
467
00:35:42,840 --> 00:35:47,880
To był powszechny ruch w kraju.
468
00:35:48,520 --> 00:35:50,640
Wszyscy się zjednoczyli
469
00:35:51,240 --> 00:35:53,000
z jednym zamiarem:
470
00:35:53,640 --> 00:35:56,800
Wszczęcia wojny, by odzyskać Synaj
471
00:35:56,880 --> 00:36:03,720
i pomóc rozwinąć skrzydła
arabskiemu światu.
472
00:36:07,640 --> 00:36:11,840
Wiedzieli, że Izraelczycy mieli broń
473
00:36:11,920 --> 00:36:14,040
ze Stanów Zjednoczonych i Zachodu.
474
00:36:14,760 --> 00:36:18,440
Plan musiał być przebiegły.
475
00:36:23,200 --> 00:36:27,880
Sadat rozegrał to wzorcowo.
476
00:36:29,640 --> 00:36:32,960
Potrzebował
bardzo przekonywującego agenta,
477
00:36:33,440 --> 00:36:37,920
który przekazywałby
Izraelczykom informacje.
478
00:36:39,120 --> 00:36:42,840
Ashraf Marwan był idealny do tej roli.
479
00:36:47,320 --> 00:36:53,480
Wszystko zostało opracowane
jak w wielkim spektaklu.
480
00:36:56,040 --> 00:37:00,400
Bardzo dobrze zbadali
izraelską mentalność,
481
00:37:00,480 --> 00:37:04,120
by stworzyć fasadę,
która mogłaby ich oszukać.
482
00:37:05,040 --> 00:37:09,000
Nie poszedł do nich na klęczkach,
483
00:37:09,640 --> 00:37:12,640
tylko zadufany w sobie.
484
00:37:13,160 --> 00:37:16,040
Podejście Ashrafa Marwana...
485
00:37:16,120 --> 00:37:19,920
Playboy, lubiący się zabawić,
ale z poczuciem dumy.
486
00:37:20,000 --> 00:37:22,080
„Jestem grubą rybą”.
487
00:37:22,960 --> 00:37:26,640
Udanie ich przekonał,
488
00:37:26,720 --> 00:37:29,800
że chce z nimi na poważnie współpracować.
489
00:37:31,280 --> 00:37:34,320
Ashraf Marwan dostarczył Izraelczykom
490
00:37:34,400 --> 00:37:37,480
egipski plan wojny.
491
00:37:37,560 --> 00:37:39,400
Nie był kompletny.
492
00:37:40,440 --> 00:37:44,680
Ale Izraelczycy byli bardzo zadowoleni
z tego, co otrzymali.
493
00:37:45,160 --> 00:37:46,920
Dlatego został zaakceptowany.
494
00:37:47,000 --> 00:37:52,120
Takie informacje otrzymuje się
raz na sto lat.
495
00:37:54,960 --> 00:37:56,680
Nazwali go...
496
00:37:57,440 --> 00:37:58,920
agentem stulecia.
497
00:38:04,720 --> 00:38:07,960
Wszystko z rozkazu Sadata.
498
00:38:11,200 --> 00:38:14,760
Istnieje teoria o podwójnym agencie.
Jakie jest twoje zdanie?
499
00:38:14,800 --> 00:38:20,320
Żaden kraj na świecie nie pozwoliłby,
żeby takie dokumenty wpadły w ręce wroga.
500
00:38:20,880 --> 00:38:21,920
To zdrajca.
501
00:38:22,480 --> 00:38:24,760
To zwykły zdrajca.
502
00:38:25,280 --> 00:38:26,360
I tyle.
503
00:38:27,240 --> 00:38:30,680
Jak informacje od Marwana
wpłynęły na twoją ocenę sytuacji?
504
00:38:31,920 --> 00:38:33,600
Marwan był ważny.
505
00:38:33,680 --> 00:38:36,480
Jednym z warunków wszczęcia wojny
506
00:38:37,240 --> 00:38:40,000
były bombowce dalekiego zasięgu.
507
00:38:42,040 --> 00:38:43,640
Rosjanie
508
00:38:43,720 --> 00:38:48,040
wahali się,
czy Egipcjanom przekazać takie możliwości.
509
00:38:48,520 --> 00:38:52,600
Izraelscy analitycy danych wywiadowczych
510
00:38:52,680 --> 00:38:56,840
byli przekonani,
że nie będziemy z nimi wojować.
511
00:38:57,720 --> 00:39:00,480
Zasadniczym wnioskiem
512
00:39:00,560 --> 00:39:04,680
z wszelkich informacji
otrzymanych od Marwana było to,
513
00:39:04,760 --> 00:39:08,480
że Egipcjanie nie zaatakują,
514
00:39:08,560 --> 00:39:11,800
jeśli nie otrzymają konkretnej broni.
515
00:39:15,920 --> 00:39:18,440
Izraelczycy nie wiedzieli jednak,
516
00:39:20,000 --> 00:39:24,120
że Sadat postanowił wszcząć wojnę
517
00:39:25,080 --> 00:39:26,520
nawet bez tej broni.
518
00:39:28,360 --> 00:39:32,560
Sadat musiał zaskoczyć Izraelczyków,
519
00:39:32,640 --> 00:39:34,960
zaatakować ich znienacka.
520
00:39:36,800 --> 00:39:41,560
Kluczowym problemem było, jak to zrobić.
521
00:39:43,080 --> 00:39:45,200
Egipt był przekonany,
522
00:39:45,280 --> 00:39:48,240
że najlepiej zaatakować
523
00:39:48,880 --> 00:39:50,720
w Jom Kipur,
524
00:39:51,440 --> 00:39:54,240
który jest izraelskim dniem świątecznym.
525
00:39:54,760 --> 00:39:57,280
Izraelczycy nie słuchają wtedy radia,
526
00:39:57,360 --> 00:39:59,000
telewizory są wyłączone.
527
00:39:59,080 --> 00:40:03,760
Siedzą w synagogach i w domach.
528
00:40:10,840 --> 00:40:15,080
W dniu 6 października 1973 roku...
529
00:40:15,640 --> 00:40:18,800
egipskie jednostki lądowe
530
00:40:19,720 --> 00:40:21,640
otrzymały rozkaz ataku.
531
00:40:28,000 --> 00:40:33,040
Wojska egipskie, liczące 100.000 osób,
przekroczyły Kanał Sueski.
532
00:40:34,680 --> 00:40:39,880
Niosła ich wielka wola zwycięstwa.
533
00:40:43,520 --> 00:40:48,800
Po drugiej stronie było tylko
452 żołnierzy izraelskich.
534
00:41:00,720 --> 00:41:05,640
Izraelczyków złapano nieprzygotowanych.
535
00:41:07,600 --> 00:41:11,200
...udało się zniweczyć mit
niezniszczalnej izraelskiej armii.
536
00:41:11,280 --> 00:41:15,480
Kapitulacja żołnierzy
była rzadkim triumfem
537
00:41:15,560 --> 00:41:17,040
egipskich przywódców.
538
00:41:19,840 --> 00:41:22,840
Egipcjanie całkowicie ich zaskoczyli.
539
00:41:25,400 --> 00:41:27,000
Tak po prostu...
540
00:41:40,040 --> 00:41:41,960
TEL AWIW, IZRAEL
541
00:41:42,040 --> 00:41:44,360
TUŻ PO ATAKU Z ZASKOCZENIA
542
00:41:44,880 --> 00:41:46,960
Tutejsza synagoga była pełna ludzi.
543
00:41:47,040 --> 00:41:49,040
WIELKA SYNAGOGA, TEL AWIW
544
00:41:49,600 --> 00:41:55,040
Na ulicy zaczął się ruch.
545
00:41:55,120 --> 00:41:56,800
Nadjeżdżała armia.
546
00:41:56,880 --> 00:42:01,240
Ludzi zgarniano do pojazdów wojskowych.
547
00:42:03,440 --> 00:42:06,280
Zrobił się wielki chaos.
548
00:42:16,080 --> 00:42:18,000
Zaangażowano mnie do tego.
549
00:42:20,920 --> 00:42:23,120
Udałem się na Synaj.
550
00:42:24,840 --> 00:42:30,200
Wierzyliśmy, że armia izraelska
jest niezniszczalna, a Arabowie są gorsi.
551
00:42:30,280 --> 00:42:33,120
Uznaliśmy to za łatwą akcję.
552
00:42:34,040 --> 00:42:37,600
Ale dotarło do nas,
że to nie są żadne przelewki.
553
00:42:57,200 --> 00:42:59,800
Bombardowano nas z powietrza
554
00:43:01,320 --> 00:43:03,600
oraz z ziemi.
555
00:43:10,320 --> 00:43:14,200
Walczyliśmy twarzą w twarzą
z egipskimi żołnierzami.
556
00:43:17,040 --> 00:43:18,120
Dobrze walczyli.
557
00:43:19,320 --> 00:43:22,080
Ludzie umierali wokół mnie,
558
00:43:22,160 --> 00:43:25,960
nieustannie bałem się o życie.
Myślisz sobie, że to koniec.
559
00:43:36,440 --> 00:43:39,320
Odbili pięć kilometrów Synaju.
560
00:43:40,720 --> 00:43:43,160
Po czym się okopali.
561
00:43:43,720 --> 00:43:46,680
Odpierali każdy atak.
562
00:43:56,040 --> 00:43:58,960
Minister obrony narodowej, Dayan,
563
00:43:59,040 --> 00:44:02,240
przemówił do narodu w telewizji,
564
00:44:02,320 --> 00:44:07,360
żeby ujawnić, że sytuacja jest...
565
00:44:08,240 --> 00:44:09,400
bardzo zła.
566
00:44:09,960 --> 00:44:11,520
Ta wojna jest trudna.
