1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:28,278 --> 00:00:31,698
Oceany są siłą napędową naszej planety.

4
00:00:37,704 --> 00:00:41,208
Mój dziadek, Jacques Cousteau,
zainspirował świat

5
00:00:41,500 --> 00:00:44,753
swoimi eksploracjami,
dzieląc się tajemnicami

6
00:00:45,003 --> 00:00:47,631
jednego z najważniejszych
ziemskich siedlisk.

7
00:01:07,693 --> 00:01:11,238
Idąc w jego ślady, grupa filmowców
z wytwórni Disneynature

8
00:01:11,613 --> 00:01:15,450
podjęła się zadania pogłębienia wiedzy
o tym ukrytym świecie…

9
00:01:20,622 --> 00:01:23,875
i o jednych
z jego najbardziej uroczych mieszkańców.

10
00:01:27,296 --> 00:01:31,883
Dla producentów filmów przyrodniczych
ocean jest największym wyzwaniem.

11
00:01:32,342 --> 00:01:34,177
Nie wybacza błędów.

12
00:01:37,889 --> 00:01:40,684
A chwile spędzone pod falami są ulotne.

13
00:01:47,441 --> 00:01:51,862
Ludzie wkraczają bowiem do świata,
w którym nie są panami.

14
00:01:57,242 --> 00:01:59,620
Muszą okazać szacunek jego mieszkańcom.

15
00:02:00,537 --> 00:02:02,164
Nie!

16
00:02:05,292 --> 00:02:06,793
Ich misją jest…

17
00:02:07,628 --> 00:02:11,673
ujawnienie, jak wygląda życie
w świecie delfinów.

18
00:02:19,931 --> 00:02:23,935
Operator filmowy Roger Horrocks
przygotowuje się

19
00:02:24,144 --> 00:02:27,356
na Morzu Czerwonym do uchwycenia
naszych głównych bohaterów.

20
00:02:28,148 --> 00:02:29,650
Butlonosów.

21
00:02:30,567 --> 00:02:33,028
Filmował on delfiny na całym świecie,

22
00:02:33,195 --> 00:02:35,864
ale tutaj będzie to robić po raz pierwszy.

23
00:02:36,823 --> 00:02:40,661
Kluczem do sukcesu
jest naukowiec Angela Ziltener.

24
00:02:40,827 --> 00:02:42,162
DELFINOLOG

25
00:02:42,329 --> 00:02:44,331
Prowadząc tu badania od ponad dekady,

26
00:02:44,498 --> 00:02:47,584
stała się wirtualnym strażnikiem delfinów
z Morza Czerwonego.

27
00:02:47,751 --> 00:02:49,753
Z pewnością delfiny są jednymi z…

28
00:02:49,920 --> 00:02:50,921
OPERATOR KAMERY

29
00:02:51,088 --> 00:02:53,507
...najbardziej charyzmatycznych zwierząt
zamieszkujących ocean.

30
00:02:53,674 --> 00:02:55,467
Są ssakami, ludzie czują z nimi więź.

31
00:02:55,634 --> 00:02:58,303
Są bardzo… Posiadają świadomość
przynależną ssakom.

32
00:02:58,470 --> 00:03:01,348
Jest między nami pokrewieństwo.

33
00:03:03,725 --> 00:03:08,188
Będąc bardzo doświadczonym nurkiem,
Roger z pewnością ma tężyznę fizyczną,

34
00:03:08,355 --> 00:03:10,315
by nadążyć pod wodą za delfinami.

35
00:03:11,024 --> 00:03:12,984
Filmowanie delfinów jest wyczerpujące,

36
00:03:13,151 --> 00:03:15,779
ponieważ są one w ciągłym ruchu.

37
00:03:16,655 --> 00:03:19,700
Największym wyzwaniem
jest nadążanie za nimi

38
00:03:19,866 --> 00:03:24,246
w pogoni za chwilami czystej,
pięknej interakcji.

39
00:03:27,916 --> 00:03:29,876
Obecność Angeli była nieoceniona,

40
00:03:30,127 --> 00:03:33,964
gdyż spędziła tu ona bardzo dużo czasu.

41
00:03:34,339 --> 00:03:36,967
Jej znajomość delfinów
ogromnie nam pomogła.

42
00:03:38,343 --> 00:03:41,179
Angela jest jednym
z nielicznych naukowców na świecie,

43
00:03:41,346 --> 00:03:43,306
którzy badają je, nurkując z butlą.

44
00:03:45,392 --> 00:03:49,896
Pozwoliło jej to poznać
ponad 200 osobników.

45
00:03:50,063 --> 00:03:52,357
A im pozwoliło to poznać ją.

46
00:03:52,774 --> 00:03:57,279
By zrozumieć zwierzęta,
trzeba stać się jednym z nich.

47
00:03:57,529 --> 00:04:00,490
Nie mówię o staniu się zwierzęciem,

48
00:04:00,699 --> 00:04:03,452
ale o byciu zaakceptowanym w grupie.

49
00:04:04,077 --> 00:04:06,830
Pozwoli to obserwować wszystkie osobniki

50
00:04:06,997 --> 00:04:09,374
i dostrzec, że każdy delfin jest inny.

51
00:04:10,167 --> 00:04:13,712
Każdy z nich ma własną osobowość.
Jak ludzie.

52
00:04:14,504 --> 00:04:16,256
Stado zna Angelę,

53
00:04:16,840 --> 00:04:20,302
ale czy delfiny zaakceptują
naszego dziwnego nowego operatora?

54
00:04:20,802 --> 00:04:23,930
Dosłownie od samego początku wiedziałem,

55
00:04:24,097 --> 00:04:26,016
że była to świetna okazja.

56
00:04:26,683 --> 00:04:30,520
Delfiny bardzo chciały wejść w interakcję,

57
00:04:30,687 --> 00:04:33,106
nie tylko ze sobą,
ale także ze mną, operatorem kamery.

58
00:04:33,356 --> 00:04:35,776
To była wielka radość.

59
00:04:37,110 --> 00:04:39,738
Dzikie zwierzęta chciały, bym je filmował.

60
00:04:39,905 --> 00:04:40,947
To było niesamowite.

61
00:04:51,750 --> 00:04:55,337
Im dłużej kręciliśmy, tym bardziej
rozumieliśmy, jak one działają jako grupa.

62
00:04:56,213 --> 00:04:59,132
Jedno, co było dla mnie bardzo wyraźne,

63
00:04:59,508 --> 00:05:02,886
to stopień interakcji pomiędzy delfinami.

64
00:05:03,386 --> 00:05:06,973
Zadziwiające, jak bardzo polegają
na zmyśle dotyku.

65
00:05:08,725 --> 00:05:11,269
Delfiny ocierają się płetwami,

66
00:05:11,436 --> 00:05:13,730
dotykają się, wzajemnie czyszczą.

67
00:05:14,356 --> 00:05:17,067
Na początku myślałem,
że jest to okazywanie uczuć,

68
00:05:17,234 --> 00:05:19,569
ale tak naprawdę
było to nawiązywanie relacji.

69
00:05:20,111 --> 00:05:24,950
Są emocjonalne, wysoce inteligentne,
bardzo podobne do nas.

70
00:05:27,410 --> 00:05:30,747
Roger nie musiał długo czekać,
by zaobserwować kolejny przykład

71
00:05:30,914 --> 00:05:32,958
ich figlarnej inteligencji.

72
00:05:35,961 --> 00:05:40,465
Nadpłynęła grupa podrostków,
które zaczęły się popisywać.

73
00:05:40,799 --> 00:05:44,594
Pamiętam to uczucie, gdy zrozumiałem,
że to unikalne zachowanie,

74
00:05:44,761 --> 00:05:47,222
którego mogę już więcej nie zobaczyć.

75
00:05:48,306 --> 00:05:51,142
Trzepią płetwą ogonową o piasek,

76
00:05:51,476 --> 00:05:53,937
odsłaniając kawałek koralowca.

77
00:05:55,480 --> 00:05:58,733
I proszę, nowa zabawka.

78
00:06:09,369 --> 00:06:12,956
Niewiele zwierząt
spędza tyle czasu na zabawie,

79
00:06:13,498 --> 00:06:15,041
ale to, co postrzegamy jako zabawę,

80
00:06:15,208 --> 00:06:19,713
może także być formą treningu
umiejętności polowania.

81
00:06:25,594 --> 00:06:30,140
Po nich dosłownie widać
tę ich inteligencję i figlarność.

82
00:06:30,307 --> 00:06:35,729
Jest to niesamowity wgląd w to,
jakimi są inteligentnymi zwierzętami.

83
00:06:39,858 --> 00:06:42,611
Sądzę, że one to robią, bo to uwielbiają,

84
00:06:42,777 --> 00:06:44,863
cieszą się umiejętnościami i wyzwaniem.

85
00:06:49,826 --> 00:06:52,037
Robią to dla czystej przyjemności.

86
00:07:04,591 --> 00:07:08,470
Badania Angeli ujawniły
kolejny aspekt życia delfinów,

87
00:07:08,762 --> 00:07:10,597
rzadko obserwowany na wolności:

88
00:07:11,890 --> 00:07:12,974
sen.

89
00:07:15,936 --> 00:07:19,272
Ta grupa jest tak odprężona
w jej obecności,

90
00:07:19,898 --> 00:07:21,858
że ucinają sobie drzemkę, gdy patrzy,

91
00:07:24,569 --> 00:07:25,987
a Roger filmuje.

92
00:07:31,034 --> 00:07:34,079
Delfiny śpią z aktywną tylko połową mózgu.

93
00:07:35,497 --> 00:07:39,292
Musi ona pamiętać o wynurzeniu
w celu nabrania powietrza

94
00:07:39,960 --> 00:07:42,671
i o wypatrywaniu
ewentualnego niebezpieczeństwa.

95
00:07:44,506 --> 00:07:47,717
W wyniku posiadania tak aktywnych mózgów,

96
00:07:47,884 --> 00:07:50,428
dziko żyjące delfiny, jak my,

97
00:07:50,762 --> 00:07:52,472
potrzebują wiele snu.

98
00:07:54,599 --> 00:07:57,018
Wykonują piękne, zsynchronizowane ruchy,

99
00:07:57,477 --> 00:07:59,270
gdy wypływają na powierzchnię i nurkują.

100
00:08:00,480 --> 00:08:04,109
To jest takie usypiające, takie wolne.

101
00:08:05,026 --> 00:08:07,237
Naprawdę przepiękny widok.

102
00:08:09,656 --> 00:08:11,241
Na swój sposób było to poetyckie.

103
00:08:20,542 --> 00:08:23,211
Dzięki Angeli, Roger i zespół

104
00:08:23,420 --> 00:08:26,089
zaczynają czuć, jak to jest

105
00:08:26,256 --> 00:08:27,924
być wolno żyjącym delfinem.

106
00:08:29,009 --> 00:08:33,430
Będą potrzebować tej wiedzy
w dalszej części swojej wyprawy.

107
00:08:35,807 --> 00:08:38,476
Prawdziwym zaszczytem było

108
00:08:38,643 --> 00:08:40,228
mieć taki dostęp

109
00:08:40,395 --> 00:08:45,275
do tych zwierząt na ich warunkach,
ponieważ to one wybrały, że z tobą będą.

110
00:08:45,442 --> 00:08:47,902
Nie można ich do tego zmusić i sądzę,

111
00:08:48,153 --> 00:08:50,447
że ze wszystkich miejsc,
w jakich nurkowałem,

112
00:08:50,739 --> 00:08:52,490
te były najbardziej przyjazne.

113
00:08:52,991 --> 00:08:56,494
Było to coś, czego nigdy nie zapomnę.

114
00:08:58,580 --> 00:09:01,249
Roger sprawił,
że filmowanie delfinów zdaje się łatwe,

115
00:09:01,875 --> 00:09:06,129
ale czy operator Didier Noirot będzie miał
tyle samo szczęścia na Hawajach,

116
00:09:06,379 --> 00:09:09,257
filmując kolejnych bohaterów
naszej opowieści?

117
00:09:12,552 --> 00:09:14,012
Długopłetwce oceaniczne.

118
00:09:18,266 --> 00:09:21,644
Hawaje są dobrym miejscem
na filmowanie humbaków…

119
00:09:21,811 --> 00:09:23,063
OPERATOR KAMERY

120
00:09:23,229 --> 00:09:25,440
…z powodu populacji wielorybów.

121
00:09:25,774 --> 00:09:27,942
Tam na pewno da się zobaczyć wieloryby.

122
00:09:28,443 --> 00:09:32,781
Krystalicznie czysta woda, idealne miejsce
do filmowania wielorybów.

123
00:09:33,948 --> 00:09:38,661
W tym także miejscu, każdego roku,
samice wydają na świat młode.

124
00:09:41,039 --> 00:09:44,459
Nakręcenie samicy z młodym
jest pierwszym zadaniem zespołu.

125
00:09:46,669 --> 00:09:48,880
Płyną na pokładzie statku Luckey Strike…

126
00:09:49,672 --> 00:09:51,216
którego szyper Tad Luckey…

127
00:09:51,716 --> 00:09:54,928
…i zespół naukowców pod wodzą
profesora Joego Mobleya…

128
00:09:55,053 --> 00:09:56,262
BADACZ PŁETWALI

129
00:09:56,346 --> 00:09:58,556
…niemal gwarantują
znalezienie takich rodzin.

130
00:09:59,349 --> 00:10:01,226
To zawsze jest wielkie wyzwanie.

131
00:10:01,518 --> 00:10:04,229
Nigdy nie wiadomo, co się trafi.

132
00:10:04,395 --> 00:10:06,356
Te wieloryby są tak trudne.

