Downloaded from YTS.MX
EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIRE
Official YIFY movies site: YTS.MX
In deze stad in Oekraïne woonden ooit bijna 50.000 mensen.
Alles was aanwezig om een comfortabel leven te kunnen leiden.
Maar op 26 april 1986 werd de stad ineens onbewoonbaar.
De nabijgelegen kerncentrale van Tsjernobyl ontplofte.
In minder dan 48 uur werd de stad geëvacueerd.
Niemand heeft er sindsdien gewoond.
De ontploffing was een gevolg van slechte planning en menselijke fouten.
De milieuramp die erdoor werd veroorzaakt, had zijn weerslag in heel Europa.
Veel mensen zagen het als de kostbaarste in de menselijke geschiedenis.
Maar Tsjernobyl was een eenmalige gebeurtenis.
De echte tragedie van onze tijd voltrekt zich nu nog over de hele aarde...
...en valt van dag tot dag nauwelijks op.
Ik heb het over het verlies van de wilde plekken op onze planeet...
...haar biodiversiteit.
De levende wereld is een uniek en spectaculair wonder.
Miljarden individuen en miljoenen soorten planten en dieren...
...met een duizelingwekkende variëteit en rijkheid.
Ze werken samen om te profiteren van de energie van de zon...
...en de mineralen van de aarde.
Ze leiden levens die zodanig op elkaar inwerken dat ze elkaar ondersteunen.
We zijn volledig afhankelijk van deze nauwkeurig afgestemde beademingsmachine.
En die kan alleen werken als de biodiversiteit soepel verloopt.
Maar mensen wonen zodanig op aarde dat de biodiversiteit achteruitgaat.
Dit is ook een gevolg van slechte planning en menselijke fouten.
En dit leidt ook tot wat we hier zien.
Een plek waar we niet kunnen leven.
De natuurlijke wereld verdwijnt.
Het bewijs is overal aanwezig. Het is tijdens mijn leven gebeurd.
Ik heb het met eigen ogen gezien.
Deze film is mijn getuigenis en mijn visie voor de toekomst.
Het verhaal van hoe we hiervan onze grootste fout maakten.
En hoe, als we nu handelen, we die nog kunnen rechtzetten.
Ik ben David Attenborough en ik ben 93.
Mijn leven was heel uitzonderlijk.
Nu zie ik pas in hoe uitzonderlijk.
Ik had het geluk om de wilde plekken van onze planeet te verkennen.
Ik ben naar alle delen van de aarde gereisd.
Ik heb de levende wereld van dichtbij meegemaakt in al haar pracht en variëteit.
Ik kon me niet voorstellen op een andere manier te leven.
Mijn passie was altijd verkennen, avonturen beleven...
...leren over de verre wildernis.
En ik leer nog steeds.
Net zoveel als toen ik nog kind was.
1937 WERELDBEVOLKING: 2,3 MILJARD
KOOLSTOF IN DE ATMOSFEER: 280 DELEN PER MILJOEN
OVERGEBLEVEN WILDERNIS: 66%
Het was toen een heel andere wereld.
We hadden nog weinig begrip van hoe de levende wereld werkte.
Het werd natuurlijke historie genoemd...
...want daar ging het in feite allemaal over:
historie.
Het was een geweldige plek voor een kind...
...want dit was een ijzerzandsteengroeve, maar hij werd niet meer gebruikt.
Er groeide hier niets, de groeve...
...was tot kort daarvoor actief.
Als kind besteedde ik al mijn vrije tijd...
...aan het zoeken op dit soort plekken...
...naar verborgen schatten.
Fossielen.
Dit is een ammoniet.
Toen het dier leefde, zat het in deze kamer...
...en spreidde zijn tentakels uit om prooi te vangen.
Het leefde zo'n 180 miljoen jaar geleden.
Deze hier heeft de Latijnse naam Tiltonicerus...
...want de allereerste werd hier vlakbij gevonden...
...in Tilton in Midden-Engeland.
Langzaam begon ik iets te leren over de evolutiegeschiedenis van de aarde.
Het is veelal het verhaal van langzame, maar zekere verandering.
De natuur heeft in de loop van miljarden jaren wonderlijke vormen vervaardigd...
...steeds complexer en completer.
Het is een zeer ingewikkeld proces.
En elke honderd miljoen jaar...
...na al die moeizame processen...
...gebeurt iets rampzaligs: een massa-extinctie.
Grote aantallen soorten verdwijnen en worden ineens vervangen door een paar.
Alle evolutie ongedaan gemaakt.
Je kunt het zien. Een lijn in de steenlagen.
Een grens die een grote, snelle, globale verandering aangeeft.
Onder de lijn zie je een veelheid aan levensvormen.
Daarboven slechts enkele.
Een massa-extinctie is vijf keer gebeurd in de viermiljardjarige geschiedenis.
De laatste keer...
...maakte ze een eind aan het tijdperk van de dinosaurus.
Een meteorietinslag veroorzaakte een rampzalige verandering...
...in de leefomstandigheden.
Vijfenzeventig procent van alle soorten werden uitgevaagd.
Het leven moest opnieuw beginnen.
Vijfenzestig miljoen jaar was het bezig de levende wereld te herbouwen...
...tot we de wereld krijgen die wij kennen: onze tijd.
Wetenschappers noemen het het Holoceen.
