1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:31,991 --> 00:00:34,660
6 NOVEMBER 2018

4
00:00:35,828 --> 00:00:38,330
Het is een race
om het gouverneurshuis in Georgia...

5
00:00:38,414 --> 00:00:41,459
maar het hele land kijkt hiernaar.

6
00:00:41,542 --> 00:00:46,630
Elke stem telt
en dat is zeker zo in deze race.

7
00:00:46,756 --> 00:00:49,467
DE KANDIDATEN ZIJN
DEMOCRAAT STACEY ABRAMS...

8
00:00:49,550 --> 00:00:50,676
EN REPUBLIKEIN BRIAN KEMP.

9
00:00:50,760 --> 00:00:52,553
ALS ZE WINT, WORDT ABRAMS...

10
00:00:52,636 --> 00:00:55,598
DE EERSTE VROUWELIJKE
AFRO-AMERIKAANSE GOUVERNEUR.

11
00:00:55,681 --> 00:00:59,185
Stacey. Stacey. Stacey.

12
00:00:59,268 --> 00:01:03,189
De controverse rond Georgia's
gouverneursrace duurt voort.

13
00:01:03,272 --> 00:01:04,607
Beiden lieten zich niet kennen.

14
00:01:05,649 --> 00:01:08,402
Republikein Brian Kemp
en Democraat Stacey Abrams...

15
00:01:08,486 --> 00:01:10,488
in een virtuele nek-aan-nekrace.

16
00:01:11,197 --> 00:01:14,325
Iedereen wil weten hoe het zit in Georgia.
Het kan nog alle kanten op...

17
00:01:14,408 --> 00:01:16,744
Er komen nog stemmen binnen.

18
00:01:16,827 --> 00:01:21,248
Naar verluidt, zijn tienduizenden
afwezigheidsstemmen nog niet geteld.

19
00:01:22,208 --> 00:01:25,127
Er wordt veel gesproken
over kiezersonderdrukking...

20
00:01:25,211 --> 00:01:27,838
en daarbij gaat het vaak over Brian Kemp.

21
00:01:28,172 --> 00:01:31,675
Niet alle stemmen
zijn geteld in deze race.

22
00:01:32,843 --> 00:01:37,139
Op dinsdag behaalden we een duidelijke,
overtuigende overwinning...

23
00:01:37,223 --> 00:01:40,392
en vandaag beginnen we
aan het transitieproces.

24
00:01:41,060 --> 00:01:45,147
De voorsprong van Kemp op de
democratische Stacey Abrams was krap...

25
00:01:45,231 --> 00:01:49,193
en werd steeds krapper
in de dagen na de verkiezing.

26
00:01:49,276 --> 00:01:53,364
Abrams spande meerdere processen aan,
maar stapte uiteindelijk uit de race.

27
00:01:53,614 --> 00:01:57,284
Ik erken dat voormalig
staatssecretaris Brian Kemp...

28
00:01:57,827 --> 00:02:01,747
zal worden gecertificeerd
als de winnaar van deze verkiezing.

29
00:02:02,289 --> 00:02:04,291
Maar een gekozen ambtenaar zien...

30
00:02:04,375 --> 00:02:07,294
die zegt dat hij de mensen
en de staat vertegenwoordigt...

31
00:02:07,378 --> 00:02:10,464
maar schaamteloos gebruikmaakt
van de onderdrukking...

32
00:02:10,548 --> 00:02:14,385
van het democratische kiesrecht
van mensen, was vreselijk.

33
00:02:14,969 --> 00:02:18,639
Laten we duidelijk zijn.
Dit is geen concessietoespraak.

34
00:02:19,390 --> 00:02:23,894
Met een concessie geef je aan
dat een handeling goed, waar en juist is.

35
00:02:24,603 --> 00:02:28,941
Als een vrouw van geweten en geloof
kan ik dat hier niet doen.

36
00:02:29,191 --> 00:02:32,778
DOOR DE RACE WERD DUIDELIJK
HOE GEBRUIKGEMAAKT WORDT...

37
00:02:32,862 --> 00:02:36,448
VAN ONDERDRUKKINGSTACTIEKEN
IN HEEL AMERIKA.

38
00:02:37,032 --> 00:02:42,121
DIT GEBEURT AL ZOLANG HET LAND BESTAAT.

39
00:02:58,512 --> 00:03:02,057
De fundamentele kracht van democratie
komt van het kiesrecht.

40
00:03:02,182 --> 00:03:03,851
Als je dat recht beschermt...

41
00:03:03,934 --> 00:03:06,228
creëer je mogelijkheden
voor al het andere.

42
00:03:09,565 --> 00:03:12,651
Te veel Amerikanen
vinden 't kiesrecht vanzelfsprekend.

43
00:03:12,735 --> 00:03:16,864
Ze begrijpen niet dat
tenzij we vechten voor het kiesrecht...

44
00:03:17,740 --> 00:03:22,995
tenzij we zoveel mogelijk mensen erbij
betrekken, onze democratie in gevaar is.

45
00:03:24,747 --> 00:03:27,833
Dit kiesrecht is bloedig.

46
00:03:28,125 --> 00:03:29,710
Het is omstreden.

47
00:03:30,210 --> 00:03:34,423
En het is omstreden
omdat stemmen belangrijk is.

48
00:03:42,765 --> 00:03:45,017
registreren, informeren en stemmen

49
00:03:45,976 --> 00:03:48,228
registreren, informeren en stemmen

50
00:03:49,146 --> 00:03:52,441
een land regeert zichzelf niet
elke kiezer helpt

51
00:03:52,608 --> 00:03:55,694
Sommigen beweren dat Amerika
geen democratie of republiek is.

52
00:03:56,445 --> 00:04:00,157
We zijn een democratische republiek,
vanwege onze democratische...

53
00:04:00,240 --> 00:04:01,742
verkiezing van afgevaardigden.

54
00:04:04,244 --> 00:04:07,122
Wat is democratie?
Democratie is een systeem...

55
00:04:07,539 --> 00:04:11,710
waarin de mensen kiezen
wie hen zal regeren.

56
00:04:11,877 --> 00:04:14,755
Ik stem in elke verkiezing.

57
00:04:14,922 --> 00:04:17,549
Ongeacht waar die voor is. Ik mis er geen.

58
00:04:17,967 --> 00:04:22,596
Ik wil dat m'n stem gehoord wordt.
-Zo zou het moeten zijn.

59
00:04:22,930 --> 00:04:26,266
Voorzitter van het Lagerhuis
Nancy Pelosi zet zich in...

60
00:04:26,350 --> 00:04:31,063
voor stemmen per post
in het volgende verlichtingsvoorstel.

61
00:04:31,146 --> 00:04:32,147
AAN DE TELEFOON

62
00:04:32,231 --> 00:04:34,108
Er stonden gekke dingen in.

63
00:04:34,191 --> 00:04:37,653
Er stonden ideeën in
voor stemmen waarmee...

64
00:04:37,736 --> 00:04:40,531
nooit meer een republikein
gekozen zou worden.

65
00:04:40,614 --> 00:04:44,076
Als afgevaardigden denken
dat ze hun macht kwijtraken...

66
00:04:44,159 --> 00:04:45,452
hebben ze twee opties.

67
00:04:45,536 --> 00:04:48,831
Ze kunnen beter reageren
op degenen die ze leiden...

68
00:04:48,914 --> 00:04:51,500
of de mensen uitschakelen
aan wie ze verantwoording afleggen.

69
00:04:51,625 --> 00:04:54,545
Negen maanden geleden
registreerde ik me om te stemmen.

70
00:04:54,628 --> 00:04:56,839
Drie weken geleden
bleek ik niet geregistreerd.

71
00:04:57,172 --> 00:04:58,966
Vooruitgang is geen éénrichtingsverkeer.

72
00:04:59,675 --> 00:05:03,053
De Amerikaanse democratie
heeft uitbreidingen gezien...

73
00:05:03,137 --> 00:05:06,015
maar ook teruggang waar mensen
hun kiesrecht verloren.

74
00:05:06,098 --> 00:05:07,349
KIESRECHT ONTKRACHT

75
00:05:07,433 --> 00:05:10,019
Een monumentale beslissing
door het Hooggerechtshof...

76
00:05:10,102 --> 00:05:14,690
wijzigt de kiesrechtwet
die 48 jaar de heersende wet was.

77
00:05:14,982 --> 00:05:17,609
Geschiedenis is geen rechte lijn,
het is altijd een gevecht.

78
00:05:17,860 --> 00:05:19,653
WAAROM MAAKT AMERIKA
STEMMEN ZO MOEILIJK?

79
00:05:19,737 --> 00:05:22,072
Als iedere stem belangrijk en gelijk is...

80
00:05:22,364 --> 00:05:25,909
waarom worden dan bepaalde mensen,
in bepaalde gebieden...

81
00:05:25,993 --> 00:05:29,246
van een bepaalde achtergrond
beperkt in hun stemmen?

82
00:05:29,329 --> 00:05:31,248
Wij blijven.
-Sommigen zien het...

83
00:05:31,331 --> 00:05:33,667
als bescherming van de integriteit
van de verkiezingen.

84
00:05:33,751 --> 00:05:37,004
Anderen zien het als een politieke truc
om kiezers weg te houden.

85
00:05:37,421 --> 00:05:40,007
Ik denk dat stemmen moeilijker moet zijn.

86
00:05:40,090 --> 00:05:43,218
Een test voor geletterdheid
is niet ongrondwettelijk.

87
00:05:43,302 --> 00:05:46,013
De strijd om kiesrecht gaat over macht.

88
00:05:46,096 --> 00:05:49,183
Districten in Texas
zijn in het verleden vervormd.

89
00:05:49,558 --> 00:05:51,977
Ze kozen witte mensen
en niemand zei er wat van.

90
00:05:52,269 --> 00:05:55,064
Denkt u dat er democratie is in Amerika?

91
00:05:55,898 --> 00:05:59,234
Ik woon hier m'n hele leven al
en heb het nog niet gezien.

92
00:05:59,318 --> 00:06:01,111
Ik weet niet wat je bedoelt.

93
00:06:01,195 --> 00:06:03,989
Mensen in Washington
weten niets over de realiteit.

94
00:06:04,573 --> 00:06:07,910
Ze weten niet wat er gebeurt
met kleine mensen in de gemeenschap.

95
00:06:07,993 --> 00:06:10,662
Ze zien alles wat hun regering doet
en denken:

96
00:06:10,746 --> 00:06:15,125
Dit is niet voor mij. Vaak klopt dat,
om verschillende redenen.

97
00:06:15,334 --> 00:06:18,170
In Wisconsin ging men vandaag stemmen.

98
00:06:18,378 --> 00:06:22,049
De eerste staat
waar stembureaus open waren...

99
00:06:22,424 --> 00:06:24,176
tijdens een thuisblijfbevel.

100
00:06:24,551 --> 00:06:28,472
Verwachten ze dat we tegen
de openbare veiligheid ingaan?

101
00:06:28,722 --> 00:06:32,935
De VS is het enige land waar het
gemeenschappen lastig gemaakt wordt...

102
00:06:33,185 --> 00:06:36,146
om hun stem te laten gelden
door hindernissen op te zetten...

103
00:06:36,396 --> 00:06:38,816
voor deelname aan een stemprocedure.

104
00:06:39,358 --> 00:06:44,404
Het is verderfelijk, want misschien
willen mensen het nu niet eens proberen.

105
00:06:44,863 --> 00:06:47,074
En als hele gemeenschappen
overtuigd raken...

106
00:06:47,157 --> 00:06:49,118
dat het proces niet voor hen is...

107
00:06:49,284 --> 00:06:52,246
dan verliezen we hun deelname
aan de toekomst van ons land.

108
00:06:52,329 --> 00:06:54,289
En dat is gevaarlijk voor iedereen.

109
00:07:06,969 --> 00:07:09,930
U kunt de huidige toestand
niet begrijpen...

110
00:07:10,889 --> 00:07:13,225
tenzij u de geschiedenis
van het kiesrecht begrijpt.

111
00:07:13,308 --> 00:07:15,102
En de strijd voor het kiesrecht.

112
00:07:15,185 --> 00:07:17,688
GRATIS SCHIETEN
OP VERKIEZINGSDAG

113
00:07:17,771 --> 00:07:19,231
NEGER
GEDOOD

114
00:07:19,314 --> 00:07:20,607
Het verleden wijst de weg.

115
00:07:20,691 --> 00:07:22,067
'ÉÉN STEM MINDER'

116
00:07:22,151 --> 00:07:25,863
Deze krachten zijn systematisch bepaald...

117
00:07:26,238 --> 00:07:29,283
om Amerikanen
bij het stemhokje weg te houden.

118
00:07:30,284 --> 00:07:33,412
Ze hebben het jarenlang voorbereid.

119
00:07:33,495 --> 00:07:35,330
STEM

120
00:07:35,539 --> 00:07:37,040
Toen we als land begonnen...

121
00:07:37,124 --> 00:07:41,086
leek het in niets op wat we nu
een democratie noemen.

122
00:07:41,170 --> 00:07:44,423
Alleen witte, mannelijke landbezitters
hadden kiesrecht.

123
00:07:44,506 --> 00:07:47,718
Dat was zelfs toen al
een klein segment van het land.

124
00:07:48,927 --> 00:07:51,513
De grondwet begint met de woorden:
'Wij de mensen.'

125
00:07:51,638 --> 00:07:52,639
WIJ DE MENSEN
ARTIKEL 1

126
00:07:52,723 --> 00:07:54,600
Maar wie waren de mensen?

127
00:07:55,392 --> 00:07:58,770
Niet de slaven. Niet de vrouwen.

128
00:08:00,606 --> 00:08:04,276
Niet de inheemse Amerikanen.
Niet de jonge mensen.

129
00:08:04,693 --> 00:08:07,696
Dus het begrip 'de mensen'
is heel beperkt.

130
00:08:07,821 --> 00:08:11,909
Wat niet in de artikelen
van de grondwet te vinden is:

131
00:08:11,992 --> 00:08:12,826
ARTIKEL II

132
00:08:12,910 --> 00:08:15,495
...is: 'Amerikaanse burgers
hebben kiesrecht.'

133
00:08:17,039 --> 00:08:21,293
De oprichters schrijven
in de taal van verlichting.

134
00:08:21,376 --> 00:08:25,255
Ze willen van de monarchie af
en van de koningen.

135
00:08:25,339 --> 00:08:28,592
Ze willen een prachtige republiek.

136
00:08:29,635 --> 00:08:33,847
En zes procent heeft recht om te stemmen.

137
00:08:36,266 --> 00:08:39,019
Witte, mannelijke landeigenaren.

138
00:08:43,565 --> 00:08:45,442
We hadden 'n hoop werk te doen.

139
00:08:45,525 --> 00:08:47,402
1789 - GEORGE WASHINGTON
WORDT PRESIDENT

140
00:08:47,486 --> 00:08:49,446
SLECHTS 6% VAN ALLE AMERIKANEN
MOCHT STEMMEN.

141
00:08:56,954 --> 00:09:01,041
Ik groeide op in Gulfport, Mississippi.
Mijn vader werkte op een scheepswerf.

142
00:09:01,583 --> 00:09:04,795
M'n moeder was hoofdbibliothecaresse
op een school.

143
00:09:05,212 --> 00:09:08,257
Allebei m'n ouders
waren de eersten in de familie.

144
00:09:08,799 --> 00:09:11,343
M'n moeder is de enige
met middelbare school...

145
00:09:11,426 --> 00:09:12,803
en niemand had hoger.

146
00:09:13,136 --> 00:09:15,764
M'n vader deed als eerste man
in z'n familie hoger onderwijs.

147
00:09:20,269 --> 00:09:24,314
M'n ouders waren erg vruchtbaar.
Ik ben de tweede van zes kinderen.

148
00:09:25,857 --> 00:09:29,319
Ze voedden ons bewust op.
We hadden drie taken.

149
00:09:29,611 --> 00:09:31,822
Je moest naar de kerk.
-Moest naar de kerk.

150
00:09:31,989 --> 00:09:35,200
Je moest naar school.
-Naar school en voor elkaar zorgen.

151
00:09:35,659 --> 00:09:38,203
En je moest iets doen...

152
00:09:38,370 --> 00:09:40,163
om iemand anders te helpen.
-Iemand helpen.

153
00:09:40,664 --> 00:09:43,292
We deden vrijwilligerswerk in gaarkeukens
en daklozenopvang.

154
00:09:44,251 --> 00:09:46,420
Als iemand hulp nodig had,
zorgden mijn ouders...

155
00:09:46,503 --> 00:09:48,005
dat wij zouden helpen.

156
00:09:48,088 --> 00:09:51,508
Dat vonden we vreemd,
want wij waren ook arm.

157
00:09:51,591 --> 00:09:52,968
Waarom geven we anderen te eten?

158
00:09:54,761 --> 00:09:57,597
Dan zeiden ze: 'Niets hebben,
is geen excuus om niets te doen.'

159
00:09:58,890 --> 00:10:02,144
Toen de kinderen opgroeiden...

160
00:10:02,227 --> 00:10:07,816
namen we ze altijd mee
als we gingen stemmen.

161
00:10:08,650 --> 00:10:11,570
We pasten niet allemaal in het hokje...

162
00:10:11,778 --> 00:10:13,196
omdat we met zovelen waren.

163
00:10:13,530 --> 00:10:17,034
Maar ze wilden
dat we zagen hoe ze stemden.

164
00:10:22,372 --> 00:10:26,585
M'n ouders werden in 1989
toegelaten tot Emory University...

165
00:10:26,752 --> 00:10:28,962
om United Methodist-dominees te worden.

166
00:10:30,213 --> 00:10:33,383
Ik was 15, dus was niet blij
met de wereld om me heen.

167
00:10:33,467 --> 00:10:36,136
Ik was enthousiast
om naar Atlanta te verhuizen.

168
00:10:37,679 --> 00:10:39,514
Ik ging naar Avondale High School.

169
00:10:39,598 --> 00:10:42,434
Ik werd de valedictorian van m'n school.

170
00:10:45,520 --> 00:10:47,397
Een valedictorian in Georgia...

171
00:10:47,481 --> 00:10:50,525
wordt uitgenodigd door de gouverneur.

172
00:10:59,076 --> 00:11:02,162
Het was 'n zondag.
We deden onze mooiste kleren aan...

173
00:11:03,538 --> 00:11:07,501
en stapten op de bus
want we hadden geen auto.

174
00:11:11,421 --> 00:11:13,757
We komen bij het hek
en de bewaker kijkt me aan...

175
00:11:13,840 --> 00:11:15,926
en hij kijkt naar m'n ouders en zegt:

176
00:11:16,009 --> 00:11:18,512
'Dit is een privé-evenement.
Jullie horen hier niet.'

177
00:11:18,595 --> 00:11:20,472
M'n vader zei: 'Dit is m'n dochter Stacey.

178
00:11:20,555 --> 00:11:24,976
Ze is een valedictorian.'
Maar de bewaker kijkt niet op z'n lijst.

179
00:11:25,268 --> 00:11:27,854
Ik weet het nog goed...

180
00:11:27,979 --> 00:11:31,566
hij kijkt naar de bus die wegrijdt.

181
00:11:32,067 --> 00:11:34,111
Dan kijkt hij weer naar ons.

182
00:11:34,194 --> 00:11:36,488
'Nee, jullie horen hier niet.'

183
00:11:42,035 --> 00:11:43,662
Hij zei tegen zichzelf:

184
00:11:43,745 --> 00:11:46,248
deze drie zwarte mensen
die uit de bus stappen...

185
00:11:46,331 --> 00:11:50,168
kunnen niet
in het gouverneurshuis horen...

186
00:11:50,919 --> 00:11:53,922
op deze dag
dat succes en kansen gevierd worden.

187
00:11:54,005 --> 00:11:55,674
ONDERSCHEIDING
BASISSCHOOL

188
00:11:55,757 --> 00:11:57,509
ACADEMISCHE ONDERSCHEIDING

189
00:12:04,266 --> 00:12:05,809
CERTIFICAAT VAN VERDIENSTE

190
00:12:05,892 --> 00:12:08,728
M'n ouders hadden
een levendige discussie...

191
00:12:08,812 --> 00:12:11,022
met deze man
over zijn besluitvaardigheid...

192
00:12:11,106 --> 00:12:12,482
over zijn begrijpend lezen.

193
00:12:12,858 --> 00:12:16,069
Robert moest duidelijk zijn.
-Ik legde uit:

194
00:12:16,153 --> 00:12:19,906
Als je gezond wil blijven,
dan kijk je op de lijst.

195
00:12:20,365 --> 00:12:21,783
Meer zeg ik niet.

196
00:12:25,495 --> 00:12:28,915
Wat ik me herinner,
is niet de ontmoeting met de gouverneur...

197
00:12:29,416 --> 00:12:31,418
of met de andere valedictorians.

198
00:12:33,170 --> 00:12:36,423
Ik herinner me deze man,
voor de machtigste plek...

199
00:12:36,506 --> 00:12:39,134
in Georgia,
die zegt dat ik daar niet thuishoor.