133
00:10:06,856 --> 00:10:10,401
Dla producenta
jest to bardzo podchwytliwe.

134
00:10:11,903 --> 00:10:14,697
Odnalezienie wieloryba na Hawajach
nie jest takie trudne,

135
00:10:15,073 --> 00:10:17,909
ale szyper Tad musi znaleźć
odpowiedniego wieloryba,

136
00:10:18,368 --> 00:10:20,036
co jest znacznie trudniejsze.

137
00:10:20,453 --> 00:10:23,998
By znaleźć odpowiedniego
do zdjęć wieloryba,

138
00:10:24,207 --> 00:10:27,919
w szczególności mamę z młodym,
niczego nie oczekuję.

139
00:10:28,253 --> 00:10:32,590
To znaczy, że nigdy nie wiem,
co uda mi się uchwycić.

140
00:10:34,634 --> 00:10:38,304
Jako członek
pierwotnej wyprawy Jacquesa Cousteau,

141
00:10:38,805 --> 00:10:42,934
Didier ma ponad 30-letnie doświadczenie
w filmowaniu wielorybów.

142
00:10:43,601 --> 00:10:44,894
Mam 200.

143
00:10:45,603 --> 00:10:48,690
Ale każda okazja
jest zawsze nieprzewidywalna.

144
00:10:51,359 --> 00:10:53,653
No chodź.

145
00:10:55,405 --> 00:10:57,407
To matka z młodym…

146
00:10:58,241 --> 00:11:02,620
ale czy zaakceptuje ona Didiera
równie łatwo jak delfiny Rogera?

147
00:11:03,580 --> 00:11:04,914
Możesz spróbować.

148
00:11:05,748 --> 00:11:07,000
Płyń.

149
00:11:07,917 --> 00:11:10,670
Trudność w filmowaniu matki z młodym

150
00:11:10,837 --> 00:11:14,757
polega na cichym podpłynięciu najbliżej,
jak się da.

151
00:11:15,592 --> 00:11:21,181
Używa aparatu oddechowego
bez bąbli powietrza, by cicho się zbliżyć.

152
00:11:25,602 --> 00:11:29,480
Wieloryby, które nie akceptują obecności
Didiera, są zostawiane w spokoju.

153
00:11:33,776 --> 00:11:36,237
Zespół musi znaleźć przyjaznego wieloryba,

154
00:11:36,654 --> 00:11:38,615
który czuje się komfortowo
w obecności nurka.

155
00:11:43,995 --> 00:11:45,246
Właśnie odpłynęły.

156
00:11:45,788 --> 00:11:48,958
Byliśmy gotowi płynąć,
ale teraz są już daleko.

157
00:11:50,501 --> 00:11:53,379
Próby zdobycia zdjęć
kolejnej mamy z młodym…

158
00:11:53,963 --> 00:11:55,548
kończą się tak samo.

159
00:11:55,798 --> 00:11:59,594
Gdy widzi się matkę z młodym,
jest ona zawsze bardzo czujna.

160
00:11:59,802 --> 00:12:04,098
Chroni swoje młode,
więc każda nieznana rzecz, jak ja,

161
00:12:04,265 --> 00:12:06,559
jest alarmująca.

162
00:12:07,310 --> 00:12:08,853
Próba druga spełzła na niczym.

163
00:12:12,565 --> 00:12:14,317
Kolejna para odpływa.

164
00:12:15,818 --> 00:12:19,197
- Matka z młodym odpłynęli.
- Nie masz nic?

165
00:12:23,451 --> 00:12:24,452
Naprzód.

166
00:12:30,541 --> 00:12:33,294
Didier zapoznaje się zbyt dobrze

167
00:12:33,461 --> 00:12:35,797
z tyłami wielorybich mam.

168
00:12:41,594 --> 00:12:43,846
Trzeba wciąż próbować

169
00:12:44,222 --> 00:12:49,269
znaleźć nowego wieloryba,
który pozwoli ci się do siebie zbliżyć.

170
00:12:56,526 --> 00:12:59,529
Po długim, nieudanym dniu,

171
00:12:59,904 --> 00:13:02,240
Didier podejmuje ostatnią próbę.

172
00:13:02,615 --> 00:13:04,784
Tak przy okazji, to dziewiąte podejście.

173
00:13:07,912 --> 00:13:10,081
Szczęśliwe zrządzenie losu.

174
00:13:10,290 --> 00:13:14,294
Didier znalazł figlarnego młodzieńca,
do którego może się zbliżyć.

175
00:13:14,502 --> 00:13:18,589
Nie można od razu płynąć do matki
z młodym pod brzuchem.

176
00:13:18,756 --> 00:13:21,509
Wpierw trzeba zaprzyjaźnić się z młodym.

177
00:13:22,010 --> 00:13:25,596
Jeśli młode jest koło ciebie
i się nie boi,

178
00:13:25,888 --> 00:13:28,975
wieloryb będzie wiedział,
nawet jeśli śpi tam na dole,

179
00:13:29,225 --> 00:13:31,394
że ktoś tam jest,

180
00:13:31,644 --> 00:13:34,605
ale wie, że młode
nie ma nic przeciwko temu,

181
00:13:35,023 --> 00:13:37,066
więc może to tolerować.

182
00:13:41,404 --> 00:13:44,490
Gdy młode nurkuje pod matkę, by odpocząć,

183
00:13:44,991 --> 00:13:47,243
Didier po cichu płynie za nim.

184
00:13:48,578 --> 00:13:51,998
Nadszedł właściwy czas,
bo wieloryb może odpłynąć

185
00:13:52,206 --> 00:13:55,043
i stracę ją na dobre.

186
00:13:55,251 --> 00:13:58,713
Postanowiłem płynąć bardzo wolno,

187
00:13:58,963 --> 00:14:02,300
nie wydając żadnych dźwięków.

188
00:14:07,180 --> 00:14:09,098
Matka bacznie go obserwuje,

189
00:14:09,640 --> 00:14:12,310
ale zdaje się być zadowolona
z jego obecności.

190
00:14:15,063 --> 00:14:17,231
W końcu sukces.

191
00:14:19,150 --> 00:14:24,864
Nurkowie jak Didier są jedynie skromnymi
gośćmi w tym ogromnym podmorskim świecie,

192
00:14:26,491 --> 00:14:28,910
ale nawet najpotężniejsze stworzenia

193
00:14:29,077 --> 00:14:31,788
czasem pozwolą się do siebie zbliżyć.

194
00:14:34,957 --> 00:14:37,043
Po tygodniach wytrwałości

195
00:14:37,251 --> 00:14:41,172
zespołowi w końcu
udało się nagrać matkę z młodym.

196
00:14:42,548 --> 00:14:46,928
Obowiązkiem matki jest ochrona młodego,
podczas gdy ono szybko rośnie,

197
00:14:47,178 --> 00:14:50,890
zanim nadejdzie czas
dalekiej migracji na wody Arktyki.

198
00:14:51,307 --> 00:14:53,768
Gdy podróżują pomiędzy
miejscami odpoczynku,

199
00:14:53,935 --> 00:14:57,897
matka zachęca swoje młode,
by wynurzało się raz za razem.

200
00:15:04,987 --> 00:15:07,907
To może wyglądać na zabawę
w rozpryskiwanie wody,

201
00:15:08,199 --> 00:15:12,662
ale jest to kluczowe zachowanie młodych
w budowaniu siły i rozwoju mięśni,

202
00:15:13,079 --> 00:15:15,706
które także rozwija ich zdolność
wstrzymywania powietrza.

203
00:15:31,180 --> 00:15:34,308
Bliska więź pomiędzy mamą wielorybem
a jej młodym

204
00:15:34,475 --> 00:15:37,437
pozwoliła naszym filmowcom
na pierwszy wgląd

205
00:15:37,645 --> 00:15:39,772
w społeczeństwo humbaków.

206
00:15:41,983 --> 00:15:44,902
Płytkie wody przybrzeżne
są idealnym schronieniem

207
00:15:45,403 --> 00:15:48,281
dla młodego, by urosło zdrowe i silne.

208
00:15:49,073 --> 00:15:52,410
Z dala od zagrożeń głębszych,
otwartych wód.

209
00:15:56,414 --> 00:15:59,292
Ale to także tutaj
zostanie ono wkrótce przedstawione

210
00:15:59,459 --> 00:16:01,461
większej społeczności wielorybów,

211
00:16:02,086 --> 00:16:03,796
złożonemu społeczeństwu,

212
00:16:04,672 --> 00:16:08,426
które nasz zespół
dopiero zaczyna rozumieć.

213
00:16:13,639 --> 00:16:16,309
By w pełni zrozumieć świat delfinów,

214
00:16:16,976 --> 00:16:18,519
filmowcy muszą udać się

215
00:16:18,686 --> 00:16:21,063
do samego serca ich oceanicznego domu.

216
00:16:23,232 --> 00:16:25,651
Do podwalin całej naszej historii.

217
00:16:26,611 --> 00:16:29,071
Delikatnie zrównoważony ekosystem,

218
00:16:29,697 --> 00:16:33,826
który jest schronieniem dla milionów
niesamowitych aktorów drugoplanowych.

219
00:16:35,661 --> 00:16:37,121
Chodzi o rafę koralową.

220
00:16:38,789 --> 00:16:41,959
Uchwycenie misterności
tego podwodnego świata

221
00:16:42,210 --> 00:16:45,338
wymaga niesamowitych umiejętności
w operowaniu kamerą

222
00:16:45,546 --> 00:16:49,050
i wyjątkowego oka
do precyzji i szczegółów.

223
00:16:51,093 --> 00:16:52,887
Operator kamery Doug Anderson…

224
00:16:53,304 --> 00:16:55,973
…jest do tego idealnym kandydatem.

225
00:16:56,766 --> 00:16:59,310
Chcieliśmy uczynić oglądanie
rafy doświadczeniem

226
00:16:59,477 --> 00:17:00,937
jak najbardziej wciągającym.

227
00:17:01,229 --> 00:17:02,855
Próbowaliśmy więc różnych technik,

228
00:17:03,105 --> 00:17:05,149
tyle, ile udało się nam wymyślić,

229
00:17:05,316 --> 00:17:08,569
by uzyskać
jak najbardziej czarujące zdjęcia.

230
00:17:10,988 --> 00:17:12,406
Użyliśmy podwodnego skutera

231
00:17:12,573 --> 00:17:15,493
wyglądającego jak torpeda
z dołączoną śrubą napędową,

232
00:17:15,868 --> 00:17:19,664
by uzyskać wrażenie
delfina prześlizgującego się nad rafą.

233
00:17:26,212 --> 00:17:29,215
Użyliśmy wysięgnika
z zamontowaną na jego końcu kamerą,

234
00:17:29,382 --> 00:17:31,717
co pozwoliło na robienie
bardzo stabilnych zdjęć

235
00:17:31,884 --> 00:17:34,345
nad rafą koralową i uchwycenie

236
00:17:34,512 --> 00:17:38,933
charakteru poszczególnych gatunków,
które chcieliśmy pokazać

237
00:17:39,141 --> 00:17:40,101
na ekranie.

238
00:17:47,900 --> 00:17:50,278
Ze wszystkich podwodnych środowisk
na naszej planecie

239
00:17:51,112 --> 00:17:54,407
to rafy koralowe
są najbardziej zróżnicowane.

240
00:17:55,449 --> 00:18:00,913
Jestem zachwycony kolorami, życiem
i pięknem, które mam przed sobą.

241
00:18:02,081 --> 00:18:04,458
Zapierające dech w piersi.

242
00:18:07,044 --> 00:18:09,589
Intensywne doświadczenie życiowe.

243
00:18:18,764 --> 00:18:21,309
Lubię myśleć o rafie jak o mieście.

244
00:18:22,768 --> 00:18:25,021
Koralowce są budynkami.

245
00:18:27,356 --> 00:18:32,403
Te budynki zapewniają domy
i siedliska dla niezliczonych zwierząt.

246
00:18:34,530 --> 00:18:37,533
Wszystkie żyjące tam zwierzęta są
dla siebie nawzajem

247
00:18:37,700 --> 00:18:39,118
równie istotne.

248
00:18:40,453 --> 00:18:42,830
Ale na rafie żyją też gatunki,

249
00:18:43,164 --> 00:18:45,166
które spełniają bardzo ważne funkcje.

250
00:18:48,794 --> 00:18:51,547
Doug chce znaleźć właśnie je,

251
00:18:52,089 --> 00:18:54,800
by ukazać istotne więzi
w tej społeczności.

252
00:18:56,093 --> 00:18:59,305
Te przystojne diabły
są tego idealnym przykładem.

253
00:19:00,431 --> 00:19:02,183
Papugoryby.

254
00:19:04,644 --> 00:19:06,562
Są tu miejscowymi ogrodnikami.

255
00:19:06,854 --> 00:19:09,523
Oczyszczają rafę z martwych koralowców
pokrytych algami.

256
00:19:15,321 --> 00:19:18,324
Ostatnimi czasy, gdy oceany się ociepliły,

257
00:19:18,532 --> 00:19:21,160
rafy koralowe zaczęły blednąć i umierać.

258
00:19:21,994 --> 00:19:24,580
Rafy zamieszkane przez papugoryby
są szybko czyszczone,

259
00:19:24,830 --> 00:19:28,542
a nowe koralowce mogą się rozrastać,
co utrzymuje rafę przy życiu.

260
00:19:30,002 --> 00:19:33,756
Rafy, które utraciły swoje papugoryby,
rzadko odżywają.

261
00:19:38,427 --> 00:19:41,555
Papugoryby w znacznym stopniu
utrzymują rafę w dobrym stanie,

262
00:19:42,473 --> 00:19:45,601
ale Doug odkrywa kolejną ważną rybę.