Het Holoceen is een van de meest stabiele periodes...
...in de geschiedenis van de aarde.
De gemiddelde temperatuur is 10.000 jaar lang niet meer dan...
...één graad Celsius gedaald of gestegen.
En de rijke en bloeiende levende wereld om ons heen...
...was cruciaal voor deze stabiliteit.
Fytoplankton aan het oceaanoppervlak en grote bossen in het noorden...
...hielden de atmosfeer in balans door koolstof op te nemen.
Grote kuddes op de vlakten...
...hebben het grasland rijk en productief gehouden door de grond te bemesten.
Mangroven en koraalriffen langs duizenden kilometers kust...
...hebben kraamkamers voor vissen gehuisvest...
...die als ze volwassen zijn het open water in gaan.
Een dikke band jungle rond de evenaar heeft planten opeengestapeld...
...om zoveel mogelijk zonne-energie te vangen...
...en vocht en zuurstof toe te voegen aan de luchtstromen.
En de hoeveelheid poolijs was essentieel...
...om zonlicht te weerkaatsen...
...zodat de hele aarde werd afgekoeld.
De biodiversiteit van het Holoceen hielp stabiliteit te verkrijgen.
En de hele levende wereld kreeg een rustig, betrouwbaar ritme:
de seizoenen.
Op de tropische vlakten...
...wisselden het droge en het regenseizoen elkaar elk jaar op hetzelfde moment af.
In Azië zorgden de winden dat de moesson precies op tijd kwam.
In het noorden stegen de temperaturen in maart, waardoor de lente kwam...
...en ze bleven hoog, tot ze daalden in oktober en de herfst brachten.
Het Holoceen was ons Hof van Eden.
Het ritme van seizoenen was zo betrouwbaar...
...dat onze eigen soort een unieke kans kreeg.
We vonden de landbouw uit.
We leerden hoe we de seizoenen konden uitbuiten om voedsel te produceren.
De geschiedenis van de hele menselijke beschaving volgde.
Elke generatie kon zich ontwikkelen en vooruitgaan...
...alleen omdat de levende wereld betrouwbaar was...
...en ons de nodige omstandigheden gaf.
Het tempo van vooruitgang was niet terug te vinden in het fossielenbestand.
Onze intelligentie veranderde de manier waarop we evolueerden.
In het verleden...
...moesten dieren een fysieke vaardigheid verwerven om hun leven te veranderen.
Maar wij konden dat met een idee.
En het idee kon worden overgedragen aan de volgende generaties.
We transformeerden wat een soort kon bereiken.
Een paar millennia nadat dit begon, groeide ik precies op het goede moment op.
Het begin van mijn carrière, ik was in de twintig...
...viel samen met de opkomst van de burgerluchtvaart.
Ik mocht als een van de eersten...
...de overvloed aan leven ervaren die was ontstaan...
...door het milde klimaat van het Holoceen.
1954 WERELDBEVOLKING: 2,7 MILJARD
KOOLSTOF IN DE ATMOSFEER: 310 DELEN PER MILJOEN
OVERGEBLEVEN WILDERNIS: 64%
Waar ik ook kwam, was er wildernis.
Glinsterende kustzeeën.
Uitgestrekte bossen.
Immense grasvlaktes.
Je kon uren vliegen boven de ongerepte wildernis.
En mij werd gevraagd die plekken te verkennen...
...en de wonderen van de natuur vast te leggen voor mensen thuis.
In het begin was dat makkelijk.
Mensen hadden nooit schubdieren gezien.
Of luiaards.
Ze hadden Nieuw-Guinea nooit gezien.
Het was de beste tijd van mijn leven.
Van onze levens.
De Tweede Wereldoorlog was voorbij, technologie maakte alles makkelijker.
De verandering ging steeds sneller.
Het leek of niets onze vooruitgang kon tegenhouden.
De toekomst zou spannend worden.
Hij zou alles brengen waarvan we droomden.
Dit was voordat we merkten dat er problemen waren.
1960 WERELDBEVOLKING: 3,0 MILJARD
KOOLSTOF IN DE ATMOSFEER: 315 DELEN PER MILJOEN
OVERGEBLEVEN WILDERNIS: 62%
Mijn eerste bezoek aan Oost-Afrika was in 1960.
Het was toen ondenkbaar dat wij, een enkele soort...
...op een dag het bestaan van de wildernis zouden kunnen bedreigen.
Het Masai-woord 'Serengeti' betekent 'eindeloze vlaktes'.
Voor de bewoners is het een gepaste beschrijving.
Je kunt op een plek op de Serengeti zijn...
...en helemaal geen dieren zien.
En de volgende ochtend...
...zijn er een miljoen gnoes.
Een kwart miljoen zebra's.
Een half miljoen gazelles.
Een paar dagen later...
...en ze zijn weg.
Voorbij de horizon.
Het is niet raar om te denken dat deze vlaktes echt eindeloos zijn...
...als ze zulke kuddes kunnen opslokken.
Een visionaire wetenschapper...
...Bernhard Grzimek, legde uit dat dit niet waar was.
Hij volgde de kuddes samen met zijn zoon in een vliegtuig.
Ze brachten in kaart dat ze rivieren overstaken...
...bossen doorkruisten en nationale grenzen overgingen.
Ze ontdekten dat de Serengeti-kuddes...
...een enorm gebied gezond grasland nodig hadden.
