1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:01:01,186 --> 00:01:04,438
MÉRIDA, MEXICOHARI KEMATIAN

4
00:01:10,070 --> 00:01:13,031
<i>Mérida, di Semenanjung Yucatán,</i>

5
00:01:13,115 --> 00:01:18,704
<i>merupakan lokasi sifar bumi bencana alamterbesar yang pernah berlaku di bumi.</i>

6
00:01:19,162 --> 00:01:22,416
<i>Asteroid menghentam kawasan ini.</i>

7
00:01:23,125 --> 00:01:27,379
<i>Ia berlaku berjuta tahunsebelum manusia wujud,</i>

8
00:01:27,462 --> 00:01:32,217
<i>tetapi upacara amal bola api iniseperti gambaran semula.</i>

9
00:01:33,135 --> 00:01:37,222
<i>Pasti orang kuno Mayatak menjangkakannya.</i>

10
00:01:42,394 --> 00:01:45,606
<i>Kita tak tahu apa yangmenanti di masa depan...</i>

11
00:01:46,064 --> 00:01:47,983
<i>akhirnya memusnahkan kita.</i>

12
00:01:48,483 --> 00:01:52,154
<i>Tetapi ia akan kelihatan seperti bola apiyang jatuh di Siberia,</i>

13
00:01:52,237 --> 00:01:54,239
<i>cuma lebih besar.</i>

14
00:01:56,658 --> 00:01:59,411
<i>Rakaman yang dirakam kamera papan pemuka</i>

15
00:01:59,494 --> 00:02:01,788
<i>nampak seperti sains fiksyen.</i>

16
00:02:32,694 --> 00:02:34,905
<i>Pelawat dari dunia asing,</i>

17
00:02:34,988 --> 00:02:38,408
<i>dari alam semesta yang gelap, sudah tiba.</i>

18
00:02:38,492 --> 00:02:41,370
<i>Jumlah yang tak terkira pulamasih dalam perjalanan.</i>

19
00:02:45,207 --> 00:02:46,834
KAWAH WOLFE CREEKAUSTRALIA BARAT

20
00:02:46,917 --> 00:02:49,461
<i>Jika sesuatu yang besar akan berlaku,</i>

21
00:02:49,545 --> 00:02:53,215
<i>ia akan menerangi langitwalaupun pada waktu siang.</i>

22
00:02:53,757 --> 00:02:56,844
<i>Tetapi ia mungkin berlakuberjuta-juta tahun lagi.</i>

23
00:03:00,806 --> 00:03:04,309
<i>Meteorit selalu menghentam planet kita,</i>

24
00:03:04,393 --> 00:03:08,063
<i>dan meteorit yang besartelah mengubah seluruh landskap.</i>

25
00:03:08,939 --> 00:03:12,734
<i>Tetapi ia juga meninggalkankesan mendalam kepada budaya.</i>

26
00:03:14,069 --> 00:03:16,655
<i>Contoh terbaik adalah budaya Islam.</i>

27
00:03:17,155 --> 00:03:19,491
<i>Menurut tradisi purba,</i>

28
00:03:19,575 --> 00:03:23,120
<i>sebiji batu dihantaroleh Tuhan dari syurga</i>

29
00:03:23,203 --> 00:03:27,374
<i>sebagai panduan untuk Adam dan Hawamembina tempat berlindung.</i>

30
00:03:29,209 --> 00:03:31,128
<i>Meteorit jatuh ke bumi</i>

31
00:03:31,211 --> 00:03:34,590
<i>dan kemudianTanah Suci Mekah dibina di situ.</i>

32
00:03:38,468 --> 00:03:41,597
MEKAH, ARAB SAUDI

33
00:03:41,680 --> 00:03:45,559
<i>Kita berada di lokasi paling sucidalam dunia Muslim.</i>

34
00:03:46,185 --> 00:03:48,187
<i>Di tengah-tengahnya terletak Kaabah.</i>

35
00:03:48,687 --> 00:03:52,065
<i>Tersemat di sudut timur, Hajar Aswad.</i>

36
00:03:52,649 --> 00:03:56,278
<i>Ia sudah dihormatisejak zaman sebelum Islam</i>

37
00:03:56,361 --> 00:04:01,825
<i>sekurang-kurangnya satu milenium sebelumNabi Muhammad mengasaskan Islam.</i>

38
00:04:04,369 --> 00:04:08,207
<i>Bingkai Hajar Aswadberwarna perak keseluruhannya,</i>

39
00:04:08,290 --> 00:04:11,251
<i>dan tiada sesiapadibenarkan menganalisisnya,</i>

40
00:04:11,335 --> 00:04:14,463
<i>tetapi hampir pasti ia adalah meteorit.</i>

41
00:04:18,759 --> 00:04:23,013
<i>Islam ialah agama yang dianuti1.9 bilion orang yang beriman.</i>

42
00:04:23,430 --> 00:04:24,681
<i>Bagi jemaah Haji,</i>

43
00:04:24,765 --> 00:04:28,602
<i>Hajar Aswad adalah antarapeninggalan yang paling dihormati.</i>

44
00:04:29,102 --> 00:04:33,774
<i>Ia menarik berjuta-jutasentuhan dan ciuman.</i>

45
00:04:35,692 --> 00:04:41,114
<i>Sebagai orang bukan Islam, kitatak dibenarkan datang ke tanah suci ini,</i>

46
00:04:41,823 --> 00:04:46,870
<i>jadi hanya perlu bergantung kepadarakaman telefon bimbit penganutnya.</i>

47
00:05:13,689 --> 00:05:18,277
<i>Kembali ke kawasan gurun Australiayang luas dan sunyi.</i>

48
00:05:21,238 --> 00:05:24,533
<i>Clive Oppenheimerdari Universiti Cambridge,</i>

49
00:05:24,616 --> 00:05:29,121
<i>yang memulakan pengembaraandokumentari ini menjelaskan kepada saya...</i>

50
00:05:30,622 --> 00:05:35,294
Para saintis hanya menyedari lubang besardi kawasan ini pada tahun 1947,

51
00:05:35,377 --> 00:05:37,379
sewaktu ia dilihat dari udara.

52
00:05:37,921 --> 00:05:41,133
Kawah ini berkeluasankira-kira satu kilometer.

53
00:05:42,009 --> 00:05:46,388
Ia terbentuk apabila besi asteroid

54
00:05:47,097 --> 00:05:51,518
bersaiz sebesar kapal perang, bergerakdengan kelajuan 15 kilometer sesaat,

55
00:05:51,602 --> 00:05:53,812
dan menghentam tanah.

56
00:05:54,313 --> 00:05:58,275
Dinding kawah yang berada di tanah ini

57
00:05:58,358 --> 00:06:00,194
dibuat daripada batuan purba

58
00:06:00,277 --> 00:06:03,447
yang hancur dan tercampakdisebabkan hentaman itu.

59
00:06:04,281 --> 00:06:10,329
Meteoroid itu sendirihampir musnah sepenuhnya,

60
00:06:10,871 --> 00:06:12,998
dan hanya tinggal beberapa serpihan,

61
00:06:13,081 --> 00:06:17,169
ditemui bertaburan di gurun berhampiran.

62
00:06:19,755 --> 00:06:21,840
Corak lecitan

63
00:06:21,924 --> 00:06:26,094
menunjukkan bola apidatang dari arah di sana.

64
00:06:26,929 --> 00:06:29,223
Suhunya sangat luar biasa

65
00:06:29,306 --> 00:06:32,059
sehingga menghasilkansuhu yang sangat tinggi

66
00:06:32,142 --> 00:06:34,937
yang menembusi atmosfera,memasuki stratosfera,

67
00:06:35,020 --> 00:06:40,025
dan menjatuhkan serpihan leburdi kawasan yang luas.

68
00:06:40,108 --> 00:06:43,278
Sudah tentu adagelombang seismos yang besar

69
00:06:43,820 --> 00:06:46,448
yang dihasilkan oleh hentaman itu sendiri,

70
00:06:46,532 --> 00:06:47,699
menjadi gempa bumi besar.

71
00:06:47,783 --> 00:06:50,452
Kita berada ditengah-tengah gurun sekarang,

72
00:06:50,536 --> 00:06:56,750
tetapi jika kita bayangkan senario ituberlaku hari ini di persekitaran bandar,

73
00:06:56,834 --> 00:06:59,086
ia pasti akan menghancurkan semuanya.

74
00:06:59,169 --> 00:07:02,881
Tak pernah adakejadian dihentam meteorit?

75
00:07:02,965 --> 00:07:08,387
Ada seorang wanita dilanggar oleh meteorit

76
00:07:08,470 --> 00:07:11,348
yang masuk melalui bumbungdan menembusi silingnya,

77
00:07:11,431 --> 00:07:15,269
dan melanggarnya semasa dia duduk dikerusi tangan sambil menonton televisyen.

78
00:07:15,352 --> 00:07:16,603
Meteorit Sylacauga.

79
00:07:16,687 --> 00:07:18,021
30 NOVEMBER 195412:46 TENGAH HARI

80
00:07:18,897 --> 00:07:21,441
Dia terselamat tetapi ada lebamyang agak teruk.

81
00:07:27,990 --> 00:07:32,411
<i>Walaupun negara di sekelilingkawah nampak muram dan tak menarik,</i>

82
00:07:32,494 --> 00:07:35,956
<i>di kawasan ini sentiasa ada orang asli.</i>

83
00:07:37,165 --> 00:07:39,376
<i>Ramai yang menjadi pelukisuntuk meneruskan kehidupan.</i>

84
00:07:39,459 --> 00:07:40,460
PUSAT SENI BILLILUNA

85
00:07:40,544 --> 00:07:43,881
<i>Seperti penduduk komuniti terdekatdi Billiluna.</i>

86
00:07:45,174 --> 00:07:49,887
<i>Mereka tidak menyaksikanhentaman lebih 100,000 tahun lalu,</i>

87
00:07:49,970 --> 00:07:52,139
<i>tetapi ada kejadian terbaru</i>

88
00:07:52,222 --> 00:07:54,850
<i>yang mencetuskan memori budaya.</i>

89
00:07:55,559 --> 00:08:00,314
<i>Dalam lukisan mereka,kawah selalu dijadikan motif,</i>

90
00:08:00,397 --> 00:08:02,482
<i>tetapi ia ada makna yang mendalam.</i>

91
00:08:04,776 --> 00:08:06,653
<i>Kami bertemu Katie Darkie,</i>

92
00:08:06,737 --> 00:08:09,781
<i>salah seorangpelukis terhebat komuniti ini.</i>

93
00:08:09,865 --> 00:08:12,242
Ini salah satulukisan awak sendiri, bukan?

94
00:08:12,326 --> 00:08:13,744
Mari lihat lukisan ini.

95
00:08:17,456 --> 00:08:19,875
Terangkan tentang lukisan ini.

96
00:08:19,958 --> 00:08:21,126
Ia lukisan yang cantik.

97
00:08:21,210 --> 00:08:22,586
Ini bukit pasir...

98
00:08:23,754 --> 00:08:25,506
dan ini rumput.

99
00:08:25,589 --> 00:08:28,342
Ia tiada <i>karnti</i>. Tiada kentang.

100
00:08:28,425 --> 00:08:29,426
KATIE DARKIEPELUKIS

101
00:08:29,510 --> 00:08:32,429
Dahulu, orang-orang tua cakap...

102
00:08:34,847 --> 00:08:38,769
seorang lelaki pergi memburudi anak sungai, memburu burung.

103
00:08:38,852 --> 00:08:43,857
Dia berjalan melaluiterowong di bawah sungai,

104
00:08:44,608 --> 00:08:46,151
tetapi kami memanggilnya anak sungai.

105
00:08:46,235 --> 00:08:48,946
Ia menuju ke satu lagi bahagian kawah

106
00:08:49,446 --> 00:08:54,618
kemudian berpatah balikke tempat dia datang

107
00:08:55,244 --> 00:08:56,495
semasa dia memburu.

108
00:08:57,955 --> 00:09:01,917
Dalam kisah ini,bagaimana kawah itu terbentuk?

109
00:09:02,000 --> 00:09:03,168
Dari mana asalnya?

110
00:09:03,794 --> 00:09:07,381
Dalam dunia <i>kartiya,</i>ada meteorit yang jatuh di sini.

111
00:09:07,464 --> 00:09:10,926
- Itu kisah kami, kisah orang putih.- Kisah orang putih.

112
00:09:11,009 --> 00:09:13,929
Ada yang cakap bintang yang jatuh di sana.

113
00:09:15,222 --> 00:09:17,891
Tetapi nenek moyang dan orang tuaberitahu kami

114
00:09:18,642 --> 00:09:21,353
Ular Pelangi yang jatuh dalam kawah.

115
00:09:22,062 --> 00:09:25,774
Begitulah cara kami dapattiga kisah berbeza tentang kawah itu.

116
00:09:25,858 --> 00:09:27,359
Tetapi ia berkaitan.

117
00:09:28,902 --> 00:09:30,487
Kami selalu bawa anak-anak.

118
00:09:31,405 --> 00:09:34,116
Kami datang berkhemah di situpada setiap hujung minggu.

119
00:09:34,199 --> 00:09:39,830
Di situlah kami rasa kehadirannenek moyang dan ahli keluarga

120
00:09:40,330 --> 00:09:44,710
yang melindungi kamiapabila kami datang melawat kawah.

121
00:09:45,961 --> 00:09:47,963
Ia tempat yang sangat istimewa bagi kami.

122
00:09:48,463 --> 00:09:51,216
Untuk semua keluarga kami juga.

123
00:10:30,047 --> 00:10:32,883
<i>Meteorit jatuh di tempat rawak.</i>

124
00:10:32,966 --> 00:10:36,845
<i>Paling terkenal adalahdi wilayah Alsace di Perancis.</i>

125
00:10:39,014 --> 00:10:44,394
<i>Tetapi kejadian di sini mengubah dunia.Ia beri pengaruh kepada sejarah.</i>

126
00:11:09,086 --> 00:11:12,130
<i>Itu bandar Ensisheim.</i>

127
00:11:12,548 --> 00:11:13,715
ENSISHEIMALSACE, PERANCIS

128
00:11:13,799 --> 00:11:17,636
<i>Pada abad ke-15,sejarah dunia terbentuk di sini,</i>

129
00:11:17,719 --> 00:11:21,431
<i>kerana Empayar Hapsburgmendapat keabsahan</i>

130
00:11:21,515 --> 00:11:23,767
<i>melalui batu yang jatuh.</i>

131
00:11:24,935 --> 00:11:27,771
<i>Plak menandakan tempat ia terjatuh.</i>

132
00:11:31,817 --> 00:11:34,778
<i>Clive membawa Profesor Simon Schaffer,</i>

133
00:11:34,862 --> 00:11:36,864
<i>rakan sekerja dari Universiti Cambridge.</i>

134
00:11:36,947 --> 00:11:38,365
SIMON SCHAFFERUNIVERSITI CAMBRIDGE

135
00:11:38,448 --> 00:11:43,662
<i>Dia sejarawan sains dan antara pakarpelbagai bidang yang masih ada.</i>

136
00:11:44,621 --> 00:11:49,376
Apa yang berlaku pada hari itu,7 November 1492?

137
00:11:49,960 --> 00:11:53,839
Pada hari yang luar biasa itu,

138
00:11:53,922 --> 00:11:58,468
bola api muncul dari arah tenggara langit,

139
00:11:58,552 --> 00:12:03,223
bergerak pantas dan berbunyi nyaring.

140
00:12:03,307 --> 00:12:08,729
Ia menghentam padang inikira-kira pukul 11:30 pagi.

141
00:12:09,188 --> 00:12:11,940
Menurut kebanyakan laporan,

142
00:12:12,024 --> 00:12:14,651
ada seseorang di padang ini.

143
00:12:14,735 --> 00:12:16,069
Budak penggembala.

144
00:12:16,153 --> 00:12:18,488
Dia pasti melihat sesuatu yang luar biasa.

145
00:12:18,572 --> 00:12:24,244
Dia melihat batuseberat 136 kg menghentam padang

146
00:12:24,328 --> 00:12:26,872
dan membentuk lubang.

147
00:12:27,497 --> 00:12:30,792
Pada 7 November 1492,

148
00:12:30,876 --> 00:12:33,962
pada waktu batu itu jatuh,

149
00:12:34,046 --> 00:12:40,093
ia beberapa hari selepaspendaratan hebat berlaku.

150
00:12:40,177 --> 00:12:43,722
Ketibaan Christopher Columbusdan anak-anak kapalnya

151
00:12:43,805 --> 00:12:47,017
di Dunia Baru mereka, di Caribbean.

152
00:12:48,101 --> 00:12:50,729
Disebabkan Columbus,

153
00:12:50,812 --> 00:12:53,899
ada jagung yang ditanam di padang ini.

154
00:12:53,982 --> 00:12:59,279
Inilah letusan dalam pertanian di Eropah

155
00:12:59,363 --> 00:13:02,866
dengan tanaman yang sebelum ituhanya tumbuh di Amerika.

156
00:13:03,367 --> 00:13:07,287
Jadi, kejatuhan batu itu sangat penting

157
00:13:07,371 --> 00:13:11,834
sehingga ada catatan tentang tahun 1492

158
00:13:11,917 --> 00:13:14,920
yang hanya menyebut tentang batu Ensisheim

159
00:13:15,003 --> 00:13:17,089
dan tak menulis tentang Columbus.

160
00:13:18,590 --> 00:13:23,595
Ia telah jauh, mungkin ditakdirkanseperti mereka fikirkan,

161
00:13:23,679 --> 00:13:27,641
ia sangat dekat denganbandar yang sangat penting,

162
00:13:27,724 --> 00:13:30,102
Ensisheim di Alsace.

