1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:12,679 --> 00:00:16,558
DIT IS EEN WAARGEBEURD VERHAAL
OVER VERVALSTE KUNST.

4
00:00:17,684 --> 00:00:21,062
ER ZIJN GEEN NAMEN GEWIJZIGD
OM ONSCHULDIGEN TE BESCHERMEN

5
00:00:21,146 --> 00:00:26,443
AANGEZIEN SOMMIGEN
NIET ZO ONSCHULDIG ZIJN.

6
00:00:29,571 --> 00:00:31,406
Niemand wil worden bedot.

7
00:00:35,910 --> 00:00:37,537
We worden bedot door kunst.

8
00:00:38,621 --> 00:00:40,206
Veel vaker dan we weten.

9
00:00:43,752 --> 00:00:46,212
De directeur van het Metropolitan Museum…

10
00:00:46,796 --> 00:00:48,006
…werd ooit gevraagd:

11
00:00:48,840 --> 00:00:53,803
'Hoeveel vervalsingen zouden er mogelijk
aan de muren kunnen hangen?'

12
00:00:56,139 --> 00:00:59,100
Waarop hij antwoordde: 'Ik heb geen idee.'

13
00:01:02,645 --> 00:01:03,605
Het is gênant.

14
00:01:05,648 --> 00:01:06,775
Wat nog erger is…

15
00:01:08,902 --> 00:01:11,654
…vind ik, is dat ze niet bereid zijn…

16
00:01:14,449 --> 00:01:15,450
…om toe te geven…

17
00:01:16,326 --> 00:01:17,452
…dat ze zijn bedot.

18
00:01:20,663 --> 00:01:25,126
Ik vind dat je erg makkelijk kunt zien…

19
00:01:28,505 --> 00:01:33,718
…dat ik helemaal werd meegesleept…

20
00:01:34,344 --> 00:01:38,056
…in het enthousiasme over de kunst.

21
00:01:40,391 --> 00:01:44,938
Ze zeggen dat ze zeker weten dat zij
bij de criminele organisatie hoorde.

22
00:01:45,021 --> 00:01:46,731
Ze zijn ervan overtuigd.

23
00:01:46,815 --> 00:01:48,608
Of ze was er medeplichtig aan…

24
00:01:48,691 --> 00:01:53,488
…of ze was een van de domste mensen
die ooit bij een galerie heeft gewerkt.

25
00:01:57,033 --> 00:02:01,037
Ik heb niet willens en wetens
vervalsingen verkocht.

26
00:02:02,330 --> 00:02:06,918
Ik was ervan overtuigd dat ze klopten.
En dat ze echt en geloofwaardig waren.

27
00:02:08,128 --> 00:02:09,504
Ik was ervan overtuigd.

28
00:03:15,945 --> 00:03:18,114
Het begin was erg abrupt.

29
00:03:18,198 --> 00:03:21,910
Het begon met het nieuws
dat Knoedler zou sluiten.

30
00:03:22,744 --> 00:03:25,246
Dat was schokkend omdat Knoedler…

31
00:03:25,330 --> 00:03:28,249
…een gevestigde institutie was
in de kunstwereld.

32
00:03:28,333 --> 00:03:31,127
Niemand wist er het fijne van…

33
00:03:32,712 --> 00:03:37,091
…tot er nieuws begon uit te lekken
over een vervalsingsschandaal.

34
00:03:37,175 --> 00:03:41,429
Een schandaal van 80 miljoen.
De kunstwereld is er niet over te spreken…

35
00:03:41,512 --> 00:03:44,682
…en verzamelaars controleren
hun meest geliefde bezit.

36
00:03:44,766 --> 00:03:49,562
Dit moet de grootste kunstfraude zijn
die ooit is ontdekt…

37
00:03:49,646 --> 00:03:52,440
…in de geschiedenis
van de Verenigde Staten.

38
00:03:52,523 --> 00:03:55,568
In dit geval
maakte de vervalser evenbeelden…

39
00:03:55,652 --> 00:03:58,446
…van werken
van prominente Amerikaanse kunstenaars.

40
00:03:58,529 --> 00:04:02,075
Een zwendel die bijna 20 jaar voortduurde.

41
00:04:02,158 --> 00:04:05,286
Dit was iemand die zo brutaal was
om te zeggen:

42
00:04:05,370 --> 00:04:07,914
'Jackson Pollock, Motherwell…

43
00:04:07,997 --> 00:04:13,211
Ik neem wat van de grootste namen
uit de 20e-eeuwse kunst.'

44
00:04:13,294 --> 00:04:18,424
Je hebt verzamelaars die iets kochten
ter waarde van miljoenen dollars.

45
00:04:18,508 --> 00:04:24,222
Ik heb de kans om een Rothko te kopen?

46
00:04:24,305 --> 00:04:25,932
Maar het blijkt waardeloos.

47
00:04:26,015 --> 00:04:29,102
Ze vonden het meesterwerken.
Voor bleek dat ze vervalst waren…

48
00:04:29,185 --> 00:04:32,272
…zag men ze als meesterwerken
en hingen ze in musea.

49
00:04:32,355 --> 00:04:37,151
Een van de belangrijkste galeries ooit
was de spil.

50
00:04:37,735 --> 00:04:41,656
De Knoedler Gallery was
de eerbiedwaardigste galerie van New York.

51
00:04:41,739 --> 00:04:44,659
Deels simpelweg
vanwege haar lange bestaan.

52
00:04:44,742 --> 00:04:50,581
Ze overleefden de Burgeroorlog,
twee wereldoorlogen en de hele 20e eeuw.

53
00:04:51,165 --> 00:04:55,628
Ze begonnen als handelaar in oude meesters
en ze verkochten aan mensen als…

54
00:04:55,712 --> 00:04:58,172
…J.P. Morgan en Henry Clay Frick.

55
00:04:58,256 --> 00:05:01,217
Ze verkochten aan het Met
en aan het Louvre.

56
00:05:01,301 --> 00:05:03,803
In het begin van de jaren 70…

57
00:05:03,886 --> 00:05:07,015
…kocht Armand Hammer,
een van de grote industriëlen…

58
00:05:07,098 --> 00:05:09,851
…en filantropen
van de Amerikaanse 20e eeuw…

59
00:05:09,934 --> 00:05:12,186
…een aandeel in de Knoedler Gallery.

60
00:05:12,270 --> 00:05:17,442
Z'n kleinzoon, Michael Hammer,
verkreeg een eigendomsbelang rond 2001.

61
00:05:17,525 --> 00:05:21,821
Michael Hammer nam de controle over
en gaf Ann Freedman de leiding.

62
00:05:21,904 --> 00:05:27,160
Ik werkte bij Knoedler…
Het was net iets minder dan 32 jaar.

63
00:05:27,243 --> 00:05:31,497
Ann Freedmans reputatie was
dat ze echt goed was in kunst verkopen.

64
00:05:31,581 --> 00:05:33,833
Ze had een goede band met verzamelaars.

65
00:05:33,916 --> 00:05:37,545
Het was het dak boven m'n hoofd.
Ik werkte voor Knoedler.

66
00:05:37,628 --> 00:05:40,798
Knoedler was alles. Het was de institutie.

67
00:05:40,882 --> 00:05:45,511
Het was een galerie die
bij de tijd en de trends bleef.

68
00:05:45,595 --> 00:05:48,681
Ironisch genoeg
was het enige tijdperk dat ze misten…

69
00:05:48,765 --> 00:05:51,893
…het abstract expressionisme
van de vroege jaren 50…

70
00:05:51,976 --> 00:05:57,315
…wat natuurlijk het tijdperk bleek te zijn
dat ze ten val zou brengen.

71
00:05:57,398 --> 00:06:01,652
Sleutelfiguur in de zwendel
is deze vrouw uit New York.

72
00:06:01,736 --> 00:06:05,031
Glafira Rosales.
Een zelfverklaard kunsthandelaar.

73
00:06:05,114 --> 00:06:10,161
Glafira Rosales loopt van de straat
bij Knoedler naar binnen met…

74
00:06:10,244 --> 00:06:13,456
…vermeende meesterwerken
in de kofferbak van haar auto.

75
00:06:13,539 --> 00:06:20,505
Oké, ja hoor, jij hebt een schat
aan voorheen onbekende schilderijen.

76
00:06:20,588 --> 00:06:25,551
En ze kwamen allemaal
van diezelfde mysterieuze Glafira Rosales.

77
00:06:25,635 --> 00:06:28,137
Het was een noodlottige samenloop
van omstandigheden.

78
00:06:28,221 --> 00:06:34,268
Het was zeer ongebruikelijk
dat zoveel vervalste werken…

79
00:06:34,352 --> 00:06:38,272
…door Knoedler werden verhandeld
en dat zoveel mensen erin trapten.

80
00:06:39,899 --> 00:06:43,069
DE OPLICHTING BEGINT

81
00:06:50,660 --> 00:06:51,536
Het was…

82
00:06:52,703 --> 00:06:55,581
…voor zover ik me herinner 1995.

83
00:06:56,666 --> 00:06:58,668
Jimmy Andrade…

84
00:06:58,751 --> 00:07:02,463
Hij was de man
die je voor alle werk kon inzetten.