567
00:44:11,600 --> 00:44:12,760
RAPORT WOJENNY 1973
568
00:44:12,840 --> 00:44:17,280
Są ostre starcia, zarówno na lądzie
jak i w powietrzu.
569
00:44:18,240 --> 00:44:20,320
Spojrzał w dół i powiedział...
570
00:44:21,080 --> 00:44:23,320
Walczymy o nasze życie.
571
00:44:24,720 --> 00:44:27,760
On mówił o nas?
572
00:44:27,840 --> 00:44:30,880
Bohaterowie 1967 roku?
573
00:44:30,960 --> 00:44:33,120
Co się teraz stało?
574
00:44:33,480 --> 00:44:37,160
Jego wystąpienie w telewizji
było trudnym momentem dla Izraela.
575
00:44:45,600 --> 00:44:47,120
Gdy zakończyła się wojna,
576
00:44:49,360 --> 00:44:51,560
Egipcjanie byli bardzo szczęśliwi.
577
00:44:58,040 --> 00:45:00,960
Powiem coś, o czym mało ludzi wie.
578
00:45:01,440 --> 00:45:04,840
Podczas wojny w 1973 roku
579
00:45:04,920 --> 00:45:06,320
stopa przestępczości
580
00:45:07,360 --> 00:45:09,000
spadła do zera.
581
00:45:09,080 --> 00:45:11,000
Nie było przestępstw.
582
00:45:11,080 --> 00:45:12,880
Żadnych.
583
00:45:13,720 --> 00:45:15,440
Kraj się zjednoczył.
584
00:45:15,520 --> 00:45:20,600
Liczyło się jedynie odzyskanie
poczucia dumy i godności.
585
00:45:30,440 --> 00:45:31,920
Ashraf Marwan...
586
00:45:32,920 --> 00:45:37,800
umożliwił to,
że Egipt miał przewagę zaskoczenia.
587
00:45:43,720 --> 00:45:46,960
Egipcjanie są przekonani,
że was zaskoczyli w 1973 roku,
588
00:45:47,040 --> 00:45:49,160
bo Marwan wprowadził was w błąd.
589
00:45:49,240 --> 00:45:53,240
Było wręcz odwrotnie. Nie zaskoczyli nas.
590
00:45:53,760 --> 00:45:55,560
Byliśmy uprzedzeni.
591
00:46:02,960 --> 00:46:06,040
DNIA 4 PAŹDZIERNIKA 1973 ROKU
592
00:46:06,120 --> 00:46:08,080
DWA DNI PRZED NIESPODZIEWANYM ATAKIEM
593
00:46:08,640 --> 00:46:09,600
Przed wojną
594
00:46:10,800 --> 00:46:14,400
Ashraf Marwan poprosił nas o spotkanie.
595
00:46:15,520 --> 00:46:17,520
Podał hasło.
596
00:46:18,120 --> 00:46:19,120
„Chemikalia”.
597
00:46:20,600 --> 00:46:25,480
Powiedział, że jutro będzie w Londynie
i chce się widzieć ze Zviką Zamirem,
598
00:46:26,160 --> 00:46:28,520
szefem Mosadu.
599
00:46:31,640 --> 00:46:35,880
Spotkanie odbyło się około 22.00.
600
00:46:45,440 --> 00:46:49,600
Zvika spisał kluczowe aspekty wypowiedzi.
601
00:46:51,000 --> 00:46:55,480
Ashraf Marwan powiedział, że jutro
o zachodzie słońca zacznie się wojna.
602
00:46:57,360 --> 00:46:58,480
Zvika
603
00:46:59,160 --> 00:47:02,560
przesłał to ostrzeżenie
swojemu asystentowi.
604
00:47:04,200 --> 00:47:06,040
Przekazano to wszystkim...
605
00:47:07,240 --> 00:47:09,200
szefom wywiadu wojskowego.
606
00:47:11,040 --> 00:47:12,680
Mogliśmy przygotować się
607
00:47:14,000 --> 00:47:15,200
na atak.
608
00:47:15,680 --> 00:47:18,480
Ashraf przekazał nam plan.
609
00:47:25,240 --> 00:47:26,160
Chwila...
610
00:47:28,040 --> 00:47:32,520
Ashraf powiedział, że atak zacznie się
o zachodzie, a nie o 14.00.
611
00:47:32,600 --> 00:47:36,120
- Nie wprowadziło was to w błąd?
- Odpowiem na to...
612
00:47:37,000 --> 00:47:39,600
Widziałem cały raport.
613
00:47:43,880 --> 00:47:45,280
Syryjczycy...
614
00:47:46,320 --> 00:47:49,560
chcieli, żeby atak nastąpił z rana.
615
00:47:51,240 --> 00:47:55,200
Ale 2 października
egipskie ministerstwo wojny
616
00:47:55,280 --> 00:47:56,720
wynegocjowało kompromis.
617
00:47:57,240 --> 00:47:58,080
Dobra.
618
00:47:58,960 --> 00:48:00,080
Nie o zachodzie,
619
00:48:00,160 --> 00:48:01,360
tylko dziesięć minut
620
00:48:02,040 --> 00:48:04,960
przed 14-tą.
621
00:48:06,120 --> 00:48:10,680
Marwan nie wiedział o zmianie.
622
00:48:11,440 --> 00:48:13,200
Nie było go wtedy w Egipcie.
623
00:48:13,280 --> 00:48:14,720
Został wysłany z misją.
624
00:48:17,120 --> 00:48:19,000
Niektórzy twierdzą,
625
00:48:19,080 --> 00:48:25,200
że Marwan nie wiedział o tym, iż wojna
zacznie się cztery godziny wcześniej.
626
00:48:25,840 --> 00:48:29,640
Nie wierzę w to. Był zbyt blisko...
627
00:48:31,840 --> 00:48:35,280
władzy, by o tym nie wiedzieć.
628
00:48:36,240 --> 00:48:40,680
Powiedział, że atak
zacznie się o zachodzie,
629
00:48:41,240 --> 00:48:46,680
czym dopełnił wprowadzanie w błąd
Mosadu i Izraela.
630
00:48:47,520 --> 00:48:51,680
Agenci Mosadu mają silną motywację,
631
00:48:51,760 --> 00:48:53,600
by dowodzić światu, że był ich.
632
00:48:56,320 --> 00:49:00,800
Byłem więc przekonany,
że Ashraf Marwan oszukał Izraelczyków.
633
00:49:02,360 --> 00:49:04,200
Chciałem napisać o nim książkę.
634
00:49:05,560 --> 00:49:07,600
Ale bez dowodów
635
00:49:07,680 --> 00:49:12,880
nie mogłem po prostu oskarżyć kogoś
o bycie szpiegiem czy podwójnym agentem.
636
00:49:14,280 --> 00:49:17,000
Chciałem, żeby mi to powiedział Ashraf
637
00:49:18,480 --> 00:49:20,400
i poznać jego historię.
638
00:49:23,480 --> 00:49:26,120
Opublikowałem dzieje Izraela,
639
00:49:27,920 --> 00:49:29,760
by wywabić Ashrafa.
640
00:49:30,720 --> 00:49:34,000
W książce nie wymieniłem go z imienia,
641
00:49:34,080 --> 00:49:39,320
ale napisałem,
że to bliski krewny prezydenta Nassera.
642
00:49:39,920 --> 00:49:45,360
Izraelczycy zaś nazywali go „zięciem”.
643
00:49:45,440 --> 00:49:47,440
ZIĘĆ
644
00:49:47,520 --> 00:49:50,320
To wcale nie było prawdą.
645
00:49:50,400 --> 00:49:51,880
Wymyśliłem to,
646
00:49:52,840 --> 00:49:55,600
żeby zmusić go do reakcji.
647
00:49:56,960 --> 00:50:00,680
Wysłałem mu książkę z dedykacją.
648
00:50:01,240 --> 00:50:04,280
Do Ashrafa Marwana, „bohatera Egiptu”.
649
00:50:07,320 --> 00:50:08,680
Nie było reakcji.
650
00:50:10,920 --> 00:50:13,560
To była dla mnie bardzo nudna książka.
651
00:50:14,520 --> 00:50:17,120
Poza tą historią. Tak.
652
00:50:18,800 --> 00:50:20,000
Aż nastąpił przełom.
653
00:50:21,520 --> 00:50:25,240
Egipski dziennikarz
zapytał Ashrafa Marwana,
654
00:50:26,160 --> 00:50:30,880
czy to on był bohaterem książki Bregmana.
655
00:50:31,960 --> 00:50:33,600
Odparł mu,
656
00:50:35,000 --> 00:50:38,480
że to durna książka detektywistyczna.
657
00:50:40,120 --> 00:50:46,880
To było nieco dziecinne,
ale byłem zawiedziony.
658
00:50:48,400 --> 00:50:52,480
Gdy inny egipski dziennikarz
nawiązał ze mną kontakt,
659
00:50:53,520 --> 00:50:54,880
potwierdziłem,
660
00:50:55,920 --> 00:50:58,680
że Ashraf Marwan był „Zięciem”.
661
00:50:59,680 --> 00:51:03,240
Idealny szpieg, egipski bohater narodowy,
662
00:51:04,040 --> 00:51:05,680
bo wprowadził Izrael w błąd
663
00:51:06,880 --> 00:51:10,040
i warto nazwać jego imieniem
ulicę w Kairze.
664
00:51:16,640 --> 00:51:19,040
To stało się dla mnie obsesją.
665
00:51:20,520 --> 00:51:23,760
Gdy ma się coś tak ważnego,
666
00:51:25,560 --> 00:51:28,000
a nie mówi się o tym żonie...
667
00:51:30,520 --> 00:51:35,280
to musi wpłynąć na związek.
668
00:51:38,720 --> 00:51:40,080
Parę tygodni później
669
00:51:41,440 --> 00:51:45,840
dorwałem kopię egipskiego tygodnika.