163
00:13:30,185 --> 00:13:32,104
Pada masa itu, Ensisheim

164
00:13:32,187 --> 00:13:36,483
merupakan ibu pejabat tentera Austria

165
00:13:36,567 --> 00:13:38,318
di kawasan sini.

166
00:13:38,402 --> 00:13:42,489
Dua minggu selepas batu itu jatuh,

167
00:13:42,990 --> 00:13:46,076
komander tentera Austria,

168
00:13:46,159 --> 00:13:50,581
Ketua Komander Maximilian,juga sampai di bandar itu.

169
00:13:51,957 --> 00:13:56,295
Tetapi kenapa batu inijatuh di sini pada waktu itu?

170
00:13:56,378 --> 00:14:02,885
Batu itu memang ditakdirkan jatuh di sini.

171
00:14:03,510 --> 00:14:04,887
Bagi mereka,

172
00:14:05,387 --> 00:14:09,349
petanda ghaib yang hebatdari langit adalah mesej.

173
00:14:09,433 --> 00:14:12,936
Ia seperti e-mel yang dihantar oleh Tuhan

174
00:14:13,020 --> 00:14:15,647
kepada rakyat Maximilian

175
00:14:15,731 --> 00:14:18,066
untuk beritahu mereka yangkepimpinannya sah,

176
00:14:18,150 --> 00:14:19,943
dia mampu menewaskan musuh-musuhnya,

177
00:14:20,027 --> 00:14:22,321
dan mereka patut patuh kepada arahannya.

178
00:14:22,404 --> 00:14:24,489
Bagaimana awak boleh berminat dengannya?

179
00:14:24,948 --> 00:14:29,828
Rasanya antara sebabsaya sangat berminat dengan meteorit

180
00:14:29,912 --> 00:14:35,042
adalah ia masuk akal dan mempunyai makna.

181
00:14:35,125 --> 00:14:40,005
Ia tiba dan dianggap sebagai malapetaka.

182
00:14:40,088 --> 00:14:45,802
Seperti kejadian dalam buku Exodus.

183
00:14:45,886 --> 00:14:48,472
Dengan wabak dan malapetaka lain.

184
00:14:48,555 --> 00:14:53,185
Meteorit adalah seperti organisma,

185
00:14:53,268 --> 00:14:56,480
haiwan, yang mempunyaimaksud penting untuk kita.

186
00:14:56,563 --> 00:15:00,192
Saya rasa ia ideayang sangat berkuasa dan bermakna.

187
00:15:00,275 --> 00:15:06,281
Idea tentang meteorit ada maknanya,

188
00:15:07,157 --> 00:15:11,995
dan tugas manusia untukmenterjemah maksudnya.

189
00:15:13,038 --> 00:15:15,624
<i>Simon Schaffer boleh teruskan,</i>

190
00:15:15,707 --> 00:15:20,045
<i>selama lapan jam tanpa hentitanpa rasa bosan.</i>

191
00:15:20,128 --> 00:15:25,050
<i>Tetapi kami mahu melihat sisabatu asal di muzium tempatan.</i>

192
00:15:26,093 --> 00:15:29,680
<i>Rasanya seperti bayangan fantasi.</i>

193
00:15:31,682 --> 00:15:35,102
<i>Datuk bandar mahu bertemu kami,</i>

194
00:15:35,185 --> 00:15:38,856
<i>bersama sekumpulan peminat meteorit.</i>

195
00:15:40,065 --> 00:15:43,986
<i>Lambang ini diambildaripada potongan kayu abad pertengahan.</i>

196
00:15:44,570 --> 00:15:46,321
<i>Lambang ini boleh dilihatdi merata tempat.</i>

197
00:15:47,781 --> 00:15:53,537
<i>Tetapi hari ini ia bermaksud mengimbas danberfikir ke hadapan dalam berabad-abad.</i>

198
00:15:54,872 --> 00:15:58,417
<i>Adakah kumpulan peminat batu ini</i>

199
00:15:58,500 --> 00:16:01,420
<i>fikirkan masa depan yang lebih jauh?</i>

200
00:16:02,129 --> 00:16:03,964
<i>Apa yang mereka fikirkan?</i>

201
00:16:04,548 --> 00:16:07,718
<i>Rancangan meluas apa yang mereka fikirkan?</i>

202
00:16:09,678 --> 00:16:12,806
<i>Bagaimana jika manusia pupus?</i>

203
00:16:14,016 --> 00:16:19,313
<i>Apa yang kita patut tinggalkan untukbakal angkasawan galaksi makhluk asing</i>

204
00:16:19,396 --> 00:16:24,276
<i>untuk tunjukkan kita takkantinggalkan rakan seperjuangan?</i>

205
00:16:25,861 --> 00:16:30,616
<i>Di sebelah batu itu,kami temui sebuah pameran.</i>

206
00:16:36,330 --> 00:16:38,248
"<i>Hai, nama saya Jean,</i>"

207
00:16:38,332 --> 00:16:42,503
<i>kata hologram yang berharapmakhluk asing boleh berbahasa Perancis.</i>

208
00:16:42,586 --> 00:16:44,379
<i>"Saya pelombong.</i>

209
00:16:44,463 --> 00:16:47,508
<i>Lihatlah betapa indahnya dunia kami."</i>

210
00:16:49,510 --> 00:16:53,805
<i>"Apabila ancaman kepadaplanet kami kelihatan di langit malam,</i>

211
00:16:54,223 --> 00:16:55,807
<i>kami berhati-hati.</i>

212
00:16:56,225 --> 00:17:00,103
<i>Kami korek terowongdan bina tempat perlindungan bawah tanah.</i>

213
00:17:00,562 --> 00:17:04,441
<i>Kami fikir kami ada peluanguntuk selamat sepanjang dekad.</i>

214
00:17:05,192 --> 00:17:07,528
<i>Jika ribut kebakaran melanda,</i>

215
00:17:07,611 --> 00:17:11,156
<i>saya yakin manusia boleh selamat.</i>

216
00:17:11,823 --> 00:17:15,035
<i>Tetapi saya bukan Nabi.Saya cuma pelombong."</i>

217
00:17:18,372 --> 00:17:20,958
<i>"Saya harap lawatan awakberakhir dengan bagus."</i>

218
00:17:34,471 --> 00:17:36,223
ARENA VALLHALL

219
00:17:37,140 --> 00:17:42,062
<i>Lokasi seterusnya,arena sukan besar di Oslo, Norway.</i>

220
00:17:43,856 --> 00:17:48,485
<i>Ia sangat luas sehingga menempatkanseluruh padang bola sepak Amerika.</i>

221
00:17:49,945 --> 00:17:52,823
<i>Tetapi kami berminat dengan bumbungnya,</i>

222
00:17:52,906 --> 00:17:56,785
<i>dan berminat dengan lelaki ini,Jon Larsen,</i>

223
00:17:56,869 --> 00:17:59,830
<i>pemuzik jaz paling terkenal di Norway.</i>

224
00:18:01,206 --> 00:18:03,792
<i>Tetapi sebagai saintis orang awam,</i>

225
00:18:03,876 --> 00:18:07,462
<i>dia layak berada di bumbung besar ini.</i>

226
00:18:26,732 --> 00:18:29,610
Bagaimana ia bermula?Bagaimana awak jumpa tempat ini?

227
00:18:30,319 --> 00:18:33,780
Saya cari dalam Google Earth

228
00:18:33,864 --> 00:18:37,451
dan jumpa bumbungpaling besar saya boleh nampak.

229
00:18:37,534 --> 00:18:42,539
Arena sukan ini mungkinyang paling besar di Oslo pada waktu itu.

230
00:18:42,956 --> 00:18:45,542
Kemudian saya sedar...

231
00:18:46,502 --> 00:18:50,714
objek kecil akan bergolek turundan berkumpul di sini

232
00:18:50,797 --> 00:18:52,716
dan akhirnya menutup longkang.

233
00:18:52,799 --> 00:18:56,428
Seperti yang kita boleh nampak,ada banyak kotoran di sini,

234
00:18:56,512 --> 00:18:59,806
tetapi di antaranya, kita akan jumpazarah debu kosmos.

235
00:19:00,516 --> 00:19:01,975
Bagaimana awak mulakannya?

236
00:19:02,059 --> 00:19:06,522
Awak ada kerjaya sebagaipemuzik berjaya sepanjang empat dekad.

237
00:19:07,105 --> 00:19:10,817
Kenapa akhirnya awak ada di atas bumbung?Awak mahu lari daripada peminat?

238
00:19:10,901 --> 00:19:14,780
Tak. Saya memang mengumpul batudan berminat dengan geologi.

239
00:19:14,863 --> 00:19:17,950
Ia hobi saya sejak dulu.

240
00:19:18,033 --> 00:19:23,789
Sepuluh tahun lalu, satu pagisemasa di meja sarapan di luar,

241
00:19:23,872 --> 00:19:28,627
saya nampakbatu hitam berkilat atas meja

242
00:19:28,710 --> 00:19:31,505
yang tiada di situ sebelum ini.

243
00:19:31,588 --> 00:19:33,423
Saya kutip guna jari,

244
00:19:33,507 --> 00:19:36,927
dan sebab latar belakang sayasebagai ahli mineralogi amatur,

245
00:19:37,010 --> 00:19:39,680
saya boleh nampak,"Wah! Ini batu kecil sebenarnya."

246
00:19:40,264 --> 00:19:41,598
Kemudian terfikir,

247
00:19:41,682 --> 00:19:45,602
"Ia datang dari mana?Mungkin dari angkasa? Entahlah."

248
00:19:45,686 --> 00:19:49,815
Tetapi kemudian saya mula mencaridi internet dan dapat tahu

249
00:19:49,898 --> 00:19:54,987
ada sesuatuzarah debu kosmos kecil yang aneh

250
00:19:55,070 --> 00:19:56,405
dipanggil mikrometeorit.

251
00:19:56,488 --> 00:19:57,614
Begitulah permulaannya.

252
00:19:57,698 --> 00:19:59,074
Awak rasa ia ada di sini.

253
00:19:59,157 --> 00:20:02,494
Apa peralatan yang awak perlukanuntuk mengutipnya?

254
00:20:03,203 --> 00:20:05,289
Alat utama saya adalah magnet ini.

255
00:20:05,372 --> 00:20:08,208
Saya guna magnet kerana...

256
00:20:08,792 --> 00:20:10,961
mikrometeorit bersifat magnetik.

257
00:20:11,044 --> 00:20:14,173
Mula-mula saya masukkan magnet

258
00:20:14,256 --> 00:20:17,593
dalam plastik kecilyang boleh ditutup rapat begini.

259
00:20:18,635 --> 00:20:20,929
Cangkuknya boleh digunakan.

260
00:20:21,013 --> 00:20:25,934
<i>Memang mengagumkan apabilahanya dengan alatan primitif, Jon Larsen</i>

261
00:20:26,018 --> 00:20:29,646
<i>telah menemui cabang baru sains.</i>

262
00:20:30,022 --> 00:20:33,275
Ini kawasan mengambil sampel.

263
00:20:33,358 --> 00:20:35,694
Saya akan gerakkan di lantai begini.

264
00:20:37,070 --> 00:20:42,201
Zarah berat akan bergolekdan melekat pada bahagian paling berat.

265
00:20:42,993 --> 00:20:46,830
Ini mungkin zarah magnet yang mikroskopik.

266
00:20:47,372 --> 00:20:49,791
Saya akan melihatnyadi bawah mikroskop nanti.

267
00:20:49,875 --> 00:20:53,754
Berapa banyak zarah kosmosmasuk ke Bumi setiap hari?

268
00:20:53,837 --> 00:20:55,297
Kita tahu jumlahnya?

269
00:20:55,380 --> 00:20:57,799
Ya, kira-kira 100 tan metrik.

270
00:20:57,883 --> 00:21:04,181
Bayangkan dua trak besar pasirtuang debu kosmos di Bumi setiap hari.

271
00:21:04,264 --> 00:21:08,101
Tetapi ia sama seperti satu zarah kecil

272
00:21:08,185 --> 00:21:11,855
setahun untuk satu meter persegi

273
00:21:12,314 --> 00:21:14,942
Semua zarah ini adalah mesej, bukan?

274
00:21:15,025 --> 00:21:17,861
Ia seperti mesej khusus bagi awak.

275
00:21:17,945 --> 00:21:19,029
Ya, saya menganggapnya begitu.

276
00:21:19,112 --> 00:21:22,824
Ia juga jirim yang paling lama.

277
00:21:23,408 --> 00:21:25,202
Tiada yang mengembara lebih jauh.

278
00:21:25,285 --> 00:21:29,331
Apabila saya kutip mikrometeoritdan rasa ia di jari,

279
00:21:30,082 --> 00:21:34,127
tiada manusia lainpernah sentuh sesuatu lebih lama.

280
00:21:34,211 --> 00:21:38,465
Kita sedang melihat sesuatu yang abadi.

281
00:21:38,549 --> 00:21:42,302
Ini debu daripada generasi lain,

282
00:21:42,386 --> 00:21:44,513
generasi bintang lain yang telah mati.

283
00:21:45,055 --> 00:21:49,268
Jadi ia ada sejarahyang kembali kepada letupan besar.

284
00:21:52,187 --> 00:21:53,897
<i>Ini Jan Braly Kihle,</i>

285
00:21:53,981 --> 00:21:59,027
<i>ahli geologi yang akan menganalisissampel Jon menggunakan mikroskop.</i>

286
00:21:59,695 --> 00:22:02,072
<i>Kami suka pakaiannyayang seperti Wyatt Earp.</i>

287
00:22:02,614 --> 00:22:04,199
<i>Dia lahir di Texas.</i>

288
00:22:05,158 --> 00:22:06,660
<i>Tetapi bukan itu saja.</i>

289
00:22:07,286 --> 00:22:09,913
<i>Sudah empat kalidia terselamat daripada kanser,</i>

290
00:22:09,997 --> 00:22:14,793
<i>menurut dia, dua kalididiagnosis dengan kanser membawa maut.</i>

291
00:22:15,711 --> 00:22:19,089
<i>Menunggu untuk beri sumbangankepada kajian kanser,</i>

292
00:22:19,173 --> 00:22:24,052
<i>dia kini terlibat dalam kerja perintisdengan rawatan baru kanser.</i>

293
00:22:24,553 --> 00:22:25,971
Ini alam ghaib.

294
00:22:26,054 --> 00:22:29,808
Kami cuba lakukandokumentasi bergambar di sini.

295
00:22:30,601 --> 00:22:32,936
- Ini Jan Kihle, kawan saya.- Hai.

296
00:22:33,020 --> 00:22:34,479
Sudah bertahun-tahun kami bekerjasama

297
00:22:34,563 --> 00:22:39,610
untuk hasilkan gambar-gambarresolusi tinggi berwarna mikrometeorit

298
00:22:40,110 --> 00:22:44,948
pada kadar pembesaranyang tiada di tempat lain di dunia.

299
00:22:45,866 --> 00:22:47,659
Berapa pembesaran yang awak perlukan?

300
00:22:47,743 --> 00:22:49,995
Boleh nampakzarah-zarah ini sangat kecil,

301
00:22:50,078 --> 00:22:52,289
secara praktikalnya mustahiluntuk melihatnya.

302
00:22:52,372 --> 00:22:57,127
Kami perlukan pembesaran2,000 atau 3,000 kali ganda.

303
00:22:57,544 --> 00:23:00,964
Kemudian gambar asaladalah satu meter diameter.

304
00:23:01,048 --> 00:23:02,132
Itu yang kami perlukan.

305
00:23:02,549 --> 00:23:04,718
Dahulu semua orang cakap ia mustahil,

306
00:23:04,801 --> 00:23:07,596
tapi sekarang kami ada sains yang baru.

307
00:23:07,679 --> 00:23:12,309
Kemudian teringat maklum balas yangkami dapat daripada rakan sekerja

308
00:23:12,392 --> 00:23:14,645
- Mereka ketawakan saja...- Ya. Betul.

309
00:23:14,728 --> 00:23:17,689
...sewaktu tanya kami,"Apa awak mahu buat?

310
00:23:18,148 --> 00:23:20,192
Semua orang tahu yang ia mustahil.

311
00:23:20,275 --> 00:23:24,488
Nisbah isyarat kepada hingar,ia melebihi satu kepada satu bilion.

312
00:23:24,571 --> 00:23:25,739
Memang kelakar."

313
00:23:27,241 --> 00:23:29,868
Awak rasa kecewa pada waktu itu?

314
00:23:29,952 --> 00:23:31,078
Sudah tentu tidak.

315
00:23:31,703 --> 00:23:33,330
Begitulah sains.

316
00:23:33,413 --> 00:23:37,042
Ia tiada kaitan dengan perasaan.Ia cuma tentang rasa ingin tahu.

317
00:23:37,668 --> 00:23:39,962
Ini batu ditemui awal hari ini.

318
00:23:40,754 --> 00:23:43,799
Apabila kami nampakjenis tekstur istimewa itu, kami tahu

319
00:23:43,882 --> 00:23:48,136
"Okey, ini mikrometeoritdan bukan zarah industri."

320
00:23:48,220 --> 00:23:50,264
Ia memang agak kabur sekarang.

321
00:23:50,347 --> 00:23:52,432
Boleh ambil gambarnya?

322
00:23:53,267 --> 00:23:54,643
- Tak boleh, kita...- Tak boleh.

323
00:23:54,726 --> 00:23:55,811
Jika kita cuma...

324
00:23:55,894 --> 00:24:00,148
Kamera bergoyangkerana kami berasa sangat teruja.