85
00:07:02,547 --> 00:07:04,966
Hij deed van alles wat moest gebeuren.

86
00:07:05,675 --> 00:07:08,052
Vertrouwd. Vreselijk vertrouwd.

87
00:07:08,678 --> 00:07:10,888
Hij noemde dat hij een vriendin had…

88
00:07:12,014 --> 00:07:15,435
…een speciale vriendin,
die me een Rothko wilde laten zien.

89
00:07:17,687 --> 00:07:20,064
Op een dag kwam Glafira Rosales binnen.

90
00:07:20,148 --> 00:07:22,191
Ik wist haar naam toen nog niet…

91
00:07:22,275 --> 00:07:24,819
…maar ik had sowieso
nooit van haar gehoord.

92
00:07:25,862 --> 00:07:28,531
Ze was beleefd…

93
00:07:28,614 --> 00:07:29,907
…goed gekleed…

94
00:07:30,741 --> 00:07:32,076
…en sprak erg zacht.

95
00:07:33,327 --> 00:07:36,372
Er was geen reden
om Glafira Rosales te vertrouwen.

96
00:07:36,456 --> 00:07:41,335
Niemand wist wie ze was.
Ze had geen aanzienlijke afkomst.

97
00:07:41,419 --> 00:07:45,548
Ze was zomaar iemand uit Long Island
die op een dag naar Knoedler kwam.

98
00:07:45,631 --> 00:07:49,844
Rosales speelde haar rol perfect.

99
00:07:49,927 --> 00:07:54,724
Ze gaf de juiste hoeveelheid informatie.
Niet te veel, niet te weinig.

100
00:07:54,807 --> 00:07:59,437
Net genoeg om Anns interesse te wekken
en een relatie op te bouwen.

101
00:07:59,520 --> 00:08:02,190
Ze had het werk van Rothko op papier.

102
00:08:02,273 --> 00:08:04,567
Het was verpakt in…

103
00:08:05,151 --> 00:08:06,903
Tussen karton, geloof ik.

104
00:08:06,986 --> 00:08:12,116
Ik vroeg haar of we het mochten uitpakken.
Jimmy pakte 't uit. Dat was niet ongewoon.

105
00:08:14,118 --> 00:08:17,622
En ik vond het absoluut prachtig.

106
00:08:17,705 --> 00:08:18,789
Absoluut prachtig.

107
00:08:20,750 --> 00:08:23,461
Als je verliefd kunt worden
op iets materieels…

108
00:08:23,544 --> 00:08:25,379
…dan word ik verliefd op kunst.

109
00:08:27,924 --> 00:08:31,511
Ik weet dat het niet menselijk is,
dus er zit een grens aan…

110
00:08:31,594 --> 00:08:37,558
…maar ik werd oprecht enthousiast
van deze kunstwerken.

111
00:08:40,686 --> 00:08:44,065
Handtekening achterop.
Gedateerd. Het zag er erg goed uit.

112
00:08:47,652 --> 00:08:54,367
Het was voor mij normaal, die keer ook,
om wat vragen te stellen.

113
00:08:54,450 --> 00:08:58,371
'Kun je me iets vertellen
over de herkomst en de eigenaar?'

114
00:08:58,454 --> 00:09:02,083
Ze maakte duidelijk
dat ze aan geheimhouding gebonden was.

115
00:09:02,166 --> 00:09:04,252
De eigenaar moest geheim blijven.

116
00:09:04,335 --> 00:09:08,506
Beetje bij beetje kwamen andere details
van het verhaal naar voren.

117
00:09:08,589 --> 00:09:10,967
Mr X, zo ging het eerste verhaal…

118
00:09:11,676 --> 00:09:16,013
Het werd later gewijzigd,
maar het eerste verhaal draaide om Mr X.

119
00:09:16,097 --> 00:09:19,058
Erg welgestelde familie.
Geëmigreerd uit Europa.

120
00:09:19,141 --> 00:09:23,312
Ze gingen naar Mexico,
wat na de oorlog niet ongebruikelijk was.

121
00:09:23,396 --> 00:09:26,023
Hij was met z'n vrouw
naar New York gekomen.

122
00:09:26,107 --> 00:09:31,571
Ze hadden schilderijen gekocht
via ene Alfonso Ossorio.

123
00:09:31,654 --> 00:09:35,533
Alfonso Ossorio woonde in Long Island.

124
00:09:35,616 --> 00:09:39,287
Hij was een beschermheer
van Jackson Pollock.

125
00:09:39,787 --> 00:09:45,668
Hij bracht de anonieme verzamelaar
naar verluidt in contact met kunstenaars.

126
00:09:46,711 --> 00:09:51,048
Ze hadden een aantal werken aangeschaft.
Dit was niet alles, er was meer.

127
00:09:51,132 --> 00:09:54,385
De Mexicaanse vent,
die niet van abstracte kunst houdt…

128
00:09:54,468 --> 00:09:58,806
…haalt de schilderijen toch naar Mexico.
Hoe dan? Met een trein wagens?

129
00:09:58,889 --> 00:10:02,101
Hij haalt al die schilderijen
naar Mexico en zet ze…

130
00:10:02,184 --> 00:10:03,894
…hermetisch afgesloten in de kelder.

131
00:10:03,978 --> 00:10:09,984
Hij gaf die werken aan z'n zoon,
Mr X Junior.

132
00:10:10,067 --> 00:10:15,072
En nu wil z'n zoon ze voor weinig verkopen
omdat hij niet om geld geeft.

133
00:10:15,156 --> 00:10:17,033
Alsof rijke mensen niet om geld geven?

134
00:10:17,116 --> 00:10:21,287
Mijn ervaring is dat ze er
nog veel meer om geven dan arme mensen.

135
00:10:21,370 --> 00:10:25,124
Het is zo'n verhaal
waarin een paar details waar zijn…

136
00:10:25,207 --> 00:10:27,877
Of aantrekkelijk aannemelijk,
moet ik zeggen.

137
00:10:27,960 --> 00:10:31,964
En een lichtgelovig iemand
nam het allemaal voor zoete koek aan.

138
00:10:32,048 --> 00:10:34,342
Dat is toch altijd zo bij een zwendel?

139
00:10:34,425 --> 00:10:37,928
Er zit net genoeg waarheid in
om geloofwaardig te zijn.

140
00:10:38,012 --> 00:10:41,474
Ik dacht:
lieve help, dit is een ontdekking.

141
00:10:43,517 --> 00:10:46,270
Het bieden begint met 33, 34, 35 miljoen.

142
00:10:46,354 --> 00:10:50,316
U mag nu 36 miljoen bieden.
Daar is al 36 van meneer Stefan, 36.

143
00:10:50,858 --> 00:10:52,943
Achtenveertig. Nu 48 bij Charlie.

144
00:10:53,027 --> 00:10:58,783
Abstracte kunst werd rond het jaar 2000
een gigantische hype.

145
00:10:59,367 --> 00:11:02,328
Zevenenvijftig miljoen.
Elizabeth biedt nu 57.

146
00:11:03,663 --> 00:11:04,789
Achtenvijftig.

147
00:11:04,872 --> 00:11:10,461
Wat een degelijke markt was,
werd een belachelijk opgeklopte markt…

148
00:11:10,544 --> 00:11:13,964
…en dingen werden verkocht
voor tien keer zoveel als eerst.

149
00:11:14,465 --> 00:11:21,389
De abstract expressionisten waren
de eerste Amerikaanse kunstenaars…

150
00:11:21,472 --> 00:11:25,184
…die een internationale reputatie
ontwikkelden.

151
00:11:26,060 --> 00:11:29,480
Tot te groep behoorden
Jackson Pollock, Mark Rothko…

152
00:11:29,563 --> 00:11:33,150
Barnett Newman, Lee Krasner,
Robert Motherwell…

153
00:11:33,234 --> 00:11:34,777
…en uiteraard Willem de Kooning.

154
00:11:35,361 --> 00:11:40,658
Ze hadden nooit echt verwacht
dat ze een publiek zouden vinden…

155
00:11:40,741 --> 00:11:42,034
…of verzamelaars.

156
00:11:42,118 --> 00:11:45,705
Voor 65 miljoen dollar dan?

157
00:11:47,248 --> 00:11:48,374
Dank u.

158
00:11:48,999 --> 00:11:54,755
Vanwege de prijzen waarvoor abstract werk
tegenwoordig wordt verkocht…

159
00:11:54,839 --> 00:11:58,592
…is het wellicht verleidelijker
om hun werken te vervalsen.

160
00:12:02,054 --> 00:12:05,683
Ik wist uit het verhaal
dat de schilderijen waren aangekocht…

161
00:12:05,766 --> 00:12:09,145
…in de late jaren 50 en vroege jaren 60
voor weinig geld.

162
00:12:09,979 --> 00:12:11,313
Dat was geloofwaardig.

163
00:12:11,897 --> 00:12:15,651
De kunstenaars verhongerden.
Ze wilden niet alleen verkopen.

164
00:12:15,735 --> 00:12:17,903
Ze waren ook echt nooddruftig.

