Downloaded from YTS.MX
Verborgen in 's werelds iconische monumenten
zit een ongelooflijk oude kennis van de zon.
Official YIFY movies site: YTS.MX
Onze band met de zon en de hemel is echt tijdloos.
Twee keer per jaar, wanneer de zon de aarde verlicht,
worden die geheimen onthuld.
Heel deze ruimte is gebouwd omwille van dat ene tijdstip.
Al duizenden jaren lang
staan er in beschavingen die elkaar niet kennen
oude bouwwerken perfect in het verlengde van de zon.
En dat telkens op dezelfde dag: de equinox.
Ze hebben een unieke tempel gebouwd, dus daar moet wel iets achter zitten.
Elke tempel is een wonder op het vlak techniek en astronomie.
Het is een wonder wat ze hebben bereikt met de technologie van toen.
Hoe konden toenmalige astronomen dit fenomeen overal ter wereld creëren?
Overal ter wereld vierde de mens het verschijnen van de zon
op de dag van de equinox.
Het is 06.15 uur in Cambodja.
Vandaag begint de equinox,
een fenomeen dat zich maar twee keer per jaar voordoet.
Op dat moment duren dag en nacht ongeveer even lang overal op aarde.
In Zuidoost-Azië wachten ze op de zon.
Er staat een massa volk bij de bekende tempel van Angkor Wat.
Ze zijn hier om een oud maar spectaculair special effect te zien.
De zon komt precies ten oosten van de centrale toren op.
Maar het moment van de waarheid moet nog komen.
De zon is in alle culturen belangrijk, vooral in oude culturen,
omdat de zon ervoor zorgde dat mensen konden overleven.
Zonder zon kon je niet overleven.
Het is geen toeval dat de zon verafgood werd in oude culturen.
We voelen ons nog steeds verbonden met de zon.
Alle beschavingen die we hebben bestudeerd, ook prehistorische,
hadden interesse in de zon, de maan en de sterren.
Op de dag van de equinox wordt onze obsessie voor de zon zichtbaar
overal waar bouwwerken uit de oudheid staan.
3200 kilometer westwaarts lijsten de ramen
van de Padmanabhaswamytempel het zonlicht perfect in.
Ook in Egypte zien we vuurwerk van de ondergaande zon.
Ze verdwijnt achter de schouder van de Sfinx
met de Piramide van Chefren er vlak achter.
De megalithische tempels van Mnajdra in Europa
zijn duizend jaar ouder dan de piramides.
Ook hier vindt tijdens de equinox een fenomeen met het zonlicht plaats.
Op de Amerikaanse continenten, in Chichén Itzá in Mexico,
zien we een lichtspektakel van wel 1000 jaar oud,
wanneer de schaduw van een slang
over de tempel van de slangengod kruipt.
Volkeren van verschillende continenten, tijdperken en culturen
eerden allemaal de zon.
Ze observeerden de natuurlijke cycli heel nauwkeurig.
Ze volgden nauwgezet wat er in de hemel gebeurde.
En die kennis hebben ze in die bouwwerken verwerkt.
Als we die plekken bestuderen,
zien we niet alleen welke vaardigheden die culturen hadden,
maar ook hoe belangrijk de tijd, astronomie en de zon waren
in een mensenleven.
Het is bijna niet te geloven dat ze zulke monumenten konden bouwen.
In de moderne wereld zou je al snel vergeten
dat toen de mensheid ontstond
elke beschaving op aarde afhankelijk was van de zon.
Ook in de prehistorie, toen er nog geen schrift of landbouw was,
was er al een interesse voor de hemel.
Daar vinden we overal ter wereld aanwijzingen van.
Astronomie was de eerste wetenschap.
Alleen astronomie maakt een betrouwbare kalender mogelijk.
Je kunt niet aan landbouw doen, zaaien of ploegen
als je niet weet welke periode van het jaar het is.
Ze moesten weten wat de zon ging doen om te kunnen overleven.
In de zomer kantelt het noordelijke halfrond in de richting van de zon,
waardoor de dagen langer zijn.