263
00:19:46,102 --> 00:19:49,605
Nieprawdopodobnego pracoholika,
wargatka sanitarnika.

264
00:19:52,274 --> 00:19:55,403
Na rafie czasem staje się to oczywiste,

265
00:19:55,569 --> 00:19:57,738
jak kontrolowane i złożone

266
00:19:57,905 --> 00:20:00,616
są relacje pomiędzy
poszczególnymi zwierzętami.

267
00:20:00,908 --> 00:20:04,537
Taką chwilą na pewno jest
obserwowanie wargatka przy pracy.

268
00:20:06,288 --> 00:20:08,499
Wykonują niezwykle ważną pracę,

269
00:20:08,666 --> 00:20:11,210
jaką jest oczyszczanie z pasożytów,
martwej skóry,

270
00:20:11,377 --> 00:20:12,712
łusek i wszystkiego innego.

271
00:20:13,170 --> 00:20:16,590
Wchodzą papugorybom
prosto do pysków i skrzeli.

272
00:20:16,799 --> 00:20:18,384
Wiecznie są bardzo zapracowane.

273
00:20:19,093 --> 00:20:21,971
Obserwowanie ich to świetna zabawa.

274
00:20:23,180 --> 00:20:26,642
Wykonują taki zabawny taniec,
by rozreklamować swój interes.

275
00:20:29,186 --> 00:20:31,647
Wszyscy przypływają
do ich stanowisk czyszczących.

276
00:20:32,273 --> 00:20:33,816
Słodkie małe rybki.

277
00:20:34,984 --> 00:20:36,902
A także duże drapieżniki.

278
00:20:38,028 --> 00:20:41,157
Zapiera to dech w piersi,
gdy obserwuje się wargatka

279
00:20:41,323 --> 00:20:43,492
wpływającego do paszczy
półmetrowego drapieżnika.

280
00:20:44,285 --> 00:20:46,120
To niepisane prawo rafy koralowej,

281
00:20:46,287 --> 00:20:48,205
że wargatka sanitarnika się nie rusza.

282
00:20:48,372 --> 00:20:50,708
To jeden z tych cudownych przykładów

283
00:20:50,875 --> 00:20:54,879
złożoności relacji między gatunkami
na rafie koralowej.

284
00:20:58,758 --> 00:21:01,719
Podczas gdy Doug kontynuuje badanie
wzajemnych połączeń

285
00:21:01,886 --> 00:21:03,679
pomiędzy rybami a rafą,

286
00:21:04,972 --> 00:21:08,309
Roger na Morzu Czerwonym zaraz odkryje,

287
00:21:08,601 --> 00:21:11,353
że delfiny mają podobne zależności.

288
00:21:13,939 --> 00:21:16,817
Angela odkryła niezwykłe połączenie,

289
00:21:16,984 --> 00:21:19,320
jakie delfiny mają z tutejszym koralowcem.

290
00:21:19,528 --> 00:21:22,990
Byłem bardzo podekscytowany
tym unikalnym zachowaniem,

291
00:21:23,240 --> 00:21:24,700
o którym opowiadała Angela,

292
00:21:24,950 --> 00:21:27,870
i bardzo chciałem je zarejestrować.

293
00:21:35,544 --> 00:21:38,506
Angela zabrała Rogera w wyjątkowe miejsce,

294
00:21:38,672 --> 00:21:40,925
które delfiny lubią codziennie odwiedzać…

295
00:21:42,885 --> 00:21:45,513
i z którego czerpią ogromne korzyści.

296
00:21:46,222 --> 00:21:49,141
Skupiłem się na odczuciu operatora,

297
00:21:49,225 --> 00:21:51,227
który wie o tym wyjątkowym zachowaniu,

298
00:21:51,393 --> 00:21:55,356
na uczuciu cudownej presji,
by je sfilmować.

299
00:22:01,946 --> 00:22:04,949
Ciężko wypracowana akceptacja
pozwoliła Angeli

300
00:22:05,115 --> 00:22:09,829
płynąć za nimi, co pozwoliło
dokonać tego niezwykłego odkrycia.

301
00:22:11,413 --> 00:22:15,501
Znajduje się tu
pewien rodzaj koralowca, gorgonie.

302
00:22:16,043 --> 00:22:19,380
Delfiny bardzo lubią
ocierać się o nie całym ciałem,

303
00:22:20,047 --> 00:22:22,466
gdyż ten koralowiec jest dość miękki.

304
00:22:29,598 --> 00:22:31,559
Takie ocieranie zdaje się być

305
00:22:31,725 --> 00:22:35,271
bardzo istotnym aspektem
ich dnia codziennego.

306
00:22:40,442 --> 00:22:43,487
Cudownie było zobaczyć,
jak ustawiają się w kolejkę.

307
00:22:44,405 --> 00:22:47,074
Są bardzo delikatne.
Nikt nie wpycha się na siłę.

308
00:22:47,241 --> 00:22:50,661
Są kurtuazyjne i pozwalają
na podpływanie jeden za drugim.

309
00:22:51,412 --> 00:22:53,747
Potem zawracają i robią to ponownie.

310
00:23:00,546 --> 00:23:03,299
To także wspaniały stadny rytuał.

311
00:23:07,636 --> 00:23:10,055
Wiemy, że rożne rodzaje koralowców

312
00:23:10,222 --> 00:23:12,308
zawierają substancje antybakteryjne.

313
00:23:13,851 --> 00:23:17,938
To możliwe, że delfiny używają koralowca

314
00:23:18,022 --> 00:23:21,025
jako lekarstwa, na przykład,

315
00:23:21,567 --> 00:23:24,111
w celu zapobiegania chorobom skóry.

316
00:23:26,196 --> 00:23:28,115
Ciężko jest to udowodnić,

317
00:23:28,282 --> 00:23:31,702
ponieważ mogą to robić dla przyjemności,

318
00:23:32,328 --> 00:23:33,871
ale musimy się dowiedzieć,

319
00:23:34,038 --> 00:23:38,000
czy jest to świadome
działanie samolecznicze.

320
00:23:38,792 --> 00:23:41,378
Przełomowe obserwacje Angeli

321
00:23:41,587 --> 00:23:43,589
poszerzyły nasze zrozumienie,

322
00:23:43,756 --> 00:23:46,216
lecz także postawiły ważne nowe pytania

323
00:23:46,342 --> 00:23:47,968
o zachowanie delfinów.

324
00:23:49,678 --> 00:23:52,848
Hipoteza, którą bada Angela…

325
00:23:53,057 --> 00:23:55,476
Jeśli zostanie udowodniona,

326
00:23:55,768 --> 00:23:58,520
podkreśli niesamowitą współzależność

327
00:23:58,687 --> 00:24:01,023
pomiędzy tymi ssakami a rafami koralowymi.

328
00:24:02,483 --> 00:24:05,277
Nie tylko przypływają tu
dla odpoczynku, zabawy

329
00:24:05,486 --> 00:24:06,695
i poczucia bezpieczeństwa,

330
00:24:07,196 --> 00:24:10,658
ale także po to, by się leczyć.

331
00:24:13,786 --> 00:24:17,206
Angela ma nadzieję
ujawnić więcej o życiu delfinów,

332
00:24:17,623 --> 00:24:20,542
byśmy mogli chronić je i ich dom na rafie

333
00:24:20,709 --> 00:24:22,294
przez bardzo długi czas.

334
00:24:25,798 --> 00:24:28,092
Jednakże rafa koralowa nie zawsze zapewnia

335
00:24:28,258 --> 00:24:30,469
bezpieczne schronienie
dla swych mieszkańców,

336
00:24:30,844 --> 00:24:33,263
o czym Doug za chwilę się przekona.

337
00:24:34,306 --> 00:24:38,227
Mamy oczywiście tę jaskrawość,
kolory, całe to piękno.

338
00:24:38,394 --> 00:24:40,312
Jest to jasna strona rafy,

339
00:24:40,604 --> 00:24:43,899
ale na rafie istnieją także zaułki.

340
00:24:45,025 --> 00:24:46,819
Ciemne miejsca.

341
00:24:47,361 --> 00:24:49,154
Miejsca, w których…

342
00:24:49,321 --> 00:24:54,535
wizualnie rzeczy nie są piękne i jaskrawe,

343
00:24:54,743 --> 00:24:58,122
ale jawią się trochę bardziej złowieszczo.

344
00:25:00,290 --> 00:25:04,503
Są to miejsca, w które większość nurków
nie odważy się popłynąć.

345
00:25:06,714 --> 00:25:08,674
Doug wraz z zespołem są w Malezji,

346
00:25:09,299 --> 00:25:10,843
w drodze na Sipadan,

347
00:25:11,051 --> 00:25:15,139
oceaniczną wyspę
skrywającą wyjątkową tajemnicę,

348
00:25:15,305 --> 00:25:18,642
która ujawnia zagrożenia,
na jakie narażeni są nasi bohaterowie

349
00:25:18,892 --> 00:25:20,561
na własnym podwórku.

350
00:25:21,353 --> 00:25:24,523
Sipadan jest wyjątkową małą wyspą.

351
00:25:25,190 --> 00:25:29,028
To skała pośrodku setek metrów wody.

352
00:25:29,528 --> 00:25:31,488
Jest to rezerwat morski

353
00:25:31,655 --> 00:25:35,576
i jest tu cała masa żółwi.

354
00:25:39,872 --> 00:25:42,541
Ta rafa jawi się jako idealne schronienie.

355
00:25:44,293 --> 00:25:48,297
Ale pod jej spokojną skorupą
na każdego samowolnego żółwia

356
00:25:48,464 --> 00:25:50,215
czyha potencjalna katastrofa.

357
00:25:52,384 --> 00:25:55,929
Wewnątrz struktury rafy
znajdują się katakumby.

358
00:25:56,096 --> 00:25:58,348
Zespół właśnie to
chce uchwycić na kamerze.

359
00:25:59,141 --> 00:26:02,227
Słyszałem o żółwiej jaskini
już 20 lat wcześniej.

360
00:26:02,394 --> 00:26:04,313
Jak trudno jest się do niej dostać.

361
00:26:05,564 --> 00:26:09,526
Samo sprowadzenie tam sprzętu
nie jest prostą operacją,

362
00:26:09,693 --> 00:26:12,529
nie mówiąc już o oświetlaniu jej
i robieniu zdjęć.

363
00:26:13,781 --> 00:26:15,657
Mamy wysięgnik, długie ramię

364
00:26:15,824 --> 00:26:18,118
z kamerą na jednym końcu
i obciążeniem na drugim.

365
00:26:19,536 --> 00:26:21,371
Mamy też podwodną łączność,

366
00:26:21,538 --> 00:26:23,582
co znaczy, że możemy ze sobą rozmawiać.

367
00:26:25,292 --> 00:26:26,960
Mamy łączność z łodzią,

368
00:26:27,419 --> 00:26:30,172
ale stracimy ją,
gdy tylko przekroczymy wejście jaskini.

369
00:26:30,589 --> 00:26:32,466
Powierzchnia, tu nurkowie.

370
00:26:32,633 --> 00:26:34,676
Zaraz wpłyniemy do jaskini.

371
00:26:34,843 --> 00:26:36,178
Do usłyszenia po drugiej stronie.

372
00:26:36,428 --> 00:26:38,680
Mogą być na dole przez dobre trzy godziny.

373
00:26:39,723 --> 00:26:41,100
Jeśli coś pójdzie nie tak,

374
00:26:41,266 --> 00:26:44,019
stąd nie będziemy mogli zrobić
dosłownie nic.

375
00:26:44,269 --> 00:26:46,105
Będziemy mogli tylko czekać.

376
00:26:47,773 --> 00:26:48,732
PRODUCENT FILMOWY

377
00:26:48,899 --> 00:26:50,901
Oby wszystko poszło zgodnie z planem.

378
00:26:51,360 --> 00:26:53,112
Och, nurkowie

379
00:26:54,113 --> 00:26:57,199
Nurkowie, nic wam nie jest?

380
00:26:58,826 --> 00:27:00,619
Jesteśmy w jaskini

381
00:27:01,286 --> 00:27:04,665
To takie straszne miejsce

382
00:27:04,915 --> 00:27:07,126
Upiorne

383
00:27:07,376 --> 00:27:09,044
Och, nurkowie

384
00:27:10,796 --> 00:27:13,757
Zobaczyliśmy, że w tym miejscu
będzie nam bardzo trudno pracować.

385
00:27:14,091 --> 00:27:16,927
Musimy rozciągać liny,
żebyśmy mogli wyczuć

386
00:27:17,094 --> 00:27:18,262
drogę wyjścia z jaskini.

387
00:27:19,179 --> 00:27:21,807
Tam nie ma światła. Wąski przesmyk.

388
00:27:22,015 --> 00:27:24,059
Oświetlaliśmy go latarką.

389
00:27:25,602 --> 00:27:28,897
Możecie dojrzeć,
jak niedostępne jest to miejsce,

390
00:27:29,106 --> 00:27:32,109
jak ciężko było wejść, a co za tym idzie,

391
00:27:32,276 --> 00:27:33,485
z niego wyjść.

392
00:27:35,362 --> 00:27:37,823
Nawet przez chwilę
nie byłem całkowicie spokojny.

393
00:27:46,039 --> 00:27:48,750
Zwykle, gdy nurkuje się
na otwartym oceanie,

394
00:27:48,917 --> 00:27:52,212
gdy pojawi się problem,
koniec powietrza albo awaria sprzętu,

395
00:27:52,379 --> 00:27:53,380
płyniemy w górę.

396
00:27:53,547 --> 00:27:55,424
W jaskini się tak nie da.

397
00:27:55,591 --> 00:27:58,886
Tam nie ma „góry”.
Trzeba stamtąd jakoś wyjść.