165
00:12:17,987 --> 00:12:24,034
Pollock moest z'n schilderijen inwisselen
bij de lokale supermarkt of de slijterij.

166
00:12:25,077 --> 00:12:31,167
Dus het idee dat iemand de werken
in die tijd erg goedkoop kon aanschaffen…

167
00:12:31,250 --> 00:12:32,918
…is echt niet verrassend.

168
00:12:33,002 --> 00:12:34,253
En vergeet niet…

169
00:12:34,336 --> 00:12:40,885
…dat de werken niet duur waren in de tijd
waarin Mr X ze naar verluidt kocht.

170
00:12:40,968 --> 00:12:44,764
Ze kostten 5000 dollar, 10.000 dollar.

171
00:12:44,847 --> 00:12:47,391
Deze schilderijen
zijn nooit tentoongesteld.

172
00:12:47,475 --> 00:12:51,479
Er is geen bekende herkomst,
geen echte documentatie.

173
00:12:51,562 --> 00:12:53,272
Herkomst is hier de sleutel.

174
00:12:53,355 --> 00:12:57,109
Je moet weten
waar dat schilderij vandaan is gekomen.

175
00:12:57,818 --> 00:13:02,406
Herkomst. De simpele definitie daarvan
is de geschiedenis van eigenaarschap.

176
00:13:02,907 --> 00:13:08,454
Het is, idealiter, hoe je het werk
kunt traceren van de huidige eigenaar…

177
00:13:08,537 --> 00:13:11,540
…tot het begin
in het atelier van de kunstenaar.

178
00:13:12,416 --> 00:13:17,254
Op z'n allerminst
had er documentatie moeten zijn over…

179
00:13:17,338 --> 00:13:20,090
…wanneer het werk was gemaakt
en wie het kocht.

180
00:13:20,174 --> 00:13:24,261
De zus zou documentatie kunnen hebben,
maar waarschijnlijk was alles vernietigd.

181
00:13:24,345 --> 00:13:27,598
Ze kwam met een ingestudeerd verhaal.
Dat is zeker.

182
00:13:27,681 --> 00:13:29,809
Het is volledig ondoorgrondelijk.

183
00:13:29,892 --> 00:13:33,604
Ze hadden dit nooit
als herkomst mogen accepteren.

184
00:13:34,146 --> 00:13:36,607
Je zou denken dat er op z'n minst…

185
00:13:36,690 --> 00:13:40,820
…een van die werken op de achtergrond
zichtbaar moest zijn geweest…

186
00:13:40,903 --> 00:13:43,656
…op een foto van een kunstenaar
in z'n atelier.

187
00:13:43,739 --> 00:13:47,326
Vaak kun je wel wat gegevens vinden
over het bestaan van een werk…

188
00:13:47,409 --> 00:13:50,162
…maar het is nooit perfect.
En gegevens kun je vervalsen.

189
00:13:51,580 --> 00:13:55,417
Je had grote verzamelaars,
van Walter Chrysler…

190
00:13:55,501 --> 00:13:59,004
…tot Roy Neuberger en Joe Hirshhorn,
die dat allemaal deden.

191
00:13:59,088 --> 00:14:02,925
Ze gingen zelf naar het atelier en kochten
meerdere werken tegen gereduceerd tarief.

192
00:14:03,425 --> 00:14:05,052
En ze betaalden contant.

193
00:14:06,262 --> 00:14:08,264
Ik vond het plausibel.

194
00:14:09,306 --> 00:14:10,724
Ik geloofde het verhaal.

195
00:14:12,601 --> 00:14:16,021
Het was vaag,
maar herkomst is vaak in nevelen gehuld.

196
00:14:17,356 --> 00:14:21,026
Maar ik hoopte het in de loop der tijd
te kunnen uitzoeken.

197
00:14:28,367 --> 00:14:31,745
Geen van de werken die Rosales
naar de galerie bracht…

198
00:14:31,829 --> 00:14:34,832
…stond in de catalogue raisonné
van de kunstenaars.

199
00:14:35,499 --> 00:14:40,379
Een catalogue raisonné
is een allesomvattende catalogus…

200
00:14:40,462 --> 00:14:44,341
…van de authentieke werken
van een specifieke kunstenaar.

201
00:14:44,425 --> 00:14:48,220
Iedereen accepteert het feit
dat er legitieme werken kunnen zijn…

202
00:14:48,804 --> 00:14:53,309
…die niet in de catalogue raisonné staan
omdat de auteurs er niet van wisten…

203
00:14:53,809 --> 00:14:56,186
…maar desondanks geldt het als bijbel.

204
00:14:56,770 --> 00:15:01,650
Dus wat doe je? Je gaat naar de makers
van de catalogues raisonnés…

205
00:15:01,734 --> 00:15:04,445
…en vraagt:
'Wil je dit bekijken en je mening geven?'

206
00:15:04,528 --> 00:15:08,115
Ik zag dit schilderij voor het eerst,
als ik het goed heb…

207
00:15:08,198 --> 00:15:12,036
Het kwam toevallig zo uit
dat de expert, David Anfam…

208
00:15:12,119 --> 00:15:15,414
…al in de stad was,
dus liet ik het aan hem zien.

209
00:15:15,497 --> 00:15:19,835
Hij had onmiddellijk een mening.
Ik wist dat hij die zou hebben.

210
00:15:19,919 --> 00:15:22,630
Namelijk:
'Het is prachtig. Het is een Rothko.'

211
00:15:26,091 --> 00:15:30,804
Hij had een getraind oog voor Rothko's.
Hij stond bekend als Rothko-kenner.

212
00:15:31,347 --> 00:15:33,849
En als kenner van abstract expressionisme.

213
00:15:34,350 --> 00:15:37,895
De National Gallery en de familie Rothko
hadden hem gevraagd…

214
00:15:37,978 --> 00:15:42,107
…om de catalogue raisonné,
de bijbel, van Rothko's oeuvre te maken.

215
00:15:44,568 --> 00:15:46,779
Het betekende veel. Het was dus echt.

216
00:15:48,948 --> 00:15:51,492
DE KUNST VAN DE ZWENDEL

217
00:15:51,575 --> 00:15:54,745
Een volleerde oplichter geeft je
wat jij wilt hebben.

218
00:15:55,871 --> 00:15:58,207
AUTEUR VAN LIST EN LEUGEN

219
00:15:58,290 --> 00:16:01,293
Goede oplichters
zijn erg goede psychologen.

220
00:16:01,377 --> 00:16:05,464
Ze begrijpen hoe behoefte werkt,
hoe verlangen werkt.

221
00:16:05,547 --> 00:16:08,175
Ze begrijpen
hoe overtuiging en hoop werken.

222
00:16:08,926 --> 00:16:13,430
Rosales liet zich persoonlijk zien
om aan te tonen dat ze te vertrouwen was.

223
00:16:13,514 --> 00:16:16,016
Dat ze een plek in de kunstwereld had.

224
00:16:16,100 --> 00:16:20,938
Ze kwam naar veilingen, naar vernissages,
en ze kocht kunst van me.

225
00:16:21,730 --> 00:16:26,193
Vernissages zijn een openbare gelegenheid,
dus dan verstop je je niet.

226
00:16:26,860 --> 00:16:29,405
Het was een fascinerend kat-en-muisspel…

227
00:16:29,488 --> 00:16:33,534
…want elke keer dat Glafira
weer met een nieuw schilderij kwam…

228
00:16:34,076 --> 00:16:37,746
…probeerde Ann informatie over Mr X
van haar los te krijgen…

229
00:16:38,914 --> 00:16:43,711
…en dan zei Glafira: 'Nou, ik weet alleen
dat hij heel tevreden is met je aanpak.'

230
00:16:44,294 --> 00:16:48,007
Vergeet niet dat het
maar een paar vervalsingen per jaar waren.

231
00:16:48,590 --> 00:16:52,136
Men kijkt terug op het totale aantal
en denkt: lieve hemel.

232
00:16:52,219 --> 00:16:54,930
Ze kwamen niet
in een kruiwagen naar Knoedler.

233
00:16:55,014 --> 00:16:57,599
Het druppelde jarenlang door.

234
00:16:57,683 --> 00:17:01,228
Langzaam en gestaag, dat was het plan.

235
00:17:02,646 --> 00:17:07,317
Glafira is een klein, nogal stil iemand.

236
00:17:07,401 --> 00:17:12,531
Ze past niet bij het beeld dat men heeft
van een internationale kunstcrimineel.

237
00:17:14,199 --> 00:17:17,494
Maar we weten dat haar vriend
een kunstachtergrond heeft.

238
00:17:19,455 --> 00:17:22,624
Kun je me voor m'n gegevens vertellen
hoe je heet?

239
00:17:22,708 --> 00:17:27,296
Ik ben José Carlos Bergantiños Díaz.

240
00:17:27,880 --> 00:17:31,050
DE VRIEND VAN GLAFIRA ROSALES

241
00:17:31,133 --> 00:17:32,926
Wie is Bergantiños?

242
00:17:33,010 --> 00:17:35,471
Wie is Glafira Rosales?

