1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:07,507 --> 00:00:10,802
„Wnikliwi docenią moje wnioski.

3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

4
00:00:10,885 --> 00:00:16,099
Tym, którzy je odrzucili,
nie ma sensu ich tłumaczyć.”

5
00:00:16,182 --> 00:00:19,769
Mário de Andrade, <i>Paulicéia Desvairada,</i>
1992 rok.

6
00:00:20,395 --> 00:00:22,856
<i>Pewne jorubskie przysłowie mówi:</i>

7
00:00:22,939 --> 00:00:25,859
<i>„Eshu rzucił dziś kamień,</i>

8
00:00:25,942 --> 00:00:29,154
<i>którym wczoraj zabił ptaka”.</i>

9
00:00:30,989 --> 00:00:34,826
<i>To przysłowie podsumowuje</i>
<i>wszystkie moje dotychczasowe działania.</i>

10
00:00:36,119 --> 00:00:38,663
<i>Idź do domu</i>
<i>Powieś moje zdjęcie na ścianie</i>

11
00:00:38,747 --> 00:00:40,540
<i>Chciałbym skopać mu tyłek</i>

12
00:00:40,623 --> 00:00:43,543
<i>Kiedy jest przy mikrofonie</i>
<i>Jego rymy są najlepsze</i>

13
00:00:44,127 --> 00:00:45,879
<i>On wymiata</i>

14
00:00:45,962 --> 00:00:48,214
<i>Wytatuuję sobie jego imię na dłoni</i>

15
00:00:49,340 --> 00:00:50,884
<i>Ten koleś jest swoją własną marką</i>

16
00:00:50,967 --> 00:00:53,595
<i>Dopóki ma mikrofon</i>
<i>Nie zniknie</i>

17
00:00:59,601 --> 00:01:02,729
<i>Czuję się, jakbym już tu kiedyś był.</i>

18
00:01:09,110 --> 00:01:15,075
<i>Jakby moje marzenia i problemy</i>
<i>istniały od dawna.</i>

19
00:01:15,158 --> 00:01:18,661
<i>Ale zacznijmy od początku.</i>

20
00:01:18,745 --> 00:01:21,372
Współczesne myślenie
czarnych Brazylijczyków.

21
00:01:21,456 --> 00:01:23,541
Od teraz właśnie to będziecie oglądać.

22
00:01:24,125 --> 00:01:29,214
{\an8}<i>Po pierwsze, Brazylia była ostatnim krajem</i>
<i>w Ameryce, który zniósł niewolnictwo.</i>

23
00:01:29,297 --> 00:01:31,216
KONIEC NIEWOLNICTWA W BRAZYLII

24
00:01:31,299 --> 00:01:34,302
<i>Po drugie, São Paulo wzbogaciło się</i>

25
00:01:34,385 --> 00:01:36,638
<i>dzięki produkcji kawy w XIX wieku,</i>

26
00:01:36,721 --> 00:01:39,140
<i>która wzrosła dzięki niewolnikom.</i>

27
00:01:42,060 --> 00:01:46,481
<i>Po trzecie, koniec niewolnictwa oznaczał,</i>
<i>że czarni ludzie byli zdani na siebie.</i>

28
00:01:46,564 --> 00:01:51,361
<i>Następnie wprowadzono „wybielające” ustawy</i>
<i>zachęcające imigrację z Europy,</i>

29
00:01:51,444 --> 00:01:54,989
<i>które demonizowały afrykańskie kultury.</i>

30
00:01:55,073 --> 00:01:58,076
<i>Miały one na celu</i>
<i>wymazanie pamięci o niewolnictwie,</i>

31
00:01:58,159 --> 00:02:00,662
<i>jak i wkładu czarnych ludzi</i>

32
00:02:00,745 --> 00:02:02,580
<i>w rozwój tego kraju.</i>

33
00:02:02,664 --> 00:02:07,418
Władze cesarskie od zawsze
próbowały „wybielić” czarną krew,

34
00:02:07,502 --> 00:02:09,504
aby zneutralizować kulturę czarnych ludzi

35
00:02:09,587 --> 00:02:11,923
i powstrzymać ich przed zajęciem
ważnych stanowisk.

36
00:02:12,006 --> 00:02:15,343
<i>Po czwarte to, że São Paulo</i>
<i>jest nam dzisiaj znane</i>

37
00:02:15,426 --> 00:02:17,595
<i>jako miejsce pełne możliwości…</i>

38
00:02:17,679 --> 00:02:20,098
To São Paulo, stolica ciężkiej pracy,

39
00:02:20,181 --> 00:02:23,685
gigant z żelbetu,
który z każdym dniem się rozwija.

40
00:02:23,768 --> 00:02:26,938
<i>…zawdzięczamy</i>
<i>brutalnemu procesowi gentryfikacji.</i>

41
00:02:27,021 --> 00:02:31,151
<i>Wiele miejsc na tym ucierpiało,</i>
<i>głównie dzielnice czarnych społeczności.</i>

42
00:02:31,234 --> 00:02:32,735
Gala w Operze Miejskiej.

43
00:02:32,819 --> 00:02:36,698
<i>Czarni ludzie zostali wygnani</i>
<i>na przedmieścia.</i>

44
00:02:36,781 --> 00:02:39,826
<i>Po piąte,</i>
<i>biedni ludzie z innych części Brazylii</i>

45
00:02:39,909 --> 00:02:42,662
<i>przyjechali do tej krainy możliwości,</i>

46
00:02:42,745 --> 00:02:45,081
<i>i również osiedlili przedmieścia.</i>

47
00:02:45,165 --> 00:02:50,170
<i>Kosmopolityczne i wielokulturowe,</i>
<i>tak narodziły się przedmieścia São Paulo.</i>

48
00:02:50,253 --> 00:02:52,422
<i>Po szóste, w latach 70.,</i>

49
00:02:52,505 --> 00:02:55,508
<i>kultura hip-hopowa powstała</i>
<i>w Stanach Zjednoczonych,</i>

50
00:02:55,592 --> 00:02:57,385
<i>ale miała wpływ na cały świat.</i>

51
00:02:58,094 --> 00:03:01,097
{\an8}<i>Dzięki rapowi, breakdance’owi i graffiti,</i>

52
00:03:01,181 --> 00:03:05,268
<i>młodzi ludzie z przedmieść</i>
<i>znaleźli sposób, aby się wyrazić.</i>

53
00:03:05,351 --> 00:03:09,147
<i>Spotykali się w miejscu</i>
<i>łatwo dla nich dostępnym,</i>

54
00:03:09,230 --> 00:03:11,441
<i>historycznym centrum miasta,</i>

55
00:03:11,524 --> 00:03:13,943
<i>a konkretnie przy stacji metra São Bento.</i>

56
00:03:14,027 --> 00:03:17,614
<i>Po siódme, ich muzyka rozprzestrzeniła się</i>
<i>na przedmieścia Brazylii,</i>

57
00:03:17,697 --> 00:03:18,948
<i>z czego powstał ruch,</i>

58
00:03:19,032 --> 00:03:22,911
<i>który przyciągał uwagę na rasizm</i>
<i>i nierówności społeczne.</i>

59
00:03:22,994 --> 00:03:24,996
<i>Przemysł muzyczny był lekceważący,</i>

60
00:03:25,079 --> 00:03:29,250
{\an8}<i>jednak mimo to sprzedano miliony płyt,</i>
<i>co stało się narzędziem</i>

61
00:03:29,334 --> 00:03:33,463
{\an8}<i>do zjednania klasy robotniczej</i>
<i>z czarnymi intelektualistami w Brazylii.</i>

62
00:03:33,546 --> 00:03:37,050
<i>Rap przyczynił się do każdego osiągnięcia</i>
<i>klasy robotniczej.</i>

63
00:03:37,133 --> 00:03:40,595
Biali nie rozumieją
ekstrawaganckich strojów,

64
00:03:40,678 --> 00:03:42,722
czapek i żywych kolorów.

65
00:03:43,306 --> 00:03:44,807
<i>Po ósme, choć muzyka rap</i>

66
00:03:44,891 --> 00:03:47,560
<i>jest uznawana za platformę do narzekania,</i>

67
00:03:47,644 --> 00:03:49,020
<i>to nie jest jej jedyny cel.</i>

68
00:03:49,103 --> 00:03:51,147
Każdy chce zatańczyć do tych dźwięków.

69
00:03:51,231 --> 00:03:53,149
{\an8}<i>W poszukiwaniu swojej istoty,</i>

70
00:03:53,233 --> 00:03:57,362
<i>muzyka rap zyskała popularność w Brazylii,</i>
<i>a zwłaszcza samba.</i>

71
00:03:57,445 --> 00:04:00,657
<i>Dzięki temu te dwa światy</i>
<i>zostały na zawsze odmienione.</i>

72
00:04:00,740 --> 00:04:03,868
<i>Jasne więc było,</i>
<i>że mogliśmy osiągnąć jeszcze więcej.</i>

73
00:04:07,747 --> 00:04:11,125
<i>Po dziewiąte, pomimo rasizmu w Brazylii,</i>

74
00:04:11,209 --> 00:04:15,588
<i>ta nowa kultura wyzwoliła młodzież,</i>
<i>również pod względem ekonomicznym.</i>

75
00:04:15,672 --> 00:04:18,633
<i>Rozwój cyfrowy</i>
<i>umożliwił niezależnym artystom</i>

76
00:04:18,716 --> 00:04:21,511
<i>dokonania rzadkich</i>
<i>i niespotykanych czynów.</i>

77
00:04:22,512 --> 00:04:24,806
{\an8}- Jesteśmy…
- Ulicą!

78
00:04:24,889 --> 00:04:26,015
{\an8}Jesteśmy ulicą!

79
00:04:28,393 --> 00:04:31,479
<i>Po dziesiąte, życie nie polegało tylko</i>
<i>na zarabianiu.</i>

80
00:04:31,562 --> 00:04:34,565
<i>Sława nie była dla dzieciaków</i>
<i>jedynym celem.</i>

81
00:04:34,649 --> 00:04:36,985
<i>Chcieli zmienić historię naszego kraju.</i>

82
00:04:37,068 --> 00:04:40,196
<i>I jeszcze coś. Mama nazywa mnie Leandro.</i>

83
00:04:40,280 --> 00:04:42,991
<i>Ale ludzie znają mnie</i>
<i>pod pseudonimem Emicida.</i>

84
00:04:43,074 --> 00:04:45,368
<i>I jestem jednym z tych dzieciaków.</i>

85
00:04:47,704 --> 00:04:52,375
OPERA MIEJSKA W SÃO PAULO,
LISTOPAD, 2019 ROK

86
00:04:52,458 --> 00:04:54,919
Zaraz wchodzimy na scenę.

87
00:04:55,003 --> 00:04:57,922
Za 50 lat spojrzymy wstecz i pomyślimy,

88
00:04:58,006 --> 00:05:00,675
że ta noc odmieniła życia wielu ludzi.

89
00:05:07,765 --> 00:05:13,146
<i>W ten sposób pokazujemy,</i>
<i>że ci ludzie tu należą.</i>

90
00:05:13,229 --> 00:05:18,276
<i>Musimy być obecni w miejscach,</i>

91
00:05:18,359 --> 00:05:21,154
<i>do których nas nie dopuszczali</i>

92
00:05:21,237 --> 00:05:24,782
<i>przez te wszystkie lata.</i>

93
00:05:25,325 --> 00:05:27,827
Kolejne pokolenie sędziów, lekarzy

94
00:05:27,910 --> 00:05:30,830
prawników, a także następnych prezydentów,

95
00:05:31,831 --> 00:05:35,460
siedzi właśnie tam.
Przywróćmy im prawo do marzeń.

96
00:05:36,002 --> 00:05:37,420
Dobrze?

97
00:05:37,503 --> 00:05:38,588
Dziękuję.

98
00:05:38,671 --> 00:05:40,340
Na tym polega AmarElo.

99
00:05:40,423 --> 00:05:42,091
Jesteśmy w tym razem. Pokój!

100
00:05:42,175 --> 00:05:44,844
<i>Teraz uważam się za szczęściarza</i>

101
00:05:45,720 --> 00:05:48,431
<i>Poza tym, że jestem młody</i>

102
00:05:48,514 --> 00:05:51,726
<i>Czuję się bezpieczny i silny</i>

103
00:05:51,809 --> 00:05:53,519
<i>Wyobrażam sobie</i>

104
00:05:53,603 --> 00:05:56,981
<i>Że Bóg jest Brazylijczykiem</i>
<i>I idzie obok mnie</i>

105
00:05:57,065 --> 00:06:01,110
<i>Muszę przestać cierpieć za to</i>
<i>Co się wydarzyło</i>

106
00:06:03,029 --> 00:06:07,992
<i>Dość już krwi i łez</i>

107
00:06:08,826 --> 00:06:13,206
<i>W zeszłym roku umarłem</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

108
00:06:14,332 --> 00:06:18,920
<i>Dość już krwi i łez</i>

109
00:06:19,754 --> 00:06:24,467
<i>W zeszłym roku umarłem</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

110
00:06:25,176 --> 00:06:29,764
<i>W zeszłym roku umarłem</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

111
00:06:30,807 --> 00:06:35,645
<i>W zeszłym roku umarłem</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

112
00:06:39,982 --> 00:06:41,859
<i>Moje sny latają wyżej niż drony</i>

113
00:06:41,943 --> 00:06:44,946
<i>Co mnie napędza? Głód</i>

114
00:06:45,029 --> 00:06:46,656
<i>Żeby siać zniszczenie jak cyklon</i>

115
00:06:46,739 --> 00:06:50,618
<i>Jutro nie może wyglądać jak wczoraj</i>

116
00:06:50,701 --> 00:06:53,079
<i>Sęp czeka, aż upadniemy</i>

117
00:06:53,579 --> 00:06:55,957
<i>Kiedy żal znika</i>
<i>Jestem wart wiele</i>

118
00:06:56,040 --> 00:06:58,584
<i>Ciało, umysł, dusza, niczym ajurweda</i>

119
00:06:58,668 --> 00:07:01,337
<i>Jak woda, mogę płynąć przez skały</i>

120
00:07:01,421 --> 00:07:04,757
<i>Jestem dramaturgiem</i>
<i>Ukrytych dramatów</i>

121
00:07:04,841 --> 00:07:07,385
<i>Wzywam cię, żebyś wyszedł z błota</i>
<i>Walcz ze światem</i>

122
00:07:07,468 --> 00:07:09,929
<i>Bez melodramatów, chcę pieniędzy</i>
<i>Widzę boski plan</i>

123
00:07:10,012 --> 00:07:12,723
Capulana, <i>katana, nirwana to cel</i>

124
00:07:12,807 --> 00:07:15,893
<i>Gra jest ustawiona</i>
<i>Ale i tak nie przegramy</i>

125
00:07:15,977 --> 00:07:18,521
<i>Tam, gdzie wiatr zmienia kierunek</i>
<i>Rodzi się prawda</i>

126
00:07:18,604 --> 00:07:20,481
<i>Nie odpuszczę</i>

127
00:07:20,565 --> 00:07:24,193
<i>Pokonamy tych, którzy z nas kpili</i>

128
00:07:37,331 --> 00:07:39,959
Babcia nigdy tam nie była. Ma 80 lat.

129
00:07:40,042 --> 00:07:41,961
W środę będzie tam pierwszy raz.

130
00:07:42,044 --> 00:07:44,005
Zagrasz dla mnie piosenkę?

131
00:07:44,589 --> 00:07:46,174
- Nagrywasz?
- Tak.

132
00:07:47,467 --> 00:07:49,385
W tym rzecz.

133
00:07:49,469 --> 00:07:51,304
Moja mama, moje ciotki,

134
00:07:52,138 --> 00:07:54,724
obie córki,

135
00:07:55,224 --> 00:07:58,186
doświadczą tego zupełnie inaczej.

136
00:07:58,769 --> 00:08:03,274
Wielu chłopców i dziewcząt,
którzy będą tam w środę,

137
00:08:03,357 --> 00:08:05,568
nigdy nie byli w Operze Miejskiej.

138
00:08:14,118 --> 00:08:17,914
Dlatego miejsce koncertu jest tak istotne.

139
00:08:17,997 --> 00:08:21,584
To ważne wydarzenie.

140
00:08:21,667 --> 00:08:23,544
To nie jest nic nowego.

141
00:08:23,628 --> 00:08:26,422
Musimy to uczcić. Chcę, żeby pomyśleli:

142
00:08:26,506 --> 00:08:29,008
„Nie pozwolę,
żeby pamięć o tym zaniknęła”.

143
00:08:33,346 --> 00:08:36,724
<i>Sprawił, że wyszło słońce!</i>

144
00:08:43,064 --> 00:08:44,690
<i>Powrócił!</i>

145
00:08:48,444 --> 00:08:51,155
<i>Pani ze stołówki wychodzi</i>
<i>Autobus odjeżdża</i>

146
00:08:51,239 --> 00:08:53,115
<i>Panny Marii już tu nie ma</i>

147
00:08:53,199 --> 00:08:54,909
<i>Dopiero wtedy wschodzi słońce</i>

148
00:08:54,992 --> 00:08:57,995
<i>Pająki snują pajęczyny</i>
<i>W nocy, w ciemności</i>

149
00:08:58,079 --> 00:09:00,665
<i>Kochankowie w objęciach Morfeusza</i>

150
00:09:00,748 --> 00:09:03,209
<i>A słońce wychodzi później</i>

151
00:09:06,754 --> 00:09:09,090
<i>A słońce wychodzi później</i>

152
00:09:12,635 --> 00:09:16,013
<i>Wiem, to królewska gwiazda</i>
<i>Ale wyjdzie później</i>

153
00:09:19,517 --> 00:09:22,061
<i>Słońce wychodzi później</i>

154
00:09:25,940 --> 00:09:30,319
Oto dosłowny przykład porządku rzeczy.

155
00:09:30,403 --> 00:09:34,782
Słońce wschodzi na alei Sezefredo,
a zachodzi na Fontalis.

156
00:09:35,491 --> 00:09:36,409
Rozumiesz?

157
00:09:36,492 --> 00:09:38,703
Bo aleja Sezefredo jest na wzgórzu.

158
00:09:38,786 --> 00:09:40,204
Patrząc z góry,

159
00:09:41,122 --> 00:09:44,458
nie widać kształtów domów w nocy.

160
00:09:44,542 --> 00:09:46,377
Na niebie widać tylko gwiazdy

161
00:09:46,460 --> 00:09:49,255
i światła z okolicznych domów.

162
00:09:51,173 --> 00:09:53,926
{\an8}<i>Pani ze stołówki wychodzi</i>
<i>Autobus odjeżdża</i>

163
00:09:54,010 --> 00:09:57,221
{\an8}<i>Panny Marii już tu nie ma</i>
<i>Dopiero wtedy wschodzi słońce</i>

164
00:09:57,305 --> 00:10:00,558
{\an8}<i>Pająki snują pajęczyny</i>
<i>W nocy, w ciemności</i>

165
00:10:00,641 --> 00:10:03,311
<i>Kochankowie w objęciach Morfeusza</i>

166
00:10:03,394 --> 00:10:05,938
<i>Słońce wychodzi później</i>

167
00:10:09,233 --> 00:10:12,403
<i>Słońce wychodzi później</i>

168
00:10:15,406 --> 00:10:19,076
<i>Wiem, to królewska gwiazda</i>
<i>Ale wyjdzie później</i>

169
00:10:22,496 --> 00:10:26,709
<i>Słońce wychodzi później</i>

170
00:10:49,065 --> 00:10:53,778
{\an8}MUZYK

171
00:10:53,861 --> 00:10:55,696
{\an8}To będzie singiel?

172
00:10:55,780 --> 00:10:58,324
Nie wierzę w single.

173
00:10:58,407 --> 00:11:01,202
Rób swoje, masz rację.

174
00:11:01,285 --> 00:11:03,913
Im lepszy kawałek,
tym rzadziej puszczają go w radiu.