In de winter helt het weg van de zon en is het kouder en donkerder.
Maar wanneer het seizoen wisselt, staat de zon loodrecht op de evenaar
en worden beide halfronden gelijk belicht door onze ster.
Op dat moment duren dag en nacht bijna overal ter wereld even lang:
Twaalf uur.
Het woord equinox komt van het Latijn equinoctium,
en het verwijst naar het feit dat de nacht dan even lang is als de dag.
De duisternis van de winter is voorbij
en na de equinox worden de dagen weer langer.
Het licht zorgt voor leven.
De equinox bevestigt dat de wereld en het heelal weer ontwaken.
Je overlevingskansen worden weer groter.
Oude beschavingen ontwikkelden astronomische kennis
om onze cyclus om de zon nauwkeurig te volgen.
Daarna volgden de technische vaardigheden
om die cyclus in steen te eren.
Maar de vraag is: Hoe hebben ze dat gedaan?
Archeologe dr. Sarah Klassen
vindt de uitlijning met de zon tijdens de equinox
één van de knapste kenmerken van de tempel in Angkor Wat.
Sarah gebruikt moderne technologie
om de geheimen van deze oude gebouwen te ontdekken.
Dit is een tachymeter en die gebruiken we
om bepaalde locaties heel nauwkeurig in kaart te brengen.
Hier meten we er de architectuur van Angkor Wat mee.
Als we die gegevens in de computer ingeven,
zien we hoe de tempel is gebouwd en wat de hoeken en afstanden zijn
tussen de verschillende elementen.
De tempel van Angkor Wat is 800 jaar geleden gebouwd
door keizer Suryavarman II. Hij staat in het midden van z'n keizerrijk.
De oude Khmer beschikten kennelijk over geraffineerde technologie.
Dat zie je aan de schaal en nauwkeurigheid van hun bouwwerken.
Vooral tijdens de equinox wordt die verfijning duidelijk.
Angkor ligt in het verlengde van de opkomende equinoxzon.
Eén raster loopt van noord naar zuid
en het andere van west naar oost in de richting van de equinoxzon.
Vanaf de westelijke poort loopt een recht pad
naar het hart van de tempel, maar uit moderne metingen blijkt
dat het pad niet perfect oostwaarts loopt.
Het bijzondere aan Angkor
is dat het niet perfect overlapt met de windrichtingen.
Er is een afwijking van een halve graad.
Voor deze oude meesters in astronomie
zou een halve graad een enorme fout betekenen.
Maar het is helemaal geen vergissing.
Het is gebaseerd op een geniaal wiskundig inzicht.
Het is best geniaal.
Het is vast gedaan opdat de zon tijdens de equinox
precies boven de middelste tempel zou staan.
De equinoxzon verschijnt namelijk perfect in het oosten aan de horizon,
maar tijdens de minuten dat de zon naar de punt van de toren klimt,
gaat de zon ook wat naar rechts,
ongeveer een halve graad naast het oosten.
Dus als de toren pal in het oosten staat,
zou de zon naast de toren hangen als ze de punt bereikt.
De architect bedacht een simpele oplossing.
Hij liet heel het complex
met een halve graad van de windrichtingen afwijken.
Om de westelijke poort,
de punt van de toren en de zon op één lijn te krijgen,
is heel veel vaardigheid nodig.
Acht eeuwen later is het nog steeds een berekend wiskundig wonder.
Het toont aan dat de equinox een cruciaal moment was
waarvoor heel het tempelcomplex werd gebouwd.
De schoonheid van Angkor Wat zit in de wiskunde.
Je ziet dat alles aan het complex tot in de details is gepland
met een wiskundige precisie.
Nu ik hier vijf jaar heb gewerkt,
ben ik zo blij dat ik het moment kan bijwonen
waar heel dit complex voor is gebouwd.
De energie van de menigte en al die opwinding...
Dit is een bijzonder moment.
Een fractie, een halve graad, maakt het verschil.
Ze vingen de zon op de punt van de middelste toren van Angkor Wat.