398
00:28:01,096 --> 00:28:03,849
Kolejną istotną sprawą jest to,
że jest tam ciemno,

399
00:28:03,974 --> 00:28:06,643
więc musimy ją oświetlić,
by kamery coś zobaczyły.

400
00:28:07,102 --> 00:28:10,689
Przez większość czasu myśleliśmy,
jak dostarczyć na miejsce sprzęt,

401
00:28:10,856 --> 00:28:13,734
a nie o widokach, jakie tam zastaniemy.

402
00:28:13,901 --> 00:28:17,154
Dopiero gdy włączyłem światła w jaskini,

403
00:28:17,321 --> 00:28:20,032
zrozumiałem, czym jest to miejsce.

404
00:28:20,824 --> 00:28:23,243
Zobaczyłem grobowiec.

405
00:28:23,994 --> 00:28:26,079
Na półkach skalnych

406
00:28:26,288 --> 00:28:28,957
leżały niemal idealne szkielety
żółwi zielonych,

407
00:28:29,124 --> 00:28:31,376
które przez lata tam umarły.

408
00:28:37,883 --> 00:28:39,009
Och, spójrz

409
00:28:40,344 --> 00:28:42,846
Za tobą jest żółw

410
00:28:44,640 --> 00:28:48,018
Dziwi się, dlaczego

411
00:28:48,518 --> 00:28:50,687
Filmujesz w jaskini

412
00:28:51,730 --> 00:28:54,358
On chce pójść z tobą

413
00:28:54,900 --> 00:28:56,276
Pójść z tobą

414
00:28:56,693 --> 00:28:58,445
Pójść z tobą

415
00:28:58,820 --> 00:29:01,740
Doug musi poruszać się
bardzo powoli i ostrożnie.

416
00:29:02,282 --> 00:29:05,202
Podłoże jaskini
pokryte jest drobnym osadem.

417
00:29:09,539 --> 00:29:12,292
Niektórzy wierzą,
że są to sproszkowane szczątki

418
00:29:12,709 --> 00:29:18,548
tysięcy żółwich szkieletów,
które rozpadły się na przestrzeni wieków.

419
00:29:18,924 --> 00:29:22,386
Jeden fałszywy ruch
może zaciemnić całą jaskinię,

420
00:29:22,552 --> 00:29:26,056
utrudniając tym samym
znalezienie drogi wyjścia.

421
00:29:31,895 --> 00:29:34,481
Po wielu godzinach starannych przygotowań,

422
00:29:35,232 --> 00:29:38,151
Doug rozpoczyna odsłaniać
upiorne tajemnice jaskini

423
00:29:38,318 --> 00:29:43,031
z perspektywy żółwia,
który zgubił drogę wyjścia.

424
00:29:50,664 --> 00:29:52,582
Czułem się, jakbym był w kościele.

425
00:29:53,500 --> 00:29:55,585
Czułem ogromny szacunek dla tego miejsca.

426
00:29:56,211 --> 00:29:59,047
Odczuwałem tam spokój, respekt.

427
00:30:00,132 --> 00:30:03,885
Pełne grozy połączenie z czymś.

428
00:30:05,387 --> 00:30:06,680
Wszyscy to czuliśmy.

429
00:30:07,723 --> 00:30:11,143
Rafa koralowa daje życie
na wiele sposobów,

430
00:30:11,810 --> 00:30:13,270
ale także je odbiera.

431
00:30:15,731 --> 00:30:19,276
Po kilku godzinach
rozpoczynają wynurzanie na powierzchnię,

432
00:30:19,568 --> 00:30:21,361
ku bezpiecznej łodzi.

433
00:30:25,741 --> 00:30:27,617
Dla ciebie

434
00:30:40,172 --> 00:30:42,758
To było znacznie bardziej wyjątkowe,
niż myślałem, że będzie.

435
00:30:42,924 --> 00:30:44,176
PRODUCENT FILMOWY

436
00:30:44,343 --> 00:30:47,012
To było dość wzruszające,
zobaczenie tych szkieletów

437
00:30:47,179 --> 00:30:49,348
na dnie jaskini

438
00:30:49,514 --> 00:30:52,684
i wyobrażenie sobie,
jak bardzo te żółwie musiały się bać,

439
00:30:52,851 --> 00:30:55,187
gdy tam zabłądziły.

440
00:30:59,107 --> 00:31:02,110
By przekazać szerszą historię
tego podwodnego świata,

441
00:31:02,319 --> 00:31:05,614
filmowcy chcieli zrównoważyć
tę twardą rzeczywistość

442
00:31:06,156 --> 00:31:08,700
scenami piękna i zachwytu.

443
00:31:09,534 --> 00:31:11,078
A na Hawajach

444
00:31:11,286 --> 00:31:14,956
Didier odnalazł coś
prawdziwie zachwycającego.

445
00:31:17,084 --> 00:31:19,628
Śpiewającego samca długopłetwca,

446
00:31:20,087 --> 00:31:24,341
z setkami innych z okolicznych wód,
które dołączyły do chóru.

447
00:31:27,761 --> 00:31:31,014
Jeszcze 50 lat temu wody te były ciche.

448
00:31:33,183 --> 00:31:37,270
Naukowiec Joe Mobley
obserwuje powrót ich populacji.

449
00:31:39,439 --> 00:31:42,859
Humbaki z Północnego Pacyfiku
niemal wyginęły przez polowania,

450
00:31:43,110 --> 00:31:45,320
aż w 1966 roku objęto je ochroną.

451
00:31:45,737 --> 00:31:49,074
W tamtych czasach na Hawaje przypływało
poniżej tysiąca wielorybów.

452
00:31:49,574 --> 00:31:51,743
Lecz teraz, 50 lat później,

453
00:31:51,993 --> 00:31:56,164
liczba odwiedzających Hawaje zwierząt
sięga niemal dziesięciu tysięcy.

454
00:31:57,624 --> 00:31:59,501
Więc dzisiaj z pokładu Luckey Strike

455
00:31:59,709 --> 00:32:01,503
szukaliśmy śpiewaka.

456
00:32:01,670 --> 00:32:04,423
By pokazać, że wieloryby
komunikują się ze sobą,

457
00:32:04,589 --> 00:32:06,383
że są częścią społeczności.

458
00:32:06,550 --> 00:32:10,846
Lecz nic nie przygotowało Didiera na to,
co miało go spotkać.

459
00:32:10,971 --> 00:32:12,597
…tak głęboko, a widać płetwy.

460
00:32:12,848 --> 00:32:14,683
Pojawiło się tu sporo makreli, co znaczy…

461
00:32:15,058 --> 00:32:17,894
Ten czerwony znak to wieloryb.

462
00:32:18,645 --> 00:32:21,064
- Zanurzony na 100 stóp.
- Jest tutaj.

463
00:32:21,231 --> 00:32:24,151
- Śpiewał…
- Też to słyszałem.

464
00:32:24,317 --> 00:32:27,237
Dziewczyny mówiły,
że wyraźnie go słyszały na dziobie.

465
00:32:29,698 --> 00:32:33,076
Stojąc na pokładzie łodzi,
śpiew słyszy się bardzo wyraźnie,

466
00:32:33,243 --> 00:32:35,162
gdy jest się dokładnie nad śpiewakiem.

467
00:32:37,456 --> 00:32:39,458
- Nadal go słyszymy.
- Tak.

468
00:32:39,624 --> 00:32:40,959
Jesteśmy bardzo blisko.

469
00:32:42,294 --> 00:32:45,046
Zeszliśmy więc delikatnie do wody.

470
00:32:54,806 --> 00:32:58,268
Zerknąłem w dół,
skąd nadpłynęły dwa wieloryby,

471
00:32:58,518 --> 00:33:02,397
zaczęły się
przede mną poruszać i zatrzymywać.

472
00:33:02,814 --> 00:33:04,357
Przed samym nosem.

473
00:33:16,077 --> 00:33:20,207
Wtedy przed oczami Didiera
zaczęło się dziać

474
00:33:20,373 --> 00:33:22,000
coś niewyobrażalnego.

475
00:33:26,838 --> 00:33:31,635
Wtedy przypłynął trzeci wieloryb
i wszystkie zaczęły ze sobą tańczyć.

476
00:34:20,308 --> 00:34:22,978
To był prawdziwy dar natury,

477
00:34:23,144 --> 00:34:27,607
że mogłem oglądać to z pierwszego rzędu.

478
00:34:33,530 --> 00:34:35,240
Gdy nurkuje się z tymi olbrzymami,

479
00:34:35,782 --> 00:34:38,994
człowiek uzmysławia sobie, jaki jest mały.

480
00:34:51,131 --> 00:34:54,718
To była jedna z najlepszych chwil
w moim życiu.

481
00:34:55,010 --> 00:34:56,845
To było wspaniałe.

482
00:35:08,315 --> 00:35:10,150
Tego nie da się zapomnieć,

483
00:35:10,317 --> 00:35:13,903
gdy jest się samemu,
takim malutkim przy tych olbrzymach.

484
00:35:14,070 --> 00:35:16,823
To jest naprawdę coś, co…

485
00:35:16,990 --> 00:35:19,075
zachowam w pamięci na zawsze.

486
00:35:21,119 --> 00:35:25,123
Didier zdołał zarejestrować
jedynie mały fragment

487
00:35:25,332 --> 00:35:28,793
złożonego zachowania stadnego humbaków.

488
00:35:29,878 --> 00:35:32,672
Jednakże musimy jeszcze pojąć
prawdziwe znaczenie

489
00:35:32,839 --> 00:35:35,425
tego wspaniałego wielorybiego baletu.

490
00:35:40,513 --> 00:35:45,143
Delfiny wynoszą swoją aktywność społeczną
na zupełnie inny poziom.

491
00:35:47,062 --> 00:35:51,066
A zespół chciał pokazać, co robią delfiny,
by poczuć dreszczyk emocji.

492
00:35:52,233 --> 00:35:53,985
Są one symbolem wolności.

493
00:35:54,194 --> 00:35:56,529
Przemierzają oceany.
Nie są niczym związane.

494
00:35:56,821 --> 00:36:02,369
A wyrażają to chyba najpiękniej,
gdy surfują.

495
00:36:04,079 --> 00:36:08,416
Surfujące delfiny nie są niczym nowym
na Dzikim Wybrzeżu w RPA,

496
00:36:08,583 --> 00:36:09,918
gdzie dorastał Roger.

497
00:36:11,169 --> 00:36:13,713
Teraz powraca do swych korzeni

498
00:36:13,880 --> 00:36:16,341
z zespołem specjalistów od wielkich fal,

499
00:36:16,508 --> 00:36:19,511
by spróbować zarejestrować
to niesamowite zachowanie delfinów.

500
00:36:22,389 --> 00:36:25,684
Wybraliśmy Dzikie Wybrzeże,
ponieważ wiemy, że tam są delfiny.

501
00:36:25,850 --> 00:36:28,353
Wiemy, że zimą,
gdy przechodzą tędy zimowe fale,

502
00:36:28,520 --> 00:36:30,271
potrafią one być niesamowite.

503
00:36:31,356 --> 00:36:36,986
Celem Rogera jest nakręcenie delfinów,
wpływając w sam środek fal.

504
00:36:38,988 --> 00:36:41,157
Kolega operator Jamie McPherson…

505
00:36:41,574 --> 00:36:46,121
…zainstalował stabilizowaną kamerę
na tyle motorówki,

506
00:36:46,287 --> 00:36:47,622
podczas gdy szyper Carl…

507
00:36:47,747 --> 00:36:48,790
SZYPER ŁODZI

508
00:36:49,082 --> 00:36:51,418
…ustawia łódź za łamiącymi się falami.

509
00:36:52,919 --> 00:36:55,338
Zawodowy surfer Paris
poprowadzi skuter wodny…

510
00:36:55,505 --> 00:36:56,673
SZYPER SKUTERA

511
00:36:56,840 --> 00:36:59,300
…by umieścić Rogera
zaraz przed załamaniem fali.

512
00:37:00,927 --> 00:37:02,429
Scena jest gotowa,

513
00:37:02,762 --> 00:37:05,598
a delfiny pojawiły się jakby na dany znak,

514
00:37:05,765 --> 00:37:08,268
podróżując wzdłuż wybrzeża
w dużych grupach.

515
00:37:09,644 --> 00:37:12,897
Zespół napotkał jednak
swą pierwszą przeszkodę.

516
00:37:13,440 --> 00:37:19,446
Jak na ironię, niesławne Dzikie Wybrzeże
zupełnie się uspokoiło.

517
00:37:21,489 --> 00:37:25,034
Minęliśmy dosłownie jakieś dwieście
albo trzysta delfinów,

518
00:37:25,243 --> 00:37:28,246
może w sześciu lub siedmiu
różnych stadach.

519
00:37:28,455 --> 00:37:29,539
Delfiny są,

520
00:37:30,957 --> 00:37:32,625
ale nie ma najmniejszej fali.

521
00:37:33,084 --> 00:37:35,336
Mamy delfiny,
ale potrzebujemy przyzwoitej fali.

522
00:37:35,587 --> 00:37:37,547
Aktualnie nie mamy żadnej, więc…

523
00:37:38,465 --> 00:37:41,259
W ciągu kolejnych dwóch dni
powinny pojawić się lepsze fale.

524
00:37:41,384 --> 00:37:44,679
To kwestia zaczekania i liczenia na to,
że fale się wzmogą,

525
00:37:44,846 --> 00:37:48,183
a delfiny najdzie ochota na surfing.

526
00:37:52,645 --> 00:37:56,691
Ale mieliśmy
niesamowicie spokojną taflę wody,

527
00:37:56,858 --> 00:37:59,360
co tu, w Transkei,
jest wielce niespotykane.