Zonder die uitgestrekte gebieden zouden ze in aantal afnemen...
...en het hele ecosysteem zou instorten.
Het was duidelijk voor mij dat de wildernis verre van eindeloos is.
Ze is eindig. Ze moet worden beschermd.
En een paar jaar later werd dat voor iedereen duidelijk.
Vijf, vier, drie, twee, één, nul.
Ik zat in een tv-studio toen de Apollo-missie werd gelanceerd.
Het was de eerste keer...
...dat een mens ver genoeg van de aarde verwijderd was...
...om de hele planeet te zien.
En dit is wat ze zagen.
Wat we allemaal zagen.
Onze planeet. Kwetsbaar en geïsoleerd.
Een van de uitzonderlijke dingen was dat de wereld...
...ernaar kon kijken terwijl het gebeurde.
Het was uitzonderlijk dat jij kon zien wat een man in de ruimte kon zien...
...op hetzelfde moment dat hij het zag.
Ik herinner me die eerste opname nog goed.
Je zag een blauwe knikker.
Een blauwe bol in de duisternis en je besefte dat dat de aarde was.
En in die ene opname zat de hele mensheid met niks meer...
...behalve de persoon in het ruimteschip die de foto nam.
Dat veranderde de instelling van de wereldbevolking...
...compleet.
Ons thuis was niet grenzeloos.
Er was een rand aan ons bestaan.
Het was een herontdekking van een fundamentele waarheid.
We zijn uiteindelijk gebonden aan en afhankelijk van...
...de eindige natuurlijke wereld om ons heen.
Deze waarheid bepaalde ons leven in onze prehistorie.
De tijd vóór landbouw en beschaving.
Zelfs toen enkelen op de maan landden...
...leidden anderen een dergelijk leven in de meest afgelegen delen van de planeet.
MEI 1971
In 1971 ging ik een geïsoleerde stam zoeken in Nieuw-Guinea.
Het waren jager-verzamelaars, zoals alle mensen vóór de landbouw.
Ze leefden in kleine aantallen en namen niet al te veel.
Ze aten zelden vlees.
De bronnen die ze gebruikten, vernieuwden zich van nature.
Met hun traditionele technologie leefden ze duurzaam.
Een levensstijl die feitelijk voor eeuwig kon doorgaan.
Een schril contrast met de wereld die ik kende.
Een wereld die elke dag meer eiste.
1978 WERELDBEVOLKING: 4,3 MILJARD
KOOLSTOF IN DE ATMOSFEER 335 DELEN PER MILJOEN
OVERGEBLEVEN WILDERNIS: 55%
In de tweede helft van de jaren 70 reisde ik de wereld over...
...en maakte een serie waarvan ik lang had gedroomd: Life on Earth.
Het verhaal van de evolutie van het leven en de diversiteit ervan.
Hij werd in 39 landen opgenomen.
We filmden 650 soorten...
...en reisden 2,4 miljoen kilometer.
Die toewijding is nodig...
...als je een begin van een portret van de levende wereld wilt maken.
Maar je kon merken...
...dat sommige dieren al lastiger te vinden waren.
JANUARI 1978
Toen ik bij de berggorilla's filmde...
...waren er nog maar 300 over in een afgelegen jungle in Centraal-Afrika.
Babygorilla's waren felbegeerd...
...en stropers doodden er twaalf volwassenen voor.
Ik kon zo dichtbij komen, omdat de gorilla's aan mensen waren gewend.
De enige manier om ze in leven te houden, was dat rangers er elke dag bij bleven.
Het uitstervingsproces dat ik als kind had gezien in de stenen...
...zag ik nu om me heen gebeuren.
Met dieren die ik kende.
Onze nauwste verwanten.
En wij waren verantwoordelijk.
Het was een harde realiteit.
Als een soort ons doelwit werd...
...kon die zich nergens op aarde verbergen.
Walvissen werden afgeslacht door de industriële walvisvaart in de jaren 70.
Van de grootste walvis, de blauwe vinvis...
...waren er toen nog maar een paar duizend.
Ze waren vrijwel onvindbaar.
We vonden bultruggen bij Hawaï door naar hun roep te luisteren.
FEBRUARI 1978
Even geleden maakten we deze opname...
...met een onderwatermicrofoon in de Stille Oceaan bij Hawaï.
Luister maar.
Dit soort opnamen onthulden dat het gezang van de bultrug...
...lang en complex is.
Bultruggen die in hetzelfde gebied leven, leren gezangen van elkaar.
Ze hebben thema's en variaties die zich in de loop der tijd ontwikkelen.
Hun treurige gezang was fundamenteel...
...om de mening van mensen over hen te veranderen.
Hallo, Boctok. We zijn Canadees.
Stop het doden van walvissen.
Dieren die werden gezien als niets meer dan een bron van olie en vlees...
...werden persoonlijkheden.
We zijn mannen en vrouwen en spreken voor kinderen.
We zeggen allemaal: 'Stop met het doden van walvissen.'
We hebben dieren vaak laten uitsterven in onze geschiedenis...
...maar nu het zichtbaar was, was het niet meer acceptabel.
Het doden van walvissen werd van een opbrengst een misdaad.
Er was ineens een krachtig collectief bewustzijn gekomen.
Niemand wilde dat dieren uitstierven.
Mensen begonnen te geven om de natuur...