175
00:11:03,996 --> 00:11:04,830
Dokładnie.

176
00:11:07,500 --> 00:11:11,087
Zrobię to, na co mam ochotę.
Reszta jest w ich rękach.

177
00:11:14,590 --> 00:11:15,424
Lubię…

178
00:11:16,926 --> 00:11:18,886
Zeca, Zeca!

179
00:11:19,512 --> 00:11:21,389
{\an8}Pośpiesz się! Szybko!

180
00:11:21,472 --> 00:11:22,348
{\an8}CZARNY ORFEUSZ

181
00:11:22,431 --> 00:11:24,892
{\an8}- Zagraj, by wyszło słońce.
- Nie mogę.

182
00:11:24,975 --> 00:11:26,602
- Możesz!
- Nie powinienem.

183
00:11:26,686 --> 00:11:28,312
No zagraj!

184
00:11:36,112 --> 00:11:39,824
Sprawił, że wyszło słońce!

185
00:11:39,907 --> 00:11:42,159
Wow! Jak w filmie.

186
00:11:42,243 --> 00:11:44,495
Teraz ty jesteś filmem.

187
00:11:56,757 --> 00:11:59,093
<i>Ten album opiera się na marzeniu.</i>

188
00:12:00,094 --> 00:12:02,638
<i>Koleś zasypia</i>

189
00:12:02,722 --> 00:12:06,726
<i>i śni, że wszyscy sobie pomagają.</i>

190
00:12:06,809 --> 00:12:09,061
<i>To piękny sen,</i>

191
00:12:09,145 --> 00:12:11,647
<i>w którym ludzie się rozumieją i wspierają.</i>

192
00:12:11,731 --> 00:12:13,482
To jego sen.

193
00:12:13,566 --> 00:12:16,026
„Principia” to właśnie ten sen…

194
00:12:16,110 --> 00:12:17,361
Dosłownie.

195
00:12:17,445 --> 00:12:20,448
Dlatego początek jest taki chwiejny.

196
00:12:20,531 --> 00:12:23,284
Zaczyna się delikatnie.

197
00:12:23,367 --> 00:12:26,954
W tle słychać
śpiewające starsze panie z sąsiedztwa.

198
00:12:28,706 --> 00:12:31,417
Wracają wspomnienia z dzieciństwa.

199
00:12:31,500 --> 00:12:34,378
To niczym kołysanka mamy.

200
00:12:34,462 --> 00:12:39,091
Chłopak śni o czasach,
kiedy ktoś się nim opiekował.

201
00:12:39,175 --> 00:12:43,471
Czuje więź z roślinami, z rutą, z religią,

202
00:12:43,554 --> 00:12:50,478
z tym, co doda mu otuchy
w kiepskich chwilach.

203
00:12:50,561 --> 00:12:53,898
Mamy tylko siebie i musimy o to walczyć.

204
00:12:53,981 --> 00:12:55,524
<i>Mamy tylko</i>

205
00:12:55,608 --> 00:12:59,612
<i>Mamy tylko siebie</i>

206
00:12:59,695 --> 00:13:03,699
<i>Mamy tylko</i>, <i>mamy tylko</i>

207
00:13:03,783 --> 00:13:05,910
Rozumiesz?

208
00:13:05,993 --> 00:13:08,370
Mamy tylko siebie.

209
00:13:08,454 --> 00:13:11,415
Jeśli teraz się poddamy, to po nas.

210
00:13:11,499 --> 00:13:14,376
<i>Mamy tylko siebie</i>

211
00:13:14,460 --> 00:13:17,254
<i>Mamy tylko</i>

212
00:13:17,338 --> 00:13:18,798
{\an8}Nie pamiętam refrenu!

213
00:13:18,881 --> 00:13:20,007
{\an8}PIOSENKARKI

214
00:13:20,090 --> 00:13:22,051
{\an8}<i>Mamy tylko siebie</i>

215
00:13:22,134 --> 00:13:25,846
{\an8}<i>Mamy tylko, mamy tylko</i>

216
00:13:33,103 --> 00:13:35,689
{\an8}Dzwon kościoła katolickiego
budził nas o świecie.

217
00:13:35,773 --> 00:13:36,732
{\an8}PIOSENKARZ

218
00:13:36,816 --> 00:13:38,484
{\an8}To wprowadziło zmiany,

219
00:13:38,567 --> 00:13:42,404
gdyż kościół katolicki
potępił religię <i>candomblé.</i>

220
00:13:43,614 --> 00:13:49,745
To było piękne przesłanie,
że musimy żyć w zgodzie,

221
00:13:49,829 --> 00:13:51,539
że jesteśmy jednością.

222
00:13:52,706 --> 00:13:55,918
Natura ma swoje zasady,
ale moralność to sprawa ludzka.

223
00:13:56,001 --> 00:14:00,047
Ludzie wykorzystują moralność,
aby się od siebie oddalić.

224
00:14:00,130 --> 00:14:03,551
Chciałem, żeby cały album sprawił,

225
00:14:03,634 --> 00:14:08,097
że znów poczujemy się jednością.

226
00:14:08,180 --> 00:14:09,265
{\an8}To pierwsza piosenka.

227
00:14:09,348 --> 00:14:13,477
{\an8}Pod koniec pastor
wypowiedział piękne słowa.

228
00:14:13,561 --> 00:14:14,728
{\an8}To cudownie.

229
00:14:14,812 --> 00:14:18,524
Kiedy Jezus mówił,
że powinniśmy się wyrzec samych siebie,

230
00:14:18,607 --> 00:14:22,027
{\an8}chodziło mu o nasze wielkie ego.

231
00:14:22,111 --> 00:14:25,072
{\an8}Ego, które jest produktem
naszego społeczeństwa.

232
00:14:25,155 --> 00:14:28,784
{\an8}Napędzane mylnymi pozorami i samotnością.

233
00:14:28,868 --> 00:14:30,452
Witaj, przyjacielu.

234
00:14:32,538 --> 00:14:34,373
- Wszystko gra?
- Tak.

235
00:14:34,456 --> 00:14:37,710
<i>Jest stara jak wieczność</i>

236
00:14:37,793 --> 00:14:40,671
<i>Miłość to duchowość</i>

237
00:14:40,754 --> 00:14:43,924
<i>Ukryta, silna, czarna, poezja</i>

238
00:14:44,008 --> 00:14:45,885
<i>Ramię w cichą noc</i>

239
00:14:45,968 --> 00:14:47,928
<i>Przytulne kolano na dobry początek dnia</i>

240
00:14:48,012 --> 00:14:50,180
<i>Synu, przytul matkę…</i>

241
00:14:50,806 --> 00:14:53,642
Pracę nad tą piosenką
zacząłem cztery lata temu.

242
00:14:54,518 --> 00:14:56,896
Aż chce mi się płakać.

243
00:14:57,521 --> 00:14:58,606
Cholera.

244
00:14:59,189 --> 00:15:01,442
<i>Gdyby nie miłość…</i>

245
00:15:10,534 --> 00:15:12,786
Kiedy pierwszy raz odwiedziłem Afrykę,

246
00:15:14,330 --> 00:15:16,332
Chapa, mój przyjaciel, zabrał mnie

247
00:15:16,874 --> 00:15:19,752
do Narodowego Muzeum Niewolnictwa
w Angoli.

248
00:15:22,087 --> 00:15:23,797
Była tam miednica,

249
00:15:25,132 --> 00:15:28,469
a na ścianie widniał napis:

250
00:15:29,762 --> 00:15:32,890
„W tej miednicy chrzczono czarnych ludzi.

251
00:15:34,642 --> 00:15:37,895
Niedorzeczne chrześcijańskie przekonanie
sprawiło,

252
00:15:38,604 --> 00:15:41,482
że uwierzyli, że nie mieli duszy”.

253
00:15:42,608 --> 00:15:44,026
Spojrzałem na kumpla

254
00:15:44,526 --> 00:15:46,236
i zrozumiałem swoją misję.

255
00:15:47,363 --> 00:15:49,990
Za każdym razem, gdy piszę czy rapuję,

256
00:15:50,783 --> 00:15:54,078
chcę oddać duszę moim braciom i siostrom,

257
00:15:54,161 --> 00:15:56,455
którzy uwierzyli, że jej nie mieli.

258
00:16:25,859 --> 00:16:28,946
<i>Przy słodkim zapachu ruty</i>
<i>Myślę o Buddzie</i>

259
00:16:29,571 --> 00:16:32,574
<i>Jestem spięty, szukam pomocy</i>
<i>Czasem myślę o psalmie</i>

260
00:16:33,325 --> 00:16:36,078
<i>Oczyść moją wizję złudzeń</i>
<i>Niczym okulista</i>

261
00:16:36,161 --> 00:16:40,582
<i>Mam szerokie horyzonty</i>
<i>Dla siebie, dla ciebie, </i>ubuntu, <i>balsam</i>

262
00:16:40,666 --> 00:16:42,334
<i>Jeśli muszę w coś wierzyć</i>

263
00:16:42,418 --> 00:16:44,086
<i>To wierzę w to, co widzę</i>

264
00:16:44,169 --> 00:16:48,173
<i>Ten świat to małe, brudne piekło</i>
<i>Trucizna</i>

265
00:16:48,257 --> 00:16:51,343
<i>Zima, nocna mżawka</i>
<i>Stłumienie i regresja</i>

266
00:16:51,427 --> 00:16:53,345
<i>Spokój to luksus</i>
<i>Życie nas stresuje</i>

267
00:16:53,429 --> 00:16:55,639
<i>Staram się czytać ludzkie dusze</i>

268
00:16:55,723 --> 00:16:57,599
<i>Narody wpadają w ręce Barabasza</i>

269
00:16:57,683 --> 00:16:59,393
<i>Gdzie jest cud</i>

270
00:16:59,476 --> 00:17:03,147
<i>Książki są niezbędne</i>
<i>Bo szabla sieje zniszczenie</i>

271
00:17:03,230 --> 00:17:06,233
<i>Po uszy w długach</i>
<i>Ignorując znaczenie błogosławieństw</i>

272
00:17:06,316 --> 00:17:10,070
<i>W czasach, w których wolne</i>
<i>Są jedynie nasze łzy</i>

273
00:17:10,154 --> 00:17:13,699
<i>Wróciłem, by zabić jak zawał serca</i>
<i>Po zmartwychwstaniu, po porodzie</i>

274
00:17:13,782 --> 00:17:17,453
<i>Naprawiłem się, mam dość</i>
<i>Jestem zwykłym facetem w tych realiach</i>

275
00:17:17,536 --> 00:17:21,415
<i>Dzielę się swoimi błogosławieństwami</i>
<i>Włamuję się do celi, salonów, sypialni</i>

276
00:17:21,498 --> 00:17:25,461
<i>Podróżowałem po świecie i wiem</i>
<i>Że wszyscy jesteśmy jednością</i>

277
00:17:25,544 --> 00:17:29,631
<i>Mamy tylko siebie</i>

278
00:17:29,715 --> 00:17:33,510
<i>Mamy tylko</i>

279
00:17:33,594 --> 00:17:37,014
<i>Mamy tylko siebie</i>

280
00:17:37,097 --> 00:17:40,309
<i>Mamy tylko, mamy tylko</i>

281
00:17:40,934 --> 00:17:45,397
AKT PIERWSZY: SADZENIE

282
00:17:45,481 --> 00:17:49,109
Nic nie nauczy cię szacunku do czasu tak,
jak ogrodnictwo.

283
00:17:50,277 --> 00:17:53,072
To nie jest jakaś hipisowska gadka.

284
00:17:53,155 --> 00:17:54,531
Gdy zasadzisz ziarno,

285
00:17:54,615 --> 00:17:58,869
musisz je podlewać i czekać około 15 dni,
aż wykiełkuje.

286
00:17:58,952 --> 00:18:02,206
Kiedy wykiełkuje,
musisz się tą rośliną opiekować.

287
00:18:02,289 --> 00:18:05,042
Uważać na szkodniki i jadowite zwierzęta.

288
00:18:05,125 --> 00:18:08,921
Walcząc z pająkami i wężami

289
00:18:09,004 --> 00:18:11,965
zaczynasz rozumieć,

290
00:18:12,049 --> 00:18:14,593
że nie ukąszą cię ot tak, na złość.

291
00:18:14,676 --> 00:18:16,845
Nie chcą cię ukąsić.

292
00:18:16,929 --> 00:18:19,890
Pająki nie kąsają, bo mają taką ochotę.

293
00:18:19,973 --> 00:18:21,725
Robią to, bo się boją.

294
00:18:21,809 --> 00:18:26,605
Strach zmusi cię do robienia rzeczy,
których wcale nie chcesz robić.

295
00:18:26,688 --> 00:18:30,192
Gdy pracowałem nad albumem,
ogrodnictwo wiele mnie nauczyło.

296
00:18:43,831 --> 00:18:46,083
Przed koncertem udzieliłem wywiadu.

297
00:18:46,166 --> 00:18:48,418
Zostałem zapytany,
dlaczego wybrałem tę operę.

298
00:18:52,131 --> 00:18:54,842
Bo nie ma żadnych belek,

299
00:18:54,925 --> 00:18:56,176
mostów,

300
00:18:56,260 --> 00:18:57,803
ulicy,

301
00:18:57,886 --> 00:19:00,472
żadnego ważnego budynku,

302
00:19:01,223 --> 00:19:04,184
przy którym nie pracowali czarni ludzie.

303
00:19:04,726 --> 00:19:10,065
<i>Miałem na myśli robotników,</i>
<i>cegły, cement, i tak dalej.</i>

304
00:19:10,732 --> 00:19:13,026
<i>Ale to tylko część historii.</i>

305
00:19:13,527 --> 00:19:18,615
<i>Żeby poznać ją w całości,</i>
<i>musimy cofnąć się w czasie.</i>

306
00:19:18,699 --> 00:19:20,826
<i>Najlepszym wehikułem czasu</i>

307
00:19:20,909 --> 00:19:24,246
<i>jest piosenka </i>samba-enredo<i> Geralda Filme</i>
<i>o Tebasie.</i>

308
00:19:24,329 --> 00:19:26,623
<i>Czytając o nim informacje zrozumiesz,</i>

309
00:19:26,707 --> 00:19:31,503
<i>dlaczego został nazwany</i>
<i>po Thebes, dzielnicy w Egipcie</i>

310
00:19:31,587 --> 00:19:33,338
<i>z czasów faraonów.</i>

311
00:19:33,422 --> 00:19:36,675
<i>Tebas nie tylko</i>
<i>układał cegły swoimi czarnymi dłońmi,</i>

312
00:19:36,758 --> 00:19:40,137
<i>ale odegrał kluczową rolę</i>
<i>w stylistycznej odbudowie</i>

313
00:19:40,220 --> 00:19:42,806
<i>São Paulo w XVIII wieku.</i>

314
00:19:43,473 --> 00:19:46,602
<i>To on zbudował wieże Kościoła Karmelitów</i>

315
00:19:47,102 --> 00:19:49,229
<i>i starej katedry</i> w<i> São Paulo.</i>

316
00:19:50,272 --> 00:19:53,901
TEBAS,
PIERWSZY CZARNY ARCHITEKT W SÃO PAULO

317
00:19:53,984 --> 00:19:57,529
To on zbudował Fontannę Miłosierdzia.

318
00:19:57,613 --> 00:20:02,409
{\an8}Wszystkie płyty na placu Da Sé
są przypisane ich twórcom.

319
00:20:02,492 --> 00:20:05,454
{\an8}Żadne z prac Tebasa

320
00:20:05,537 --> 00:20:07,581
nie są mu przypisane.

321
00:20:09,458 --> 00:20:10,876
A wiemy, że je zbudował.

322
00:20:10,959 --> 00:20:12,628
<i>Stworzył on też</i>

323
00:20:12,711 --> 00:20:16,215
<i>kamień węgielny klasztoru św. Benedykta.</i>

324
00:20:16,298 --> 00:20:18,300
<i>Na terenie wokół klasztoru</i>

325
00:20:18,383 --> 00:20:21,094
{\an8}<i>narodził się nasz hip-hop,</i>
<i>co jest niesamowite.</i>

326
00:20:21,762 --> 00:20:26,141
{\an8}<i>Przez budownictwo</i>
<i>i projektowanie walczyliśmy,</i>

327
00:20:26,225 --> 00:20:28,727
{\an8}<i>aby sztuka i piękno</i>

328
00:20:28,810 --> 00:20:30,896
{\an8}<i>ożywiły to betonowe miasto.</i>

329
00:20:31,688 --> 00:20:33,565
{\an8}<i>My, my</i>

330
00:20:43,200 --> 00:20:44,284
<i>Jesteśmy wolni</i>

331
00:20:44,368 --> 00:20:46,578
<i>Zajebiste tenisówki</i>

332
00:20:46,662 --> 00:20:48,247
<i>Fajne błyskotki</i>

333
00:20:48,330 --> 00:20:49,998
<i>Wszystko migocze</i>

334
00:20:50,082 --> 00:20:51,583
<i>I to im przeszkadza</i>

335
00:20:51,667 --> 00:20:54,795
<i>Czarni ludzie wiedzą, co dobre</i>

336
00:20:54,878 --> 00:20:57,589
<i>Jeśli getto się obudzi</i>
<i>Reszta niech spada</i>

337
00:20:58,298 --> 00:20:59,675
<i>Zajebiste tenisówki</i>

338
00:20:59,758 --> 00:21:01,510
<i>Fajne błyskotki</i>

339
00:21:01,593 --> 00:21:03,178
<i>Wszystko migocze</i>

340
00:21:03,262 --> 00:21:04,513
<i>I to im przeszkadza</i>

341
00:21:05,222 --> 00:21:08,100
<i>Czarni ludzie wiedzą, co dobre</i>

342
00:21:08,183 --> 00:21:11,561
<i>Skoro jesteśmy w Operze Miejskiej</i>
<i>Niech reszta spada</i>

343
00:21:11,645 --> 00:21:14,648
<i>Miłość</i>
<i>Wolna, wolna, wolna</i>

344
00:21:14,731 --> 00:21:16,400
<i>Miłość, wolna</i>

345
00:21:16,483 --> 00:21:18,068
<i>Jesteśmy wolni</i>

346
00:21:19,569 --> 00:21:22,281
<i>Cofnijmy się o 100 lat.</i>

347
00:21:22,364 --> 00:21:27,035
<i>W roku 1922 wszystko się zmieniło.</i>

348
00:21:27,744 --> 00:21:30,122
<i>Świętowaliśmy stulecie niepodległości.</i>

349
00:21:30,205 --> 00:21:32,499
<i>Ludzie o różnym pochodzeniu,</i>
<i>urodzeni w Brazylii,</i>

350
00:21:32,582 --> 00:21:35,627
<i>odzyskali prawo,</i>
<i>by marzyć i wprowadzić zmiany.</i>

351
00:21:35,711 --> 00:21:38,839
<i>Porzucili ducha kolonializmu,</i>
<i>który ich prześladował.</i>

352
00:21:42,968 --> 00:21:46,221
<i>Na przykład ruch kulturowy</i>
<i>afrykańskich korzeni,</i>

353
00:21:46,305 --> 00:21:47,597
<i>ten aktualny i oryginalny,</i>

354
00:21:47,681 --> 00:21:50,350
<i>był prekursorem tego,</i>
<i>co dziś nazywamy </i>brasilidade.