325
00:24:00,232 --> 00:24:01,275
Jadi ia mustahil.

326
00:24:01,358 --> 00:24:04,069
Kami perlu keluar dari siniapabila ambil gambar.

327
00:24:04,778 --> 00:24:07,406
Semua zarah iniberasal dari mana sebenarnya?

328
00:24:07,489 --> 00:24:10,617
Soalan yang bagus,sebab kami tak tahu jawapannya.

329
00:24:11,118 --> 00:24:13,203
Jelas sekali ia datang dari angkasa.

330
00:24:13,287 --> 00:24:15,706
Ada antaranya dari jaluran asteroid.

331
00:24:15,789 --> 00:24:17,916
Zarah lain mungkin daripada jirim komet.

332
00:24:18,417 --> 00:24:23,839
Tetapi ia mungkin juga zarahdari galaksi dan sistem solar lain.

333
00:24:24,673 --> 00:24:27,759
Kami tak tahu jasad cakerawalasetiap zarah.

334
00:24:28,343 --> 00:24:29,803
Ia memang hebat.

335
00:24:29,887 --> 00:24:33,724
Setiap malam Selasaapabila Jon bawa bahan baru,

336
00:24:34,224 --> 00:24:35,726
kami rasa kagum.

337
00:24:35,809 --> 00:24:37,895
Seperti jadi kanak-kanak semula.

338
00:24:37,978 --> 00:24:41,857
Zarah-zarah ini kecildan bersendirian di angkasa.

339
00:24:41,940 --> 00:24:46,820
Ada yang tak pernah mencapaiskala yang lebih besar

340
00:24:46,904 --> 00:24:49,031
contohnya membina...

341
00:24:49,114 --> 00:24:52,284
mula membina planet-planet kecilpada jaluran asteroid.

342
00:24:52,743 --> 00:24:56,788
Ia sebenarnya debu kosmos.Debu ditemui di kawasan kosmos.

343
00:24:57,289 --> 00:25:01,293
Contohnya di bahagian atas,ini adalah aloi besi-nikel.

344
00:25:02,920 --> 00:25:07,633
Kemudian, di sinibermulanya penghabluran.

345
00:25:07,716 --> 00:25:09,593
Bermula dengan hanya kaca.

346
00:25:10,552 --> 00:25:13,013
Sekarang ia mulamenghablurkan kristal olivin.

347
00:25:13,722 --> 00:25:18,227
Bahagian luarnya adalah lingkaranbesi sulfida yang sangat nipis.

348
00:25:18,310 --> 00:25:21,355
Ia nampakhampir seperti eksoplanet berais.

349
00:25:21,438 --> 00:25:22,898
Nampak seperti padat. Betul.

350
00:25:22,981 --> 00:25:25,651
Dengan aisberg yang berpecah.

351
00:25:25,734 --> 00:25:28,153
Saya rasa ini sangat menarik.

352
00:25:28,237 --> 00:25:34,117
Suhunya sangat tinggisemasa memasuki atmosfera.

353
00:25:34,201 --> 00:25:36,453
Di bahagian depan, iaitu menegak,

354
00:25:36,537 --> 00:25:40,082
ini arah pergerakan dalam atmosfera Bumi.

355
00:25:40,165 --> 00:25:45,337
Apabila ia mula meluncur perlahan,teras logam berat ditolak ke depan

356
00:25:45,420 --> 00:25:49,049
oleh inersia

357
00:25:49,508 --> 00:25:53,929
dan akhirnya jadi seperti acuan besidi bahagian depan zarah.

358
00:25:54,763 --> 00:25:58,475
Sekali lagi, seperti biasa,ada besi-nikel di bahagian depan.

359
00:25:58,559 --> 00:26:04,147
Jadi walaupun kami sudah kumpul2,500 spesimen yang berbeza,

360
00:26:04,231 --> 00:26:05,858
tiada zarah yang sama.

361
00:26:06,817 --> 00:26:08,861
Jadi apabila awak mula...

362
00:26:08,944 --> 00:26:11,989
mengenali mikrometeoritdan zarah debu kosmos,

363
00:26:12,072 --> 00:26:16,702
awak akan perasan ia sangat berbezadaripada geologi daratan.

364
00:26:16,785 --> 00:26:21,164
Ia telah melalui prosesdengan kelajuan, dalam hiper-halaju,

365
00:26:21,248 --> 00:26:23,959
lima puluh kali gandakelajuan peluru senapang

366
00:26:24,418 --> 00:26:26,503
dan suhu yang sangat tinggi.

367
00:26:26,587 --> 00:26:29,506
Akhirnya ia jadi sepertikhazanah dari angkasa lepas.

368
00:27:08,253 --> 00:27:13,509
<i>Keindahan dan keanehan yangkita baru lihat boleh jadi lebih aneh.</i>

369
00:27:13,592 --> 00:27:15,219
Inilah rupa coraknya.

370
00:27:16,094 --> 00:27:19,556
Awak pegang, saya akan ke depan,ke papan dan...

371
00:27:19,640 --> 00:27:22,476
<i>Corak yang Clive tunjukkan di sini</i>

372
00:27:22,559 --> 00:27:26,480
<i>adalah bukti sesuatuyang dipercayai sebagai mustahil.</i>

373
00:27:26,563 --> 00:27:30,108
<i>Ia ada kaitan denganjirim struktur berhablur</i>

374
00:27:30,192 --> 00:27:32,945
<i>yang nampaknya sangat mustahil.</i>

375
00:27:33,028 --> 00:27:35,489
<i>Dipanggil kuasi-hablur.</i>

376
00:27:36,281 --> 00:27:37,449
PAUL STEINHARDTUNIVERSITI PRINCETON

377
00:27:37,533 --> 00:27:40,369
<i>Inilah lelaki yang engganmenerima kemustahilan.</i>

378
00:27:40,827 --> 00:27:46,750
<i>Dia ialah ahli kosmologi terkenal dunia,Paul Steinhardt dari Universiti Princeton.</i>

379
00:27:46,834 --> 00:27:52,881
Awak jumpa bukti kuasi-hablur,ia kuasi-hablur semula jadi,

380
00:27:52,965 --> 00:27:55,259
dari alam semestayang ditemui pada meteorit.

381
00:27:55,342 --> 00:27:57,261
Tetapi, apa maksud kuasi-hablur?

382
00:27:58,387 --> 00:28:02,891
Kuasi-hablur adalah bentuk jirimyang kita fikir mustahil.

383
00:28:03,392 --> 00:28:07,145
Selama 400 tahun, kita yakinyang kita buktikan ia mustahil.

384
00:28:08,230 --> 00:28:12,067
Tetapi seperti yang kita tahuhari ini, ia bukan saja tak mustahil,

385
00:28:12,150 --> 00:28:14,611
tetapi ia sudah wujuddi alam semesta sejam dulu,

386
00:28:14,695 --> 00:28:16,280
lebih lama daripada kita bayangkan.

387
00:28:16,363 --> 00:28:17,990
Tetapi mari mulakandengan sesuatu yang ringkas.

388
00:28:18,824 --> 00:28:21,660
<i>Penghabluran mengikut corak susunan,</i>

389
00:28:21,743 --> 00:28:24,413
<i>seperti jubin pada lantai bilik mandi.</i>

390
00:28:24,496 --> 00:28:27,374
- Okey.- Segi empat sama biasa.

391
00:28:27,457 --> 00:28:30,169
<i>Jubin segi empat samamuat dengan mudah.</i>

392
00:28:30,252 --> 00:28:33,839
<i>Tetapi dengan pentagon,lipatan lima kali ganda,</i>

393
00:28:33,922 --> 00:28:35,465
<i>akan mudah berdepan masalah.</i>

394
00:28:35,924 --> 00:28:38,177
Mari letakkannya di sebelah sini.

395
00:28:38,677 --> 00:28:40,095
Kemudian...

396
00:28:40,512 --> 00:28:42,264
Saya sudah boleh nampakpunca masalahnya.

397
00:28:42,347 --> 00:28:44,183
Ya, nampak apa yang berlaku?

398
00:28:44,266 --> 00:28:47,436
Kita membuka jurang.Jadi kita perlu buat pilihan sekarang.

399
00:28:47,519 --> 00:28:49,313
Kita takkan dapat muatkannya.

400
00:28:49,396 --> 00:28:51,023
Sama ada sayaletak di sini atau di sana,

401
00:28:51,106 --> 00:28:53,192
- tak mungkin ada cara untuk...- Ya.

402
00:28:54,401 --> 00:28:55,986
Atom tak boleh ada jurang,

403
00:28:56,069 --> 00:28:58,280
jadi apabila hasilkan jurangdengan atom sebenar,

404
00:28:58,363 --> 00:29:00,490
ia akan bergerak dan menyingkirkannya.

405
00:29:00,574 --> 00:29:04,077
Simetri lima kali gandaterkenal sebagai dilarang untuk jirim.

406
00:29:04,536 --> 00:29:09,208
<i>Tetapi kuasi-hablur lebih rumitdan misteri daripada ini.</i>

407
00:29:10,083 --> 00:29:13,545
Mari lihat corak kuasi-hablur dahulu

408
00:29:13,629 --> 00:29:16,298
untuk dapatkan pandangan visualrupa sebenarnya.

409
00:29:16,381 --> 00:29:20,677
Contoh yang bagus adalah jubinyang awak nampak atas meja.

410
00:29:20,761 --> 00:29:25,098
Jika awak mengkajinya, awak akannampak ia hanya gunakan dua bentuk.

411
00:29:25,641 --> 00:29:26,808
Ia bercorak ayam.

412
00:29:27,684 --> 00:29:30,145
Ia nampak seperti<i>susun suai gambar untuk kanak-kanak,</i>

413
00:29:30,229 --> 00:29:33,315
<i>tapi ada pengiraan bijak di sebaliknya.</i>

414
00:29:34,316 --> 00:29:38,487
Corak ini ditemuioleh Sir Roger Penrose pada 1970-an.

415
00:29:39,613 --> 00:29:43,367
Ahli matematik dankadangkala ahli kosmologi.

416
00:29:44,201 --> 00:29:47,412
<i>Memang mengagumkanapabila corak kuasi-hablur...</i>

417
00:29:47,496 --> 00:29:48,997
MAKAM DARB-I-IMAMISFAHAN, IRAN

418
00:29:49,081 --> 00:29:51,708
<i>...boleh ditemuidi makam di Isfahan, Iran.</i>

419
00:29:52,167 --> 00:29:56,964
<i>Tanpa mengetahuiprinsip matematik di sebaliknya,</i>

420
00:29:57,047 --> 00:30:00,092
<i>pekerja mahir lebih 500 tahun lalu</i>

421
00:30:00,175 --> 00:30:04,596
<i>menyelesaikan geometrisimetri lima kali ganda yang mustahil.</i>

422
00:30:05,597 --> 00:30:06,807
Ini dia.

423
00:30:09,226 --> 00:30:10,352
Saya patut beri amaran kepada awak...

424
00:30:10,435 --> 00:30:12,563
<i>Amaran itu berasas.</i>

425
00:30:13,021 --> 00:30:16,733
<i>Ia sememangnya semakin rumit sekarang</i>

426
00:30:16,817 --> 00:30:20,279
<i>dan kami takkan menyeksa andadengan perinciannya.</i>

427
00:30:20,737 --> 00:30:22,239
<i>Hanya dengan sampel.</i>

428
00:30:22,948 --> 00:30:27,911
Jadi, berbanding cuma satu ikosahedro,kami ada ikosahedro daripada ikosahedro.

429
00:30:28,495 --> 00:30:31,790
Kami cakap, "Mungkin ada carauntuk bina sesuatu ke arah luar

430
00:30:31,874 --> 00:30:33,375
yang mengekalkan struktur ini."

431
00:30:34,042 --> 00:30:35,252
Tetapi kami berdepan masalah.

432
00:30:35,961 --> 00:30:38,964
<i>Tetapi model ini menyelesaikan masalah.</i>

433
00:30:39,047 --> 00:30:41,967
<i>Ia mewakili kuasi-hablur sebenar.</i>

434
00:30:42,050 --> 00:30:44,052
...awak boleh bina satah ini saja...

435
00:30:44,136 --> 00:30:47,848
<i>Steinhardt mahumencari sesuatu dari alam semula jadi.</i>

436
00:30:50,225 --> 00:30:53,353
Akhirnya awak buatkerja lapangan di Kamchatka.

437
00:30:53,437 --> 00:30:55,606
Ia pasti mendapat inspirasidaripada teori...

438
00:30:55,689 --> 00:30:57,524
Ya. Inspirasi daripada model ini.

439
00:30:57,608 --> 00:30:58,901
Sebab model ini tunjukkan,

440
00:30:58,984 --> 00:31:02,779
"Sebenarnya jika atom ada dayaseperti semua panca ini,

441
00:31:02,863 --> 00:31:05,324
ia tiada pilihan kecualimembentuk struktur ini."

442
00:31:05,407 --> 00:31:06,950
Ia buat saya terfikir,

443
00:31:07,034 --> 00:31:11,413
"Ada kemungkinan alam semula jadilakukan kuasi-hablur sebelum manusia?"

444
00:31:11,496 --> 00:31:16,627
Ia memulakan pencarian selama berdekaduntuk kuasi-hablur semula jadi.

445
00:31:17,169 --> 00:31:20,297
Kami menemui ahli mineralogidi Florence bernama Luca Bindi...

446
00:31:20,380 --> 00:31:21,882
LUCA BINDIUNIVERSITI FLORENCE

447
00:31:21,965 --> 00:31:25,802
...yang di dalam muziumnyaada sampel kecil...

448
00:31:26,303 --> 00:31:28,889
sebiji batu rumit,

449
00:31:28,972 --> 00:31:32,226
yang di dalamnyaada bijian kuasi-hablur.

450
00:31:32,976 --> 00:31:35,229
Dengan mengkaji sampel itu,

451
00:31:35,312 --> 00:31:39,274
kami dapat petunjuk tentang apa yang adapada simpanan kami adalah meteorit.

452
00:31:39,358 --> 00:31:44,655
Tetapi untuk buktikannya,kami perlu siasat tempat asal batu itu

453
00:31:44,738 --> 00:31:47,616
dan periksa jika boleh dapatkanlebih banyak sampel untuk buktikannya.

454
00:31:48,158 --> 00:31:51,203
<i>Jadi Paul Steinhardt dan Luca Bindi</i>

455
00:31:51,286 --> 00:31:54,915
<i>memulakan ekspedisike hujung timur Rusia,</i>

456
00:31:54,998 --> 00:31:56,959
<i>hampir dengan Selat Bering.</i>

457
00:31:59,878 --> 00:32:04,091
<i>Tanda merah menunjukanlokasi serpihan meteorit.</i>

458
00:32:05,008 --> 00:32:09,763
<i>Ia ditemui di sepanjanganak sungai bernama Listvenitovyi,</i>

459
00:32:10,180 --> 00:32:12,099
<i>yang tiada sesiapapernah dengar tentangnya.</i>

460
00:32:13,141 --> 00:32:18,438
<i>Ekspedisi ini melibatkan ahli-ahlipasukan geologi Rusia yang asal</i>

461
00:32:18,522 --> 00:32:22,317
<i>yang menemui sampel pertamaberdekad-dekad lalu.</i>

462
00:32:36,874 --> 00:32:39,918
<i>Mereka perlu meredahrupa bumi yang belum dipetakan,</i>

463
00:32:40,002 --> 00:32:42,921
<i>sesuatu yang baru untuk Paul Steinhardt,</i>

464
00:32:43,005 --> 00:32:49,636
<i>yang pengalaman aktiviti luarnya hanyadi halaman Universiti Princeton.</i>

465
00:33:00,397 --> 00:33:03,817
<i>Banyak nyamuk yang menyeksanya.</i>

466
00:33:04,318 --> 00:33:07,696
<i>Kita boleh nampak dia pakaijaring nyamuk di seluruh mukanya.</i>

467
00:33:08,280 --> 00:33:10,365
<i>Tidurnya juga tak tetap.</i>

468
00:33:10,782 --> 00:33:15,370
<i>Beruang bukan hanya muncul dalammimpi buruknya, ia memang muncul di sini.</i>

469
00:33:16,622 --> 00:33:20,584
<i>Kerja keras mereka mencariserpihan meteorit itu berbaloi.</i>

470
00:33:21,710 --> 00:33:25,172
<i>Pemeriksaan pertama padapenemuan mereka nampak meyakinkan.</i>

471
00:33:26,215 --> 00:33:30,344
<i>Sekarang Bindi dan Steinhardtada sebab untuk meraikannya,</i>

472
00:33:30,427 --> 00:33:35,307
<i>walaupun mereka masih belum pastijika kuasi-hablur wujud.</i>

473
00:33:37,351 --> 00:33:41,647
<i>Corak belauan X-raypada sampel yang baru ditemui</i>

474
00:33:41,730 --> 00:33:44,900
<i>mendedahkan simetri lima kali gandayang terlarang,</i>

475
00:33:44,983 --> 00:33:49,363
<i>yang membuktikan kewujudankuasi-hablur pada meteorit.</i>

476
00:33:49,446 --> 00:33:52,199
Boleh gambarkanperasaan awak semasa melihatnya?

477
00:33:52,950 --> 00:33:56,662
Saya rasa masa seperti terhentipada waktu itu.

478
00:33:58,247 --> 00:33:59,248
Seperti...

479
00:34:00,832 --> 00:34:04,336
Saya terus tahu apabila melihat imej ini,

480
00:34:04,419 --> 00:34:07,464
semua yang kami cuba capaisepanjang berdekad-dekad

481
00:34:07,548 --> 00:34:09,424
telah dicapai sekarang.