670
00:51:46,920 --> 00:51:48,360
Oto ten wywiad.
671
00:51:48,840 --> 00:51:52,000
„Idealny szpieg i bohater narodowy”.
672
00:51:53,440 --> 00:51:54,640
Ashraf Marwan.
673
00:51:56,360 --> 00:51:59,880
Wywołał wielki szum na Bliskim Wschodzie.
674
00:52:00,800 --> 00:52:03,400
Ujawniono agenta.
675
00:52:03,920 --> 00:52:06,560
W czasopiśmie zobaczyłem swoje zdjęcie
676
00:52:06,640 --> 00:52:09,200
i serce mi zamarło.
677
00:52:09,680 --> 00:52:11,440
To był dla mnie szok.
678
00:52:13,040 --> 00:52:15,440
Zastanawiała mnie reakcja...
679
00:52:16,240 --> 00:52:18,640
Marwana, Egipcjan i Mosadu.
680
00:52:19,640 --> 00:52:20,960
Bardzo się martwiłem.
681
00:52:33,880 --> 00:52:36,800
Następnego dnia siedziałem w ogrodzie.
682
00:52:38,520 --> 00:52:42,040
Przez okno zobaczyłem,
że żona puka w okno
683
00:52:43,680 --> 00:52:45,600
i woła mnie do telefonu.
684
00:52:46,920 --> 00:52:48,320
Podniosłem słuchawkę
685
00:52:48,400 --> 00:52:51,560
i ktoś zapytał się: „Co u ciebie?”.
686
00:52:52,320 --> 00:52:53,840
Z arabskim akcentem.
687
00:52:54,360 --> 00:52:56,360
Zapytałem, kto pyta.
688
00:52:57,040 --> 00:53:01,080
„Osoba, o której pisałeś”.
689
00:53:05,080 --> 00:53:06,160
Oniemiałem.
690
00:53:09,600 --> 00:53:11,680
Stwierdził, że musimy się spotkać.
691
00:53:33,720 --> 00:53:39,480
Miałem się spotkać z jednym
z największych współczesnych szpiegów.
692
00:53:40,440 --> 00:53:42,800
Dosyć niebezpieczna zabawa.
693
00:53:45,920 --> 00:53:50,360
Byłem przejęty.
Powziąłem pewne środki ostrożności.
694
00:53:50,440 --> 00:53:55,960
Zostawiłem żonie wiadomość,
że idę się spotkać z Ashrafem Marwanem.
695
00:54:01,720 --> 00:54:04,520
Udałem się pieszo
do Intercontinental Hotel.
696
00:54:05,360 --> 00:54:07,320
Co jakiś czas się oglądałem.
697
00:54:18,640 --> 00:54:19,840
On już tam był.
698
00:54:20,760 --> 00:54:25,040
Pierwszy raz go widziałem
i byłem zaskoczony jego wzrostem.
699
00:54:26,840 --> 00:54:28,040
Był dobrze ubrany.
700
00:54:28,920 --> 00:54:30,840
Z czerwonym szalikiem.
701
00:54:32,560 --> 00:54:33,880
Chodził w kółko.
702
00:54:35,480 --> 00:54:37,600
Choć nigdy się nie spotkaliśmy,
703
00:54:38,120 --> 00:54:40,200
od razu się rozpoznaliśmy.
704
00:54:41,640 --> 00:54:43,600
Zapytałem: „Co u ciebie?”.
705
00:54:43,680 --> 00:54:46,840
Rzekł, że jest chory
i miał kilka operacji.
706
00:54:47,640 --> 00:54:49,000
Zamówiliśmy kawę.
707
00:54:49,680 --> 00:54:54,480
Gdy kawa do naszego stolika nie dotarła,
708
00:54:54,560 --> 00:55:00,400
wstał i po nią poszedł,
co było wielkim błędem.
709
00:55:00,480 --> 00:55:02,360
Mógł coś do niej wsypać.
710
00:55:02,440 --> 00:55:04,560
To mój jedyny błąd na tym spotkaniu.
711
00:55:05,440 --> 00:55:10,160
Powiedziałem mu,
że chcę mu zadać tylko jedno pytanie.
712
00:55:12,040 --> 00:55:14,960
„Dlaczego powiedziałeś, że o zachodzie,
713
00:55:15,040 --> 00:55:17,560
skoro wojna zaczęła się o 14.00?".
714
00:55:18,240 --> 00:55:19,400
Uśmiechnął się.
715
00:55:19,880 --> 00:55:23,520
Rzekł: „Czym dla nas
jest różnica kilku godzin?”.
716
00:55:25,080 --> 00:55:26,000
Mam cię.
717
00:55:28,040 --> 00:55:31,640
Przyznał się, że wprowadzał Izrael w błąd.
718
00:55:33,400 --> 00:55:34,560
Po czym dodał,
719
00:55:35,120 --> 00:55:37,600
że martwi się o swoje bezpieczeństwo.
720
00:55:41,240 --> 00:55:43,080
Na tym skończyliśmy ten temat.
721
00:55:46,760 --> 00:55:51,720
To było niezwykłe.
Tak się cieszyłem, że żyję.
722
00:55:58,920 --> 00:56:02,080
Generał Eli Zeira mówił prawdę.
723
00:56:02,160 --> 00:56:06,240
Tajny agent, który pracował dla Izraela,
był podwójnym agentem.
724
00:56:07,040 --> 00:56:08,240
Bzdury.
725
00:56:08,320 --> 00:56:09,320
Myli się.
726
00:56:09,400 --> 00:56:10,800
Powiedz mi, co myślisz.
727
00:56:10,880 --> 00:56:14,160
Moim zdaniem Ronnie jest w błędzie.
728
00:56:14,600 --> 00:56:19,080
Eli Zeira rozpowszechniał fake newsy
729
00:56:19,160 --> 00:56:23,440
na cztery dekady przed Trumpem
i wymyślił ten termin.
730
00:56:28,720 --> 00:56:31,320
Tego dnia Izrael opłakuje zmarłych.
731
00:56:31,400 --> 00:56:35,320
Najnowsze szacunki liczby ofiar
to 1854 zabitych.
732
00:56:36,720 --> 00:56:39,720
Ten niespodziewany atak
733
00:56:39,840 --> 00:56:43,840
prześladuje mnie po dziś dzień.
734
00:56:44,560 --> 00:56:46,680
Noszę w sobie złość.
735
00:56:48,000 --> 00:56:50,040
Skoro był ktoś taki jak Marwan,
736
00:56:50,200 --> 00:56:52,880
który ostrzegł nas
737
00:56:53,360 --> 00:56:55,960
na dzień wcześniej,
by przygotować armię,
738
00:56:56,600 --> 00:57:00,360
to nasz wywiad naprawdę dał ciała.
739
00:57:07,560 --> 00:57:09,520
Oczywiście, że jestem zły.
740
00:57:12,160 --> 00:57:18,160
PO WOJNIE WYBUCHŁY PROTESTY
WŚRÓD IZRAELCZYKÓW
741
00:57:20,280 --> 00:57:23,680
MIMO OSTRZEŻENIA ZE STRONY AGENTA,
742
00:57:23,760 --> 00:57:27,560
JAK IZRAEL MÓGŁ ZOSTAĆ ZASKOCZONY?
743
00:57:28,760 --> 00:57:34,200
LUDNOŚĆ DOMAGAŁA SIĘ ODPOWIEDZI
ODNOŚNIE PRZYCZYNY PORAŻKI WYWIADU
744
00:57:34,280 --> 00:57:37,880
Po wojnie powołano komisję śledczą
745
00:57:38,920 --> 00:57:42,400
w sprawie porażki wywiadu wojskowego.
746
00:57:42,480 --> 00:57:45,200
KOMISJA AGRANAT
OGÓLNOKRAJOWE DOCHODZENIE
747
00:57:45,280 --> 00:57:48,240
ODKRYTO, ŻE MIMO TEGO,
ŻE GENERAŁ ELI ZEIRA
748
00:57:48,320 --> 00:57:51,680
ZOSTAŁ OSTRZEŻONY PRZEZ ASHRAFA MARWANA,
749
00:57:52,560 --> 00:57:54,760
ZIGNOROWAŁ TO.
750
00:57:54,840 --> 00:57:59,320
Szef wywiadu wojskowego,
751
00:58:00,160 --> 00:58:02,960
generał Zeira,
odpowiadał za ogłoszenie alarmu.
752
00:58:03,280 --> 00:58:04,200
Nie zrobił tego.
753
00:58:04,760 --> 00:58:07,360
Gdy zapytano Eli Zeirę,
754
00:58:08,280 --> 00:58:14,520
dlaczego nic nie zrobił,
mimo poważnych ostrzeżeń,
755
00:58:14,600 --> 00:58:21,080
stwierdził, że nie chciał zawracać głowy
szefowi sztabu, który był zajęty.
756
00:58:22,040 --> 00:58:24,600
Eli Zeira myślał,
757
00:58:24,680 --> 00:58:30,560
że zaatakują wówczas, gdy Rosjanie
zapewnią im wsparcie powietrzne.
758
00:58:30,640 --> 00:58:33,880
A tego jeszcze nie było.
759
00:58:34,640 --> 00:58:38,360
Eli Zeira nie wierzył
w ostrzeżenia Marwana.
760
00:58:40,760 --> 00:58:43,920
ARMIA IZRAELSKA W KOŃCU RUSZYŁA,
761
00:58:44,000 --> 00:58:48,440
ALE JEJ SKUTECZNOŚĆ MOCNO PODWAŻYŁY
OPÓŹNIENIA I ZAMIESZANIE
762
00:58:48,520 --> 00:58:51,600
SPOWODOWANE PRZEZ WĄTPLIWOŚCI
GENERAŁA ELI ZEIRĘ.