528
00:38:00,111 --> 00:38:01,654
Wykorzystaliśmy więc okazję,

529
00:38:01,821 --> 00:38:04,949
by spróbować uchwycić pod wodą
przepływające delfiny.

530
00:38:05,533 --> 00:38:07,827
Trzymamy kciuki, dzioby, nozdrza…

531
00:38:07,952 --> 00:38:09,037
SZYPER BEZPIECZEŃSTWA

532
00:38:09,204 --> 00:38:10,872
…wszystkie płetwy, ręce i nogi.

533
00:38:11,122 --> 00:38:12,916
Trzymamy wszystko, co można.

534
00:38:14,501 --> 00:38:18,087
Roger nurkuje
na przejrzystych płyciznach przy plaży.

535
00:38:21,382 --> 00:38:25,220
Wkrótce podpływa
entuzjastyczne stado delfinów.

536
00:38:26,554 --> 00:38:29,390
Gdy wszedłem do wody po raz pierwszy,

537
00:38:29,641 --> 00:38:32,894
zobaczyłem, że delfiny
w dziwny sposób się przepychają.

538
00:38:33,061 --> 00:38:36,898
Nie jestem pewien, czy był to objaw
jakichś stadnych interakcji.

539
00:38:37,065 --> 00:38:39,818
Nigdzie indziej
nie widziałem takiego zachowania.

540
00:38:43,613 --> 00:38:47,033
Szczęśliwie, podczas gdy Roger
był z delfinami,

541
00:38:47,826 --> 00:38:50,161
w końcu pojawiły się fale.

542
00:38:51,371 --> 00:38:54,123
A nasi główni aktorzy wzięli się do pracy.

543
00:38:56,292 --> 00:38:58,670
Przepłynęły obok z ogromną prędkością.

544
00:38:59,462 --> 00:39:03,216
Było widać sposób,
w jaki wykorzystywały energię fali,

545
00:39:03,383 --> 00:39:05,927
by nabrać rozpędu.
Wykorzystały ciśnienie,

546
00:39:06,094 --> 00:39:08,513
a potem skręciły,
by nabrać większej prędkości,

547
00:39:08,680 --> 00:39:10,306
następnie odbiły w lewo.

548
00:39:10,640 --> 00:39:13,226
I to właśnie to ciśnienie
wystrzeliwuje je z tyłu fali.

549
00:39:13,393 --> 00:39:16,229
Cudownie było być pośród tego wszystkiego.

550
00:39:16,437 --> 00:39:18,690
To była wspaniała nagroda.

551
00:39:20,733 --> 00:39:21,609
Lecz wkrótce

552
00:39:21,776 --> 00:39:24,445
fala zaczyna zagrażać Rogerowi.

553
00:39:24,612 --> 00:39:25,905
Czas wyjść z wody.

554
00:39:28,491 --> 00:39:30,618
W końcu nadszedł czas surfowania.

555
00:39:30,869 --> 00:39:33,246
A wraz z nim pojawia się więcej delfinów.

556
00:39:33,746 --> 00:39:35,081
Halo, słychać mnie?

557
00:39:35,248 --> 00:39:38,293
Całkiem sporo delfinów
zbliża się do strefy surfowania.

558
00:39:38,585 --> 00:39:41,880
Fale wyglądają na silne.
Chyba coś z tego będzie.

559
00:39:42,171 --> 00:39:43,256
Chodźcie tu.

560
00:39:45,508 --> 00:39:49,345
Zespół Jamiego
w końcu zajmuje swoje pozycje.

561
00:39:53,600 --> 00:39:54,684
Delfiny na fali.

562
00:39:55,143 --> 00:39:58,730
Carl musi ostrożnie manewrować łodzią
w strefie surfowania…

563
00:39:59,898 --> 00:40:02,609
by ustawić Jamiego
w najlepszej możliwej pozycji.

564
00:40:04,652 --> 00:40:06,321
Trzeba prześcignąć falę.

565
00:40:06,821 --> 00:40:08,865
Ale w pewnym momencie trzeba uciekać,

566
00:40:08,948 --> 00:40:10,783
co oznacza wpłynięcie
na pięciometrową falę,

567
00:40:10,950 --> 00:40:12,535
za którą jest pięciometrowy spad.

568
00:40:12,702 --> 00:40:15,705
Podczas gdy walczą z falami,
Carl musi ustawić Jamiego tam,

569
00:40:16,205 --> 00:40:17,832
gdzie delfiny mogą się wynurzyć.

570
00:40:18,666 --> 00:40:19,792
Uwaga. Tam są.

571
00:40:22,003 --> 00:40:23,963
Dostaliśmy się przed tamtą falę.

572
00:40:26,382 --> 00:40:28,092
Technicznie ciężko jest trzymać się

573
00:40:28,259 --> 00:40:30,136
delfina płynącego na fali,

574
00:40:30,345 --> 00:40:32,889
gdy my bardzo szybko płyniemy
w drugą stronę.

575
00:40:35,642 --> 00:40:37,810
Ale w końcu zaczyna się to opłacać,

576
00:40:38,227 --> 00:40:42,148
gdyż Jamie rejestruje falę za falą
pełną delfiniej magii.

577
00:40:51,491 --> 00:40:53,618
Najbardziej ekscytujące zdjęcia,
jakie robiłem.

578
00:41:03,711 --> 00:41:07,215
Ale Carl nie może dać się złapać
zbyt blisko fali.

579
00:41:07,882 --> 00:41:11,344
Jeśli zaczną się załamywać,
z łatwością mogą wywrócić łódź.

580
00:41:12,512 --> 00:41:14,847
Wtedy do akcji wkraczają Roger i Paris.

581
00:41:15,765 --> 00:41:18,142
- Czas odpalić skuter.
- Tak. Jedziemy.

582
00:41:18,309 --> 00:41:20,186
Po raz pierwszy w życiu próbowałem

583
00:41:20,353 --> 00:41:22,146
filmować delfiny, płynąc na skuterze.

584
00:41:22,355 --> 00:41:24,315
Ale liczyliśmy tylko

585
00:41:24,482 --> 00:41:26,985
na jedno bądź dwa
wyjątkowe ujęcia z przodu fali.

586
00:41:27,151 --> 00:41:29,112
Były one ogromne.

587
00:41:29,445 --> 00:41:30,822
To duża fala.

588
00:41:31,614 --> 00:41:33,908
Miałem świetnego pilota,
który próbował ustawić mnie

589
00:41:34,075 --> 00:41:35,576
w tych trudnych warunkach,

590
00:41:35,743 --> 00:41:38,663
gdzie każda fala
w każdej chwili mogła nas zatopić.

591
00:41:39,205 --> 00:41:40,623
Paris był niesamowity.

592
00:41:40,832 --> 00:41:44,502
Był w stanie przewidzieć,
jak fale będą się załamywać.

593
00:41:45,169 --> 00:41:46,671
Nigdy nie zapomnę tej chwili,

594
00:41:46,879 --> 00:41:49,257
gdy zbliżało się śliczne załamanie

595
00:41:49,465 --> 00:41:51,092
i całkiem spore stado delfinów.

596
00:41:52,468 --> 00:41:54,429
Zrobiliśmy podejście do fali…

597
00:41:56,180 --> 00:41:59,726
i pamiętam,
jak zobaczyłem delfiny na czole fali.

598
00:42:01,394 --> 00:42:02,937
Paris musiał czekać.

599
00:42:03,271 --> 00:42:04,439
Musiał ocenić falę.

600
00:42:06,024 --> 00:42:09,736
To był piękny widok,
gdy delfiny pruły po fali.

601
00:42:09,902 --> 00:42:13,031
A wtedy, gdy zaczęła się załamywać,
przyspieszył, by przed nią uciec.

602
00:42:13,281 --> 00:42:14,866
To się stało tak szybko.

603
00:42:21,581 --> 00:42:24,125
Było to ujęcie, jakie liczyłem zrobić.

604
00:42:28,629 --> 00:42:31,299
To takie porywające.
Czekało się tak długo,

605
00:42:31,466 --> 00:42:33,634
siedziało się bezczynnie przez kilka dni.

606
00:42:33,801 --> 00:42:36,345
A nagle wszystko się doskonale zgrało.

607
00:42:36,471 --> 00:42:38,264
Chwilę później Stevie się zrywa,

608
00:42:38,431 --> 00:42:40,683
zbiera cały sprzęt i bum, działamy.

609
00:42:40,850 --> 00:42:45,229
Jak przewidywaliśmy, skaczemy przed czoło,
surfujemy razem na fali, skaczemy na tył.

610
00:42:45,605 --> 00:42:47,607
To było fantastyczne.

611
00:42:48,941 --> 00:42:52,779
Nasi filmowcy zarejestrowali niesamowite,
dynamiczne sceny

612
00:42:52,987 --> 00:42:54,864
relaksujących się delfinów.

613
00:42:56,741 --> 00:43:00,119
Ale delfiny nie wypełniają
całego dnia wyłącznie zabawą.

614
00:43:02,789 --> 00:43:04,707
Muszą także znaleźć pożywienie,

615
00:43:05,124 --> 00:43:07,376
które nie zawsze znajduje się na rafie.

616
00:43:12,340 --> 00:43:15,426
Jedno z najwspanialszych żerowisk delfinów

617
00:43:15,802 --> 00:43:17,261
znajduje się na Bahamach.

618
00:43:18,679 --> 00:43:20,389
Na pokładzie statku Dolphin Dream

619
00:43:20,598 --> 00:43:24,185
nasz bahamski zespół
polega na szyprze Scotcie Smithie,

620
00:43:24,393 --> 00:43:28,147
doświadczonym poszukiwaczu delfinów,
by ten zabrał ich w sam środek akcji.

621
00:43:30,691 --> 00:43:33,069
Na tę część naszej historii
do zespołu dołącza

622
00:43:33,486 --> 00:43:35,154
operator Paul Atkins…

623
00:43:35,905 --> 00:43:38,491
…biolog morski i ekspert od delfinów,

624
00:43:38,658 --> 00:43:40,660
który filmował je na całym świecie.

625
00:43:51,087 --> 00:43:53,965
Filmuję delfiny i wieloryby
od ponad 30 lat.

626
00:43:54,799 --> 00:43:57,635
Filmowałem już butlonosy na Bahamach.

627
00:43:58,344 --> 00:44:01,139
Zawsze szukam okazji, by móc tu wrócić.

628
00:44:02,181 --> 00:44:04,934
To zawsze jest dreszczyk emocji,
gdy wchodzę do wody

629
00:44:05,309 --> 00:44:07,311
i oglądam znane mi zwierzęta.

630
00:44:09,355 --> 00:44:12,024
Czasem czuję się, jakby mnie pamiętały,

631
00:44:12,233 --> 00:44:14,569
jakby podpływały do mnie,
by się przywitać.

632
00:44:15,653 --> 00:44:18,072
Ostatecznie przestają się
tobą interesować

633
00:44:18,239 --> 00:44:20,408
i stajesz się członkiem ich stada.

634
00:44:20,575 --> 00:44:23,870
To niesamowite przeżycie,
gdy można z nimi podróżować

635
00:44:24,036 --> 00:44:26,080
i oglądać to, co robią.

636
00:44:28,374 --> 00:44:32,587
Paul przybył tu, by zarejestrować delfiny
polujące w niecodzienny sposób.

637
00:44:35,631 --> 00:44:38,801
Korzystają z pewnego rodzaju sonaru
zwanego echolokacją,

638
00:44:39,552 --> 00:44:41,888
który działaniem przypomina
prześwietlenie rentgenowskie.

639
00:44:47,643 --> 00:44:52,148
Emitują serie krótkich dźwięków,
które odbijają się od ukrytych obiektów,

640
00:44:52,940 --> 00:44:55,818
co pozwala im znaleźć pożywienie
ukryte pod piaskiem.

641
00:44:59,363 --> 00:45:01,574
Takie jak ryby z rodzaju Xyrichtys.

642
00:45:06,704 --> 00:45:09,582
Gdy przebywa się w towarzystwie delfinów,

643
00:45:09,749 --> 00:45:13,169
przywilejem jest obserwowanie ich kultury.

644
00:45:15,588 --> 00:45:18,090
Delfiny są jednymi z nielicznych zwierząt,

645
00:45:18,257 --> 00:45:20,509
poza ludźmi i małpami człekokształtnymi,

646
00:45:20,760 --> 00:45:23,221
które wykazały,
że takową kulturę posiadają.

647
00:45:23,471 --> 00:45:26,682
Bazuje ona na sposobie
znajdywania pożywienia.

648
00:45:37,443 --> 00:45:41,822
Na całym świecie
delfiny wypracowały różne strategie,

649
00:45:42,031 --> 00:45:43,783
w zależności od ich siedliska.

650
00:45:45,117 --> 00:45:49,247
Niektóre z nich wymagają
nadzwyczajnej pracy zespołowej.

651
00:45:53,584 --> 00:45:56,295
Te płytkie pływowe
równiny błotne na Florydzie

652
00:45:56,462 --> 00:46:00,967
są bogatym w pożywienie żerowiskiem
dla morskich i przybrzeżnych zwierząt.

653
00:46:01,842 --> 00:46:04,053
Dzięki wielkiej obfitości w ryby,

654
00:46:04,262 --> 00:46:09,225
tu narodziła się unikalna
i widowiskowa technika łowiecka

655
00:46:09,725 --> 00:46:11,769
znana jako mulisty krąg.

656
00:46:17,525 --> 00:46:19,235
Naukowiec Laura Engleby…

657
00:46:19,360 --> 00:46:20,569
DELFINOLOG

658
00:46:20,736 --> 00:46:23,781
…przywiodła operatora
Jamiego McPhersona na te pływowe równiny

659
00:46:23,948 --> 00:46:26,617
w poszukiwaniu tego niezwykłego zjawiska.