Ze gebruikten de zon om een statement te maken over hun geloof
en in dit geval ook hun macht en plek in het heelal.
De tempels die we vandaag zien,
zagen er in het verleden vast anders uit.
Mogelijk was de tempel bekleed met goud,
dus je kunt je wel voorstellen hoe het eruitzag met de zon op de toren.
Het was een machtig moment.
De architecten van de keizer hebben alles goed gedaan tot in de details.
Angkor Wat is één van de mooiste oude bezienswaardigheden ter wereld,
maar er zijn er nog meer die de equinoxzon vieren
met een spectaculaire lichtshow.
Wanneer de equinoxzon Cambodja verlaat,
zet ze haar reis rond de wereld voort.
3200 kilometer naar het westen, in Kerala aan de zuidkust van India,
moeten de mensen wachten tot de zon ondergaat om het effect te zien.
De prachtige tempel van Sree Padmanabhaswamy
heeft een mooie, gebeeldhouwde toren
die 400 jaar na Angkor Wat is gebouwd.
Door een verticale reeks openingen
gaat de equinoxzon onder in het westen als een lift.
Om de vijf minuten wordt een hele verdieping verlicht.
Nog een kwart van de wereld verderop, in het Oude Egypte,
raakt de ondergaande equinoxzon twee iconische monumenten:
De Sfinx van Gizeh en de Piramide van Chefren.
Beide monumenten zouden zo'n 4500 jaar geleden gebouwd zijn.
Tijdens de equinox verdwijnt de zon achter de schouder van de sfinx
met de Piramide van Chefren er vlak achter.
De uitlijning van de Piramiden van Gizeh onder de ondergaande zon
is heel precies, tot op 1/15 van een graad.
Mogelijk hebben geleerden dit gedaan met een simpel instrument.
Wie een gebouw wil oriënteren volgens de windrichtingen.
kan de Indische cirkelmethode gebruiken.
Je steekt een paal in de grond en observeert z'n schaduw
van 's morgens tot 's avonds.
Je markeert op de grond hoe die schaduw zich verplaatst.
Dan neem je een touw van dezelfde lengte als die houten stok.
Je bindt het om die paal en tekent een cirkel op de grond.
Die cirkel snijdt de lijn op twee punten.
En de lijn die deze twee punten verbindt,
loopt perfect van oost naar west.
Als je het van bovenaf bekijkt, dan overlapt het perfect
met de punten van een kompas.
Deze methode is zo simpel en nauwkeurig
dat die mogelijk door om het even welke beschaving toegepast werd.
Op de dag van de equinox
zet de zon haar weg voort naar Europa
en werpt haar licht op de Middellandse Zee.
Op het eiland Malta gebeurt er iets ongelooflijk.
De dageraad verlicht een prehistorische tempel
die 1000 jaar ouder is dan de piramiden met buitengewone precisie.
De zonnestralen raken precies het midden van een oud altaar.
Alles hier draait om de equinox.
De positie van de zon bepalen tijdens de equinox is heel moeilijk.
Het is ongelooflijk dat sommige beschavingen daarin geslaagd zijn.
Het is een astronomisch en architecturaal wonder
van 5500 jaar oud.
De mensen in Malta bouwden geweldige en enorme structuren.
Ze bouwden er zoveel op zo'n kleine archipel.
Zoiets is elders nooit gebeurd.
De tempel van Mnajdra is één van de oudste tempels ter wereld.
Sommige bouwstenen wegen wel 30 ton.
Ongeveer zo zwaar als vijf volwassen olifanten.
Ze waren kennelijk niet zo primitief. Ze hadden vaardigheden en kennis.
Niet te geloven dat dit speciaal voor de equinox is gebouwd.
In de voorbije tien jaar heeft archeoastronoom Tore Lomsdalen
geprobeerd te achterhalen hoe ze dat hebben gedaan.
Ik sta er telkens van te kijken en denk na over hun kennis.
Ze hebben unieke tempels gebouwd. Daar moet iets achter zitten.