763
00:58:53,120 --> 00:58:55,320
Komisja śledcza
764
00:58:57,240 --> 00:58:59,360
stwierdziła, że Eli Zeira
765
00:59:00,400 --> 00:59:05,040
ponosi główną odpowiedzialność
za porażkę w wojnie.
766
00:59:06,640 --> 00:59:10,240
Wyrzucono go z aktywnej służby.
767
00:59:12,400 --> 00:59:15,240
Wyjechał z kraju,
768
00:59:15,320 --> 00:59:18,840
osiedlił się z rodziną w Ameryce.
769
00:59:20,280 --> 00:59:23,240
Jakieś 13 lat po wojnie
770
00:59:23,720 --> 00:59:25,680
Eli wydał tę książkę.
771
00:59:26,520 --> 00:59:31,840
Doszedł do wniosku,
że Marwan był podwójnym szpiegiem,
772
00:59:31,920 --> 00:59:36,880
a jego prawdziwymi mocodawcami
byli Egipcjanami, a nie Izraelczycy.
773
00:59:37,480 --> 00:59:38,520
Eli Zeira...
774
00:59:39,200 --> 00:59:42,000
chciał znaleźć kozła ofiarnego.
775
00:59:44,360 --> 00:59:45,480
Wszystkie...
776
00:59:46,120 --> 00:59:51,160
te opowieści o podwójnym agencie
pochodzą od Eli Zeiry.
777
00:59:51,240 --> 00:59:54,800
Chciał siebie usprawiedliwić.
778
00:59:56,040 --> 00:59:57,680
Wścieka mnie to.
779
01:00:01,440 --> 01:00:02,360
Ale co zrobić?
780
01:00:09,960 --> 01:00:15,400
FILMOWCY CHCIELI SKONTAKTOWAĆ SIĘ
Z ELI ZEIRĄ PRZEZ JEGO AGENTA, RAMI TALA.
781
01:00:15,480 --> 01:00:17,440
ZEIRA NIE ZGODZIŁ SIĘ NA WYWIAD,
782
01:00:17,520 --> 01:00:22,600
ALE UDZIELIŁ DALSZYCH INFORMACJI O TYM,
JAK ASHRAF MARWAN ZWODZIŁ IZRAEL.
783
01:00:22,680 --> 01:00:24,720
Rozmawiałem wczoraj z Zeirą.
784
01:00:25,320 --> 01:00:27,720
Zeira powiedział to wszystko.
785
01:00:29,000 --> 01:00:29,880
Więc?
786
01:00:31,720 --> 01:00:33,080
Co chcecie udowodnić?
787
01:00:33,560 --> 01:00:36,240
Wyrzucę to.
788
01:00:36,320 --> 01:00:40,800
Według niego koło południa 4 października
oddziały radzieckie zaczęły...
789
01:00:40,880 --> 01:00:41,880
Proszę posłuchać.
790
01:00:43,920 --> 01:00:46,240
Proszę wyłączYć. Wypowiem się...
791
01:00:46,720 --> 01:00:47,560
nieoficjalnie.
792
01:00:51,600 --> 01:00:54,640
„NIEOFICJALNE” KOMENTARZE SHABTAIA SHAVITA
793
01:00:54,720 --> 01:01:00,040
WYNIKAŁY Z BRAKU CHĘCI DALSZEJ ROZMOWY
O TYM, CO UZNAWAŁ ZA FIKCJĘ.
794
01:01:02,120 --> 01:01:05,120
Zeira chciał się zrehabilitować,
795
01:01:05,200 --> 01:01:08,560
zaczął więc rozmawiać z dziennikarzami
i pisarzami.
796
01:01:09,240 --> 01:01:11,040
Dał im pewne wskazówki.
797
01:01:11,680 --> 01:01:14,440
Pewnego dnia zaprosił mnie na spotkanie.
798
01:01:15,240 --> 01:01:18,120
Mnie też chciał sprzedać
799
01:01:18,200 --> 01:01:22,440
te bzdury o podwójnym agencie.
800
01:01:23,000 --> 01:01:24,280
Wysłuchałem go,
801
01:01:25,080 --> 01:01:27,280
po czym powiedziałem mu, że się myli
802
01:01:27,360 --> 01:01:32,440
i rozsiewa fałszywe informacje
z racji urażonej dumy czy ego.
803
01:01:32,520 --> 01:01:35,840
Nie napisałem tej historii
z racji mojej uczciwości.
804
01:01:35,920 --> 01:01:38,520
A fakty zniszczyłyby tę bajeczkę.
805
01:01:40,040 --> 01:01:43,080
Ale Ronnie Bregman uwierzył Eli Zeirze
806
01:01:44,560 --> 01:01:46,920
i opublikował imię szpiega w Al Ahramie,
807
01:01:47,000 --> 01:01:49,840
twierdząc, że to podwójny agent.
808
01:02:02,240 --> 01:02:04,720
Jakiś miesiąc po morderstwie...
809
01:02:06,920 --> 01:02:09,080
nastąpił wielki przełom.
810
01:02:12,320 --> 01:02:14,360
Pojawiło się trzech świadków.
811
01:02:15,320 --> 01:02:19,560
Siedzieli w pokoju z widokiem na balkon,
812
01:02:19,640 --> 01:02:22,320
jakieś 20 metrów od jego domu.
813
01:02:37,120 --> 01:02:39,360
Zakładam więc,
814
01:02:40,240 --> 01:02:42,880
że świadek Joseph Rapace siedział tutaj.
815
01:02:42,960 --> 01:02:46,240
Stąd ma się bezpośredni widok na balkon.
816
01:02:50,840 --> 01:02:54,160
Kątem okZ widział, jak coś wypada.
817
01:02:55,520 --> 01:02:58,320
Pobiegli wtedy do okna.
818
01:02:58,800 --> 01:03:02,760
Spojrzeli na dół
i ujrzeli ciało Ashrafa Marwana.
819
01:03:04,280 --> 01:03:06,400
W tamtej chwili zobaczył...
820
01:03:07,280 --> 01:03:09,080
dwie postacie skryte w cieniu.
821
01:03:09,880 --> 01:03:13,040
Mieli bliskowschodni wygląd
i spoglądali w dół z balkonu.
822
01:03:14,040 --> 01:03:18,880
Poleciałem do Węgier,
by spotkać się z Rapace w Budapeszcie.
823
01:03:20,040 --> 01:03:23,480
Potwierdził tam swoją opowieść.
824
01:03:23,560 --> 01:03:26,200
To tylko pogłębiło tajemnicę.
825
01:03:27,440 --> 01:03:29,880
W owym czasie to było wielkie wydarzenie.
826
01:03:30,160 --> 01:03:32,440
Mogły to być osoby
827
01:03:32,520 --> 01:03:34,880
o bliskowschodniej karnacji,
828
01:03:34,960 --> 01:03:36,640
być może z egipskich
829
01:03:37,240 --> 01:03:38,640
służb specjalnych.
830
01:03:40,160 --> 01:03:43,680
Ruszyły spekulacje odnośnie tego,
kto mógł być zabójcą.
831
01:03:51,720 --> 01:03:55,760
Po spotkaniu w hotelu Intercontinental
w Londynie
832
01:03:56,680 --> 01:03:57,640
Ashraf
833
01:03:58,440 --> 01:04:01,240
czasami do mnie dzwonił.
834
01:04:02,520 --> 01:04:03,920
Myślę, że czuł się...
835
01:04:04,760 --> 01:04:05,600
samotny.
836
01:04:06,160 --> 01:04:09,400
Nie mógł o tym rozmawiać z żoną Moną,
837
01:04:09,480 --> 01:04:14,040
ani z dziećmi czy przyjaciółmi.
838
01:04:14,640 --> 01:04:17,080
O ironio, miał tylko mnie.
839
01:04:18,360 --> 01:04:21,160
Osobę, która go jako pierwsza ujawniła.
840
01:04:24,360 --> 01:04:26,760
Ashraf miał dziwne zwyczaje.
841
01:04:27,720 --> 01:04:30,280
Dzwonił do mnie i milczał.
842
01:04:31,280 --> 01:04:34,480
Wsłuchiwał się w mój głos przez słuchawkę.
843
01:04:35,840 --> 01:04:37,320
Po czym odkładał telefon,
844
01:04:38,560 --> 01:04:39,560
dzwonił znowu
845
01:04:40,080 --> 01:04:41,680
i zaczynał od nowa rozmowę.
846
01:04:44,680 --> 01:04:50,240
Im więcej Ashraf zadawał pytań
o rodzinę i dzieci,
847
01:04:50,320 --> 01:04:54,720
tym bardziej byłem przejęty jego osobą.
848
01:04:55,360 --> 01:05:00,800
Dopóki Zięć był kimś bezosobowym,
849
01:05:02,080 --> 01:05:05,880
nie przejmowałem się jego losem
jako człowieka.
850
01:05:06,920 --> 01:05:09,120
Teraz związaliśmy się ze sobą.
851
01:05:09,200 --> 01:05:13,000
Wiedziałem o jego operacjach,
rodzinie, dzieciach.
852
01:05:14,160 --> 01:05:19,320
Bardzo zacząłem się martwić,
że coś mu się może stać.
853
01:05:19,400 --> 01:05:23,840
Może Egipcjanie nie uwierzą
w moją historię o tym,
854
01:05:23,920 --> 01:05:27,640
że był idealnym podwójnym szpiegiem
855
01:05:28,120 --> 01:05:29,800
i skrzywdzą go.
856
01:05:30,520 --> 01:05:31,440
A może...
857
01:05:32,320 --> 01:05:36,200
Mossad zrobi coś głupiego.
858
01:05:39,840 --> 01:05:45,120
Spędzałem bezsenne noce
i zamartwiałem się jego losem.
859
01:05:46,760 --> 01:05:49,240
Pomyślałem, że jeśli coś mu się stanie,
860
01:05:50,080 --> 01:05:51,760
będę mieć to na sumieniu.