355
00:21:50,434 --> 00:21:55,981
<i>Z faweli,</i>
<i>prosto w serce artystycznej awangardy.</i>

356
00:21:56,064 --> 00:21:57,357
<i>Mówię o sambie,</i>

357
00:21:57,441 --> 00:21:59,901
<i>która była w Brazylii potępiana.</i>

358
00:21:59,985 --> 00:22:04,156
<i>Mimo silnej dezaprobaty</i>
<i>miejscowej burżuazji,</i>

359
00:22:04,239 --> 00:22:08,660
<i>Pixinguinha i Donga wprowadzili ją</i>
<i>do nowoczesnego Paryża.</i>

360
00:22:08,744 --> 00:22:11,997
<i>I tak Oito Batutas</i>
<i>zapisali się w historii.</i>

361
00:22:12,080 --> 00:22:13,874
{\an8}<i>Batutas to my</i>

362
00:22:13,957 --> 00:22:14,875
{\an8}DYRYGENT

363
00:22:14,958 --> 00:22:17,711
{\an8}<i>Jesteśmy z Brazylii</i>
<i>Wszystko jest dobrze</i>

364
00:22:17,794 --> 00:22:20,380
<i>Batutas to my</i>

365
00:22:20,464 --> 00:22:22,841
<i>Wszyscy tańczą do naszej samby</i>

366
00:22:28,305 --> 00:22:29,431
<i>Świetne jest to,</i>

367
00:22:29,514 --> 00:22:33,518
<i>że kiedy samba podbiła świat,</i>
<i>nastąpiła zmiana w naszej sztuce.</i>

368
00:22:33,602 --> 00:22:36,855
<i>Centrum tej zmiany była scena,</i>
<i>na której zaraz wystąpię.</i>

369
00:22:38,398 --> 00:22:40,776
{\an8}<i>Tydzień sztuki współczesnej w 1922 roku.</i>

370
00:22:40,859 --> 00:22:43,779
{\an8}<i>Pojęcie o sztuce zmieniło się na zawsze.</i>

371
00:22:43,862 --> 00:22:47,949
{\an8}<i>Artyści samby,</i>
<i>którzy byli nowoczesnymi modernistami,</i>

372
00:22:48,033 --> 00:22:52,996
<i>pragnąc więcej samby w naszej sztuce,</i>

373
00:22:53,080 --> 00:22:55,123
<i>nieświadomie porzucili</i>
<i>tradycyjne pomysły,</i>

374
00:22:55,207 --> 00:22:57,918
<i>co miało długotrwałe skutki.</i>

375
00:22:58,001 --> 00:23:02,881
<i>Chociaż była to elita</i>
<i>złożona głównie z białych mężczyzn,</i>

376
00:23:03,006 --> 00:23:06,093
<i>moderniści</i> <i>odzyskali sztukę brazylijską,</i>

377
00:23:06,176 --> 00:23:08,970
<i>a Tydzień Sztuki Współczesnej</i>
<i>był tylko początkiem.</i>

378
00:23:09,054 --> 00:23:11,181
<i>Nie zapomniano</i>
<i>o brazylijskiej zieleni i żółci.</i>

379
00:23:11,264 --> 00:23:15,018
<i>Kolory te zostały uwiecznione</i>
<i>na obrazie </i>Żółty człowiek

380
00:23:15,102 --> 00:23:16,520
<i>Anity Malfatti.</i>

381
00:23:16,603 --> 00:23:20,899
<i>Artyści samby,</i>
<i>czyli głownie biedni ludzie,</i>

382
00:23:20,982 --> 00:23:22,859
<i>w większości czarni lub Mulaci,</i>

383
00:23:22,943 --> 00:23:26,863
<i>według Machado de Assisa</i>
<i>reprezentowali prawdziwą Brazylię.</i>

384
00:23:26,947 --> 00:23:29,783
<i>Oba te ruchy uwierzyły w swoją sztukę.</i>

385
00:23:29,866 --> 00:23:32,160
<i>Uznali, że tylko to im zostało.</i>

386
00:23:33,787 --> 00:23:36,998
<i>Oddałem swój tamburyn przyjaciołom</i>

387
00:23:37,082 --> 00:23:39,918
{\an8}Pytali, czy poznałem Mária de Andrade.

388
00:23:40,001 --> 00:23:42,129
{\an8}Miałem zaszczyt

389
00:23:43,004 --> 00:23:44,798
być jego przyjacielem.

390
00:23:46,258 --> 00:23:50,595
Nawet kiedyś zacytował moje słowa.

391
00:23:51,555 --> 00:23:57,310
<i>Nie zwracasz na mnie uwagi</i>

392
00:23:57,394 --> 00:24:01,815
<i>W moich oczach straciłeś na wartości</i>…

393
00:24:01,898 --> 00:24:04,109
Deixa Falar<i> to nazwa nadana</i>

394
00:24:04,192 --> 00:24:07,612
<i>przez Ismaela Silvę, Bide,</i>
<i>Brancury’ego i innych</i> <i>temu</i>,

395
00:24:07,696 --> 00:24:10,615
<i>co z czasem stało się</i>
<i>podstawą szkół samby.</i>

396
00:24:12,033 --> 00:24:14,703
Skąd nazwa „szkoła samby”?

397
00:24:15,954 --> 00:24:20,292
W sąsiedztwie mieliśmy uczelnię
dla nauczycieli.

398
00:24:22,002 --> 00:24:25,130
Można w niej było zyskać
kwalifikacje nauczycielskie.

399
00:24:26,423 --> 00:24:29,050
Dzielnica Estácio de Sá

400
00:24:29,134 --> 00:24:31,470
sama oznajmiła,

401
00:24:31,553 --> 00:24:35,765
że jest ona szkołą samby.
Estácio de Sá stało się szkołą samby.

402
00:24:42,814 --> 00:24:47,027
<i>Bide wynalazł bęben surdo,</i>
<i>który był używany w perkusji</i>

403
00:24:47,110 --> 00:24:49,988
<i>i tamburynie.</i>

404
00:24:50,071 --> 00:24:54,576
{\an8}Nie wiemy, czy tamburyn stworzył Bide
czy Ismael Silva.

405
00:24:54,659 --> 00:24:58,121
{\an8}Wielu twierdzi, że był to Bide.

406
00:24:59,956 --> 00:25:02,250
Zbudował bęben surdo,
używając puszki z masła

407
00:25:03,168 --> 00:25:04,628
i papierowego worka cementu.

408
00:25:05,587 --> 00:25:08,632
Zwilżył worek,

409
00:25:09,883 --> 00:25:12,719
nałożył go na 20-kilogramową puszkę,

410
00:25:12,802 --> 00:25:14,221
przymocował drutem,

411
00:25:15,222 --> 00:25:18,058
i ogrzał go płomieniem,

412
00:25:18,767 --> 00:25:21,144
żeby poprawić jakość dźwięku.

413
00:25:21,228 --> 00:25:23,104
Potem poszedł na plac Estácio.

414
00:25:23,188 --> 00:25:25,732
Bide był tam z <i>Deixa Falar</i>

415
00:25:25,815 --> 00:25:27,984
i uznano, że to jego wynalazek.

416
00:25:29,653 --> 00:25:31,655
<i>Wezwali mnie</i>

417
00:25:32,614 --> 00:25:34,616
<i>Jestem, o co chodzi?</i>

418
00:25:35,450 --> 00:25:37,827
<i>Wezwali mnie</i>

419
00:25:37,911 --> 00:25:40,205
<i>Jestem, o co chodzi?</i>

420
00:25:40,288 --> 00:25:43,416
<i>Przyjechałam stamtąd</i>

421
00:25:43,500 --> 00:25:46,294
<i>Kiedy byłam mała</i>

422
00:25:46,378 --> 00:25:48,838
<i>Przyjechałam stamtąd</i>
<i>Kiedy byłam mała</i>

423
00:25:48,922 --> 00:25:52,467
{\an8}- O to chodzi w sambie!
- Powtórz to.

424
00:25:52,551 --> 00:25:56,471
{\an8}- Powtórz to!
- Spróbujmy jeszcze raz.

425
00:25:56,596 --> 00:25:58,723
Ufamy tylko artystom samby.

426
00:25:58,807 --> 00:26:01,935
- Tylko oni są godni zaufania.
- Im można ufać.

427
00:26:02,018 --> 00:26:07,023
<i>Samba to Brazylia w najlepszym wydaniu.</i>
<i>Nasz kraj kiepsko skończy,</i>

428
00:26:07,566 --> 00:26:08,858
<i>jeśli porzuci sambę.</i>

429
00:26:08,942 --> 00:26:10,318
<i>Jestem sambą</i>

430
00:26:12,028 --> 00:26:15,448
{\an8}Nasz zespół, Os Sete Modernos do Samba,
wystąpił w Meksyku.

431
00:26:17,033 --> 00:26:21,496
{\an8}Po hiszpańsku nazywamy się
Los Siete Diablos de la Batucada.

432
00:26:22,372 --> 00:26:25,417
{\an8}<i>Jestem sambą</i>

433
00:26:26,501 --> 00:26:30,088
{\an8}<i>Pochodzę z Rio de Janeiro</i>

434
00:26:31,089 --> 00:26:34,593
{\an8}<i>Raduję miliony serc</i>

435
00:26:35,677 --> 00:26:38,513
<i>Od Joveliny Pérola Negra</i>
<i>po Jacksona do Pandeiro,</i>

436
00:26:38,597 --> 00:26:41,641
<i>jak i Wilsona Batisty,</i>
<i>i oczywiście Jair Rodrigues,</i>

437
00:26:41,725 --> 00:26:43,101
<i>i wielu innych artystów samby,</i>

438
00:26:43,184 --> 00:26:46,646
<i>hip-hop był obecny w Brazylii</i>
<i>przed naszym istnieniem.</i>

439
00:26:46,730 --> 00:26:50,984
<i>Rap to gorzko-słodki owoc,</i>

440
00:26:51,067 --> 00:26:53,737
<i>który powstał z wielkiego drzewa.</i>

441
00:26:53,820 --> 00:26:56,072
<i>Jeśli przyjrzysz się korzeniom,</i>

442
00:26:56,156 --> 00:26:57,699
<i>znajdziesz tam sambę.</i>

443
00:27:03,246 --> 00:27:05,332
<i>Jestem sambą</i>

444
00:27:05,415 --> 00:27:07,542
<i>Samba jest czymś nie z tego świata.</i>

445
00:27:07,626 --> 00:27:11,171
<i>Dociera do nieodkrytych dotąd miejsc.</i>

446
00:27:11,254 --> 00:27:14,007
<i>Na przykład w 1997 roku</i>

447
00:27:14,090 --> 00:27:16,926
<i>piosenka „Ô Coisinha Tão Bonitinha do Pai”</i>

448
00:27:17,010 --> 00:27:20,847
<i>została wybrana, by obudzić Sojournera</i>
<i>podczas misji kosmicznej.</i>

449
00:27:21,473 --> 00:27:24,601
<i>Nasza samba dotarła na Marsa,</i>

450
00:27:24,684 --> 00:27:26,353
<i>zanim dotarł tam człowiek.</i>

451
00:27:26,436 --> 00:27:29,189
<i>Czyż nie jesteś ślicznotką tatusia?</i>

452
00:27:29,272 --> 00:27:32,025
{\an8}<i>Czyż nie jesteś ślicznotką tatusia?</i>

453
00:27:33,568 --> 00:27:36,988
<i>Twórcy samby zawsze byli</i>
<i>awangardowymi pionierami.</i>

454
00:27:37,072 --> 00:27:41,660
<i>Pomimo swoich zmagań,</i>
<i>robili to z lekkością.</i>

455
00:27:41,743 --> 00:27:44,746
<i>Przykładem jest muzyka</i>
<i>i głos Johnny’ego Alfa.</i>

456
00:27:44,829 --> 00:27:47,165
{\an8}<i>Znasz mnie</i>
<i>Jestem dobrym człowiekiem</i>

457
00:27:47,248 --> 00:27:50,126
{\an8}<i>Tom Jobim nazywał go </i>„<i>GeniAlf”.</i>

458
00:27:50,210 --> 00:27:53,797
<i>Wielu uważa go</i>
<i>za prawdziwego ojca bossa novy.</i>

459
00:27:53,880 --> 00:27:58,301
<i>Inspirował takich muzyków</i>
<i>jak Elisa Regina i Wilsona Simonala.</i>

460
00:28:02,931 --> 00:28:03,765
Miękki głos.

461
00:28:04,265 --> 00:28:05,141
Dobrze?

462
00:28:06,393 --> 00:28:09,521
Teraz myślę o tym jak o filmi<i>e.</i>

463
00:28:10,438 --> 00:28:12,273
{\an8}Sposób, w jaki ten album jest napisany…

464
00:28:12,357 --> 00:28:14,484
- Opowiada historię.
- Racja.

465
00:28:14,567 --> 00:28:16,528
„Principia” mnie poruszyła.

466
00:28:16,611 --> 00:28:18,363
O śnie tego chłopaka.

467
00:28:19,280 --> 00:28:21,241
- Rozumiesz?
- Kurczę…

468
00:28:21,324 --> 00:28:24,744
I piosenka Damiena, kiedy się budzi.
„A Ordem Natural das Coisas.”

469
00:28:24,828 --> 00:28:26,871
Jest takim powitaniem.

470
00:28:26,955 --> 00:28:29,708
Wstaje wcześnie rano.

471
00:28:29,791 --> 00:28:33,211
Nagle, gdy wychodzi do pracy,

472
00:28:33,294 --> 00:28:36,798
żona biegnie do bramy, by się pożegnać.
„Pequenas Alegrias da Vida Adulta.”

473
00:28:37,924 --> 00:28:39,342
Serio?

474
00:28:40,468 --> 00:28:43,346
<i>Na trapezie musimy uważać</i>

475
00:28:43,430 --> 00:28:46,391
<i>Nawet jeśli borykamy się</i>
<i>Z problemami dzisiejszych czasów</i>

476
00:28:46,474 --> 00:28:49,477
<i>Jeśli „polubienie”</i>
<i>To nawoływanie do nienawiści</i>

477
00:28:49,561 --> 00:28:51,938
<i>Wystarczy zdrowy rozsądek</i>

478
00:28:57,736 --> 00:29:02,073
{\an8}KOMPOZYTOR

479
00:29:02,157 --> 00:29:05,410
{\an8}Trzymajmy się razem, a będzie dobrze.
Będzie nas więcej.

480
00:29:05,493 --> 00:29:06,870
Trzymajmy się razem.

481
00:29:06,953 --> 00:29:09,664
<i>W „Pequenas Alegrias da Vida Adulta”</i>
<i>tkwi pewien sekret.</i>

482
00:29:09,748 --> 00:29:13,126
<i>Odkrył go mój kumpel, Oga Mendonça.</i>

483
00:29:13,209 --> 00:29:16,588
<i>Uśmiechnął się i powiedział:</i>
<i>„Piosenkę trzeba doprawić,</i>

484
00:29:16,671 --> 00:29:19,299
<i>sam rap nie wystarcza, samba-rock”.</i>

485
00:29:23,845 --> 00:29:28,391
<i>Ten typ samby narodził się</i>
<i>w afrykańskiej części São Paulo,</i>

486
00:29:28,475 --> 00:29:31,352
<i>nazywanej częścią północną.</i>

487
00:29:31,895 --> 00:29:34,647
<i>Czy jestem prowincjonalny? Absolutnie nie.</i>

488
00:29:34,731 --> 00:29:38,860
<i>To tu powstało pierwsze nagranie</i>
<i>łączące sambę z rapem,</i>

489
00:29:38,943 --> 00:29:42,572
<i>dzięki The Brothers Rap.</i>

490
00:29:42,655 --> 00:29:44,991
<i>Da Cor do Pagode je połączył</i>

491
00:29:45,074 --> 00:29:47,368
<i>Tworząc rap następnej generacji</i>

492
00:29:47,452 --> 00:29:49,954
<i>Napisałem ten dziwny kawałek</i>

493
00:29:50,038 --> 00:29:53,917
<i>Z tamburynem i </i>cavaquinho…

494
00:29:54,000 --> 00:29:57,754
<i>Przez lata inni artyści</i>
<i>próbowali ich imitować.</i>

495
00:29:57,837 --> 00:30:00,131
<i>Athaliba e a Firma, Rappin Hood,</i>

496
00:30:00,215 --> 00:30:03,718
<i>Marcelo D2, Quinto Andar, Racionais MC's</i>
<i>i wielu innych.</i>

497
00:30:03,802 --> 00:30:06,346
<i>Stopniowo wymazali</i>
<i>tą amerykańskość udowadniając,</i>

498
00:30:06,429 --> 00:30:10,308
{\an8}<i>że nie da się docenić</i>
<i>brazylijskiej mieszanki narodów,</i>

499
00:30:10,391 --> 00:30:13,061
{\an8}<i>nie będąc pod wpływem tutejszego ducha.</i>

500
00:30:13,812 --> 00:30:18,066
{\an8}<i>Jestem ambitny, uważam,</i>
<i>że czas wznieść poprzeczkę.</i>

501
00:30:18,149 --> 00:30:19,818
{\an8}<i>Cały ruch dorośleje,</i>

502
00:30:19,901 --> 00:30:22,111
{\an8}<i>więc czas porzucić mieszankę styli</i>

503
00:30:22,195 --> 00:30:24,864
<i>i zrobić miejsce dla nowego gatunku,</i>

504
00:30:24,948 --> 00:30:27,283
<i>nowego artystycznego języka…</i>

505
00:30:27,367 --> 00:30:30,411
{\an8}<i>W AmarElo nazwałem go „neo-sambą”</i>.

506
00:30:30,495 --> 00:30:32,539
<i>„Alvorada no Morro” Cartoli,</i>

507
00:30:32,622 --> 00:30:36,584
<i>„Sonho Meu” Dony Ivone Lary,</i>
<i>„Bandeira da Fé” Luiza Carlosa da Vili,</i>

508
00:30:36,668 --> 00:30:40,672
<i>czy nawet słynne „Trem das Onze”</i>
<i>ukochanego Adonirana Barbosy,</i>

509
00:30:40,755 --> 00:30:44,300
<i>są historycznymi dokumentami,</i>

510
00:30:44,384 --> 00:30:48,054
<i>wpływowymi równie jak</i>
<i>przyszłe kawałki raperów,</i>

511
00:30:48,137 --> 00:30:49,848
<i>ale w innym kontekście.</i>

512
00:30:49,931 --> 00:30:51,808
<i>Dlatego zawsze będą mieć fanów.</i>

513
00:30:51,891 --> 00:30:56,437
<i>Zwrotki, nawet te bezceremonialne,</i>
<i>ukazują prawdziwą duszę człowieka.</i>

514
00:30:56,980 --> 00:30:59,357
<i>W artystach samby doceniam to,</i>

515
00:30:59,440 --> 00:31:02,193
<i>że nie zapominają</i>
<i>o przyjemnościach dorosłości.</i>

516
00:31:03,152 --> 00:31:06,990
<i>Zrobię dla niej wszystko</i>

517
00:31:07,073 --> 00:31:08,950
<i>Stawię czoła wszystkiemu</i>

518
00:31:09,033 --> 00:31:11,995
<i>Dla małych radości dorosłości</i>

519
00:31:12,078 --> 00:31:14,289
<i>Tak zrobię</i>

520
00:31:14,914 --> 00:31:17,834
<i>Będę wojownikiem</i>

521
00:31:17,917 --> 00:31:20,712
<i>Nawet, jeśli muszę pokonać całą planetę</i>

522
00:31:20,795 --> 00:31:23,548
<i>Albo wygrać maraton</i>

523
00:31:23,631 --> 00:31:26,134
<i>Powiem: „To dla ciebie, skarbie!”</i>

524
00:31:26,759 --> 00:31:30,471
<i>Zrobię dla niej wszystko</i>

525
00:31:30,555 --> 00:31:32,098
<i>Stawię czoła wszystkiemu</i>

526
00:31:32,181 --> 00:31:35,476
<i>Dla małych radości dorosłości</i>

527
00:31:35,560 --> 00:31:38,271
<i>Tak zrobię</i>

528
00:31:38,354 --> 00:31:41,107
<i>Będę wojownikiem</i>

529
00:31:41,190 --> 00:31:44,444
<i>Nawet, jeśli muszę pokonać całą planetę</i>

530
00:31:44,527 --> 00:31:46,905
<i>Albo wygrać maraton</i>

531
00:31:46,988 --> 00:31:49,449
<i>Powiem: „To dla ciebie, skarbie!”</i>

532
00:32:03,087 --> 00:32:04,839
- Podoba mi się.
- Mi też.