660
00:46:29,787 --> 00:46:32,290
Dla Jamiego może to
nie być równie zachwycające,

661
00:46:32,456 --> 00:46:34,834
jak filmowanie delfinów
surfujących na falach,

662
00:46:35,459 --> 00:46:37,211
ale jest równie trudne.

663
00:46:41,716 --> 00:46:43,426
Cholera.

664
00:46:44,302 --> 00:46:46,971
To trudne z pokładu łodzi,
bo trzeba rozgryźć, gdzie one są.

665
00:46:47,221 --> 00:46:48,889
Kamera jest na poziomie morza.

666
00:46:49,598 --> 00:46:52,518
Widać je tylko, gdy się wynurzą.
Czasami widzi się płetwy.

667
00:46:52,643 --> 00:46:54,687
Próbujemy przewidzieć, gdzie popłyną.

668
00:46:54,854 --> 00:46:56,355
Ciężko jest to skoordynować.

669
00:46:56,856 --> 00:46:59,275
Trudno być w odpowiednim miejscu
w odpowiednim czasie.

670
00:47:02,403 --> 00:47:05,364
Nagle wydaje się,
jakby delfiny się zbierały

671
00:47:05,531 --> 00:47:07,241
i koordynowały swoje działania.

672
00:47:07,533 --> 00:47:08,617
Jamie, teraz są po prawej.

673
00:47:09,118 --> 00:47:10,369
- Po prawej.
- Gdzie?

674
00:47:10,536 --> 00:47:11,746
- Z prawej.
- Dobra.

675
00:47:12,330 --> 00:47:13,331
Widzisz je?

676
00:47:15,374 --> 00:47:16,876
Rozpoczęły polowanie.

677
00:47:21,005 --> 00:47:23,966
Jamie robi zbliżenie na akcję.

678
00:47:29,722 --> 00:47:31,432
Widać dużo rozprysków.

679
00:47:33,351 --> 00:47:35,227
Nie wystawiają głów, by złapać rybę,

680
00:47:35,394 --> 00:47:36,937
do ostatniej chwili.

681
00:47:37,313 --> 00:47:40,232
Delfiny muszą złapać rybę,
która jest w powietrzu.

682
00:47:40,399 --> 00:47:42,735
Widok ich twarzy i szybkości reakcji

683
00:47:42,902 --> 00:47:45,863
na nadlatującą rybę
jest bardzo wciągający.

684
00:47:46,989 --> 00:47:49,867
Ale by zrozumieć to zachowanie
i zobaczyć, co się działo,

685
00:47:49,950 --> 00:47:51,243
musieliśmy się wznieść.

686
00:48:03,005 --> 00:48:06,217
Wypatrywanie stad delfinów
na tych błotnych równinach

687
00:48:06,467 --> 00:48:08,844
jest znacznie łatwiejsze ze śmigłowca.

688
00:48:10,012 --> 00:48:11,722
Tam widzę jakieś delfiny.

689
00:48:11,889 --> 00:48:15,101
Delfiny każdego dnia
podróżują tymi kanałami

690
00:48:15,309 --> 00:48:17,269
na niebezpiecznie płytkie wody,

691
00:48:18,229 --> 00:48:21,399
zwabione obfitością ryb.

692
00:48:22,983 --> 00:48:24,902
Chyba są w naprawdę płytkiej wodzie.

693
00:48:26,987 --> 00:48:31,409
Po odpływie jest tu tak płytko,
że często muszą płynąć na boku.

694
00:48:36,664 --> 00:48:40,793
Ten osobnik z pewnością dobrze się bawi,
polując w morskiej trawie.

695
00:48:42,336 --> 00:48:43,587
Co ty wyprawiasz?

696
00:48:48,342 --> 00:48:51,637
Ale nie takiego zachowania
poszukuje nasz zespół.

697
00:48:52,388 --> 00:48:54,223
Kontynuują zatem poszukiwania.

698
00:48:54,473 --> 00:48:56,976
- Zawracam.
- Dobra.

699
00:48:57,143 --> 00:48:59,019
…obracam dziób…

700
00:48:59,270 --> 00:49:02,606
Dobrze. Wrócimy do nich,
jeśli nie znajdziemy innych.

701
00:49:03,065 --> 00:49:06,944
W pobliżu inna grupa delfinów
ukazuje zagrożenia

702
00:49:07,111 --> 00:49:09,280
związane z polowaniem na płyciznach.

703
00:49:10,281 --> 00:49:13,117
- Na pewno są uwięzione.
- Tak, zgadza się.

704
00:49:14,535 --> 00:49:16,912
Niesamowite. Wykopały sobie
małą dziurę w błocie.

705
00:49:17,872 --> 00:49:21,959
Pływały w ciasnym kole
i zrobiły dziurę w błocie,

706
00:49:22,126 --> 00:49:23,752
w której przynajmniej mogą pływać,

707
00:49:24,003 --> 00:49:26,755
nie poparzą się i nie przewrócą na boki,

708
00:49:26,922 --> 00:49:28,966
bo najgorsze w takiej sytuacji byłoby,

709
00:49:29,175 --> 00:49:32,678
gdyby zmiażdżyły organy wewnętrzne
ciężarem własnych ciał i się przegrzały.

710
00:49:33,929 --> 00:49:37,475
Widać, że są zestresowane,
zmartwione, a my nic nie możemy zrobić.

711
00:49:37,641 --> 00:49:40,311
Latamy nad nimi w śmigłowcu
i nikt im nie może pomóc.

712
00:49:43,481 --> 00:49:47,735
Laura wie, że zbliża się przypływ,
więc delfiny wkrótce będą wolne.

713
00:49:49,695 --> 00:49:52,406
Chwilę później coś zauważają.

714
00:49:53,032 --> 00:49:54,283
Chmury błotne.

715
00:49:56,994 --> 00:50:00,915
Gdy się zbliżają, widzą,
że delfiny na pewno polują.

716
00:50:01,499 --> 00:50:05,794
Z powietrza można zobaczyć wszystko
z zupełnie innej perspektywy.

717
00:50:06,128 --> 00:50:09,673
Zdecydowanie gonią jakąś zdobycz,
ale jest to strategia

718
00:50:09,840 --> 00:50:11,550
nieudokumentowana w literaturze.

719
00:50:11,717 --> 00:50:13,969
Dopiero teraz, z powietrza,

720
00:50:14,136 --> 00:50:16,472
możemy zobaczyć, co one robią.

721
00:50:17,848 --> 00:50:21,602
Ale to wciąż nie jest zachowanie,
które zespół chciał zarejestrować.

722
00:50:24,563 --> 00:50:26,106
W pewnym momencie, w końcu

723
00:50:26,607 --> 00:50:28,776
Jamie zauważa to, czego szukali.

724
00:50:29,360 --> 00:50:31,820
Ten delfin uderza płetwą ogonową o błoto,

725
00:50:31,987 --> 00:50:34,615
tworząc idealny okrąg.

726
00:50:36,075 --> 00:50:37,284
Błotnisty krąg.

727
00:50:38,619 --> 00:50:39,662
Super.

728
00:50:40,204 --> 00:50:41,705
Ta technika sama w sobie

729
00:50:42,456 --> 00:50:45,000
pokazuje niezwykłą inteligencję delfinów,

730
00:50:45,709 --> 00:50:50,172
które wykorzystują błotniste podłoże
do stworzenia idealnej sieci na ryby.

731
00:50:53,425 --> 00:50:55,678
Widzę, że otoczyły ławicę ryb.

732
00:50:55,844 --> 00:50:57,096
Bardzo ładne.

733
00:50:57,972 --> 00:51:01,100
Inne delfiny
odgrodziły ławicę ryb w kręgu.

734
00:51:02,268 --> 00:51:04,979
A uwięzione ryby, próbując uciec,

735
00:51:05,145 --> 00:51:07,606
skaczą wprost do ich wyczekujących pysków.

736
00:51:21,161 --> 00:51:23,581
Idealnie, złapały całą ławicę.

737
00:51:24,498 --> 00:51:26,500
Widać delfiny próbujące je okrążyć.

738
00:51:29,461 --> 00:51:31,005
Spójrz na to.

739
00:51:31,922 --> 00:51:34,091
- Niesamowite.
- Nadzwyczajne.

740
00:51:39,513 --> 00:51:42,016
Nigdy nie widziałem takiej koordynacji.

741
00:51:42,516 --> 00:51:44,727
Na pewno pracują wspólnie
i się porozumiewają,

742
00:51:45,019 --> 00:51:46,729
by lepiej stworzyć krąg

743
00:51:46,895 --> 00:51:49,273
i zmusić ryby do skakania tam,
gdzie czekają delfiny.

744
00:51:49,440 --> 00:51:51,692
Tak, to niesamowity pokaz.

745
00:52:17,676 --> 00:52:19,637
Cierpliwość zespołu się opłaciła.

746
00:52:20,638 --> 00:52:22,598
W końcu udało im się zarejestrować

747
00:52:22,973 --> 00:52:27,353
tę niesamowitą kooperacyjną
strategię polowania butlonosów.

748
00:52:32,149 --> 00:52:34,818
W dużo głębszych wodach
u wybrzeży Hawajów

749
00:52:35,903 --> 00:52:37,946
nasz zespół od wielorybów
powrócił do filmowania

750
00:52:38,113 --> 00:52:40,574
wielkiego zebrania samców humbaków.

751
00:52:42,910 --> 00:52:47,289
Jednakże temu zebraniu nie przyświeca
ten sam duch współpracy jak u delfinów.

752
00:52:48,457 --> 00:52:49,625
Wręcz przeciwnie.

753
00:52:50,959 --> 00:52:53,462
Zanosi się na zażartą rywalizację.

754
00:52:55,297 --> 00:52:57,633
Zbierają się tu bardzo licznie,

755
00:52:57,800 --> 00:53:01,804
by uczestniczyć w najbardziej
widowiskowej bitwie w naturze.

756
00:53:10,938 --> 00:53:13,524
Na pokładzie łodzi Luckey Strike
Tad połączył siły

757
00:53:13,816 --> 00:53:16,193
z Paulem Atkinsem,
by nagrać ten wielki rytuał.

758
00:53:17,152 --> 00:53:21,907
Płyną za humbakiem,
którego ściga kilka innych wielorybów.

759
00:53:23,367 --> 00:53:25,828
W powietrzu daje się wyczuć
podniecenie i napięcie,

760
00:53:26,245 --> 00:53:28,872
gdy płynie się zarejestrować
jedną z tych bitew.

761
00:53:29,039 --> 00:53:31,125
Nigdy nie wiadomo, co się może wydarzyć.

762
00:53:31,959 --> 00:53:34,878
Płyną bardzo szybko, na jedenastej.

763
00:53:39,758 --> 00:53:43,429
Profesor Joe Mobley dokumentuje
cale zajście z dziobu statku.

764
00:53:46,140 --> 00:53:48,100
Gdy łódź dogania stado,

765
00:53:48,684 --> 00:53:50,519
sprawy zaczynają nabierać tempa.

766
00:53:52,980 --> 00:53:55,399
Bitwa za chwilę się zacznie.

767
00:54:02,072 --> 00:54:04,116
Samce zaczynają się nawzajem gonić.

768
00:54:14,793 --> 00:54:16,545
To szybko poruszające się stado.

769
00:54:23,177 --> 00:54:26,847
Gdy Paul filmuje spektakularne wynurzenia,

770
00:54:27,347 --> 00:54:30,058
coraz więcej wielorybów
przyłącza się do rywalizacji.

771
00:54:33,353 --> 00:54:36,023
Wszyscy ci rywale ścigają się, by dogonić

772
00:54:36,190 --> 00:54:38,567
i wyprzedzić obecnego lidera wyścigu.

773
00:54:39,276 --> 00:54:42,738
Każdy z nich chce zostać
niekwestionowanym mistrzem.

774
00:54:52,289 --> 00:54:55,501
Na czele samica ustala tempo.

775
00:54:59,755 --> 00:55:02,966
Ale ten obraz z powierzchni
nie pokazuje całej walki,

776
00:55:03,467 --> 00:55:05,761
tak jak Joe od wielu lat spekulował.

777
00:55:06,845 --> 00:55:10,349
Frustrujące jest to,
że jestem przykuty do powierzchni,

778
00:55:10,599 --> 00:55:13,894
gdzie możemy zaobserwować zapewne
mniej niż dziesięć procent ich zachowania.

779
00:55:14,144 --> 00:55:16,480
Większość istotnych spraw
ma miejsce na dole.

780
00:55:19,650 --> 00:55:21,068
Może użyjemy wysięgnika?

781
00:55:21,276 --> 00:55:22,236
Śmiało.

782
00:55:22,486 --> 00:55:24,071
Spróbujemy.

783
00:55:25,280 --> 00:55:27,783
Coraz częściej polegam na takich okazjach,

784
00:55:27,950 --> 00:55:31,203
by pracować z ekipami mającymi
zaawansowany technicznie sprzęt.

785
00:55:31,286 --> 00:55:33,914
Tego typu instrumenty dają nam obraz
z perspektywy wieloryba.

786
00:55:34,456 --> 00:55:35,582
Jakbyśmy byli u nich.

787
00:55:35,749 --> 00:55:37,835
Mamy większą szansę
znaleźć odpowiedzi na pytania,

788
00:55:38,210 --> 00:55:40,254
które nurtują nas od dziesięcioleci.

789
00:55:41,839 --> 00:55:42,965
Dobra, masz to?

790
00:55:43,131 --> 00:55:45,884
Zaprojektowaliśmy dziadka
wszystkich wysięgników.