861
01:05:53,440 --> 01:05:54,880
O ironio...
862
01:05:55,440 --> 01:05:59,520
chciałem ujawnić tego superszpiega,
863
01:05:59,600 --> 01:06:03,280
a teraz próbowałem go ochronić.
864
01:06:05,000 --> 01:06:09,480
Donosiłem mu wszystko, co pisano o nim,
865
01:06:09,560 --> 01:06:11,840
żeby mógł się przyszykować.
866
01:06:12,320 --> 01:06:18,440
Odłożyłem na bok pracę,
wykłady, pisanie i rodzinę.
867
01:06:18,520 --> 01:06:21,480
Stał się moim priorytetem.
868
01:06:23,320 --> 01:06:28,440
Byłem przejęty, że coś mu się stanie,
869
01:06:28,520 --> 01:06:34,280
więc szukałem wszystkiego,
co o nim pisano.
870
01:06:34,360 --> 01:06:39,320
Wysyłałem mu artykuły,
on potem dzwonił i zadawał kilka pytań,
871
01:06:39,400 --> 01:06:41,320
bo zazwyczaj były po hebrajsku.
872
01:06:43,920 --> 01:06:45,080
W jednym przypadku
873
01:06:45,640 --> 01:06:47,360
wydano coś w Izraelu.,
874
01:06:47,440 --> 01:06:50,240
Był to artykuł
875
01:06:50,320 --> 01:06:56,000
o uścisku dłoni Ashrafa Marwana
z prezydentem Egiptu Mubarakiem.
876
01:06:56,080 --> 01:06:57,800
Tytuł to:
877
01:06:57,880 --> 01:07:03,400
„Oto człowiek Mosadu w Kairze”.
878
01:07:04,480 --> 01:07:07,360
A tu: „Dlaczego Mubarak przytulił
879
01:07:07,440 --> 01:07:13,080
osobę uznawaną
za najlepszego agenta Mosadu w Egipcie?”.
880
01:07:14,080 --> 01:07:17,400
Uznałem, że Egipcjanie
mogą zechcieć się mścić.
881
01:07:18,520 --> 01:07:20,480
Wysłałem to Ashrafowi.
882
01:07:20,560 --> 01:07:24,560
Otrzymał to
i zadzwonił do mnie z taksówki.
883
01:07:28,040 --> 01:07:32,760
Krzyczał i płakał:
„Dlaczego mi to robią?”.
884
01:07:33,840 --> 01:07:35,240
Czyli chodzi o Mosad.
885
01:07:36,240 --> 01:07:39,880
„Próbują wbić klin
między mną a Mubarakiem.
886
01:07:40,400 --> 01:07:42,520
To zemsta za to,
887
01:07:42,600 --> 01:07:44,880
że ich zdradziłem”.
888
01:07:45,640 --> 01:07:48,080
Był bardzo roztrzęsiony,
889
01:07:48,160 --> 01:07:51,000
aż sam się zdenerwowałem.
890
01:07:51,080 --> 01:07:54,520
Przejął się tym,
że historia z Izraela była kłamstwem?
891
01:07:54,600 --> 01:07:55,440
Tak.
892
01:07:56,200 --> 01:07:58,960
Dodał, że nie było żadnego szpiega,
893
01:08:00,200 --> 01:08:02,880
tylko grupa 40 osób,
894
01:08:02,960 --> 01:08:06,720
których zadaniem było
karmienie danymi Izraelczyków.
895
01:08:07,400 --> 01:08:11,640
Nie było żadnego podwójnego agenta,
był za to Egipt.
896
01:08:15,120 --> 01:08:19,240
PROGRAM 60 MINUTES - SZPIEG IDEALNY
CBS/RZĄD EGIPSKI I RODZINA MARWANA
897
01:08:19,360 --> 01:08:24,440
PO WOJNIE ASHRAF OTRZYMAŁ
ZA ZASŁUGI NAJWYŻSZY EGIPSKI ORDER.
898
01:08:24,520 --> 01:08:28,360
Powiedział mi o tym,
że otrzymał medale od Sadata.
899
01:08:30,000 --> 01:08:32,800
W EGIPCIE TEN MATERIAŁ UCHODZI
ZA DOWÓD NA TO,
900
01:08:32,880 --> 01:08:36,840
ŻE ASHRAF MARWAN I SADAT
WSPÓLNIE OSZUKALI IZRAEL.
901
01:08:38,520 --> 01:08:40,960
To była wielka sprawa.
902
01:08:41,520 --> 01:08:42,520
Nie wierzyłem.
903
01:08:48,800 --> 01:08:51,920
Obawiał się o własne życie.
904
01:08:52,480 --> 01:08:59,120
Wtedy dotarło do mnie, że głupotą było
ujawnienie żyjącego szpiega.
905
01:09:00,480 --> 01:09:04,280
Mówiłeś mi, że wielką wartością
w ujawnieniu Marwana
906
01:09:04,360 --> 01:09:06,400
było odkrycie prawdy historycznej
907
01:09:06,480 --> 01:09:09,680
i dokładne spisanie tego, co zaszło.
908
01:09:10,520 --> 01:09:12,320
Prawda jest taka,
909
01:09:12,840 --> 01:09:18,000
że gdy ujawniłem Marwana,
nie obchodziła mnie prawda historyczna.
910
01:09:18,560 --> 01:09:23,280
Zależało mi tylko
na sensacyjnym materiale.
911
01:09:28,360 --> 01:09:30,000
Chciał, jak sam to ujął,
912
01:09:31,600 --> 01:09:32,920
by ta sprawa ucichła.
913
01:09:38,600 --> 01:09:44,720
Poruszmy kolejny temat
zawarty w publikowanej książce.
914
01:09:46,200 --> 01:09:48,120
Dr Ashraf Marwan
915
01:09:48,200 --> 01:09:50,840
- był, pana zdaniem, podwójnym agentem?
- Tak.
916
01:09:50,920 --> 01:09:56,840
Ale wszyscy, którzy to sprawdzili,
twierdzą, że to niemożliwe.
917
01:09:56,920 --> 01:10:01,240
Zeira wydał nową wersję swojej książki.
918
01:10:01,320 --> 01:10:06,120
Aby ją promować
na antenie telewizji stwierdził:
919
01:10:06,720 --> 01:10:09,680
Marwan udzielał nam świetnych informacji,
920
01:10:10,800 --> 01:10:15,280
aż do wybuchu wojny, gdy nas wydymał.
921
01:10:18,080 --> 01:10:23,280
Wywiad z dowódcą wojny Jom Kipur,
922
01:10:23,360 --> 01:10:29,640
Eli Zeirą, wywołał wielki szum
w środowisku wywiadowczym.
923
01:10:30,280 --> 01:10:33,440
Zamir powiedział, że jest kłamcą.
924
01:10:33,520 --> 01:10:36,760
Eli Zeira zataja informacje!
925
01:10:37,120 --> 01:10:39,680
Te dane, które ujawnia,
926
01:10:39,760 --> 01:10:41,800
wskazują na stan jego umysłu.
927
01:10:43,840 --> 01:10:47,960
Zeira pozwał go do sądu za zniesławienie.
928
01:10:48,040 --> 01:10:52,960
Zamir odpowiedział tym samym.
929
01:10:54,880 --> 01:10:57,040
Toczyły się dwie takie sprawy.
930
01:10:57,120 --> 01:11:00,760
Mosad uznał,
że to się wymyka spod kontroli.
931
01:11:00,840 --> 01:11:03,600
Tę dwójkę starszych panów
932
01:11:03,680 --> 01:11:08,080
porówywnano do tych na balkonie
w The Muppet Show.
933
01:11:09,200 --> 01:11:10,960
W kłótni ujawniali sekrety.
934
01:11:11,800 --> 01:11:15,240
Mosad postanowił być ich arbitrem.
935
01:11:18,920 --> 01:11:24,640
Na arbitraż zaprosił mnie
generał Eli Zeira,
936
01:11:24,720 --> 01:11:26,640
który opłacił mi bilet lotniczy.
937
01:11:27,120 --> 01:11:32,360
Zeira chciał, żebym powiedział sędziemu,
że nie był moim źródłem.
938
01:11:33,320 --> 01:11:34,440
Co było prawdą.
939
01:11:36,560 --> 01:11:39,000
Sędzia zapytał mnie o książkę Zeiry,
940
01:11:39,760 --> 01:11:42,840
więc odparłem, że była ważnym źródłem.
941
01:11:44,840 --> 01:11:47,240
Prawnik Mosadu
942
01:11:47,320 --> 01:11:50,720
wyjął książkę i pomachał nią w powietrzu.
943
01:11:52,240 --> 01:11:58,760
Zrozumiałem, że popełniłem duży błąd,
gdy potwierdziłem, iż to moje źródło.
944
01:11:58,840 --> 01:12:04,320
Dla sędziego -
książka i Zeira były tym samym.
945
01:12:05,800 --> 01:12:09,120
Głupio wyszło,
że przyleciałem aż z Londynu,
946
01:12:09,200 --> 01:12:13,080
żeby złożyć zeznania na rzecz Zeiry,
947
01:12:13,160 --> 01:12:18,360
a tymczasem to ja pośrednio
obciążyłem winą Zeirę,
948
01:12:18,440 --> 01:12:23,280
gdy uznałem jego książkę za ważne źródło.
949
01:12:23,720 --> 01:12:25,400
Było mi wstyd.
950
01:12:26,280 --> 01:12:28,160
- Po tylu przejściach?
- Tak.
951
01:12:29,160 --> 01:12:31,440
- Straszna sprawa.
- To niezwykłe.
952
01:12:31,920 --> 01:12:33,440
Nie dla mnie.
953
01:12:33,520 --> 01:12:36,360
Raczej straszne.
Wszyscy myślą, że jestem mądry.
954
01:12:36,640 --> 01:12:37,800
Ale byłem głupi.