...naarmate ze er bewust van werden gemaakt.
En nu hadden we de middelen om mensen in de hele wereld bewust te maken.
Toen Life on Earth in 1979 werd uitgezonden, was ik begin vijftig.
Er waren dubbel zoveel mensen op aarde...
...als toen ik was geboren.
Jij en ik behoren tot de meest wijdverspreide en dominante diersoort.
We zijn in ieder geval het meest talrijke grote dier.
We zijn nu met ongeveer 4000 miljoen...
...en hebben deze positie met meteorische snelheid bereikt.
Het is allemaal gebeurd in de laatste 2000 jaar.
We lijken te zijn losgebroken van de beperkingen...
...die de activiteiten en aantallen van andere dieren beheersen.
We waren losgebroken.
We stonden los van de rest van het leven op aarde.
We leefden een ander soort leven.
Onze roofdieren waren geëlimineerd.
De meeste van onze ziekten waren onder controle.
We konden eten op basis van vraag produceren.
Niks kon ons nog beperken.
Niks kon ons tegenhouden.
Tenzij we onszelf tegenhielden...
...zouden we de aarde blijven consumeren tot we haar hadden opgebruikt.
Individuele soorten of zelfs groepen van soorten redden...
...zou niet genoeg zijn.
Hele habitats zouden snel gaan verdwijnen.
Ik zag de vernieling van een hele habitat voor het eerst in Zuidoost-Azië.
JULI 1956
In de jaren 50 was Borneo voor driekwart bedekt met regenwoud.
We hoorden een lawaai in de takken.
En maar een paar meter verder...
...zagen we een grote, harige, rode gestalte in de bomen slingeren.
De orang-oetan.
Tegen het eind van de eeuw...
...was het regenwoud van Borneo nog maar half zo groot.
Regenwouden zijn bijzonder waardevolle habitats.
Meer dan de helft van de soorten op het land leeft hier.
Het zijn plekken waar het talent voor ontwerp van de evolutie ongekend is.
Vele van de miljoenen soorten in het regenwoud bestaan in kleine aantallen.
Iedere soort heeft een belangrijke rol.
Orang-oetanmoeders moeten tien jaar bij hun jong blijven...
...om ze te leren welk fruit ze moeten eten.
Zonder deze training...
...zouden ze de zaden niet kunnen verspreiden.
De toekomstige generaties van vele boomsoorten zouden gevaar lopen.
En boomdiversiteit is essentieel voor het regenwoud.
In een kleine strook tropisch regenwoud...
...kunnen 700 verschillende boomsoorten staan...
...net zoveel als in heel Noord-Amerika.
En toch veranderen we deze duizelingwekkende diversiteit hierin.
Een monocultuur van oliepalmen.
In verhouding een dode habitat.
En je ziet een gordijn van groen met af en toe vogels.
En je denkt misschien dat het wel oké is.
Maar vanuit een helikopter zie je...
...dat het een strook van nog geen kilometer is.
En daarachter...
...zie je alleen maar rijen oliepalmen.
Bossen kappen gebeurt om twee dingen.
Mensen profiteren van het hout.
En van het land dat achterblijft door het te verbouwen.
Daarom hebben we drie biljoen bomen in de hele wereld gekapt.
De helft van alle regenwouden is al weg.
Wat we nu zien gebeuren...
...is het laatste hoofdstuk in een mondiaal proces dat millennia omspant.
De ontbossing van Borneo heeft de orang-oetanpopulatie...
...met twee derde verminderd sinds ik er voor het eerst een zag 60 jaar geleden.
We kunnen regenwouden niet blijven kappen...
...en iets wat we niet kunnen blijven doen, is per definitie niet-duurzaam.
Als we niet-duurzame dingen doen...
...wordt de schade uiteindelijk zo groot dat het hele systeem instort.
Geen ecosysteem, hoe groot ook, is veilig.
Zelfs een zo uitgestrekt als de oceaan.
Deze habitat was het onderwerp van de serie The Blue Planet...
...die we eind jaren 90 maakten.
1997 WERELDBEVOLKING: 5,9 MILJARD
KOOLSTOF IN DE ATMOSFEER: 360 DELEN PER MILJOEN
OVERGEBLEVEN WILDERNIS: 46%
Het was een verbluffende kijk in een compleet onbekende wereld.
Een wereld die al sinds het begin der tijden bestond.
Allerlei dingen waarvan je niet wist dat ze bestonden...
...in een veelheid aan kleuren, allemaal ongelofelijk mooi.
En allemaal volledig ongestoord door jouw aanwezigheid.
De uitgestrekte oceaan is grotendeels leeg.
Maar er zijn hotspots op bepaalde plekken...
...waar stromen nutriënten naar het oppervlak brengen...
...en voor een explosie van leven zorgen.
Op die plekken verzamelen grote scholen vis zich.
Het probleem is dat onze vissersvloten...
...net zo goed zijn in het vinden van die hotspots als de vissen.
Als dat gebeurt, kunnen ze gemakkelijk de geconcentreerde scholen binnenhalen.
Pas in de jaren 50 waagden grote vloten...
...zich voor het eerst in internationale wateren...
...om in de hele wereld vis te vangen.
Toch hebben ze 90% van de grote vissen in de zee verwijderd.
Eerst vingen ze veel vis in hun netten.
Maar binnen een paar jaar...
...raakten de netten in heel de wereld leeg.