200
00:12:40,177 --> 00:12:42,554
Dat was m'n kennismaking
met de gouverneur van Georgia.

201
00:12:49,769 --> 00:12:52,856
Het kwam niet bij me op
dat ik zelf gouverneur kon worden.

202
00:12:53,732 --> 00:12:55,400
Dat had ik nooit gezien.

203
00:12:56,776 --> 00:13:00,989
Toen ik me verkiesbaar stelde,
was dat een belangrijk verhaal voor me.

204
00:13:01,072 --> 00:13:04,868
Het herinnerde mensen eraan dat,
ik er toen niet bij hoorde...

205
00:13:04,951 --> 00:13:07,746
maar dat stemmen
in grote mate gaat over...

206
00:13:07,829 --> 00:13:10,499
of je erbij hoort, of je waarde hebt.

207
00:13:14,294 --> 00:13:17,380
James Baldwin zei dat mensen vastzitten
in geschiedenis...

208
00:13:17,464 --> 00:13:19,424
en geschiedenis zit vast in mensen.

209
00:13:19,883 --> 00:13:22,636
Waar we vandaan komen, staat vast...

210
00:13:22,719 --> 00:13:26,556
maar het is onze verantwoordelijkheid
om dat verhaal nieuwe vorm te geven.

211
00:13:30,560 --> 00:13:34,064
Na de Burgeroorlog
was de belangrijkste vraag:

212
00:13:34,439 --> 00:13:36,107
Wat zal de slavernij vervangen?

213
00:13:37,400 --> 00:13:38,485
Welk arbeidssysteem?

214
00:13:38,568 --> 00:13:41,780
Welk politiek systeem?
Welk systeem van rassenverhoudingen?

215
00:13:42,113 --> 00:13:45,033
Reconstructie is de poging van de natie...

216
00:13:45,116 --> 00:13:48,828
om in het reine te komen
met de afschaffing van slavernij.

217
00:13:52,082 --> 00:13:54,543
Ze wilden weten
hoe we het land konden genezen.

218
00:13:54,626 --> 00:13:56,795
Hoe maken we het weer heel?

219
00:13:56,962 --> 00:14:01,341
En dan zijn er vier miljoen
bevrijde mensen. Hoe doen we dit?

220
00:14:01,883 --> 00:14:03,843
WIJ DE MENSEN
ARTIKEL 1

221
00:14:04,010 --> 00:14:06,221
AFSCHAFFING VAN SLAVERNIJ

222
00:14:06,304 --> 00:14:09,140
Drie amendementen, het 13e, 14e en 15e...

223
00:14:09,224 --> 00:14:12,727
waren geen kleine veranderingen
in een bestaande structuur.

224
00:14:15,438 --> 00:14:18,608
Ze maakten van de grondwet
voor het eerst...

225
00:14:18,692 --> 00:14:22,904
een document waarmee mensen
meer gelijkheid kregen.

226
00:14:23,113 --> 00:14:27,826
Ze transformeerden de grondwet
in iets nieuws en anders.

227
00:14:28,034 --> 00:14:29,578
ARTIKEL XIII

228
00:14:30,036 --> 00:14:31,454
13e AMENDEMENT

229
00:14:31,538 --> 00:14:34,916
Ze verwijderden slavernij uit de grondwet.

230
00:14:35,000 --> 00:14:37,294
SLAVERNIJ NOCH
ONVRIJWILLIGE DIENSTBAARHEID...

231
00:14:37,377 --> 00:14:38,628
ZAL IN DE VS VOORKOMEN.

232
00:14:38,712 --> 00:14:42,882
Ze creëerden een nationale definitie
van burgerschap...

233
00:14:42,966 --> 00:14:46,720
en stonden erop dat de burgers
en andere personen in het land...

234
00:14:46,803 --> 00:14:48,346
gelijk behandeld werden.

235
00:14:48,430 --> 00:14:51,808
14e AMENDEMENT - ALLE PERSONEN GEBOREN
OF GENATURALISEERD IN DE VS

236
00:14:51,891 --> 00:14:56,438
En ze bepaalden
dat zwarte mannen kiesrecht kregen.

237
00:14:56,521 --> 00:14:57,355
15e AMENDEMENT

238
00:14:57,439 --> 00:15:00,400
Dat amendement in 1870,
stelde dat het kiesrecht...

239
00:15:00,483 --> 00:15:03,987
niet geweigerd of beperkt kan worden
op grond van ras, kleur...

240
00:15:04,070 --> 00:15:05,739
of vorige staat van dienstbaarheid.

241
00:15:06,197 --> 00:15:10,118
De staat mag het kiesrecht
niet beperken...

242
00:15:10,785 --> 00:15:15,665
gebaseerd op ras, kleur
of vorige staat van dienstbaarheid.

243
00:15:16,750 --> 00:15:20,587
Het idee van een nationale stemnorm
was erg controversieel.

244
00:15:20,920 --> 00:15:23,340
Tijdens de debatten
over het 15e amendement...

245
00:15:23,590 --> 00:15:26,384
wilden zelfs de Noordelijke staten
de controle houden...

246
00:15:26,468 --> 00:15:29,346
over de kieskwalificaties
omdat ze sommige mensen...

247
00:15:29,429 --> 00:15:31,640
liever niet zien stemmen.
En niet alleen zwarten.

248
00:15:33,350 --> 00:15:37,187
Californië en Oregon hebben
het 15e amendement niet bekrachtigd...

249
00:15:37,270 --> 00:15:39,898
omdat Chinezen
dan mogelijk konden stemmen.

250
00:15:39,981 --> 00:15:43,276
MEER DAN 100.000 CHINESE IMMIGRANTEN
BURGERSCHAP GEWEIGERD.

251
00:15:45,695 --> 00:15:49,407
Maar in 1870, na bekrachtiging
van het 15e amendement...

252
00:15:49,616 --> 00:15:55,038
hadden zwarte mannen uit alle staten
voor het eerst kiesrecht.

253
00:15:55,121 --> 00:15:57,248
En ze mochten een hoge functie hebben.

254
00:16:01,252 --> 00:16:05,006
De Reconstructie bood Amerika
een nieuwe start.

255
00:16:07,092 --> 00:16:12,138
Het was het moment
dat zwarten burgerschap kregen.

256
00:16:14,265 --> 00:16:17,519
En dat zwarte mannen in de senaat kwamen.

257
00:16:17,602 --> 00:16:19,688
AFGEV. BENJAMIN TURNER
ALABAMA

258
00:16:19,896 --> 00:16:21,856
AFGEV. JEFFERSON LONG
GEORGIA

259
00:16:23,108 --> 00:16:26,027
Zwarte mensen kregen functies...

260
00:16:26,111 --> 00:16:29,280
op geweldige plaatsen...

261
00:16:29,364 --> 00:16:34,244
die je je 20 jaar eerder
niet had kunnen voorstellen.

262
00:16:34,703 --> 00:16:38,498
Dat was de kracht van de Reconstructie
en de kracht van de stem.

263
00:16:44,295 --> 00:16:47,132
28 AUGUSTUS 1993

264
00:16:47,215 --> 00:16:50,385
30e VERJAARDAG VAN
DE MARS NAAR WASHINGTON IN 1963

265
00:16:50,468 --> 00:16:53,888
Een hartelijk welkom voor
de first lady van onze beweging...

266
00:16:54,556 --> 00:16:57,267
Mrs Coretta Scott King.

267
00:17:04,357 --> 00:17:07,986
Hallo. Welkom mijn broeders en zusters...

268
00:17:08,069 --> 00:17:11,489
op deze 30e verjaardag
van de Mars naar Washington.

269
00:17:12,824 --> 00:17:15,410
De geest van dr. King is bij ons.

270
00:17:15,493 --> 00:17:18,413
Voor mijn toespraak tijdens
de Mars naar Washington was ik 19.

271
00:17:19,205 --> 00:17:23,710
Ik was doodsbang en herinner me niet
dat ik de toespraak hield.

272
00:17:25,837 --> 00:17:29,632
Met veel plezier kondig ik
onze volgende spreker aan...

273
00:17:29,716 --> 00:17:30,717
Stacey Abrams...

274
00:17:32,177 --> 00:17:35,388
...ze zit op het Spelman College
in Atlanta.

275
00:17:36,181 --> 00:17:39,768
Ze heeft studenten geholpen
om hier bij te kunnen zijn...

276
00:17:39,851 --> 00:17:45,732
en we zijn heel trots
op onze zuster, Stacey Abrams.

277
00:17:45,815 --> 00:17:46,733
Stacey.

278
00:17:46,816 --> 00:17:51,863
Een man met een klok zei:
'Je hebt zoveel tijd om te spreken.'

279
00:17:52,781 --> 00:17:54,657
En toen zei hij: 'Start.'

280
00:17:55,033 --> 00:17:57,535
Banen, rechtvaardigheid, vrede.

281
00:17:57,994 --> 00:18:02,457
Dit thema horen we steeds weer.
Dit thema...

282
00:18:02,540 --> 00:18:07,670
Als je het podium op loopt
en over de Reflecting Pool uitkijkt...

283
00:18:08,171 --> 00:18:12,342
Ik had nog nooit zo veel mensen
op één plaats gezien.

284
00:18:13,092 --> 00:18:16,471
Vandaag lopen we over de weg naar banen...

285
00:18:16,554 --> 00:18:19,057
de weg naar vrede, naar rechtvaardigheid.

286
00:18:20,308 --> 00:18:25,021
Op school was ik zeer betrokken
bij kiezersregistratie.

287
00:18:25,980 --> 00:18:28,024
Waar ik me altijd zorgen over maakte...

288
00:18:28,107 --> 00:18:31,528
was hoeveel mensen
geen gebruik maakten van dit recht...

289
00:18:31,611 --> 00:18:32,862
van deze macht.

290
00:18:33,488 --> 00:18:37,617
Ik regelde mogelijkheden voor kiezers-
registratie en viel vrienden lastig.

291
00:18:37,700 --> 00:18:38,952
Het kon ze niks schelen.

292
00:18:39,035 --> 00:18:42,622
Maar ik wist
hoe belangrijk dit kiesrecht was...

293
00:18:42,705 --> 00:18:45,124
want dat hadden m'n ouders me geleerd.

294
00:18:45,208 --> 00:18:47,001
Ik zag wat het betekende.

295
00:18:48,253 --> 00:18:51,172
Tijdens m'n schooltijd ging ik
naar gemeenteraadsvergaderingen.

296
00:18:52,215 --> 00:18:57,595
Ik begon te snappen hoe de overheid werkte
en ook hoe die niet werkte.

297
00:19:00,765 --> 00:19:02,559
Ik ging protesteren.

298
00:19:03,309 --> 00:19:07,689
Ik stak de staatsvlag van Georgia in brand
vanwege het confederatie-embleem.

299
00:19:07,814 --> 00:19:10,567
STAAT GEORGIA

300
00:19:10,650 --> 00:19:12,735
Eerst wilden we de gouverneur ontmoeten.

301
00:19:12,819 --> 00:19:16,447
Toen dat niet lukte,
trokken we aandacht...

302
00:19:16,573 --> 00:19:17,907
door hem te verbranden.

303
00:19:18,950 --> 00:19:21,744
Ik had een vergunning geregeld.
Ze wisten dat ik het ging doen.

304
00:19:21,953 --> 00:19:24,664
Ik hoefde de wet niet te breken
om iets duidelijk te maken.

305
00:19:25,540 --> 00:19:28,751
Stacey Yvonne Abrams, magna cum laude.

306
00:19:29,294 --> 00:19:33,923
Op Spelman College leerde ik dat ik
m'n doelen niet hoefde te beperken...

307
00:19:34,007 --> 00:19:36,175
tot wat andere mensen deden.

308
00:19:38,428 --> 00:19:42,557
Ik sta hier als een jonge persoon,
een jonge vrouw...

309
00:19:42,640 --> 00:19:46,519
als een jonge zwarte vrouw,
en vraag jullie om ons te gebruiken.

310
00:19:46,603 --> 00:19:49,606
Gebruik de jonge mensen
van de Verenigde Staten...

311
00:19:49,731 --> 00:19:51,983
om een weg te bouwen die blijft bestaan.

312
00:20:07,624 --> 00:20:11,127
De eerste grote protestmars
naar de hoofdstad...

313
00:20:11,210 --> 00:20:13,046
was voor kiesrecht voor vrouwen.

314
00:20:13,212 --> 00:20:14,964
WE EISEN
EEN GRONDWETSAMENDEMENT

315
00:20:15,048 --> 00:20:19,135
In 1913, de dag voor
de inhuldiging van de president...

316
00:20:19,761 --> 00:20:22,430
liepen 5000 vrouwen
over Pennsylvania Avenue.

317
00:20:26,684 --> 00:20:28,978
Ze hadden ervoor gevochten.

318
00:20:30,063 --> 00:20:33,775
Er waren hongerstakingen,
protesten voor het Witte Huis.

319
00:20:35,652 --> 00:20:39,113
Deze creatieve, vreedzame protesten,
waren onbekend hier.

320
00:20:39,197 --> 00:20:42,033
Dit was voor Gandhi
veel van deze dingen deed.

321
00:20:42,325 --> 00:20:44,911
Maar de vrouwenbeweging
in de strijd voor kiesrecht...

322
00:20:45,244 --> 00:20:47,455
begon ermee in de VS.

323
00:20:47,538 --> 00:20:50,041
Zo komen we bij het 19e Amendement...

324
00:20:51,084 --> 00:20:53,878
dat vrouwen kiesrecht garandeert.

325
00:20:53,962 --> 00:20:56,756
19e AMENDEMENT
HET KIESRECHT VAN VS-BURGERS...

326
00:20:56,839 --> 00:20:59,425
MAG NIET GEWEIGERD OF BEPERKT WORDEN
GEBASEERD OP GESLACHT.

327
00:20:59,509 --> 00:21:03,471
Als je ziet hoe lang vrouwen
gevochten hebben voor het kiesrecht...

328
00:21:03,554 --> 00:21:05,348
STEMMEN VOOR VROUWEN

329
00:21:05,431 --> 00:21:09,560
Nu zijn we gewend aan bewegingen.
10 of 20 jaar en de verandering komt.

330
00:21:09,644 --> 00:21:13,356
Vrouwen hebben hun hele leven gevochten
voor het 19e amendement.

331
00:21:13,439 --> 00:21:16,567
HOOFDKANTOOR
VOOR DONKERE VROUWELIJKE KIEZERS

332
00:21:16,651 --> 00:21:20,738
Zwarte vrouwen waren instrumentaal
bij de aanname van het 19e amendement.

333
00:21:21,364 --> 00:21:23,992
Ze waren er vanaf het begin bij betrokken.

334
00:21:25,535 --> 00:21:30,623
Vrouwen die mogelijkheden vormgaven
voor witte vrouwen en zwarte mannen.

335
00:21:31,457 --> 00:21:36,045
Maar in alle gesprekken
werden zwarte vrouwen genegeerd.

336
00:21:37,797 --> 00:21:40,508
Na de Reconstructie
werden zwarte mannen...

337
00:21:40,591 --> 00:21:43,761
die ineens deel uitmaakten
van de politiek...

338
00:21:43,845 --> 00:21:46,014
wederom rechteloos.

339
00:21:46,556 --> 00:21:49,517
WITTE MANNEN & VROUWEN
ZIJN JULLIE ER KLAAR VOOR?

340
00:21:52,061 --> 00:21:55,148
EX. C.S.A.
EEN STEM

341
00:21:58,526 --> 00:22:02,655
De grootste momenten van vooruitgang
worden gevolgd...

342
00:22:02,739 --> 00:22:05,116
door intense perioden van versobering.

343
00:22:05,199 --> 00:22:06,743
WAAROM 'DE NIKKER NIET KAN STEMMEN'

344
00:22:06,826 --> 00:22:09,495
Dat gebeurde na de Burgeroorlog.

345
00:22:09,579 --> 00:22:10,747
AUTEUR

346
00:22:10,830 --> 00:22:14,751
Reconstructie leidde tot kiesrecht,
gevolgd door 100 jaar van Jim Crow.

347
00:22:17,420 --> 00:22:20,882
De beslissing om soldaten
uit het Zuiden te verwijderen...

348
00:22:20,965 --> 00:22:24,385
kwam tot stand met één stem verschil
in het Lagerhuis.

349
00:22:24,886 --> 00:22:28,973
Eén stem eindigde de Reconstructie...

350
00:22:29,057 --> 00:22:30,391
LEIDER VOOR BURGERRECHTEN

351
00:22:30,475 --> 00:22:35,063
...en begon het tijdperk
van geweld en bloedvergieten...

352
00:22:35,438 --> 00:22:39,484
en door de Klan geleide catastrofen.

353
00:22:42,945 --> 00:22:45,198
Het Zuiden wilden weten:

354
00:22:45,281 --> 00:22:48,284
Hoe kunnen we zwarten weghouden
bij de stembus?

355
00:22:48,993 --> 00:22:52,747
Als ze blijven stemmen,
hebben wij een probleem.

356
00:22:53,623 --> 00:22:55,958
Hoe zeg je:
'We willen niet dat zwarten stemmen'...

357
00:22:56,042 --> 00:22:58,836
zonder die bewoordingen
in een wet te zetten?

358
00:22:58,920 --> 00:23:00,922
NEGERKIEZER

359
00:23:01,005 --> 00:23:03,049
Mississippi zei: 'Wij weten het.

360
00:23:03,132 --> 00:23:07,011
We vonden een manier
om het 15e Amendement te omzeilen...

361
00:23:07,095 --> 00:23:11,140
en Afro-Amerikanen systematisch
hun stem te ontzeggen.

362
00:23:11,974 --> 00:23:14,435
Dat was het Mississippi-plan van 1890.

363
00:23:14,894 --> 00:23:17,897
WE KWAMEN HIER OM DE NEGER UIT
TE SLUITEN, MINDER VOLDOET NIET.

364
00:23:17,980 --> 00:23:20,858
S.S. CALHOON, PRESIDENT - 1890
CONSTITUTIONELE CONVENTIE MISSISSIPPI

365
00:23:20,942 --> 00:23:22,652
Wat Mississippi bedacht, was:

366
00:23:23,111 --> 00:23:28,282
We nemen de maatschappelijk opgelegde
omstandigheden van Afro-Amerikanen...

367
00:23:28,825 --> 00:23:33,246
en gebruiken die als toegang
om te kunnen stemmen.

368
00:23:34,831 --> 00:23:39,460
Je zegt: 'Democratie is duur.
Verkiezingen zijn duur.

369
00:23:41,087 --> 00:23:44,257
En als u zich echt betrokken voelt,
wilt u wel betalen.'

370
00:23:44,632 --> 00:23:46,384
BETALING VAN VERKIEZINGSBELASTING

371
00:23:46,467 --> 00:23:47,635
Een verkiezingsbelasting.

372
00:23:48,553 --> 00:23:49,637
Het is niet veel.

373
00:23:50,179 --> 00:23:52,348
Het klinkt redelijk.

374
00:23:52,640 --> 00:23:55,852
Maar als je er verder over nadenkt
wat het betekent...

375
00:23:57,019 --> 00:24:00,356
Je kunt voedsel kopen of je kunt stemmen.

376
00:24:01,440 --> 00:24:05,570
Je kunt kleren kopen voor je kinderen,
of je kunt stemmen.

377
00:24:05,778 --> 00:24:07,905
VERKIEZINGSBELASTINGEN
1870

378
00:24:08,865 --> 00:24:10,074
VERKIEZINGSBELASTINGEN
1886

379
00:24:11,534 --> 00:24:13,703
VERKIEZINGSBELASTINGEN
1902

380
00:24:13,786 --> 00:24:15,163
GELETTERDHEIDSTOETS VOOR KIEZERS

381
00:24:15,246 --> 00:24:17,290
En dan de geletterdheidstoets.

382
00:24:17,373 --> 00:24:19,959
BEËDIGDE AANVRAAG
VOOR KIEZERSREGISTRATIE

383
00:24:20,042 --> 00:24:22,503
WAT IS VERRAAD
TEGEN DE STAAT GEORGIA?

384
00:24:22,587 --> 00:24:25,464
Geletterdheidstoets was geen goede naam.

385
00:24:25,548 --> 00:24:29,177
Iemands geletterdheid werd niet getest.
Het was een val.

386
00:24:29,260 --> 00:24:30,636
BURGERRECHTENADVOCAAT

387
00:24:30,720 --> 00:24:34,098
De vragen konden nooit
goed beantwoord worden.

388
00:24:34,182 --> 00:24:36,559
HOEVEEL CONGRESDISTRICTEN
ZIJN ER IN DEZE STAAT?

389
00:24:36,642 --> 00:24:40,313
Ik heb een van de oude
geletterdheidstoetsen van Alabama.

390
00:24:40,396 --> 00:24:42,481
Mijn tweede-
en derdejaars studenten rechten...

391
00:24:42,565 --> 00:24:44,358
VOORZITTER DEMOCRATISCHE PARTIJ OHIO

392
00:24:44,442 --> 00:24:46,068
...konden er niet voor slagen.

393
00:24:46,152 --> 00:24:47,653
WAT EEN GEKLEURDE MAN MOET DOEN

394
00:24:47,737 --> 00:24:49,572
Geletterdheidstoets,
verkiezingsbelastingen.