955
01:12:41,320 --> 01:12:42,600
A Zeira przegrał.
956
01:12:48,480 --> 01:12:50,280
Wtedy popełniono wielki błąd.
957
01:12:51,640 --> 01:12:53,880
Sędzia napisał raport,
958
01:12:53,960 --> 01:12:58,600
w którym otwarcie stwierdził,
że Ashraf Marwan
959
01:12:59,520 --> 01:13:01,440
był agentem Mosadu.
960
01:13:01,520 --> 01:13:05,400
Oto raport sędziego.
961
01:13:05,480 --> 01:13:07,800
Zeira kontra Zamir.
962
01:13:09,160 --> 01:13:10,600
Proszę zobaczyć.
963
01:13:10,680 --> 01:13:14,760
Imię Ashrafa jest wielokrotnie wymienione.
964
01:13:14,840 --> 01:13:15,800
Straszna sprawa.
965
01:13:16,800 --> 01:13:22,600
Tu podają, że był czołowym agentem
966
01:13:23,920 --> 01:13:25,880
na usługach Mosadu.
967
01:13:25,960 --> 01:13:29,320
„A agentem był Marwan”.
968
01:13:30,200 --> 01:13:31,920
Tu ujawniają jego imię.
969
01:13:33,440 --> 01:13:37,480
Wymieniono go w raporcie wielokrotnie.
970
01:13:38,440 --> 01:13:43,960
Dopóki historyk Ahron Bregman
pisał na temat Marwana,
971
01:13:45,040 --> 01:13:48,200
było to złe, ale nie tragiczne.
972
01:13:48,840 --> 01:13:50,560
Ale gdy sędzia
973
01:13:51,800 --> 01:13:52,800
stwierdza, że...
974
01:13:54,520 --> 01:13:57,800
„Agentem był Marwan”,
sprawa staje się oficjalna.
975
01:13:57,880 --> 01:14:00,080
Gdy zobaczyłem raport w sieci,
976
01:14:01,120 --> 01:14:03,120
prawie spadłem z krzesła.
977
01:14:04,920 --> 01:14:08,480
Jego życie było naprwdę zagrożone.
978
01:14:10,040 --> 01:14:15,200
Wysłałem do Ashrafa Marwana faks,
żeby do mnie zadzwonił.
979
01:14:16,840 --> 01:14:21,040
Zabrałem syna
i posadziłem przed telewizorem.
980
01:14:22,000 --> 01:14:23,840
Automatyczna sekretarka się świeciła.
981
01:14:24,400 --> 01:14:28,800
Otrzymano wiadomość o 13.52.
982
01:14:29,480 --> 01:14:33,080
Zaskoczyło mnie, że usłyszałem głos...
983
01:14:33,840 --> 01:14:34,800
samego Ashrafa.
984
01:14:35,880 --> 01:14:36,880
Halo.
985
01:14:36,960 --> 01:14:40,960
Chodzi o książkę.
Oddzwoń na telefon komórkowy. Dziękuję.
986
01:14:43,800 --> 01:14:45,640
To było bardzo nietypowe.
987
01:14:46,120 --> 01:14:49,800
Ashraf był prawdziwym szpiegiem.
Oni nie zostawiają wiadomości.
988
01:14:50,320 --> 01:14:52,160
Potem druga wiadomość.
989
01:14:53,600 --> 01:14:57,600
Czy możesz, proszę, oddzwonić
w sprawie książki? Dziękuję.
990
01:14:59,600 --> 01:15:01,880
Aby oddzwonić...
991
01:15:02,400 --> 01:15:05,640
Zrozumiałem, że był pod presją.
992
01:15:08,040 --> 01:15:12,080
Czy możesz, proszę, oddzwonić
w sprawie książki? Dziękuję.
993
01:15:14,720 --> 01:15:16,360
Jeden po drugiem.
994
01:15:16,440 --> 01:15:20,800
Wiadomość otrzymano o 15.11.
995
01:15:21,640 --> 01:15:25,920
Witam. Proszę do mnie zadzwonić
odnośnie książki. Dziękuję.
996
01:15:27,360 --> 01:15:29,000
Aby odsłuchać wiadomość...
997
01:15:30,160 --> 01:15:32,720
Znam go od pięciu lat.
998
01:15:33,520 --> 01:15:38,720
Po raz pierwszy zostawił mi
na sekretarce wiadomości.
999
01:15:40,920 --> 01:15:44,440
Wyjąłem stary dyktafon.
1000
01:15:45,520 --> 01:15:49,600
Postanowiłem po raz pierwszy
nagrać rozmowę.
1001
01:15:51,520 --> 01:15:53,560
Zadzwoniłem pod podany numer.
1002
01:15:54,280 --> 01:15:55,160
Palec
1003
01:15:55,840 --> 01:15:56,760
mi drżał.
1004
01:15:57,840 --> 01:15:59,280
Podniósł telefon.
1005
01:16:01,440 --> 01:16:02,560
Witaj, przyjacielu.
1006
01:16:03,800 --> 01:16:05,760
U mnie dobrze. A jak tam z tobą?
1007
01:16:05,840 --> 01:16:06,920
Tak, oczywiście.
1008
01:16:07,440 --> 01:16:08,280
Tak.
1009
01:16:08,360 --> 01:16:09,600
Tak, pewnie.
1010
01:16:09,680 --> 01:16:10,520
Na razie.
1011
01:16:11,920 --> 01:16:14,240
Kazał mi znów zadzwonić
i zakończyć rozmowę.
1012
01:16:14,320 --> 01:16:16,000
Dwie minuty później.
1013
01:16:17,000 --> 01:16:18,840
Rozmawiam ze sobą.
1014
01:16:21,120 --> 01:16:23,440
Nie odpowiadał, co było dziwne.
1015
01:16:25,320 --> 01:16:27,320
Bardzo się tym przejąłem,
1016
01:16:27,840 --> 01:16:30,320
że kazał mi oddzwonić. Próbowałem.
1017
01:16:30,400 --> 01:16:33,560
Ale coś musiało się dziać w pokoju,
gdy z nim rozmawiałem.
1018
01:16:33,640 --> 01:16:35,040
Czekam na niego...
1019
01:16:36,080 --> 01:16:37,720
I dwie minuty później.
1020
01:16:39,480 --> 01:16:40,680
Po raz trzeci.
1021
01:16:44,320 --> 01:16:45,840
Co się działo w pokoju?
1022
01:16:46,320 --> 01:16:47,160
On tam jest.
1023
01:16:47,760 --> 01:16:50,120
Odebrał telefon i kazał mi oddzwonić.
1024
01:16:51,520 --> 01:16:53,640
Uporczywie próbuję.
1025
01:16:56,920 --> 01:16:57,800
Halo.
1026
01:16:58,880 --> 01:17:00,400
Nie, bez obaw.
1027
01:17:00,480 --> 01:17:03,920
Raport sędziego...
1028
01:17:04,400 --> 01:17:05,240
ukazał się.
1029
01:17:06,040 --> 01:17:07,360
Są tam szczegóły.
1030
01:17:07,920 --> 01:17:09,200
W gruncie rzeczy tak.
1031
01:17:10,640 --> 01:17:11,800
Ashraf chciał,
1032
01:17:12,360 --> 01:17:13,680
żeby temat ucichł.
1033
01:17:14,800 --> 01:17:18,040
Zamiast tego otrzymuje raport,
1034
01:17:18,560 --> 01:17:22,920
przez który znów jest o nim głośno.
1035
01:17:23,440 --> 01:17:26,200
Wiem, że musi być zestresowany.
1036
01:17:26,280 --> 01:17:28,920
Przejęty. Straszny moment dla niego.
1037
01:17:30,240 --> 01:17:31,400
Jesteś w Anglii?
1038
01:17:35,280 --> 01:17:38,080
Jutro będę na mieście.
1039
01:17:38,160 --> 01:17:39,560
W King's College.
1040
01:17:39,640 --> 01:17:42,600
Możemy się spotkać, jeśli chcesz.
1041
01:17:43,680 --> 01:17:46,680
Dobrze, przyjacielu. Powodzenia, na razie.
1042
01:17:48,440 --> 01:17:49,320
Aż się trzęsę.
1043
01:18:13,560 --> 01:18:17,320
To jedno z tych rzadkich wydarzeń,
1044
01:18:17,400 --> 01:18:19,360
które kosztują kogoś życie.
1045
01:18:20,480 --> 01:18:21,920
Zapłacil za to życiem.
1046
01:18:23,120 --> 01:18:24,600
Nie zasłużył sobie na to.
1047
01:18:43,520 --> 01:18:46,000
Po śmierci Ashrafa Marwana
1048
01:18:47,520 --> 01:18:49,000
Ronnie był w szoku.
1049
01:18:51,920 --> 01:18:54,240
Bardzo mnie to zabolało.
1050
01:18:56,440 --> 01:18:58,880
Jego śmierć mocno mnie dotknęła.
1051
01:18:59,480 --> 01:19:02,720
Całymi godzinami siedziałem w górach.
1052
01:19:03,280 --> 01:19:06,560
Zastanawiałem się nad całą sprawą.
1053
01:19:07,600 --> 01:19:10,680
Jego śmierć była wynikiem tego,
że go nie ochroniłem.
1054
01:19:11,840 --> 01:19:14,160
Tak to postrzegałem.
1055
01:19:16,800 --> 01:19:19,920
Poleciałem, żeby zrobić
wywiad z Ronnie Bregmanem.
1056
01:19:20,600 --> 01:19:25,080
Długo rozmawialiśmy
i stwierdził, że to może być jego wina.
1057
01:19:26,320 --> 01:19:28,840
Potem omówiliśmy sprawę szczegółowo,
1058
01:19:29,320 --> 01:19:32,600
podałem też argumenty,
o których wspominałem.