Het vissen ging al snel zo slecht...
...dat landen de vloten gingen subsidiëren om de industrie te behouden.
Zonder grote vissen en andere zeeroofdieren...
...hapert de nutriëntenkringloop van de oceaan.
De roofdieren zorgen dat nutriënten in het zonverlichte water blijven...
...hergebruiken ze zodat het plankton ze steeds opnieuw kan gebruiken.
Zonder roofdieren...
...verdwijnen nutriënten eeuwenlang naar de diepte...
...en beginnen de hotspots af te nemen.
De oceaan begint te sterven.
Het oceaanleven ging ook achteruit in het ondiepe water.
In 1998 kwam een filmploeg van Blue Planet...
...een gebeurtenis tegen die destijds vrij onbekend was.
Koraalriffen werden wit.
De witte kleur wordt veroorzaakt doordat koraal algen afstoot...
...die in symbiose in hun lichaam wonen.
In eerste instantie...
...vind je het misschien mooi, maar dan besef je dat het tragisch is.
Want je kijkt naar skeletten.
Skeletten van dode wezens.
De witte koralen worden uiteindelijk verstikt door zeewier.
En het rif verandert van wondere wereld in woestenij.
Eerst was de oorzaak van het bleekproces een mysterie.
Maar wetenschappers ontdekten dat in veel gevallen waar het optrad...
...de oceaan aan het opwarmen was.
Klimaatwetenschappers...
...hadden al gewaarschuwd dat de planeet opwarmt door...
...verbranding van fossiele brandstoffen en uitstoot van kooldioxide...
...en andere broeikasgassen in de atmosfeer.
Een duidelijke verandering in atmosferische koolstof...
...is nooit compatibel geweest met een stabiele aarde.
Het was een kenmerk van alle vijf de massa-extincties.
In eerdere gevallen...
...had vulkanische activiteit er een miljoen jaar over gedaan...
...om genoeg koolstof uit de aarde te halen om een ramp te veroorzaken.
Door miljoenen jaren aan levende organismen tegelijkertijd...
...te verbranden als kool en olie...
...deden wij dat in minder dan 200 jaar.
De mondiale luchttemperatuur is relatief stabiel geweest tot de jaren 90.
Maar nu bleek dat dit alleen kwam doordat de oceaan...
...veel van de restwarmte absorbeerde, wat onze impact maskeerde.
Het was voor mij de eerste aanwijzing...
...dat de aarde haar evenwicht aan het verliezen was.
De meest afgelegen habitat van allemaal...
...is in het verre noorden en zuiden van de planeet.
Ik heb de poolgebieden gedurende tientallen jaren bezocht.
Het waren altijd onvoorstelbare plekken...
...met landschappen die je nergens op aarde zag.
Unieke soorten pasten zich aan aan het leven in extreme omstandigheden.
Maar die verre wereld is aan het veranderen.
In mijn tijd heb ik de opwarming van Arctische zomers ervaren.
We kwamen aan op locaties...
...en verwachtten uitgestrekt zee-ijs te vinden, maar er was niets.
We konden per boot reizen...
...naar eilanden die in het verleden onbereikbaar waren...
...omdat ze permanent vastzaten in het ijs.
Toen Frozen Planet werd uitgezonden in 2011...
...waren de redenen voor die veranderingen bekend.
De oceaan kan de restwarmte al lang niet meer absorberen...
...die door onze activiteiten vrijkomt.
Als gevolg daarvan is de gemiddelde temperatuur nu...
...één graad Celsius warmer dan toen ik werd geboren.
De snelheid van die verandering overstijgt alle andere van de afgelopen 10.000 jaar.
Het zomerzee-ijs op de Noordpool is in 40 jaar afgenomen met 40%.
Onze planeet raakt haar ijs kwijt.
Het meest ongerepte en afgelegen ecosysteem stevent af op een ramp.
Onze afdruk is nu daadwerkelijk wereldwijd.
Onze impact is nu daadwerkelijk groot.
Onze blinde aanval op de planeet...
...heeft nu de fundamenten van de levende wereld veranderd.
Dertig procent van de visstanden is overbevist en ze staan er slecht voor.
We kappen ruim 15 miljard bomen per jaar.
Door damaanleg, verontreiniging en te veel waterwinning uit rivieren en meren...
...zijn de zoetwaterpopulaties verminderd met ruim 80%.
We vervangen het wilde met het tamme.
De helft van de vruchtbare grond op aarde is nu landbouwgrond.
Zeventig procent van alle vogels op aarde zijn gedomesticeerde vogels.
Voornamelijk kippen.
Wij vertegenwoordigen ruim een derde van het gewicht van zoogdieren op aarde.
Zestig procent bestaat uit de dieren die wij fokken om op te eten.
De rest, van muizen tot walvissen, maken slechts vier procent uit.
Dit is nu onze planeet...
...gerund door de mens voor de mens.
Er is weinig over voor de rest van de levende wereld.
Sinds ik begon te filmen in de jaren 50...
...zijn populaties wilde dieren gemiddeld meer dan gehalveerd.
Ik kijk nu naar deze beelden en besef dat...
...hoewel ik als jongeman dacht in de wildernis te zijn...
...en de ongerepte natuur te ervaren...
...het een illusie was.
Die bossen, vlaktes en zeeën raakten al leeg.
De wereld is dus niet zo wild als hij was.