395
00:24:49,655 --> 00:24:52,700
Historische clausules, witte
voorverkiezingen, eigendomsclausules.

396
00:24:52,783 --> 00:24:54,744
Als je deze haalt, zak je voor deze.

397
00:24:54,827 --> 00:24:57,330
Als je deze haalt, zak je voor deze.

398
00:24:59,248 --> 00:25:03,711
Er waren diverse verschillende wetten
ook wel 'zwarte codes' genoemd.

399
00:25:04,503 --> 00:25:07,882
Die wetten criminaliseerden
normaal gedrag.

400
00:25:08,216 --> 00:25:12,970
Het was een misdaad om je op straat
te bevinden zonder een doel te hebben.

401
00:25:13,512 --> 00:25:16,974
Het was een misdaad om geen baan
te hebben, ook al zocht je er een.

402
00:25:18,267 --> 00:25:22,104
Als je rondhing op straat,
wachtend op je vrouw die winkelde...

403
00:25:22,188 --> 00:25:24,690
dan konden ze je arresteren...

404
00:25:24,774 --> 00:25:27,318
opsluiten, of je kiesrecht afnemen.

405
00:25:28,069 --> 00:25:32,365
1868: DE EERSTE WET IN FLORIDA TER
ONTNEMING KIESRECHT VOOR MISDRIJVEN.

406
00:25:32,823 --> 00:25:36,035
GRONDWET VAN FLORIDA VAN 1868
ARTIKEL XIV SECTIE 2:

407
00:25:36,118 --> 00:25:41,874
De wet ter ontneming van kiesrecht
voor misdrijven van Florida in 1868...

408
00:25:41,958 --> 00:25:46,420
daarmee verlies je je recht om te stemmen.

409
00:25:47,296 --> 00:25:51,801
Daarmee wordt
het 15e Amendement geneutraliseerd.

410
00:25:51,884 --> 00:25:54,345
DE VS
IS DE ENIGE DEMOCRATIE TER WERELD...

411
00:25:54,428 --> 00:25:57,765
DIE BURGERS PERMANENT
HUN KIESRECHT ONTNEEMT...

412
00:25:57,848 --> 00:25:59,850
ALS ZE VOOR EEN MISDRIJF
VEROORDEELD WORDEN.

413
00:26:04,939 --> 00:26:08,943
Vrijwel meteen waren Afro-Amerikanen...

414
00:26:09,110 --> 00:26:11,070
niet meer stemgerechtigd in het Zuiden.

415
00:26:11,570 --> 00:26:16,951
Dus je ging van zwarte gouverneurs
en senatoren, naar bijna geen...

416
00:26:17,118 --> 00:26:21,080
zwarte mensen
die konden deelnemen aan verkiezingen.

417
00:26:21,163 --> 00:26:23,541
In Mississippi,
tijdens de Reconstructie...

418
00:26:23,624 --> 00:26:28,504
was bijna 67% van de Afro-Amerikaanse
bevolking als kiezer geregistreerd.

419
00:26:30,256 --> 00:26:34,135
Nadat we tegen de nazi's vochten
en de Koude Oorlog begint...

420
00:26:34,218 --> 00:26:38,472
en de VS nog steeds leider
van de vrije wereld is...

421
00:26:39,140 --> 00:26:43,019
is maar 3% van de in aanmerking
komende Afro-Amerikanen...

422
00:26:43,102 --> 00:26:44,979
als kiezer geregistreerd in het Zuiden.

423
00:26:45,980 --> 00:26:47,606
Drie procent.

424
00:26:52,653 --> 00:26:57,074
In de Bijbel staat:
'De Heere is groot, en zeer te prijzen.'

425
00:26:57,366 --> 00:27:00,161
ik bid tot mijn God
en geef me aan Hem over

426
00:27:05,666 --> 00:27:07,710
Ik ben Desmond Meade.

427
00:27:08,961 --> 00:27:11,756
Ik groeide op in Miami, Florida.
Ik ben een retournerende burger.

428
00:27:11,839 --> 00:27:14,050
COALITIE VOOR HERSTEL VAN RECHTEN

429
00:27:14,842 --> 00:27:15,801
Kom op, meneer.

430
00:27:15,926 --> 00:27:19,680
Retournerende burgers zijn mensen
die ooit veroordeeld zijn.

431
00:27:20,222 --> 00:27:23,851
Ik zei altijd dat mijn verhaal
geen gelukkig einde had.

432
00:27:23,934 --> 00:27:28,439
Ik woonde in Florida,
waar meer dan 1,68 miljoen mensen...

433
00:27:28,522 --> 00:27:31,901
de rest van hun leven, onder meer,
niet meer mochten stemmen.

434
00:27:32,318 --> 00:27:36,614
Na school ging ik in het leger.

435
00:27:37,531 --> 00:27:40,785
Toen ik terugkwam,
was ik verslaafd aan drugs.

436
00:27:40,868 --> 00:27:41,952
LAAT MIJN MENSEN STEMMEN

437
00:27:42,620 --> 00:27:44,246
Ik zat regelmatig vast.

438
00:27:44,330 --> 00:27:45,915
POLITIERAPPORT SHERIFF

439
00:27:45,998 --> 00:27:48,250
Ik meldde me bij een behandelingscentrum.

440
00:27:48,584 --> 00:27:50,419
Ik maakte een transformatie door.

441
00:27:50,753 --> 00:27:54,215
Wat heb ik gedaan
om een verschil te maken?

442
00:27:56,425 --> 00:27:59,220
Florida leidt
in het onthouden van kiesrecht...

443
00:27:59,303 --> 00:28:01,222
aan een bepaalde groep: misdadigers.

444
00:28:01,305 --> 00:28:02,598
LAAT MIJN MENSEN STEMMEN

445
00:28:02,681 --> 00:28:04,225
COALITIE VOOR HERSTEL VAN RECHTEN

446
00:28:04,308 --> 00:28:09,939
Jarenlang hebben we gelobbyd
om de oude Jim Crow-wetten te wijzigen.

447
00:28:10,272 --> 00:28:12,316
Maar we kwamen nergens.

448
00:28:13,526 --> 00:28:16,404
Als er anderhalf miljoen
misdadigers zijn in Florida...

449
00:28:16,487 --> 00:28:20,241
die ineens mogen stemmen...

450
00:28:20,616 --> 00:28:24,245
is het waarschijnlijk
dat ze vaker zullen stemmen...

451
00:28:24,328 --> 00:28:26,080
op de Democratische Partij.

452
00:28:26,163 --> 00:28:28,999
Welke data ondersteunen dat?
-Geen.

453
00:28:30,000 --> 00:28:33,587
Dus als politici
niet de politieke kracht hebben...

454
00:28:33,838 --> 00:28:36,924
of moed, om het beleid te veranderen...

455
00:28:37,133 --> 00:28:41,679
dan is het 't beste om de burgers
te laten beslissen.

456
00:28:42,221 --> 00:28:44,056
Laat onze mensen stemmen.

457
00:28:44,640 --> 00:28:46,058
Laat onze mensen stemmen.

458
00:28:47,309 --> 00:28:53,274
In oktober 2014
introduceerden we het kiesinitiatief.

459
00:28:54,692 --> 00:28:59,321
Alle deskundigen achtten het onmogelijk
om het op het stembiljet te krijgen.

460
00:28:59,947 --> 00:29:02,825
Maar dit was
een organisch ontstane beweging.

461
00:29:03,409 --> 00:29:04,827
We hebben op veel deuren geklopt.

462
00:29:04,910 --> 00:29:08,205
We veranderen de geschiedenis.
-We hebben veel gebeld.

463
00:29:08,289 --> 00:29:10,124
We praten met kiezers over Amendement 4...

464
00:29:10,207 --> 00:29:13,419
het amendement voor kiesrestoratie
op het stembiljet in november.

465
00:29:13,502 --> 00:29:16,839
Onze boodschap was eenvoudig:
de schuld is betaald.

466
00:29:17,423 --> 00:29:22,344
Dit betrof Amerikanen
uit alle lagen van de bevolking.

467
00:29:22,428 --> 00:29:24,722
Ik ben een conservatieve republikein.

468
00:29:24,805 --> 00:29:26,307
COALITIE VOOR HERSTEL VAN RECHTEN

469
00:29:26,390 --> 00:29:29,727
Daar wil ik geen punt van maken.
Integendeel.

470
00:29:29,935 --> 00:29:32,438
Dit probleem betreft mensen,
niet de politiek.

471
00:29:32,521 --> 00:29:34,398
Van alle burgerrechten...

472
00:29:34,482 --> 00:29:38,569
heeft het kiesrecht
het meest met burgerschap te maken.

473
00:29:38,652 --> 00:29:40,029
VERKIEZINGSHOOFDKWARTIER

474
00:29:40,112 --> 00:29:43,365
Over een paar uur begint
de tussentijdse verkiezing.

475
00:29:43,449 --> 00:29:46,452
Kiezers in Florida
gaan stemmen op een regel...

476
00:29:46,535 --> 00:29:50,080
die 1,4 miljoen mensen
weer kiesrecht geeft.

477
00:29:50,414 --> 00:29:53,042
Eén op vijf Afro-Amerikanen in Florida...

478
00:29:53,125 --> 00:29:55,961
en 10% van de volwassen bevolking
van de staat.

479
00:29:56,337 --> 00:29:58,589
Als ervoor gekozen wordt,
zal Amendement 4...

480
00:29:58,672 --> 00:30:01,175
het electoraat van Florida
voor tientallen jaren wijzigen.

481
00:30:01,258 --> 00:30:04,887
Miljoenen mensen hebben al gestemd,
maar vandaag stemmen er miljoenen meer.

482
00:30:05,304 --> 00:30:07,264
Amendement 4 gaat winnen.

483
00:30:07,348 --> 00:30:10,643
Amendement 4 won met een grote marge.
Het was 64%.

484
00:30:10,726 --> 00:30:12,186
JA - 64%
NEE - 36%

485
00:30:12,269 --> 00:30:14,939
Pak de stem.

486
00:30:15,272 --> 00:30:16,649
Pak de stem.

487
00:30:17,024 --> 00:30:19,944
Alle retournerende burgers,
kom op het podium.

488
00:30:20,027 --> 00:30:20,945
Zo is het.

489
00:30:22,029 --> 00:30:23,656
Toen Amendement 4 het haalde...

490
00:30:23,739 --> 00:30:26,825
heerste er een gevoel
van blijdschap en waardering...

491
00:30:26,909 --> 00:30:30,538
dat mensen aan onze democratie
konden deelnemen.

492
00:30:30,871 --> 00:30:31,997
Het is gelukt.

493
00:30:32,081 --> 00:30:37,211
Ik ben in de wolken.

494
00:30:38,629 --> 00:30:43,050
Die bevolking van Florida en in het land
is het erfgoed van de zwarte codes.

495
00:30:43,133 --> 00:30:45,135
Ze zijn het erfgoed
van het Mississippi-plan.

496
00:30:45,219 --> 00:30:46,720
Ze zijn het erfgoed van pogingen...

497
00:30:46,804 --> 00:30:49,515
om Afro-Amerikanen permanent
het kiesrecht te ontnemen.

498
00:30:49,598 --> 00:30:51,809
En hun deelname
in de gemeenschap te blokkeren.

499
00:30:59,984 --> 00:31:02,903
D. W. GRIFFITH PRESENTEERT
'BIRTH OF A NATION'

500
00:31:03,320 --> 00:31:05,239
AFRO-AMERIKANEN
KRIJGEN EEN STEMBILJET...

501
00:31:05,322 --> 00:31:07,324
TERWIJL DE LEIDENDE WITTEN
NIET MOGEN STEMMEN.

502
00:31:13,747 --> 00:31:15,082
RETOURNEERDERS

503
00:31:15,165 --> 00:31:17,751
DE NEGERS EN OPPORTUNISTEN
WINNEN DE STAAT.

504
00:31:18,752 --> 00:31:22,423
Birth of a Nation is gebaseerd op
de roman The Clansman...

505
00:31:22,506 --> 00:31:24,675
een verheerlijking van de Ku Klux Klan.

506
00:31:24,758 --> 00:31:25,759
DE ZWARTEN ONTWAPENEN.

507
00:31:25,843 --> 00:31:27,845
Waarom wordt de Ku Klux Klan verheerlijkt?

508
00:31:27,928 --> 00:31:30,222
Ze redden 't Zuiden van de gruwelen...

509
00:31:30,306 --> 00:31:33,475
van corrupte zwarte mannen
in hoge functies.

510
00:31:38,647 --> 00:31:40,608
Vroeg in de 20e eeuw...

511
00:31:41,191 --> 00:31:44,778
had je het terreurbeleid
van de Ku Klux Klan.

512
00:31:47,072 --> 00:31:50,117
En je ziet bijna
een volledige zuivering...

513
00:31:50,284 --> 00:31:52,995
in veel van de vroegere staten
van de Confederatie...

514
00:31:53,078 --> 00:31:55,372
van zwarte, politieke deelname...

515
00:31:57,333 --> 00:32:00,127
onder bedreiging van wapens en geweld...

516
00:32:00,210 --> 00:32:01,378
DEZE NEGER HEEFT GESTEMD

517
00:32:01,462 --> 00:32:03,255
...met lynchen en chaos.

518
00:32:05,132 --> 00:32:08,927
In het Zuiden vond op grote schaal
terreurgeweld plaats.

519
00:32:10,346 --> 00:32:15,684
Tussen 1880 en 1950 werden
zo'n 4000 Amerikanen gelyncht.

520
00:32:15,768 --> 00:32:18,020
Bijna allemaal Afro-Amerikanen.

521
00:32:19,855 --> 00:32:22,149
Laat me vertellen over Maceo Snipes.

522
00:32:23,776 --> 00:32:26,945
Maceo Snipes was
een oorlogsveteraan van WO II.

523
00:32:27,738 --> 00:32:32,242
Als je tegen fascisten hebt gevochten
en voor democratie...

524
00:32:33,452 --> 00:32:35,663
wil je ook democratie voor jezelf.

525
00:32:37,456 --> 00:32:41,919
Hij kwam thuis in Georgia,
en Maceo wilde gaan stemmen.

526
00:32:42,002 --> 00:32:43,379
VASTBESLOTEN OM TE STEMMEN

527
00:32:43,462 --> 00:32:45,506
Er was een verkiezing...

528
00:32:45,589 --> 00:32:48,133
en Eugene Talmadge
wilde gouverneur worden.

529
00:32:50,344 --> 00:32:54,682
De federale overheid werkt consistent
om staatsrechten te verwijderen.

530
00:32:54,765 --> 00:32:58,936
Het platform van Talmadge was,
zoals hij zei:

531
00:32:59,019 --> 00:33:01,313
'Om de negers op hun plaats te houden.'

532
00:33:01,855 --> 00:33:03,357
Maceo gaat erheen.

533
00:33:03,440 --> 00:33:06,694
Er is een spandoek
waarop zoiets staat als:

534
00:33:07,319 --> 00:33:11,115
'Als de eerste neger stemt,
is dat het laatste wat hij doet.'

535
00:33:12,157 --> 00:33:15,619
Maceo zei: 'Ik vocht tegen fascisten.
Ik kan je wel aan.'

536
00:33:16,120 --> 00:33:19,498
Maceo ging naar binnen
en bracht zijn stem uit.

537
00:33:19,581 --> 00:33:20,582
STEMBILJET

538
00:33:22,084 --> 00:33:25,421
Hij was de enige zwarte persoon
in Taylor County, Georgia...

539
00:33:25,504 --> 00:33:28,090
die in 1946 gestemd heeft.

540
00:33:28,173 --> 00:33:29,341
STEMBUREAU - HUIS VAN MACEO

541
00:33:29,425 --> 00:33:33,053
Maceo gaat naar huis.
Een paar dagen gebeurt er niets.

542
00:33:33,929 --> 00:33:34,763
En dan:

543
00:33:37,391 --> 00:33:38,642
Hij gaat naar de deur.

544
00:33:39,852 --> 00:33:41,937
Een witte man vraagt:
'Kun je even buiten komen?'

545
00:33:42,020 --> 00:33:43,272
Maceo zegt: 'Natuurlijk.'

546
00:33:44,148 --> 00:33:46,483
Hij ziet nog drie witte mannen.

547
00:33:46,567 --> 00:33:47,651
Dan hoort hij...

548
00:33:48,444 --> 00:33:49,987
Het was een vuurpeloton.

549
00:33:50,237 --> 00:33:51,655
NIEUWE LYNCHMOORD IN GEORGIA

550
00:33:51,739 --> 00:33:54,575
Maceo was dood.

551
00:33:54,658 --> 00:33:57,369
DE PRIJS VAN HET STEMMEN

552
00:33:57,453 --> 00:33:59,163
De boodschap was duidelijk.

553
00:33:59,663 --> 00:34:02,082
Je stemt, je sterft.

554
00:34:02,166 --> 00:34:07,588
VETERAAN, ENIGE KIEZER IN DE COUNTY
VERMOORD DOOR 4 WITTE MANNEN

555
00:34:07,755 --> 00:34:11,675
MOORDENAAR VAN NEGER
VRIJGESPROKEN DOOR JURY

556
00:34:11,759 --> 00:34:16,221
Verkiezingsdagterrorisme was bedoeld...

557
00:34:16,305 --> 00:34:18,724
voor een intimidatie...

558
00:34:20,601 --> 00:34:23,854
die zei: 'Als 't Mississippi-plan
je niet tegenhoudt...

559
00:34:25,981 --> 00:34:27,941
dan hebben wij kogels en een touw.'

560
00:34:29,943 --> 00:34:34,406
En daarom zie je de opstand...

561
00:34:34,490 --> 00:34:38,994
in de zwarte gemeenschap die leidt
tot de burgerrechtenbeweging.

562
00:34:40,037 --> 00:34:44,041
Zo van: 'Mij verwijder je niet.'

563
00:34:44,124 --> 00:34:46,752
BEËINDIG KIEZERDISCRIMINATIE

564
00:34:55,844 --> 00:34:59,807
Ik ben Otis Feldly.
Ik ging naar Liberty om te registreren.

565
00:34:59,890 --> 00:35:03,185
Toen ik de volgende dag ging werken,
werd ik ontslagen.

566
00:35:07,314 --> 00:35:09,733
Ik werd ondervraagd
en naar een kamer gebracht.

567
00:35:09,817 --> 00:35:13,111
Een politieman pakte een touw...

568
00:35:13,195 --> 00:35:16,824
en zei: 'Oké, neger, kom mee.

569
00:35:16,907 --> 00:35:20,160
Er worden mensen opgehangen vanavond
en jij bent de eerste.'

570
00:35:46,103 --> 00:35:49,022
AAN ALLEN DIE ONS VOORGINGEN,
VEEL LIEFDE EN DANKBAARHEID...

571
00:35:49,106 --> 00:35:51,817
VOOR JE MOED, TOEWIJDING
EN OPOFFERING. GLORIE AAN GOD.

572
00:35:51,900 --> 00:35:56,530
STOP KIEZERSONDERDRUKKING

573
00:36:04,621 --> 00:36:08,208
Ik had nooit verwacht
dat ik hier zou mogen staan.

574
00:36:09,459 --> 00:36:11,086
Toen het verzoek kwam...

575
00:36:11,169 --> 00:36:14,214
belde ik meteen m'n vader en moeder.

576
00:36:15,799 --> 00:36:20,053
Mijn ouders, dominee Robert Abrams
en dominee Carolyn Abrams.

577
00:36:23,724 --> 00:36:27,019
Mijn vader werd gearresteerd toen hij
14 was, in Hattiesburg, Mississippi...

578
00:36:28,145 --> 00:36:31,690
omdat hij hielp met de registratie
van zwarte mensen om te stemmen.

579
00:36:32,274 --> 00:36:35,485
M'n moeder was slim genoeg
om niet gesnapt te worden.

580
00:36:37,362 --> 00:36:39,364
Dat begon allemaal hier in Selma.

581
00:36:45,579 --> 00:36:48,165
Selma, Alabama, ligt in Dallas County.

582
00:36:48,790 --> 00:36:52,044
Zeventienduizend inwoners zijn negers.

583
00:36:52,127 --> 00:36:56,340
Daarvan is maar 1,7%
geregistreerd om te stemmen.

584
00:36:57,257 --> 00:37:00,385
De negers van Selma, Alabama,
willen stemmen.

585
00:37:00,636 --> 00:37:04,723
We laten ons slaan voor democratie
en jullie misbruiken democratie.

586
00:37:04,806 --> 00:37:05,891
KIEZERSREGISTRATIE

587
00:37:05,974 --> 00:37:09,728
Jullie slaan mensen tot bloedens toe
om hen niet te laten stemmen.

588
00:37:09,811 --> 00:37:12,940
Je kunt me de rug toekeren
en de stok vasthouden...

589
00:37:13,023 --> 00:37:17,277
maar rechtvaardigheid sla je niet neer.
Wij registreren ons als kiezers.

590
00:37:17,361 --> 00:37:20,364
Als burgers van de VS hebben we dat recht.