1059
01:19:33,640 --> 01:19:38,080
Pod koniec Ronnie stwierdził,
że mam rację
1060
01:19:38,480 --> 01:19:42,400
i nie wierzy już w to,
że Marwan był podwójnym agentem.
1061
01:19:45,800 --> 01:19:51,960
Eliego otaczał krąg dziennikarzy.
1062
01:19:52,640 --> 01:19:54,200
Wśród nich jeden historyk.
1063
01:19:54,880 --> 01:19:55,960
Moim zdaniem,
1064
01:19:56,320 --> 01:19:59,680
ci ludzie są odrażający.
1065
01:20:00,920 --> 01:20:03,600
Dlaczego? Bo przekłamują prawdę.
1066
01:20:16,760 --> 01:20:17,880
Odbył się pogrzeb.
1067
01:20:18,440 --> 01:20:24,160
Wielki egipski pogrzeb,
1068
01:20:24,240 --> 01:20:26,880
na który przybyli rządzący
1069
01:20:27,720 --> 01:20:29,880
w czarnych garniturach.
1070
01:20:30,920 --> 01:20:37,120
Jego wdowa stała tam
i mijały ją elity kraju.
1071
01:20:38,120 --> 01:20:41,840
Obdarowywali ją pocałunki
albo szeptali na ucho. Zapytali mnie,
1072
01:20:42,720 --> 01:20:45,360
jakim cudem to może być zdrajca.
1073
01:20:46,640 --> 01:20:49,560
Obejrzałem w życiu wiele filmów o mafii.
1074
01:20:49,640 --> 01:20:53,680
Gdy mafia zabija swojego członka,
1075
01:20:53,760 --> 01:20:58,120
wszyscy donowie mijają wdowę
i szepcą do niej,
1076
01:20:59,240 --> 01:21:01,800
że dadzą jej pieniądze.
1077
01:21:03,040 --> 01:21:06,080
Pogrzeb Ashrafa Marwana
1078
01:21:06,920 --> 01:21:09,160
był dokładnie taki.
1079
01:21:19,720 --> 01:21:21,520
To sąd koronera w Westminster,
1080
01:21:21,600 --> 01:21:27,000
gdzie odbyło się trzydniowe przesłuchanie
w sprawie śmierci Ashrafa Marwana.
1081
01:21:29,760 --> 01:21:33,800
Podczas przesłuchania mówiono,
że pisał swoje wspomnienia.
1082
01:21:35,200 --> 01:21:39,280
Widziałem, gdzie rzekomo
przechowywano je na półce.
1083
01:21:40,520 --> 01:21:44,360
Zniknęły, według rodziny,
w dniu jego śmierci.
1084
01:21:44,440 --> 01:21:46,000
W tym pamiętniku
1085
01:21:46,080 --> 01:21:51,240
prawdopodobnie opisywał
swoją rolę w Wojnie Jom Kipur.
1086
01:21:51,920 --> 01:21:55,960
Oczywiście, zaprzeczyłby,
jakoby był agentem Mosadu.
1087
01:21:56,600 --> 01:21:58,200
Ale one zniknęły,
1088
01:21:58,800 --> 01:22:00,160
jak twierdzi rodzina.
1089
01:22:03,520 --> 01:22:08,480
Prawnik rodziny Marwana poprosił mnie,
żebym pojawił się u koronera.
1090
01:22:09,640 --> 01:22:13,640
Byłem tam, gdy składano zeznania.
1091
01:22:14,240 --> 01:22:16,480
Było to dosyć zagmatwane
1092
01:22:17,040 --> 01:22:19,360
Umysł raz podpowiadał mi,
1093
01:22:19,920 --> 01:22:22,240
że to było morderstwo.
1094
01:22:22,320 --> 01:22:24,960
Chwilę później, że wypadek.
1095
01:22:25,040 --> 01:22:26,840
Potem, że samobójstwo.
1096
01:22:27,400 --> 01:22:29,680
Siedziałem tam z jego rodziną
1097
01:22:29,760 --> 01:22:32,520
i z tyłu głowy pojawiła się myśl,
1098
01:22:32,600 --> 01:22:35,480
na ile byłem za to odpowiedzialny.
1099
01:22:36,000 --> 01:22:38,720
To było bardzo nieprzyjemne doświadczenie.
1100
01:22:39,680 --> 01:22:42,280
Rozprawa trwała trzy dni.
1101
01:22:43,560 --> 01:22:47,840
Na koniec koroner ogłosił,
że sprawa śmierci jest otwarta.
1102
01:22:50,280 --> 01:22:52,040
PRZYCZYNA ŚMIERCI
1103
01:22:52,120 --> 01:22:54,040
NIEZNANA
1104
01:22:55,280 --> 01:23:00,520
Rodzina była z tego bardzo zadowolona,
bo mogli wykluczyć samobójstwo.
1105
01:23:02,440 --> 01:23:05,960
Żal mi Mony. Była załamana.
1106
01:23:08,480 --> 01:23:11,520
FILMOWCY UZNALI,
ŻE KOMENTARZ ŻONY ASHRAFA, MONY,
1107
01:23:11,600 --> 01:23:16,000
PRZYBLIŻYŁBY PRAWDĘ ODNOŚNIE
LOJALNOŚCI ASHRAFA.
1108
01:23:16,080 --> 01:23:20,760
ZNALEŹLIŚMY TEN FRAGMENT,
KTÓRY DOWODZI JEJ PEŁNEGO ODDANIA MĘŻOWI.
1109
01:23:20,840 --> 01:23:21,720
Pani Mono....
1110
01:23:22,200 --> 01:23:23,800
WYWIAD Z MONĄ NASSER
1111
01:23:23,880 --> 01:23:26,760
Jaki był najcięższy moment w pani życiu?
1112
01:23:26,840 --> 01:23:27,960
Były dwa.
1113
01:23:30,120 --> 01:23:34,280
Śmierć rodziców i utrata Ashrafa.
1114
01:23:34,880 --> 01:23:37,080
Koniec końców,
1115
01:23:38,040 --> 01:23:40,360
odebrano mi go,
1116
01:23:41,040 --> 01:23:47,560
ale też jestem szczęśliwa,
że mogłam z nim być przez 30 lat.
1117
01:23:49,160 --> 01:23:51,800
SYNOWIE ASHRAFA
1118
01:24:19,360 --> 01:24:22,160
PRAWDA O ROLI ASHRAFA MARWANA
W WOJNIE 1973 ROKU
1119
01:24:22,240 --> 01:24:25,480
JEST WCIĄŻ OBIEKTEM GORĄCYCH DEBAT
W EGIPCIE I IZRAELU.
1120
01:24:26,960 --> 01:24:29,000
W TYM MATERIALE MONA PRZEDSTAWIA
1121
01:24:29,080 --> 01:24:32,600
SWOJE STANOWISKO
ODNOŚNIE TEORII PODWÓJNEGO AGENTA
1122
01:24:32,680 --> 01:24:36,120
I PODKREŚLA JEGO ODDANIE EGIPTOWI.
1123
01:24:36,640 --> 01:24:38,680
Był w kontakcie z Izraelem
1124
01:24:38,760 --> 01:24:40,960
z rozkazu strony egipskiej?
1125
01:24:41,680 --> 01:24:46,760
Nie ma żadnych wątpliwości.
1126
01:24:47,320 --> 01:24:51,760
Nie będę bronić kogoś,
jeśli nie ma takiej potrzeby.
1127
01:24:52,320 --> 01:24:55,880
Jestem tego pewna na sto procent.
1128
01:24:56,480 --> 01:24:58,520
A nawet sto jeden.
1129
01:25:05,800 --> 01:25:07,840
Każdy z nas walczy na swój sposób.
1130
01:25:09,320 --> 01:25:12,160
W Egipcie Ashraf Marwan
uchodzi za patriotę,
1131
01:25:12,240 --> 01:25:16,120
który pracował dla Sadata,
żeby zwieść Izraelczyków.
1132
01:25:16,200 --> 01:25:21,000
Dał im cztery godziny wyprzedzenia
podczas wojny 1973 roku.
1133
01:25:22,120 --> 01:25:25,200
Ale Izrael uznaje go
za bohatera narodowego.
1134
01:25:25,720 --> 01:25:28,320
Ciężko uwierzyć, że był podwójnym agentem.
1135
01:25:28,960 --> 01:25:31,640
Moim zdaniem był po naszej stronie.
1136
01:25:32,000 --> 01:25:36,360
Strona izraelska przedstawiła dowody.
1137
01:25:37,040 --> 01:25:42,000
Strona egipska
nie udostępniła swojej wersji.
1138
01:25:42,440 --> 01:25:45,280
Tylko wówczas, gdy całość jest dostępna,
1139
01:25:45,480 --> 01:25:49,120
można zastanowić się nad tym,
która wersja jest prawdziwa.
1140
01:25:50,320 --> 01:25:54,920
Trzeba zadać sobie pytanie,
dlaczego wywiad egipski -
1141
01:25:55,000 --> 01:26:00,080
nawet 50 lat po wydarzeniu nie ujawnił
żadnych dowodów w sprawie Marwana.
1142
01:26:01,720 --> 01:26:07,440
Brak dowodów nie ma jednak
żadnego związku z nim.
1143
01:26:07,520 --> 01:26:12,920
Ujawnienie przez Egipcjan dokumentów
1144
01:26:13,000 --> 01:26:17,800
ustanowiłoby precedens odnośnie
dostępu publicznego do informacji
1145
01:26:17,880 --> 01:26:22,920
i przejrzystości państwa egipskiego.
1146
01:26:23,520 --> 01:26:27,160
A tego władze egipskie pragną uniknąć.
1147
01:26:28,360 --> 01:26:32,720
Mimo tego, że nie ujawnianie
niczego w sprawie Ashrafa Marwana
1148
01:26:32,800 --> 01:26:37,880
tworzy podstawy, by wątpić w to,
że był szpiegiem izraelskim,
1149
01:26:37,960 --> 01:26:39,480
a nie podwójnym agentem.