In Mnajdra zijn er drie tempels. Ze liggen in een klaverbladpatroon.
Ze liggen in verschillende richtingen.
Eén ervan is gericht naar het oosten en de opgaande equinoxzon.
Ze wisten wat er aan de hand was in de hemel.
Ze observeerden de oostelijke horizon
om te zien waar de zon precies opkwam het hele jaar door.
Niet alleen de dagen variëren in lengte tijdens het jaar,
maar ook de plek waar de zon opkomt aan de oostelijke horizon.
In december komt de zon op ter hoogte van het zuidelijkste punt.
In het midden van de zomer ter hoogte van het noordelijkste punt.
Tijdens de equinox komt de zon pal in het oosten op.
Dat zou in het midden van beide uitersten moeten liggen.
Dat middelste punt lag dicht genoeg bij de equinox
om een tempel te bouwen die in het verlengde ervan lag.
Tore denkt dat de bouwers deze methode gebruikten
om de zon het hele jaar door te kunnen volgen.
Volgens hem is Mnajdra een stenen kalender.
Hij vindt een aanwijzing op de winterzonnewende-positie.
Mogelijk was deze put een markeerpunt voor de bouwers
toen ze Mnajdra in het verlengde van de winterzonnewende wilden bouwen.
Hij ligt perfect in het verlengde.
Mogelijk was er ook een markeerpunt voor de equinox.
Maar deze methode is niet zo nauwkeurig.
Zeker niet op zo'n steile rots als Mnajdra.
Als de zon hoog genoeg staat om gezien te kunnen worden,
is ze al uitgeweken naar één kant.
Dan zie je een positie die niet pal in het oosten ligt.
Het zal net iets meer naar links of rechts van het oosten liggen.
Die afwijking is inbegrepen in deze methode.
Deze methode is waarschijnlijk alleen gebruikt voor de eerste tempel.
Het was vermoedelijk één ruimte die uitkeek op de horizon.
De equinoxzon zou schuin in de tempel hebben geschenen
en een kant van het altaar geraakt hebben, niet het midden.
Maar later werd de tempel opnieuw gebouwd
met nieuwe astronomische kennis.
Hun astronomische kennis evolueerde,
waardoor ze de tempel steeds nauwkeuriger konden oriënteren
in de richting van de equinoxzonsopgang.
Het zou zomaar eens kunnen dat die nieuwe kennis 's nachts werd opgedaan.
In Malta hadden de astronomen uit de oudheid een nieuwe methode nodig
om hun tempel in het verlengde van de equinoxzon te bouwen.
Blijkbaar stond het antwoord in de sterren geschreven.
Ze oriënteerden zich op sterren
die op een bepaalde positie staan wanneer de equinoxzon opgaat.
Dat zijn heel nauwkeurige ijkpunten voor dit fenomeen.
Astronomen geloven dat ze deze zuilen gebruikten
om hun waarnemingen op aan te duiden.
Deze putjes stellen vermoedelijk de sterren van het Zevengesternte voor,
ook wel de Zeven Zusters genaamd.
Ze zijn helder en duidelijk zichtbaar aan de nachtelijke hemel.
Het Zevengesternte komt toevallig precies in het oosten op.
Ze liggen in het verlengde van de equinoxzon.
De zon verandert van positie aan de horizon,
maar deze sterren verschijnen altijd op dezelfde plek
omdat ze 30 miljoen keer verder van ons liggen dan de zon.
Je kunt bijna elke nacht het Zevengesternte zien opkomen.
Het is op die plek dat de zon opkomt op de dag van de equinox.
Het pronkstuk van de nieuwe tempel was het centrale altaar
dat het licht van de opgaande equinoxzon opving.
Ze hadden meer kennis vergaard en deze tempel was gebouwd
om de equinox te eren.
Het heeft meer dan duizend jaar geduurd
voor het definitieve ontwerp af was.
Het altaar stond achteraan in een nieuwe ruimte,
zo diep in de tempel dat de zonnestralen er nooit bij konden,
behalve op de dag van de equinox.