243
00:17:35,554 --> 00:17:40,100
Deze mensen hebben
naar verluidt een galerie in New York.

244
00:17:40,184 --> 00:17:43,270
Naar verluidt hebben ze
een galerie in Sands Point.

245
00:17:43,353 --> 00:17:46,857
Ze zijn in Spanje beschuldigd
van handel in vervalsingen.

246
00:17:46,940 --> 00:17:50,527
Bergantiños werd in een rechtszaak
in 2006 beschuldigd…

247
00:17:50,611 --> 00:17:52,905
…van het vervalsen van documenten.

248
00:17:53,530 --> 00:17:55,491
Van alles aan hem laat alarmbellen afgaan.

249
00:17:55,574 --> 00:17:58,660
Er zijn aanwijzingen dat als er
een list gaande is…

250
00:17:58,744 --> 00:18:01,622
…en dat is duidelijk het geval,
hij betrokken is.

251
00:18:01,705 --> 00:18:03,832
Ann Freedman stuurde de galerie aan.

252
00:18:05,042 --> 00:18:06,877
Heeft u haar ooit ontmoet?

253
00:18:07,419 --> 00:18:11,173
Ik heb haar nooit ontmoet. Nooit.

254
00:18:12,633 --> 00:18:16,261
Ik kende de assistent ook niet.
Ik kende niemand.

255
00:18:18,138 --> 00:18:21,892
Of het nu Bergantiños of Glafira was,
ze hadden zich goed ingelezen.

256
00:18:21,975 --> 00:18:25,813
Als je iemand als Ann kiest,
kies je iemand…

257
00:18:25,896 --> 00:18:29,942
…op een kwetsbaar moment in haar carrière,
die dit echt nodig heeft.

258
00:18:30,025 --> 00:18:34,696
En dat is een van de dingen waar iemand
als Glafira of Bergantiños op rekent.

259
00:18:35,322 --> 00:18:39,910
Een oplichter is geen goede spreker.
Een oplichter kan goed luisteren.

260
00:18:40,702 --> 00:18:44,039
En Glafira was daar ongelooflijk goed in.

261
00:18:48,544 --> 00:18:52,464
De werken werden geleverd
en Ann ging er direct mee naar experts.

262
00:18:52,548 --> 00:18:54,341
Dat is wat handelaars doen.

263
00:18:54,967 --> 00:18:57,469
Of de herkomst bekend is of niet.

264
00:18:58,053 --> 00:19:02,349
De National Gallery of Art
zou een catalogue raisonné…

265
00:19:02,432 --> 00:19:04,268
…van Rothko's werk publiceren.

266
00:19:05,018 --> 00:19:08,981
Zij schreven Ann
over twee van de Rothko's…

267
00:19:09,064 --> 00:19:12,901
…en zeiden:
'We hebben de werken beoordeeld.

268
00:19:12,985 --> 00:19:16,280
We zijn van plan
om ze op te nemen in de catalogus.'

269
00:19:16,363 --> 00:19:18,991
Ze ging naar de voornaamste conservator…

270
00:19:19,074 --> 00:19:22,703
…de curator van Rothko's nalatenschap,
die rapport uitbracht…

271
00:19:22,786 --> 00:19:26,331
…en positieve opmerkingen
over de werken maakte, zoals:

272
00:19:26,415 --> 00:19:29,376
'Dit is een klassiek voorbeeld
van Rothko's stijl.'

273
00:19:30,127 --> 00:19:33,755
Dit is iemand die honderden schilderijen
heeft geconserveerd…

274
00:19:33,839 --> 00:19:35,757
…en die niets afwijkends zag…

275
00:19:35,841 --> 00:19:40,012
…toen ze de fysieke constructie
van deze schilderijen onderzocht.

276
00:19:41,138 --> 00:19:43,724
Daarna kwam een Pollock…

277
00:19:43,807 --> 00:19:47,769
…en uiteindelijk
zeven Richard Diebenkorns.

278
00:19:48,437 --> 00:19:52,357
Het was alsof ik
onontgonnen gebied had ontdekt.

279
00:19:52,441 --> 00:19:56,320
Ik nam tenslotte wel een expert,
E. A. Carmean, in de hand…

280
00:19:56,403 --> 00:19:59,740
…om het onderzoek
naar deze werken te leiden.

281
00:20:01,408 --> 00:20:03,493
Ik vertrouwde z'n oordeel volledig.

282
00:20:04,620 --> 00:20:08,332
Hij was van de echtheid overtuigd
en stelde dat ook op schrift.

283
00:20:09,708 --> 00:20:13,128
Ze wilden maar wat graag geloven
dat die dingen echt waren…

284
00:20:13,212 --> 00:20:15,714
…want dat was voor iedereen beter.

285
00:20:15,797 --> 00:20:21,011
Hier hebben we een geweldige ontdekking,
een schat aan voorheen onbekende werken…

286
00:20:21,094 --> 00:20:24,389
…van wat van de beroemdste kunstenaars
uit de 20e eeuw.

287
00:20:24,473 --> 00:20:27,309
Ik denk dat als je echt wilt
dat iets waar is…

288
00:20:27,392 --> 00:20:31,980
…je je best doet
om mogelijke alarmbellen te negeren.

289
00:20:32,064 --> 00:20:33,649
Maar het waren er veel.

290
00:20:35,067 --> 00:20:38,654
Haar experts verklaarden de werken
voor authentiek.

291
00:20:38,737 --> 00:20:40,197
In enigerlei vorm.

292
00:20:41,031 --> 00:20:45,535
En toen de experts haar steunden
en bevestigden wat zij al geloofde…

293
00:20:45,619 --> 00:20:48,121
…ging ze er helemaal voor. Volkomen.

294
00:20:48,205 --> 00:20:51,041
DE VERZAMELAARS

295
00:20:51,124 --> 00:20:56,046
Kunst is eigenlijk een heel duur artikel
waar een heel klein publiek voor is.

296
00:20:56,630 --> 00:21:00,259
Het is exclusiviteit.
We hebben het over de grootste namen.

297
00:21:00,342 --> 00:21:02,219
Ze hebben niet veel werken.

298
00:21:02,302 --> 00:21:05,138
We hebben het ook
over mensen met veel geld.

299
00:21:05,222 --> 00:21:09,434
Die willen iets hebben dat zo zeldzaam is
dat niemand anders het heeft.

300
00:21:09,518 --> 00:21:12,854
En als je die combinatie van feiten hebt…

301
00:21:12,938 --> 00:21:17,025
…en iemand met een nieuwe ontdekking komt,
is het heel verleidelijk.

302
00:21:18,277 --> 00:21:21,822
De De Soles zijn slimme mensen.

303
00:21:21,905 --> 00:21:25,075
Domenico is afgestudeerd
aan Harvard Law School.

304
00:21:25,158 --> 00:21:26,952
Een geraffineerde man.

305
00:21:27,035 --> 00:21:30,289
En ze hebben
een indrukwekkende kunstverzameling.

306
00:21:31,164 --> 00:21:34,793
We bezochten een oude vriend. Hij zei:
'Als je weer in New York bent…

307
00:21:34,876 --> 00:21:37,170
…moet je een goede vriendin
van me opzoeken.

308
00:21:37,254 --> 00:21:41,133
Ze is waarschijnlijk de beste in de VS.
Ann Freedman.'

309
00:21:41,633 --> 00:21:45,679
BESTUURSVOORZITTER BIJ SOTHEBY'S
EN TOM FORD

310
00:21:45,762 --> 00:21:49,057
Ik wist niet wie ze was.
Ik wist niets over Knoedler.

311
00:21:49,641 --> 00:21:52,185
We bespraken een Scully
die we mooi vonden.

312
00:21:52,269 --> 00:21:55,689
Laten we Ann Freedman bellen
om te zien of zij een Scully hebben.

313
00:21:55,772 --> 00:22:00,485
Ik had op dat moment geen Scully,
maar ik wilde ze ontmoeten.

314
00:22:00,569 --> 00:22:02,195
Het was een goede locatie.

315
00:22:02,279 --> 00:22:07,492
Je ging de trap op. Daar was een kantoor
waar we gingen zitten.

316
00:22:07,576 --> 00:22:10,912
Een paar afgedekte kunstwerken
op schildersezels.

317
00:22:10,996 --> 00:22:14,833
Ze zeiden: 'Wat staat daar,
met die witte doek eroverheen?'

318
00:22:14,916 --> 00:22:16,668
Ik zei: 'Dat is een Rothko.'

319
00:22:17,377 --> 00:22:19,921
'We zijn dol op Rothko. Laat eens zien.'

320
00:22:20,839 --> 00:22:26,428
De twee kunstwerken werden onthuld.
Het ene leek een Rothko…

321
00:22:26,511 --> 00:22:28,889
…en het andere leek een Jackson Pollock.

322
00:22:29,473 --> 00:22:34,478
Wij dachten: wauw, moet je dat zien.
Nou, het beneemt je de adem.

323
00:22:37,606 --> 00:22:42,736
Zoiets kom je niet elke dag tegen.

324
00:22:43,362 --> 00:22:45,447
Natuurlijk wonnen we informatie in.