We hebben hem vernietigd. Niet alleen vernield.
We hebben die wereld volledig vernietigd.
Die niet-menselijke wereld is weg.
Mensen hebben de wereld overspoeld.
Dat is mijn getuigenis.
Een verhaal van wereldwijde teloorgang gedurende een enkel mensenleven.
Maar het eindigt niet daar.
Als we de huidige koers voortzetten...
...wordt de schade die het kenmerk van mijn tijdperk was...
...overschaduwd door de schade van het komende tijdperk.
2020 WERELDBEVOLKING: 7,8 MILJARD
KOOLSTOF IN DE ATMOSFEER: 415 DELEN PER MILJOEN
OVERGEBLEVEN WILDERNIS: 35%
De wetenschap voorspelt dat als ik vandaag geboren was...
...ik getuige zou zijn van het volgende:
DE JAREN 2030
Het Amazonegebied, gekapt tot het niet meer genoeg vocht kan produceren...
...verandert in droge savanne...
...met catastrofaal verlies van soorten...
...en het veranderen van de wereldwijde watercyclus.
Tegelijkertijd heeft de Noordpool in de zomer geen ijs meer.
Zonder de witte ijskap...
...wordt minder zonne-energie terug de ruimte in gekaatst.
En de snelheid van de opwarming van de aarde neemt toe.
DE JAREN 2040
In het hele noorden dooit bevroren bodem, waardoor methaan vrijkomt.
Een broeikasgas dat veel krachtiger is dan koolstofdioxide.
Dit versnelt de klimaatverandering op dramatische wijze.
DE JAREN 2050
Naarmate de oceaan verder opwarmt en zuurder wordt...
...sterven koraalriffen in de hele wereld.
De vispopulaties storten in.
DE JAREN 2080
De wereldvoedselproductie komt in een crisis doordat de grond uitgeput raakt.
Bestuivende insecten verdwijnen.
En het weer wordt steeds onvoorspelbaarder.
DE JAREN 2100
Onze planeet wordt vier graden Celsius warmer.
Grote delen van de aarde worden onbewoonbaar.
Miljoenen mensen raken dakloos.
Een zesde massa-extinctie...
...is ophanden.
Dit is een reeks eenrichtingsdeuren...
...die onomkeerbare verandering veroorzaken.
Binnen de komende honderd jaar...
...zullen de veiligheid en stabiliteit van het Holoceen...
...ons Hof van Eden...
...verloren gaan.
VN KLIMAATCONFERENTIE 2018
Momenteel voltrekt zich een mondiale ramp veroorzaakt door de mens.
Onze grootste bedreiging in duizenden jaren.
Als we niets doen...
...is de instorting van onze beschavingen...
...en het uitsterven van een groot deel van de natuurlijke wereld nabij.
Hoe langer we het zo laten...
...hoe moeilijker het zal zijn er iets aan te doen.
IMF VOORJAARSVERGADERINGEN 2019
U zou met pensioen kunnen gaan.
Maar u wilt ons nu uitleggen in welk gevaar we verkeren.
Eigenlijk zou ik willen dat ik niet betrokken was bij deze strijd.
Want ik zou willen dat de strijd er niet was of niet nodig was.
Maar ik heb groot geluk gehad.
En ik zou me heel schuldig voelen...
...als ik zag wat de problemen zijn en besloot ze te negeren.
WERELD ECONOMISCH FORUM
Over de dicht opeengepakte lichamen klimmen is de enige manier.
De dieren onderop kunnen worden doodgedrukt.
We staan voor niets minder dan de instorting van de levende wereld.
Datgene wat onze beschaving mogelijk maakte.
Datgene waarvan we afhankelijk zijn voor elk element van ons leven.
Niemand wil dat dit gebeurt.
Niemand kan zich veroorloven dat het gebeurt.
Wat moeten we dan doen?
Het is heel duidelijk.
Het antwoord ligt al de hele tijd voor onze neus.
Om de stabiliteit van de planeet te herstellen...
...moeten we haar biodiversiteit herstellen.
Datgene wat we hebben weggehaald.
Het is de enige uitweg uit de crisis die we hebben veroorzaakt.
We moeten de wereld weer wild maken.
Het opnieuw wild maken van de wereld is eenvoudiger dan je zou denken.
De veranderingen die we moeten aanbrengen...
...zijn in ons eigen voordeel en van de generaties die volgen.
Over een eeuw kan onze planeet weer een wilde plek zijn.
En ik ga je vertellen hoe.
Elke andere soort op aarde bereikt na bepaalde tijd een maximale bevolking.
Het aantal dat kan worden onderhouden met de beschikbare natuurlijke bronnen.
Zonder beperkingen...
...is onze bevolking dramatisch gegroeid tijdens mijn leven.
Gebaseerd op huidige prognoses...
...zullen er in 2100 11 miljard mensen op aarde zijn.
Maar de groei kan worden vertraagd...
...en zelfs gestopt voordat het zover is.
De levensstandaard van Japan...
...is in de laatste helft van de 20e eeuw snel gestegen.
De gezondheidszorg en het onderwijs verbeterden...
...verwachtingen en kansen van mensen groeiden...
...en het geboortecijfer daalde.
In 1950 had een Japans gezin meestal drie of meer kinderen.
In 1975 was het gemiddelde twee.