482
00:34:09,507 --> 00:34:13,762
Kami juga telah mengesahkankuasi-hablur ini

483
00:34:13,846 --> 00:34:17,516
bukan hanya terbentuk di alam semula jadi,tapi juga telah terbentuk di angkasa.

484
00:34:17,599 --> 00:34:19,016
PUSAT KAJIAN METEORIT

485
00:34:19,101 --> 00:34:22,312
<i>Meninggalkan misteri jirimyang rahsia,</i>

486
00:34:22,771 --> 00:34:27,525
<i>kami beralih kepada batu biasayang berada di bawah kami.</i>

487
00:34:27,609 --> 00:34:30,070
...ada alas kaki melekat di sini.

488
00:34:31,905 --> 00:34:36,534
<i>Universiti Negeri Arizonamenempatkan koleksi yang besar.</i>

489
00:34:36,618 --> 00:34:39,329
Tanah yang dibawa dari luarakan masuk ke bekas pembersihan.

490
00:34:39,413 --> 00:34:40,539
LAURENCE GARVIEUNIVERSITI NEGERI ARIZONA

491
00:34:40,621 --> 00:34:42,666
<i>Tetapi ada kisah hebat menanti kami.</i>

492
00:34:42,748 --> 00:34:43,583
Apabila kita masuk,

493
00:34:43,667 --> 00:34:45,752
pastikan pijak di siniuntuk buang kotoran dari kaki.

494
00:34:45,835 --> 00:34:46,670
Baiklah.

495
00:34:46,753 --> 00:34:49,464
<i>Laurence Garvie,kuratornya, membawa kami.</i>

496
00:34:49,547 --> 00:34:53,927
Ada tekanan positif di sini, untukpastikan hanya udara bersih yang masuk.

497
00:34:54,011 --> 00:34:55,637
- Kotoran sudah dibersihkan? Bagus.- Ya.

498
00:34:55,721 --> 00:34:59,308
Kita juga sentiasa dirakam oleh kamera.Senyum dan lambai ke arah kamera.

499
00:34:59,933 --> 00:35:02,519
Tetapi apa yang paling penting di sini,

500
00:35:02,603 --> 00:35:05,355
apabila beradadi fasiliti meteorit begini,

501
00:35:05,439 --> 00:35:08,734
adalah pastikan meteoritdalam keadaan bersih.

502
00:35:08,817 --> 00:35:10,694
Biasanya kita mahu pastikandiri dalam keadaan bersih.

503
00:35:10,777 --> 00:35:13,822
Di sini, kita cuba pastikanminyak pada tangan tak terkena sampel.

504
00:35:13,906 --> 00:35:16,700
Jadi, tolong pakai sarung tangandan saya juga akan memakainya.

505
00:35:16,783 --> 00:35:18,660
Kita buat begini keranasaya mahu tunjukkan

506
00:35:18,744 --> 00:35:23,123
salah satu meteorit paling hebat,yang baru jatuh beberapa minggu lalu,

507
00:35:23,207 --> 00:35:24,875
dan ia terjatuh di Costa Rica.

508
00:35:24,958 --> 00:35:28,962
Ia meteorit yang penuhdengan sebatian organik.

509
00:35:29,046 --> 00:35:30,464
Ia penting.

510
00:35:30,547 --> 00:35:32,257
Sebab ia memberitahu kitatentang sistem solar terawal

511
00:35:32,341 --> 00:35:35,636
dan mungkin pembentukan hidupandalam sistem solar kita.

512
00:35:35,719 --> 00:35:39,223
Saya ada sampel dalam kabinet khas ini.

513
00:35:39,306 --> 00:35:40,849
Ini kabinet nitrogen.

514
00:35:40,933 --> 00:35:43,018
Kami ada nitrogen kering.

515
00:35:43,101 --> 00:35:46,605
Ini yang penting tentangnya,nitrogen kering dimasukkan pada kabinet.

516
00:35:46,688 --> 00:35:51,401
Apabila saya buka nanti, awak akan dengarnitrogen dimasukkan dalam kabinet.

517
00:35:51,485 --> 00:35:53,612
Semua meteorit ini diawet.

518
00:35:53,695 --> 00:35:56,740
Tiada air dan oksigen yang masuk.

519
00:35:56,823 --> 00:35:59,660
Ia pengawetan terbaikyang kami ada sekarang.

520
00:35:59,743 --> 00:36:00,994
Ia sebabkan bunyi mendesis itu?

521
00:36:01,078 --> 00:36:02,329
Ia yang sebabkan bunyi mendesis.

522
00:36:03,372 --> 00:36:06,458
Sebagai contoh, ini...

523
00:36:08,502 --> 00:36:11,380
salah satu meteorit yang paling hebat.

524
00:36:12,089 --> 00:36:13,674
Nampak apa namanya?

525
00:36:14,216 --> 00:36:15,551
"Rumah Anjing."

526
00:36:16,802 --> 00:36:17,803
Mari...

527
00:36:21,807 --> 00:36:23,100
Jadi...

528
00:36:23,183 --> 00:36:24,977
pastikan jangan jatuhkannya.

529
00:36:25,060 --> 00:36:27,646
- Saya akan cuba. Okey.- Tolong jangan jatuhkan.

530
00:36:30,858 --> 00:36:35,988
Batu ini baru saja jatuhdi Costa Rica beberapa minggu lalu.

531
00:36:36,071 --> 00:36:37,781
Batu ini terjatuh pada rumah anjing

532
00:36:37,865 --> 00:36:39,908
dengan anjing yang sedangtidur di dalamnya.

533
00:36:39,992 --> 00:36:43,287
- Saya harap anjing itu tak cedera.- Terjatuh beberapa milimeter dari anjing

534
00:36:43,370 --> 00:36:46,373
dan terbenam di tanahdi sebelah anjing itu.

535
00:36:46,999 --> 00:36:49,168
Apa yang jadikannya istimewa juga

536
00:36:49,251 --> 00:36:51,170
adalah kerana masih ada bulu anjingyang terlekat padanya.

537
00:36:51,253 --> 00:36:52,379
Hebat.

538
00:36:52,462 --> 00:36:55,174
Apa yang jadikannya sangat hebat,

539
00:36:55,257 --> 00:36:57,759
adalah jika awak menghidunya...

540
00:36:59,094 --> 00:37:02,890
awak boleh hidusebatian organik yang ada di dalamnya.

541
00:37:02,973 --> 00:37:06,476
Ini sebatian berusia 4.5 bilion tahun

542
00:37:06,560 --> 00:37:09,313
yang terbentuk pada planet awal...

543
00:37:09,396 --> 00:37:11,440
dan planet itu sudah tidak wujud...

544
00:37:11,523 --> 00:37:13,275
kemudian terperangkap dalam batu ini

545
00:37:13,358 --> 00:37:17,446
dan pada asasnya berada dijaluran asteroid selama empat bilion tahun

546
00:37:17,529 --> 00:37:19,865
sebelum ia terjatuh dari jaluran asteroid

547
00:37:19,948 --> 00:37:21,325
dan mendarat di Costa Rica

548
00:37:21,408 --> 00:37:23,952
kemudian berada dalamkabinet meteorit kami di sini.

549
00:37:24,036 --> 00:37:26,163
Ini bau apa? Ia seperti...

550
00:37:26,246 --> 00:37:28,624
Kami tak tahu, tapi kami rasa...

551
00:37:28,707 --> 00:37:31,126
ia sama seperti ubat gegat.Sesuatu yang serupa.

552
00:37:31,210 --> 00:37:33,045
Sesuatu yang serupa dengan sebatian itu.

553
00:37:33,128 --> 00:37:34,880
Seperti pelarut?

554
00:37:34,963 --> 00:37:36,632
Ya, lebih kurang.

555
00:37:36,715 --> 00:37:38,800
Saya akan simpankecuali awak mahu pegang lagi.

556
00:37:38,884 --> 00:37:40,177
- Tak, saya...- Apa pun,

557
00:37:40,260 --> 00:37:42,387
warna merah inidaripada bumbung rumah anjing itu.

558
00:37:43,430 --> 00:37:46,892
Warna putih puladaripada lantai rumah anjing.

559
00:37:46,975 --> 00:37:49,019
Anjing itu terus sedar

560
00:37:49,102 --> 00:37:51,688
yang ia terima pelawat dari syurga?

561
00:37:51,772 --> 00:37:54,399
Ia tak sedar, tetapi apa yang kelakar,

562
00:37:54,483 --> 00:37:58,946
manusia gunakan anjing untukmencari meteorit disebabkan baunya.

563
00:37:59,029 --> 00:38:01,114
Ia boleh dilatih untuk mencari bau itu.

564
00:38:02,074 --> 00:38:03,242
Mari letakkannya semula.

565
00:38:09,665 --> 00:38:12,501
Ini bijih besi Tolucadari wilayah Jiquipilco.

566
00:38:12,584 --> 00:38:13,585
Cubalah.

567
00:38:13,669 --> 00:38:15,629
Jangan terjatuh padajari kaki awak. Ia akan pecah.

568
00:38:15,712 --> 00:38:16,713
Aduhai!

569
00:38:16,797 --> 00:38:18,882
Ia mesti seberat lebih kurang,

570
00:38:18,966 --> 00:38:22,219
entahlah, 30 kg, 40 kg,hanya seketul batu ini.

571
00:38:22,302 --> 00:38:23,595
Ini bijih besi asli?

572
00:38:23,679 --> 00:38:25,556
Ia bijih besi asli.Tetapi besi yang kaya dengan nikel.

573
00:38:25,639 --> 00:38:28,225
- Jangan terlepas. Jaga-jaga.- Saya akan beri kepada awak.

574
00:38:29,643 --> 00:38:33,313
Salah satu fenomena hentamanpaling hebat tak pernah ditonton di TV

575
00:38:33,397 --> 00:38:35,691
adalah bahan ini, tektit.

576
00:38:35,774 --> 00:38:40,445
Di sini ada...Ada hentaman pada Bumi

577
00:38:40,529 --> 00:38:44,449
yang pada asasnya mencairkansejumlah besar permukaan Bumi.

578
00:38:44,533 --> 00:38:47,786
Dalam kes ini, mungkin tanah berkeluasanbeberapa ribu kilometer persegi.

579
00:38:47,870 --> 00:38:50,455
Ia cair dalam hampir sekelip mata.

580
00:38:50,539 --> 00:38:52,291
Kemudian kejutan daripada hentaman

581
00:38:52,374 --> 00:38:55,669
yang menyebarkan bahan ini kepadakira-kira satu pertiga bahagian Bumi.

582
00:38:55,752 --> 00:38:56,753
Bila ia berlaku?

583
00:38:56,837 --> 00:38:59,590
Kami rekodkan tarikhnya750,000 tahun lalu.

584
00:38:59,673 --> 00:39:01,675
Bunyinya seperti sudah terlalu lama,

585
00:39:01,758 --> 00:39:04,511
tetapi daripada tempoh masa geologiia seperti semalam.

586
00:39:04,595 --> 00:39:06,680
- Ia fenomena yang baru berlaku.- Ia kaca?

587
00:39:06,763 --> 00:39:09,266
Sebenarnya jika awak dengar...

588
00:39:10,434 --> 00:39:13,562
Ini kaca, tapi bukan kaca luar angkasa.

589
00:39:13,645 --> 00:39:18,317
Ini Bumi, apabila semua bahan ini mencair,

590
00:39:18,400 --> 00:39:22,613
ia berubah menjadi cecairdan tersebar di seluruh Bumi.

591
00:39:22,696 --> 00:39:26,450
Jika jumpa bahan inidi Asia Tenggara, Filipina,

592
00:39:26,533 --> 00:39:29,244
di Indonesia, sehingga ke Australia

593
00:39:29,328 --> 00:39:31,496
kemudian turun ke Antartika.

594
00:39:31,580 --> 00:39:34,333
Ia kejadian yang sangat besar.

595
00:39:34,416 --> 00:39:37,211
Lihatlah bentuknya.Awak tahu apa yang bentuk ini tunjukkan?

596
00:39:37,294 --> 00:39:41,965
Ia tunjukkan yang bahan ini tersebarkemudian mengeras di udara.

597
00:39:43,133 --> 00:39:45,260
Jika kita berada di lokasisemasa ia jatuh,

598
00:39:45,344 --> 00:39:46,887
kita akan mati?

599
00:39:46,970 --> 00:39:48,180
Semuanya akan mati.

600
00:39:48,263 --> 00:39:50,974
Bayangkan, saya maksudkanbeberapa ribu kilometer persegi

601
00:39:51,058 --> 00:39:54,937
semua yang ada dibawahnyaakan terus berubah jadi kaca.

602
00:39:55,312 --> 00:39:57,689
Jadi, ya. Awak sedang minum teh di sana,

603
00:39:57,773 --> 00:39:59,942
awak akan bertukar jadi kaca. Semuanya.

604
00:40:04,863 --> 00:40:08,742
<i>Setiap batudari dunia lebih gelap di luar sana</i>

605
00:40:08,825 --> 00:40:10,327
<i>ada kisahnya yang tersendiri.</i>

606
00:40:21,672 --> 00:40:26,635
<i>Sepanjang sejarah, meteorittelah menawan imaginasi manusia.</i>

607
00:40:27,427 --> 00:40:30,639
<i>Alat ringkas sepertilampu daripada telefon bimbit</i>

608
00:40:30,722 --> 00:40:35,602
<i>mengagungkan keindahan misteripengembara dari jauh ini.</i>

609
00:41:04,381 --> 00:41:05,799
Di sini kami ada...

610
00:41:05,883 --> 00:41:10,596
<i>Di Pusat Kajian Meteorityang sama di Tempe, Arizona,</i>

611
00:41:10,679 --> 00:41:13,307
<i>kami bertemu Dr. Meenakshi Wadhwa,</i>

612
00:41:13,390 --> 00:41:16,852
<i>salah seorang saintis meteorityang paling penting.</i>

613
00:41:16,935 --> 00:41:19,062
...40,000 meteorit berbeza.

614
00:41:19,146 --> 00:41:20,480
MEENAKSHI WADHWASAINTIS PLANET

615
00:41:20,564 --> 00:41:23,567
- Termasuk daripada Barbara Hepworth.- Ya. Betul.

616
00:41:24,943 --> 00:41:28,363
Ya, dan ini merupakan sumber hebatuntuk semua kerja yang kami buat di sini.

617
00:41:28,447 --> 00:41:29,698
DELEGASI DARI DUNIA LAIN

618
00:41:29,781 --> 00:41:31,783
Apa yang ada di sini?

619
00:41:31,867 --> 00:41:34,953
Objek bulat yang awak nampak,

620
00:41:35,037 --> 00:41:37,664
ia sesuatu yang kecil...

621
00:41:37,748 --> 00:41:40,334
awak boleh bayangkannyasebagai titisan kecil

622
00:41:40,417 --> 00:41:43,420
yang wujud dalamsejarah awal sistem solar,

623
00:41:43,504 --> 00:41:46,381
lebih kurang 4.5 bilion tahun lalu.

624
00:41:46,465 --> 00:41:48,258
Sebelum planet terbentuk?

625
00:41:48,342 --> 00:41:51,929
Ya. Ini sewaktu ia cuma gas dan debu.

626
00:41:52,012 --> 00:41:54,890
Itu saja. Tiada planet, tiada Bumi.Tiada apa-apa.

627
00:41:55,474 --> 00:41:57,059
Ini pula...

628
00:41:57,142 --> 00:42:00,896
Ia digambarkan sebagaititisan hujan berapi

629
00:42:00,979 --> 00:42:04,233
yang cuma memeluwap daripada nebula,

630
00:42:04,316 --> 00:42:06,443
daripada awan gas dan debu.

631
00:42:06,527 --> 00:42:09,530
Mungkin disebabkan proses mengejutkan

632
00:42:09,613 --> 00:42:12,491
yang berlakudalam sejarah awal sistem solar.

633
00:42:12,574 --> 00:42:15,702
Kami tak tahu sebenarnya dari manakejutan itu datang,

634
00:42:15,786 --> 00:42:18,205
tetapi kami rasa itulahproses yang berlaku

635
00:42:18,288 --> 00:42:20,958
dalam sistem solaryang terbentuk hari ini.

636
00:42:21,583 --> 00:42:23,460
Elemen apa yang kita temui di sini?

637
00:42:23,544 --> 00:42:25,963
Ya, apa yang awak nampak sekarang,

638
00:42:26,046 --> 00:42:29,591
corak kaca berwarna cantik,

639
00:42:29,675 --> 00:42:32,052
ia mineral yang dipanggil olivin.

640
00:42:32,636 --> 00:42:36,932
Apabila saya pusingkannya...

641
00:42:37,015 --> 00:42:40,561
Ada cahaya yang tersebarpada seluruh mineral ini,

642
00:42:40,644 --> 00:42:43,397
cahaya itu mengutub,

643
00:42:43,480 --> 00:42:45,148
dan mineral itu juga

644
00:42:45,232 --> 00:42:48,235
memadamkan cahaya pada arah tertentu.

645
00:42:48,318 --> 00:42:53,115
Awak boleh nampakbahagian ini cerah dan ini pula gelap.

646
00:42:53,740 --> 00:42:56,994
Ia memang kaca berwarna yang cantik.

647
00:42:57,077 --> 00:43:00,247
- Saya rasa ia agak, ya.- Ia cantik.

648
00:43:00,330 --> 00:43:02,833
Ini kepingan,

649
00:43:02,916 --> 00:43:08,547
ia kepingan nipis sampel Marikhyang pertama saya periksa

650
00:43:08,630 --> 00:43:11,967
sewaktu memulakankerjaya mengkaji meteorit.