533
00:32:07,550 --> 00:32:08,843
- No…
- Brzmi pięknie!

534
00:32:08,927 --> 00:32:11,179
- Pięknie!
- To było oczywiste.

535
00:32:11,262 --> 00:32:14,307
- Świetnie.
- Bardzo rytmiczne.

536
00:32:14,390 --> 00:32:16,017
- Super, co?
- Zajebiste.

537
00:32:16,100 --> 00:32:18,102
- Naprawdę niezłe.
- Ziom,

538
00:32:18,186 --> 00:32:22,315
- zapisz to!
- Wyobraź sobie, że się nie zapisało!

539
00:32:22,398 --> 00:32:26,152
- Zaczynamy?
- Raz, dwa, trzy…

540
00:32:26,235 --> 00:32:27,236
Startujemy.

541
00:32:30,657 --> 00:32:33,993
Wczuj się w tę grzechotkę.

542
00:32:35,703 --> 00:32:36,746
Jasne?

543
00:32:40,500 --> 00:32:44,504
{\an8}<i>Czasami czuje się jak fotograf,</i>
<i>ale nie taki zwykły.</i>

544
00:32:44,587 --> 00:32:47,757
<i>Czuję się jak ten koleś</i>
<i>z wiersza Manoela de Barrosa,</i>

545
00:32:47,840 --> 00:32:50,677
<i>który nazywa siebie</i>
<i>„fotografem niewidzialnego”.</i>

546
00:32:50,760 --> 00:32:54,472
<i>Dla mnie pisanie jest</i>
<i>jak podróżowanie w czasie.</i>

547
00:32:54,555 --> 00:32:56,224
<i>Mogę być tu i teraz,</i>

548
00:32:56,307 --> 00:32:59,936
<i>ale mogę też odwiedzić przeszłość</i>
<i>i przyszłość,</i>

549
00:33:00,019 --> 00:33:02,689
<i>i podzielić się swoimi odczuciami.</i>

550
00:33:03,982 --> 00:33:07,485
<i>Nauczyłem się tego od mamy,</i>
<i>która uprawiała ogrodnictwo.</i>

551
00:33:07,568 --> 00:33:12,031
<i>Przeczytałem też, jak ważny dla Mandeli</i>
<i>był ogród w więzieniu.</i>

552
00:33:12,115 --> 00:33:15,284
<i>Poruszył mnie fakt,</i>
<i>że tyle wspaniałych myśli</i>

553
00:33:15,368 --> 00:33:17,745
<i>może być zawartych w jednym ziarenku.</i>

554
00:33:17,829 --> 00:33:20,123
<i>Moja mama, Jacira, i Nelson Mandela,</i>

555
00:33:20,206 --> 00:33:24,502
<i>nauczyli mnie jak szanować czas</i>
<i>i połączyć się z cyklem życiowym.</i>

556
00:33:24,585 --> 00:33:26,546
<i>Ćwiczyłem to przez lata,</i>

557
00:33:26,629 --> 00:33:28,881
<i>dzięki czemu poczułem się</i>
<i>spełnionym człowiekiem.</i>

558
00:33:28,965 --> 00:33:32,343
<i>Nie ma nic piękniejszego</i>

559
00:33:32,427 --> 00:33:34,512
<i>Prosto z serca</i>

560
00:33:38,016 --> 00:33:41,227
<i>Z najgłębszego jego zakątka</i>

561
00:33:45,189 --> 00:33:47,150
<i>Do tego zepsutego świata</i>

562
00:33:50,737 --> 00:33:53,865
<i>Moje rymy są listem miłosnym</i>

563
00:33:57,952 --> 00:33:59,996
<i>Dzieciaki, śmiech, okna</i>

564
00:34:00,830 --> 00:34:03,291
<i>Flirtowanie, warkocze, żółta bawełna</i>

565
00:34:03,374 --> 00:34:06,961
<i>Czerwone dachówki</i>
<i>Trzaski iskier</i>

566
00:34:07,045 --> 00:34:10,006
<i>Sprawiają, że czujesz się jak w obrazie</i>

567
00:34:10,631 --> 00:34:13,217
<i>Nadzieja maluje się akwarelami</i>

568
00:34:13,301 --> 00:34:16,137
<i>Biały szum w radiu i telewizji</i>

569
00:34:16,220 --> 00:34:19,265
<i>Ślad pszczół</i>
<i>Szmer owiec</i>

570
00:34:19,348 --> 00:34:22,268
<i>W twoich uszach</i>
<i>A życie toczy się dalej</i>

571
00:34:22,852 --> 00:34:25,813
<i>Na bruku</i>
<i>Dzielny robotnik</i>

572
00:34:25,897 --> 00:34:29,025
<i>Porywczy kierowca</i>
<i>Tak to się zaczyna</i>

573
00:34:29,108 --> 00:34:32,278
<i>Wiatr spowalnia</i>
<i>Z każdym nowym eklektycznym dźwiękiem</i>

574
00:34:32,361 --> 00:34:35,531
<i>Gramofony grają klasyczne piosenki</i>
<i>Piękny absurd</i>

575
00:34:35,615 --> 00:34:36,783
<i>Duszące metropolie</i>

576
00:34:36,866 --> 00:34:39,160
<i>To nekropolie</i>
<i>Które nigdy się nie dotykają</i>

577
00:34:39,243 --> 00:34:41,537
<i>Więc zderzają się z czyimś marzeniem</i>

578
00:34:41,621 --> 00:34:45,041
<i>Niedzielni zabójcy</i>
<i>Wstrzymują każdą piękną rzecz</i>

579
00:34:45,124 --> 00:34:48,127
<i>Jeśli też to czujesz</i>
<i>To jesteś moim przyjacielem</i>

580
00:34:48,211 --> 00:34:51,089
<i>To idzie prosto z serca</i>

581
00:34:55,009 --> 00:34:58,679
<i>Z najgłębszego jego zakątka</i>

582
00:35:01,974 --> 00:35:03,893
<i>Do tego zepsutego świata</i>

583
00:35:07,605 --> 00:35:10,858
<i>Moje rymy są listem miłosnym</i>

584
00:35:14,779 --> 00:35:16,781
<i>Prosto z serca</i>

585
00:35:17,615 --> 00:35:20,284
<i>Prosto z serca</i>

586
00:35:20,368 --> 00:35:23,996
<i>Z najgłębszego jego zakątka</i>

587
00:35:27,542 --> 00:35:29,669
<i>Do tego zepsutego świata</i>

588
00:35:38,594 --> 00:35:41,264
<i>Spędziłem sporo czasu</i>
<i>w sklepach z używanymi płytami.</i>

589
00:35:41,347 --> 00:35:45,143
<i>Godzinami szukałem płyt,</i>
<i>chociaż miałem mało pieniędzy.</i>

590
00:35:45,226 --> 00:35:49,063
<i>Nie mogłem się pomylić.</i>
<i>Czytałem ich parametry,</i>

591
00:35:49,147 --> 00:35:54,235
<i>aż znalazłem prostą, ale skuteczną metodę.</i>

592
00:35:54,318 --> 00:35:58,281
<i>Pewne nazwiska sprawiały,</i>
<i>że mogłem kupować bez obaw.</i>

593
00:35:58,364 --> 00:36:03,953
<i>Jego imię było jednym z nich.</i>
<i>Był moim aniołem stróżem dobrej muzyki.</i>

594
00:36:04,537 --> 00:36:07,623
<i>Zacząłem kolekcjonować płyty</i>
<i>tego wspaniałego muzyka.</i>

595
00:36:09,500 --> 00:36:13,880
{\an8}<i>Pewnego dnia poszedłem z kumplami</i>
<i>na festiwal Brasilintime,</i>

596
00:36:13,963 --> 00:36:17,175
<i>gdzie występowali rapowi didżeje</i>
<i>i znani perkusiści.</i>

597
00:36:17,258 --> 00:36:18,593
<i>Tylko ci najlepsi.</i>

598
00:36:18,676 --> 00:36:19,844
Panie i panowie…

599
00:36:21,721 --> 00:36:24,807
Mam zaszczyt…

600
00:36:25,641 --> 00:36:28,144
przedstawić wam

601
00:36:28,227 --> 00:36:31,355
jednego z najlepszych perkusistów
w historii Brazylii.

602
00:36:32,440 --> 00:36:34,525
Oto Wilson das Neves!

603
00:36:37,153 --> 00:36:40,948
{\an8}<i>Oglądałem ten występ z góry</i>
<i>i nie mogłem oderwać od niego wzroku.</i>

604
00:36:41,032 --> 00:36:43,367
<i>Widziałem tylko,</i>

605
00:36:43,451 --> 00:36:45,661
<i>jak ostro wymiatał na tej perkusji.</i>

606
00:36:49,123 --> 00:36:51,918
<i>Wiele lat później zaproszono mnie</i>
<i>do projektu,</i>

607
00:36:52,001 --> 00:36:55,504
<i>i mogłem wybrać,</i>
<i>z kim chciałem współpracować.</i>

608
00:36:55,588 --> 00:36:57,715
<i>Z kim tylko zechciałem. Podjąłem decyzję.</i>

609
00:36:57,798 --> 00:37:00,843
<i>Od razu przypomniałem sobie</i>
<i>o nazwisku na okładkach.</i>

610
00:37:03,596 --> 00:37:05,598
<i>Ale co mogłem zaoferować komuś,</i>

611
00:37:05,681 --> 00:37:08,476
{\an8}<i>kto grał już</i>
<i>z tytanami brazylijskiej muzyki?</i>

612
00:37:08,559 --> 00:37:12,980
{\an8}<i>Musiałem oszukać. Napisałem piosenkę</i>
<i>składającą się wyłącznie z fraz</i>

613
00:37:13,064 --> 00:37:16,901
<i>z jego piosenek. To był hołd.</i>

614
00:37:17,568 --> 00:37:22,323
<i>W ten sposób go poznałem.</i>

615
00:37:23,366 --> 00:37:26,118
<i>I już nigdy się nie rozstaliśmy.</i>

616
00:37:26,702 --> 00:37:28,371
<i>Jestem szczęściarzem!</i>

617
00:37:28,454 --> 00:37:32,792
<i>Dziękuję, panie Wilson</i>
<i>Za tę świętą muzykę</i>

618
00:37:41,342 --> 00:37:45,972
{\an8}Leninha kazał mi posłuchać tej piosenki.
Zazwyczaj tego nie robię.

619
00:37:46,055 --> 00:37:48,474
{\an8}Następnego dnia już ich nie pamiętam.

620
00:37:48,557 --> 00:37:51,602
{\an8}- Nie pamiętam, co wczoraj jadłem!
- A pamiętasz Wilsona das Nevesa?

621
00:37:51,686 --> 00:37:53,396
Mojego kumpla Wilsona, jasne.

622
00:37:53,479 --> 00:37:57,525
Razem podróżowaliśmy i pracowaliśmy.

623
00:37:57,608 --> 00:37:59,485
- On napisał tę melodię?
- Tak.

624
00:37:59,568 --> 00:38:00,736
Ja pierdolę!

625
00:38:00,820 --> 00:38:04,782
- Powinienem posłuchać.
- Nie szkodzi.

626
00:38:04,865 --> 00:38:06,659
Powinienem był posłuchać.

627
00:38:06,742 --> 00:38:13,165
Długo walczyliśmy,
by przetrwać jako forma sztuki.

628
00:38:13,249 --> 00:38:15,793
Budowaliśmy ją

629
00:38:15,876 --> 00:38:18,921
przez ostatnie dziesięć lat, rozumiesz?

630
00:38:19,005 --> 00:38:22,300
Przez ostatnią dekadę

631
00:38:22,800 --> 00:38:25,553
nie musieliśmy nic nikomu udowadniać.

632
00:38:25,636 --> 00:38:30,349
Ale nasza sztuka wciąż ewoluuje.

633
00:38:30,433 --> 00:38:33,936
Stworzyliśmy formę ekspresji,

634
00:38:34,020 --> 00:38:37,315
która definiuje kształty
brazylijskiego rapu.

635
00:38:37,398 --> 00:38:40,860
<i>Jeśli masz przyjaciela</i>
<i>Masz wszystko</i>

636
00:38:40,943 --> 00:38:43,988
<i>Jeśli masz przyjaciela</i>
<i>Masz wszystko</i>

637
00:38:47,366 --> 00:38:49,535
Współczuję głupcom,
którzy z nami zadzierają.

638
00:38:50,995 --> 00:38:54,290
Od pięciu lat nad tym rozmyślam.

639
00:38:54,373 --> 00:38:56,709
Jeszcze zanim tak się pogorszyło,

640
00:38:57,418 --> 00:39:00,171
zrozumiałem, że musimy się czegoś trzymać.

641
00:39:00,254 --> 00:39:05,009
Są pewne wartości, które trzeba ustalić,

642
00:39:05,718 --> 00:39:09,555
na przykład istotę wiary.

643
00:39:09,638 --> 00:39:11,849
To będzie zajebiste!

644
00:39:11,932 --> 00:39:14,518
{\an8}<i>To jak zjazd na linie</i>
<i>Bez liny zginiesz</i>

645
00:39:14,602 --> 00:39:15,936
{\an8}POKAZ MODY AVUÁ, 2017

646
00:39:16,020 --> 00:39:18,898
{\an8}<i>Wyluzowany</i>
<i>Nawet z ciemnością za rogiem</i>

647
00:39:18,981 --> 00:39:21,776
<i>Cholera, prawie zapomniałem!</i>

648
00:39:21,859 --> 00:39:25,571
<i>Od czasu do czasu projektuję ubrania</i>
<i>i organizujemy pokazy mody.</i>

649
00:39:25,654 --> 00:39:30,159
<i>Było późno, a ja kończyłem kilka ubrań</i>
<i>na nasz kolejny pokaz.</i>

650
00:39:30,868 --> 00:39:33,079
<i>Ostatnia kolekcja była świetna.</i>

651
00:39:33,162 --> 00:39:35,289
<i>Złożyliśmy hołd sambie.</i>

652
00:39:35,373 --> 00:39:38,042
<i>Na najważniejszym wybiegu w Brazylii</i>

653
00:39:38,125 --> 00:39:40,086
<i>wystąpiła moja mama, pani Jacira,</i>

654
00:39:40,169 --> 00:39:42,421
<i>Fabiana Cozza i Wilson das Neves.</i>

655
00:39:42,505 --> 00:39:46,717
Panie i panowie, Wilson das Neves.
Człowiek-samba!

656
00:39:47,676 --> 00:39:51,013
<i>Co za wspaniałe uczucie,</i>
<i>gdy możesz oddać hołd idolom,</i>

657
00:39:51,097 --> 00:39:53,891
<i>kiedy jeszcze żyją.</i>

658
00:39:54,809 --> 00:39:58,229
<i>Tej nocy kiedy zadzwonił telefon,</i>
<i>wciąż pracowałem.</i>

659
00:39:58,312 --> 00:40:02,066
<i>Żona podała mi telefon</i>
<i>z poważnym wyrazem twarzy.</i>

660
00:40:02,149 --> 00:40:06,487
<i>Odebrałem, a moja przyjaciółka, Margarete,</i>
<i>przekazała mi smutną wiadomość.</i>

661
00:40:07,029 --> 00:40:09,865
<i>Nasz ukochany mistrz, Wilson das Neves,</i>

662
00:40:10,366 --> 00:40:11,450
<i>opuścił ten świat.</i>

663
00:40:17,665 --> 00:40:19,041
<i>Płakałem całymi dniami.</i>

664
00:40:19,708 --> 00:40:24,046
<i>Ale mój smutek zawsze przerywało</i>
<i>jakieś zabawne wspomnienie.</i>

665
00:40:24,130 --> 00:40:26,006
<i>Pamiętam, jak mówił:</i>

666
00:40:26,090 --> 00:40:28,342
<i>„Tylko dranie umierają, synu!”.</i>

667
00:40:28,426 --> 00:40:31,595
<i>I Wilson jak zwykle miał rację.</i>

668
00:40:34,640 --> 00:40:39,103
<i>Kilka miesięcy później wyciągnąłem kasetę,</i>
<i>którą mi wysłał.</i>

669
00:40:39,603 --> 00:40:41,856
<i>Udało mi się ją odsłuchać bez płaczu.</i>

670
00:40:46,986 --> 00:40:51,407
<i>Słuchałem jego piosenek cały czas.</i>

671
00:40:51,490 --> 00:40:55,995
<i>Razem z Thiagiem Jamelão udaliśmy się</i>
<i>do studia, by je doszlifować.</i>

672
00:40:56,078 --> 00:40:58,247
<i>Podczas pracy w studiu,</i>

673
00:40:58,330 --> 00:41:02,543
<i>nadszedł pewien moment,</i>
<i>czuliśmy się, jakbyśmy śnili,</i>

674
00:41:02,626 --> 00:41:07,423
<i>a po przebudzeniu, wszystko było gotowe.</i>

675
00:41:07,506 --> 00:41:13,471
<i>Jego muzyka wypełniła studio,</i>
<i>i poczułem jego obecność.</i>

676
00:41:13,554 --> 00:41:15,347
<i>Uśmiechnąłem się i pomyślałem:</i>

677
00:41:16,182 --> 00:41:18,642
<i>„Jeśli masz przyjaciela, masz wszystko”.</i>

678
00:41:19,310 --> 00:41:21,437
<i>Jeśli masz przyjaciela</i>
<i>Masz wszystko</i>

679
00:41:21,520 --> 00:41:24,648
<i>Jeśli studnia cię pochłonie</i>
<i>On cię z niej wyciągnie</i>

680
00:41:24,732 --> 00:41:28,402
<i>To uczucie jest tak wspaniałe</i>
<i>Że problemy stają się błahe</i>

681
00:41:28,903 --> 00:41:32,448
<i>To bezpieczne miejsce</i>
<i>Kiedy problemy cię przerastają</i>

682
00:41:33,032 --> 00:41:35,034
<i>Jeśli masz przyjaciela</i>
<i>Masz wszystko</i>

683
00:41:35,743 --> 00:41:39,121
<i>Lecą pociski</i>
<i>A oni zamieniają się w tarczę</i>

684
00:41:39,205 --> 00:41:42,416
<i>Gotowi na wszystko, o każdej porze</i>

685
00:41:42,500 --> 00:41:45,252
<i>Będą cię wspierać po Armagedonie</i>

686
00:41:45,961 --> 00:41:47,713
<i>Bracia jak Gil i Caetano</i>

687
00:41:47,796 --> 00:41:49,924
<i>To rzadko spotykane w tym szalonym świecie</i>

688
00:41:50,007 --> 00:41:52,510
<i>Mam wiele złych doświadczeń</i>

689
00:41:53,010 --> 00:41:55,554
<i>Ale przebrnąłem</i>
<i>I będę brnął dalej</i>

690
00:41:55,638 --> 00:41:59,225
<i>To jak barokowy styl rokoko</i>
<i>Którego Aleijadinho był królem</i>

691
00:41:59,975 --> 00:42:03,437
<i>Dar od bogów</i>
<i>Kupa śmiechu</i>

692
00:42:03,521 --> 00:42:04,772
<i>Jak na katechezie</i>

693
00:42:04,855 --> 00:42:08,859
<i>Spytałem Obatala i Najświętszą Pannę</i>

694
00:42:08,943 --> 00:42:12,404
<i>Na którym piętrze mieszkają</i>
<i>Bo chcę ich kiedyś odwiedzić</i>

695
00:42:12,488 --> 00:42:14,323
To moje ulubione wersy.

696
00:42:15,491 --> 00:42:18,285
Pan Wilson zmarł.

697
00:42:18,369 --> 00:42:21,247
Więc pytam, na którym piętrze mieszka.