325
00:22:45,530 --> 00:22:50,619
Ze werden in zekere zin misleid,
maar het waren allemaal verfijnde mensen.

326
00:22:50,702 --> 00:22:55,749
Verfijnd in zakendoen,
verfijnd in hun carrière.

327
00:22:55,832 --> 00:22:58,627
En toch bezweken ze allemaal…

328
00:22:59,252 --> 00:23:01,838
…voor de charme van deze kunst.

329
00:23:02,672 --> 00:23:05,842
Ik denk dat het denkpatroon
waardoor De Sole…

330
00:23:05,926 --> 00:23:10,055
…verliefd werd
op wat hij aanzag voor een Rothko…

331
00:23:10,138 --> 00:23:16,895
…een denkpatroon is dat vaak voorkomt
bij verzamelaars die een vervalsing kopen.

332
00:23:18,438 --> 00:23:21,775
'Verliefd worden' is
een goede beschrijving van dat proces…

333
00:23:21,858 --> 00:23:25,278
…van gebreken negeren en vergeven.

334
00:23:25,362 --> 00:23:30,117
Want iemand die smoorverliefd is,
negeert de gebreken van z'n nieuwe liefde.

335
00:23:30,200 --> 00:23:33,453
Dit is een echte boost voor je ego.

336
00:23:33,537 --> 00:23:38,750
Dit is iets dat je aan iedereen
die bij je thuis komt wilt laten zien.

337
00:23:39,418 --> 00:23:43,839
Als precies het soort Rothko dat je wilt
plotseling op de markt komt…

338
00:23:43,922 --> 00:23:46,633
…ga je dan vragen stellen
of ga je het kopen?

339
00:23:46,716 --> 00:23:49,553
Dat het duidelijk is:
ik heb geen getraind oog.

340
00:23:49,636 --> 00:23:50,971
Ik ben geen expert.

341
00:23:51,054 --> 00:23:54,391
De schilderijen zagen er wel erg goed uit
en bovendien…

342
00:23:54,474 --> 00:23:59,396
…was onze adviseur erg geraffineerd
en hij vond het werk er goed uitzien.

343
00:24:00,522 --> 00:24:03,358
De prijs, acht miljoen dollar,
klinkt hoog…

344
00:24:04,109 --> 00:24:07,988
…maar eigenlijk is het best laag
voor een Rothko.

345
00:24:08,071 --> 00:24:13,076
Goede Rothko's uit die periode
worden eigenlijk voor veel meer verkocht.

346
00:24:14,995 --> 00:24:17,706
Ze leken niet veel vragen te hebben.

347
00:24:17,789 --> 00:24:21,251
Ze waren gewoon volledig betoverd
door het schilderij.

348
00:24:21,334 --> 00:24:26,882
Domenico hield hardnekkig vol
dat hij naast de factuur met de prijs…

349
00:24:26,965 --> 00:24:30,635
…ook een garantie van authenticiteit
wilde hebben.

350
00:24:30,719 --> 00:24:35,265
Ann Freedman voorzag ons
van een document van meerdere pagina's…

351
00:24:35,765 --> 00:24:38,810
…met een lijst
van alle zogenaamde experts…

352
00:24:39,436 --> 00:24:44,024
…die het schilderij hadden gezien
en het voor authentiek hadden verklaard.

353
00:24:44,107 --> 00:24:46,943
Ik was als expert op die lijst opgenomen.

354
00:24:47,027 --> 00:24:50,113
Dat is een van de redenen…
Zo ben ik erbij betrokken.

355
00:24:50,197 --> 00:24:54,367
Ik ben geen Rothko-expert.
Naar ik weet, heb ik het nooit bekeken.

356
00:24:54,451 --> 00:24:56,411
GEFELICITEERD MET DE AANSCHAF

357
00:24:56,495 --> 00:24:59,664
De Sole wist
dat er geen bekende herkomst was.

358
00:24:59,748 --> 00:25:04,586
De Sole wist dat de eigenaar of verkoper
onbekend was.

359
00:25:05,212 --> 00:25:07,339
Dat wisten ze allemaal, trouwens.

360
00:25:09,299 --> 00:25:16,181
Dat werk ging naar het Beyeler waar het,
ongelooflijk genoeg, werd tentoongesteld…

361
00:25:16,264 --> 00:25:20,644
…in de context van hun Rothko-zalen.
Ik praat hier graag over.

362
00:25:20,727 --> 00:25:24,231
Ernst Beyeler was
een van de belangrijkste kunsthandelaars.

363
00:25:24,314 --> 00:25:28,276
Hij wijdde een hele expositie
aan het werk van Mark Rothko.

364
00:25:28,360 --> 00:25:30,987
De Rothko van de De Soles
had een eigen wand.

365
00:25:31,071 --> 00:25:32,989
Dus je liep het museum in…

366
00:25:33,698 --> 00:25:34,699
…en daar was het.

367
00:25:35,909 --> 00:25:37,827
Ernst Beyeler leefde toen nog.

368
00:25:38,495 --> 00:25:40,121
Hij twijfelde niet aan het werk.

369
00:25:41,540 --> 00:25:42,832
Hij accepteerde het.

370
00:25:42,916 --> 00:25:46,753
Nog meer reden om te denken
dat we een juweel te pakken hadden.

371
00:25:46,836 --> 00:25:52,342
Je moet je afvragen: waarom krijg ik dit?
Waarom heb ik zo'n goede deal gekregen?

372
00:25:52,425 --> 00:25:55,303
DE VERVALSER

373
00:25:55,387 --> 00:25:58,348
Iets waar veel experts
het meteen over eens waren…

374
00:25:58,431 --> 00:26:02,269
…was dat het hoogst onwaarschijnlijk
of zelfs onmogelijk was…

375
00:26:02,352 --> 00:26:07,274
…dat één persoon de stijl
van zoveel kunstenaars machtig zou worden.

376
00:26:07,357 --> 00:26:13,488
Het was opmerkelijk en voor alle mensen
die die werken bekeken totaal onverwacht.

377
00:26:13,572 --> 00:26:17,951
Nu de 'favoriet van de dag', de rubriek
over iemand die onze aandacht trok…

378
00:26:18,034 --> 00:26:20,203
…en dan niet om een goede reden.

379
00:26:20,287 --> 00:26:22,706
Vandaag is het een 75-jarige kunstenaar.

380
00:26:22,789 --> 00:26:27,294
Z'n schilderijen van honderden dollars
werden later voor miljoenen verkocht.

381
00:26:29,254 --> 00:26:30,880
Wat we over Pei-Shen weten…

382
00:26:30,964 --> 00:26:34,342
…is dat hij in China
een volleerd schilder was.

383
00:26:34,426 --> 00:26:38,179
Hij kwam naar de VS
maar wist hier niet door te breken.

384
00:26:39,055 --> 00:26:45,729
Hij was erg gefrustreerd,
want hij had al naam gemaakt in China.

385
00:26:45,812 --> 00:26:48,023
Hier kende niemand hem. 'Wie ben je?'

386
00:26:48,106 --> 00:26:50,275
Hij ging in de leer
bij de Art Students League.

387
00:26:50,859 --> 00:26:54,446
De Art Students League
is een school in Manhattan…

388
00:26:54,529 --> 00:26:59,242
…waar grote namen
als Alexander Calder en Pollock…

389
00:26:59,326 --> 00:27:01,077
…een deel van hun opleiding kregen.

390
00:27:01,161 --> 00:27:04,122
EN PEI-SHENS KLASGENOOT

391
00:27:04,414 --> 00:27:08,209
Die kerel was duidelijk een genie,
dat ten eerste.

392
00:27:08,293 --> 00:27:11,796
Ten tweede had hij
de technieken bestudeerd…

393
00:27:11,880 --> 00:27:14,549
…van zeven of acht
abstract expressionisten.

394
00:27:15,425 --> 00:27:18,094
En hij had ze heel grondig bestudeerd.

395
00:27:18,178 --> 00:27:22,891
In China hebben ze
al duizend jaar of langer de traditie…

396
00:27:22,974 --> 00:27:28,229
…dat het maken van correcte kopieën
of zeer accurate kopieën…

397
00:27:28,313 --> 00:27:33,485
…de grootste eer is die je kunt bewijzen
aan een eerdere kunstenaar.

398
00:27:33,568 --> 00:27:35,904
Ook test je zo je eigen bekwaamheid.

399
00:27:35,987 --> 00:27:38,448
Dat doen ze al eeuwen. Millennia, zelfs.

400
00:27:38,531 --> 00:27:40,533
Originaliteit was geen verdienste.

401
00:27:41,117 --> 00:27:44,871
Niets uit je hart. Je kopieert alleen
de techniek van anderen.

402
00:27:45,372 --> 00:27:51,127
Ze kopiëren niet alleen kunst,
maar ook de iPhone en andere technologie.

403
00:27:51,211 --> 00:27:54,631
Je moet je afvragen hoe het is
voor die Chinese kunstenaar…

404
00:27:54,714 --> 00:28:00,512
…die werken maakt die bijna niemand
kon onderscheiden van echte meesterwerken.