651
00:43:12,050 --> 00:43:15,679
Saya rasa kagum kerana

652
00:43:15,762 --> 00:43:18,682
ia nampak seperti biasa dilihattapi ia dari dunia yang berbeza.

653
00:43:19,474 --> 00:43:23,687
Kami tahu ia batu dari Marikhkerana gas yang terperangkap di dalamnya

654
00:43:23,770 --> 00:43:27,399
ada kandungan samaseperti atmosfera Marikh.

655
00:43:27,482 --> 00:43:30,277
Apabila awak ambil cebisan batu inidan panaskannya,

656
00:43:30,360 --> 00:43:34,448
awak akan bebaskan gasnyadan boleh sukat kandungan gas

657
00:43:34,531 --> 00:43:36,992
dan ia kandungan sama

658
00:43:37,534 --> 00:43:40,621
seperti yang disukat di Marikhmenggunakan kapal angkasa.

659
00:43:40,704 --> 00:43:43,081
- Mengagumkan.- Ya, ia mengagumkan.

660
00:44:06,688 --> 00:44:10,108
Adakah Carl Sagan betul,kita dibuat daripada debu bintang?

661
00:44:10,192 --> 00:44:11,860
Kita semua memang daripada debu bintang.

662
00:44:11,944 --> 00:44:16,031
Setiap elemen dalam badan kita

663
00:44:16,114 --> 00:44:20,744
disintesiskan daripada bintang lainsebelum sampai ke sini.

664
00:44:20,827 --> 00:44:22,704
Jadi, ya. Kita semua debu bintang.

665
00:44:23,872 --> 00:44:26,124
- Akhirnya.- Tafsiran yang hebat.

666
00:44:26,208 --> 00:44:27,042
Ya.

667
00:44:27,125 --> 00:44:31,088
<i>Inilah kali pertamasepanjang penggambaran</i>

668
00:44:31,171 --> 00:44:33,423
<i>yang buat saya tak boleh menahan diri.</i>

669
00:44:33,507 --> 00:44:36,468
<i>Saya terpaksa menyampukdari belakang kamera.</i>

670
00:44:37,010 --> 00:44:40,222
Rasanya saya bukan debu bintang.Saya orang Bavaria.

671
00:44:44,685 --> 00:44:47,187
Ya, ia diperbuatdaripada sesuatu yang istimewa.

672
00:44:47,813 --> 00:44:49,857
Ya. Betul.

673
00:44:58,782 --> 00:45:00,367
<i>Pengembaraan membawa kami</i>

674
00:45:00,450 --> 00:45:03,161
<i>ke mana saja bola api besarpernah menghentam Bumi.</i>

675
00:45:03,245 --> 00:45:04,580
KAWAH RAMGARHRAJASTHAN, INDIA

676
00:45:05,372 --> 00:45:09,293
<i>Kami mahu tahu jika ada hidupanyang datang dari angkasa lepas.</i>

677
00:45:10,252 --> 00:45:16,425
<i>Ini Kawah Ramgarh di Rajasthan,di Utara India, seluas empat kilometer.</i>

678
00:45:17,259 --> 00:45:20,262
<i>Dari angkasa,ia memang menarik perhatian,</i>

679
00:45:20,345 --> 00:45:24,850
<i>tetapi di daratan, anda tak sedaranda berada dalam kawah.</i>

680
00:45:25,392 --> 00:45:30,230
<i>Tetapi, kuil-kuil Hindu dibina di sinisejak abad ke-10.</i>

681
00:45:32,482 --> 00:45:36,403
<i>Kami tertanya-tanya jikajirim organik dalam meteorit</i>

682
00:45:36,486 --> 00:45:41,033
<i>mampu memberikansumber kehidupan dalam planet kita.</i>

683
00:45:42,367 --> 00:45:46,788
<i>Kami bertemu pakar, Profesor Nita Sahai,</i>

684
00:45:46,872 --> 00:45:51,001
<i>yang mengkaji peralihandaripada kimia kepada biologi.</i>

685
00:45:52,127 --> 00:45:56,173
Kita berada di kawah yang besar,

686
00:45:56,256 --> 00:45:58,175
yang terbentuk daripada hentaman meteorit.

687
00:45:58,258 --> 00:46:00,802
Kami juga tak tahusama ada ia berkarbon,

688
00:46:00,886 --> 00:46:03,722
tapi kita tahu meteorit berkarbon ini

689
00:46:03,805 --> 00:46:06,308
ada semua jenis molekul di dalamnya.

690
00:46:06,391 --> 00:46:10,562
Apa sumber utama yang diperlukanuntuk membina kehidupan?

691
00:46:10,646 --> 00:46:13,941
Sebenarnya perkara asasdalam kehidupan ditemui dalam meteorit.

692
00:46:14,024 --> 00:46:15,442
NITA SAHAIAHLI GEOKIMIA

693
00:46:15,526 --> 00:46:17,069
Asid amino yang membentuk protein,

694
00:46:17,152 --> 00:46:20,072
molekul lipid yangmembentuk membran sel

695
00:46:20,155 --> 00:46:23,075
dan apa yang hebat,ia juga ada ribos, sejenis gula.

696
00:46:23,158 --> 00:46:25,577
Saya rasa ia mengagumkan,

697
00:46:25,661 --> 00:46:30,332
kita boleh temui gula dan sesuatuyang membentuk protein dalam meteorit.

698
00:46:30,415 --> 00:46:31,250
Betul.

699
00:46:31,333 --> 00:46:35,170
Ia buat ciri-ciri geologiseperti mineral atau...

700
00:46:35,754 --> 00:46:39,341
Ia tak sama seperti mineral,ia adalah molekul organik

701
00:46:39,424 --> 00:46:40,759
dan mineral bukan organik,

702
00:46:40,843 --> 00:46:42,970
tetapi ia mungkin terbentuk

703
00:46:43,053 --> 00:46:46,974
daripada interaksi antaramolekul organik dengan permukaan mineral.

704
00:46:47,057 --> 00:46:50,727
Contohnya, dalam bijian antara bintang,

705
00:46:50,811 --> 00:46:53,772
serta pada permukaanmeteorit itu sendiri.

706
00:46:54,356 --> 00:46:56,650
Masih ada langkah besar

707
00:46:56,733 --> 00:47:00,445
selain daripada ada bahan-bahan iniuntuk mencetuskan kehidupan.

708
00:47:00,529 --> 00:47:02,322
- Betul.- Apa yang kita perlukan?

709
00:47:02,406 --> 00:47:04,992
Saya rasa kita perlukan mangkuk pijaruntuk letakkannya

710
00:47:05,075 --> 00:47:06,785
dan sumber haba?

711
00:47:06,869 --> 00:47:10,205
Ya. Awak perlu buat bahan asas ini

712
00:47:10,289 --> 00:47:12,541
terpolimer kepada rantaian panjang,

713
00:47:12,624 --> 00:47:17,546
kerana rantaian panjang adakebolehan untuk berlipat dan berfungsi.

714
00:47:17,629 --> 00:47:19,631
Apa pendapat awaktentang idea panspermia,

715
00:47:19,715 --> 00:47:23,302
tentang hidup terurai di alam semesta?

716
00:47:23,385 --> 00:47:26,054
Adakah masuk akalyang organisma hidup

717
00:47:26,138 --> 00:47:29,975
boleh bertahan dengan suhu tinggidan radiasi angkasa lepas?

718
00:47:30,517 --> 00:47:33,353
DNA sebenarnya sudah cukup kuat.

719
00:47:33,437 --> 00:47:37,524
Tak mustahil untuk hidup di angkasa.

720
00:47:37,983 --> 00:47:42,696
Semua organisma juga boleh bertahandalam mod seperti spora.

721
00:47:42,779 --> 00:47:46,450
Sebab manusia telahmenggali jauh ke dalam Bumi

722
00:47:46,533 --> 00:47:50,120
dan beberapa kilometer dalam Bumi

723
00:47:50,204 --> 00:47:54,791
mereka temui bakteria yang dijangkakanhidup selama berjuta tahun.

724
00:47:54,875 --> 00:47:59,505
Ia dapat bertahanpersekitaran yang perlahan.

725
00:47:59,588 --> 00:48:02,841
Awak tahu kenapa samibina kuil mereka di sini?

726
00:48:02,925 --> 00:48:05,302
Kuil ini didedikasikan untuk Shiva.

727
00:48:05,385 --> 00:48:09,765
Tak mungkin ia kebetulan dibina ditapak kawah akibat hentaman meteorit.

728
00:48:09,848 --> 00:48:14,394
Agak menarik memandangkan kuil inididedikasikan untuk Shiva dan Parvati.

729
00:48:14,478 --> 00:48:19,900
Ia kuil tantra, yang mewakili ciptaan.

730
00:48:19,983 --> 00:48:22,110
Shiva juga tuhan kemusnahan.

731
00:48:22,569 --> 00:48:25,072
Jadi, dalam mitos Hindu, ada pemahaman

732
00:48:25,155 --> 00:48:28,784
tentang kitaran ciptaandan kemusnahan alam semesta.

733
00:48:28,867 --> 00:48:32,704
Sesuai dengan kuil yang dibinadi tapak hentaman meteor,

734
00:48:32,788 --> 00:48:36,124
hentaman itu boleh memusnahkan hidupan,

735
00:48:36,208 --> 00:48:38,794
tetapi ia juga menghantarmolekul-molekul organik

736
00:48:38,877 --> 00:48:41,129
yang boleh menjadi benih awal kehidupan.

737
00:48:45,592 --> 00:48:50,180
<i>Ia disahkan melaluicara sama oleh seorang pertapa di sini.</i>

738
00:48:51,014 --> 00:48:56,645
<i>Jika manusia atau hidupan pupusdisebabkan perang atau meteorit,</i>

739
00:48:56,728 --> 00:49:01,108
<i>hidupan akan bermula semuladi tempat ini, di kawah ini.</i>

740
00:49:10,450 --> 00:49:14,663
<i>Kami menuju ke tempatbola api paling besar pernah jatuh.</i>

741
00:49:15,622 --> 00:49:19,084
<i>Ia di tempat dengan namayang sukar disebut,</i>

742
00:49:19,168 --> 00:49:22,629
<i>di pantai Semenanjung Yucatán di Mexico.</i>

743
00:49:24,882 --> 00:49:30,804
<i>Di sinilah tempat planet kita berdepanpengakhiran yang tak dapat dibayangkan.</i>

744
00:49:31,597 --> 00:49:34,850
<i>Sesuatu yang jatuh dari angkasa di sini</i>

745
00:49:34,933 --> 00:49:40,105
<i>mempunyai kekuatan beratus juta,mungkin beribu juta...</i>

746
00:49:40,189 --> 00:49:43,066
<i>daripada saiz bom atom di Hiroshima.</i>

747
00:49:44,610 --> 00:49:47,571
<i>Tiada apa di siniyang mengingatkan kepadanya.</i>

748
00:49:48,113 --> 00:49:51,992
<i>Hanya kebosanan yangmemberi kesan kepada seluruh hidupan.</i>

749
00:49:54,203 --> 00:50:00,292
<i>Chicxulub merupakan resort pantai terbiaryang sangat memilukan.</i>

750
00:51:12,489 --> 00:51:15,826
<i>Anjing-anjing di sini,sama seperti anjing lain di Bumi,</i>

751
00:51:15,909 --> 00:51:19,121
<i>terlalu dungu untuk faham</i>

752
00:51:19,204 --> 00:51:22,708
<i>yang tiga suku daripada semua spesiessudah pupus</i>

753
00:51:22,791 --> 00:51:25,627
<i>disebabkan kejadian yang berlaku di sini.</i>

754
00:51:31,550 --> 00:51:35,304
<i>Dinosaur cuma selamat di muzium tempatan.</i>

755
00:51:38,265 --> 00:51:42,477
<i>Matanya dibuat oleh manusia.Ia tak mengecam apa-apa.</i>

756
00:51:44,062 --> 00:51:46,690
<i>Hanya tapak kakinya saja yang asli,</i>

757
00:51:46,773 --> 00:51:50,527
<i>tapi ia tunjukkan yang iaberjalan, bukannya terbang.</i>

758
00:51:51,612 --> 00:51:54,781
<i>Ia tak sedar kepadakematian secara tiba-tiba.</i>

759
00:52:13,550 --> 00:52:15,928
Lokasi ini berada di tengah-tengah

760
00:52:16,011 --> 00:52:19,681
salah satu bencana alam geologiyang paling teruk dalam sejarah Bumi.

761
00:52:20,182 --> 00:52:24,436
Ia mengubah arah kehidupan di planet inidan tak boleh diubah semula.

762
00:52:24,520 --> 00:52:26,605
Sekitar 66 juta tahun lalu,

763
00:52:26,688 --> 00:52:29,066
ada asteroid,mungkin sepuluh kilometer panjang,

764
00:52:29,149 --> 00:52:34,029
meluru jatuh ke Bumi dengankelajuan 20 kilometer sesaat.

765
00:52:34,905 --> 00:52:37,574
Kesan hentaman sangat besar

766
00:52:37,658 --> 00:52:41,495
sehingga ia menghasilkan lubangdengan kedalaman 30 kilometer.

767
00:52:42,246 --> 00:52:44,373
Kawah yang terbentuk...

768
00:52:44,456 --> 00:52:49,670
sebesar 100 kilometer ke laut,dan 100 kilometer ke darat,

769
00:52:50,212 --> 00:52:54,508
dan suhu yang terbentukdi kerak bumi akibat hentaman

770
00:52:54,591 --> 00:52:59,805
mencairkan dan mengewapkankerak Bumi dan bola api itu.

771
00:53:00,597 --> 00:53:03,308
Gempa bumi sekuat 11 magnitud berlaku.

772
00:53:03,392 --> 00:53:07,938
Ia beratus kali lebih kuat daripadagempa bumi lain yang pernah berlaku.

773
00:53:08,021 --> 00:53:10,691
Tsunami mega, ombak setinggi 100 meter,

774
00:53:10,774 --> 00:53:14,152
memusnahkan pinggir pantailaut yang jauh,

775
00:53:14,236 --> 00:53:19,658
dan menghasilkan banyakdebu serta titisan leburan dan gas

776
00:53:19,741 --> 00:53:21,285
yang memenuhi atmosfera,

777
00:53:21,368 --> 00:53:25,998
dan ada bahan yang mencecahhalaju lepas dan memasuki ruang angkasa.

778
00:53:26,665 --> 00:53:31,044
Titisan lebur ini menghujanikawasan seluas 3,000 kilometer,

779
00:53:31,128 --> 00:53:34,214
mencetuskan ribut kebakaran di daratan.

780
00:53:34,298 --> 00:53:36,717
<i>Saya suka cara filemmenggambarkannya.</i>

781
00:53:36,800 --> 00:53:37,926
HARI TERAKHIR DINOSAUR

782
00:53:38,010 --> 00:53:40,012
<i>Lapan ratus kilometer dari tapak hentaman</i>

783
00:53:40,095 --> 00:53:41,805
<i>cahaya sangat terang</i>

784
00:53:41,889 --> 00:53:45,142
<i>menyebabkan daging Alamosaurusmenjadi lutsinar...</i>

785
00:53:47,811 --> 00:53:50,981
<i>...dan meninggalkankesan bayangnya di tanah.</i>

786
00:53:54,568 --> 00:53:57,154
<i>Cahaya terang menyelar bola matanya.</i>

787
00:53:57,237 --> 00:53:59,740
<i>Ia tak dapat melihat apa menuju kepadanya.</i>

788
00:54:00,741 --> 00:54:02,117
<i>Tetapi ia boleh merasainya.</i>

789
00:54:04,703 --> 00:54:06,622
Mamalia terselamat,

790
00:54:06,705 --> 00:54:10,125
dan ia mengambil kesempatandaripada peluang ekologi yang baru.

791
00:54:11,376 --> 00:54:14,796
Kita juga mungkin takkan wujud,spesies Homo sapiens

792
00:54:14,880 --> 00:54:17,382
jika bukan sebab hentaman besar itu.

793
00:54:18,967 --> 00:54:23,889
<i>Tiada sesiapa tahukewujudan kawah hentaman hingga 1970-an.</i>

794
00:54:24,431 --> 00:54:30,896
<i>Anomali graviti dan data lubangmendedahkan struktur dan saiz yang besar.</i>

795
00:54:31,688 --> 00:54:33,941
<i>Satu-satunya penyataan permukaan</i>

796
00:54:34,024 --> 00:54:38,654
<i>adalah gelung lubang air sukar difahamiyang dipanggil cenote.</i>

797
00:54:39,363 --> 00:54:42,449
<i>Ia merupakan gaung geologidisebabkan hentaman.</i>

798
00:54:43,617 --> 00:54:47,454
<i>Memandangkan tiadasungai dan tasik di Sempadan Yucatán,</i>

799
00:54:47,955 --> 00:54:51,208
<i>lubang air ini menarik perhatianorang Maya purba.</i>

800
00:54:52,543 --> 00:54:55,170
<i>Tanpa kehadiran cenote,</i>

801
00:54:55,254 --> 00:54:58,924
<i>pusat budaya Chichén Itzá initakkan dibina.</i>

802
00:54:59,007 --> 00:55:00,425
PIRAMID KUKULCÁNCHICHÉN ITZÁ

803
00:55:02,010 --> 00:55:05,639
<i>Mereka mewujudkan budaya majudengan sistem penulisan,</i>

804
00:55:05,722 --> 00:55:10,686
<i>astronomi dan seni bina piramid dan kuilyang tersergam dan bersejarah.</i>

805
00:55:20,404 --> 00:55:24,783
<i>Mereka juga membina balai cerapsebelum teleskop wujud.</i>

806
00:55:25,284 --> 00:55:28,287
<i>Mereka mengesankedudukan jasad cakerawala.</i>

807
00:55:29,746 --> 00:55:35,419
<i>Kalendar mereka lebih tepatberbanding kalendar lain pada zaman itu.</i>

808
00:55:37,588 --> 00:55:42,176
<i>Orang Maya sangat berminatdengan kematian dan alam akhirat.</i>

809
00:55:43,093 --> 00:55:48,140
<i>Dalam kepercayaan mereka,ada sembilan neraka dan 13 syurga.</i>

810
00:55:53,854 --> 00:55:56,648
<i>Berminat untuk melihat alam ghaib,</i>

811
00:55:56,732 --> 00:56:00,110
<i>kami menuruni cenote berhampiran.</i>

812
00:56:06,366 --> 00:56:07,951
FÁTIMA TEC POOLAHLI ARKEOLOGI GUA

813
00:56:08,035 --> 00:56:11,038
<i>Fátima Tec Pool,pakar gua dan ahli arkeologi,</i>

814
00:56:11,121 --> 00:56:14,374
<i>membawa kami ke kediaman Tuhan Hujan.</i>

815
00:56:17,503 --> 00:56:21,089
Cenote ini baru saja ditemui.