Deze boodschap uit de prehistorie komt vandaag nog steeds aan.
Kijk eens hoe helder en mooi.
De equinoxzon verlicht de centrale gang nog steeds
om het altaar te belichten.
Moet je de gang zien nu het zonlicht feller wordt.
Vandaag wordt alles verlicht.
Het licht vindt z'n doel met buitengewone precisie.
Tijdens de equinox heeft deze gang precies de juiste lengte
om dit effect op te wekken
waarbij het zonlicht op de onderkant van dat altaar achteraan valt.
Het is fantastisch dat dit bewust zo is gebouwd.
Sommige van de eerste bouwers bouwden voor de equinox.
5000 jaar geleden bouwden ze deze tempels.
Dat is echt fantastisch.
Amper een uur voorbij Malta
bereikt de equinoxzon de rand van Europa: het prehistorische Ierland.
Op 2400 km van Malta gebeurt weer hetzelfde.
Het ochtendgloren raakt een oude steen achteraan in een ruimte.
Er staat een zon in gegraveerd.
Dit is Loughcrew in County Meath,
een bezienswaardigheid uit het stenen tijdperk net als Malta
en ook zo'n 5000 jaar oud.
Een landbouwgemeenschap begroette de lente.
Ze verwerkten de band die ze met het heelal hadden
in hun nederzettingen.
En ook in de kunst die ze schilderden.
Het licht daalt neer op nog een tweede afbeelding van de zon.
Prehistorische mensen die de equinox afbeelden
als een kwestie van leven en dood.
Eigenlijk zorg je ervoor dat de zon zal schijnen
of zal doen wat ze moet doen opdat je gewassen zouden groeien.
Je spreekt de kosmos aan
om je eigen bestaan en overlevingskansen te verzekeren.
De equinox laat Europa ver achter zich.
De dageraad verspreidt zich over de Atlantische Oceaan
en bereikt Amerika.
In het noordwesten van New Mexico
schijnt de zon steeds hoger boven een eindeloze woestijn.
Archeoastronoom Anna Sofaer
is al meer dan 40 jaar geboeid door de Pueblo-ruïnes van Chaco Canyon.
Ik sta perplex van de schoonheid van Pueblo Bonito. Het is prachtig.
Moet je die deurgaten eens zien en de perfecte rechte hoeken.
Kijk eens hoelang het hier al staat. Is dat niet ongelooflijk?
Dit is duizend jaar geleden door mensen gebouwd.
Deze regio beslaat meer dan 77.700 km2 van het zuidwesten van de VS.
Vroeg in de 12e eeuw
was dit het grondgebied van de Pueblo-stam,
een bijzonder ontwikkelde beschaving in het oude zuidwesten van de VS.
Ze geloven dat ze uit het noorden komen,
het spirituele thuis van hun voorvaderen.
De oude Pueblo-stam bouwde allerlei structuren in het ravijn
die organisch verbonden lijken met de rotsen.
En door hun obsessie voor de equinox
hebben ze één van mooiste gebouwen van het oude Amerika gebouwd:
Het iconische Pueblo Bonito.
In het ruwe woestijnlandschap van New Mexico
verkent archeoastronoom Anna Sofaer een mysterieus bouwwerk.
Dit is Pueblo Bonito,
één van de grootste gebouwen uit het oude Noord-Amerika.
De regio is te kaal voor het aantal mensen dat erin kon wonen.
Hier kun je zien hoe groot de kamers in Pueblo Bonito waren.
Onder ons ligt de eerste verdieping. We zijn op de tweede verdieping.
Boven die houten balken zie je de derde verdieping
en je ziet nog een stukje van de vierde.
Het was dus een enorm groot gebouw.
Het is de omvang van het gebouw dat Pueblo Bonito zo mysterieus maakt.
Het is bezocht door duizenden mensen, maar er zijn er weinig gebleven.
Het is heel moeilijk om hier te leven.
Beeld je eens in. Twee verdiepingen hoger zit je opgesloten.
Je kunt geen vuurtje stoken in een haard.