405
00:28:00,595 --> 00:28:05,975
Hij is goed. Hij heeft wat talent.
Niet van het kaliber Picasso of Matisse.

406
00:28:06,559 --> 00:28:08,478
Z'n Rothko is een slechte kopie.

407
00:28:08,561 --> 00:28:10,605
Briljant. Briljante vervalsingen.

408
00:28:12,899 --> 00:28:18,363
Glafira en Bergantiños overwogen
een aantal verschillende mensen…

409
00:28:18,446 --> 00:28:22,367
…maar ze kozen voor Pei-Shen
omdat hij de beste was…

410
00:28:22,450 --> 00:28:24,285
…en meerdere kunstenaars kon.

411
00:28:24,869 --> 00:28:28,873
De schilderijen die Pei-Shen maakte,
waren vers. Gloednieuw.

412
00:28:28,957 --> 00:28:31,418
Niet uit de jaren 50 en 60 dus,
zoals zou moeten.

413
00:28:31,501 --> 00:28:35,964
Dus Pei-Shen maakt het schilderij.
Dan gaat het naar Bergantiños…

414
00:28:36,047 --> 00:28:39,592
…en hij bewerkt het
zodat het geloofwaardig oud overkomt.

415
00:28:39,676 --> 00:28:42,303
Er komen barsten in de verf. Er is stof.

416
00:28:42,387 --> 00:28:46,474
De lijst moet uit de juiste tijd komen.
Dat geldt zelfs voor het doek.

417
00:28:46,558 --> 00:28:50,562
Dus Bergantiños ging op zoek
naar de ruwe materialen.

418
00:28:50,645 --> 00:28:53,481
Een oud doek, het juiste soort lijst.

419
00:28:53,565 --> 00:28:55,483
Het was een nauwe samenwerking.

420
00:28:55,984 --> 00:28:59,612
Ze hadden Pei-Shens talent nodig,
maar Bergantiños moest…

421
00:28:59,696 --> 00:29:04,492
…er de laatste hand aan leggen
om het oud en authentiek te laten lijken.

422
00:29:05,326 --> 00:29:08,747
Kijk naar m'n rekening,
dan zie je dat er geen inkomen was.

423
00:29:08,830 --> 00:29:12,250
Ik ben nog altijd arm.
Denk je dat ik betrokken kan zijn?

424
00:29:12,333 --> 00:29:14,210
Hij kreeg in het begin weinig betaald.

425
00:29:14,294 --> 00:29:20,091
De tijd verstreek en hij bezocht
de Armory-kunstbeurs op 67th Street.

426
00:29:20,759 --> 00:29:27,182
Daar zag hij een van z'n eigen werken
in de ruimte van Knoedler Gallery.

427
00:29:27,265 --> 00:29:31,728
Op dat punt ging hij weer
naar Rosales en zei hij:

428
00:29:32,312 --> 00:29:33,897
'Je moet me meer betalen.'

429
00:29:33,980 --> 00:29:38,276
Carlos, hoe heb je Pei-Shen Qian ontmoet?

430
00:29:38,985 --> 00:29:43,281
Ik kocht kunst van hem…

431
00:29:44,157 --> 00:29:46,034
…toen hij…

432
00:29:46,993 --> 00:29:51,581
…dingen schilderde op straat.

433
00:29:52,916 --> 00:29:56,503
Soms had ik geld nodig.

434
00:29:56,586 --> 00:30:01,549
Dan kocht en verkocht ik ze,
net als iedereen.

435
00:30:02,258 --> 00:30:08,431
Rosales was degene die,
met wat hulp van haar vriend…

436
00:30:08,515 --> 00:30:13,353
…het verhaal rondom de werken creëerde.
Het was heel goed uitgewerkt.

437
00:30:14,437 --> 00:30:19,651
Je moet ook onthouden dat Glafira Rosales
had geprobeerd om ze zelf te verkopen.

438
00:30:20,151 --> 00:30:23,446
Zelfs als ze toegang had
tot de verzamelaars en galeries…

439
00:30:23,530 --> 00:30:27,617
…aan wie Ann Freedman verkocht,
zou ze zijn uitgelachen.

440
00:30:27,700 --> 00:30:29,410
Iedereen let op context.

441
00:30:29,494 --> 00:30:32,831
Als je naar het Museum of Modern Art
of het Met gaat…

442
00:30:32,914 --> 00:30:37,836
…en daar een schilderij ziet hangen,
gaat zelfs een expert niet denken…

443
00:30:37,919 --> 00:30:40,839
…dat er iets niet klopt
aan dat schilderij.

444
00:30:40,922 --> 00:30:45,176
Je rekent op het museum
en op de hele infrastructuur…

445
00:30:45,260 --> 00:30:47,095
…die dat schilderij heeft doorgelicht.

446
00:30:47,178 --> 00:30:50,014
Knoedler had zo'n prominente reputatie.

447
00:30:50,098 --> 00:30:53,434
Ik denk dat niemand het ooit vermoedde.

448
00:30:54,018 --> 00:30:56,855
Steeds meer mensen vonden het werk goed.

449
00:30:56,938 --> 00:30:59,566
Daarmee bedoel ik
dat ze het wilden hebben.

450
00:31:00,275 --> 00:31:04,571
De ogen van mensen die ervoor stonden,
begonnen te stralen. Dat zag je.

451
00:31:07,198 --> 00:31:10,743
Er zat diepgang achter het verlangen
naar die schilderijen.

452
00:31:27,302 --> 00:31:29,387
RUIM 60 VERVALSTE SCHILDERIJEN

453
00:31:29,470 --> 00:31:33,808
WERDEN UITEINDELIJK VERKOCHT
VOOR 80 MILJOEN DOLLAR

454
00:31:33,892 --> 00:31:36,895
Iedereen die werkt
in de secundaire kunstmarkt…

455
00:31:36,978 --> 00:31:41,733
…waarin je kunst opkoopt van één partij
en doorverkoopt aan een andere…

456
00:31:41,816 --> 00:31:46,738
…weet dat een prijsstijging
van 100 procent naar verwachting is.

457
00:31:47,322 --> 00:31:52,410
Maar deze winstmarges waren eerder
tussen de 200 tot 800 procent.

458
00:31:52,952 --> 00:31:55,413
Dat gebeurt eens in de tien jaar.

459
00:31:55,496 --> 00:31:58,791
En alle kunsthandelaars
op de secundaire markt weten…

460
00:31:58,875 --> 00:32:05,298
…dat er reden is tot bezorgdheid als ze
vaker winstmarges op die schaal krijgen.

461
00:32:07,967 --> 00:32:11,804
Ik was niet de enige
die in die kunstwerken geloofde.

462
00:32:13,014 --> 00:32:15,808
Het was niet Ann Freedman tegen de wereld.

463
00:32:17,518 --> 00:32:18,728
Iedereen was bereid.

464
00:32:20,229 --> 00:32:21,773
De kunstwereld was bereid.

465
00:32:23,733 --> 00:32:27,320
Ze werden niet verborgen.
Ze werden niet gebagatelliseerd.

466
00:32:28,029 --> 00:32:32,742
Ze waren volledig openbaar,
wereldwijd, en ze werden gepubliceerd.

467
00:32:33,576 --> 00:32:36,120
TASHEN PUBLICEERDE DE NEP-ROTHKO ZES KEER

468
00:32:36,204 --> 00:32:37,330
Ze wilde…

469
00:32:38,206 --> 00:32:41,042
…zo graag dat die kunstwerken echt waren.

470
00:32:41,125 --> 00:32:46,255
Want als ze echt waren,
zou zij een toonaangevend figuur zijn…

471
00:32:46,339 --> 00:32:50,718
…in de wereld van kunsthandelaars.
Zij zou ze allemaal de baas zijn.

472
00:32:51,219 --> 00:32:53,972
En dat leidde haar
over de rand van de afgrond.

473
00:32:56,099 --> 00:32:58,977
TE MOOI OM WAAR TE ZIJN

474
00:33:01,229 --> 00:33:03,356
Jack Levy ging naar de galerie.

475
00:33:03,439 --> 00:33:05,650
Hij wilde een Jackson Pollock kopen.

476
00:33:06,484 --> 00:33:09,195
Wat hij zei, was: 'Ik koop dit werk.

477
00:33:09,278 --> 00:33:14,242
Maar ik wil dat je het
laat evalueren door IFAR.'

478
00:33:17,787 --> 00:33:21,749
De International Foundation
for Art Research is gesticht als middel…

479
00:33:21,833 --> 00:33:25,628
…om de heikele kwesties omtrent attributie
en authenticiteit aan te pakken.

480
00:33:26,504 --> 00:33:30,133
We zijn een van de weinige plekken
die überhaupt zoiets doet.

481
00:33:31,134 --> 00:33:37,932
Meneer Levy's voorwaarde was dat
als wij het niet als Pollock accepteerden…

482
00:33:38,016 --> 00:33:39,684
…hij z'n geld terugkreeg.

483
00:33:40,560 --> 00:33:46,065
De hele kwestie van authenticiteit
is nu erg netelig in de kunstwereld.