816
00:56:21,173 --> 00:56:24,801
Fátima, apa kaitan antara cenote,

817
00:56:24,885 --> 00:56:28,472
gua ini, dengan ritualdan kepercayaan orang Maya?

818
00:56:29,556 --> 00:56:32,309
Tempat ini menarikkerana kita boleh nampak

819
00:56:32,392 --> 00:56:36,021
konsep air dan gua bergabung.

820
00:56:36,605 --> 00:56:39,024
Orang Maya gunakan ruang iniuntuk lakukan ritual.

821
00:56:39,566 --> 00:56:45,656
Di dalam, awak akan nampak dinding yangtunjukkan orang Maya buat penghijrahan

822
00:56:45,739 --> 00:56:47,783
untuk melalui dinding-dinding suci ini.

823
00:56:47,866 --> 00:56:50,077
- Kita boleh masuk?- Sudah tentu, ayuh.

824
00:56:58,585 --> 00:57:01,004
Gua ini dianggap sebagailaluan masuk ke alam ghaib

825
00:57:01,588 --> 00:57:06,510
dan kita boleh lihatbagaimana mereka gunakan bentuk asal gua,

826
00:57:06,593 --> 00:57:09,596
untuk lakukanritual menyimpan sisa manusia,

827
00:57:09,680 --> 00:57:13,809
mungkin nenek moyang keluarga Maya.

828
00:57:13,892 --> 00:57:17,396
- Mereka dari era mana?- Mungkin Praklasik.

829
00:57:19,648 --> 00:57:22,734
Kita juga boleh nampak pintu gerbang ini.

830
00:57:22,818 --> 00:57:24,987
Ia akan bawa kita jauh lebih dalam.

831
00:57:26,113 --> 00:57:29,283
Ada satu lagi yang menarik...

832
00:57:35,205 --> 00:57:37,040
Tulang jari manusia.

833
00:57:38,083 --> 00:57:42,087
Dibenamkan di dinding ini.

834
00:57:42,171 --> 00:57:47,050
Boleh nampak abu jika lihat lebih dekat,mungkin ia dijadikan seperti rumah mayat,

835
00:57:47,676 --> 00:57:50,679
sebelum dimasukkan dalam dinding.

836
00:57:50,762 --> 00:57:53,682
Adakah selamatuntuk manusia masuk alam ghaib,

837
00:57:53,765 --> 00:57:55,058
untuk ke rumah Tuhan?

838
00:57:55,142 --> 00:57:56,894
Ya, sudah tentu!

839
00:58:14,203 --> 00:58:18,040
<i>Kami melawat sewaktuHari Kematian Mexico.</i>

840
00:58:18,790 --> 00:58:21,502
<i>Bagi orang Maya,kematian adalah obsesi.</i>

841
00:58:22,461 --> 00:58:26,507
<i>Ada banyak kerawangyang dipenuhi tengkorak.</i>

842
00:58:39,853 --> 00:58:42,481
<i>Mérida, pusat tanah perkuburan.</i>

843
00:58:43,023 --> 00:58:46,652
<i>Semuanya dalam perimeter kawah Chicxulub.</i>

844
00:58:49,404 --> 00:58:52,950
<i>Orang yang sudah mati bangkit dari kuburdan sertai orang yang masih hidup.</i>

845
01:01:08,836 --> 01:01:14,883
TAMAN CASTEL GANDOLFOKEDIAMAN MUSIM PANAS PAUS

846
01:01:23,934 --> 01:01:25,811
<i>Kami berada di taman yang tenang</i>

847
01:01:25,894 --> 01:01:29,731
<i>yang juga kediaman musim panas paus,Castel Gandolfo.</i>

848
01:01:30,148 --> 01:01:33,861
<i>Tetapi, ada kajian sains yang seriussedang dilakukan di sini.</i>

849
01:01:35,112 --> 01:01:41,368
<i>Ada balai cerap astronomi yang terkenaldisebabkan peta cakerawala bergambar.</i>

850
01:01:42,786 --> 01:01:48,292
<i>Di sebelah kediaman ini, terletak kawahgunung berapi menggerunkan, Tasik Albano.</i>

851
01:01:51,128 --> 01:01:55,424
<i>Pengarah balai cerap ialahJesuit, Saudara Guy Consolmagno.</i>

852
01:01:55,507 --> 01:01:57,676
SAUDARA GUY CONSOLMAGNO, SJSAINTIS PLANET

853
01:01:57,759 --> 01:02:00,971
<i>Dia merupakan antara cendekiawan pentingdalam sains meteor.</i>

854
01:02:01,972 --> 01:02:05,267
Saudara Guy,di tengah Balai Cerap Vatican

855
01:02:05,350 --> 01:02:07,352
ada koleksi meteorit yang hebat.

856
01:02:07,436 --> 01:02:09,188
Koleksi bersejarah.

857
01:02:09,271 --> 01:02:10,439
Saya rasa begitu.

858
01:02:10,522 --> 01:02:13,567
Sudah hampir 30 tahunsaya mengusahakannya.

859
01:02:13,650 --> 01:02:15,569
Itu sebabnya awak datang ke sini?

860
01:02:15,652 --> 01:02:17,613
Saya tak pilih untuk datang ke sini.

861
01:02:17,696 --> 01:02:20,282
Saya lakukannya dengan ikrar ketaatan.

862
01:02:20,365 --> 01:02:23,202
Saya menjadi saintiskemudian menyertai Jesuit

863
01:02:23,285 --> 01:02:26,955
dan terfikir saya akan mengajardi sekolah, mungkin di Georgetown.

864
01:02:27,039 --> 01:02:30,751
Tetapi disebabkan ketaatanmereka arahkan saya datang ke Rom,

865
01:02:30,834 --> 01:02:34,087
makan makanan terukdan melihat pemandangan yang menyeksa.

866
01:02:34,171 --> 01:02:37,424
Memang ada beribu koleksi meteorit.

867
01:02:37,508 --> 01:02:39,968
Mereka tak tahu ada meteorit di sini.

868
01:02:40,052 --> 01:02:43,138
Mereka tak tahukepakaran saya adalah meteorit.

869
01:02:43,222 --> 01:02:46,099
Ia kebetulan yang sudah ditakdirkan.

870
01:02:46,183 --> 01:02:48,644
Memang hebat apabila kami ada meteorit,

871
01:02:48,727 --> 01:02:53,023
kami ada sesuatu dari angkasa lepasyang melawat kita di Bumi

872
01:02:53,106 --> 01:02:55,400
dan kita tahu ia bukan dari Bumi,

873
01:02:55,484 --> 01:02:58,403
secara kimianya ia diperbuatdaripada bahan yang berbeza,

874
01:02:58,487 --> 01:03:01,073
ia telah terbentuksejak 4.5 bilion tahun lalu.

875
01:03:01,156 --> 01:03:04,243
Kemampuan kita untukmemahami semua ini

876
01:03:04,326 --> 01:03:05,994
adalah keajaiban.

877
01:03:06,703 --> 01:03:11,166
Awak rasa ia munasabahada hidupan lain di alam semesta,

878
01:03:11,250 --> 01:03:14,253
hidupan di Bumimungkin berasal dari tempat lain?

879
01:03:14,336 --> 01:03:17,381
Tak mustahil. Entahlah. Saya tiada data.

880
01:03:17,464 --> 01:03:19,675
Kadangkala ada yang bertanyakepada saya,

881
01:03:19,758 --> 01:03:22,219
adakah saya percaya adakehidupan lain di alam semesta ini?

882
01:03:22,302 --> 01:03:24,429
Saya rasa itu cara yang betuluntuk bertanya.

883
01:03:24,513 --> 01:03:27,850
Ia melibatkan kepercayaan.Saya tiada data.

884
01:03:28,559 --> 01:03:30,644
Tetapi jika awak jumpa saya,sebagai saintis,

885
01:03:30,727 --> 01:03:32,771
dan cakap awak mahukan sumberuntuk mencari hidupan,

886
01:03:32,855 --> 01:03:35,148
dan awak ada projek yang hebat,saya akan cakap, "Lakukannya."

887
01:03:35,232 --> 01:03:37,150
Sebaliknya, jika awak cakapawak mahu mengkaji

888
01:03:37,234 --> 01:03:39,820
orang hijau kecilyang keluar dari objek terbang,

889
01:03:39,903 --> 01:03:42,322
saya tak pastijika saya akan beri galakan.

890
01:03:42,406 --> 01:03:47,035
Tetapi jika orang hijau itu datangke Bumi, awak mahu membaptisnya?

891
01:03:47,452 --> 01:03:48,745
Jika ia mahu.

892
01:03:50,831 --> 01:03:54,835
<i>Saudara Guy menjemput kamimelihat teleskop bersejarah.</i>

893
01:03:54,918 --> 01:03:57,588
...ia digunakan untukmengambil gambar seluruh langit

894
01:03:57,671 --> 01:03:59,298
dan membuat peta bergambar.

895
01:03:59,798 --> 01:04:02,801
Kenapa sepanjang sejarahdan di seluruh dunia

896
01:04:02,885 --> 01:04:06,597
manusia fikir syurga ada di atas sana?

897
01:04:07,973 --> 01:04:09,641
Entahlah, tapi ia memang benar.

898
01:04:09,725 --> 01:04:11,518
Ada banyak bahasa

899
01:04:11,602 --> 01:04:14,605
dengan perkataan "langit" dan"syurga" ialah perkataan sama.

900
01:04:15,939 --> 01:04:17,149
Saya fikir...

901
01:04:17,232 --> 01:04:20,611
dan mungkin orang profesionalboleh beri jawapan lebih bagus...

902
01:04:20,694 --> 01:04:24,364
saya cuma boleh fikirkan,jika pandang bintang

903
01:04:24,448 --> 01:04:29,745
ia buat kita rasa kerdil,perasaan yang kita perlukan

904
01:04:29,828 --> 01:04:32,623
untuk bersedia bertemu Tuhan.

905
01:04:33,790 --> 01:04:35,918
Sewaktu melihat tahi bintang hari ini,

906
01:04:36,001 --> 01:04:40,088
bagi awak ia fakta saintifik yang menarik,atau awak berasa kagum?

907
01:04:40,172 --> 01:04:42,299
Ya. Kedua-duanya.

908
01:04:43,634 --> 01:04:48,055
Sebenarnya, rasanya sebab saya tahutentang sains dan saya jadi lebih kagum.

909
01:04:48,805 --> 01:04:51,558
Ia berbeza apabila katakan,"Cahaya itu cantik."

910
01:04:51,642 --> 01:04:52,935
Ia juga berbeza apabila cakap,

911
01:04:53,018 --> 01:04:55,562
"Saya tahu elemenyang menghasilkan cahaya itu.

912
01:04:55,646 --> 01:04:57,773
Saya tahu kenapa warnanya begitu.

913
01:04:57,856 --> 01:05:00,817
Saya tahu apa saya bolehbelajar daripadanya.

914
01:05:00,901 --> 01:05:03,612
Saya harap ada kamera yang merakamnyasupaya saya boleh ukurnya,

915
01:05:03,695 --> 01:05:06,073
bukan hanya, 'Ia cantik,'

916
01:05:06,156 --> 01:05:10,285
tetapi juga, 'Ia beritahu sayasesuatu tentang debu daripada komet.'

917
01:05:10,369 --> 01:05:15,040
Awan debu meninggalkan kometyang Bumi berputar mengelilinginya,

918
01:05:15,123 --> 01:05:17,709
dan seperti emping saljiyang jatuh di cermin depan kenderaan,

919
01:05:17,793 --> 01:05:21,880
cahayanya memasuki atmosfera kita."

920
01:05:22,840 --> 01:05:27,344
Semua itu menambah kegembiraan.Ia tak merampasnya.

921
01:05:27,427 --> 01:05:31,223
Ia buat minda berfikir tentangdinamik aturan pengetahuan berbeza,

922
01:05:31,306 --> 01:05:35,352
rasional dan puitis,imaginasi dan kebijaksanaan.

923
01:05:35,435 --> 01:05:39,523
Saya rasa awak menggabungkanproses pemikiran yang sama

924
01:05:39,606 --> 01:05:43,902
untuk menghadapi jirimyang sangat luas, alam semesta,

925
01:05:43,986 --> 01:05:46,530
dan jirim yang sangat intim, jiwa.

926
01:05:47,406 --> 01:05:50,742
Awak perlukan kedua-duanya.

927
01:05:51,159 --> 01:05:52,911
Tak boleh lakukan sains...

928
01:05:52,995 --> 01:05:55,080
Awak takkan mahu lakukan sains

929
01:05:55,163 --> 01:06:00,002
jika awak tiada rasa kagum,tiada rasa ingin tahu.

930
01:06:00,752 --> 01:06:04,506
Awak takkan percayakepada pencipta, Tuhan,

931
01:06:04,590 --> 01:06:07,301
tanpa merasai kewujudan.

932
01:06:07,759 --> 01:06:09,970
Jika tidak, apa gunanya percaya?

933
01:06:11,138 --> 01:06:14,516
Awak ada menggambarkanperasaan melihat Komet West pada 70-an,

934
01:06:14,600 --> 01:06:16,268
semasa jadi pelajar graduan.

935
01:06:16,351 --> 01:06:20,647
Awak cakap, "Ia mengagumkan?Tak, ia menakutkan."

936
01:06:20,731 --> 01:06:23,442
Awak cakap ia buat awakrasa sangat takut. Kenapa?

937
01:06:24,651 --> 01:06:26,695
Di langit, ada komet

938
01:06:26,778 --> 01:06:30,282
yang nampak seperti semuagambar komet yang awak pernah lihat.

939
01:06:30,365 --> 01:06:33,619
Sesuatu yang awak fikirhanya wujud dalam gambar.

940
01:06:33,702 --> 01:06:35,245
Ia tak sepatutnya berada di sini.

941
01:06:35,329 --> 01:06:37,289
Ia besar. Ia menakutkan.

942
01:06:37,372 --> 01:06:40,042
Ia tiada di sini semalam,dan, "Apa yang berlaku?"

943
01:06:41,001 --> 01:06:44,755
Kemudian awak faham kenapaorang purba menganggap

944
01:06:44,838 --> 01:06:50,135
sebagai petanda sesuatuyang sangat menakutkan dan berbeza.

945
01:06:50,802 --> 01:06:55,349
Bagaimana reaksi gerejajika teleskop NASA mengesan

946
01:06:55,432 --> 01:06:59,311
objek yang sangat berbahaya berhampiranBumi meluncur laju ke arah kita?

947
01:06:59,937 --> 01:07:03,815
Saya akan jujur. Kami akan berdoa.Apa lagi boleh dibuat?

948
01:07:08,111 --> 01:07:10,781
<i>Saya mahu tunjukkan petikan filem</i>

949
01:07:10,864 --> 01:07:13,742
<i>di mana ketakutan fizikaldan ketakutan kewujudan</i>

950
01:07:13,825 --> 01:07:16,912
<i>adalah ketakutan yang penonton cari.</i>

951
01:07:17,371 --> 01:07:19,164
<i>Ia dihasilkan dengan baik.</i>

952
01:07:54,116 --> 01:07:56,785
<i>Selain daripada doa Saudara Guy,</i>

953
01:07:56,869 --> 01:07:59,913
<i>ada langkah praktikal yang telah diambil.</i>

954
01:08:00,497 --> 01:08:02,457
<i>Kami berada di Pan-STARRS...</i>

955
01:08:02,541 --> 01:08:04,418
BALAI CERAP PAN-STARRSHALEAKALA, HAWAII

956
01:08:04,501 --> 01:08:07,963
<i>...Teleskop Survei Panoramikdan Sistem Respons Pantas,</i>

957
01:08:08,046 --> 01:08:11,633
<i>yang terletak di Pulau Maui, Hawaii.</i>

958
01:08:11,717 --> 01:08:13,886
Okey, brek dilepaskan.

959
01:08:13,969 --> 01:08:15,554
DONNA ROHRERJURUTEKNIK TELESKOP PAN-STARRS

960
01:08:15,637 --> 01:08:17,639
Bersedia, semua. Saya akan turunkannya.

961
01:08:17,723 --> 01:08:21,602
<i>Ini salah satu teleskopsemasa diselenggara.</i>

962
01:08:44,582 --> 01:08:46,417
Saya rasa kita gunakannya.