591
00:37:20,447 --> 00:37:22,950
Je wordt gearresteerd
voor minachting van het hof.

592
00:37:32,000 --> 00:37:35,045
Door Selma werd het land wakker.

593
00:37:36,672 --> 00:37:41,301
In Selma, mochten ze zich
van sheriff Jim Clark...

594
00:37:41,385 --> 00:37:43,095
niet laten registreren.

595
00:37:44,805 --> 00:37:47,891
Ze deden niet eens alsof.

596
00:37:49,017 --> 00:37:53,271
Ik wil beginnen met jullie te prijzen...

597
00:37:53,355 --> 00:37:58,068
negerbevolking van Selma,
dat jullie opkwamen voor jezelf.

598
00:37:59,069 --> 00:38:01,947
Vroeg of laat zal
sheriff Clark begrijpen...

599
00:38:02,030 --> 00:38:06,785
dat hij te maken heeft
met mensen die niet stoppen...

600
00:38:06,868 --> 00:38:09,579
tot ze vrijheid en waardigheid hebben.

601
00:38:13,250 --> 00:38:15,919
Dr. King en een grote groep
negers uit Selma...

602
00:38:16,003 --> 00:38:20,090
liepen in groepjes door de straten
naar het gerechtsgebouw.

603
00:38:21,967 --> 00:38:25,554
Eén vrouw, Mrs Amelia Boynton,
werd door de sheriff gepakt...

604
00:38:25,637 --> 00:38:29,141
en naar de hulpsheriff gebracht.

605
00:38:35,105 --> 00:38:40,777
Dr. King en ik hadden samengewerkt
aan een wetsvoorstel voor burgerrechten.

606
00:38:41,403 --> 00:38:44,656
We gingen terug naar president Johnson...

607
00:38:45,532 --> 00:38:49,161
en hij zei:
'Ik weet dat je kiesrecht moet hebben.

608
00:38:49,244 --> 00:38:51,997
We hebben net een wetsvoorstel
voor burgerrechten gehad.

609
00:38:52,831 --> 00:38:57,544
Ik kan niet naar het Congres teruggaan
voor nog zoiets.

610
00:38:57,961 --> 00:39:01,339
Ik weet dat het nodig is,
maar ik heb de macht niet.'

611
00:39:01,923 --> 00:39:06,261
'Ik heb de macht niet'
bleef hij maar herhalen.

612
00:39:08,972 --> 00:39:13,143
Toen we vertrokken, vroeg ik dr. King:
'Wat ga je doen?'

613
00:39:13,643 --> 00:39:16,104
Hi zei:
'We gaan de president macht geven.'

614
00:39:16,438 --> 00:39:20,525
SELMA, ALABAMA
7 MAART 1965

615
00:39:24,362 --> 00:39:27,741
De Studentencommissie Zonder Geweld
heeft een verklaring.

616
00:39:28,116 --> 00:39:33,288
De negerbevolking van Dallas County
en andere zwarte county's van Alabama...

617
00:39:33,497 --> 00:39:36,041
lopen vandaag van Selma naar Montgomery.

618
00:39:37,334 --> 00:39:38,919
Enkele honderden mensen kwamen.

619
00:39:41,046 --> 00:39:43,632
John Lewis leidde de stoet.

620
00:39:45,175 --> 00:39:48,261
We lopen vandaag om de natie...

621
00:39:48,345 --> 00:39:53,100
om de wereld de honderdduizenden
negerburgers van Alabama te tonen...

622
00:39:53,183 --> 00:39:56,812
die vooral hier, in de Zwarte Band,
geen kiesrecht hebben.

623
00:40:00,273 --> 00:40:01,483
EDMUND PETTUS-BRUG

624
00:40:01,566 --> 00:40:04,111
Dan komen ze bij de Edmund Pettus-brug.

625
00:40:05,153 --> 00:40:07,030
Het is heel stil.

626
00:40:07,447 --> 00:40:09,449
Ze denken: waar is iedereen?

627
00:40:16,540 --> 00:40:20,127
De staatspolitie van Alabama
en sheriff Jim Clark...

628
00:40:20,210 --> 00:40:22,838
stonden aan de andere kant van de brug.

629
00:40:23,839 --> 00:40:27,259
Het is schadelijk voor je veiligheid
om nu door te lopen.

630
00:40:27,342 --> 00:40:30,303
Dit is een onwettige samenscholing.

631
00:40:30,720 --> 00:40:34,891
Jullie moeten je verspreiden.
Ga naar huis of ga naar je kerk.

632
00:40:35,392 --> 00:40:37,310
Deze mars gaat niet door.

633
00:40:38,979 --> 00:40:43,150
Jullie hebben twee minuten
om om te draaien en terug te gaan.

634
00:40:43,692 --> 00:40:44,943
Is dat duidelijk?

635
00:40:46,736 --> 00:40:49,239
John Lewis: Mag ik iets zeggen?

636
00:40:49,322 --> 00:40:51,825
Ik heb je niets te zeggen.

637
00:40:52,200 --> 00:40:55,829
Agenten, ga naar de groep.

638
00:40:57,706 --> 00:41:00,625
Zorg dat ze omdraaien en zich verspreiden.

639
00:41:20,478 --> 00:41:22,564
Je ziet mensen struikelen.

640
00:41:22,856 --> 00:41:26,943
Je ziet dat ze vertrapt worden.
En de camera's draaien.

641
00:41:45,212 --> 00:41:50,550
Die zondag keek iedereen
naar de film Judgment at Nuremberg...

642
00:41:50,634 --> 00:41:53,345
over het slachten van joden door Hitler.

643
00:41:56,348 --> 00:42:01,269
De film werd onderbroken
om beelden van Bloody Sunday te tonen.

644
00:42:02,562 --> 00:42:03,980
De natie was verafschuwd.

645
00:42:04,064 --> 00:42:10,654
Jim Crow was zo effectief
omdat niemand het hoefde te zien.

646
00:42:11,738 --> 00:42:14,699
Maar als je het geweld ziet...

647
00:42:14,783 --> 00:42:18,828
tegen mensen die kiesrecht wilden...

648
00:42:18,912 --> 00:42:22,624
weet je dat er iets systematisch,
fundamenteel fout zit...

649
00:42:22,707 --> 00:42:23,792
in deze democratie.

650
00:42:25,126 --> 00:42:26,419
Het was...

651
00:42:28,296 --> 00:42:31,258
Het was wreed en gewelddadig.

652
00:42:33,176 --> 00:42:34,052
En crimineel.

653
00:42:35,053 --> 00:42:36,930
Maar dat was wat...

654
00:42:40,016 --> 00:42:43,895
Het veranderde de kijk
van het Zuiden op kiesrechten.

655
00:42:48,066 --> 00:42:51,194
Die week begon een landelijke beweging
voor kiesrechten.

656
00:42:51,278 --> 00:42:52,237
WIJ LOPEN MET SELMA

657
00:42:52,320 --> 00:42:54,906
Overal werd geprotesteerd.
Er waren sit-ins.

658
00:42:54,990 --> 00:42:58,410
HEIL AAN JIM CLARK
WAT EEN MOORDVENT

659
00:42:58,493 --> 00:43:03,707
Mijn vader zag het als een keerpunt
om de onrust in Amerika aan te pakken.

660
00:43:03,790 --> 00:43:08,169
Zodat Amerikanen zouden zeggen:
'De zaak is goed, de tijd is nu.'

661
00:43:09,212 --> 00:43:12,716
15 MAART 1965

662
00:43:17,429 --> 00:43:21,725
Veel problemen met burgerrechten
zijn moeilijk en complex.

663
00:43:21,808 --> 00:43:23,643
LYNDON B. JOHNSON
PRESIDENT VS (1963-1969)

664
00:43:23,727 --> 00:43:27,605
Maar hierover hoeft
geen onenigheid te bestaan.

665
00:43:29,024 --> 00:43:31,401
Alle Amerikaanse burgers...

666
00:43:32,319 --> 00:43:35,155
moeten gelijke rechten hebben
om te stemmen.

667
00:43:39,743 --> 00:43:42,996
Selma maakt deel uit
van een grotere beweging...

668
00:43:43,079 --> 00:43:47,751
die tot in elk deel
en elke staat van Amerika reikt.

669
00:43:48,626 --> 00:43:50,587
Het zijn niet alleen de negers...

670
00:43:51,421 --> 00:43:53,298
maar wij allemaal...

671
00:43:54,674 --> 00:43:58,720
die de verlammende wet...

672
00:43:58,803 --> 00:44:01,890
van onverdraagzaamheid en onrecht
moeten overkomen.

673
00:44:03,308 --> 00:44:05,935
En we zullen het overkomen.

674
00:44:18,865 --> 00:44:22,535
Hij eindigde zijn toespraak met:
'En we zullen het overkomen.'

675
00:44:23,620 --> 00:44:27,791
Dat is de enige keer dat ik
Martin Luther King een traan zag laten.

676
00:44:29,876 --> 00:44:32,337
We gaven hem de macht.

677
00:44:33,755 --> 00:44:39,344
Wij allemaal, door samen te werken,
kregen de kiesrechtwet erdoor.

678
00:44:40,720 --> 00:44:44,349
Lyndon Johnson begreep
dat hij in de weg had gestaan...

679
00:44:44,432 --> 00:44:46,726
van burgerrechten. Tientallen jaren.

680
00:44:47,310 --> 00:44:50,313
De tijd was veranderd
en hij moest veranderen.

681
00:44:50,397 --> 00:44:51,898
Nog belangrijker, hij begreep...

682
00:44:51,981 --> 00:44:56,069
dat als het kiesrecht
echt beschikbaar werd gemaakt...

683
00:44:56,152 --> 00:44:58,488
zou het de toekomst
van deze natie veranderen.

684
00:45:14,212 --> 00:45:16,089
KIESRECHT IS NOG STEEDS NODIG

685
00:45:16,172 --> 00:45:19,509
EDMUND PETTUS-BRUG

686
00:45:26,516 --> 00:45:29,602
Ik ben het product van de kiesrechtwet.

687
00:45:30,812 --> 00:45:33,857
Een wet waarvoor
op de Edmund Pettus-brug betaald is..

688
00:45:35,108 --> 00:45:38,153
Met gelovigen die geloofden
dat ze daar mochten zijn.

689
00:45:39,195 --> 00:45:41,656
Want als je opstond
en de brug over ging...

690
00:45:41,906 --> 00:45:44,576
dat waren de vleugels van de arend
waar Jesaja over sprak.

691
00:45:44,659 --> 00:45:45,577
Ja.

692
00:45:45,869 --> 00:45:49,080
Het leek of er voeten over de brug liepen,
maar het was een vlucht.

693
00:45:49,164 --> 00:45:51,624
TOEPASSING KIESRECHT

694
00:45:54,669 --> 00:45:57,714
Dagen nadat de kiesrechtwet
tot stand kwam...

695
00:45:57,797 --> 00:46:00,216
kwamen federale functionarissen...

696
00:46:00,300 --> 00:46:03,553
voor het eerst Afro-Amerikanen
registreren om te stemmen...

697
00:46:03,636 --> 00:46:07,098
in districten waar dat al
tientallen jaren niet kon.

698
00:46:07,182 --> 00:46:09,184
Het was revolutionair.

699
00:46:09,267 --> 00:46:11,269
STEMREGISTRATIE

700
00:46:13,146 --> 00:46:18,109
Tegen 1967, twee jaar later...

701
00:46:18,818 --> 00:46:23,948
was bijna 60% van zwarte volwassenen in
Mississippi geregistreerd om te stemmen.

702
00:46:26,326 --> 00:46:27,368
Het was enorm.

703
00:46:27,452 --> 00:46:32,874
1940
GEREGISTREERDE AFRO-AMERIKANEN

704
00:46:32,957 --> 00:46:35,126
1965 KIESRECHTWET

705
00:46:35,210 --> 00:46:36,961
1967 KIESRECHTWET 54,0%

706
00:46:46,930 --> 00:46:50,642
In september 2018
ging ik bij m'n oma op bezoek.

707
00:46:58,107 --> 00:47:01,569
Er stond een stoel naast haar bed.

708
00:47:04,572 --> 00:47:06,908
Als je bij haar kwam, ging je zitten...

709
00:47:06,991 --> 00:47:09,994
want je wilde niet onderbreken
waar ze naar keek.

710
00:47:12,121 --> 00:47:15,083
Ik ging zitten en wachtte
tot ik aandacht kreeg.

711
00:47:15,166 --> 00:47:18,211
Ze keek me aan.

712
00:47:19,379 --> 00:47:21,506
Mijn oma pakte m'n hand...

713
00:47:21,589 --> 00:47:24,759
en vertelde over de eerste keer
dat ze ging stemmen.

714
00:47:26,803 --> 00:47:29,430
Het was drie jaar na de kiesrechtwet.

715
00:47:30,390 --> 00:47:32,976
Maar voor de meeste Afro-Amerikanen
was het de eerste keer...

716
00:47:33,059 --> 00:47:35,853
dat ze aan een verkiezing
konden deelnemen.

717
00:47:38,523 --> 00:47:41,025
Toen deden ze hun zondagse kleren aan...

718
00:47:41,109 --> 00:47:44,112
en was het stemmen een heel evenement.

719
00:47:45,863 --> 00:47:48,032
Mijn opa riep haar uit de voorkamer.

720
00:47:48,116 --> 00:47:51,578
Hij riep: 'Wilter, kom.'
Ze reageerde niet.

721
00:47:51,953 --> 00:47:53,288
Haar bijnaam was Bill.

722
00:47:53,955 --> 00:47:56,082
Dus hij riep: 'Bill, het is tijd.'

723
00:47:56,165 --> 00:47:58,793
M'n oma zei dat ze nog steeds stil was.

724
00:47:58,876 --> 00:48:00,003
WETTEN VOOR NEGERKIEZERS

725
00:48:00,086 --> 00:48:03,214
Hij kwam kijken waarom ze niet reageerde.

726
00:48:04,048 --> 00:48:07,135
Ze zat doodstil. Ze was bang om te gaan.

727
00:48:09,596 --> 00:48:11,514
Ze kneep in m'n hand.

728
00:48:11,598 --> 00:48:17,353
De huid was heel dun
en de botten fragiel...

729
00:48:17,437 --> 00:48:20,189
maar ze had me stevig vast
toen ze zei dat...

730
00:48:20,898 --> 00:48:24,068
ze wel wilde stemmen, maar ze was bang.

731
00:48:26,154 --> 00:48:30,158
Ze was bang voor de stokken,
de waterslangen en honden.

732
00:48:30,241 --> 00:48:34,162
Ze geloofde niet dat het deze keer
anders zou zijn.

733
00:48:34,662 --> 00:48:38,833
Ze geloofde niet dat ze eindelijk
de macht van de democratie had.

734
00:48:41,711 --> 00:48:44,213
Mijn opa zei dat ze moest opstaan...

735
00:48:44,297 --> 00:48:47,717
dat haar kinderen hadden gevochten
voor dit recht...

736
00:48:48,134 --> 00:48:51,554
en dat ze het aan hen verschuldigd was
om te gaan stemmen.

737
00:48:51,888 --> 00:48:53,473
Toch was ze nog doodsbang.

738
00:48:53,556 --> 00:48:58,603
Ze was ontzettend bang voor dit moment,
maar ze schaamde zich ook.

739
00:48:58,853 --> 00:49:01,689
Ze schaamde zich
dat ze de macht niet greep.

740
00:49:05,943 --> 00:49:08,613
Ze stond op, kleedde zich aan
en ze gingen stemmen.

741
00:49:12,867 --> 00:49:14,327
Ze kneep in m'n hand.

742
00:49:14,410 --> 00:49:16,621
'Stacey, ik heb nooit meer
een verkiezing gemist.'

743
00:49:32,595 --> 00:49:36,641
Mississippi en de Zuidelijke staten
zijn betrokken...

744
00:49:36,724 --> 00:49:40,895
in een gevecht op leven en dood
met de federale overheid.

745
00:49:41,854 --> 00:49:43,564
Waar gaat dit gevecht over?

746
00:49:44,482 --> 00:49:46,776
De kiesrechtwet van 1965.

747
00:49:46,859 --> 00:49:48,569
GOUVERNEUR PAUL B. JOHNSON, JR.

748
00:49:48,653 --> 00:49:52,240
In zoverre het negers betreft...

749
00:49:52,323 --> 00:49:57,245
worden alle
geletterdheidstoetsen opgegeven...

750
00:49:57,328 --> 00:49:59,038
in Mississippi.

751
00:49:59,414 --> 00:50:03,000
Georgia heeft geen probleem
met de stemregistratie.

752
00:50:03,084 --> 00:50:04,293
GOUVERNEUR CARL SANDERS

753
00:50:04,377 --> 00:50:08,005
Er zijn geen federale ambtenaren
nodig in deze staat.

754
00:50:08,089 --> 00:50:10,383
Ik zal tot het eind vechten tegen...

755
00:50:10,466 --> 00:50:11,926
AFGEV. JOHN BELL WILLIAMS

756
00:50:12,009 --> 00:50:16,389
...alle pogingen
om onze staat te vormen naar...

757
00:50:16,472 --> 00:50:20,143
dictatoriale, linkse,
integrationistische, sociale planners...

758
00:50:20,226 --> 00:50:22,562
die dagdromen op de oevers
van de rivier de Potomac.

759
00:50:23,563 --> 00:50:26,691
De Zuidelijke staten vechten
de wet meteen aan...

760
00:50:26,774 --> 00:50:29,110
omdat hij ongrondwettig zou zijn.

761
00:50:29,193 --> 00:50:30,319
Maar ze verliezen.

762
00:50:30,403 --> 00:50:33,156
Het Hooggerechtshof stemt 8-1 voor de wet.

763
00:50:38,494 --> 00:50:40,288
Als je de vraag stelt:

764
00:50:40,371 --> 00:50:43,207
'Wie denkt niet dat mensen
moeten kunnen stemmen?'

765
00:50:43,291 --> 00:50:45,960
Dan zullen enkele handen omhooggaan...

766
00:50:46,252 --> 00:50:49,922
maar de meeste Amerikanen vinden
dat burgers moeten kunnen stemmen.

767
00:50:50,256 --> 00:50:52,884
6 AUGUSTUS 1975

768
00:50:52,967 --> 00:50:55,845
Het wetsvoorstel
dat ik vandaag onderteken...

769
00:50:55,928 --> 00:50:59,849
verlengt de tijdelijke voorzieningen
van de wet met zeven jaar...

770
00:50:59,932 --> 00:51:01,517
GERALD FORD
PRESIDENT VS (1974-1977)

771
00:51:01,601 --> 00:51:04,645
...en verruimt
het verbod op discriminatie...

772
00:51:04,729 --> 00:51:08,232
tegen Spaanssprekende Amerikanen,
inheemse Amerikanen...

773
00:51:08,649 --> 00:51:11,944
de inheemse bevolking van Alaska
en Aziatische Amerikanen.

774
00:51:13,321 --> 00:51:16,991
De kiesrechtwet begon
met de voormalige confederale staten...

775
00:51:17,074 --> 00:51:19,619
maar deze wet begreep...

776
00:51:19,702 --> 00:51:22,663
dat discriminatie
overal de kop kon opsteken.

777
00:51:22,747 --> 00:51:24,499
De staat Arizona was zo slecht...

778
00:51:24,582 --> 00:51:30,046
dat Justitie Arizona in 1975
aan het proces toevoegde...

779
00:51:30,129 --> 00:51:32,089
vanwege hun geschiedenis
van discriminatie...

780
00:51:32,173 --> 00:51:34,383
tegen Latijns-Amerikanen
en inheemse Amerikanen.

781
00:51:38,054 --> 00:51:41,432
Latijns-Amerikanen maakten
veel van dezelfde dingen mee...

782
00:51:41,516 --> 00:51:45,228
in Arizona, Texas, en in het Zuidwesten...

783
00:51:45,311 --> 00:51:48,022
als de Afro-Amerikanen
in het gesegregeerde Zuiden.

784
00:51:50,983 --> 00:51:54,195
Dingen als geletterdheidstoetsen
en kiezersintimidatie.

785
00:51:55,822 --> 00:51:59,992
Ze zeiden: 'Wij hebben ook bescherming
nodig van de kiesrechtwet.'

786
00:52:01,661 --> 00:52:04,664
Maricopa County is het grootste
en belangrijkste district in Arizona.

787
00:52:04,747 --> 00:52:05,706
LATINO-BEVOLKING: 32%

788
00:52:07,208 --> 00:52:13,172
Van 1960 tot 1964
had William Rehnquist de leiding...

789
00:52:13,256 --> 00:52:16,008
over de beveiliging van de verkiezing...

790
00:52:16,092 --> 00:52:18,261
voor de Republikeinse Partij
van Maricopa County.

791
00:52:18,761 --> 00:52:20,638
Deze operatie heette Eagle Eye.

792
00:52:21,013 --> 00:52:22,181
ARENDSOGEN BIJ VERKIEZINGEN

793
00:52:22,265 --> 00:52:24,225
Rehnquist en anderen...

794
00:52:24,475 --> 00:52:27,979
gingen naar democratische delen
van Phoenix...