484
00:33:46,149 --> 00:33:51,863
Iets dat de vervalsers goed van pas komt,
is dat mensen met een negatieve mening…

485
00:33:51,946 --> 00:33:54,907
…die voor zich houden
als ze het niet zeker weten.

486
00:33:55,408 --> 00:34:00,204
Er zijn experts voor het gerecht gedaagd
vanwege kritische uitlatingen.

487
00:34:01,497 --> 00:34:05,376
Echtheidsonderzoek
heeft normaal een drieledige aanpak.

488
00:34:06,044 --> 00:34:11,215
Het is wetenschappelijk onderzoek,
dat de herkomst omvat…

489
00:34:11,299 --> 00:34:15,094
…en er worden ook specialisten verzameld
om het werk te bekijken.

490
00:34:15,678 --> 00:34:18,556
Specialisten die verstand hebben
van de kunstenaar.

491
00:34:18,639 --> 00:34:21,517
Zij kijken of het past binnen diens stijl.

492
00:34:22,143 --> 00:34:25,396
Tot slot kijken we ook
naar de materiaaleigenschappen.

493
00:34:26,105 --> 00:34:30,026
Ondanks wat positieve opmerkingen
over het werk…

494
00:34:30,109 --> 00:34:35,114
…dat er aan de oppervlakte goed uitzag,
hadden we te veel negatieve opmerkingen.

495
00:34:36,074 --> 00:34:41,954
Qua materiaal viel ons op dat er
nieuwe verf op oud doek was gebruikt.

496
00:34:42,038 --> 00:34:47,210
We deden een fysieke vergelijking
met een echte Pollock uit hetzelfde jaar…

497
00:34:47,293 --> 00:34:50,713
…en de ondergrond
was compleet anders verouderd.

498
00:34:50,797 --> 00:34:53,591
Dat vonden wij zeer verdacht.

499
00:34:53,674 --> 00:34:59,013
Stilistisch gezien was er veel bezorgdheid
over de applicatie van de verf.

500
00:34:59,097 --> 00:35:02,100
Over die groenachtig bruine wassing.

501
00:35:02,183 --> 00:35:05,311
Niemand had ooit…
Zelfs de mensen die het goed vonden…

502
00:35:05,394 --> 00:35:07,021
…plaatsten daar vraagtekens bij.

503
00:35:07,105 --> 00:35:11,692
Over de herkomst sloten we
16 pagina's documentatie bij…

504
00:35:11,776 --> 00:35:15,029
…waaruit bleek
waarom die herkomst ondenkbaar was.

505
00:35:16,030 --> 00:35:19,117
Pollock is
een zeer goed gedocumenteerde kunstenaar.

506
00:35:19,200 --> 00:35:21,744
Hij was bij leven al beroemd,
in hemelsnaam.

507
00:35:22,537 --> 00:35:25,206
Het gebrek aan documentatie…

508
00:35:25,289 --> 00:35:30,086
…voor een schilderij
uit het hoogtepunt van z'n carrière…

509
00:35:30,169 --> 00:35:32,797
Dit was de tijd
waarin Life Magazine vroeg…

510
00:35:32,880 --> 00:35:35,049
…of hij de beroemdste kunstenaar
in Amerika was.

511
00:35:35,133 --> 00:35:38,302
Dat was in het bijzonder verbazingwekkend.

512
00:35:39,887 --> 00:35:45,393
Die combinatie van informatie
bracht ons ertoe te rapporteren…

513
00:35:45,476 --> 00:35:50,106
…dat we het niet konden accepteren
als werk van Jackson Pollock.

514
00:35:52,441 --> 00:35:53,693
Het was niet definitief.

515
00:35:54,193 --> 00:36:00,158
In de kunstgemeenschap kan men
daaruit opmaken dat het een vervalsing is.

516
00:36:00,241 --> 00:36:04,245
Dat zeiden we net niet letterlijk,
maar we zeiden het meerdere keren.

517
00:36:05,872 --> 00:36:09,417
Feit is dat ze het rapport verborgen
en nooit meer noemden…

518
00:36:09,500 --> 00:36:12,295
…en dat ze jarenlang kwaadspraken
over ons.

519
00:36:14,797 --> 00:36:19,844
De galerie probeerde later te zeggen
dat we geen mening hadden gevormd.

520
00:36:19,927 --> 00:36:23,431
Ik had zeker het gevoel
dat ze niet bereid was te luisteren…

521
00:36:24,098 --> 00:36:25,725
…naar wat ik te zeggen had.

522
00:36:25,808 --> 00:36:28,060
Het was een mening om te zeggen:

523
00:36:28,144 --> 00:36:31,647
'We kunnen het niet
als werk van Pollock accepteren.'

524
00:36:32,773 --> 00:36:37,737
Op dat punt ging Jack Levy terug
naar Ann Freedman en Knoedler en zei hij:

525
00:36:37,820 --> 00:36:42,241
'Ik wil m'n geld terug. Dat was de deal.
Jullie zijn me twee miljoen schuldig.'

526
00:36:42,325 --> 00:36:45,620
Ik herinner me dat ik zei:
'Jack, als er een probleem is…

527
00:36:46,746 --> 00:36:49,999
…lossen we het op.'
Dat zou ik iedereen hebben gezegd.

528
00:36:50,499 --> 00:36:53,628
Knoedler gaf hem
het volledige aankoopbedrag terug.

529
00:36:54,503 --> 00:36:58,716
Je zou denken
dat Ann Freedman en Knoedler…

530
00:36:58,799 --> 00:37:02,678
…op dat punt een grondig onderzoek
op touw zouden zetten.

531
00:37:02,762 --> 00:37:07,099
Maar in werkelijkheid ging dat werk
weer in de verkoop bij Knoedler.

532
00:37:07,934 --> 00:37:12,939
De prijs ging van twee miljoen dollar
naar elf miljoen.

533
00:37:14,023 --> 00:37:17,735
Ik vond zeker, na verloop van tijd…

534
00:37:17,818 --> 00:37:21,197
Het was een feit
dat Pollocks marktwaarde hoger werd.

535
00:37:21,280 --> 00:37:24,116
Dus je kon er meer voor vragen, zeker.

536
00:37:24,200 --> 00:37:25,451
Is het ooit verkocht?

537
00:37:32,375 --> 00:37:36,003
Ik ging direct naar Glafira
om haar te laten weten…

538
00:37:36,087 --> 00:37:39,882
…dat er twijfels over de werken waren.

539
00:37:40,383 --> 00:37:43,344
Toen kreeg ik een beetje meer informatie.

540
00:37:44,971 --> 00:37:47,848
Ik kwam erachter dat het werk
binnen drie weken…

541
00:37:47,932 --> 00:37:51,435
…op wonderbaarlijke wijze
een nieuwe herkomst had.

542
00:37:52,478 --> 00:37:53,562
MR X
VERHAAL 2

543
00:37:53,646 --> 00:37:55,940
Verhaal nummer twee was veranderd.

544
00:37:56,023 --> 00:38:01,988
Nu was Mr X gay
en was hij naar New York gekomen…

545
00:38:02,071 --> 00:38:07,451
…waar hij werken begon aan te schaffen
via ene David Herbert, die ook gay was.

546
00:38:08,035 --> 00:38:11,038
Herbert was een echte kunsthandelaar.
Werkte in de jaren 50.

547
00:38:11,122 --> 00:38:13,291
Hij werkte bij de Sidney Janis Gallery.

548
00:38:13,374 --> 00:38:16,585
Janis vertegenwoordigde
veel abstract expressionisten.

549
00:38:16,669 --> 00:38:18,504
Hij werkte bij de Betty Parsons Gallery.

550
00:38:18,587 --> 00:38:21,590
Zij vertegenwoordigde ook
meerdere expressionisten.

551
00:38:21,674 --> 00:38:25,177
Hij was dus een echte handelaar
bij prominente galeries.

552
00:38:25,261 --> 00:38:28,639
Mr X had zich laten meeslepen
in de hele demi-monde…

553
00:38:28,723 --> 00:38:31,642
…van gaye kunstminnaars,
handelaars, en verzamelaars.

554
00:38:31,726 --> 00:38:35,855
Hij had echter een vrouw en kinderen
in Zwitserland…

555
00:38:35,938 --> 00:38:38,941
…dus hij kon die werken
niet mee naar huis nemen.

556
00:38:39,025 --> 00:38:42,570
Want dan zou z'n gezin
te weten komen dat hij zo leefde.

557
00:38:42,653 --> 00:38:47,033
Wat even gekunsteld en even makkelijk
te weerleggen was met onderzoek.

558
00:38:47,116 --> 00:38:48,743
Het verhaal bleef veranderen.

559
00:38:48,826 --> 00:38:51,912
Alfonso Ossorio is erbij betrokken.
Dan weer niet.

560
00:38:51,996 --> 00:38:54,874
Ze zwenkten, heel gunstig,
naar David Herbert…

561
00:38:54,957 --> 00:38:56,834
…die, ook gunstig, dood was.

562
00:38:56,917 --> 00:39:00,212
Als er stukjes wegvielen,
of er gaten in de verhalen zaten…

563
00:39:00,296 --> 00:39:02,923
…werden die plots gevuld
met andere informatie.