Het resultaat is dat de bevolking nu is gestabiliseerd...
...en nauwelijks is veranderd sinds het millennium.
Er zijn tekenen dat dit in de hele wereld is begonnen.
Naarmate landen zich ontwikkelen, kiezen mensen voor minder kinderen.
Het aantal kinderen dat jaarlijks wereldwijd wordt geboren...
...begint af te vlakken.
Een belangrijke reden waarom de bevolking nog groeit...
...is dat velen van ons langer leven.
Op een bepaald moment...
...zal de wereldbevolking voor het eerst pieken.
Hoe eerder dat gebeurt...
...hoe makkelijker de andere noodzakelijke dingen te doen zijn.
Door te zorgen dat mensen uit de armoede geraken...
...gezondheidszorg krijgen...
...en vooral meisjes zo lang mogelijk op school te houden...
...kan de bevolking sneller pieken en op een lager niveau.
Waarom zouden we dat niet willen doen?
Mensen een betere kans op leven geven...
...zouden we sowieso willen doen.
De kunst is de levensstandaard in de hele wereld verhogen...
...zonder onze impact op die wereld te verhogen.
Dat klinkt onmogelijk...
...maar er zijn manieren om dat te doen.
De levende wereld leeft voornamelijk op zonne-energie.
De planten van de aarde...
...vangen drie biljoen kilowatturen zonne-energie per dag op.
Dat is bijna 20 keer de energie die wij nodig hebben, alleen van zonlicht.
Stel je voor dat we fossiele brandstoffen zouden uitfaseren...
...en onze wereld ook zouden laten draaien op de eeuwige energieën van de natuur.
Zonlicht, wind, water en aardwarmte.
Rond de eeuwwisseling...
...gebruikte Marokko geïmporteerde olie en gas voor bijna al zijn energie.
Momenteel genereert het 40% van de energiebehoefte thuis...
...uit duurzame energiecentrales, waaronder 's werelds grootste zonnepark.
Aan de rand van de Sahara...
...rechtstreeks verbonden met Zuid-Europa...
...kan Marokko tegen 2050 zonne-energie exporteren.
Binnen 20 jaar zal hernieuwbare energie de belangrijkste energiebron zijn.
Maar we kunnen er de enige bron van maken.
Het is bizar dat banken en pensioenfondsen investeren in fossiele brandstof.
Dit zijn juist de dingen...
...die de toekomst in gevaar brengen waarvoor we sparen.
Een duurzame toekomst heeft vele voordelen.
Energie wordt overal betaalbaarder.
Onze steden worden schoner en stiller.
En duurzame energie raakt nooit op.
De levende wereld kan niet zonder een gezonde oceaan en wij ook niet.
De oceaan is belangrijk om koolstof in de atmosfeer te verminderen.
Hoe diverser de oceaan, hoe beter hij dat kan doen.
En de oceaan is natuurlijk belangrijk als voedselbron voor ons allemaal.
Vissen is de grootste wilde oogst ter wereld.
En als we het goed doen, kunnen we doorgaan...
...omdat het een win-winsituatie is.
Hoe gezonder de mariene habitat...
...hoe meer vis er is en hoe meer er te eten is.
Palau is een eiland in de Stille Oceaan...
...afhankelijk van koraalriffen voor vis en toerisme.
Toen visstanden begonnen af te nemen...
...reageerde Palau door het vissen te beperken...
...en compleet te verbieden in veel gebieden.
Beschermde vispopulaties werden weldra zo gezond...
...dat ze naar gebieden kwamen waar gevist mocht worden.
Als gevolg hiervan...
...konden de lokale vissers weer meer vangen...
...terwijl de riffen konden herstellen.
Stel je voor dat we in de hele wereld een dergelijke aanpak zouden hanteren.
Schattingen geven aan dat een visverbod in een derde van onze kustzeeën...
...genoeg zou zijn om ons alle vis te verstrekken die we ooit nodig hebben.
In internationale wateren...
...probeert de VN het grootste gebied met een visverbod van allemaal te creëren.
Dit zou in één keer de open oceaan transformeren...
...van een plek vol gesubsidieerde vissersvloten...
...naar een wildernis die ons allemaal helpt om klimaatverandering te bestrijden.
's Werelds grootste natuurreservaat.
Wat het land betreft...
...moeten we het landbouwgebied radicaal verminderen...
...om ruimte te maken voor terugkerende wildernis.
De snelste en effectiefste manier is ons dieet veranderen.
Grote vleeseters zijn zeldzaam in de natuur...
...omdat ze veel prooi nodig hebben om te overleven.
Voor elk roofdier op de Serengeti...
...zijn meer dan 100 prooidieren nodig.
Wanneer wij een stuk vlees kiezen...
...verlangen we zonder het te weten een heel uitgestrekt gebied.
De planeet kan miljarden grote vleeseters niet ondersteunen.
Er is gewoon geen ruimte.
Met een voornamelijk plantaardig dieet...
...hebben we maar de helft van het land nodig dat we nu gebruiken.
En omdat we dan planten zouden verbouwen...
...zouden we de opbrengst van dit land substantieel verhogen.
Nederland is een van de meest dichtbevolkte landen ter wereld.
Het is bezaaid met kleine boerenbedrijven zonder ruimte om uit te breiden.
Daarom zijn Nederlandse boeren experts in het meeste halen uit elke hectare.