795
00:52:28,062 --> 00:52:31,065
en vroegen Latijns-Amerikaanse
en zwarte kiezers...

796
00:52:31,440 --> 00:52:33,150
of ze de grondwet konden lezen.

797
00:52:33,234 --> 00:52:36,153
Dit was een geletterdheidstoets.

798
00:52:36,571 --> 00:52:40,741
Als het leesniveau
niet goed genoeg werd bevonden...

799
00:52:40,825 --> 00:52:43,160
vond Rehnquist ze niet geschikt
om te stemmen.

800
00:52:43,578 --> 00:52:45,872
NAACP NOEMT REHNQUIST RACISTISCH

801
00:52:45,955 --> 00:52:49,375
Rehnquist, de toekomstige
opperrechter van het Hooggerechtshof...

802
00:52:49,458 --> 00:52:53,045
leidde de kiezersonderdrukking...

803
00:52:53,129 --> 00:52:57,133
in Maricopa County, Arizona,
in de jaren 60 van de 20e eeuw.

804
00:52:58,467 --> 00:53:00,219
KAMER VRIJ

805
00:53:01,095 --> 00:53:02,972
TENTSTAD GEVANGENIS, 2009

806
00:53:03,055 --> 00:53:06,559
Het meest ongastvrije gevangenisregime
geeft aan dat er vrije kamers zijn.

807
00:53:07,059 --> 00:53:10,438
Ik heb altijd plaats voor illegalen.

808
00:53:11,314 --> 00:53:14,233
Hij noemt zichzelf
de taaiste sheriff van Amerika.

809
00:53:14,317 --> 00:53:16,944
Hij maakt z'n gevangenis
zo onplezierig mogelijk.

810
00:53:17,695 --> 00:53:22,950
Arpaio werd het gezicht van terreur
in onze gemeenschap.

811
00:53:25,661 --> 00:53:30,458
We zagen posses
die mensen uit de buurten haalden.

812
00:53:31,500 --> 00:53:35,254
Er waren controleposten
waar om papieren werd gevraagd.

813
00:53:37,089 --> 00:53:38,591
Mensen waren terecht boos.

814
00:53:38,841 --> 00:53:44,680
Ze zeiden: 'We verdienen meer.
We verdienen het niet om zo te leven.'

815
00:53:46,515 --> 00:53:49,185
We moeten het de wereld vertellen...

816
00:53:49,268 --> 00:53:51,562
Dit is ACE-gebied.

817
00:53:51,646 --> 00:53:54,315
Oké, mijn mensen.

818
00:53:54,398 --> 00:53:56,817
We hebben een verhaal.

819
00:53:56,901 --> 00:53:59,320
We moeten het de wereld vertellen...

820
00:53:59,403 --> 00:54:02,198
Dit is ACE-gebied.

821
00:54:02,365 --> 00:54:04,158
Mooi. Hoe gaat het?

822
00:54:04,492 --> 00:54:05,493
Goed?
-Goed.

823
00:54:05,576 --> 00:54:08,371
Hoe gaat het?
-Goed.

824
00:54:08,454 --> 00:54:12,541
Bijna drie jaar geleden
ben ik bij LUCHA begonnen.

825
00:54:12,917 --> 00:54:14,877
Stephanie stond toen hier...

826
00:54:14,961 --> 00:54:17,338
en vertelde hoe we veel mensen
registreren om te stemmen.

827
00:54:17,421 --> 00:54:19,507
Ze gaf me een klembord.

828
00:54:19,590 --> 00:54:23,094
'We gaan naar Walmart', zei ze.
Ik was zo bang.

829
00:54:25,846 --> 00:54:28,808
Onze vrijwilligers
staan op de schouders...

830
00:54:28,891 --> 00:54:33,562
van mensen die het pad gebaand hebben
zodat wij kunnen stemmen...

831
00:54:34,146 --> 00:54:37,108
en bij een powergemeenschap
kunnen horen...

832
00:54:37,191 --> 00:54:40,361
die nu invloed heeft op het beleid.

833
00:54:41,195 --> 00:54:43,781
Hallo, ben je geregistreerd om te stemmen?

834
00:54:44,740 --> 00:54:45,908
Nee? Waarom niet?

835
00:54:45,992 --> 00:54:47,535
Ben je een burger?

836
00:54:54,458 --> 00:54:59,213
De vraag waarom onze gemeenschappen
niet deelnemen, bestaat altijd.

837
00:54:59,839 --> 00:55:02,091
Wij zijn al geregistreerd.
-Ja? En jullie?

838
00:55:03,384 --> 00:55:04,760
Nee.
-Waarom niet?

839
00:55:06,012 --> 00:55:09,807
Ik vertrouw politici niet.

840
00:55:09,890 --> 00:55:11,267
Juist.

841
00:55:11,350 --> 00:55:13,102
Ik ben niet geïnteresseerd.

842
00:55:13,185 --> 00:55:15,896
Dat dacht ik ook altijd.

843
00:55:15,980 --> 00:55:19,108
Het belangrijkste
van kiezersregistratie...

844
00:55:19,191 --> 00:55:21,360
is de menselijke connectie...

845
00:55:21,444 --> 00:55:26,991
...en kunnen begrijpen
waarom dat vertrouwen er niet is.

846
00:55:27,074 --> 00:55:30,161
POLITIE VAN PHOENIX

847
00:55:31,495 --> 00:55:34,957
Intimidatie van de overheid is echt.

848
00:55:35,332 --> 00:55:37,001
Het is krachtig.

849
00:55:37,585 --> 00:55:41,589
En dat komt
door de veranderende demografie.

850
00:55:41,964 --> 00:55:46,802
Het is de angst voor wat
het gevolg kan zijn van al die stemmen.

851
00:55:47,386 --> 00:55:52,600
4 NOVEMBER 2008

852
00:56:12,369 --> 00:56:14,914
Als er iemand is...

853
00:56:16,207 --> 00:56:21,378
die er nog aan twijfelt
of alles mogelijk is in Amerika...

854
00:56:23,089 --> 00:56:28,302
die zich nog afvraagt of de droom van
de oprichters nog leeft in deze tijd...

855
00:56:29,762 --> 00:56:32,932
die de kracht van onze democratie
in twijfel trekt.

856
00:56:33,891 --> 00:56:35,851
Vanavond is het antwoord gegeven.

857
00:56:44,443 --> 00:56:48,405
Tegenstanders van de kiesrechtwet vonden
dat de verkiezing van Barack Obama...

858
00:56:48,489 --> 00:56:51,534
betekende dat de kiesrechtwet
niet langer nodig was.

859
00:56:53,953 --> 00:56:58,040
Zodra er grote vooruitgang is...

860
00:56:58,124 --> 00:57:01,544
zie je dat conservatieven dat gebruiken...

861
00:57:01,627 --> 00:57:05,756
om de wet af te schaffen
die Obama's verkiezing mogelijk maakte.

862
00:57:08,008 --> 00:57:10,469
Barack Obama heeft ze heel bang gemaakt.

863
00:57:12,096 --> 00:57:17,017
Er waren 15 miljoen
nieuwe kiezers door hem.

864
00:57:19,562 --> 00:57:21,313
Dat moeten we vieren.

865
00:57:22,439 --> 00:57:25,860
Vijftien miljoen nieuwe mensen...

866
00:57:25,943 --> 00:57:29,488
in deze ongelooflijke
civiele samenleving...

867
00:57:29,572 --> 00:57:31,282
die deelnemen in de democratie.

868
00:57:31,365 --> 00:57:34,243
Die geloven dat ze
er een belang in hebben...

869
00:57:34,326 --> 00:57:35,786
en gaan stemmen.

870
00:57:38,164 --> 00:57:41,041
In plaats daarvan,
wordt de Obama-coalitie...

871
00:57:42,084 --> 00:57:45,254
gebruikt voor kiezersonderdrukking.

872
00:57:46,130 --> 00:57:52,011
Hoe voorkomen we dat Afro-,
Latijns- en Aziatische-Amerikanen...

873
00:57:52,136 --> 00:57:55,472
en de jeugdigen en de armen gaan stemmen.

874
00:57:56,974 --> 00:57:59,727
HOOGGERECHTSHOF: SHELBY COUNTY
KIESRECHTZAAK OP 27 FEB

875
00:57:59,810 --> 00:58:02,730
Het besluit van het Hooggerechtshof,
Shelby County vs. Holder...

876
00:58:03,355 --> 00:58:04,940
maakte dat mogelijk.

877
00:58:12,114 --> 00:58:13,657
District Shelby in Alabama.

878
00:58:15,075 --> 00:58:19,079
In een verkiezing werden
districtsgrenzen opnieuw bepaald.

879
00:58:22,750 --> 00:58:25,794
Nu verloor het enige
Afro-Amerikaanse raadslid.

880
00:58:25,878 --> 00:58:28,422
70,9% AFRO-AMERIKAANSE KIEZERS
VÓÓR NIEUWE GRENZEN DISTRICT 2

881
00:58:30,090 --> 00:58:33,010
Kiezersonderdrukking en manipulatie
van de grenzen gaan samen.

882
00:58:33,093 --> 00:58:35,596
29,5% AFRO-AMERIKAANSE KIEZERS
NA NIEUWE GRENZEN DISTRICT 2

883
00:58:35,679 --> 00:58:39,183
Pogingen van politici
om het proces te manipuleren...

884
00:58:39,475 --> 00:58:42,269
in hun voordeel
en in het nadeel van anderen.

885
00:58:42,353 --> 00:58:44,313
Grensmanipulatie is een probleem.

886
00:58:44,396 --> 00:58:47,066
Kiesdistricten worden zodanig getekend...

887
00:58:47,149 --> 00:58:50,402
dat oneerlijke voordelen ontstaan
voor de degene die de grens trekt.

888
00:58:50,819 --> 00:58:53,906
In deze computertijd
kun je grenzen manipuleren...

889
00:58:53,989 --> 00:58:55,532
met grote precisie.

890
00:58:55,616 --> 00:58:58,160
Je kunt door steegjes gaan en straten...

891
00:58:58,244 --> 00:59:00,704
en precies bepalen...

892
00:59:00,788 --> 00:59:03,666
welke kiezers
je in een district wilt hebben.

893
00:59:04,166 --> 00:59:06,335
Zou dat niet illegaal moeten zijn?

894
00:59:06,418 --> 00:59:08,003
Het is gecompliceerd.

895
00:59:08,087 --> 00:59:11,465
Als je het doet
om minderheden te benadelen...

896
00:59:11,548 --> 00:59:14,760
dan is het illegaal onder de kiesrechtwet.

897
00:59:14,843 --> 00:59:17,096
Maar als het is
ter benadeling van kiezers...

898
00:59:17,179 --> 00:59:20,516
van een tegenpartij,
dan mag het doorgaans wel.

899
00:59:24,144 --> 00:59:27,439
TUSSEN 2000 EN 2010, IS DE LATINO
EN ZWARTE BEVOLKING...

900
00:59:27,523 --> 00:59:30,067
VAN SHELBY COUNTY MET
RESPECTIEVELIJK 300% EN 100% GEGROEID.

901
00:59:30,150 --> 00:59:34,196
Shelby County brak bewust de federale wet.

902
00:59:35,281 --> 00:59:37,658
Ze gingen niet naar Justitie...

903
00:59:37,741 --> 00:59:39,702
om te zien of het goed was...

904
00:59:39,785 --> 00:59:42,538
dat ze de kiesgrenzen veranderden.

905
00:59:42,621 --> 00:59:44,665
Dat moet volgens de kiesrechtwet.

906
00:59:44,999 --> 00:59:47,751
Toen er een zaak tegen hen
werd aangespannen...

907
00:59:48,752 --> 00:59:52,214
zeiden ze: 'We deden niets verkeerds.
Racisme is voorbij.'

908
00:59:55,467 --> 00:59:57,886
Wat voorheen beide partijen wilden...

909
00:59:57,970 --> 01:00:02,224
werd enorm partijdig
na de verkiezing van Barack Obama.

910
01:00:03,600 --> 01:00:07,146
Men vergeet
dat de republikeinen erachter stonden.

911
01:00:08,063 --> 01:00:11,567
Elke re-autorisatie van de kiesrechtwet is
getekend door 'n republikeinse president.

912
01:00:12,067 --> 01:00:13,902
Wil een democratie werken...

913
01:00:13,986 --> 01:00:17,948
dan moet iedereen die mag stemmen,
geregistreerd zijn en stemmen.

914
01:00:18,032 --> 01:00:19,533
Met trots onderteken ik...

915
01:00:19,616 --> 01:00:24,663
de Re-autorisatie van de Kiesrechtwet
en Amendementenwet van 2006.

916
01:00:24,747 --> 01:00:26,123
RE-AUTORISATIE VAN DE KIESWET

917
01:00:26,206 --> 01:00:30,169
Reagan noemde het de kroonjuweel
van de Amerikaanse democratie.

918
01:00:30,252 --> 01:00:34,757
Maar na elke re-autorisatie
wordt hij in de rechtbank betwist.

919
01:00:36,425 --> 01:00:37,843
KIESRECHTWET WORDT BETWIST

920
01:00:38,135 --> 01:00:39,303
ZES STATEN BETWISTEN WET

921
01:00:39,386 --> 01:00:40,929
MENING JUSTITIE-AMBTENAAR BETWIST

922
01:00:41,388 --> 01:00:46,769
Het lijkt een gecoördineerde strategie
van tegenstanders...

923
01:00:46,935 --> 01:00:49,605
om het hart uit de kiesrechtwet te rukken.

924
01:00:50,272 --> 01:00:54,109
Ze dachten:
We gooien spaghetti tegen de muur...

925
01:00:54,193 --> 01:00:55,861
...en kijken wat blijft hangen.

926
01:01:00,449 --> 01:01:06,080
De zaak Shelby County
overleefde de lagere rechtbanken...

927
01:01:06,163 --> 01:01:10,959
en baande zich een weg
naar het Hooggerechtshof.

928
01:01:11,627 --> 01:01:13,003
27 FEBRUARI 2013

929
01:01:13,087 --> 01:01:17,341
Het Hooggerechtshof hoort een betwisting
van de kiesrechtwet van 1965.

930
01:01:17,841 --> 01:01:21,095
Tegenstanders zeggen
dat de wet verouderd is.

931
01:01:21,178 --> 01:01:24,390
Verdedigers zien 'n benodigd bolwerk
voor gerechtigheid.

932
01:01:24,515 --> 01:01:26,809
Voor wijzigingen aan de wet
moeten negen staten...

933
01:01:26,892 --> 01:01:30,521
federale toestemming krijgen voor
veranderingen aan hun verkiezingswetten.

934
01:01:30,854 --> 01:01:34,233
Een advocaat ziet dit
als een legale zaak...

935
01:01:34,316 --> 01:01:36,026
die integer gemaakt kan worden.

936
01:01:36,110 --> 01:01:40,155
Dat is ons werk, dus we namen de zaak aan.

937
01:01:40,823 --> 01:01:45,619
We beginnen met de zaak
Shelby County vs. Holder. Mr Rein?

938
01:01:46,412 --> 01:01:48,664
Meneer de opperrechter...

939
01:01:48,914 --> 01:01:53,293
We zeiden dat de kiesrechtwet
een van de diepste inbreuken was...

940
01:01:53,377 --> 01:01:58,090
van de federale overheid in gebieden
waar staten traditioneel recht doen.

941
01:01:58,173 --> 01:01:59,007
STEM VAN: BERT REIN

942
01:01:59,091 --> 01:02:02,052
...dat de behoefte aan gelijke behandeling
niet verhult...

943
01:02:02,136 --> 01:02:03,762
van de onafhankelijke staten.

944
01:02:03,846 --> 01:02:04,721
STEM VAN: SOTOMAYOR

945
01:02:04,805 --> 01:02:07,766
Daar heb ik problemen mee.
Je kunt staten niet gelijk behandelen.

946
01:02:07,850 --> 01:02:10,519
De problemen en bevolking zijn anders.

947
01:02:10,602 --> 01:02:12,688
Behoeften zijn anders. Alles is anders.

948
01:02:12,771 --> 01:02:13,605
STEM VAN: SCALIA

949
01:02:13,689 --> 01:02:16,733
Die niet-gedekte staten
zijn erger op dat gebied...

950
01:02:16,817 --> 01:02:18,819
dan de negen gedekte staten. Ja?

951
01:02:18,902 --> 01:02:21,113
Rechter Scalia...
-Ze zijn allemaal erger?

952
01:02:21,196 --> 01:02:23,073
Dat is een redelijke vraag.

953
01:02:23,157 --> 01:02:25,868
Niet alleen redelijk, maar cruciaal.

954
01:02:25,951 --> 01:02:26,785
STEM VAN: ADEGBILE

955
01:02:26,869 --> 01:02:30,038
Het Zuiden is veranderd en boekte
vooruitgang, maar niet in alles.

956
01:02:30,122 --> 01:02:34,877
De poging om Afro-Amerikanen
het stemmen te ontzeggen...

957
01:02:34,960 --> 01:02:37,921
is onderdeel
van de geschiedenis van Alabama.

958
01:02:38,005 --> 01:02:38,839
STEM VAN: ROBERTS

959
01:02:39,465 --> 01:02:43,802
Zijn er ernstige gevallen
in staten die niet gedekt zijn?

960
01:02:44,011 --> 01:02:45,596
Absoluut, opperrechter Roberts.

961
01:02:45,762 --> 01:02:48,056
Dat sterkt uw punt niet...

962
01:02:48,182 --> 01:02:51,560
dat differentiële behandeling
gerechtvaardigd is.

963
01:02:51,643 --> 01:02:56,648
John Roberts was al sinds 1982
tegen de kiesrechtwet.

964
01:02:57,441 --> 01:03:00,694
Vroeg in z'n politieke carrière
was het zijn taak...

965
01:03:00,944 --> 01:03:05,199
om het Congres ervan te weerhouden
de wet te re-autoriseren.

966
01:03:06,492 --> 01:03:10,078
De mentor van John Roberts
was William Rehnquist.

967
01:03:10,996 --> 01:03:13,415
Daarom is die afkomst zo belangrijk.

968
01:03:13,916 --> 01:03:17,127
Hij haatte de kiesrechtwet.

969
01:03:18,795 --> 01:03:21,048
Ik wist dat de wet belangrijk was.

970
01:03:21,131 --> 01:03:23,217
Dat hij belangrijk werk deed.

971
01:03:23,300 --> 01:03:27,095
En ik wist dat het een ramp was
als hij werd tegengehouden.

972
01:03:28,013 --> 01:03:31,433
25 JUNI 2013
VIER MAANDEN NA HET PLEIDOOI

973
01:03:31,934 --> 01:03:34,561
Een controversiële uitspraak
van het Hooggerechtshof.

974
01:03:34,645 --> 01:03:37,898
Met vijf tegen vier
verzwakten ze een wet...

975
01:03:37,981 --> 01:03:39,816
van bijna 50 jaar geleden.

976
01:03:39,900 --> 01:03:42,986
Een belangrijk deel van de kiesrechtwet
werd ontkracht.

977
01:03:43,070 --> 01:03:47,616
Ruth Bader Ginsburg,
met de drie andere liberale rechters, zei:

978
01:03:47,699 --> 01:03:50,118
'Beschermingen afschaffen
omdat ze werken...

979
01:03:50,202 --> 01:03:53,956
om discriminerende veranderingen
te voorkomen...

980
01:03:54,122 --> 01:03:56,917
is als je paraplu weggooien
als het regent...

981
01:03:57,000 --> 01:03:58,752
omdat je niet nat wordt.'

982
01:04:03,048 --> 01:04:06,009
Ik ben zeer teleurgesteld...

983
01:04:06,260 --> 01:04:08,679
met de beslissing van het hof.

984
01:04:09,012 --> 01:04:12,516
Het is een ernstige tegenslag
voor kiesrechten.

985
01:04:12,599 --> 01:04:17,646
Het kan een negatieve invloed hebben
op miljoenen Amerikaanse kiezers.

986
01:04:18,146 --> 01:04:22,276
Ik was boos om wat het hof had gedaan.

987
01:04:22,734 --> 01:04:23,569
Bedankt.

988
01:04:23,902 --> 01:04:28,448
Het was duidelijk dat het
een politiek besluit was van het hof.

989
01:04:29,491 --> 01:04:31,618
Rechter Ginsburg had gelijk.

990
01:04:31,702 --> 01:04:35,247
Stel dat een paraplu je droog houdt
tijdens een onweersbui.

991
01:04:35,330 --> 01:04:38,333
Dat je droog bent, betekent niet
dat de paraplu niet nodig is.

992
01:04:39,334 --> 01:04:43,755
Elk van de staten die door
de kiesrechtwet gedekt werd...

993
01:04:43,839 --> 01:04:46,883
hoorde: 'Het is allemaal goed. Ga.'

994
01:04:47,217 --> 01:04:50,721
De sluizen gingen
letterlijk open in 2013...

995
01:04:50,804 --> 01:04:53,807
toen het Hooggerechtshof
haar uitspraak deed.

996
01:04:54,391 --> 01:04:56,018
De inkt was nog nat...