1150
01:26:40,120 --> 01:26:43,560
Historia Ashrafa Marwana
nie jest tu najważniejsza,
1151
01:26:43,640 --> 01:26:47,440
a raczej czymś ubocznym.
1152
01:26:49,800 --> 01:26:52,600
Naród egipski chce znać prawdę.
1153
01:26:59,840 --> 01:27:03,160
6 PAŹDZIERNIKA 2018 ROKU
1154
01:27:03,240 --> 01:27:06,720
MINĘŁO 45 LAT OD NIESPODZIEWANEGO ATAKU
1155
01:27:06,800 --> 01:27:11,400
Mamy pełen raport ze spotkania
Zamira i Ashrafa Marwana.
1156
01:27:12,000 --> 01:27:14,080
Właśnie ujawnili go Izraelczycy.
1157
01:27:15,160 --> 01:27:16,600
To pięć stron.
1158
01:27:16,680 --> 01:27:20,160
To dość informacji dla obu stron,
1159
01:27:20,800 --> 01:27:24,880
by podeprzeć własną teorię.
1160
01:27:27,840 --> 01:27:30,800
Zawsze wierzyłem,
że Ashraf był podwójnym agentem.
1161
01:27:31,600 --> 01:27:33,080
Nigdy w to nie wątpiłem.
1162
01:27:34,040 --> 01:27:35,400
Nie rozumiem,
1163
01:27:35,920 --> 01:27:40,760
dlaczego wciąż trzyma się
tej bzdurnej teorii o podwójnym agencie.
1164
01:27:40,840 --> 01:27:43,160
Potrafię zrozumieć, że na początku
1165
01:27:43,240 --> 01:27:47,760
uległ urokowi Eli Zeiry.
1166
01:27:47,840 --> 01:27:52,080
Ale potem przyznał mi rację w rozmowie...
1167
01:27:52,160 --> 01:27:53,960
Prawie płakał.
1168
01:27:54,040 --> 01:27:56,280
Zupełnie tego nie rozumiem.
1169
01:27:57,360 --> 01:28:02,800
Yossi twierdzi, że przekonał cię,
iż Ashraf nie był podwójnym agentem.
1170
01:28:02,880 --> 01:28:05,400
Nic o tym nie wiem.
1171
01:28:05,480 --> 01:28:09,840
Yossi wierzy w to, w co wierzy.
Tak jak Mosad.
1172
01:28:09,920 --> 01:28:12,760
Każdy ma swoją prawdę.
1173
01:28:14,440 --> 01:28:19,160
To, że nie jest w stanie
zmierzyć się z prawdą
1174
01:28:19,760 --> 01:28:24,320
i mieć odwagę, żeby stwierdzić:
„Byłem w błędzie”,
1175
01:28:25,040 --> 01:28:28,560
jest sprawą jego sumienia.
1176
01:28:31,600 --> 01:28:35,920
Ujawnienie nazwiska źródła?
1177
01:28:36,840 --> 01:28:37,680
To grzech.
1178
01:28:38,320 --> 01:28:42,000
- Co chciałbyś mu powiedzieć?
- Do diabła z tobą, ty draniu!
1179
01:28:42,680 --> 01:28:44,680
Poważnie mówię.
1180
01:28:45,200 --> 01:28:46,120
Jak śmiesz?
1181
01:28:47,960 --> 01:28:51,680
Nie ryzykuje się ludzkiego życia
1182
01:28:51,760 --> 01:28:54,840
dla sławy.
1183
01:28:55,520 --> 01:28:58,160
Jeśli chodzi o historię Ashrfa Marwana,
1184
01:28:58,240 --> 01:29:00,240
nie jest to kwestia mojego ego.
1185
01:29:00,720 --> 01:29:05,680
Mosad nie może porzucić
swojej wersji opowieści.
1186
01:29:07,200 --> 01:29:10,640
Gdy leżę w nocy w łóżku,
1187
01:29:11,440 --> 01:29:15,520
nie zastanawiam się,
czy był podwójnym agentem.
1188
01:29:16,240 --> 01:29:19,080
To pytanie przestało mnie interesować.
1189
01:29:19,640 --> 01:29:24,120
Męczy mnie za to ból, który mu sprawiłem,
1190
01:29:24,720 --> 01:29:26,400
gdy go ujawniłem.
1191
01:29:27,720 --> 01:29:29,840
Proszę jednak coś rozważyć.
1192
01:29:30,360 --> 01:29:36,200
Czy nie łatwiej po prostu wciąż wierzyć,
że był podwójnym agentem,
1193
01:29:36,280 --> 01:29:39,680
bo wtedy przynajmniej był w tym jakiś cel?
1194
01:29:51,200 --> 01:29:54,520
VIKA ZAMIR, BYŁY SZEF MOSADU,
ODMÓWIŁ UDZIELENIA WYWIADU,
1195
01:29:54,600 --> 01:29:57,760
ALE W ROZMOWIE TELEFONICZNEJ
DAŁ TAKI KOMENTARZ:
1196
01:29:57,840 --> 01:30:01,880
„WSPOMINAM ASHRAFA
JAKO BLISKIEGO PRZYJACIELA.
1197
01:30:01,960 --> 01:30:08,720
GDYBYM MÓGŁ, ODWIEDZAŁBYM KAIR CO ROKU,
BY SKŁADAĆ RÓŻĘ NA JEGO GROBIE.
1198
01:30:10,040 --> 01:30:13,880
TWÓRCY TEGO FILMU PRÓBOWALI
SKONTAKTOWAC SIĘ Z RODZINĄ MARWANA.
1199
01:30:13,960 --> 01:30:16,080
JEDNYM Z WARUNKÓW UDZIAŁU
1200
01:30:16,160 --> 01:30:19,640
BYŁO NIE PRZEDSTAWIANIE ASHRAFA
JAKO BOHATERA IZRAELA.
1201
01:30:19,720 --> 01:30:25,080
NA TYDZIEŃ PRZED ROZPOCZĘCIEM ZDJĘĆ
1202
01:30:25,160 --> 01:30:30,400
RODZINA SIĘ WYCOFAŁA.
1203
01:30:31,760 --> 01:30:32,920
PO ŚMIERCI ASHRAFA,
1204
01:30:33,000 --> 01:30:36,200
PREZYDENT EGIPTU, HOSNI MUBARAK,
WYDAŁ TO OŚWIADCZENIE:
1205
01:30:36,280 --> 01:30:41,760
„CZYNY PATRIOTYCZNE (ASHRAFA)
NIE MOGĄ ZOSTAĆ JESZCZE UJAWNIONE,
1206
01:30:41,840 --> 01:30:44,800
ALE ZAIŚTE BYŁ WIELKIM PATRIOTĄ,
1207
01:30:44,880 --> 01:30:48,760
A NIE SZPIEGIEM
DLA JAKIEJKOLWIEK ORGANIZACJI...
1208
01:30:50,400 --> 01:30:55,200
W CZERWCU 2018 ROKU TWÓRCY FILMU WYSTĄPILI
O POZWOLENIE NA ZDJĘCIA W KAIRZE.
1209
01:30:55,280 --> 01:31:00,400
WCIĄŻ CZEKAMY NA ODPOWIEDŹ
1210
01:31:08,320 --> 01:31:10,440
Jak to wpłynęło na twoje małżeństwo?
1211
01:31:11,240 --> 01:31:15,560
Rozwiodłem się,
ale nie z powodu historii Marwana.
1212
01:31:16,560 --> 01:31:21,840
Z perspektywy czasu miało to
jakiś wpływ, bo to był sekret.
1213
01:31:23,160 --> 01:31:26,200
Gdy moja ówczesna żona się dowiedziała,
1214
01:31:26,280 --> 01:31:31,240
rozsądnie stwierdziła,
że to się skończy tragicznie.
1215
01:31:32,720 --> 01:31:34,880
Ale było już za późno.
1216
01:31:35,520 --> 01:31:40,680
Sprawy już były w toku.
1217
01:31:42,320 --> 01:31:43,520
Karmię rybki.
1218
01:31:43,600 --> 01:31:45,360
Chcą jeść.
1219
01:31:48,280 --> 01:31:51,520
Moje rybki skaczą, gdy to otwieram.
1220
01:31:51,600 --> 01:31:52,960
- Naprawdę?
- Tak.
1221
01:31:53,840 --> 01:31:56,000
To gupiki, a one lubią skakać.
1222
01:31:57,120 --> 01:32:01,320
Skaczą, a ja mogę je uratować.
1223
01:32:02,720 --> 01:32:05,960
Podnoszę z podłogi i wrzucam z powrotem.
1224
01:32:06,040 --> 01:32:07,960
Zobacz, ile ich jest.
1225
01:32:15,720 --> 01:32:17,080
Tego popołudnia
1226
01:32:17,160 --> 01:32:20,760
dokument o historycznym znaczeniu,
traktat pokojowy
1227
01:32:20,840 --> 01:32:24,840
między Arabską Republiką Egiptu
a Izraelem
1228
01:32:24,920 --> 01:32:26,080
zostanie podpisany.
1229
01:32:28,400 --> 01:32:30,880
- Zróbmy w trójkę razem.
- Znakomicie.
1230
01:32:30,960 --> 01:32:33,760
WSKUTEK WOJNY 1973 ROKU
ZAWARTO TRAKTAT POKOJOWY W 1979 ROKU
1231
01:32:33,840 --> 01:32:35,760
EGIPT JAKO PIERWSZY UZNAŁ IZRAEL
1232
01:32:35,840 --> 01:32:38,800
Jestem dumny z was obu.
Niech Bóg was pobłogosławi.
1233
01:33:45,240 --> 01:33:52,000
Napisy: Przemysław Stępień