698
00:42:24,291 --> 00:42:26,460
Moja ulubiona część…

699
00:42:26,544 --> 00:42:30,047
<i>To doświadczenie przypomina mi</i>
<i>o Oswaldzie de Andrade,</i>

700
00:42:30,130 --> 00:42:31,340
<i>to kolejny modernista.</i>

701
00:42:31,423 --> 00:42:34,093
<i>W </i>Anthropophagic Manifesto <i>napisał:</i>

702
00:42:34,176 --> 00:42:36,178
<i>„Interesują mnie tylko inni ludzie”.</i>

703
00:42:36,262 --> 00:42:40,224
<i>Wszak nasze życie nie ma sensu</i>
<i>bez innych ludzi.</i>

704
00:42:40,307 --> 00:42:42,726
<i>Samba o tym wiedziała.</i>

705
00:43:10,004 --> 00:43:15,593
AKT DRUGI: PODLEWANIE

706
00:43:35,946 --> 00:43:37,865
<i>Jaime de Almeida,</i>
<i>kapitan drużyny Flamengo,</i>

707
00:43:37,948 --> 00:43:40,117
<i>z którą zwyciężył pięć razy.</i>

708
00:43:41,285 --> 00:43:43,912
<i>Podczas treningu,</i>

709
00:43:43,996 --> 00:43:48,334
<i>jego rodzina dostała propozycję</i>
<i>od jednego z menedżerów klubu,</i>

710
00:43:48,417 --> 00:43:53,172
<i>by jedna z jego młodszych sióstr</i>
<i>pracowała jako służba w jego domu.</i>

711
00:43:53,255 --> 00:43:55,591
<i>Wiele lat później,</i>

712
00:43:55,674 --> 00:43:58,385
<i>tak ta mała dziewczynka</i>
<i>opisała to w wywiadzie:</i>

713
00:44:01,889 --> 00:44:04,516
<i>„Dopiero co straciliśmy ojca.</i>

714
00:44:05,059 --> 00:44:07,394
<i>Byłam nianią dzieci z bogatych rodzin.</i>

715
00:44:07,478 --> 00:44:10,105
<i>Czarne dzieci zaczynają pracę</i>
<i>w młodym wieku.</i>

716
00:44:11,023 --> 00:44:14,193
<i>Menedżer Flamengo</i>
<i>zaoferował mi pracę w swoim domu.</i>

717
00:44:14,276 --> 00:44:18,155
<i>Miałam być jego służącą.</i>

718
00:44:18,781 --> 00:44:23,410
<i>Buntowałam się, aż w końcu mnie zwrócili”.</i>

719
00:44:27,873 --> 00:44:29,583
<i>Ta mała dziewczynka dorosła.</i>

720
00:44:29,667 --> 00:44:32,127
<i>Studiowała filozofię i historię,</i>

721
00:44:32,211 --> 00:44:34,505
<i>po czym stała się znaną filozofką</i>

722
00:44:34,588 --> 00:44:37,591
<i>i istotną postacią naszych czasów,</i>

723
00:44:37,675 --> 00:44:41,011
<i>dzięki swoim pięknym i wpływowym pomysłom.</i>

724
00:44:41,762 --> 00:44:44,807
<i>Nazywała się Lélia Gonzalez.</i>

725
00:44:46,433 --> 00:44:50,270
Egipcjanie byli czarni.

726
00:44:50,354 --> 00:44:53,774
Cywilizacja egipska

727
00:44:53,857 --> 00:44:58,696
była pierwszą cywilizacją na Ziemi.

728
00:44:58,779 --> 00:45:03,158
Egipcjanie przekazali całą wiedzę

729
00:45:03,242 --> 00:45:05,577
tak zwanej zachodniej cywilizacji.

730
00:45:12,251 --> 00:45:15,212
{\an8}Jest mi z tym niezręcznie…

731
00:45:15,295 --> 00:45:17,089
{\an8}FILOZOFKA I AKTYWISTKA

732
00:45:17,172 --> 00:45:18,549
{\an8}Czuję się zmuszona

733
00:45:19,174 --> 00:45:21,677
{\an8}do reprezentacji czarnego feminizmu.

734
00:45:23,387 --> 00:45:26,765
Dlaczego tu, w Brazylii,

735
00:45:26,849 --> 00:45:29,935
spoglądacie na Stany Zjednoczone?

736
00:45:33,272 --> 00:45:34,732
Nie rozumiem.

737
00:45:35,524 --> 00:45:38,861
Od Lélii Gonzalez nauczyłam się więcej,

738
00:45:38,944 --> 00:45:40,738
niż wy nauczycie się ode mnie.

739
00:45:45,492 --> 00:45:46,994
<i>Według Lélii Gonzalez,</i>

740
00:45:47,077 --> 00:45:50,289
<i>wkład czarnych ludzi</i>

741
00:45:50,372 --> 00:45:52,374
<i>stworzył całą brazylijską kulturę.</i>

742
00:45:52,458 --> 00:45:55,878
<i>Dlatego nie mówimy po portugalsku.</i>

743
00:45:55,961 --> 00:45:57,755
<i>Mamy swój własny język.</i>

744
00:45:59,506 --> 00:46:03,969
<i>Wiele osób uważa, że Lélia jest pionierem</i>
<i>w dziedzinie intersekcjonalności,</i>

745
00:46:04,386 --> 00:46:07,181
<i>czyli badaniu zjawiska</i>
<i>krzyżowania tożsamości społecznych,</i>

746
00:46:07,264 --> 00:46:09,850
<i>i jego wpływu na opresję społeczną.</i>

747
00:46:10,434 --> 00:46:14,563
<i>Ta teoria dopiero niedawno stała się</i>
<i>popularna w naszym społeczeństwie.</i>

748
00:46:14,646 --> 00:46:16,607
Musimy razem walczyć,

749
00:46:16,690 --> 00:46:19,902
aby opresja społeczna w naszym kraju

750
00:46:19,985 --> 00:46:22,946
dobiegła końca.

751
00:46:23,030 --> 00:46:27,159
Brazylia nie jest krajem
demokracji rasowej.

752
00:46:27,242 --> 00:46:31,163
Zanim to będzie możliwe,

753
00:46:31,246 --> 00:46:34,917
Brazylia musi być
prawdziwym krajem demokratycznym.

754
00:46:35,000 --> 00:46:39,963
<i>Opresja społeczna wobec czarnych kobiet</i>
<i>jest jeszcze silniejsza,</i>

755
00:46:40,672 --> 00:46:45,135
<i>bo składa się na to dyskryminacja</i>
<i>z powodu płci, klasy społecznej i rasy.</i>

756
00:46:45,219 --> 00:46:48,138
<i>Są trzykrotnie bardziej dyskryminowane.</i>

757
00:46:53,143 --> 00:46:55,270
<i>Przez ostatnie 450 lat,</i>

758
00:46:55,354 --> 00:46:58,482
<i>tylko dwie czarne kobiety</i>
<i>zostały wybrane do sejmu</i>

759
00:46:58,565 --> 00:47:00,400
<i>w São Paulo.</i>

760
00:47:00,984 --> 00:47:04,363
<i>Pierwszą z nich była Theodosina Ribeiro.</i>

761
00:47:05,697 --> 00:47:07,699
{\an8}<i>Drugą była artystka samby,</i>

762
00:47:07,783 --> 00:47:10,786
{\an8}<i>która w 1975 roku</i>

763
00:47:10,869 --> 00:47:12,913
{\an8}<i>wystąpiła w Operze Miejskiej.</i>

764
00:47:12,996 --> 00:47:15,541
<i>Matka chrzestna rapu, Leci Brandão.</i>

765
00:47:16,458 --> 00:47:18,877
<i>Mamy nowego przywódcę</i>

766
00:47:20,295 --> 00:47:22,381
<i>Na Pau da Bandeira Hill</i>

767
00:47:23,465 --> 00:47:25,676
<i>Mamy nowego przywódcę</i>

768
00:47:27,219 --> 00:47:30,055
<i>Na Pau da Bandeira Hill</i>

769
00:47:31,223 --> 00:47:33,559
<i>Na Pau da Bandeira Hill</i>

770
00:47:35,352 --> 00:47:37,145
<i>Na Pau da Bandeira Hill</i>

771
00:47:37,229 --> 00:47:39,106
Klaszczemy!

772
00:47:39,189 --> 00:47:42,651
<i>To osiągnięcie było równie odważne,</i>

773
00:47:42,734 --> 00:47:48,156
<i>jak bycie pierwszą kompozytorką</i>
<i>w Mangueirze.</i>

774
00:47:48,240 --> 00:47:51,827
{\an8}Pierwsza reakcja była dość przewidywalna.

775
00:47:51,910 --> 00:47:55,539
{\an8}Dziewczyna chciała zostać
kompozytorką w Mangueirze.

776
00:47:56,582 --> 00:48:00,627
Żadna kobieta do tej pory
tego nie próbowała.

777
00:48:00,711 --> 00:48:02,921
Mi udało się przekonać

778
00:48:03,005 --> 00:48:05,966
tych wytwornych panów.

779
00:48:10,804 --> 00:48:16,268
<i>Candeia był założycielem Szkoły</i>
<i>Sztuki i Samby Czarnych Ludzi Quilombo.</i>

780
00:48:16,351 --> 00:48:18,604
<i>To nie była zwykła szkoła samby.</i>

781
00:48:18,687 --> 00:48:20,314
<i>Jak sama nazwa wskazuje,</i>

782
00:48:21,189 --> 00:48:24,610
<i>Quilombo walczyło o wolność,</i>

783
00:48:24,693 --> 00:48:28,906
<i>zarówno w poezji,</i>
<i>jak w „Ao Povo em Forma de Arte”,</i>

784
00:48:28,989 --> 00:48:32,743
<i>jak i w prozie,</i>
<i>wysławiając organicznych intelektualistów</i>,

785
00:48:32,826 --> 00:48:36,288
<i>jak Eltona Medeiros, Paulinha da Violę,</i>

786
00:48:36,371 --> 00:48:38,624
<i>Wilsona Moreirę i Nei Lope.</i>

787
00:48:38,707 --> 00:48:42,920
<i>Była to prawdziwa szkoła</i>
<i>kultury popularnej.</i>

788
00:48:43,003 --> 00:48:47,174
<i>Profesor Lélia Gonzalez</i>
<i>była w niej nauczycielką.</i>

789
00:48:47,257 --> 00:48:50,719
<i>Lélia zaprosiła Candeia,</i>

790
00:48:50,802 --> 00:48:53,972
<i>aby ten towarzyszył jej</i>
<i>w ważnej podróży do São Paulo.</i>

791
00:48:55,390 --> 00:48:58,352
<i>Candeia był schorowany,</i>

792
00:48:58,435 --> 00:49:00,312
<i>więc musiał odmówić.</i>

793
00:49:00,395 --> 00:49:04,691
<i>Samochód Lélii zepsuł się po drodze.</i>

794
00:49:04,775 --> 00:49:05,901
LOTNISKO

795
00:49:05,984 --> 00:49:08,654
<i>Jednak to jej nie zatrzymało</i>

796
00:49:08,737 --> 00:49:11,114
<i>w reprezentowaniu Candeia i Quilombo.</i>

797
00:49:11,198 --> 00:49:14,076
{\an8}<i>Celem podróży były schody tego budynku.</i>

798
00:49:14,159 --> 00:49:16,745
{\an8}<i>Dołączyła</i>
<i>do pierwszej manifestacji organizacji,</i>

799
00:49:16,828 --> 00:49:19,498
{\an8}<i>która zmieniła naszą historię.</i>

800
00:49:19,581 --> 00:49:23,251
{\an8}<i>Organizacją tą był</i>
<i>Zjednoczony Ruch Czarnych.</i>

801
00:49:23,335 --> 00:49:25,087
{\an8}RÓWNOŚĆ RASOWA

802
00:49:25,170 --> 00:49:27,381
{\an8}<i>Ale to nie koniec.</i>

803
00:49:27,464 --> 00:49:30,550
{\an8}<i>Czterdzieści lat przed tą manifestacją</i>,

804
00:49:30,634 --> 00:49:32,928
<i>w 1938 roku</i>

805
00:49:33,011 --> 00:49:36,014
<i>członkowie Brazylijskiego Czarnego Frontu</i>
<i>zorganizowali celebrację</i>

806
00:49:36,098 --> 00:49:39,142
<i>z okazji</i>
<i>50. rocznicy obalenia niewolnictwa,</i>

807
00:49:39,226 --> 00:49:43,105
<i>która również miała się odbyć przed operą.</i>

808
00:49:43,188 --> 00:49:45,899
<i>Niestety nigdy do tego nie doszło,</i>

809
00:49:45,983 --> 00:49:47,859
<i>pomimo wysiłków</i>

810
00:49:47,943 --> 00:49:52,698
{\an8}<i>kierownika departamentu kultury,</i>
<i>Mária de Andradego,</i>

811
00:49:52,781 --> 00:49:54,866
{\an8}<i>naszego ulubionego modernisty.</i>

812
00:49:59,621 --> 00:50:02,958
Jesteśmy w miejscu,

813
00:50:03,041 --> 00:50:05,752
do którego nie wpuszczano
naszych przodków.

814
00:50:05,836 --> 00:50:10,132
To zasługa wylanego przez nich potu
i krwi.

815
00:50:10,215 --> 00:50:13,677
Podczas dyktatury wojskowej,

816
00:50:13,760 --> 00:50:16,805
ludzie nie bali się stawić czoła Brazylii

817
00:50:16,888 --> 00:50:19,016
i jej brutalnemu rasizmowi.

818
00:50:19,099 --> 00:50:22,060
Głosili, że ten kraj musi zaakceptować

819
00:50:22,144 --> 00:50:26,314
główną rolę czarnych ludzi
w naszym społeczeństwie.

820
00:50:26,398 --> 00:50:29,609
Niektórzy z was tutaj obecnych

821
00:50:29,693 --> 00:50:34,406
brali udział w tych protestach
w 1978 roku,

822
00:50:34,489 --> 00:50:35,907
walcząc z rasizmem.

823
00:50:35,991 --> 00:50:40,037
To dla mnie wyjątkowy moment,
bo tu jesteście.

824
00:50:40,120 --> 00:50:43,832
Nasza obecność w tym miejscu
to historyczne osiągnięcie.

825
00:50:43,915 --> 00:50:46,710
Proszę, wstańcie.

826
00:50:46,793 --> 00:50:49,296
Nasi krewni
ze Zjednoczonego Ruchu Czarnych.

827
00:51:09,608 --> 00:51:11,443
<i>Z tych schodów,</i>

828
00:51:11,526 --> 00:51:15,447
<i>z São Paulo na całą Brazylię.</i>

829
00:51:15,530 --> 00:51:21,745
<i>Walka Zjednoczonego Ruchu Czarnych</i>
<i>dalej trwa.</i>

830
00:51:21,828 --> 00:51:23,789
Bardzo wam dziękuję.

831
00:51:23,872 --> 00:51:27,292
Bez waszych marzeń i wysiłków,

832
00:51:27,834 --> 00:51:29,795
to nie byłoby możliwe.

833
00:51:31,004 --> 00:51:34,716
Dedykuję im następną piosenkę.

834
00:51:36,510 --> 00:51:39,012
<i>Moja luandzka skóra</i>
<i>Lobby aruandy</i>

835
00:51:39,096 --> 00:51:41,807
<i>Jak T'challa, Wakanda</i>
<i>Jad mamby czarnej</i>

836
00:51:41,890 --> 00:51:44,726
<i>Pełno bandolierów</i>
<i>Czy są tu jakieś zasady?</i>

837
00:51:44,810 --> 00:51:47,479
<i>Dziś poleje się więcej krwi</i>
<i>Niż w </i>Hotelu Ruanda

838
00:51:47,562 --> 00:51:48,897
<i>Ta era jest szalona</i>

839
00:51:48,980 --> 00:51:50,899
<i>Pantera na wolności</i>
<i>Pokazała swoje pazury</i>

840
00:51:50,982 --> 00:51:53,110
<i>Noc jest moim kamuflażem</i>

841
00:51:53,193 --> 00:51:56,488
<i>Ból to moja zemsta</i>
<i>Za tych, którzy upadli</i>

842
00:51:56,571 --> 00:51:58,740
<i>Ty jesteś puczystą, a ja sabotażem</i>

843
00:51:58,824 --> 00:52:01,076
<i>Mistycznie</i>
<i>Tysiące orisz w panteonie</i>

844
00:52:01,159 --> 00:52:04,246
<i>Dzielnie zabijam osadników</i>
<i>Wykańczam ich jak lew z Tsavo</i>

845
00:52:04,830 --> 00:52:07,374
<i>Nie waham się</i>
<i>Nie zatrzymuj mnie, bo będzie gorzej</i>

846
00:52:07,457 --> 00:52:10,335
<i>Potwór, czaszka, </i>Vibranium
<i>Potnę cię na 12 kawałków</i>

847
00:52:10,418 --> 00:52:13,130
<i>Błysk jak Usain Bolt</i>
<i>10 000 woltów</i>

848
00:52:13,213 --> 00:52:16,133
<i>Moi przodkowie mi dopingują</i>
<i>Ta-Nehisi bez trenera</i>

849
00:52:16,216 --> 00:52:18,385
<i>Mam dobrą pamięć</i>
<i>I jestem wybuchowy</i>

850
00:52:18,468 --> 00:52:21,054
<i>Plotki głoszą</i>
<i>Że powróciłem jak AK</i>

851
00:52:21,138 --> 00:52:23,890
<i>Jestem zdeterminowany, wrażliwy, spokojny</i>

852
00:52:23,974 --> 00:52:26,893
<i>Gdy nastaną ciężkie czasy</i>
<i>Poradzimy sobie</i>

853
00:52:26,977 --> 00:52:29,980
<i>- Jak czarna pantera</i>
<i>- Powróciłem</i>

854
00:52:30,063 --> 00:52:32,107
<i>Jak czarna pantera</i>

855
00:52:32,190 --> 00:52:34,860
<i>Jestem zdeterminowany, wrażliwy, spokojny</i>

856
00:52:34,943 --> 00:52:38,238
<i>Gdy nastaną ciężkie czasy</i>
<i>Poradzimy sobie</i>

857
00:52:38,321 --> 00:52:41,408
<i>- Jak czarna pantera</i>
<i>- Powróciłem</i>

858
00:52:41,491 --> 00:52:44,161
<i>Jak czarna pantera</i>

859
00:52:44,244 --> 00:52:46,037
<i>Na moim dachu jest Dora Milaje</i>

860
00:52:46,121 --> 00:52:49,499
<i>Wskoczyła na bazę</i>
<i>Niczym Nicki Minaj, to miraż</i>

861
00:52:49,583 --> 00:52:51,209
<i>Samolot Mirage lata wysoko</i>

862
00:52:51,293 --> 00:52:54,880
<i>Spock wymiata,</i>
Green Lantern,<i> nie ruszam się</i>

863
00:52:55,755 --> 00:52:58,049
<i>Nowe przejście</i>
<i>Przez nowe Morze Czerwone</i>

864
00:52:58,133 --> 00:53:01,052
<i>Aby każdy dostrzegł w sobie króla</i>
<i>Stworzonego przez mój rap</i>

865
00:53:01,136 --> 00:53:03,722
<i>Ulica Wu-Tang</i>
Superman, <i>więcej technologii</i>

866
00:53:03,805 --> 00:53:06,808
<i>Symboliczny jak przewodnik</i>
<i>W chłodne noce</i>

867
00:53:06,892 --> 00:53:09,352
<i>Zmiażdżę tych</i>
<i>Którzy szydzą z czarnej kultury</i>

868
00:53:09,436 --> 00:53:12,105
<i>Kasparow wznosi toast i wypisuje czeki</i>

869
00:53:12,189 --> 00:53:14,858
<i>Sprzeciwiam się właścicielom niewolników</i>
<i>Jestem niezależny</i>

870
00:53:14,941 --> 00:53:18,195
<i>Bystry, szanuj moje wyczucie,</i>
<i>Nie bądź niegrzeczny</i>

871
00:53:18,278 --> 00:53:20,822
<i>Jeśli przyjdziesz jak Stan Lee,</i>
<i>Spike Lee, Bruce Lee</i>

872
00:53:20,906 --> 00:53:23,533
<i>Podbijam Brazylię</i>
<i>W stylu Mauriciego Kubrusly’ego</i>

873
00:53:23,617 --> 00:53:26,620
<i>Jak Solange w </i>A Seat at the Table
<i>Czarna czy ciemnoskóra?</i>

874
00:53:26,703 --> 00:53:29,122
<i>W razie wątpliwości</i>
<i>Nazywaj ją księżniczką</i>

875
00:53:29,206 --> 00:53:32,292
<i>Samoświadomość, samopomoc</i>
<i>Czas płynie</i>

876
00:53:32,375 --> 00:53:33,919
<i>Jak sample, jak Budda</i>

877
00:53:34,002 --> 00:53:36,838
<i>Miłość, która wypełniłaby tysiące książek</i>
<i>Jak Gabo czy Neruda</i>

878
00:53:36,922 --> 00:53:40,217
<i>Ten, który poślubił burzę</i>
<i>Nie używa parasolki</i>

879
00:53:40,300 --> 00:53:42,761
<i>Jestem zdeterminowany, wrażliwy, spokojny</i>

880
00:53:42,844 --> 00:53:46,139
<i>Gdy nastaną ciężkie czasy</i>
<i>Poradzimy sobie</i>

881
00:53:46,223 --> 00:53:49,392
Ta noc na zawsze pozostanie
w naszych sercach.