997
01:04:56,101 --> 01:04:58,478
toen in Texas werd aangekondigd...

998
01:04:58,562 --> 01:05:03,066
dat de controversiële
kiezersidentificatiewet direct inging.

999
01:05:05,611 --> 01:05:08,405
Slechts uren na de uitspraak...

1000
01:05:08,780 --> 01:05:12,993
werden in het hele land
kiezersonderdrukkingswetten ingesteld.

1001
01:05:13,076 --> 01:05:15,871
NIEUWE KIESWETTEN NA
SHELBY COUNTY VS. HOLDER

1002
01:05:15,954 --> 01:05:17,873
Texas nam de leiding.

1003
01:05:18,957 --> 01:05:21,084
Het ging als een lopend vuurtje.

1004
01:05:22,669 --> 01:05:24,921
Je ziet ze in Pennsylvania.

1005
01:05:25,589 --> 01:05:27,382
Je ziet ze in Kansas.

1006
01:05:27,466 --> 01:05:29,968
Je ziet ze in Wisconsin.

1007
01:05:30,052 --> 01:05:31,678
Je ziet ze in Ohio.

1008
01:05:31,762 --> 01:05:35,766
Negen extra staten hebben
nieuwe wetten dat kiezers...

1009
01:05:35,891 --> 01:05:38,977
een identiteitskaart van de overheid
moeten hebben.

1010
01:05:40,270 --> 01:05:42,648
De overgrote meerderheid van Amerikanen...

1011
01:05:42,731 --> 01:05:47,611
ongeacht hun politieke richting,
ras of etniciteit...

1012
01:05:47,694 --> 01:05:49,029
is voor kiezersidentificatie.

1013
01:05:49,112 --> 01:05:51,031
Dit is Jim Crow niet.

1014
01:05:51,114 --> 01:05:54,701
Het is geen politiehond.
Het is geen brandweerslang.

1015
01:05:55,077 --> 01:05:57,371
Als stemmen beperkt wordt...

1016
01:05:57,454 --> 01:06:01,416
door een bepaalde soort identificatie
te vereisen...

1017
01:06:01,750 --> 01:06:04,544
zet dat blokkades op
voor mensen die willen deelnemen.

1018
01:06:04,878 --> 01:06:10,300
Ze doen of het rationeel en neutraal is...

1019
01:06:10,384 --> 01:06:11,385
maar dat is niet zo.

1020
01:06:11,468 --> 01:06:14,554
Kiezers die in het Zuiden
van Jim Crow geboren zijn...

1021
01:06:14,638 --> 01:06:16,848
hadden soms geen geboorteakte.

1022
01:06:16,932 --> 01:06:21,561
Zwarte mensen mochten niet bevallen
in 'witte' ziekenhuizen.

1023
01:06:21,895 --> 01:06:25,065
Ik had mijn socialezekerheidskaart
en mijn reispas.

1024
01:06:25,148 --> 01:06:27,734
Ik had mijn gezondheidszorgkaart.

1025
01:06:28,276 --> 01:06:32,322
Ik had nog een medische kaart
en ik had mijn Ford-kaart.

1026
01:06:32,864 --> 01:06:35,701
Het was niet genoeg om te stemmen.

1027
01:06:36,118 --> 01:06:41,998
Zo'n 21 miljoen Amerikanen hebben
geen identiteitskaart van de overheid.

1028
01:06:42,290 --> 01:06:45,877
Dat is tien procent van het electoraat.

1029
01:06:47,003 --> 01:06:51,758
25 STATEN MET
KIEZERSIDENTIFICATIEWETTEN IN 2013

1030
01:06:56,638 --> 01:06:58,807
35 STATEN MET
KIEZERSIDENTIFICATIEWETTEN IN 2020

1031
01:06:59,349 --> 01:07:01,435
600.000 GEREGISTREERDE KIEZERS
IN TEXAS GETROFFEN

1032
01:07:01,518 --> 01:07:05,272
In Texas is overheidsidentificatie
voor het dragen van een wapen...

1033
01:07:05,355 --> 01:07:07,649
geldig om te stemmen.

1034
01:07:08,108 --> 01:07:10,235
Maar overheidsidentificatie...

1035
01:07:10,318 --> 01:07:13,822
voor studenten van
de Universiteit van Texas is niet geldig.

1036
01:07:13,947 --> 01:07:15,407
STEM
ID NODIG? WIJ HELPEN.

1037
01:07:15,490 --> 01:07:19,077
Jonge mensen in Amerika,
kunnen de meeste macht hebben...

1038
01:07:19,745 --> 01:07:22,956
van alle stemgroepen in het land.

1039
01:07:25,584 --> 01:07:27,711
NEW HAMPSHIRE
MET REPUBLIKEINSE MEERDERHEID...

1040
01:07:27,794 --> 01:07:28,879
KREEG EEN NIEUWE WET...

1041
01:07:28,962 --> 01:07:31,631
DIE HET LOKAAL STEMMEN
VAN STUDENTEN BEMOEILIJKTE.

1042
01:07:33,049 --> 01:07:36,720
Schakel één of twee campussen uit
en de uitslag verandert.

1043
01:07:37,471 --> 01:07:40,891
Dat is wat de republikeinen
in New Hampshire deden.

1044
01:07:42,184 --> 01:07:46,605
Als je jongvolwassenen tussen de 18 en 24
kunt laten stemmen...

1045
01:07:47,272 --> 01:07:50,734
...vergroot het de kans
dat ze als volwassene stemmen.

1046
01:07:51,443 --> 01:07:54,404
STUDENTEN VECHTEN
VOOR KIESRECHTEN IN TEXAS

1047
01:07:54,488 --> 01:07:58,867
Als je iemand de mogelijkheid
om te stemmen ontneemt...

1048
01:07:58,950 --> 01:08:02,829
verliezen ze hun rol in de democratie.

1049
01:08:04,706 --> 01:08:07,167
Kiezersonderdrukking is gericht
op gemeenschappen...

1050
01:08:07,250 --> 01:08:08,543
die niet normatief zijn.

1051
01:08:08,752 --> 01:08:11,129
Dit werd duidelijk in North Dakota...

1052
01:08:11,797 --> 01:08:17,761
...waar een verplichting
van straatadressen op rijbewijzen...

1053
01:08:18,136 --> 01:08:19,137
niet ernstig leek.

1054
01:08:19,387 --> 01:08:23,725
Maar de realiteit was
dat een straatadres op een reservaat...

1055
01:08:23,809 --> 01:08:26,853
gegeven moest worden
door de staat of de gemeente.

1056
01:08:26,937 --> 01:08:28,063
En het gebeurde niet.

1057
01:08:28,146 --> 01:08:29,689
STANDING ROCK
ZAL STEMMEN

1058
01:08:32,818 --> 01:08:37,697
De meeste indiaanse gebieden
hebben geen straatadressen.

1059
01:08:37,781 --> 01:08:40,075
Ze gebruiken postbussen.

1060
01:08:40,951 --> 01:08:42,702
IN 2015, TOEN DE WET
WERD AANGENOMEN...

1061
01:08:42,786 --> 01:08:44,788
HAD EEN KWART
VAN INHEEMSE AMERIKANEN...

1062
01:08:44,871 --> 01:08:47,123
IN NORTH DAKOTA
GEEN GELDIG IDENTIFICATIEBEWIJS.

1063
01:08:47,207 --> 01:08:49,960
TWEE DERDE VAN HEN HAD NIET
DE BENODIGDE DOCUMENTEN...

1064
01:08:50,043 --> 01:08:51,169
OM ER EEN TE KRIJGEN.

1065
01:08:51,253 --> 01:08:53,964
Het werd duidelijk
dat de wet was gecreëerd...

1066
01:08:54,047 --> 01:08:56,508
om de kiezers onder
de inheemse bevolking te onderdrukken.

1067
01:08:57,467 --> 01:09:00,262
Om erkend te worden, moet je stemmen.

1068
01:09:01,513 --> 01:09:04,641
Het gaat om overleven.

1069
01:09:08,770 --> 01:09:11,731
Wisconsin zag
een nieuwe kiezersidentificatiewet...

1070
01:09:11,815 --> 01:09:13,900
voor de verkiezing van 2016.

1071
01:09:13,984 --> 01:09:16,945
Sinds 1984 hebben veel republikeinse
presidentskandidaten...

1072
01:09:17,028 --> 01:09:19,072
niet in Wisconsin gewonnen.

1073
01:09:19,281 --> 01:09:22,951
Waarom zou het anders zijn
voor Ted Cruz of Donald Trump?

1074
01:09:23,034 --> 01:09:25,161
Hillary Clinton was
de zwakste kandidaat...

1075
01:09:25,245 --> 01:09:28,039
voor de democraten,
en nu hebben we foto-ID.

1076
01:09:28,123 --> 01:09:31,001
Dat maakt ook verschil.

1077
01:09:32,168 --> 01:09:36,506
Tot wel 23.000 mensen werden
van stemmen weerhouden.

1078
01:09:36,590 --> 01:09:39,301
23.000 GEREGISTREERDE KIEZERS
IN WISCONSIN GERAAKT.

1079
01:09:39,384 --> 01:09:42,762
Donald Trump won Wisconsin
met iets over 22.000 stemmen.

1080
01:09:42,846 --> 01:09:44,723
22.748 MARGE IN WISCONSIN
VOOR DONALD TRUMP.

1081
01:09:45,181 --> 01:09:49,102
Deze ene beperking in Wisconsin...

1082
01:09:49,185 --> 01:09:51,313
had een grote impact
op het feit dat Trump...

1083
01:09:51,396 --> 01:09:53,440
de volgende president van Amerika werd.

1084
01:09:53,773 --> 01:09:55,859
NIEUWE KIEZERSONDERDRUKKINGSWETTEN

1085
01:09:55,942 --> 01:09:58,737
KIEZERSIDENTIFICATIE
ZUIVERING VAN KIEZERSLIJSTEN

1086
01:09:59,070 --> 01:10:03,283
Helaas is Ohio de leider geworden
in het vinden van manieren...

1087
01:10:03,366 --> 01:10:06,244
van kiezersonderdrukking
die andere staten volgen.

1088
01:10:06,328 --> 01:10:09,080
Zuivering is het grootste voorbeeld.

1089
01:10:10,123 --> 01:10:12,751
ZUIVERING: 1. VERWIJDEREN WAT
NIET PUUR OF WENSELIJK IS;

1090
01:10:12,834 --> 01:10:14,586
OPSCHONEN; REINIGEN.

1091
01:10:14,669 --> 01:10:19,215
Het is nodig om stemlijsten te updaten.
Mensen gaan dood of verhuizen.

1092
01:10:19,299 --> 01:10:22,552
Sommige staten pakken het slim aan.

1093
01:10:22,636 --> 01:10:24,596
Zoals automatische kiezersregistratie.

1094
01:10:24,679 --> 01:10:28,141
Maar Ohio doet het tegenovergestelde.
Ohio had een zuiveringsproces.

1095
01:10:28,224 --> 01:10:31,937
Als je niet gestemd hebt
in enkele verkiezingen...

1096
01:10:32,020 --> 01:10:35,649
en niet reageert op een briefkaart,
word je verwijderd.

1097
01:10:36,107 --> 01:10:40,820
In Ohio geldt voor het kiesrecht:
gebruik het of raak het kwijt.

1098
01:10:40,904 --> 01:10:44,240
Met vijf tegen vier stemmen
besloot het Hooggerechtshof...

1099
01:10:44,324 --> 01:10:47,327
dat Ohio iemand
van de stemlijst kan schrappen...

1100
01:10:47,410 --> 01:10:49,955
als die zes jaar niet gestemd heeft...

1101
01:10:50,246 --> 01:10:54,292
en niet op een ansichtkaart reageert
die de staat per post stuurt.

1102
01:10:54,376 --> 01:10:58,880
Ze sturen een briefkaart.
Die ziet eruit als junkmail.

1103
01:10:59,214 --> 01:11:01,967
Als je hem niet terugstuurt,
woon je daar dus niet.

1104
01:11:02,217 --> 01:11:06,262
Dan word je geschrapt.
'Ze stuurden hem niet terug.'

1105
01:11:06,346 --> 01:11:09,557
Ze horen niet dat ze geschrapt zijn.
Dat is een probleem.

1106
01:11:10,558 --> 01:11:13,728
In een staat van minder dan 12 miljoen
mensen, zijn er 2 miljoen geschrapt.

1107
01:11:13,812 --> 01:11:15,563
BEVOLKING: 11.689.100
GESCHRAPT: 2.000.000

1108
01:11:15,647 --> 01:11:17,983
Veel mensen op die lijst
verhuizen elk jaar.

1109
01:11:18,066 --> 01:11:21,027
Ze zijn arm
en gaan van plaats naar plaats.

1110
01:11:21,736 --> 01:11:26,825
Maar duizenden mensen op die lijst...

1111
01:11:26,908 --> 01:11:28,326
hadden pas nog gestemd.

1112
01:11:28,410 --> 01:11:31,079
Zij hoorden niet op die lijst te staan.

1113
01:11:31,162 --> 01:11:33,957
Twintig procent was een vergissing.

1114
01:11:34,040 --> 01:11:35,250
ONTERECHT GESCHRAPT: 400.000

1115
01:11:35,333 --> 01:11:36,501
Een overheidsfout.

1116
01:11:37,085 --> 01:11:39,462
In Amerika is het kiesrecht...

1117
01:11:39,546 --> 01:11:42,632
het enige recht dat verdwijnt
als je 't niet gebruikt.

1118
01:11:42,716 --> 01:11:46,594
Besluit je om niet te jagen,
dan hou je je 2e Amendementsrecht.

1119
01:11:46,970 --> 01:11:49,305
Maar in negen staten geldt...

1120
01:11:49,389 --> 01:11:52,475
dat je je kiesrecht verliest
als je het niet gebruikt.

1121
01:11:52,559 --> 01:11:56,021
SLUITING STEMBUREAU

1122
01:11:56,104 --> 01:11:59,816
Na het Shelby- besluit,
werden 1600 stembureaus gesloten...

1123
01:11:59,899 --> 01:12:01,401
GESLOTEN STEMBUREAUS SINDS SHELBY

1124
01:12:01,484 --> 01:12:04,195
...in de staten die onder
de kiesrechtwet vielen.

1125
01:12:04,612 --> 01:12:08,616
Iemand woont een kilometer
van een stembureau. Als dat sluit...

1126
01:12:08,700 --> 01:12:12,704
en diegene moet nu 15 km reizen
zonder auto, dan gaat die niet stemmen.

1127
01:12:14,831 --> 01:12:18,960
Onder Brian Kemp zijn 214 stembureaus
gesloten in de staat Georgia.

1128
01:12:19,044 --> 01:12:20,462
8% VAN DE STEMBUREAUS

1129
01:12:20,545 --> 01:12:24,424
Hij gebruikte de uitholling
van de kiesrechtwet bijna meteen.

1130
01:12:24,507 --> 01:12:26,551
STEMBUREAU VERHUISD NAAR:
BEULAH BAPTIST-KERK

1131
01:12:26,634 --> 01:12:28,970
Jim Crow 2.0. Dat is het.

1132
01:12:29,471 --> 01:12:33,349
Kijk naar Georgia in 2018.

1133
01:12:33,892 --> 01:12:35,894
Het is als de opkomst van Jim Crow.

1134
01:12:43,151 --> 01:12:46,654
Het Shelby- besluit gaf de vrije hand...

1135
01:12:46,738 --> 01:12:51,242
aan staten als Georgia
om elke racistische regel te herstellen.

1136
01:12:52,368 --> 01:12:57,123
Had ik me in 2012 kandidaat gesteld,
dan zou de verkiezing beter gegaan zijn.

1137
01:12:59,876 --> 01:13:02,212
Toen ik gouverneurskandidaat was...

1138
01:13:02,504 --> 01:13:07,425
had ik acht jaar toegekeken
hoe de staatssecretaris, Brian Kemp...

1139
01:13:07,509 --> 01:13:10,553
een nationale reputatie opbouwde
voor kiezersonderdrukking.

1140
01:13:11,721 --> 01:13:14,891
We voorzagen
dat hij kiezers zou onderdrukken.

1141
01:13:15,725 --> 01:13:19,896
Wat we niet konden voorzien,
was dat mijn tegenstander...

1142
01:13:20,146 --> 01:13:22,857
de persoon was
die het systeem controleerde.

1143
01:13:25,735 --> 01:13:27,112
Ik heb een grote truck.

1144
01:13:27,654 --> 01:13:32,033
Voor het geval ik illegalen moet oppikken
en zelf naar huis moet brengen.

1145
01:13:32,784 --> 01:13:34,327
Ja, dat zei ik echt.

1146
01:13:35,286 --> 01:13:37,080
Hij zei het echt en is nu hier.

1147
01:13:37,163 --> 01:13:40,458
De kandidaat die zich een politiek
incorrecte conservatief noemt.

1148
01:13:40,542 --> 01:13:44,337
De staatssecretaris van Georgia,
Brian Kemp. Goedemorgen.

1149
01:13:45,213 --> 01:13:46,881
Goedemorgen. Leuk hier te zijn.

1150
01:13:49,676 --> 01:13:55,098
Brian Kemp was niet alleen
een kandidaat in de strijd...

1151
01:13:55,181 --> 01:13:57,392
maar hij controleerde de verkiezing.

1152
01:13:57,475 --> 01:14:01,146
Hij was de constitutioneel geautoriseerde
verkiezingssupervisor.

1153
01:14:01,229 --> 01:14:02,856
Dat zou illegaal zijn...

1154
01:14:02,939 --> 01:14:08,278
in vrijwel elke andere
geavanceerde democratie ter wereld.

1155
01:14:10,822 --> 01:14:14,367
We spanden diverse zaken
tegen Brian Kemp aan...

1156
01:14:14,450 --> 01:14:18,663
over zijn pogingen om mensen
uit te sluiten van de verkiezing.

1157
01:14:18,872 --> 01:14:24,210
Een van z'n meest demonische plannen
heette 'exacte match'.

1158
01:14:24,294 --> 01:14:28,548
De registratie van meer dan 53.000
inwoners van Georgia werd uitgesteld...

1159
01:14:28,631 --> 01:14:30,967
vanwege het beleid dat een aanvraag...

1160
01:14:31,092 --> 01:14:34,429
precies moet overeenkomen met informatie
van andere bureaus.

1161
01:14:34,512 --> 01:14:37,724
De bevolking van Georgia
is ongeveer 32% zwart...

1162
01:14:37,849 --> 01:14:41,978
maar het aantal stemregistraties
waarvoor dit geldt is bijna 70% zwart.

1163
01:14:43,438 --> 01:14:45,231
Wel, wel.

1164
01:14:46,983 --> 01:14:48,902
Mijn oude vriend racisme.

1165
01:14:50,278 --> 01:14:51,863
Ik verwachtte je al.

1166
01:14:53,656 --> 01:14:55,533
De ACLU spande een proces aan...

1167
01:14:55,867 --> 01:14:58,995
want afwezigheidsstemmen
werden afgewezen...

1168
01:14:59,245 --> 01:15:01,372
omdat de handtekening
op het stemformulier...

1169
01:15:01,664 --> 01:15:04,751
niet zou overeenkomen
met wat in het archief zat.

1170
01:15:05,084 --> 01:15:07,045
Handtekeningen veranderen.

1171
01:15:07,295 --> 01:15:09,505
Er zijn veel betere manieren.

1172
01:15:09,756 --> 01:15:13,384
Veel mensen die uit
een niet-Engelstalig land komen...

1173
01:15:13,843 --> 01:15:16,262
hebben een inconsistente handtekening.

1174
01:15:16,346 --> 01:15:19,599
Ze moeten hun Amerikaanse naam
en handtekening schrijven.

1175
01:15:19,724 --> 01:15:21,142
LAAT UW STEM GELDEN

1176
01:15:21,226 --> 01:15:25,521
Aziatische kiezers kozen een
Amerikaanse naam toen ze hier kwamen.

1177
01:15:25,605 --> 01:15:26,481
ONZE STEM ONS RECHT

1178
01:15:26,564 --> 01:15:29,817
Mijn oma had
een Amerikaanse handtekening...

1179
01:15:30,318 --> 01:15:34,781
maar heeft hem niet consistent
kunnen schrijven.

1180
01:15:35,073 --> 01:15:38,451
Het argument voor veel
van deze kiezersonderdrukkingswetten...

1181
01:15:38,534 --> 01:15:42,413
is misleidend: het is nodig
om stemfraude te voorkomen.

1182
01:15:42,622 --> 01:15:47,001
Stemfraude bestaat. Het moet ophouden.
Daar moeten we alles aan doen.

1183
01:15:47,210 --> 01:15:49,754
Kiezersidentificatiewetten
voorkomen fraude.

1184
01:15:50,213 --> 01:15:54,801
Ik heb m'n carrière aan stemfraude gewijd
door bijvoorbeeld foto-ID.

1185
01:15:55,051 --> 01:15:56,678
Elk geval van stemfraude...

1186
01:15:56,761 --> 01:15:59,806
doet de stem van
een wettige burger teniet...

1187
01:15:59,889 --> 01:16:03,518
en ondermijnt democratie.
Dat kunnen we niet toestaan.