963
01:08:46,502 --> 01:08:48,962
- Ya. Saya akan cuba.- Okey.

964
01:08:49,046 --> 01:08:50,339
PUSAT OPERASI PAN-STARRS

965
01:08:52,424 --> 01:08:54,676
<i>Dr. Joanna Bulgerbertanggungjawab...</i>

966
01:08:54,760 --> 01:08:56,470
JOANNA BULGERINSTITUT ASTRONOMI, HAWAII

967
01:08:56,553 --> 01:08:58,596
<i>...untuk menjaga keselamatan manusia.</i>

968
01:09:01,850 --> 01:09:04,895
<i>Begitu juga rakan sekerjanya,Dr. Mark Willman.</i>

969
01:09:05,812 --> 01:09:09,066
<i>Melihat wajah mereka sajasudah cukup berikan kita keyakinan.</i>

970
01:09:09,149 --> 01:09:10,901
MARK WILLMANINSTITUT ASTRONOMI, HAWAII

971
01:09:14,071 --> 01:09:17,448
<i>Kami dibenarkanmengganggu kawalan malam mereka.</i>

972
01:09:17,533 --> 01:09:19,868
- Selamat malam.- Clive, hei.

973
01:09:19,952 --> 01:09:22,371
- Saya jumpa awak. Pengawal malam.- Apa khabar?

974
01:09:22,453 --> 01:09:24,997
- Mari. Duduklah.- Duduklah.

975
01:09:25,624 --> 01:09:30,546
Membantu melindungi kami daripada batuanangkasa lepas yang mungkin menyerang.

976
01:09:30,629 --> 01:09:32,840
Kami cuma memerhati,tapi kami ada syot dekat

977
01:09:32,923 --> 01:09:34,800
kerana kelembapan semakin tinggi.

978
01:09:34,883 --> 01:09:37,051
Ia pada tahap 90 peratus sekarang.

979
01:09:37,135 --> 01:09:39,680
dan kami perlukan 85 peratus sajauntuk melindungi cermin.

980
01:09:39,763 --> 01:09:42,057
Kami tak mahu buat cermin lembap.

981
01:09:42,140 --> 01:09:45,560
Bagaimana awak berkomunikasidengan pengawal di teleskop?

982
01:09:45,644 --> 01:09:49,398
Sebenarnya kami pengawalnya.

983
01:09:49,481 --> 01:09:52,317
Tiada sesiapa di puncak.Ia pemerhatian dari jauh sekarang.

984
01:09:52,401 --> 01:09:54,945
Perlu memandu hingga ke puncakadalah cara lama.

985
01:09:55,028 --> 01:09:56,488
Ketinggiannya 3,000 meter,

986
01:09:56,572 --> 01:09:59,157
jadi lebih selesaberada di ketinggian 610 meter.

987
01:10:00,659 --> 01:10:01,952
Apa yang ada di sini?

988
01:10:02,035 --> 01:10:04,371
Skrin ini tunjukkan langit malam.

989
01:10:04,454 --> 01:10:06,039
Ya, ini peta langit.

990
01:10:06,123 --> 01:10:08,166
Boleh nampak zenit.

991
01:10:08,250 --> 01:10:10,752
Ia di bahagian atas. Ini pula teleskop.

992
01:10:11,879 --> 01:10:15,007
Ini pula sasaranyang kami perlu perhatikan.

993
01:10:15,090 --> 01:10:16,842
Kami ambil kira-kira 60 imej,

994
01:10:16,925 --> 01:10:21,805
dan ada empat imejtempat sama di langit.

995
01:10:21,889 --> 01:10:24,808
Jadi kami ada filem kecil,filem empat imej.

996
01:10:24,892 --> 01:10:27,019
Dengan cara itu kami akan nampaksasaran bergerak.

997
01:10:27,102 --> 01:10:29,146
Awak ada kamerayang paling besar di Bumi.

998
01:10:29,229 --> 01:10:30,480
- Betul?- Betul.

999
01:10:30,564 --> 01:10:31,982
Saya ada kamera 12-megapiksel.

1000
01:10:32,065 --> 01:10:34,151
- Dua belas megapiksel?- Kamera awak berapa megapiksel?

1001
01:10:34,234 --> 01:10:37,321
Kamera kami satu bilion piksel

1002
01:10:37,404 --> 01:10:40,282
jadi ia lebih besar

1003
01:10:40,365 --> 01:10:44,328
berbanding kamera pengguna.

1004
01:10:46,496 --> 01:10:48,957
Kenapa dengan imej ini?

1005
01:10:49,041 --> 01:10:51,043
- Pikselnya tatasusun sendiri?- Ya, betul.

1006
01:10:51,126 --> 01:10:53,337
Ini imej mentah yang kami ambil.

1007
01:10:53,420 --> 01:10:56,215
Ini pendedahan 45 saat.

1008
01:10:56,298 --> 01:11:01,053
Awak boleh lihat sendiri saiz kamera.

1009
01:11:02,346 --> 01:11:05,724
Kami dapat medan pandang tiga darjah,

1010
01:11:05,807 --> 01:11:08,352
sekitar tujuh darjah persegi di langit.

1011
01:11:08,936 --> 01:11:11,355
Kamera itu merangkumi

1012
01:11:11,438 --> 01:11:16,026
tatasusun lapan kali lapanperanti pengecas gandingan.

1013
01:11:16,527 --> 01:11:19,404
Kita boleh klik pada salah satu imej.

1014
01:11:19,488 --> 01:11:21,198
- Imej ini.- Apa itu?

1015
01:11:21,281 --> 01:11:23,325
- Itu meteor?- Ini?

1016
01:11:23,408 --> 01:11:27,287
Bukan. Ini dua satelityang dirakam pada medan pandang kami.

1017
01:11:27,704 --> 01:11:29,873
Kerja ini memuaskan sebab...

1018
01:11:32,417 --> 01:11:36,004
kami tak nak pupus seperti dinosaur...

1019
01:11:36,088 --> 01:11:38,173
jadi berbaloi mengawasi semua ini.

1020
01:11:38,257 --> 01:11:43,345
Walaupun tiada kemungkinan meteor besarakan menghentam dalam masa terdekat.

1021
01:11:44,096 --> 01:11:47,140
Tetapi ia akan ada suatu masa nanti,

1022
01:11:47,224 --> 01:11:49,309
jadi kami akan memerhatikannya.

1023
01:11:50,769 --> 01:11:53,272
Saya boleh tidur nyenyak pada waktu malam

1024
01:11:53,355 --> 01:11:56,650
memandangkan saya tahu sentiasa adaorang bekerja syif malam

1025
01:11:56,733 --> 01:12:00,112
yang memerhatikan bola api. Ia hebat.

1026
01:12:00,195 --> 01:12:02,322
Setiap hari. Betul. Setiap malam.

1027
01:12:02,406 --> 01:12:04,658
Terima kasih kerana melindungi kami.

1028
01:12:05,284 --> 01:12:07,369
- Sama-sama. Kami berbesar hati.- Ya.

1029
01:12:07,953 --> 01:12:12,040
<i>Gambar langit malamdianalisis oleh Dr. Rob Weryk...</i>

1030
01:12:12,124 --> 01:12:13,917
ROB WERYKINSTITUT ASTRONOMI, HAWAII

1031
01:12:14,001 --> 01:12:16,211
<i>...penyelidik pertahanan planetdari Kanada.</i>

1032
01:12:17,462 --> 01:12:20,299
Saya tak percaya ini kali pertamaawak datang ke teleskop ini.

1033
01:12:20,382 --> 01:12:23,677
Ya, biasanya saya fokus padamenganalisis data, menilai ancaman.

1034
01:12:23,760 --> 01:12:25,679
Gembira rasanya berpeluangmelihat Teleskop.

1035
01:12:25,762 --> 01:12:29,057
Rasa seperti bertemusaudara yang tak pernah ditemui.

1036
01:12:29,141 --> 01:12:30,517
Betul.

1037
01:12:30,601 --> 01:12:33,979
Ia dibuka selama sejam setengahpada tengah malam.

1038
01:12:34,062 --> 01:12:36,398
Kami akan memeriksa datapada waktu pagi.

1039
01:12:36,481 --> 01:12:38,901
Saya jumpa enam objek yang mengancam.

1040
01:12:38,984 --> 01:12:40,277
"Kami" ialah "awak." Awak yang temuinya.

1041
01:12:40,360 --> 01:12:42,070
Ya. Maksud saya, ia usaha pasukan,

1042
01:12:42,154 --> 01:12:43,822
tapi saya yang menilainya, jadi...

1043
01:12:43,906 --> 01:12:46,283
Apa objek paling menarikyang awak pernah jumpa?

1044
01:12:46,366 --> 01:12:49,369
Objek paling menarik kami pernahjumpa dikenali sebagai 'Oumuamua.

1045
01:12:49,453 --> 01:12:51,330
Ia komet antara bintang pertama.

1046
01:12:51,413 --> 01:12:53,707
Ia komet yang datangdari luar sistem solar kita.

1047
01:12:53,790 --> 01:12:56,335
Ia kali pertama kami lihatobjek begitu. Ya.

1048
01:12:56,418 --> 01:12:57,586
'Oumuamua?

1049
01:12:57,669 --> 01:12:59,880
'Oumuamua.Ia sebenarnya perkataan Hawaii.

1050
01:12:59,963 --> 01:13:01,965
Ia bermaksud"utusan pertama dari jauh." Ya.

1051
01:13:02,049 --> 01:13:03,050
Okey.

1052
01:13:03,759 --> 01:13:05,844
Ia sebenarnya proses dua langkah.

1053
01:13:05,928 --> 01:13:09,306
Perisian komputer tak sempurna,dan masih perlukan penilaian manual,

1054
01:13:09,389 --> 01:13:10,849
dan itulah tugas saya.

1055
01:13:10,933 --> 01:13:14,478
Tugas utama saya adalah menilaisemua pengesanan waktu malam.

1056
01:13:14,561 --> 01:13:16,313
Jika ancaman sebenar,

1057
01:13:16,396 --> 01:13:20,400
ia akan muncul sama adadalam bentuk titik atau objek menyeret.

1058
01:13:20,484 --> 01:13:22,653
Awak orang pertama yang melihatnya?

1059
01:13:22,736 --> 01:13:25,322
Ya. Sementara pemerhati lainmengumpul data,

1060
01:13:25,405 --> 01:13:28,492
saya sebenarnya orang pertamadi Bumi yang menilai dan melihatnya,

1061
01:13:28,575 --> 01:13:30,452
dan laporan saya akan memberi amaran

1062
01:13:30,536 --> 01:13:32,871
jika ada objek yang berbahayamenuju ke arah Bumi.

1063
01:13:34,498 --> 01:13:37,543
<i>Amaran itu akan dihantar kepada</i>

1064
01:13:37,626 --> 01:13:41,255
<i>Pejabat PenyelarasanPertahanan Planet NASA.</i>

1065
01:13:42,089 --> 01:13:44,132
<i>Tak ramai yang tahu kewujudannya.</i>

1066
01:13:44,216 --> 01:13:45,801
PEJABAT PENYELARASAN PERTAHANAN PLANET

1067
01:13:45,884 --> 01:13:48,887
<i>Dr. Kelly Fast, ahli astronomi,yang bertanggungjawab di sini.</i>

1068
01:13:48,971 --> 01:13:49,972
KELLY FASTAHLI ASTRONOMI

1069
01:13:50,347 --> 01:13:52,516
Saya dengar awak gambarkan asteroid

1070
01:13:52,599 --> 01:13:54,101
sebagai perosak sistem solar.

1071
01:13:54,184 --> 01:13:55,769
Kenapa awak gelarkan begitu?

1072
01:13:56,478 --> 01:14:01,108
Ahli astronomi yang memerhatikansesuatu selain daripada asteroid,

1073
01:14:02,192 --> 01:14:03,652
mereka mungkin sedangmemerhatikan sasaran,

1074
01:14:03,735 --> 01:14:08,031
dan asteroid akan mengganggu pandanganapa saja yang mereka sedang perhatikan.

1075
01:14:08,115 --> 01:14:11,118
Saya rasa daripada sudut pandangan itu,jika awak memerhatikan yang lain,

1076
01:14:11,201 --> 01:14:13,412
ia adalah perosak sistem solar.

1077
01:14:14,121 --> 01:14:15,873
Daripada pandangan kami di NASA,

1078
01:14:15,956 --> 01:14:20,586
ia hebat untuk sains,untuk sasaran kapal angkasa.

1079
01:14:20,669 --> 01:14:22,421
Tetapi kami juga perlu perhatikannya,

1080
01:14:22,504 --> 01:14:27,009
kerana ia berbahaya apabila ada dua objekberada di ruang yang sama pada masa sama.

1081
01:14:27,092 --> 01:14:30,804
Kami mahu tahu jika salah satu daripadanyaakan bersilang dengan orbit Bumi

1082
01:14:30,888 --> 01:14:33,307
sewaktu Bumi berada di kedudukan sama.

1083
01:14:33,390 --> 01:14:35,976
Ada debu yang selalumemasuki atmosfera Bumi.

1084
01:14:36,059 --> 01:14:37,936
Kami melihat tahi bintang,

1085
01:14:38,020 --> 01:14:39,980
ia cuma debu yang terbakar di atmosfera.

1086
01:14:40,063 --> 01:14:43,025
Tetapi apabila ada sesuatuyang lebih besar,

1087
01:14:43,108 --> 01:14:45,903
apabila saiznya sama seperti asteroid...

1088
01:14:47,070 --> 01:14:49,865
Atmosfera Bumi memang bagusdalam pembakaran,

1089
01:14:49,948 --> 01:14:52,159
tetapi akhirnya ia terlalu besaruntuk atmosfera membakarnya.

1090
01:14:52,242 --> 01:14:55,454
Chelyabinsk, 20 meter. Kemusnahan berlaku.

1091
01:14:56,246 --> 01:14:58,707
Tunguska, Siberia, pada 1908.

1092
01:14:58,790 --> 01:15:02,002
Ia mungkin asteroid sebesar 40 meter.

1093
01:15:04,379 --> 01:15:08,342
<i>Lapan puluh juta pokokmusnah disebabkan hentaman itu.</i>

1094
01:15:08,425 --> 01:15:13,096
<i>Tetapi langsung tak pernah temuiwalaupun sebutir bijian asteroid.</i>

1095
01:15:16,225 --> 01:15:19,937
Pertahanan? Apa kita boleh buatjika asteroid besar menuju ke Bumi?

1096
01:15:20,020 --> 01:15:21,980
Apa kita boleh buat tentangnya?

1097
01:15:22,064 --> 01:15:24,691
Ya, pertahanan terbaik adalah bersedia.

1098
01:15:24,775 --> 01:15:26,652
Jadi mencarinya terlebih dahulu...

1099
01:15:26,735 --> 01:15:29,363
Awak takkan tahu cara untukbertahan sebelum temuinya.

1100
01:15:29,446 --> 01:15:31,490
Jadi, itu yang utama.

1101
01:15:31,573 --> 01:15:34,076
Ia akan dilakukandengan tinjauan peranti Bumi.

1102
01:15:34,535 --> 01:15:36,203
Jika bayangkannya begini,

1103
01:15:36,286 --> 01:15:37,120
ada Matahari,

1104
01:15:37,204 --> 01:15:39,957
ada Bumi dan planet lainyang mengelilingi Matahari,

1105
01:15:40,040 --> 01:15:41,208
seperti litar lumba.

1106
01:15:41,291 --> 01:15:44,169
Kemudian ada asteroidmengelilingi Matahari di litar lumba.

1107
01:15:44,253 --> 01:15:47,005
Berkali-kali ia mungkin beradadekat dengan satu sama lain.

1108
01:15:47,089 --> 01:15:49,925
Malah selalu ada situasi "menghampiri,"

1109
01:15:50,008 --> 01:15:53,011
apabila asteroid mendekati Bumi.

1110
01:15:53,095 --> 01:15:56,390
Dekat itu bermaksud 400,000 kilometer.

1111
01:15:56,849 --> 01:15:58,517
Tetapi bayangkan ia sangat besar.

1112
01:15:58,600 --> 01:16:02,062
Ia asteroid yang sangat besardan awak tak ada banyak masa.

1113
01:16:02,688 --> 01:16:06,233
Ada filem yang tunjukkan ia meletup.

1114
01:16:06,316 --> 01:16:09,361
Tak semestinya perlu buat begitu.Masih perlukan daya yang bagus.

1115
01:16:09,444 --> 01:16:12,823
Boleh gunakan peranti letupan nuklear

1116
01:16:12,906 --> 01:16:14,283
yang digunakan dalam beberapa filem.