Het is een groot vraagteken. Wat deden ze hier?
Deze plek is gebouwd om religieuze redenen,
voor erg krachtige overtuigingen.
En die zijn gebaseerd op een relatie met de kosmos.
Ze kwamen naar Chaco Canyon om de zon te aanbidden.
Paul Pino is een oudere van de Laguna Pueblo-stam,
een moderne gemeenschap die afstamt van de originele Pueblo-stam.
De cultuur die Bonito heeft gecreëerd, is niet verdwenen.
Die leeft nog steeds voort in de Pueblo-stammen van New Mexico.
M'n kleinkinderen maken deel uit van die cultuur.
Ze maken er elke dag van hun leven deel van uit
en zullen het doorgeven aan hun kinderen.
Camera's zijn niet toegelaten bij de ceremonieën,
maar op deze zeldzame beelden zien we gelovigen een kiva verlaten,
een cirkelvormige, ondergrondse ruimte voor rituelen.
Ik geloof dat de ceremonieën die onze voorouders hier hielden
heel vergelijkbaar waren met ceremonieën die wij hier houden.
Er is continuïteit tussen het verleden en het heden.
Pueblo Bonito alleen al telt 36 kiva's
waarin telkens plaats is voor 50 mensen.
De Pueblo-stam zag structuur in onze baan om de zon
en bracht die in kaart met Pueblo Bonito.
Op de dag van de equinox gaat de zon op in het oosten
aan het einde van muur rond het complex.
De zonsondergang vindt plaats in het westen
aan het andere einde van de muur.
Dit is de zuidkant van de buitenmuur
en hij ligt zo perfect op de lijn tussen het oosten en het westen
dat je op de avond van de equinox de zon ziet ondergaan
in het verlengde van deze muur.
Pueblo Bonito is het grootste gebouw in één groot landschap van rituelen.
Het hele ravijn is gewijd aan de equinox.
Er zijn 14 grote kiva's, zoals Casa Rinconada.
In deze enorme cirkels passen 400 mensen, bijna 6000 in totaal.
De kiva is zo belangrijk in de Chaco-cultuur.
Daarin houden ze de ceremonieën voor hun activiteiten
die te maken hebben met de zon.
De kiva had een zwaar dak van aarde.
In de donkere binnenkant zagen de gelovigen de zon
enkel door spleten in de muren.
Het was gebaseerd op de windrichtingen.
Aan de noordzijde van het gebouw heb je een rechthoekig bouwwerk
met twee ingangen in het verlengde van de opgaande equinoxzon.
Alles overlapt met een kompas tot op de graad juist.
De ingangen van de rechthoek staan aan de oostelijke en westelijke kant
zodat de opgaande equinoxzon erdoorheen schijnt
en twee keer per jaar het interieur verlicht tot in de eeuwigheid.
Volgens ons geloof zijn hemel en aarde op hetzelfde moment gemaakt.
De zon moest de wereld verlichten.
De zon en de aarde werken samen om de mensen van voedsel te voorzien.
De equinoxzon verlicht de kiva's in het ravijn.
Het moet een prachtig fenomeen geweest zijn in die tijd.
We verkennen een plek waar mensen samenkwamen
om de ruimte te ervaren, maar ook die band met het heelal.
De uitlijning staat symbool voor de volgorde
waarop de dingen gedaan worden.
En in deze moderne tijden is die volgorde zoek,
waardoor we onze wereld om zeep helpen.
De Pueblo-stam bracht de equinox in beeld met nog een laatste spektakel:
Dit is Fajada Butte, een heilige uitkijkpost
waar waarschijnlijk alleen hun beste astronomen kwamen.
Tegen de zijkant vond Anna drie zandstenen platen
die door mensen tegen de rotswand zijn geplaatst.
Er was een spiraalpatroon in de rots gekerfd.
Ze was net op tijd om te zien hoe een zonnestraal uit het niets verscheen.
De precisie waarmee enkele minuten...
Het zijn hooguit vier minuten middagzon.
Op de westelijke rotswand vind je nog een spiraalpatroon. Twee zelfs.