1188
01:16:03,768 --> 01:16:08,147
Donald Trump kreeg 2,9 miljoen
minder stemmen...

1189
01:16:08,231 --> 01:16:10,900
en hij zei dat drie miljoen mensen
illegaal gestemd hadden.

1190
01:16:11,276 --> 01:16:13,778
Daar was geen bewijs voor.

1191
01:16:13,903 --> 01:16:17,740
Het was een dramatische bewering
van stemfraude...

1192
01:16:17,824 --> 01:16:19,742
op een ongekende schaal.

1193
01:16:19,826 --> 01:16:21,953
NAAST EEN OVERTUIGENDE WINST
VAN HET KIESCOLLEGE...

1194
01:16:22,036 --> 01:16:23,329
KREEG IK DE MEESTE STEMMEN...

1195
01:16:23,413 --> 01:16:25,748
ALS JE DE MILJOENEN
ILLEGALE STEMMEN NIET MEETELT.

1196
01:16:25,832 --> 01:16:27,500
Trump gebruikte deze retoriek...

1197
01:16:27,834 --> 01:16:32,130
om zijn eigen 'Commissie voor
Verkiezingsintegriteit' te creëren.

1198
01:16:32,213 --> 01:16:34,632
PRESIDENT TRUMP ZAL
EEN 'GRONDIG ONDERZOEK' VRAGEN...

1199
01:16:34,716 --> 01:16:36,676
NAAR ONBEWEZEN AANTIJGINGEN
VAN STEMFRAUDE.

1200
01:16:36,759 --> 01:16:39,679
Het waren
de grootste kiezersonderdrukkers...

1201
01:16:39,762 --> 01:16:41,514
van de huidige Republikeinse Partij.

1202
01:16:41,597 --> 01:16:44,934
Mensen als Hans von Spakovsky
van de Heritage Foundation...

1203
01:16:45,059 --> 01:16:50,064
die voor kiezersidentificatie streed
en soortgelijke kiesbeperkingen.

1204
01:16:51,858 --> 01:16:57,739
De adviescommissie van de president
wilde de kiezersregistratielijst...

1205
01:16:58,197 --> 01:17:01,075
van alle staten, om ze te vergelijken...

1206
01:17:01,159 --> 01:17:04,245
en mensen op de lijst te vinden
die dood waren...

1207
01:17:04,329 --> 01:17:08,082
of die in meer dan één staat
gestemd hadden.

1208
01:17:08,207 --> 01:17:11,586
Gisteren stuurde de vicevoorzitter
van de commissie een brief...

1209
01:17:11,669 --> 01:17:12,837
naar alle 50 staten.

1210
01:17:13,046 --> 01:17:17,800
Hij vroeg om kiezersinformatie
zoals adres, partij-identificatie...

1211
01:17:18,092 --> 01:17:20,970
stemgeschiedenis
en socialezekerheidsinformatie.

1212
01:17:21,554 --> 01:17:24,682
Dit was als een Big Brother-
informatieverzoek.

1213
01:17:25,558 --> 01:17:27,685
Er was geen bewijs dat de administratie...

1214
01:17:27,769 --> 01:17:32,190
de privacy en beveiliging
van deze informatie zou garanderen.

1215
01:17:32,648 --> 01:17:36,027
En waarom wilden ze
de politieke voorkeur weten?

1216
01:17:36,194 --> 01:17:40,156
Veel staten verzetten zich.
Ze weigerden de informatie te geven.

1217
01:17:40,239 --> 01:17:43,451
Het verzet kwam van beide partijen.

1218
01:17:43,618 --> 01:17:46,329
De staatssecretaris van Mississippi,
een republikein...

1219
01:17:46,496 --> 01:17:49,082
vond het een inbreuk
op de privacy van kiezers.

1220
01:17:49,374 --> 01:17:53,753
Hij zei dat de commissie
'in de Golf van Mexico kon springen'.

1221
01:17:55,004 --> 01:17:57,715
De Commissie voor Verkiezingsintegriteit
die Trump gevormd had...

1222
01:17:58,007 --> 01:18:00,009
was een grote ramp.

1223
01:18:00,259 --> 01:18:03,137
Hij werd ontbonden
zonder bevindingen uit te geven.

1224
01:18:03,471 --> 01:18:08,601
Er was geen bewijs van stemfraude
gevonden tijdens het onderzoeksproces.

1225
01:18:09,102 --> 01:18:12,688
TRUMP ONTBINDT STEMFRAUDECOMMISSIE
NADAT STATEN PROTESTEREN

1226
01:18:13,231 --> 01:18:16,275
RAPPORT: TRUMP-COMMISSIE
VINDT GEEN FRAUDE

1227
01:18:16,359 --> 01:18:18,611
Bij de Heritage Foundation
hebben we een database...

1228
01:18:18,694 --> 01:18:20,071
die we steeds aanvullen.

1229
01:18:20,154 --> 01:18:23,408
Er zijn voorbeelden
van bewezen stemfraudegevallen...

1230
01:18:23,491 --> 01:18:24,992
vanuit het hele land.

1231
01:18:26,285 --> 01:18:28,704
Het zijn 1300 gevallen.

1232
01:18:28,913 --> 01:18:31,707
Dit is wat ze gevonden hebben.

1233
01:18:31,916 --> 01:18:35,461
146 miljoen geregistreerde kiezers.

1234
01:18:35,795 --> 01:18:41,509
Daaronder waren 2068
vermeende gevallen van stemfraude.

1235
01:18:41,592 --> 01:18:45,555
Dus het gebeurt wel,
maar niet op een nationale schaal...

1236
01:18:45,638 --> 01:18:48,182
Geen invloed.
-...die het resultaat zou beïnvloeden.

1237
01:18:48,266 --> 01:18:51,769
Dan vraag je je af
waarom we de architectuur hebben...

1238
01:18:51,978 --> 01:18:53,646
van al die obstakels.

1239
01:18:53,855 --> 01:18:56,816
Kiezersidentificatie, grensmanipulatie,
zuivering, minder stembureaus.

1240
01:18:56,899 --> 01:19:00,278
STEMBUREAUSLUITING - KIEZERINTIMIDATIE
ZUIVERING - STRENGE KIEZERSIDENTIFICATIE

1241
01:19:00,361 --> 01:19:02,321
Waarom hebben we dat...

1242
01:19:02,405 --> 01:19:06,409
als er haast geen stemfraude is?

1243
01:19:07,118 --> 01:19:09,996
Als je de vraag zo stelt...

1244
01:19:11,497 --> 01:19:14,250
kom je op het punt...

1245
01:19:14,792 --> 01:19:18,588
waar Amerika weer naar zichzelf
moet kijken, net zoals toen het...

1246
01:19:18,754 --> 01:19:21,883
de catastrofe zag
op de Edmund Pettus-brug.

1247
01:19:41,152 --> 01:19:42,361
Me verkiesbaar stellen...

1248
01:19:43,154 --> 01:19:47,450
ging over wat het betekent
om een leider te zijn in Georgia.

1249
01:19:49,911 --> 01:19:52,497
Niets is meer transformatief
in het diepe Zuiden...

1250
01:19:52,580 --> 01:19:56,501
dan een zwarte vrouw van arme afkomst
die kansen krijgt.

1251
01:20:01,214 --> 01:20:05,384
Het was niet eerder gedaan.
Ik kon gebruikmaken van de vrijheid...

1252
01:20:05,468 --> 01:20:07,595
om te proberen
wat nog niemand geprobeerd had.

1253
01:20:07,678 --> 01:20:09,639
STACEY ABRAMS
GOUVERNEUR

1254
01:20:09,722 --> 01:20:14,519
We weten dat opkomst de beste remedie
is voor kiezersonderdrukking.

1255
01:20:15,269 --> 01:20:18,147
We gingen achter iedereen aan
die kon stemmen.

1256
01:20:18,439 --> 01:20:19,857
Heb jullie al gestemd?

1257
01:20:19,941 --> 01:20:22,944
We hebben iedereen nodig.
-Ik zorg dat ze stemmen.

1258
01:20:23,236 --> 01:20:26,614
Geen werk morgen als ze niet stemmen.
-Geweldig.

1259
01:20:26,697 --> 01:20:29,242
Dat moet je doen. Zo krijg je ze.

1260
01:20:29,992 --> 01:20:32,662
Ik heb mensen gesproken die zeggen:

1261
01:20:32,745 --> 01:20:35,873
'Ik heb nog nooit gestemd.
Er komt nooit iemand aan m'n deur.'

1262
01:20:36,290 --> 01:20:39,919
Te vaak gaan politici
alleen naar de mensen die ze kennen.

1263
01:20:40,002 --> 01:20:43,839
En ze praten alleen
met mensen die ze kunnen vertrouwen.

1264
01:20:43,923 --> 01:20:47,009
Doe het. We proberen
geschiedenis te schrijven.

1265
01:20:47,093 --> 01:20:49,136
Ik ga stemmen.
-Zo mag ik het horen.

1266
01:20:49,220 --> 01:20:52,265
Dan pas je je niet aan,
aan de veranderende behoefte.

1267
01:20:52,348 --> 01:20:53,849
Dank je wel.

1268
01:20:54,767 --> 01:20:56,978
Onder democratische landen...

1269
01:20:57,061 --> 01:21:00,022
vallen de Verenigde Staten op...

1270
01:21:00,106 --> 01:21:03,818
door een heel laag opkomstpercentage.

1271
01:21:04,777 --> 01:21:07,989
Politici produceerden het systeem...

1272
01:21:08,072 --> 01:21:10,658
want verkiezingen zijn
gemakkelijker te managen...

1273
01:21:10,741 --> 01:21:12,285
GESCHIEDKUNDIGE

1274
01:21:12,368 --> 01:21:14,412
...met minder kiezers.

1275
01:21:16,122 --> 01:21:17,957
Hallo, Georgia.

1276
01:21:19,208 --> 01:21:21,210
STACEY ABRAMS
GOUVERNEUR

1277
01:21:21,294 --> 01:21:25,798
Ik vroeg aan iedereen:
'Ken je Stacey Abrams?'

1278
01:21:25,881 --> 01:21:28,009
Eindelijk was er iemand.

1279
01:21:28,092 --> 01:21:31,470
'Ik heb haar mobiele nummer.'
Ik zei: 'Geef het aan mij.

1280
01:21:33,014 --> 01:21:34,307
Ik bel haar nu op.'

1281
01:21:34,390 --> 01:21:40,104
Dus ik belde Stacey Abrams en zei:
'Stacey, met Oprah.'

1282
01:21:43,399 --> 01:21:44,817
Weet je wat ze zei?

1283
01:21:44,900 --> 01:21:47,403
'Wacht, ik ga even aan de kant staan.'

1284
01:21:49,238 --> 01:21:51,365
Dames en heren, Stacey Abrams.

1285
01:21:57,496 --> 01:21:59,624
Ik ben Stacey Abrams
en ik stel me verkiesbaar...

1286
01:21:59,707 --> 01:22:02,168
als de volgende gouverneur
van de mooie staat Georgia.

1287
01:22:03,628 --> 01:22:06,464
We spraken met mensen, aan hun deur...

1288
01:22:06,547 --> 01:22:10,593
bij hun kerk, hun moskee,
hun tempel, hun heiligdom, hun synagoge.

1289
01:22:10,926 --> 01:22:14,430
Ik ging naar Dragon Con en ONE Musicfest.

1290
01:22:15,306 --> 01:22:16,932
Ik sprak over echte problemen.

1291
01:22:17,266 --> 01:22:20,936
Over mijn broer en zijn strijd
met verslaving en gevangenschap.

1292
01:22:21,020 --> 01:22:24,440
Er zijn duizenden Walters
in de staat Georgia...

1293
01:22:24,523 --> 01:22:26,984
die alleen geholpen worden
in de gevangenis.

1294
01:22:27,818 --> 01:22:31,447
Ik geloof niet dat Georgia
een staat is van vergelding.

1295
01:22:31,530 --> 01:22:33,658
Ik wil een staat zien van verlossing.

1296
01:22:35,868 --> 01:22:39,872
We gaan het doen.

1297
01:22:39,955 --> 01:22:41,624
Maar ik had ook oplossingen.

1298
01:22:41,707 --> 01:22:45,127
Ik sprak over dingen
waar mensen elke dag om geven.

1299
01:22:45,211 --> 01:22:48,089
Georgia, we hebben je nodig.

1300
01:22:52,510 --> 01:22:56,013
We wilden dat iedereen die kon stemmen,
zou stemmen. Voor mij.

1301
01:22:57,598 --> 01:22:59,600
We hebben het in de hand...

1302
01:22:59,684 --> 01:23:00,518
STEM

1303
01:23:00,601 --> 01:23:05,398
...om Stacey Abrams de volgende gouverneur
van Georgia te maken.

1304
01:23:06,357 --> 01:23:10,820
Applaus voor jullie volgende gouverneur,
Stacey Abrams.

1305
01:23:17,326 --> 01:23:18,536
Dank je, Georgia.

1306
01:23:19,829 --> 01:23:23,124
VERVROEGD STEMMEN GEORGIA
15 OKTOBER - 2 NOVEMBER 2018

1307
01:23:23,207 --> 01:23:28,337
Onze campagne wilde
de aandacht vestigen op vervroegd stemmen.

1308
01:23:28,629 --> 01:23:30,631
Dus ik stemde ook vervroegd.

1309
01:23:31,882 --> 01:23:37,680
Ik kwam bij mijn stembureau met mijn ID
om mijn stem uit te brengen.

1310
01:23:38,514 --> 01:23:40,558
Samen met een aantal camera's...

1311
01:23:40,641 --> 01:23:42,977
want we wilden benadrukken
hoe belangrijk het was.

1312
01:23:44,353 --> 01:23:45,980
Ik geef mijn informatie...

1313
01:23:46,105 --> 01:23:48,816
en de jongedame zegt met angst en beven...

1314
01:23:48,899 --> 01:23:52,611
dat ik niet mag stemmen, omdat ik
een instuurstembiljet heb aangevraagd.

1315
01:23:54,655 --> 01:23:56,699
Ik buig voorover en zeg: 'Nee hoor.'

1316
01:23:57,742 --> 01:24:00,745
Ik heb sinds 1992 in Georgia gestemd...

1317
01:24:00,828 --> 01:24:02,788
en heb nooit
een instuurstembiljet aangevraagd.

1318
01:24:04,123 --> 01:24:06,876
Ze wil graag behulpzaam zijn...

1319
01:24:06,959 --> 01:24:09,670
maar er was iets gebeurd
waardoor haar informatie fout was.

1320
01:24:10,087 --> 01:24:14,508
Haar manager kwam en we kwamen
er samen uit wat er moest gebeuren.

1321
01:24:20,514 --> 01:24:23,225
Het baart me zorgen
dat duizenden mensen...

1322
01:24:23,309 --> 01:24:29,231
probeerden te stemmen zonder
camera's van CNN en MSNBC...

1323
01:24:29,315 --> 01:24:32,276
die ook 'nee' hoorden,
en dachten dat dat het was.

1324
01:24:32,443 --> 01:24:36,864
Zij hadden niet de autoriteit
of kennis om meer te verlangen.

1325
01:24:37,198 --> 01:24:42,328
In de laatste week van vervroegd stemmen
wisten we dat de opkomst enorm was.

1326
01:24:42,411 --> 01:24:44,038
CAMPAGNEMANAGER

1327
01:24:44,121 --> 01:24:46,749
Nog groter dan we verwachtten.
En we zagen...

1328
01:24:46,832 --> 01:24:50,377
een uitzonderlijk onvermogen
van het verkiezingssysteem...

1329
01:24:50,461 --> 01:24:51,712
om de stemmen te verwerken.

1330
01:24:52,254 --> 01:24:57,176
Dat was een waarschuwing dat
verkiezingsdag een probleem zou worden.

1331
01:24:57,259 --> 01:25:01,889
VERKIEZINGSDAG
6 NOVEMBER 2018

1332
01:25:05,935 --> 01:25:09,438
We waren bij Brian Kemp
en z'n familie toen ze kwamen stemmen.

1333
01:25:09,522 --> 01:25:11,482
Het is een ongeldige kaart.

1334
01:25:11,565 --> 01:25:13,484
Ga terug. Ik doe het nog eens.

1335
01:25:13,567 --> 01:25:17,738
Kemp had problemen met stemmen.
Zijn stemkaart zei 'ongeldig'.

1336
01:25:20,533 --> 01:25:22,076
U bracht uw stem uit.

1337
01:25:22,159 --> 01:25:25,538
Als staatssecretaris hebt u
het moeilijker gemaakt voor mensen...

1338
01:25:25,621 --> 01:25:28,165
Daar ben ik het helemaal niet mee eens.

1339
01:25:28,249 --> 01:25:32,253
U hebt geen feitelijke basis
dat het moeilijker is.

1340
01:25:32,336 --> 01:25:37,049
Stemmen is nooit gemakkelijker geweest
in de staat Georgia dan het nu is.

1341
01:25:37,967 --> 01:25:43,556
Een van de races die we volgen
is de gouverneursrace in Georgia.

1342
01:25:43,639 --> 01:25:44,473
STEM HIER

1343
01:25:44,890 --> 01:25:47,184
Van Midtown tot Marietta
zien we lange rijen...

1344
01:25:47,268 --> 01:25:49,144
bij stembureaus in de omgeving.

1345
01:25:50,479 --> 01:25:53,774
We waren hier bij de opening om 7.00 uur.

1346
01:25:53,858 --> 01:25:56,569
Ze zeiden dat de machines niet werkten.

1347
01:25:56,902 --> 01:26:00,322
Om 11.00 uur
werkten de machines eindelijk.

1348
01:26:00,614 --> 01:26:04,118
We staan al vijf uur te wachten.

1349
01:26:04,410 --> 01:26:07,538
Hoe lang wacht u al?
-Zo'n drieënhalf uur.

1350
01:26:07,621 --> 01:26:09,456
Komt u terug?
-Ik heb pijn.

1351
01:26:09,540 --> 01:26:11,667
Ik kom terug.
Ik moet m'n medicijnen hebben.

1352
01:26:11,750 --> 01:26:15,296
De rijen zijn absurd.
Er was een enorm probleem.

1353
01:26:16,589 --> 01:26:19,216
Mensen lopen weg. Dat krijg ik door.

1354
01:26:19,300 --> 01:26:21,552
Mijn ouders zijn burgers.

1355
01:26:21,886 --> 01:26:26,265
Toen ze kwamen stemmen,
hoorden ze dat ze geschrapt waren.

1356
01:26:26,682 --> 01:26:30,853
We kregen duizenden telefoontjes
op onze kiezersbeschermingshotline.

1357
01:26:30,936 --> 01:26:33,939
Gesprekken over mensen
die werden weggestuurd.

1358
01:26:35,065 --> 01:26:36,108
Ik kan deze niet vinden.

1359
01:26:36,191 --> 01:26:38,110
Stemt u normaal hier?
-Ja.

1360
01:26:38,193 --> 01:26:40,988
Uw naam verscheen niet
toen ik ernaar zocht.

1361
01:26:41,363 --> 01:26:45,034
Ik hoor die verhalen doorlopend.

1362
01:26:45,200 --> 01:26:48,537
Sommigen moesten drie uur wachten,
anderen veel langer...

1363
01:26:48,621 --> 01:26:51,206
omdat de stemcomputers
het niet meer deden...

1364
01:26:51,290 --> 01:26:55,044
in het Annistown Elementary-stembureau
dinsdagochtend.

1365
01:26:55,419 --> 01:26:58,422
We wisten tegen wie we vochten.
We deden 't al jaren

1366
01:26:58,505 --> 01:27:01,383
Om het resultaat te zien...

1367
01:27:01,467 --> 01:27:04,386
van opzettelijke onderfinanciering
van verkiezingen...

1368
01:27:04,470 --> 01:27:07,306
en het opzettelijk niet trainen
van verkiezingspersoneel.

1369
01:27:07,389 --> 01:27:10,142
Hij ging dinsdagochtend stemmen.

1370
01:27:10,225 --> 01:27:12,811
Hij gaf z'n ID en toen...

1371
01:27:12,895 --> 01:27:15,606
Ze zei: 'Mr Whitten. Stop.
U hebt al gestemd.'

1372
01:27:15,689 --> 01:27:17,775
Ik zei: 'Nee, dat zou ik weten.'

1373
01:27:17,858 --> 01:27:21,278
Ik zie dat u al gestemd hebt
enkele dagen geleden.

1374
01:27:21,362 --> 01:27:24,782
Opzettelijke schrappingen
en samenvoegingen van stembureaus.

1375
01:27:25,240 --> 01:27:28,369
Ze combineerden twee locaties
en gaven ons drie machines.

1376
01:27:28,452 --> 01:27:30,663
De vorige verkiezing waren er twaalf.

1377
01:27:30,955 --> 01:27:33,916
Opzettelijk gebrek aan training voor
instuur- en voorlopige biljetten.

1378
01:27:33,999 --> 01:27:36,794
Alles kwam samen.

1379
01:27:36,961 --> 01:27:40,214
Studenten stonden niet op de lijst.