882
00:53:49,476 --> 00:53:50,560
Naprawdę.

883
00:53:51,686 --> 00:53:55,482
Żeby przypomnieć nam,
że wolność nie trwa wiecznie.

884
00:53:55,565 --> 00:53:57,442
To ciągła walka,

885
00:53:57,525 --> 00:54:00,320
i nigdy się nie poddamy.

886
00:54:00,403 --> 00:54:03,198
Jak traktor. Z drogi!

887
00:54:03,281 --> 00:54:05,659
<i>Jestem zdeterminowany, wrażliwy, spokojny</i>

888
00:54:05,742 --> 00:54:08,745
<i>Gdy nastaną ciężkie czasy</i>
<i>Poradzimy sobie</i>

889
00:54:08,828 --> 00:54:11,873
<i>- Jak czarna pantera</i>
<i>- Powróciłem</i>

890
00:54:11,957 --> 00:54:13,708
<i>Jak czarna pantera</i>

891
00:54:14,751 --> 00:54:16,378
<i>Potęga znaku.</i>

892
00:54:17,212 --> 00:54:19,130
<i>Co oni zrobili?</i>

893
00:54:19,214 --> 00:54:21,883
<i>Nie wiedzieli, co mogło się stać.</i>
<i>Panowała dyktatura.</i>

894
00:54:21,967 --> 00:54:25,387
<i>W kraju, który zabija czarnych</i>
<i>bez mrugnięcia okiem.</i>

895
00:54:25,470 --> 00:54:29,766
<i>Następnego dnia mogli być aresztowani,</i>
<i>a nawet zamordowani.</i>

896
00:54:29,849 --> 00:54:32,018
<i>Ale stawili czoła swoim lękom</i>

897
00:54:32,102 --> 00:54:36,064
<i>i protestowali, tworząc potężny symbol</i>

898
00:54:36,147 --> 00:54:37,816
<i>jedności w walce z rasizmem.</i>

899
00:54:39,025 --> 00:54:43,196
<i>Według wojska, ruch anty-rasistowski</i>
<i>był połączony z komunizmem.</i>

900
00:54:43,697 --> 00:54:47,826
<i>Sam Simonal miał problemy za oddanie hołdu</i>
<i>Martinowi Lutherowi King Jr.</i>

901
00:54:47,909 --> 00:54:50,453
Pozwólcie, że zaśpiewam piosenkę.

902
00:54:50,537 --> 00:54:53,748
Dedykuję ją mojemu synowi…

903
00:54:54,833 --> 00:54:56,543
Z nadzieją, że w przyszłości

904
00:54:57,419 --> 00:55:01,339
nie będzie miał problemów,

905
00:55:02,215 --> 00:55:04,718
z którymi sam wciąż się borykam.

906
00:55:04,801 --> 00:55:08,305
Pomimo tego, kim jestem.

907
00:55:25,864 --> 00:55:29,492
<i>Tak, mam ciemną skórę</i>

908
00:55:29,576 --> 00:55:32,537
<i>Mój czarny bracie</i>

909
00:55:32,620 --> 00:55:35,999
<i>Proszę, żebyś walczył</i>

910
00:55:36,082 --> 00:55:39,544
<i>Powalcz jeszcze trochę</i>

911
00:55:39,627 --> 00:55:42,339
<i>Bitwa niedługo dobiegnie końca</i>

912
00:55:48,094 --> 00:55:51,806
<i>Tylu, ilu czarnych ludzi zginęło</i>

913
00:55:51,890 --> 00:55:54,893
<i>Tylu też przybędzie</i>

914
00:55:54,976 --> 00:55:58,646
<i>By walczyć i przelać krew</i>
<i>A może nie</i>

915
00:55:58,730 --> 00:56:02,359
<i>Piosenka może pomóc</i>

916
00:56:02,442 --> 00:56:06,154
<i>Posłuchaj mojego głosu</i>

917
00:56:06,237 --> 00:56:10,367
<i>Walcz o nas</i>

918
00:56:11,034 --> 00:56:13,453
<i>Najczarniejsza walka</i>…

919
00:56:13,536 --> 00:56:15,413
Ale wiele z tego wynikło.

920
00:56:15,497 --> 00:56:17,749
Wkurza mnie to, bo to nic nowego.

921
00:56:17,832 --> 00:56:23,129
Odkąd Afrykańczycy zaczęli być porywani
i porzucani na nieznanych im ziemiach,

922
00:56:23,213 --> 00:56:26,341
musieli przemyśleć
swoją organizację zbiorową.

923
00:56:26,424 --> 00:56:29,427
Na przykład bractwa religijne
z XVII wieku.

924
00:56:29,511 --> 00:56:32,847
Czarni się organizowali,
zbierali pieniądze,

925
00:56:32,931 --> 00:56:34,349
wykupili swoją wolność,

926
00:56:34,432 --> 00:56:37,018
i tak to im się udało.

927
00:56:37,102 --> 00:56:41,439
Powoli budowali społeczność
dla wzajemnego dobra.

928
00:56:43,066 --> 00:56:46,820
Aristocrata był klubem
założonym przez czarnych ludzi.

929
00:56:46,903 --> 00:56:50,407
Ale w przeciwieństwie do białych klubów,
nie było tam dyskryminacji.

930
00:56:50,490 --> 00:56:52,700
Białe kluby nie wpuszczały czarnych.

931
00:56:53,326 --> 00:56:55,954
A tam każdy mógł się dobrze bawić.

932
00:56:56,037 --> 00:56:58,206
Więc bractwa religijne

933
00:56:58,289 --> 00:57:00,917
robiły to, co klub Aristocrata,

934
00:57:01,000 --> 00:57:03,545
i to doprowadziło
do pokolenia naszych rodziców.

935
00:57:09,717 --> 00:57:12,262
- Byłeś tu kiedyś?
- To mój pierwszy raz.

936
00:57:12,345 --> 00:57:14,848
Cholera, to się dzieje naprawdę.

937
00:57:14,973 --> 00:57:16,975
{\an8}- Pierwszy raz.
- Nigdy tu nie byłeś?

938
00:57:17,058 --> 00:57:18,893
{\an8}Nie, nawet nie zrobiłem zdjęć.

939
00:57:19,686 --> 00:57:22,021
{\an8}- Kurczę, nawet jako turysta?
- Nie.

940
00:57:25,316 --> 00:57:27,235
To miejsce jest już nasze.

941
00:57:27,318 --> 00:57:30,071
Jestem czarnym Brazylijczykiem.

942
00:57:30,155 --> 00:57:33,867
Musimy to powtarzać.

943
00:57:33,950 --> 00:57:36,327
Żeby każde pokolenie było silniejsze.

944
00:57:36,411 --> 00:57:40,039
Kiedy ktoś nazwie czarnego małpą,
ludzie czekają na jego reakcję.

945
00:57:40,123 --> 00:57:42,250
Ale powinniśmy zapytać białego:

946
00:57:42,333 --> 00:57:44,461
„Minęło 500 lat, a ty wciąż to robisz?”.

947
00:57:44,544 --> 00:57:47,422
Nie jestem ofiarą rasistów.
Jestem ich koszmarem.

948
00:57:48,840 --> 00:57:51,968
<i>Oszukałem śmierć</i>
<i>Wiem, dokąd zmierzam</i>

949
00:57:52,677 --> 00:57:56,389
<i>To nie przypadek</i>
<i>Zawsze tego pragnąłem</i>

950
00:57:56,473 --> 00:57:58,391
<i>Nikomu nie ufam</i>

951
00:57:58,475 --> 00:58:00,810
<i>- Tym bardziej nie policji</i>
<i>- Jebać policję</i>

952
00:58:00,894 --> 00:58:04,439
<i>Pieniądze w kieszeni</i>
<i>Mój puls się zatrzymał</i>

953
00:58:04,522 --> 00:58:06,357
<i>Tuż przed koncertem</i>

954
00:58:06,441 --> 00:58:08,693
<i>Na długo przed uderzeniem</i>

955
00:58:08,776 --> 00:58:12,238
<i>Moi kumple byli przy mnie</i>
<i>Przed sławą i zazdrością</i>

956
00:58:12,864 --> 00:58:16,367
<i>Oszukałem śmierć</i>
<i>Wiem, dokąd zmierzam</i>

957
00:58:16,451 --> 00:58:18,411
<i>- To nie kwestia farta</i>
<i>- Tak jest</i>

958
00:58:18,495 --> 00:58:20,497
<i>Niekończące się żale</i>

959
00:58:21,289 --> 00:58:23,082
<i>Wzbudzam wiarę</i>
<i>Jak katedra</i>

960
00:58:23,166 --> 00:58:25,043
<i>Święty jak Tora</i>
<i>Zabójczy jak kobra</i>

961
00:58:25,126 --> 00:58:27,712
<i>Rekin spragniony orientalnej wiedzy</i>

962
00:58:27,795 --> 00:58:30,006
<i>Atlantyk rozleciał się na cząsteczki</i>

963
00:58:30,131 --> 00:58:33,092
<i>Znajdziesz mnie w każdej burzy</i>
<i>Głosy przodków</i>

964
00:58:33,176 --> 00:58:35,303
<i>Odwagi nie da się zmierzyć</i>
<i>W czasach pokoju</i>

965
00:58:35,386 --> 00:58:37,305
<i>- Jestem drugim Jezusem</i>
<i>- Cholera</i>

966
00:58:38,515 --> 00:58:42,560
<i>Chodzę po morzu zapomnianego żalu</i>
<i>Z dala od zasad, które mi narzucili</i>

967
00:58:42,644 --> 00:58:44,646
<i>Byłem nikim</i>
<i>Teraz nie mam granic</i>

968
00:58:44,729 --> 00:58:46,481
<i>Niczym wynalezienie zera</i>

969
00:58:46,564 --> 00:58:48,441
<i>Nie jestem zarozumiały</i>
<i>Jestem przekonujący</i>

970
00:58:48,525 --> 00:58:50,193
<i>Zobacz, co rap zrobił z ulicami</i>

971
00:58:50,276 --> 00:58:52,946
<i>Bity w folderach</i>
<i>Świat nas nie znosi</i>

972
00:58:53,029 --> 00:58:55,573
<i>Moja kasta lata z prędkością światła</i>
<i>Ping-pong</i>

973
00:58:55,657 --> 00:58:57,659
<i>Koniec pieprzenia</i>
<i>Mój umysł rasta się raduje</i>

974
00:58:57,742 --> 00:58:59,202
<i>Yin i yang odzyskały równowagę</i>

975
00:58:59,285 --> 00:59:01,579
<i>Jak filmowiec, szukam luki,</i>
<i>Przyćmiewam imprezę</i>

976
00:59:01,663 --> 00:59:03,456
<i>Celuj w głowę</i>
<i>W stylu Kima Dzonga</i>

977
00:59:03,540 --> 00:59:06,042
<i>Ja decyduję,</i>
<i>Czy masz do czynienia z królem</i>

978
00:59:06,125 --> 00:59:07,377
<i>Czy Kongiem</i>

979
00:59:07,460 --> 00:59:11,214
<i>Jak złoto Azteków, pochodzę z pustyni</i>
<i>Niczym z Sahary</i>

980
00:59:11,297 --> 00:59:12,549
<i>Dostatek to cel</i>
<i>Jak Mekka</i>

981
00:59:12,632 --> 00:59:14,717
<i>Thomas Sankara to ja</i>
<i>Stawiam czoło i odnawiam</i>

982
00:59:14,801 --> 00:59:16,386
<i>Jak noworodek owinięty w cipkę</i>

983
00:59:16,469 --> 00:59:20,390
<i>Mieszanka Vivary, Guevary, Lebary</i>
<i>Mój długopis podważa białą historię</i>

984
00:59:20,473 --> 00:59:22,684
<i>A świat krzyczy</i>
<i>Nie przestawaj</i>

985
00:59:22,767 --> 00:59:24,352
<i>Dość tych fetyszów</i>

986
00:59:24,435 --> 00:59:26,854
<i>Po prostu przestań</i>
<i>Spójrz z perspektywy</i>

987
00:59:26,938 --> 00:59:28,815
<i>Wygrywam,</i>
<i>A oni nazywają to konceptem</i>

988
00:59:28,898 --> 00:59:30,567
<i>Przynoszę rękę Sziwy</i>

989
00:59:30,650 --> 00:59:34,320
<i>To Bóg przemawia przez moich kumpli</i>
<i>A ja celuję i zabijam Klu</i>

990
00:59:34,404 --> 00:59:38,825
<i>Ci, którzy oszukali śmierć na północy</i>
<i>To nie fart, a pomoc Eszu</i>

991
00:59:38,908 --> 00:59:40,994
<i>Założę garnitur</i>
<i>Żeby ich skołować</i>

992
00:59:41,077 --> 00:59:42,787
<i>Podporządkowanie czy sabotaż?</i>

993
00:59:42,870 --> 00:59:45,081
<i>Było jak w piekle,</i>
<i>Wprowadziłem zmiany</i>

994
00:59:45,164 --> 00:59:46,874
<i>Celem jest wieczność…</i>

995
00:59:46,958 --> 00:59:50,712
AKT 3: ZBIÓR ŻNIWA

996
00:59:50,795 --> 00:59:52,463
Nasze mamy

997
00:59:52,547 --> 00:59:57,135
i czarne staruszki w sąsiedztwie mawiały:

998
00:59:57,218 --> 01:00:01,264
„Jesteś czarny, więc musisz być
dziesięć razy lepszy, żeby być równym”.

999
01:00:01,347 --> 01:00:05,101
To wciąż prawda.
Musimy się uczyć dziesięć razy lepiej,

1000
01:00:05,184 --> 01:00:09,856
bo to pole minowe,
na którym twoje życie jest bezwartościowe.

1001
01:00:09,939 --> 01:00:14,360
Smutek z powodu twojej śmierci
jest krótszy.

1002
01:00:14,444 --> 01:00:17,614
Jeśli się potkniesz, co się zdarza,

1003
01:00:17,697 --> 01:00:22,785
ludzie będą mniej wyrozumiali,
bo jesteś czarny.

1004
01:00:22,869 --> 01:00:26,539
<i>Kiedy wpływowi artyści</i>
<i>zainspirowali się francuskim futuryzmem</i>

1005
01:00:26,623 --> 01:00:29,083
<i>i wprowadzili do Brazylii modernizm,</i>

1006
01:00:29,167 --> 01:00:31,502
<i>czarni intelektualiści z Francji</i>

1007
01:00:31,586 --> 01:00:34,505
<i>mieli ogromny wkład w historię ludzkości</i>

1008
01:00:34,589 --> 01:00:39,135
<i>odnośnie pięcioliterowego słowa,</i>
<i>które czasem jest obrazą,</i>

1009
01:00:39,218 --> 01:00:41,429
<i>a czasem komplementem.</i>

1010
01:00:41,512 --> 01:00:45,558
<i>Ale jego głównym celem</i>
<i>jest wyrażanie dumy.</i>

1011
01:00:45,642 --> 01:00:47,977
<i>Słowo </i>„negro".

1012
01:00:48,061 --> 01:00:51,731
<i>I całą ideologię otaczającą</i>
<i>różne wersje tego słowa.</i>

1013
01:00:51,814 --> 01:00:55,318
{\an8}Négritude,<i> czyli „czarność”.</i>
<i>Możesz to napisać pogrubieniem.</i>

1014
01:00:56,194 --> 01:01:00,406
{\an8}<i>Tutaj potrzeba zmiany tragedii w władzę</i>

1015
01:01:00,490 --> 01:01:02,116
<i>była bardzo pilna.</i>

1016
01:01:02,200 --> 01:01:07,163
<i>Przykładem tego był Abdias do Nascimento.</i>

1017
01:01:07,246 --> 01:01:12,210
<i>Otworzył on</i>
<i>Eksperymentalny Teatr Czarnych Ludzi,</i>

1018
01:01:12,293 --> 01:01:15,088
<i>który stworzył nowe możliwości</i>

1019
01:01:15,171 --> 01:01:18,299
<i>umocnienia afro-brazylijskiej kultury</i>
<i>i wartości.</i>

1020
01:01:18,883 --> 01:01:21,886
<i>Abdias zobaczył przedstawienie za granicą,</i>

1021
01:01:21,969 --> 01:01:26,516
<i>w którym główną rolę grał biały człowiek</i>
<i>pomalowany na czarno.</i>

1022
01:01:26,599 --> 01:01:30,228
<i>Właśnie wtedy postanowił stworzyć teatr</i>
<i>dla czarnych ludzi,</i>

1023
01:01:30,311 --> 01:01:32,146
<i>by walczyć z rasizmem.</i>

1024
01:01:36,025 --> 01:01:36,984
Pamiętam…

1025
01:01:38,444 --> 01:01:40,154
Ilość osób…

1026
01:01:40,863 --> 01:01:42,407
która doradziła mi…

1027
01:01:42,490 --> 01:01:44,242
AKTOR I AKTYWISTA

1028
01:01:44,325 --> 01:01:45,576
…abym tego nie robił.

1029
01:01:46,911 --> 01:01:49,539
Żebym nie użył słowa „czarnych” w nazwie,

1030
01:01:49,622 --> 01:01:53,584
bo to mogło sprowokować

1031
01:01:53,668 --> 01:01:56,838
porażkę już na starcie,

1032
01:01:56,921 --> 01:01:58,881
zanim w ogóle zaczęliśmy.

1033
01:02:01,676 --> 01:02:03,177
Pod tym względem

1034
01:02:04,429 --> 01:02:05,346
byłem…

1035
01:02:09,559 --> 01:02:11,769
absolutnie nieugięty.

1036
01:02:13,813 --> 01:02:16,566
To musiał być Czarny Teatr.

1037
01:02:16,649 --> 01:02:18,651
Teatr Czarnej Społeczności.