Als een zonnestraal de rechtse spiraal beschijnt,
is het middaguur van de equinox bereikt.
Wat Chaco Canyon uniek maakt,
is dat het niet alleen gefocust is op de zonsopgang en zonsondergang,
maar ook op het middaguur.
Het is net een klok. Alles gebeurt tegelijk.
Daar begint de ochtend van de equinox.
En deze twee plekken bepalen het middaguur.
We zien hetzelfde in de gebouwen.
Ook daar wilden die mensen zich opladen met de kracht van de zon.
Op 2400 km van Chaco bouwden de Maya's nederzettingen
die nog veel groter waren dan Pueblo Bonito.
En ze creëerden ook het mooiste zonlichteffect van allemaal.
Het hoogtepunt van de reis van de zon.
In de oude stad Chichén Itzá in Mexico,
zijn duizenden mensen van overal samengekomen.
Over een paar uur zullen ze op deze oude piramide
het spectaculairste effect zien
dat ooit werd gecreëerd met de equinoxzon.
Dit is meer dan een viering van de zonsopgang.
Dit is een ingewikkeld 3D-effect
waarbij het zonlicht, uren voordat de zon ondergaat,
een dynamisch schaduwspel oplevert dat uniek is voor de Mayacultuur.
Duizend jaar geleden lag het centrum van het Maya-rijk hier
in Yucatan, Mexico.
Op dat moment was hun beschaving al 3000 jaar oud.
en die stond synoniem voor geraffineerde kennis,
astronomische wetenschap en vooral prachtige gebouwen.
Dit gebouw heet El Caracól, dat is Spaans voor 'de slak',
omwille van z'n unieke vorm.
Er zit een koepel op.
Als je het bekijkt vanuit ons huidig Westers oogpunt
dan lijkt het wel een observatorium.
Misschien zaten er mensen in dat gebouw
de zon, de maan of de planeten te bestuderen.
Volgens directeur Marco Antonio Santos Ramirez
was El Caracól van cruciaal belang voor de Maya's.
De astronomen zaten hier constant
en ze werden verzorgd door veel mensen,
omdat het specialisten waren. Ze hebben eeuwenlang
astronomische fenomenen geobserveerd.
Astronomische observaties en kennis
waren gereserveerd voor een specifieke elite.
Zo konden bepaalde Maya's hun machtspositie behouden.
Je kon je macht behouden
als je wist wat er in de hemel gebeurde.
Toen Chichén Itzá werd gebouwd,
wisten de Maya-astronomen al hoe de zon, de maan
en planeten zouden bewegen.
El Caracól is niet zozeer een observatorium,
maar eerder een kalender gemaakt van steen.
De openingen in de muren waren gemaakt
om het zonlicht op te vangen op bepaalde belangrijke dagen.
Een paar spleten leggen een bepaalde positie vast
tijdens de equinox of zonnewende.
Aan de hand van die spleten konden ze zien
welke tijd van het jaar het was.
Marco's collega's hebben de effecten vastgelegd tijdens het jaar
en reconstrueerden zo de gedetailleerde kennis
die de Maya's in al die eeuwen hadden verzameld.
Zie je hoe het zonlicht door deze openingen schijnt?
Deze lijnen van licht duiden de specifieke momenten aan
die zij wilden registreren.
Het lijkt heel simpel. Het lijkt maar een zonnestraal,
maar dit is gebouwd met kennis die werd vergaard door veel generaties.
De Maya's wisten dat de equinox cruciaal was voor de gewassen.
De equinox is een belangrijk symbolisch moment,
want het droogseizoen is een seizoen waarin van alles sterft,
terwijl het regenseizoen leven met zich meebrengt.
En de equinox is het begin van het ene seizoen
en het einde van het andere.
Om te kunnen overleven, geloofden de Maya's
dat de goden gesust moesten worden tijdens de equinox.
En in Chichén Itzá was Kukulkan één van de machtigste goden,
een gevleugelde slang die voor regengod Chac vloog
en het regenseizoen aanwakkerde
door wind te maken met z'n staart en de aarde schoon te vegen.