1380
01:27:40,881 --> 01:27:45,636
Zij gebruikten voorlopige biljetten.
Die waren op een gegeven moment op.

1381
01:27:45,970 --> 01:27:47,221
EXTRA STEMUREN

1382
01:27:47,304 --> 01:27:48,973
Er was geen houden aan.

1383
01:27:50,474 --> 01:27:53,602
Mensen wilden gehoord worden...

1384
01:27:53,686 --> 01:27:56,438
maar niemand luisterde.

1385
01:28:02,361 --> 01:28:07,783
Op verkiezingsavond wist ik
dat het vreselijk was misgelopen.

1386
01:28:10,035 --> 01:28:12,079
Kijk even naar de nummers nu.

1387
01:28:12,162 --> 01:28:15,541
Ze zitten dichter op elkaar.
Met een verschil van maar 60.000.

1388
01:28:15,624 --> 01:28:19,336
Sommige county's moeten de instuur-
en voorlopige biljetten nog tellen.

1389
01:28:19,420 --> 01:28:23,090
Er zijn nog 22.000 biljetten niet geteld.

1390
01:28:26,010 --> 01:28:31,265
Tegen 01.00 uur wist ik
dat het nog niet beslist was.

1391
01:28:33,642 --> 01:28:36,437
Ik zeg jullie nu dat er nog
stemmen geteld worden.

1392
01:28:37,104 --> 01:28:39,356
Stemmen willen gehoord worden.

1393
01:28:40,149 --> 01:28:45,279
In de hele staat worden de dromen
van kiezers geopend in instuurbiljetten...

1394
01:28:45,612 --> 01:28:49,700
en we geloven dat een sterker Georgia
binnen handbereik is.

1395
01:28:51,035 --> 01:28:55,539
Maar niet tot alle stemmen gehoord zijn.

1396
01:28:56,290 --> 01:29:00,252
Ik beloof dat we ervoor zorgen
dat elke stem geteld wordt.

1397
01:29:01,211 --> 01:29:02,421
Elke stem.

1398
01:29:06,675 --> 01:29:10,846
We hoorden van 40.000 mensen tot nu toe...

1399
01:29:10,929 --> 01:29:13,891
over de problemen die ze hadden...

1400
01:29:13,974 --> 01:29:15,517
JURIDISCH ADVISEUR CAMPAGNE

1401
01:29:15,601 --> 01:29:17,352
...met het systeem door heel Georgia.

1402
01:29:17,978 --> 01:29:22,816
Onze mensen doorkruisten de staat
om al de verhalen te verzamelen.

1403
01:29:23,025 --> 01:29:26,820
We hebben zaken aangespannen
om te vechten voor die stemmen.

1404
01:29:27,196 --> 01:29:29,531
Elke dag werden er stemmen gevonden.

1405
01:29:29,615 --> 01:29:33,160
Er waren rechtszaken
waarmee stemmen gewonnen werden.

1406
01:29:34,369 --> 01:29:39,833
Het was zo'n duidelijk
en vernietigend iets.

1407
01:29:41,001 --> 01:29:46,173
Waar je ook was, er waren mensen
die problemen hadden met stemmen.

1408
01:29:46,256 --> 01:29:49,343
Gouverneur Deal rolde donderdag
het rode tapijt uit...

1409
01:29:49,426 --> 01:29:52,012
voor Brian Kemp, als gekozen gouverneur.

1410
01:29:52,096 --> 01:29:54,306
De staat heeft de verkiezing
nog niet gecertificeerd.

1411
01:29:54,389 --> 01:29:57,267
Zelfs als 100% van die stemmen
voor haar zijn...

1412
01:29:57,351 --> 01:30:02,773
winnen we nog met een
vijftig-procent-plus-één-meerderheid.

1413
01:30:02,856 --> 01:30:06,735
Het is veel meer dan dat,
dus we gaan verder met de transitie.

1414
01:30:07,402 --> 01:30:08,403
Brian Kemp...

1415
01:30:09,321 --> 01:30:15,285
heeft 25.622 stemmen...

1416
01:30:16,829 --> 01:30:20,415
boven de drempel voor
een tweede verkiezingsronde.

1417
01:30:22,626 --> 01:30:25,337
25.000 stemmen...

1418
01:30:25,921 --> 01:30:31,635
van de bijna vier miljoen
die uitgebracht zijn, zijn een probleem.

1419
01:30:32,928 --> 01:30:35,139
Hij zegt zelf...

1420
01:30:35,222 --> 01:30:38,433
dat er nog minstens
25.000 stemmen niet geteld zijn.

1421
01:30:39,017 --> 01:30:41,645
En nog eens honderden
of zelfs duizenden...

1422
01:30:41,728 --> 01:30:44,857
waar we elke dag van horen
of die we ontdekken.

1423
01:30:46,483 --> 01:30:48,861
Mensen van Georgia verdienen het
dat hun stem telt.

1424
01:30:49,486 --> 01:30:52,489
Aanhangers van Abrams
stonden buiten het gouverneurskantoor...

1425
01:30:52,573 --> 01:30:54,032
tijdens Kemps nieuwsconferentie...

1426
01:30:54,116 --> 01:30:57,035
overtuigd dat de ongetelde stemmen
genoeg waren voor een tweede ronde.

1427
01:30:57,870 --> 01:31:01,623
Ze arresteerden me
omdat ik niet weg wilde gaan.

1428
01:31:01,999 --> 01:31:04,960
Ik werd geboeid en opgesloten...

1429
01:31:05,502 --> 01:31:08,130
want ik sprak met mijn kiezers
hun bezorgdheid uit.

1430
01:31:08,213 --> 01:31:09,131
STAATSSENATOR

1431
01:31:09,214 --> 01:31:11,049
We willen dat elke stem telt.

1432
01:31:13,635 --> 01:31:15,554
OFFICIEEL VOORLOPIG STEMBILJET

1433
01:31:15,637 --> 01:31:19,892
Uiteindelijk hadden we 17.000 stemmen
te weinig voor een tweede ronde.

1434
01:31:20,392 --> 01:31:24,438
De biljettenstrijd in Georgia's
gouverneursrace is voorbij.

1435
01:31:24,521 --> 01:31:27,232
Brian Kemp is de officiële winnaar.

1436
01:31:27,316 --> 01:31:29,568
GOUVERNEUR

1437
01:31:30,986 --> 01:31:32,571
Ik was erg boos.

1438
01:31:32,654 --> 01:31:34,239
Ik ben nog steeds erg boos.

1439
01:31:38,410 --> 01:31:39,536
Heel erg boos.

1440
01:31:40,996 --> 01:31:42,414
Vergis je niet.

1441
01:31:42,831 --> 01:31:47,711
De voormalige staatssecretaris
handelde bewust en opzettelijk.

1442
01:31:47,794 --> 01:31:50,923
Deskundigen en hyper-partijdigen
zien wat ik zeg...

1443
01:31:51,006 --> 01:31:53,091
als een afwijzing van de normale orde.

1444
01:31:53,300 --> 01:31:56,261
Ik moet aardige dingen zeggen
en mijn lot accepteren.

1445
01:31:56,762 --> 01:31:59,306
Ik mag dit moment niet gebruiken...

1446
01:31:59,473 --> 01:32:02,684
om aan te geven wat er misging
of een oplossing te eisen.

1447
01:32:03,310 --> 01:32:08,607
Als een leider moet ik mijn woede
niet tonen en stil zijn.

1448
01:32:09,399 --> 01:32:13,111
Maar stoïcisme is een luxe
en stilte is een wapen...

1449
01:32:13,195 --> 01:32:15,447
voor hen die de stem van mensen
willen onderdrukken.

1450
01:32:15,739 --> 01:32:17,115
Ik erken m'n verlies niet.

1451
01:32:17,199 --> 01:32:20,369
De erosie van onze democratie
is niet juist.

1452
01:32:22,663 --> 01:32:26,667
Gisteravond eindigde
mijn tegenstandster haar campagne.

1453
01:32:26,750 --> 01:32:30,754
De verkiezing is voorbij
en ik ben vereerd dat ik gekozen ben.

1454
01:32:32,297 --> 01:32:34,883
ALS STAATSSECRETARIS
OVERZAG BRIAN KEMP HET SCHRAPPEN...

1455
01:32:34,967 --> 01:32:37,302
VAN 1,4 MILJOEN MENSEN
VAN DE KIEZERSLIJSTEN IN GEORGIA.

1456
01:32:37,386 --> 01:32:40,764
MET DE GROOTSTE ZUIVERING OP ÉÉN DAG
IN DE GESCHIEDENIS...

1457
01:32:40,847 --> 01:32:44,268
SCHRAPTE HIJ 107.000 MENSEN
VOOR NIET REGELMATIG STEMMEN.

1458
01:32:44,351 --> 01:32:49,356
Mijn verantwoordelijkheid als dochter
van Robert en Carolyn Abrams...

1459
01:32:49,439 --> 01:32:53,652
als kleindochter van mensen
die geen kiesrecht hadden...

1460
01:32:53,735 --> 01:32:56,613
als achterkleindochter van slaven...

1461
01:32:56,697 --> 01:33:01,827
was om tijdens deze verkiezing te praten
over het systeem dat dit toestond.

1462
01:33:03,120 --> 01:33:05,497
We besloten die avond...

1463
01:33:06,248 --> 01:33:10,335
dat we zouden eisen
dat het systeem hersteld werd.

1464
01:33:11,003 --> 01:33:15,590
De winst van je tegenstander erkennen,
is toegeven dat het systeem goed werkte.

1465
01:33:16,008 --> 01:33:20,637
Ik weiger te geloven dat een systeem
dat onze democratie moet beschermen...

1466
01:33:20,721 --> 01:33:22,180
goed werkte.

1467
01:33:29,688 --> 01:33:31,356
In 2020 en verder...

1468
01:33:31,440 --> 01:33:34,109
vechten we tegen kiezersonderdrukking
waar het plaatsvindt.

1469
01:33:34,609 --> 01:33:37,988
Ten eerste, help mensen
om zich te registreren.

1470
01:33:38,071 --> 01:33:43,076
Hallo, Nina. Ik ben Stacey Abrams.
Hartelijk dank dat je...

1471
01:33:43,160 --> 01:33:46,079
mensen helpt
om op de kiezerslijst te blijven.

1472
01:33:46,163 --> 01:33:48,707
Als je gelooft
in 'één persoon, één stem'...

1473
01:33:48,790 --> 01:33:51,001
als je gelooft
in representatieve overheid...

1474
01:33:51,084 --> 01:33:53,420
dan vecht je voor deze democratie.

1475
01:33:53,503 --> 01:33:55,922
Als je het nu invult,
doen wij het op de post.

1476
01:33:56,173 --> 01:33:57,299
Hier tekenen.

1477
01:33:57,632 --> 01:33:59,384
Onze macht zit in onze stem.

1478
01:34:00,218 --> 01:34:01,803
Letterlijk en figuurlijk.

1479
01:34:02,387 --> 01:34:06,975
Als we ervoor kiezen om stil te zijn,
geven we die macht op.

1480
01:34:07,309 --> 01:34:09,728
De dag dat we vieren
dat we Amerikaan zijn.

1481
01:34:10,062 --> 01:34:13,315
Vandaag wordt het stemrecht
van retournerende burgers hersteld.

1482
01:34:16,443 --> 01:34:20,155
Maak een plan. Ga stemmen
en zorg dat je stem geteld wordt.

1483
01:34:20,238 --> 01:34:23,700
Vraag je vrienden en familie
of ze een plan hebben.

1484
01:34:23,784 --> 01:34:26,870
Neem niet zomaar aan
dat je geregistreerd bent.

1485
01:34:26,953 --> 01:34:31,750
Controleer of je misschien geschrapt bent.
Of dat je stembureau verplaatst is.

1486
01:34:31,833 --> 01:34:35,253
Stem zo vroeg mogelijk.
Neem je vrienden mee.

1487
01:34:35,337 --> 01:34:37,130
Praat met je buren over stemmen.

1488
01:34:37,214 --> 01:34:40,050
Bel je ouders en vraag
of ze gestemd hebben.

1489
01:34:40,133 --> 01:34:43,136
Zorg dat mensen weten
wat hun district is...

1490
01:34:43,220 --> 01:34:44,638
waar hun stembureau is.

1491
01:34:44,721 --> 01:34:49,559
Ga naar het stembureau en ga niet weg
tot je gestemd hebt.

1492
01:34:49,643 --> 01:34:51,853
Ze waarschuwden
dat de wachttijd lang kon zijn.

1493
01:34:51,937 --> 01:34:54,564
Is tweeënhalf uur, of drie, vier uur...

1494
01:34:54,648 --> 01:34:58,110
aanvaardbaar voor je, David?
-Het is het waard.

1495
01:34:58,193 --> 01:35:03,532
Mensen zijn gestorven voor dit recht.
Ik blijf zo lang het nodig is.

1496
01:35:03,615 --> 01:35:06,910
Het is een zaak van leven of dood.

1497
01:35:07,285 --> 01:35:09,079
De rechtbank zal ons niet redden.

1498
01:35:09,162 --> 01:35:11,832
De rechters ook niet.
De mensen moeten het doen.

1499
01:35:12,499 --> 01:35:15,544
Als we gaan stemmen,
kunnen we kiezen wie we willen.

1500
01:35:15,627 --> 01:35:19,840
We kunnen doen wat we willen doen
en zorgen dat onze stem gehoord wordt.

1501
01:35:20,173 --> 01:35:24,219
De strijd voor kiesrecht moet
als een burgerrecht aangepakt worden.

1502
01:35:25,011 --> 01:35:28,181
De wens om bepaalde mensen
niet te laten stemmen...

1503
01:35:28,265 --> 01:35:31,143
is een realiteit
die we moeten willen aanvechten.

1504
01:35:31,226 --> 01:35:35,605
Tenzij we dat doen
en handelen naar die realiteit...

1505
01:35:35,689 --> 01:35:39,025
zien we niet de vooruitgang
die we in dit land willen.

1506
01:35:39,109 --> 01:35:41,570
VRIJHEIDSSTRIJDERS
VOOR KIESRECHT

1507
01:35:41,653 --> 01:35:44,489
Ik geloof in onze democratie
en in ons land.

1508
01:35:44,573 --> 01:35:47,868
Het sterkste patriottisme zegt...

1509
01:35:47,951 --> 01:35:51,121
dat iedereen telt, elke stem telt.

1510
01:35:51,204 --> 01:35:53,582
We gaan doen wat we kunnen
om daarvoor te zorgen.

1511
01:35:57,252 --> 01:35:58,587
BROER VAN GEORGE FLOYD

1512
01:35:58,670 --> 01:36:01,089
Denk niet dat je niet meetelt. Ga stemmen.

1513
01:36:02,007 --> 01:36:05,260
Verzamel informatie
en weet op wie je gaat stemmen.

1514
01:36:06,553 --> 01:36:08,054
We zijn met velen.

1515
01:36:09,890 --> 01:36:11,808
We zijn met velen.
-Dat klopt.

1516
01:36:12,893 --> 01:36:14,102
We zijn met velen.

1517
01:36:14,186 --> 01:36:15,228
We zijn met velen.

1518
01:36:24,571 --> 01:36:27,616
DE VOORVERKIEZING VAN JUNI 2020
IN GEORGIA KAMPTE...

1519
01:36:27,699 --> 01:36:30,035
MET VEEL PROBLEMEN...

1520
01:36:30,118 --> 01:36:33,747
VAN NIET WERKENDE MACHINES
TOT WACHTTIJDEN VAN 8 UUR.

1521
01:36:33,830 --> 01:36:37,667
VOORAL IN GEMEENSCHAPPEN
WAAR VEEL AFRO-AMERIKANEN WONEN.

1522
01:36:39,169 --> 01:36:42,380
IN JULI 2020 GING HET HOOGGERECHTSHOF
AKKOORD MET EEN UITSPRAAK...

1523
01:36:42,464 --> 01:36:46,676
DIE MOGELIJK BIJNA 800.000 VAN FLORIDA'S
RETOURNERENDE BURGERS...

1524
01:36:46,760 --> 01:36:48,720
ZOU VERBIEDEN TE STEMMEN.

1525
01:36:48,803 --> 01:36:50,889
HUN KIESRECHT IS IN GEVAAR.

1526
01:36:53,308 --> 01:36:57,270
ONDANKS CONSERVATIEF VERZET
TEGEN LANDELIJK STEMMEN PER POST...

1527
01:36:57,354 --> 01:37:00,440
STAAN VEEL STATEN HET TOE,
INCLUSIEF KRITIEKE STATEN...

1528
01:37:00,524 --> 01:37:03,276
ALS ARIZONA, FLORIDA, GEORGIA, OHIO,
PENNSYLVANIA EN WISCONSIN.

1529
01:37:03,360 --> 01:37:06,363
ER IS GEEN BEWIJS DAT STEMMEN PER POST
TOT VEEL STEMFRAUDE LEIDT.

1530
01:37:08,740 --> 01:37:12,619
VOLGENS HET
ELECTORALE INTEGRITEITSPROJECT...

1531
01:37:12,702 --> 01:37:17,123
STAAN DE VS-VERKIEZINGEN ONDERAAN
VERGELEKEN MET WESTERSE DEMOCRATIEËN.

1532
01:37:18,083 --> 01:37:20,835
WE HEBBEN ALLEMAAL
DE MACHT OM DAT TE VERANDEREN.

1533
01:37:20,919 --> 01:37:26,883
MET ÉÉN STEM PER KEER.

1534
01:37:46,152 --> 01:37:50,782
Registreer u om te stemmen
en controleer uw registratiestatus.

1535
01:37:50,865 --> 01:37:54,035
Serieus. Controleer
of u geregistreerd bent...

1536
01:37:54,286 --> 01:37:56,371
op AllInTheFilm.com.

1537
01:37:56,830 --> 01:37:58,790
Word geen slachtoffer van zuivering.

1538
01:37:58,873 --> 01:38:02,335
Controleer de informatie
van uw registratie.

1539
01:38:02,919 --> 01:38:04,379
Update waar nodig.

1540
01:38:09,342 --> 01:38:12,262
En bewaar het bewijs.

1541
01:38:12,554 --> 01:38:16,391
Maak een screenshot,
zodat niemand het kan tegenspreken.

1542
01:38:16,474 --> 01:38:17,726
Wees geïnformeerd.

1543
01:38:18,268 --> 01:38:23,648
Welke documenten of identificatie
hebt u in uw staat nodig?

1544
01:38:24,024 --> 01:38:26,276
Bereid het stemmen voor.

1545
01:38:26,359 --> 01:38:27,485
Maak een plan.

1546
01:38:27,902 --> 01:38:30,989
Zoek de locatie en openingstijden
van uw stembureau op.

1547
01:38:31,281 --> 01:38:35,160
Hoe komt u daar?
Wat kunt u doen om veilig te zijn...

1548
01:38:35,327 --> 01:38:39,623
bij het stemmen
om sociale afstand te kunnen houden.

1549
01:38:40,373 --> 01:38:43,209
In sommige staten mag iedereen
een stembiljet insturen.

1550
01:38:43,293 --> 01:38:45,378
Andere staten zijn strenger.

1551
01:38:45,670 --> 01:38:47,714
Ga naar AllInTheFilm.com...

1552
01:38:47,797 --> 01:38:51,217
voor details over uw staat
en hoe u een stembiljet kunt aanvragen.

1553
01:38:51,301 --> 01:38:55,138
Ga naar 2020census.gov
en vul uw volkstellingsformulier in.

1554
01:38:55,221 --> 01:38:59,351
Zorg dat uw gemeenschap meetelt
en help grensmanipulatie voorkomen.

1555
01:38:59,559 --> 01:39:03,605
En het belangrijkst: ken uw rechten.

1556
01:39:03,980 --> 01:39:07,651
Staat u in de rij tijdens sluitingstijd,
blijf dan staan.

1557
01:39:07,734 --> 01:39:09,444
U hebt het recht om te stemmen.

1558
01:39:09,569 --> 01:39:11,905
Maakt u een fout op het stembiljet
vraag dan een nieuwe.

1559
01:39:11,988 --> 01:39:15,659
Als de machines het niet doen,
vraag dan een papieren biljet.

1560
01:39:15,742 --> 01:39:19,454
Kunnen ze uw naam niet vinden,
vraag dan een voorlopig biljet.

1561
01:39:19,537 --> 01:39:23,708
Als er problemen zijn op verkiezingsdag...

1562
01:39:24,000 --> 01:39:26,378
bel dan de Election Protection Hotline.

1563
01:39:26,461 --> 01:39:28,797
866-OUR-VOTE.

1564
01:39:28,880 --> 01:39:30,590
Hebt u dat?
-Gaat u ervoor?

1565
01:39:30,674 --> 01:39:32,175
Perfect.

1566
01:39:32,258 --> 01:39:33,885
Vertel het letterlijk aan iedereen.

1567
01:39:33,968 --> 01:39:35,220
Iedereen.
-Iedereen.

1568
01:39:35,303 --> 01:39:36,805
Iedereen die u kent.

1569
01:39:36,888 --> 01:39:39,766
Letterlijk iedereen die u kent.