791
00:55:46,176 --> 00:55:47,803
Tego jeszcze nikt nie próbował.

792
00:55:48,428 --> 00:55:49,471
Tak, mam.

793
00:55:49,638 --> 00:55:53,308
Cały system musi być solidny i mocny,

794
00:55:53,642 --> 00:55:57,354
by wytrzymać ruch w wodzie przy prędkości
czterech czy pięciu węzłów,

795
00:55:57,521 --> 00:55:59,022
czasem nawet sześciu.

796
00:56:01,233 --> 00:56:04,194
Paul liczy na to, że uchwyci
unikalną podwodną perspektywę

797
00:56:04,361 --> 00:56:06,238
tej wielkiej rywalizacji.

798
00:56:08,407 --> 00:56:11,159
Przygotowuje monitor na górnym pokładzie.

799
00:56:12,703 --> 00:56:15,789
Gdy łódź pędzi,
by dogonić szarżujące giganty,

800
00:56:16,248 --> 00:56:19,626
szyper Tad musi ją ustawić obok nich.

801
00:56:28,343 --> 00:56:29,636
Dobra, są dwa wieloryby.

802
00:56:30,345 --> 00:56:32,431
Teraz w kadrze są trzy.

803
00:56:33,181 --> 00:56:35,434
Teraz mam jednego w samym środku.

804
00:56:36,018 --> 00:56:37,561
Świetne miejsce, Tad.

805
00:56:38,562 --> 00:56:42,065
Płynie dokładnie tutaj, bardzo dobrze.

806
00:56:43,901 --> 00:56:45,736
Zwolnij i pozwól tamtym nas dogonić.

807
00:56:47,112 --> 00:56:49,823
Łącząc ujęcia podwodne i nawodne

808
00:56:51,408 --> 00:56:53,493
z ujęciami ze śmigłowca…

809
00:56:54,786 --> 00:56:57,205
To jest świetne, Tad. Tak trzymaj.

810
00:56:57,331 --> 00:57:02,085
…zaczyna ujawniać intensywność bitwy
jak nigdy przedtem.

811
00:57:05,047 --> 00:57:07,966
Dobra, jeden nadpływa z dołu.
Świetne miejsce, Tad.

812
00:57:08,342 --> 00:57:12,137
I płynie dokładnie tutaj, bardzo dobrze.

813
00:57:16,767 --> 00:57:17,768
Rany.

814
00:57:22,981 --> 00:57:25,150
Wszystkie wieloryby nurkują w głębiny.

815
00:57:30,280 --> 00:57:31,490
Nurkują.

816
00:57:32,950 --> 00:57:34,409
I popłynęły.

817
00:57:34,993 --> 00:57:37,329
Widzimy, jak wszystkie nurkują
w stronę dna,

818
00:57:37,496 --> 00:57:38,830
schodzą na jakieś 200 stóp.

819
00:57:40,540 --> 00:57:42,125
Czasami jest… możemy je śledzić

820
00:57:42,292 --> 00:57:43,877
do samego dna, gdzie je widać.

821
00:57:44,044 --> 00:57:46,505
Chyba ocierają się o dno
na głębokości 200 stóp.

822
00:57:46,755 --> 00:57:48,256
Gdybyśmy mieli tam kamerę,

823
00:57:48,423 --> 00:57:50,592
dowiedzielibyśmy się, gdzie to się dzieje.

824
00:57:50,759 --> 00:57:54,054
Może właśnie tam odbywa się kopulacja.

825
00:57:54,763 --> 00:57:56,181
- Kto wie?
- Wypływają.

826
00:57:56,348 --> 00:57:57,641
Wciąż są obok nas.

827
00:57:57,975 --> 00:58:00,185
Nagle, po gwałtownym wynurzeniu,

828
00:58:00,727 --> 00:58:03,772
konflikt zostaje wznowiony
z jeszcze większą siłą.

829
00:58:04,982 --> 00:58:06,817
Tak, bo to jest…

830
00:58:07,359 --> 00:58:09,569
To wygląda naprawdę dobrze.

831
00:58:10,904 --> 00:58:14,199
Ponad 25 samców mknie obok kamery,

832
00:58:14,658 --> 00:58:16,702
wypuszczając strugi agresywnych bąbelków.

833
00:58:17,494 --> 00:58:19,037
- Dużo bąbelków.
- Tak.

834
00:58:19,413 --> 00:58:20,539
Strasznie dużo.

835
00:58:29,798 --> 00:58:33,051
Osobniki z tyłu
próbują zepchnąć te z przodu w dół,

836
00:58:33,969 --> 00:58:38,765
bezwzględnie taranując je w celu
ich zwolnienia i zbliżenia się do samicy.

837
00:58:42,978 --> 00:58:47,441
To największa
oceaniczna rywalizacja w naturze.

838
00:58:52,112 --> 00:58:54,448
W końcu, gdy inne samce się męczą,

839
00:58:54,656 --> 00:58:57,868
dwóch najszybszych
i najsilniejszych zajmuje pozycje

840
00:58:59,286 --> 00:59:01,121
zaraz za samicą.

841
00:59:13,884 --> 00:59:16,887
W ostatnim momencie jeden z konkurentów
rzuca się do przodu

842
00:59:17,095 --> 00:59:18,764
i zmusza rywala do zanurzenia…

843
00:59:21,558 --> 00:59:23,060
wyrzucając go z wyścigu…

844
00:59:24,936 --> 00:59:27,522
i zajmuje miejsce zwycięzcy.

845
00:59:34,821 --> 00:59:35,989
I zniknęły.

846
00:59:37,866 --> 00:59:39,159
Popłynęły.

847
00:59:43,622 --> 00:59:46,374
Ta bitwa nareszcie się skończyła.

848
00:59:48,919 --> 00:59:52,297
Jeden potężny humbak wywalczył sobie prawo

849
00:59:52,547 --> 00:59:55,383
opiekowania się naszą samotną samicą.

850
01:00:01,973 --> 01:00:05,018
Filmowanie tego wspaniałego wydarzenia
było możliwe tylko dlatego,

851
01:00:05,185 --> 01:00:08,980
że ochrona pozwoliła
na odbudowanie społeczności wielorybów.

852
01:00:12,317 --> 01:00:16,071
Niestety takie szczęśliwe historie
są rzadko spotykane.

853
01:00:17,030 --> 01:00:18,406
W przeciwieństwie do humbaków,

854
01:00:19,074 --> 01:00:23,662
populacje największych oceanicznych
drapieżników bardzo się zmniejszyły.

855
01:00:28,959 --> 01:00:32,671
Każdego roku poławia się
ponad sto milionów rekinów,

856
01:00:33,421 --> 01:00:36,466
by zaspokoić zapotrzebowanie
na ich płetwy.

857
01:00:38,468 --> 01:00:42,472
Giganty jak ten żarłacz tygrysi
stają się coraz rzadsze.

858
01:00:44,432 --> 01:00:48,270
A ich rozdmuchana reputacja przerażających
i zabójczych drapieżników

859
01:00:48,728 --> 01:00:50,105
wcale im nie pomogła.

860
01:00:58,405 --> 01:01:01,199
Jednakże Paul,
filmując rekiny od wielu lat,

861
01:01:01,366 --> 01:01:04,536
wie, że ten kreskówkowy stereotyp
jest całkowicie błędny.

862
01:01:06,997 --> 01:01:09,833
Gdy pierwszy raz zobaczyłem rekiny
pod wodą, byłem pod wrażeniem

863
01:01:10,000 --> 01:01:13,461
ich niezwykłego piękna i gracji,

864
01:01:13,795 --> 01:01:18,133
zwinności i pełnej adaptacji do pływania.

865
01:01:18,592 --> 01:01:21,178
Kolejną rzeczą, jaka wywiera wrażenie

866
01:01:21,344 --> 01:01:23,471
po latach dorastania w strachu przed nimi,

867
01:01:23,638 --> 01:01:25,807
jest to, że zdają się tobie nie zagrażać.

868
01:01:26,141 --> 01:01:27,809
Wcale nie są takie straszne.

869
01:01:33,523 --> 01:01:35,192
Gdy pojawiają się żarłacze tygrysie,

870
01:01:36,234 --> 01:01:38,403
ich obecność jest dominująca.

871
01:01:38,737 --> 01:01:43,158
Trzeba cały czas obserwować żarłacza
i nigdy nie odwracać się do niego plecami,

872
01:01:43,283 --> 01:01:46,494
ponieważ zazwyczaj wiedzą,
w którą stronę patrzysz

873
01:01:46,953 --> 01:01:49,206
i chcą znaleźć się za tobą.

874
01:01:54,294 --> 01:01:57,214
Lubią badać, lubią sprawdzać, czym jesteś.

875
01:01:57,422 --> 01:02:01,468
Częścią tego badania
może być trącanie nosem.

876
01:02:05,222 --> 01:02:07,807
Wtedy można po prostu
położyć dłoń na jego nosie

877
01:02:07,974 --> 01:02:09,809
i delikatnie go odepchnąć.

878
01:02:10,185 --> 01:02:13,188
Z jakim innym lądowym drapieżnikiem
można by było tak zrobić?

879
01:02:13,355 --> 01:02:16,816
Zrobienie tego pożywiającym się
niedźwiedziom, lwom czy tygrysom

880
01:02:17,317 --> 01:02:18,777
oznaczałoby okaleczenie.

881
01:02:19,361 --> 01:02:22,781
A jednak tu, z jednym
z największych drapieżników na planecie,

882
01:02:23,114 --> 01:02:25,116
z punktu widzenia tego, co o nich myślimy,

883
01:02:25,450 --> 01:02:27,744
jest to najzupełniej bezpieczne, więc…

884
01:02:39,881 --> 01:02:42,676
Rekiny są nie tylko
nierozumiane przez ludzi,

885
01:02:43,260 --> 01:02:47,514
ale ich ważna rola w utrzymywaniu
zrównoważonego oceanicznego ekosystemu

886
01:02:48,223 --> 01:02:49,683
jest często niezauważana.

887
01:02:55,563 --> 01:02:58,441
Na zdrowej rafie koralowej
jest wiele rekinów,

888
01:02:58,984 --> 01:03:03,405
ale w dzisiejszych oceanach
coraz ciężej jest takie rafy znaleźć.

889
01:03:06,992 --> 01:03:10,870
Podwodny operator Denis Lagrange
od wielu lat wie

890
01:03:10,996 --> 01:03:13,581
o jednym z ostatnich bastionów na Ziemi,

891
01:03:13,957 --> 01:03:16,793
gdzie tłumnie gromadzą się
rekiny szare rafowe.

892
01:03:17,460 --> 01:03:22,215
Przygotowuje się w Polinezji Francuskiej
do zejścia do wody pełnej rekinów.

893
01:03:30,223 --> 01:03:34,686
Podczas przypływu pojawiają się tu
setki rekinów rafowych.

894
01:03:44,446 --> 01:03:48,116
Tak samo jak Paul, Denis nie obawia się
tych szczytowych drapieżników,

895
01:03:48,533 --> 01:03:51,036
gdyż wie, że nie figuruje
w ich karcie dań.

896
01:03:52,746 --> 01:03:56,708
Uważam rekiny za najbardziej
niesamowite stworzenia w oceanie

897
01:03:56,875 --> 01:03:58,460
i da się to poczuć.

898
01:04:02,797 --> 01:04:05,884
Gdy te wszystkie rekiny się zbiorą

899
01:04:06,051 --> 01:04:08,011
i są mocno zagęszczone,

900
01:04:08,345 --> 01:04:10,263
jest to niesamowity spektakl,

901
01:04:10,430 --> 01:04:14,184
a Polinezja Francuska jest chyba
ostatnim miejscem na świecie,

902
01:04:14,726 --> 01:04:15,894
gdzie można go obejrzeć.

903
01:04:18,521 --> 01:04:22,150
Próbujemy usprawiedliwić, dlaczego rekiny
powinno się ratować, a nie zabijać,

904
01:04:22,317 --> 01:04:24,402
próbujemy walczyć z połowem dla płetw,

905
01:04:24,569 --> 01:04:26,821
ale uważam, że to ważne, by to powtarzać,

906
01:04:27,238 --> 01:04:29,407
ponieważ są one na szczycie
łańcucha pokarmowego.

907
01:04:29,866 --> 01:04:32,786
Oczyszczają rafę ze wszystkich
naturalnych nieczystości.

908
01:04:52,514 --> 01:04:56,935
Jeśli zabraknie drapieżników,
rafa nie będzie w dobrym stanie.

909
01:04:57,102 --> 01:04:58,311
Taka jest rzeczywistość.

910
01:04:59,521 --> 01:05:01,481
Musimy bardzo się starać chronić rekiny.

911
01:05:01,898 --> 01:05:04,901
Polinezja Francuska jako jedyny
kraj na świecie

912
01:05:05,151 --> 01:05:07,862
naprawdę je chroni.
Tak stanowi tutejsze prawo.

913
01:05:08,029 --> 01:05:11,116
Nie wolno zabijać ani łowić rekinów.

914
01:05:12,700 --> 01:05:14,994
Ochrona rekinów w tych wodach

915
01:05:15,161 --> 01:05:18,289
pozwala im wypełnić swoją rolę
ważnych myśliwych.

916
01:05:20,417 --> 01:05:22,961
Jednakże większość rekinów
nie poluje w świetle dnia.

917
01:05:23,336 --> 01:05:26,589
Poważne łowy rozpoczynają się po zmroku.

918
01:05:28,341 --> 01:05:31,386
Kolejne nurkowanie Denisa
będzie trudniejszym wyzwaniem,

919
01:05:32,178 --> 01:05:36,307
sfilmuje rekiny polujące w nocy.