De Maya's wijdden hun piramide aan hem
en beeldhouwden z'n kop in de façade.
Kukulkan is een scheppende God.
Hij schiep de tijd, het heelal, de mens, de mais en het vuur.
Het is een soort wedergeboorte.
Het is de strijd tussen het leven en de dood.
Tijdens de equinox
wordt Kukulkan geëerd met een spectaculair lichtspektakel.
Op de dag van de equinox
wachten toeristen in Chichén Itzá op dat spectaculaire moment
dat de aankomst van het nieuwe seizoen aangeeft.
Nog een paar minuten wachten en de spanning neemt toe.
De wolken dreigen het cruciale moment te verknallen.
De menigte bidt dat ze de ware kracht van de Maya-religie mogen zien.
Dit effect creëren is heel ingewikkeld.
En toch zijn ze daar bijna 1000 jaar geleden in geslaagd
zonder de moderne wiskunde of computertechnologie.
De mensen staan rond de piramide van Kukulkan te wachten op het moment.
Het opvallendste deel van de piramide is de rand
van de noordwestelijke hoek.
Elke trede steekt een beetje uit en vormt zo een driehoek.
De Maya's wisten dat ze een schaduw zouden werpen op de trap ernaast.
Die konden ze gebruiken om een illusie op te wekken.
Hier zullen we dadelijk kunnen zien
hoe de driehoeken van licht en schaduw gevormd worden.
Het zal een echt 3D-effect zijn.
De zon maakt een bocht door de hemel, de rand loopt schuin naar beneden
en de trap is een plat vlak dat in een andere hoek ligt.
Dus de Maya-architecten moesten een ingewikkeld probleem oplossen.
Hier komt echt heel wat bij kijken.
Volgens mij hebben ze een klein 3D-model gemaakt,
mogelijk van hout of klei,
en dat echt getest in het zonlicht op de dag van de equinox.
En toen het zonlicht erop scheen, hebben ze ermee gespeeld
tot ze het effect vonden dat ze zochten.
De basisschaduw was een lijn van driehoeken,
maar als de Maya's de vorm van de rand wat aanpasten,
veranderde ook de vorm van de schaduw.
Ze konden hun model gebruiken om het juiste effect te zoeken.
Het moment van de equinox is er bijna.
Naarmate de zon naar het westen afdaalt,
beginnen de driehoeken vorm te krijgen.
We weten niet wat voor het effect het heeft gehad
op de toekijkende Maya's.
Mogelijk was het betoverend maar ook eng.
De driehoeken beginnen zich te vormen.
Kukulkan was in levenden lijve op aarde verschenen.
Je moet niet naar de schaduwen kijken maar naar het licht.
Dan zie je een stralende slang van de trap afdalen
en z'n kop ligt helemaal beneden.
Kijk maar. De afdaling van Kukulkan.
Zo bevrucht hij Moeder Aarde.
Voor de Maya's was dit de ultieme expressie van de equinox.
Kukulkan was afgedaald naar de aarde om het droogseizoen te verdrijven
en nieuw leven te scheppen door het te laten regenen.
Ik vind het geweldig dat we de kennis van onze voorouders
nog steeds kunnen observeren.
In de moderne wereld letten we niet meer op onze natuurlijke omgeving,
ook niet op de hemel.
We zijn ons ook niet meer bewust van de equinoxen
wat echte overgangsmomenten zijn
tussen de warme en koude helft van het jaar.
De zon verlaat Mexico en boven de Stille Oceaan
eindigt de equinox.
Lang vergeten beschavingen die elkaar niet kenden
vierden deze dag.
De oude beschavingen zagen de zon als een bron van leven.
Eerst moesten ze ons traject om de zon leren kennen
om daarna haar kracht te kunnen benutten.
Zo werd de astronomische en architecturale kennis ontwikkeld.
Door op de equinox te jagen
creëerden astronomen uit de oudheid een vorm van kosmische magie.
Vertaald door Gielis Pittoors