Dat doen ze in toenemende mate op duurzame wijze.
De opbrengst vertienvoudigen in twee generaties met minder watergebruik...
...minder pesticiden, minder mest en minder koolstofuitstoot.
Ondanks zijn grootte...
...is Nederland nu de op één na grootste voedselexporteur.
We kunnen heel goed zowel low-tech als hi-tech oplossingen toepassen...
...om veel meer voedsel te produceren op veel minder land.
We kunnen voedsel in nieuwe ruimten gaan produceren.
Binnen, in steden.
Zelfs op plekken waar helemaal geen land is.
Naarmate we onze landbouwaanpak veranderen...
...keren we het proces van landroof om dat we begonnen...
...vanaf het begin van de landbouw.
Dit is essentieel, omdat we al dat vrije land hard nodig hebben.
Bossen zijn een fundamenteel onderdeel voor het herstel van onze planeet.
Ze zijn de beste technologie van de natuur om koolstof op te nemen.
En het zijn centra van biodiversiteit.
Wederom gaan de twee kenmerken samen.
Hoe wilder en diverser de bossen zijn...
...hoe beter ze koolstof uit de atmosfeer kunnen halen.
We moeten onmiddellijk de ontbossing overal ter wereld stoppen...
...en oliepalmen en soja alleen op land verbouwen dat al lang ontbost is.
Daar is immers genoeg van.
Maar het kan beter.
Een eeuw geleden was meer dan driekwart van Costa Rica bedekt met bos.
In de jaren 80 bracht onbeperkte houtkap dit terug tot slechts een kwart.
De overheid besloot in te grijpen...
...en gaf subsidie aan landeigenaren om inheemse bomen te herplanten.
Na slechts 25 jaar...
...was Costa Rica weer voor de helft bedekt met bos.
Stel je voor dat we dit op wereldschaal zouden doen.
De terugkeer van bomen zou twee derde...
...van de koolstofuitstoot absorberen...
...die tot op heden door onze activiteiten de atmosfeer in is gegaan.
Voor al deze dingen...
...is er één overheersend principe.
De natuur is onze trouwste bondgenoot en onze grootste inspiratie.
We moeten simpelweg doen wat de natuur altijd heeft gedaan.
Zij heeft het geheim van het leven lang geleden begrepen.
In deze wereld kan een soort alleen gedijen...
...wanneer alles eromheen ook gedijt.
We kunnen de problemen waar we voor staan aan...
...door deze realiteit te koesteren.
Als wij voor de natuur zorgen...
...zorgt de natuur voor ons.
Het is nu tijd voor onze soort om te stoppen met groeien.
Om in evenwicht met de natuur op onze planeet gaan leven.
Om te beginnen te gedijen.
Als je erover nadenkt, ronden we een reis af.
Tienduizend jaar geleden, als jager-verzamelaars...
...leefden we een duurzaam leven omdat dat de enige optie was.
Nu, zoveel jaren later, is het opnieuw de enige optie.
We moeten opnieuw ontdekken...
...hoe we duurzaam moeten zijn.
Hoe we van los van de natuur...
...weer onderdeel van de natuur kunnen worden.
Vanavond hebben we een ander programma voor u.
Als we de manier waarop we leven kunnen veranderen...
...komt een alternatieve toekomst in zicht.
In deze toekomst...
...leren we van ons land te profiteren en de wildernis te helpen, niet hinderen.
In onze zeeën te vissen zodat ze snel weer herstellen.
En om onze bossen duurzaam te kappen.
Uiteindelijk leren we hoe we met de natuur kunnen werken en niet ertegen.
Nu, na een levenslange verkenning van de levende wereld...
...ben ik van één ding zeker.
Dit gaat niet over onze planeet redden...
...dit gaat over onszelf redden.
Feit is dat de natuurlijke wereld zich met of zonder ons zal herstellen.
In de 30 jaar na de evacuatie van Tsjernobyl...
...heeft de wildernis de ruimte teruggewonnen.
Het bos heeft de stad overgenomen.
Het is een toevluchtsoord voor wilde dieren die elders erg zeldzaam zijn.
En het is een sterk bewijs dat hoe ernstig onze fouten ook zijn...
...de natuur ze uiteindelijk te boven komt.
De levende wereld zal blijven voortbestaan.
Wij mensen kunnen daar niet van uitgaan.
We zijn zover gekomen...
...omdat we de slimste wezens zijn die ooit hebben geleefd.
Maar om verder te gaan, hebben we meer nodig dan intelligentie.
We hebben wijsheid nodig.
Er zijn veel verschillen tussen mensen en de overige soorten op aarde...
...maar één verschil is dat alleen wij ons de toekomst kunnen voorstellen.
Lange tijd vreesde ik die toekomst, en u ook misschien.
Maar het is duidelijk geworden dat het niet alleen een doemscenario is.
We hebben een kans om het goed te maken...
...om onze ontwikkeling af te ronden, onze impact te beheersen...
...en wederom een soort te worden die in evenwicht is met de natuur.
We hebben alleen de wil nodig om dit te doen.
We hebben nu de kans het perfecte thuis voor onszelf te creëren...
...en de rijke, gezonde en prachtige wereld die we hebben geërfd te herstellen.
Stel je dat eens voor.
Deze film is David Attenboroughs getuigenis.
Wie moet dit ook zien?
Ondertiteld door: Esther van Opstal