1038
01:02:22,155 --> 01:02:25,950
<i>Aktor, wybitny artysta, poeta,</i>
<i>pisarz, dramaturg,</i>

1039
01:02:26,033 --> 01:02:28,578
<i>profesor i polityk.</i>

1040
01:02:28,661 --> 01:02:31,706
<i>Produkował spektakle teatralne</i>
<i>w więzieniu w Carandiru,</i>

1041
01:02:31,789 --> 01:02:33,666
<i>w których wystąpili więźniowie.</i>

1042
01:02:33,750 --> 01:02:35,042
<i>Abdias do Nascimento</i>

1043
01:02:35,126 --> 01:02:39,964
<i>nie poddał się w walce</i>
<i>o prawa czarnych ludzi.</i>

1044
01:02:41,674 --> 01:02:46,053
<i>W swojej sztuce oddawał hołd</i>
<i>ludziom takim jak Luís Gama,</i>

1045
01:02:46,137 --> 01:02:48,681
<i>który był poetą, prawnikiem</i>
<i>i abolicjonistą.</i>

1046
01:02:48,765 --> 01:02:50,558
<i>Prawdziwym futurystą,</i>

1047
01:02:50,641 --> 01:02:54,187
<i>który mógł być uważany</i>
<i>za prekursora </i>négritude,

1048
01:02:54,604 --> 01:02:57,899
<i>wiele dekad zanim to słowo</i>
<i>dotarło do naszego kraju.</i>

1049
01:03:00,526 --> 01:03:03,613
<i>Tak jak Candeia i Lélia Gonzalez</i>
<i>z Quilombo,</i>

1050
01:03:03,696 --> 01:03:06,908
<i>Abdias użył sztuki,</i>
<i>by wysławić naszą kulturę,</i>

1051
01:03:06,991 --> 01:03:13,289
<i>by nie była uznawana za zwykłą rozrywkę,</i>
<i>lecz uczynić z niej narzędzie polityczne.</i>

1052
01:03:13,372 --> 01:03:16,918
<i>Eksperymentalny Teatr Czarnych Ludzi</i>
<i>przedstawił światu</i>

1053
01:03:18,127 --> 01:03:20,922
<i>wielką gwiazdę, Ruth de Souzę.</i>

1054
01:03:23,049 --> 01:03:26,010
{\an8}Kiedy myślę o Ruth de Souzie,

1055
01:03:26,093 --> 01:03:30,264
{\an8}zdaję sobie sprawę, że gdyby jej talent
byłby w pełni wykorzystany,

1056
01:03:31,432 --> 01:03:33,976
a była wspaniałą aktorką,

1057
01:03:34,060 --> 01:03:35,937
z pewnością byłaby uznana

1058
01:03:36,020 --> 01:03:39,232
za najlepszą aktorkę
w brazylijskiej telewizji.

1059
01:03:39,315 --> 01:03:43,402
Występuje głównie w telewizji,
ale grywała też w filmach.

1060
01:03:45,655 --> 01:03:49,158
<i>De Souza była pierwszą czarną kobietą</i>
<i>brazylijskiego teatru,</i>

1061
01:03:49,242 --> 01:03:52,703
<i>pierwszą czarną aktorką</i>
<i>w głównej roli w brazylijskiej telewizji,</i>

1062
01:03:52,787 --> 01:03:54,705
<i>pierwszą czarną kobietą kina.</i>

1063
01:03:54,789 --> 01:03:58,501
<i>Dostała stypendium</i>
<i>i studiowała na Howardzie i Harvardzie.</i>

1064
01:03:58,584 --> 01:04:02,296
<i>Była pierwszą brazylijską aktorką,</i>
<i>która została nominowana do Złotego Lwa</i>

1065
01:04:02,380 --> 01:04:04,298
<i>na Festiwalu Filmowym w Wenecji.</i>

1066
01:04:04,382 --> 01:04:07,760
<i>To dopiero awangarda!</i>

1067
01:04:18,354 --> 01:04:22,066
{\an8}Nie mieliśmy pieniędzy,
by wyprodukować <i>The Emperor Jones,</i>

1068
01:04:22,149 --> 01:04:23,526
{\an8}mój pierwszy spektakl.

1069
01:04:24,527 --> 01:04:28,281
Nie mieliśmy pieniędzy ani miejsca.

1070
01:04:28,364 --> 01:04:33,160
Bez wahania powiedziałam:
„Zwróćmy się do opery”.

1071
01:04:33,244 --> 01:04:34,579
To było coś pięknego.

1072
01:04:34,662 --> 01:04:38,374
Poszliśmy do burmistrza
i dostaliśmy datę 25 maja…

1073
01:04:39,000 --> 01:04:41,836
A nie, 8 maja. Koniec wojny.

1074
01:04:41,919 --> 01:04:44,088
Tego dnia wojna się skończyła.

1075
01:04:44,171 --> 01:04:47,925
To było wzruszające.
Na zewnątrz były fajerwerki.

1076
01:04:48,009 --> 01:04:50,928
Pomyślałam,
że świętują moją pierwszą rolę.

1077
01:04:57,685 --> 01:05:00,146
<i>Wierzyli w nas ci</i>
<i>Którzy nas oglądali</i>

1078
01:05:00,229 --> 01:05:01,814
<i>Z ławki rezerwowych</i>

1079
01:05:04,525 --> 01:05:07,361
{\an8}<i>Najważniejszy dla nas gol</i>

1080
01:05:08,154 --> 01:05:09,447
{\an8}<i>Piłka trafiła w słupek </i>

1081
01:05:09,530 --> 01:05:14,869
<i>„Ismália” miała połączyć</i>
<i>dwóch gigantów naszego teatru,</i>

1082
01:05:14,952 --> 01:05:18,122
<i>Ruth de Souzę i Fernandę Montenegro</i>
<i>jako duet.</i>

1083
01:05:18,205 --> 01:05:23,294
<i>Niestety pani Ruth de Souza zmarła</i>
<i>podczas naszej trasy po Europie,</i>

1084
01:05:23,961 --> 01:05:26,756
<i>kilka tygodni przed planowanym nagraniem.</i>

1085
01:05:26,839 --> 01:05:28,966
<i>Nawet nasze marzenia</i>
<i>Nie są wolne od przeszkód</i>

1086
01:05:29,050 --> 01:05:32,720
<i>Aktorka Ruth de Souza została pochowana</i>
<i>w Rio de Janeiro.</i>

1087
01:05:32,803 --> 01:05:36,307
<i>Była pierwszą czarną aktorką,</i>
<i>która wystąpiła na scenie</i>

1088
01:05:36,390 --> 01:05:38,392
<i>opery w Rio de Janeiro.</i>

1089
01:05:38,476 --> 01:05:42,563
<i>Biali są szczęśliwi</i>

1090
01:05:44,106 --> 01:05:46,567
<i>Czarni</i>

1091
01:05:48,903 --> 01:05:51,322
<i>Nie do końca</i>

1092
01:05:58,788 --> 01:06:01,624
Nikt nie postanowił,
że tak właśnie zrobimy.

1093
01:06:01,707 --> 01:06:05,252
To był eksperymentalny proces.

1094
01:06:05,336 --> 01:06:09,799
Nave pracuje ze mną już 12 lat.

1095
01:06:10,466 --> 01:06:12,426
Poprawiłeś ten bit.

1096
01:06:13,260 --> 01:06:14,261
{\an8}PRODUCENT MUZYCZNY

1097
01:06:14,345 --> 01:06:17,723
{\an8}Nie musiałem się sporo wysilić.

1098
01:06:17,807 --> 01:06:22,228
Jesteś skromny. Brzmi o wiele lepiej.

1099
01:06:23,562 --> 01:06:27,066
Wplątałeś ten drugi bit.

1100
01:06:27,149 --> 01:06:31,696
Po 12 latach, w końcu mamy
środki techniczne i finansowe,

1101
01:06:31,779 --> 01:06:35,157
by powiedzieć: „Marlon zagra na puzonie”.

1102
01:06:35,241 --> 01:06:38,953
Wyszło tak świetnie,
że dołączył Marcos Valle.

1103
01:06:39,870 --> 01:06:43,457
Nagle sobie uświadamiasz,
że jesteś w obecności Fernandy Montenegro,

1104
01:06:43,541 --> 01:06:47,003
która grała Matkę Boską w <i>A Dog's Wil,</i>
a teraz jest tutaj.

1105
01:06:47,086 --> 01:06:48,587
Witaj. Miło cię widzieć.

1106
01:06:48,671 --> 01:06:50,256
- Jak się masz?
- Cześć.

1107
01:06:50,339 --> 01:06:54,176
<i>Występ pani Fernandy w „Ismálii”</i>

1108
01:06:54,260 --> 01:06:57,179
<i>przynosi nam ukojenie,</i>

1109
01:06:57,263 --> 01:07:00,808
<i>kiedy myślimy, że taki już nasz los.</i>

1110
01:07:01,809 --> 01:07:06,731
Uwielbiam ten wiersz. Jest poruszający.

1111
01:07:06,814 --> 01:07:09,233
Nagrywam to teraz,

1112
01:07:10,151 --> 01:07:12,570
bo sądzę, że opowiada o naszych czasach.

1113
01:07:12,653 --> 01:07:15,281
{\an8}To prawda, tak właśnie jest.

1114
01:07:15,364 --> 01:07:18,701
Jeśli oszalałeś w wieży, nie masz marzeń.

1115
01:07:19,618 --> 01:07:22,580
- To dla mnie zaszczyt…
- Dla mnie również.

1116
01:07:22,663 --> 01:07:25,458
Miejmy nadzieję,
że występ będzie tak wspaniały…

1117
01:07:25,541 --> 01:07:26,834
Jak sam tekst.

1118
01:07:28,252 --> 01:07:30,796
<i>Pieprzony kraj</i>
<i>Mediom się to podoba</i>

1119
01:07:30,880 --> 01:07:31,797
<i>Zawiedli nas</i>

1120
01:07:31,881 --> 01:07:34,383
<i>Żądają medali</i>
<i>Od biegaczy ze złamaniami</i>

1121
01:07:35,009 --> 01:07:39,096
<i>Nóż w plecy</i>
<i>Poćwiartowany przez zapłaty i normy</i>

1122
01:07:39,180 --> 01:07:43,392
<i>Wmawiamy sobie</i>
<i>Że pewnego dnia wszystko będzie dobrze</i>

1123
01:07:43,476 --> 01:07:46,520
<i>Że moje świadectwo mnie wyzwoli</i>
<i>A mój kolor to nie mundur</i>

1124
01:07:46,604 --> 01:07:48,439
<i>#BlackLivesMatter, brawo</i>

1125
01:07:48,522 --> 01:07:49,523
<i>Ale po 80 kulach</i>

1126
01:07:49,607 --> 01:07:53,360
<i>W końcu widzisz różnicę</i>
<i>Między jasną skórą a naszą</i>

1127
01:07:53,444 --> 01:07:56,405
<i>- Strzelec miał na sobie mundur</i>
<i>- Jeszcze raz</i>

1128
01:07:56,489 --> 01:07:58,908
<i>- Oskarżycieli nie było na miejscu</i>
<i>- Małoduszni</i>

1129
01:07:58,991 --> 01:08:02,286
<i>Zwłoki czarnego człowieka</i>
<i>Są jak nowy przebój</i>

1130
01:08:02,369 --> 01:08:04,872
<i>Wszyscy je widzą</i>
<i>Ale nikogo to nie obchodzi</i>

1131
01:08:04,955 --> 01:08:07,291
<i>Spojrzałem w lustro</i>
<i>Zobaczyłem Ikara</i>

1132
01:08:07,374 --> 01:08:10,127
{\an8}<i>Uważaj</i>
<i>Nie lataj zbyt blisko słońca</i>

1133
01:08:10,211 --> 01:08:11,796
<i>Oni nie chcą twojej wolności</i>

1134
01:08:11,879 --> 01:08:14,757
<i>Wyobraź sobie, że jesteś królem</i>
<i>Sępy myślą, że jesteś ćpunem</i>

1135
01:08:14,840 --> 01:08:17,259
<i>By powiedzieć: „A nie mówiłem?”</i>
<i>Wszyscy jesteśmy</i>

1136
01:08:17,343 --> 01:08:19,595
<i>Ismálią</i>

1137
01:08:20,262 --> 01:08:22,515
<i>Ismálią</i>

1138
01:08:23,599 --> 01:08:25,684
<i>Ismália</i>

1139
01:08:25,768 --> 01:08:28,270
<i>W drodze do nieba</i>
<i>Wylądowałem na ziemi</i>

1140
01:08:28,354 --> 01:08:31,899
<i>Każdy czarny człowiek</i>
<i>Jest Ismálią</i>

1141
01:08:31,982 --> 01:08:34,652
<i>Ismálią</i>

1142
01:08:38,072 --> 01:08:41,325
<i>W drodze do nieba</i>
<i>Wylądowałem na ziemi</i>

1143
01:08:41,408 --> 01:08:42,827
<i>Najpierw ich porwałeś</i>

1144
01:08:42,910 --> 01:08:45,246
<i>Okradłeś</i>
<i>Okłamałeś</i>

1145
01:08:45,329 --> 01:08:47,706
<i>Wyrzekłeś się ich Boga</i>
<i>Podzieliłeś ich</i>

1146
01:08:47,790 --> 01:08:50,876
<i>Złap to marzenie</i>
<i>Zanim ucieknie</i>

1147
01:08:50,960 --> 01:08:53,879
<i>Niech kłócą się z pociskami</i>
<i>Które ich ranią</i>

1148
01:08:53,963 --> 01:08:56,882
<i>Niestety tam</i>
<i>Gdzie słońce świeci mocniej</i>

1149
01:08:56,966 --> 01:09:00,219
<i>Morderstwo oznacza kolejną trumnę dziecka</i>

1150
01:09:00,886 --> 01:09:03,180
<i>Chciał być gwiazdą</i>
<i>Stał się medalem jakiegoś debila</i>

1151
01:09:03,264 --> 01:09:06,058
<i>Który ma ten sam kolor skóry</i>
<i>Co mordercy jego przodków</i>

1152
01:09:06,142 --> 01:09:09,311
<i>Pierwsza wypłata</i>
<i>Dwa mundury policyjne</i>

1153
01:09:09,395 --> 01:09:12,648
<i>Trójka czarnych dzieciaków</i>
<i>Na tylnym siedzeniu</i>

1154
01:09:12,731 --> 01:09:15,526
<i>Pięć zmarnowanych żyć</i>
<i>Złoci i brązowi chłopcy</i>

1155
01:09:15,609 --> 01:09:19,280
<i>Strzały, a ten mały chłopiec</i>
<i>Został postrzelony 111 razy</i>

1156
01:09:19,363 --> 01:09:22,324
<i>- A strzelec miał na sobie mundur</i>
<i>- Ismália</i>

1157
01:09:22,408 --> 01:09:24,827
<i>Ci, którzy wydali wyrok</i>
<i>Nawet nie byli na miejscu</i>

1158
01:09:24,910 --> 01:09:27,830
<i>Czarni ludzie znikają</i>
<i>Razem z wizją tych</i>

1159
01:09:27,913 --> 01:09:31,625
<i>Którzy nie mają koloru</i>
<i>A w tym świecie kolor jest najważniejszy</i>

1160
01:09:32,459 --> 01:09:34,587
<i>Gdy Ismália oszalała</i>

1161
01:09:35,171 --> 01:09:37,089
<i>Wyszła na wieżę, by pomarzyć</i>

1162
01:09:39,633 --> 01:09:44,346
<i>Zobaczyła jeden księżyc na niebie</i>
<i>A drugi w morzu</i>

1163
01:09:45,264 --> 01:09:47,308
<i>Zgubiła się we śnie</i>

1164
01:09:47,975 --> 01:09:49,810
<i>W którym kąpała się w świetle księżyca</i>

1165
01:09:50,561 --> 01:09:52,188
<i>Chciała wspiąć się do nieba</i>

1166
01:09:53,355 --> 01:09:55,107
<i>Chciała zejść do morza</i>

1167
01:09:56,400 --> 01:09:58,235
<i>W tym swoim szaleństwie</i>

1168
01:09:59,028 --> 01:10:00,613
<i>W wieży zaczęła śpiewać</i>

1169
01:10:01,405 --> 01:10:02,948
<i>Była blisko nieba</i>

1170
01:10:04,450 --> 01:10:05,784
<i>Była z dala od morza</i>

1171
01:10:06,535 --> 01:10:09,997
<i>Wisiała jak anioł</i>

1172
01:10:10,080 --> 01:10:11,749
<i>Miała skrzydła</i>

1173
01:10:11,832 --> 01:10:13,626
<i>Chciała księżyc z nieba</i>

1174
01:10:14,251 --> 01:10:16,629
<i>Chciała księżyc z morza</i>

1175
01:10:16,712 --> 01:10:19,215
<i>Skrzydła, które dał jej Bóg</i>

1176
01:10:19,298 --> 01:10:21,008
<i>Trzepotały</i>

1177
01:10:23,093 --> 01:10:25,346
<i>Jej dusza wspięła się do nieba</i>

1178
01:10:26,430 --> 01:10:30,643
<i>Jej ciało zeszło do morza</i>

1179
01:10:43,155 --> 01:10:46,492
<i>Artyści ze wzgórz byli prześladowani.</i>

1180
01:10:46,575 --> 01:10:49,995
<i>Brazylijskie państwo</i>
<i>wprowadziło nowe przepisy,</i>

1181
01:10:50,079 --> 01:10:53,791
<i>co było skutecznym sposobem na wymazanie</i>
<i>bogactwa kulturowego naszych ludzi</i>,

1182
01:10:53,874 --> 01:10:57,503
<i>poprzez ustawę o zwalczaniu włóczęgostwa.</i>

1183
01:10:57,586 --> 01:11:01,090
<i>Na jej podstawie, przez wiele lat</i>
<i>aresztowano artystów samby i capoeiry</i>,

1184
01:11:01,173 --> 01:11:03,884
<i>oraz zwalczano </i>candomblé<i> i umbandę.</i>

1185
01:11:03,968 --> 01:11:06,512
{\an8}Aresztowano mnie, bo trzymałem tamburyn.

1186
01:11:06,595 --> 01:11:09,348
{\an8}Nawet na nim nie grałem,
i mnie aresztowano.

1187
01:11:09,431 --> 01:11:11,558
{\an8}W której to było dekadzie?

1188
01:11:11,642 --> 01:11:13,143
{\an8}To było w 1941 roku.

1189
01:11:13,227 --> 01:11:18,774
{\an8}Policja zakazała
posiadania tych instrumentów.

1190
01:11:18,857 --> 01:11:21,902
{\an8}Stwierdzili, że czarni ludzie
mogliby ich użyć jako broni.

1191
01:11:21,986 --> 01:11:24,363
Ta ustawa zezwalała również

1192
01:11:24,446 --> 01:11:29,326
na aresztowanie prostytutek
i osób transseksualnych.

1193
01:11:29,410 --> 01:11:33,038
Ustawa ta wciąż obowiązuje.

1194
01:11:34,665 --> 01:11:40,004
<i>Będę włóczęgą</i>

1195
01:11:40,087 --> 01:11:43,132
ARESZTOWANIE BEZROBOTNYCH
JEST ZNIEWAŻAJĄCE

1196
01:11:43,215 --> 01:11:45,676
FAŁSZYWE PRZEKONANIE O WYDAJNOŚCI POLICJI

1197
01:11:45,759 --> 01:11:47,845
{\an8}NAGRANIA DO TELEDYSKU AMARELO

1198
01:11:47,928 --> 01:11:50,723
{\an8}- Mieszkańcy faweli nie chodzą po ulicach.
- Jesteś u nas.

1199
01:11:50,806 --> 01:11:55,060
{\an8}Wyobraź sobie, że nagrywamy tu teledysk,

1200
01:11:55,144 --> 01:11:58,522
a Emicida zostaje postrzelony.
Wszystko by się spieprzyło.

1201
01:11:58,605 --> 01:12:00,524
Jesteś taka wysoka!

1202
01:12:00,607 --> 01:12:04,236
{\an8}Mamy wspólny cel.

1203
01:12:04,945 --> 01:12:08,282
{\an8}Dążymy do tego,

1204
01:12:08,365 --> 01:12:10,117
aby ludzie zrozumieli,

1205
01:12:10,200 --> 01:12:15,164
że walczymy o to samo. By walczyć
o wolność, musimy się zjednoczyć.

1206
01:12:15,247 --> 01:12:18,083
Analizując kwestie płci,

1207
01:12:18,167 --> 01:12:22,588
klasy społecznej i rasy,

1208
01:12:22,671 --> 01:12:24,673
mamy dwie opcje.

1209
01:12:24,757 --> 01:12:27,217
Pierwsza to martwienie się tylko o siebie.
Hipokryzja.