920
01:05:39,894 --> 01:05:42,397
Ekipa zakłada specjalne kolczugi

921
01:05:42,772 --> 01:05:46,276
zaprojektowane, by zatrzymywały
zęby rekinów przed przebiciem skóry.

922
01:05:48,194 --> 01:05:50,989
Rekiny zwykle nie gryzą ludzi celowo.

923
01:05:51,698 --> 01:05:55,618
Ale będąc w środku krwiożerczego szału,
lepiej się zabezpieczyć.

924
01:05:57,036 --> 01:06:00,790
Spodziewamy się,
że dziś będzie dużo akcji.

925
01:06:02,333 --> 01:06:03,751
Mam nadzieję, że przeżyjemy.

926
01:06:04,294 --> 01:06:06,129
- Idziemy teraz?
- Idziemy.

927
01:06:06,463 --> 01:06:07,464
Tak.

928
01:06:09,424 --> 01:06:11,176
- W porządku?
- W porządku?

929
01:06:11,593 --> 01:06:12,677
Tak.

930
01:06:15,722 --> 01:06:18,391
Przypomina to bardziej
akcję oddziałów specjalnych.

931
01:06:19,350 --> 01:06:20,727
I musi tak być.

932
01:06:39,579 --> 01:06:41,831
Kilka rekinów pojawiło się od razu.

933
01:06:44,834 --> 01:06:46,586
Rekinów zaczyna szybko przybywać.

934
01:06:54,219 --> 01:06:56,137
Gdy pierwszy raz nurkuje się na rafie

935
01:06:56,513 --> 01:06:59,724
i widzi się
tak ogromną liczbę rekinów razem,

936
01:07:00,517 --> 01:07:01,935
może to być trochę straszne.

937
01:07:09,734 --> 01:07:11,361
Zespół na powierzchni jest niespokojny.

938
01:07:11,986 --> 01:07:14,656
Widzą z góry gromadzące się rekiny.

939
01:07:16,241 --> 01:07:17,951
Nigdy tego nie widzieliśmy.

940
01:07:18,117 --> 01:07:20,328
W ciągu dnia rekiny są jakby leniwe,

941
01:07:20,495 --> 01:07:22,872
ale gdy nurkuje się z nimi w nocy,

942
01:07:23,373 --> 01:07:26,000
można dostrzec, jak potężne mogą one być.

943
01:07:32,257 --> 01:07:35,009
Dopóki ryby się ukrywają,
nurkowie są bezpieczni.

944
01:07:41,266 --> 01:07:43,268
Jednakże nerwowa ryba rafowa
wychodzi z ukrycia

945
01:07:44,435 --> 01:07:46,145
i rozpoczyna się krwiożerczy szał.

946
01:07:47,313 --> 01:07:50,358
Zjedzenie przez rekina to poważna sprawa.

947
01:07:50,525 --> 01:07:54,028
Gdy pływają przed tobą ich setki
albo płyną wprost na ciebie,

948
01:07:54,195 --> 01:07:56,990
ty ich nie obchodzisz.
One chcą tylko tej ryby.

949
01:08:20,054 --> 01:08:21,764
Nie!

950
01:08:30,940 --> 01:08:33,526
Udało się!

951
01:08:37,113 --> 01:08:40,033
Wtedy trzeba uważać na rybki
przepływające pomiędzy nami.

952
01:08:40,199 --> 01:08:42,410
- Oh là là, tak.
- Uciekaj.

953
01:08:42,744 --> 01:08:45,580
Gdy są oszalałe i jest ich dużo,

954
01:08:45,830 --> 01:08:48,916
jeśli płyną na ciebie, przytłaczają cię.

955
01:08:49,083 --> 01:08:52,879
Poczułem to.
Mała ryba wypłynęła z koralowca,

956
01:08:53,046 --> 01:08:55,632
a one zaatakowały,
tobą wcale się nie przejmując.

957
01:08:55,798 --> 01:08:57,216
Po prostu chciały dopaść rybę.

958
01:08:57,550 --> 01:08:59,719
To było niczym rzeka, płynąca woda.

959
01:08:59,886 --> 01:09:01,638
A później kolejny obraz,

960
01:09:02,221 --> 01:09:05,308
on w centrum Los Angeles,
w godzinach szczytu.

961
01:09:05,475 --> 01:09:06,684
Jak pokazują w filmach.

962
01:09:08,645 --> 01:09:11,272
Wielkie zamieszanie
i wszechobecne samochody.

963
01:09:11,856 --> 01:09:15,735
Autostrada zapełniona autami,
wielki korek,

964
01:09:15,902 --> 01:09:17,612
a pośrodku tego wszystkiego Denis.

965
01:09:17,820 --> 01:09:20,114
- Byłem w Los…
- Jakby to płynęło,

966
01:09:20,740 --> 01:09:23,034
jak woda, rekiny go opływały.

967
01:09:26,037 --> 01:09:29,791
One są tu już od 400 milionów lat.

968
01:09:30,625 --> 01:09:33,711
To znaczy, ten gatunek jest…
Gdy widzi się, jak polują,

969
01:09:34,253 --> 01:09:37,674
to ewolucja uczyniła je takimi potężnymi.

970
01:09:37,840 --> 01:09:39,092
Najlepszymi.

971
01:09:39,884 --> 01:09:42,261
Rekiny podczas polowania to coś pięknego.

972
01:09:42,553 --> 01:09:43,554
Pięknego.

973
01:09:53,398 --> 01:09:55,858
Podczas naszej filmowej wyprawy
mającej na celu

974
01:09:56,025 --> 01:09:58,861
pokazanie małego fragmentu
świata delfinów,

975
01:09:59,779 --> 01:10:01,572
zespół odwiedził wyjątkowe miejsca,

976
01:10:02,281 --> 01:10:05,201
z których wiele jest ostatnimi przykładami

977
01:10:05,368 --> 01:10:07,495
kwitnących oceanicznych społeczności.

978
01:10:09,580 --> 01:10:12,041
Zdrowe rafy koralowe, bogate w życie,

979
01:10:12,375 --> 01:10:16,379
kiedyś okalały każdą połać lądu
w tropikalnych oceanach,

980
01:10:17,463 --> 01:10:20,174
lecz do dziś przetrwało ich niewiele.

981
01:10:21,259 --> 01:10:23,636
To my je zabijamy.

982
01:10:26,472 --> 01:10:28,850
Zanieczyszczenie
i niezrównoważone rybołówstwo

983
01:10:29,142 --> 01:10:33,229
są jednymi z niszczycielskich praktyk
niosących im śmierć.

984
01:10:44,490 --> 01:10:48,494
Niestety, podczas trzech lat,
podczas których powstawał ten film,

985
01:10:48,995 --> 01:10:52,415
jedna trzecia powierzchni
Wielkiej Rafy Koralowej wyblakła i umarła.

986
01:10:55,710 --> 01:10:59,464
Jeśli nie podejmiemy natychmiastowych
działań, naukowcy przepowiadają,

987
01:10:59,630 --> 01:11:04,719
że prawie wszystkie rafy koralowe zostaną
zniszczone w ciągu najbliższych 50 lat.

988
01:11:06,596 --> 01:11:09,098
Niezliczone stworzenia przestaną istnieć.

989
01:11:11,058 --> 01:11:14,353
A nasze delfiny stracą ich ważny dom.

990
01:11:18,900 --> 01:11:24,113
Ale nadzieję niesie
jedno z najprostszych rozwiązań…

991
01:11:25,740 --> 01:11:26,824
ochrona.

992
01:11:29,786 --> 01:11:34,999
Najlepszym przykładem
jest wyspa Palau w Mikronezji.

993
01:11:36,876 --> 01:11:40,254
Didier przybył tu,
by zarejestrować wyjątkowe wydarzenie.

994
01:11:41,380 --> 01:11:44,467
Gdy dowiedziałem się, że będę na Palau,

995
01:11:44,550 --> 01:11:47,011
ucieszyłem się, bo nigdy tam nie byłem.

996
01:11:48,346 --> 01:11:52,600
Gdy zanurzyłem głowę w wodzie,
zrozumiałem, jak tam jest pięknie.

997
01:11:54,435 --> 01:11:57,271
Jest to miejsce, gdzie występują
silne wznoszenia wód,

998
01:11:57,480 --> 01:11:59,774
które pchają bogatą
w substancje odżywcze wodę

999
01:12:00,900 --> 01:12:02,068
z głębin ku górze.

1000
01:12:02,360 --> 01:12:05,655
Tworzy to pierwszorzędną rafę,
bardzo bogatą w życie.

1001
01:12:06,155 --> 01:12:07,615
Jest tam całe mnóstwo ryb.

1002
01:12:08,825 --> 01:12:10,159
I nie tylko tych małych.

1003
01:12:10,910 --> 01:12:12,745
Olbrzymy i inne drapieżniki…

1004
01:12:15,248 --> 01:12:17,708
Wszelkie ryby.
Mamy tu cały łańcuch pokarmowy.

1005
01:12:19,669 --> 01:12:23,548
Manty, setki rekinów, wszystkie tu są.

1006
01:12:30,555 --> 01:12:35,768
W 1998 roku wszyscy myśleli,
że ta rafa mogła przepaść na zawsze.

1007
01:12:37,395 --> 01:12:40,690
Zjawisko El Niño wybieliło
i zabiło koralowce.

1008
01:12:42,692 --> 01:12:45,778
Ale wiecie-kto wkroczyli do akcji:

1009
01:12:47,280 --> 01:12:49,407
nasze zaufane papugoryby.

1010
01:12:51,117 --> 01:12:54,203
A dzięki dodatkowej pomocy
rządowej ochrony

1011
01:12:55,246 --> 01:12:57,582
rafa jest teraz zupełnie jak nowa.

1012
01:13:06,674 --> 01:13:11,596
Nie jest zaskoczeniem, że Palau jest teraz
znana ze swych rybich zgromadzeń.

1013
01:13:12,805 --> 01:13:17,518
Każdej pełni księżyca papugoryby
zbierają się o świcie, by złożyć ikrę.

1014
01:13:19,061 --> 01:13:23,482
Didier przybył tu, by zarejestrować
właśnie to legendarne przedstawienie.

1015
01:13:32,450 --> 01:13:35,620
Filmowanie składania ikry przez papugoryby
jest wyjątkowym wydarzeniem,

1016
01:13:35,786 --> 01:13:38,873
ponieważ robię to po raz pierwszy.

1017
01:13:40,458 --> 01:13:42,043
Najpierw widzi się te wszystkie ryby.

1018
01:13:43,920 --> 01:13:46,756
Nie dziesięć, trzydzieści. Są ich setki.

1019
01:13:48,549 --> 01:13:51,844
Są to duże, ciężkie ryby
ważące jakieś 20, 30 kilogramów.

1020
01:13:53,971 --> 01:13:56,724
Dla operatora jest to coś wyjątkowego.

1021
01:14:03,356 --> 01:14:06,359
Didier musi być opanowany
i gotowy przez cały czas,

1022
01:14:07,068 --> 01:14:10,821
ponieważ złożenie ikry
może nastąpić w każdej chwili.

1023
01:14:12,073 --> 01:14:14,200
Gdy się gromadzą, a ty jesteś na rafie,

1024
01:14:14,617 --> 01:14:17,411
musisz czekać i czekać, aż tu nagle

1025
01:14:17,578 --> 01:14:19,664
one się zatrzymują

1026
01:14:19,997 --> 01:14:22,375
i wtedy zaczyna się całą zabawa.

1027
01:14:23,084 --> 01:14:25,920
Wtedy rzeczy się komplikują,

1028
01:14:26,420 --> 01:14:28,089
bo trzeba płynąć pod prąd,

1029
01:14:28,422 --> 01:14:31,175
a ludzie nie są w stanie
dorównać w tym rybom.

1030
01:14:31,342 --> 01:14:33,052
Są od nas znacznie szybsze.

1031
01:14:33,970 --> 01:14:36,305
Gdy pierwsza samica zamierza złożyć ikrę,

1032
01:14:36,472 --> 01:14:38,182
całą reszta się do niej dołączy.

1033
01:14:38,349 --> 01:14:41,102
Płyną w górę, a samce płyną za nimi.

1034
01:14:41,268 --> 01:14:43,396
Dwa, trzy, cztery, czasem nawet dziesięć.

1035
01:14:43,562 --> 01:14:47,108
Trzeba mieć dobry refleks,
bo dzieje się to bardzo szybko.

1036
01:14:47,733 --> 01:14:49,694
Żeby nic nie przegapić.

1037
01:14:51,362 --> 01:14:55,741
Miliony jajeczek papugoryb zostają
uwolnione do ciepłych prądów oceanicznych,

1038
01:14:56,200 --> 01:14:59,829
tworząc nowe pokolenie
obrońców raf koralowych.

1039
01:15:05,334 --> 01:15:08,170
Odkrywając te widowiska na całym świecie,

1040
01:15:08,921 --> 01:15:13,092
nasi filmowcy pozwolili nam
na cenny wgląd w to,

1041
01:15:13,342 --> 01:15:16,554
jak my możemy pomóc
naszym delikatnym oceanom.

1042
01:15:21,058 --> 01:15:22,893
Pod międzynarodową ochroną

1043
01:15:23,561 --> 01:15:27,064
więcej miejsc jak Palau
miałoby szansę powrócić do zdrowia,

1044
01:15:31,485 --> 01:15:34,697
tworząc zdrowszy
i bardziej produktywny ocean.

1045
01:15:37,908 --> 01:15:40,619
Pełen niezwykłych postaci,

1046
01:15:42,288 --> 01:15:47,460
który będzie się rozwijał
jeszcze przez długie lata.

1047
01:17:41,657 --> 01:17:43,701
Napisy: Grzegorz Marczyk