1117
01:16:14,366 --> 01:16:18,245
Tetapi rancangannya ialah meletupkannyadi sebelah asteroid,

1118
01:16:18,328 --> 01:16:23,375
dan tenaga daripada letupan ituboleh menyinari permukaan,

1119
01:16:23,458 --> 01:16:26,211
dan bahan yang meletupkanpermukaan asteroid

1120
01:16:26,295 --> 01:16:28,297
akan menolaknya ke arah lain

1121
01:16:30,340 --> 01:16:32,593
<i>Pendekatan lebih lembut, tak agresif...</i>

1122
01:16:32,676 --> 01:16:34,052
ASTEROID RYUGU, SAIZ SATU KILOMETER

1123
01:16:34,136 --> 01:16:38,307
<i>...sebenarnya dilakukan olehkapal angkasa Jepun kepada Asteroid Ryugu.</i>

1124
01:16:39,391 --> 01:16:41,602
<i>Betapa kecilnya saiz asteroid itu</i>

1125
01:16:41,685 --> 01:16:46,815
<i>boleh dilihat daripada bayang-bayang yangkapal angkasa tunjukkan pada permukaan.</i>

1126
01:16:49,651 --> 01:16:53,906
<i>Graviti yang minimumsehingga pendaratan paling lembut</i>

1127
01:16:53,989 --> 01:16:58,702
<i>menyebabkan banyak serpihantercampak ke dalam ruang angkasa.</i>

1128
01:17:00,621 --> 01:17:03,749
<i>Kita boleh melihatasal usul meteorit di sini.</i>

1129
01:17:05,042 --> 01:17:08,962
<i>Kapal angkasa itusudah dalam perjalanan pulang ke Bumi,</i>

1130
01:17:09,046 --> 01:17:12,799
<i>membawa satu gram serpihanyang diambil daripada asteroid.</i>

1131
01:17:13,842 --> 01:17:18,138
<i>Tetapi untuk spesimen lebih besar,Antartika adalah tempatnya.</i>

1132
01:17:21,767 --> 01:17:25,062
<i>Bukan bermaksud lebih banyakbatuan yang jatuh di sini.</i>

1133
01:17:25,812 --> 01:17:31,401
<i>Ia lebih mudah kelihatan pada glasieryang menutup hampir seluruh benua</i>

1134
01:17:31,485 --> 01:17:34,571
<i>yang lebih luas daripada Amerika Syarikat.</i>

1135
01:17:35,989 --> 01:17:41,078
<i>Kami dijemput untuk menyertai pemburuanoleh saintis Korea Selatan.</i>

1136
01:17:41,745 --> 01:17:44,498
<i>Stesen mereka yang bernama Jang Bogo...</i>

1137
01:17:44,581 --> 01:17:45,832
STESEN JANG BOGOANTARTIKA

1138
01:17:45,916 --> 01:17:49,837
<i>...di pantai Timur Antartikamenempatkan kira-kira 50 penghuni.</i>

1139
01:17:53,048 --> 01:17:57,052
<i>Musim panas selatanberlaku selama hampir lima bulan,</i>

1140
01:17:57,469 --> 01:18:00,013
<i>dengan Matahari tak pernah terbenam.</i>

1141
01:18:03,183 --> 01:18:06,895
<i>Di dalamnya lebih luasdaripada yang kami jangkakan.</i>

1142
01:18:08,522 --> 01:18:13,610
<i>Hanya beberapa kilometer dari situ,enam peserta ekspedisi terakhir Scott</i>

1143
01:18:13,694 --> 01:18:19,825
<i>yang bertahan mengharungi musim sejukdi gua salji sedalam tiga meter.</i>

1144
01:18:20,659 --> 01:18:23,620
<i>Mereka kebuluran, kesejukandan berada dalam keadaan kotor,</i>

1145
01:18:23,704 --> 01:18:28,417
<i>bertahan dengan daging anjing lautdan makan sekeping biskut sehari.</i>

1146
01:18:29,418 --> 01:18:31,837
<i>Daripada diaripeserta ekspedisi Scott itu,</i>

1147
01:18:31,920 --> 01:18:37,634
<i>kita tahu mereka impikankeselesaan yang sudah hilang.</i>

1148
01:18:37,718 --> 01:18:42,014
<i>Hanya seorang yang berjaya makan,</i>

1149
01:18:42,097 --> 01:18:45,767
<i>dan disebabkan itu,rakan sepasukan membencinya.</i>

1150
01:18:50,147 --> 01:18:53,317
<i>Tetapi kami bukan datang untukmakan udang karang dan kimchi.</i>

1151
01:18:53,817 --> 01:18:57,988
<i>Kami tak sabar mahu melawatbahagian dalam Polar Plateau.</i>

1152
01:18:58,822 --> 01:19:02,910
<i>Kami tahu ada ekspedisi trak darat</i>

1153
01:19:02,993 --> 01:19:05,954
<i>yang bertolak dari stesen kamitiga minggu lalu</i>

1154
01:19:06,038 --> 01:19:10,626
<i>dan semakin menghampiritempat memburu meteorit di ais biru.</i>

1155
01:19:20,928 --> 01:19:25,766
<i>Tetapi pertama sekali, helikopterperlu terbang setinggi 2,000 meter.</i>

1156
01:19:26,266 --> 01:19:30,729
<i>Dari stesen ke pantaike dataran ais di benua,</i>

1157
01:19:30,812 --> 01:19:34,691
<i>kami terbang merentasiglasier ais yang melata di bawah.</i>

1158
01:19:35,400 --> 01:19:37,569
<i>Bayangkan melintasinyadengan berjalan kaki.</i>

1159
01:19:38,237 --> 01:19:41,281
<i>Setiap permukaan ais yang tak rata</i>

1160
01:19:41,365 --> 01:19:43,992
<i>yang lebih besar daripadabangunan pangsapuri,</i>

1161
01:19:44,076 --> 01:19:47,621
<i>dan sebahagian besaryang terus mengalir ke arah laut.</i>

1162
01:19:51,416 --> 01:19:53,794
<i>Akhirnya kami sampai di Plateau.</i>

1163
01:19:54,628 --> 01:19:59,842
<i>Hanya tinggal beberapa gunung lagi,terdedah daripada ais seperti pulau.</i>

1164
01:20:01,677 --> 01:20:06,390
<i>Rasanya seperti masuk ke duniayang bukan di planet kita.</i>

1165
01:20:11,645 --> 01:20:14,523
<i>Kesunyian bermula dari sini,</i>

1166
01:20:14,606 --> 01:20:20,737
<i>benua luas yang dilitupi aissetebal dua hingga empat kilometer.</i>

1167
01:20:26,285 --> 01:20:30,539
<i>Melalui data GPS,kami tahu kedudukan karavan.</i>

1168
01:20:31,999 --> 01:20:33,959
<i>Mereka menunggu kami.</i>

1169
01:20:52,978 --> 01:20:56,315
<i>Kami tak sabar mahubertemu Jong Ik Lee,</i>

1170
01:20:56,398 --> 01:20:58,692
<i>ketua ekspedisi ini.</i>

1171
01:20:59,526 --> 01:21:03,280
<i>Dia yang menjemput kamidatang ke Antartika,</i>

1172
01:21:03,363 --> 01:21:05,574
<i>dan rasanya seperti bertemu kawan lama.</i>

1173
01:21:05,657 --> 01:21:07,492
JONG IK LEEINSTITUT PENYELIDIKAN POLAR KOREA

1174
01:21:07,576 --> 01:21:09,328
- Saya tak sangka awak berjaya sampai.- Ya.

1175
01:21:09,411 --> 01:21:11,330
Saya tak sangka kami berjaya sampai.

1176
01:21:11,413 --> 01:21:13,290
Impian saya...

1177
01:21:13,373 --> 01:21:17,878
<i>Kami pernah menonton rakaman diaberdekatan sini beberapa tahun lalu.</i>

1178
01:21:18,962 --> 01:21:21,548
<i>Dia jumpa meteorit besar,</i>

1179
01:21:21,632 --> 01:21:26,220
<i>dan kami sukakan dia selepas melihatkegembiraannya atas penemuannya itu.</i>

1180
01:21:27,012 --> 01:21:29,681
<i>Ini sains yang terbaik.</i>

1181
01:21:32,893 --> 01:21:37,814
IHSAN INSTITUT KAJIAN POLAR KOREA, 2014

1182
01:22:10,180 --> 01:22:12,474
Okey, turunkan.

1183
01:22:21,024 --> 01:22:25,445
<i>Perkara lain yang saya sukasemasa keterujaan emosi ini,</i>

1184
01:22:25,529 --> 01:22:30,075
<i>sesuatu yang doktrin dungusekolah perfileman takkan benarkan.</i>

1185
01:22:31,702 --> 01:22:34,454
<i>Lihatlah latar belakang.Ada seseorang muncul.</i>

1186
01:22:34,538 --> 01:22:38,458
<i>Tiada motivasi dikenalpasti,masa yang tak sesuai,</i>

1187
01:22:38,542 --> 01:22:40,544
<i>datang dari hujung belakang.</i>

1188
01:22:59,062 --> 01:23:00,856
<i>Kembali kepada masa sekarang.</i>

1189
01:23:01,690 --> 01:23:06,195
<i>Mi Jung, isteri Jong Ik jugatiba bersama-sama kami.</i>

1190
01:23:06,278 --> 01:23:09,448
<i>Dia merupakanahli geologi kutub yang terkenal.</i>

1191
01:23:21,251 --> 01:23:23,128
Suami isteri bersatu.

1192
01:23:24,588 --> 01:23:29,009
<i>Tak lama selepas kami tiba,kami temui meteorit pertama.</i>

1193
01:23:30,260 --> 01:23:34,097
<i>Ais jernih berkilatyang tak dilitupi salji,</i>

1194
01:23:34,181 --> 01:23:36,767
<i>merupakan rupa bumi yang bagusuntuk mencarinya.</i>

1195
01:23:37,684 --> 01:23:42,940
<i>Ketulan ais besar yang bergerakperlahan seperti tali sawat penyampai</i>

1196
01:23:43,023 --> 01:23:48,612
<i>dan mendedahkan batu yang mungkinterjatuh beratus ribu tahun lalu.</i>

1197
01:23:51,782 --> 01:23:55,369
<i>Kebanyakan meteorit hanyut ke laut.</i>

1198
01:23:55,911 --> 01:24:02,000
<i>Tetapi apabila glasier melencongke arah banjaran gunung,</i>

1199
01:24:02,084 --> 01:24:06,255
<i>ais menyejat,meninggalkan muatannya di permukaan.</i>

1200
01:24:08,090 --> 01:24:11,593
<i>Semua batuyang ada di sini ialah meteorit.</i>

1201
01:24:55,345 --> 01:24:58,473
<i>Lihatlah lelaki di sebelah kanan.Dia jumpa sesuatu.</i>

1202
01:25:12,154 --> 01:25:14,948
<i>Lelaki bertuah itu ialah Clive.</i>

1203
01:25:15,574 --> 01:25:18,619
<i>Mungkin nampak seperti dibuat-buat,tetapi itu memang dia.</i>

1204
01:25:23,415 --> 01:25:29,296
Ini dia! Ini sampel awak!

1205
01:25:29,379 --> 01:25:31,548
Tahniah.

1206
01:25:31,632 --> 01:25:34,218
Ia besar. Paling besar hari ini.

1207
01:25:34,301 --> 01:25:38,013
Saya jumpa satu di sana. Kecil saja.

1208
01:25:38,096 --> 01:25:39,431
Kemudian semasa saya...

1209
01:25:39,515 --> 01:25:41,141
<i>Rupa-rupanya</i>

1210
01:25:41,225 --> 01:25:45,020
<i>ini meteorit paling besarsepanjang musim ini,</i>

1211
01:25:45,103 --> 01:25:50,442
<i>dan penilaian awal menunjukkania spesimen yang jarang ditemui.</i>

1212
01:26:03,872 --> 01:26:08,252
<i>Kami teruskan pencariantetapi kami terfikir sesuatu.</i>

1213
01:26:09,086 --> 01:26:13,048
<i>Ia sepanjang lima bulansebelum malam menjelma</i>

1214
01:26:13,799 --> 01:26:19,471
<i>dan kami mungkin berjalan sejauh5,000 kilometer dan tak jumpa sesiapa.</i>

1215
01:26:42,786 --> 01:26:47,666
<i>Ini pengalaman ruang yang utamauntuk yang berjalan kaki.</i>

1216
01:26:49,168 --> 01:26:55,174
<i>Tetapi kami tahu tempat yang jiwa kamimemulakan pengembaraan, bukan kaki,</i>

1217
01:26:55,924 --> 01:27:00,137
<i>tempat kami mengatasikewujudan manusia.</i>

1218
01:27:05,267 --> 01:27:09,605
<i>Pengembaraan terakhir membawa kamike salah satu pulau paling terpencil</i>

1219
01:27:09,688 --> 01:27:12,774
<i>kepulauan di Selat Torres.</i>

1220
01:27:13,859 --> 01:27:18,238
<i>Kepulauan ini terletak di antaraAustralia dan New Guinea.</i>

1221
01:27:20,032 --> 01:27:25,412
<i>Pulau kecil ini dipanggil Merdengan populasi 400 penduduk.</i>

1222
01:27:26,747 --> 01:27:30,959
<i>Kami pernah mendengarkepercayaan puak tentang tahi bintang</i>

1223
01:27:31,043 --> 01:27:35,506
<i>yang membawa roh si matike kehidupan baru di tempat lain.</i>

1224
01:27:38,175 --> 01:27:41,220
<i>Doug Passi, salah seorangwarga emas puak ini...</i>

1225
01:27:41,637 --> 01:27:47,142
<i>...tahu tentang kisah rohyang dibawa meteor ke alam kubur.</i>

1226
01:27:49,436 --> 01:27:55,400
Salah seorang ahli keluarga sayadihantar oleh hantu dengan <i>maier.</i>

1227
01:27:55,484 --> 01:27:58,237
- "<i>Maier</i>" maksudnya meteor?- Tahi bintang, betul.

1228
01:27:58,320 --> 01:28:03,075
Sebenarnya dia juga <i>maier,</i>

1229
01:28:03,158 --> 01:28:04,284
dibakar dengan api.

1230
01:28:06,912 --> 01:28:07,913
Itu yang saya dengar.

1231
01:28:08,872 --> 01:28:11,458
Mereka cakap ia kisah benar.

1232
01:28:12,167 --> 01:28:16,380
Wanita tua itu bernama Gizou Simbolo.

1233
01:28:16,463 --> 01:28:18,090
Dia masih hidup atau itu rohnya?

1234
01:28:18,173 --> 01:28:19,925
Dia masih hidup.

1235
01:28:20,551 --> 01:28:23,345
Apabila ahli keluarga sedia untuk mati...

1236
01:28:24,721 --> 01:28:27,307
<i>maier </i>boleh cakap kepada kami,

1237
01:28:27,391 --> 01:28:31,645
"Seseorang akan matidalam masa beberapa hari." Atau...

1238
01:28:32,396 --> 01:28:34,022
Atau...

1239
01:28:34,857 --> 01:28:38,026
"Dia akan ke tempat lain."

1240
01:28:39,444 --> 01:28:44,199
Tahi bintang. <i>Maier</i>.Kadangkala merah. Kadangkala biru.

1241
01:28:46,159 --> 01:28:47,995
Nampaknya, kematian di sini...

1242
01:28:48,078 --> 01:28:51,957
Ia bukan peristiwa.Ia permulaan pengembaraan.

1243
01:28:53,208 --> 01:28:57,129
Permulaan pengembaraan barudalam kehidupan baru. Betul.

1244
01:29:02,342 --> 01:29:04,052
Mereka boleh datangdalam pelbagai bentuk berbeza.

1245
01:29:04,761 --> 01:29:09,099
Bentuk burung, anjing, manusia.

1246
01:29:11,143 --> 01:29:14,313
Atau bayang-bayang yang kita boleh nampakbergerak di dinding.

1247
01:29:14,980 --> 01:29:16,857
Atau kayu yang terapung.

1248
01:29:17,941 --> 01:29:20,360
Kayu yang terapung di laut.

1249
01:29:27,826 --> 01:29:29,995
<i>Disebabkan kami datang dengan kamera,</i>

1250
01:29:30,078 --> 01:29:33,749
<i>penduduk pulau mempersembahkantarian yang hampir dilupakan</i>

1251
01:29:33,832 --> 01:29:36,877
<i>yang sudah setengah abadtidak dipersembahkan.</i>

1252
01:29:44,092 --> 01:29:49,556
<i>Alo Tapim, warga emas,mengajar koreografi kepada lelaki muda.</i>

1253
01:30:48,240 --> 01:30:54,288
Tarian itu tentang <i>maier</i>,seperti yang awak katakan.

1254
01:30:55,747 --> 01:30:59,918
<i>Maier </i>ialah bintang, komet.

1255
01:31:00,794 --> 01:31:02,713
Ia bintang istimewa.

1256
01:31:06,967 --> 01:31:11,221
Hanya pada saat tertentubintang ini muncul depan orang Meriam.

1257
01:31:11,305 --> 01:31:14,099
Orang Meriam memerhatikan bintang

1258
01:31:14,766 --> 01:31:18,937
apabila orang tersayang tinggalkankehidupan ini untuk yang seterusnya.

1259
01:31:20,647 --> 01:31:23,734
Peralihan dilakukan melalui bintang ini.

1260
01:31:26,195 --> 01:31:31,408
Penari-penari membawa <i>nair. </i>Obor.

1261
01:31:32,618 --> 01:31:34,578
Kami memanggilnya <i>nair</i>.

1262
01:31:35,412 --> 01:31:36,538
Mereka membawanya.

1263
01:31:38,248 --> 01:31:43,420
Ia menentukan waktu bintang...

1264
01:31:43,504 --> 01:31:48,425
tahi bintang melepaskan baranya.

1265
01:31:50,010 --> 01:31:52,721
Ia ditunjukkan daripadaobor api yang mereka bawa.

1266
01:31:54,181 --> 01:31:57,142
Apabila ada dua obor, mereka tepuk...

1267
01:31:58,769 --> 01:32:00,771
mereka mengetuknya bersama-sama,

1268
01:32:01,605 --> 01:32:04,942
mengetuk kedua-dua oborsecara serentak, baranya...

1269
01:32:06,902 --> 01:32:08,987
Ia ditangkap.

1270
01:32:12,824 --> 01:32:17,621
Ia menerangkan tentang bintang.

1271
01:32:19,831 --> 01:32:21,750
Ya. Inilah kisah kami.

1272
01:37:36,857 --> 01:37:38,859
Terjemahan sari kata oleh Hani Hamid