1210
01:12:27,301 --> 01:12:30,679
Druga opcja to walka
o równe prawa dla wszystkich.

1211
01:12:31,638 --> 01:12:33,474
- Ja śpiewam tutaj?
- Tak.

1212
01:12:33,557 --> 01:12:35,267
Ty i ja.

1213
01:12:41,857 --> 01:12:46,195
Zauważyliśmy,
że mamy bardzo podobne doświadczenia.

1214
01:12:46,278 --> 01:12:49,907
Niedorzecznym byłoby
podjąć tę walkę oddzielnie.

1215
01:12:51,492 --> 01:12:54,036
Chcę powtórzyć wers Emicida.

1216
01:12:54,119 --> 01:12:55,913
Brzmi ostro.

1217
01:12:55,996 --> 01:12:57,122
Tutaj, spójrz.

1218
01:12:57,206 --> 01:13:01,085
Podważa moje zdolności.
Jestem raperką, dobra?

1219
01:13:04,254 --> 01:13:08,592
Byłem na imprezie o nazwie „Dom Twórców.”

1220
01:13:09,134 --> 01:13:14,181
Ta piosenka była tak zajebista,
że ciarki mi przeszły po plecach.

1221
01:13:14,765 --> 01:13:17,142
{\an8}Poprosił transseksualną kobietę,

1222
01:13:17,226 --> 01:13:21,397
{\an8}aby zaśpiewała. Wyszło zajebiście.

1223
01:13:21,480 --> 01:13:24,775
Wyszła na wybieg sama i zaśpiewała.

1224
01:13:25,359 --> 01:13:27,403
Zatrzymała się, spojrzała na widownię…

1225
01:13:28,070 --> 01:13:30,989
<i>W zeszłym roku umarłam</i>

1226
01:13:31,073 --> 01:13:36,620
<i>Ale w tym roku żyję</i>

1227
01:13:37,246 --> 01:13:39,164
To wywarło na mnie wrażenie.

1228
01:13:39,248 --> 01:13:40,958
Zacząłem słuchać Belchiora.

1229
01:13:41,041 --> 01:13:44,336
Nie mogłem uwierzyć,
że nie zdawałem sobie z tego sprawy.

1230
01:13:47,423 --> 01:13:51,677
{\an8}<i>Tak jak pryzmat rozszczepia światło białe</i>
<i>na różne barwy,</i>

1231
01:13:51,760 --> 01:13:57,015
{\an8}<i>tak w AmarElo chciałbym zrobić to samo</i>
<i>z dyskryminacją na różne możliwości.</i>

1232
01:14:01,019 --> 01:14:05,149
<i>W ten sposób pokazujemy</i>
<i>naszym braciom i siostrom,</i>

1233
01:14:05,232 --> 01:14:07,276
<i>że nie mogą się poddać.</i>

1234
01:14:07,359 --> 01:14:09,778
<i>To wykorzystywanie potęgi miłości,</i>

1235
01:14:09,862 --> 01:14:13,740
<i>do czego wszyscy jesteśmy zdolni,</i>

1236
01:14:13,824 --> 01:14:14,992
<i>aby nas połączyć.</i>

1237
01:14:15,075 --> 01:14:17,369
<i>Jakby otworzył się portal,</i>

1238
01:14:17,453 --> 01:14:20,330
<i>i wszyscy gangsterzy wrócili</i>
<i>i powiedzieli:</i>

1239
01:14:20,414 --> 01:14:21,790
<i>„Ziomek, rób swoje.</i>

1240
01:14:21,874 --> 01:14:26,170
<i>Życie ma sens tylko wtedy,</i>
<i>gdy jesteśmy razem”.</i>

1241
01:14:26,253 --> 01:14:29,047
<i>Dzięki występowi z Majurem</i>
<i>i Pabllo poczułem,</i>

1242
01:14:29,131 --> 01:14:31,550
<i>że cały świat gromadzi się wokół nas.</i>

1243
01:14:31,633 --> 01:14:34,595
<i>Fela Kuti powiedział, że muzyka to broń.</i>

1244
01:14:34,678 --> 01:14:37,514
<i>Śpiewając razem z Belchoirem,</i>

1245
01:14:37,598 --> 01:14:41,477
<i>walczymy z nienawiścią i gniewem.</i>

1246
01:14:42,853 --> 01:14:47,441
<i>Dość już krwi i łez</i>

1247
01:14:48,192 --> 01:14:53,030
<i>W zeszłym roku umarłam</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

1248
01:14:53,822 --> 01:14:58,619
<i>Dość już krwi i łez</i>

1249
01:14:59,453 --> 01:15:04,291
<i>W zeszłym roku umarłam</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

1250
01:15:10,964 --> 01:15:13,675
<i>Jestem rzadkim gatunkiem</i>
<i>Świecę w ciemności</i>

1251
01:15:13,759 --> 01:15:15,427
<i>Jedyny w swoim rodzaju</i>
<i>Prosto z ulic</i>

1252
01:15:15,511 --> 01:15:18,388
<i>Z samego szczytu wzgórza</i>
<i>Ja i moi kumple</i>

1253
01:15:18,472 --> 01:15:20,390
<i>Mam broń w kieszeni</i>
<i>Jestem podły</i>

1254
01:15:20,474 --> 01:15:23,810
<i>Tylko Bóg i ja wiemy</i>
<i>Jak to jest nic nie mieć</i>

1255
01:15:23,894 --> 01:15:26,438
<i>Wypuszczam te rymy</i>
<i>A chciałem podciąć sobie żyły</i>

1256
01:15:26,522 --> 01:15:29,525
<i>Nasze życie definiuje nasze bogactwo</i>
<i>Jesteśmy bezwartościowi</i>

1257
01:15:29,608 --> 01:15:33,070
<i>To był mój krzyk o pomoc</i>

1258
01:15:33,153 --> 01:15:35,948
{\an8}<i>Gniew jest niczym nowotwór</i>
<i>Zatruwa korzenie</i>

1259
01:15:36,031 --> 01:15:38,617
{\an8}<i>Publiczność chce poczuć się dobrze</i>

1260
01:15:38,700 --> 01:15:40,410
<i>Wszyscy mają głowy w chmurach</i>

1261
01:15:40,494 --> 01:15:43,497
<i>Depresja to trend</i>
<i>Tuszowany wyjazdami na wakacje</i>

1262
01:15:43,580 --> 01:15:46,959
<i>Moja babcia mawiała</i>
<i>Że łatwo jest nienawidzić diabła</i>

1263
01:15:47,042 --> 01:15:48,544
<i>Życie w piekle nie jest łatwe</i>

1264
01:15:48,627 --> 01:15:49,628
<i>Wiemy</i>

1265
01:15:49,711 --> 01:15:52,548
<i>Że to zgniłe imperium</i>
<i>Nigdy nie traktowało cię poważnie</i>

1266
01:15:52,631 --> 01:15:54,466
<i>Chce, żebyś zginął</i>

1267
01:15:54,550 --> 01:15:55,384
<i>Walcz</i>

1268
01:15:55,467 --> 01:15:59,972
<i>Dość już krwi i łez</i>

1269
01:16:00,973 --> 01:16:05,769
<i>W zeszłym roku umarłam</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

1270
01:16:06,436 --> 01:16:10,732
<i>Dość już krwi i łez</i>

1271
01:16:11,942 --> 01:16:16,905
<i>W zeszłym roku umarłam</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

1272
01:16:22,578 --> 01:16:27,291
<i>Mój głos jest ważniejszy od moich blizn</i>

1273
01:16:27,374 --> 01:16:33,547
<i>To tylko akcesoria</i>
<i>Które nie powinny istnieć</i>

1274
01:16:33,630 --> 01:16:38,218
<i>Mój głos jest ważniejszy od moich blizn</i>

1275
01:16:38,302 --> 01:16:42,598
<i>Ból pozbawia nas głosu</i>
<i>Co nam zostało?</i>

1276
01:16:42,681 --> 01:16:44,808
<i>Jesteśmy chodzącym celem ataku</i>

1277
01:16:44,891 --> 01:16:49,354
<i>Mój głos jest ważniejszy od moich blizn</i>

1278
01:16:49,438 --> 01:16:52,024
<i>Chcę żyć, a nie tylko przeżyć</i>

1279
01:16:52,107 --> 01:16:55,527
<i>Jeśli na tym polega życie</i>
<i>Skradziono mi moje dobre dni</i>

1280
01:16:55,611 --> 01:17:00,449
<i>Mój głos jest ważniejszy od moich blizn</i>

1281
01:17:00,532 --> 01:17:04,328
<i>Nie pozwolę, by moje traumy</i>
<i>Mnie definiowały</i>

1282
01:17:04,411 --> 01:17:07,623
<i>W ten sposób dajemy naszym wrogom trofeum</i>
<i>I milczymy</i>

1283
01:17:07,706 --> 01:17:12,419
<i>Dość już krwi i łez</i>

1284
01:17:13,462 --> 01:17:18,091
<i>W zeszłym roku umarłam</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

1285
01:17:18,884 --> 01:17:23,513
<i>Dość już krwi i łez</i>

1286
01:17:25,599 --> 01:17:29,478
Razem, ręce do góry!

1287
01:17:30,312 --> 01:17:35,275
<i>Dość już krwi i łez</i>

1288
01:17:35,359 --> 01:17:40,614
<i>W zeszłym roku umarłam</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

1289
01:17:41,239 --> 01:17:46,119
<i>Dość już krwi i łez</i>

1290
01:17:46,912 --> 01:17:51,792
<i>W zeszłym roku umarłam</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

1291
01:18:14,856 --> 01:18:19,611
<i>W zeszłym roku umarłam</i>
<i>Ale w tym roku żyję</i>

1292
01:18:24,324 --> 01:18:25,909
UWIERZ W <i>AXÉ</i>

1293
01:18:27,327 --> 01:18:29,037
Opero miejska…

1294
01:18:29,705 --> 01:18:31,540
Oto Pabllo Vittar i Majur!

1295
01:18:56,565 --> 01:18:59,568
<i>Laboratório Fantasma to wspólne marzenie.</i>

1296
01:18:59,651 --> 01:19:03,864
<i>Marzenie, które istnieje od dawna.</i>

1297
01:19:04,990 --> 01:19:07,784
<i>Wilson das Neves powiedział nam kiedyś:</i>

1298
01:19:07,868 --> 01:19:11,830
<i>„Papierosa możesz złamać na pół,</i>
<i>ale nie całą paczkę”.</i>

1299
01:19:11,913 --> 01:19:14,416
<i>Miał na myśli,</i>

1300
01:19:14,499 --> 01:19:17,794
<i>że jesteśmy silniejsi,</i>
<i>kiedy trzymamy się razem.</i>

1301
01:19:25,343 --> 01:19:28,722
{\an8}<i>To utrwala naszą ideę.</i>

1302
01:19:29,556 --> 01:19:32,976
{\an8}<i>Musimy być dzielni i walczyć z potworami.</i>

1303
01:19:33,935 --> 01:19:35,729
<i>Ale jest taki drobny szczegół.</i>

1304
01:19:35,812 --> 01:19:37,397
<i>Bardzo drobny.</i>

1305
01:19:37,481 --> 01:19:38,940
<i>Mówiąc dokładniej,</i>

1306
01:19:39,024 --> 01:19:43,445
<i>mikroskopijny szczegół,</i>
<i>który może zrobić wiele krzywdy.</i>

1307
01:19:43,528 --> 01:19:45,697
<i>Pierwsza śmiertelna ofiara koronawirusa…</i>

1308
01:19:45,781 --> 01:19:47,407
<i>10 000 zakażonych osób umarło…</i>

1309
01:19:47,491 --> 01:19:50,118
<i>W Brazylii zginęło ponad 60 000 osób…</i>

1310
01:19:52,537 --> 01:19:56,458
<i>Ludzie, którzy wciąż chodzą do pracy</i>

1311
01:19:56,541 --> 01:19:58,752
<i>są zagrożeni.</i>

1312
01:20:03,799 --> 01:20:05,759
<i>Hej, co słychać?</i>

1313
01:20:05,842 --> 01:20:08,011
<i>Nie mam dobrych wieści.</i>

1314
01:20:08,094 --> 01:20:11,515
<i>W Brazylii jest coraz gorzej.</i>

1315
01:20:11,598 --> 01:20:14,601
<i>Potrzebujemy całkowitej zmiany planów.</i>

1316
01:20:14,684 --> 01:20:16,686
<i>Jeszcze nie wiem, jak to będzie,</i>

1317
01:20:16,770 --> 01:20:21,483
<i>ale już zaczęliśmy odwoływać koncerty.</i>

1318
01:20:21,566 --> 01:20:22,484
MYJ RĘCE

1319
01:20:22,567 --> 01:20:27,280
<i>Nie jedziemy w trasę koncertową Dirka</i>
<i>po Europie.</i>

1320
01:20:29,074 --> 01:20:34,162
<i>Wirus już tu dotarł,</i>

1321
01:20:34,746 --> 01:20:38,458
<i>a liczba zachorowań wzrasta bardzo szybko.</i>

1322
01:20:39,626 --> 01:20:42,254
<i>Zobaczymy,</i>
<i>jak będą wyglądały kolejne dni,</i>

1323
01:20:42,337 --> 01:20:45,298
<i>ale chciałem z tobą pogadać,</i>
<i>bo sprawa wygląda źle.</i>

1324
01:20:46,091 --> 01:20:48,176
<i>To tyle. Na razie.</i>

1325
01:20:50,720 --> 01:20:52,973
<i>Oto coś bardzo reprezentatywnego.</i>

1326
01:20:53,473 --> 01:20:56,726
<i>Pierwszą ofiarą koronawirusa w Brazylii</i>
<i>była gosposia.</i>

1327
01:20:56,810 --> 01:20:58,603
<i>Zaraziła się od pracodawcy.</i>

1328
01:20:58,687 --> 01:21:01,273
<i>To symboliczne.</i>

1329
01:21:01,356 --> 01:21:03,441
<i>Biedni łatwiej się zarażają,</i>

1330
01:21:03,525 --> 01:21:06,695
<i>a przepaść społeczna nie pozwala biednym,</i>

1331
01:21:06,778 --> 01:21:09,698
<i>którzy często nie są biali,</i>

1332
01:21:09,781 --> 01:21:13,493
<i>aby wyzdrowieli. Tracę nadzieję.</i>

1333
01:21:19,583 --> 01:21:22,210
<i>Dla starożytnych Jorubów, to nic nowego.</i>

1334
01:21:22,794 --> 01:21:25,714
<i>Historia lubi się powtarzać.</i>

1335
01:21:26,715 --> 01:21:29,801
<i>Panuje pandemia wywołana wirusem,</i>

1336
01:21:29,885 --> 01:21:33,805
<i>który zaraża masę ludzi na całej planecie,</i>

1337
01:21:33,889 --> 01:21:36,766
<i>szerzy strach i napięcie,</i>

1338
01:21:36,850 --> 01:21:39,060
<i>zamykając nas w swoich domach.</i>

1339
01:21:39,144 --> 01:21:42,564
<i>Czujemy się niepewnie wobec</i>
<i>siebie nawzajem i naszej przyszłości.</i>

1340
01:21:44,482 --> 01:21:47,777
<i>Analizując tą sytuację,</i>

1341
01:21:48,403 --> 01:21:50,572
<i>można przewidzieć pewne rzeczy,</i>

1342
01:21:50,655 --> 01:21:54,200
<i>ponieważ taki jest cykl natury.</i>

1343
01:21:54,284 --> 01:21:56,828
<i>Obraca się jak płyta winylowa</i>
<i>na gramofonie.</i>

1344
01:21:59,289 --> 01:22:01,333
<i>Cofnęliśmy się o tyle w czasie,</i>

1345
01:22:01,416 --> 01:22:04,252
<i>że zapomniałem o czymś ważnym.</i>

1346
01:22:04,336 --> 01:22:06,922
<i>Dokładnie sto lat temu,</i>

1347
01:22:07,005 --> 01:22:10,425
<i>świat rozpoczął walkę z grypą hiszpanką.</i>

1348
01:22:10,508 --> 01:22:14,179
<i>Zatrudniono ośmiu muzyków,</i>
<i>by grali w lobby w kinie,</i>

1349
01:22:14,262 --> 01:22:18,099
<i>zachęcając ludzi do wejścia do środka.</i>

1350
01:22:19,100 --> 01:22:22,312
<i>Ci muzycy to byli nasi Oito Batutas,</i>

1351
01:22:22,395 --> 01:22:24,564
<i>którzy wkrótce podbili świat.</i>

1352
01:22:24,648 --> 01:22:28,318
<i>To niesamowite, że w takim momencie</i>

1353
01:22:28,401 --> 01:22:31,279
<i>samba łagodziła rozpacz,</i>

1354
01:22:31,363 --> 01:22:33,073
<i>będąc ambasadorem zgromadzeń,</i>

1355
01:22:33,156 --> 01:22:35,325
<i>uśmiechów i uścisków.</i>

1356
01:22:36,076 --> 01:22:39,162
<i>Dlatego uwielbiam powiedzenie:</i>

1357
01:22:39,663 --> 01:22:42,374
<i>„Eshu rzucił dziś kamień,</i>

1358
01:22:42,457 --> 01:22:45,251
<i>którym wczoraj zabił ptaka”.</i>

1359
01:22:46,544 --> 01:22:51,174
<i>Każda szansa,</i>
<i>by naprawić błędy przeszłości,</i>

1360
01:22:51,257 --> 01:22:52,634
<i>tkwi w teraźniejszości.</i>

1361
01:22:54,135 --> 01:22:57,263
<i>Dlatego, przyjacielu,</i>
<i>to wszystko za wczoraj.</i>

1362
01:23:06,481 --> 01:23:10,110
<i>Mamy tylko</i>
<i>Mamy tylko siebie</i>

1363
01:23:10,193 --> 01:23:13,863
<i>Mamy tylko</i>
<i>Mamy tylko siebie</i>

1364
01:23:13,947 --> 01:23:17,534
<i>Mamy tylko</i>
<i>Mamy tylko siebie</i>

1365
01:23:17,617 --> 01:23:21,079
<i>Mamy tylko</i>

1366
01:23:21,162 --> 01:23:25,041
<i>Mamy tylko</i>
<i>Mamy tylko siebie</i>

1367
01:23:25,125 --> 01:23:28,837
<i>Mamy tylko</i>

1368
01:23:28,920 --> 01:23:32,424
<i>Mamy tylko</i>
<i>Mamy tylko siebie</i>

1369
01:23:32,507 --> 01:23:36,219
<i>Mamy tylko</i>

1370
01:23:36,302 --> 01:23:40,265
<i>Mamy tylko</i>
<i>Mamy tylko siebie</i>

1371
01:23:40,348 --> 01:23:43,935
<i>Mamy tylko</i>

1372
01:23:44,019 --> 01:23:47,439
<i>Mamy tylko</i>
<i>Mamy tylko siebie</i>

1373
01:23:47,522 --> 01:23:51,192
<i>Mamy tylko</i>

1374
01:23:51,276 --> 01:23:54,988
<i>Mamy tylko</i>
<i>Mamy tylko siebie</i>

1375
01:23:55,071 --> 01:23:59,075
<i>Mamy tylko</i>

1376
01:23:59,159 --> 01:24:02,620
<i>Mamy tylko</i>
<i>Mamy tylko siebie</i>

1377
01:24:02,704 --> 01:24:06,583
<i>Mamy tylko</i>

1378
01:24:14,758 --> 01:24:17,719
W XXI wieku

1379
01:24:17,802 --> 01:24:20,680
liczy się tu i teraz.

1380
01:24:20,764 --> 01:24:25,643
Symbolem tego jest fakt, że czarne kobiety
mają więcej wsparcia i siły.

1381
01:24:25,727 --> 01:24:28,730
Oto owoce drzewa,

1382
01:24:28,813 --> 01:24:31,441
które posadziła Ruth de Souza
wiele lat temu.