564
00:39:03,007 --> 00:39:07,678
Maar je kunt zien
hoe een enigszins lichtgelovige…

565
00:39:07,762 --> 00:39:12,725
…en ambitieuze handelaar als Ann Freedman
zo'n lekker hapje informatie zou oppakken.

566
00:39:12,808 --> 00:39:15,519
David Herbert bestond echt, daar was-ie.

567
00:39:15,603 --> 00:39:19,899
En dat ze alles wat Glafira nog meer
vertelde voor zoete koek zou slikken.

568
00:39:21,400 --> 00:39:23,277
Ze kwam met meer informatie.

569
00:39:23,361 --> 00:39:27,156
Ze veranderde haar verhaal niet.
Ze trok niets in.

570
00:39:28,240 --> 00:39:30,659
Haar verhaal ontwikkelde zich.

571
00:39:32,119 --> 00:39:35,164
Ik herinner me geen moment waarop…

572
00:39:36,499 --> 00:39:39,168
…ik dacht dat ze me niet
de waarheid vertelde.

573
00:39:39,251 --> 00:39:40,753
Het zou me hebben verontrust.

574
00:39:40,836 --> 00:39:45,299
Als ze de ene dag één ding zei
en een dag later iets anders.

575
00:39:46,092 --> 00:39:47,301
Dat is niet gebeurd.

576
00:39:54,517 --> 00:39:59,230
De Dedalus Foundation werd
in 1981 opgericht door Robert Motherwell.

577
00:40:03,818 --> 00:40:07,822
Motherwell was een toonaangevende
abstract expressionistische kunstenaar…

578
00:40:07,905 --> 00:40:11,409
…en in veel opzichten
de woordvoerder van de beweging.

579
00:40:19,959 --> 00:40:25,172
Begin 2007 vertelde Julian Weissman,
een privéhandelaar die ik kende…

580
00:40:25,798 --> 00:40:31,345
…dat hij een schilderij van Motherwell had
dat recent was ontdekt.

581
00:40:31,429 --> 00:40:34,974
GLAFIRA ROSALES VERKOCHT OOK VERVALSINGEN
AAN JULIAN WEISSMAN

582
00:40:35,891 --> 00:40:39,145
Instinctief voelde ik dat het vreemd was.
Verwrongen.

583
00:40:39,228 --> 00:40:42,231
Er zat te veel olie in de verf,
of te veel druppels.

584
00:40:42,314 --> 00:40:44,984
Maar het leek exact op werken
in de database.

585
00:40:45,067 --> 00:40:47,862
Dus we dachten:
oké, het is een ontdekking.

586
00:40:47,945 --> 00:40:54,034
We ontdekken dat Motherwell in 1953
meer heeft geschilderd dan we dachten.

587
00:40:54,827 --> 00:40:57,913
Hij vroeg ons om een bekrachtigende brief…

588
00:40:58,914 --> 00:41:01,542
…en gebruikte die om het werk te verkopen.

589
00:41:02,418 --> 00:41:05,838
Het is mijn schuld. Het was een fout.
Je blijft leren.

590
00:41:06,964 --> 00:41:11,385
Later dat jaar zei Ann Freedman ons
dat ze nog een Elegy had.

591
00:41:12,261 --> 00:41:14,346
En die zag er echt verkeerd uit.

592
00:41:15,556 --> 00:41:19,143
Ik had bevestiging over de Motherwell
die ik in bezit had.

593
00:41:19,226 --> 00:41:22,813
Helen Frankenthaler,
die 13 jaar met Motherwell getrouwd was…

594
00:41:23,397 --> 00:41:27,776
…keek naar die Elegy en wees ernaar.
'Yep, dat is Bob.'

595
00:41:28,486 --> 00:41:31,697
Ik had me
niet meer bevestiging kunnen wensen.

596
00:41:33,824 --> 00:41:36,619
De handtekening leek in orde
als je 'm één keer zag.

597
00:41:36,702 --> 00:41:41,540
Want iedereen heeft er wat variatie in.
Maar deze leek van een sjabloon te komen.

598
00:41:42,166 --> 00:41:44,668
Er klopte iets niet aan die schilderijen.

599
00:41:44,752 --> 00:41:48,214
Ze gingen naar Knoedler en Freedman
en confronteerden ze.

600
00:41:50,424 --> 00:41:52,885
We dachten dat we haar een gunst deden.

601
00:41:52,968 --> 00:41:56,805
We dachten dat ze zou zeggen:
'Godzijdank dat ik dit nu weet.

602
00:41:56,889 --> 00:42:00,809
Want ik heb gehandeld
met het idee dat de werken echt waren.'

603
00:42:00,893 --> 00:42:04,313
Ze had gezegd dat de collectie niet alleen
uit Motherwells bestond…

604
00:42:04,396 --> 00:42:07,733
…maar ook uit werken van Rothko,
Pollock en De Kooning.

605
00:42:07,816 --> 00:42:14,031
De mate van weerstand die Knoedler gaf,
sloeg gewoon nergens op.

606
00:42:14,114 --> 00:42:16,242
Hoe reageerde ze? Ze sprak ons tegen.

607
00:42:16,325 --> 00:42:21,330
Ze begon over het David Herbert-verhaal,
dat hij zo hecht was met Motherwell.

608
00:42:21,413 --> 00:42:25,417
Overigens hebben we daarna
wat onderzoek gedaan, en het bleek…

609
00:42:25,501 --> 00:42:30,464
…dat Motherwell niet wist dat hij bestond.
Misschien alleen als een vaag randfiguur.

610
00:42:30,548 --> 00:42:33,217
Ann presenteerde het alsof ze hecht waren.

611
00:42:33,884 --> 00:42:36,554
Alsof de schilderijen echt waren.
Ze zei ons…

612
00:42:36,637 --> 00:42:40,474
…dat andere experts hadden gezegd
dat de schilderijen echt waren.

613
00:42:41,934 --> 00:42:43,185
Dus ik was verbluft.

614
00:42:44,186 --> 00:42:48,065
Hij vergat te noemen dat hij
eerst dacht dat de werken echt waren.

615
00:42:48,983 --> 00:42:53,404
Ik moet ook noemen dat ik in 2006
een van die Elegies had gezien.

616
00:42:53,487 --> 00:42:55,573
Hij lag op de vloer in haar kantoor.

617
00:42:56,490 --> 00:43:01,996
Ik denk dat hij het doet voorkomen
alsof hij snel even keek naar die…

618
00:43:02,079 --> 00:43:03,956
…'Motherwell op de vloer.'

619
00:43:04,039 --> 00:43:06,667
Het leek min of meer… Het leek een Elegy.

620
00:43:06,750 --> 00:43:11,130
Ik toonde geen werken op de vloer.
Ik zette ze op een ezel. Zo deed ik dat.

621
00:43:11,213 --> 00:43:15,467
Het leek genoeg op een Motherwell
als je het toevallig zag…

622
00:43:15,551 --> 00:43:17,219
…en geen mening hoefde te geven.

623
00:43:17,303 --> 00:43:20,681
Ik heb Jack nog nooit
snel naar iets zien kijken.

624
00:43:20,764 --> 00:43:25,019
Hij vindt dat z'n mening en oordeel
van belang zijn…

625
00:43:25,102 --> 00:43:30,774
…en hij bekijkt werken grondig
om te overwegen hoe goed ze zijn.

626
00:43:31,650 --> 00:43:36,655
Ik zei niet eens: 'Oké, ziet er goed uit.'
Ik zei alleen niet: 'Dat is vervalst.'

627
00:43:38,699 --> 00:43:40,075
Het enige dat ik vroeg…

628
00:43:42,202 --> 00:43:44,663
'Laat me bewijzen dat ze echt zijn.

629
00:43:44,747 --> 00:43:50,419
Ik geloof ze. Ik geloof E.A. Carmean,
die Motherwell beter kende dan Jack Flam.

630
00:43:52,129 --> 00:43:55,382
Niemand kende Motherwell
zo goed als E.A. Carmean.

631
00:43:55,591 --> 00:43:57,343
KUNSTHISTORICUS, CONSERVATOR

632
00:43:57,426 --> 00:44:01,805
Dat zegt niet dat ik niet bereid was
m'n mogelijke ongelijk te accepteren…

633
00:44:02,473 --> 00:44:04,516
…maar hoe pak je het aan…

634
00:44:06,727 --> 00:44:08,520
…als je dat wilt uitzoeken?

635
00:44:08,604 --> 00:44:10,064
Toen zei ik: 'Oké.

636
00:44:10,147 --> 00:44:15,653
Ik wil graag dat je de twee schilderijen
in je beheer forensisch laat testen.'

637
00:44:15,736 --> 00:44:19,865
De beste persoon voor die periode
in de Verenigde Staten…

638
00:44:19,948 --> 00:44:24,119
…en waarschijnlijk ter wereld,
is Jamie Martin bij Orion Analytical.

639
00:44:24,203 --> 00:44:27,998
Ik had geen vertrouwen in z'n werkwijze.

640
00:44:28,749 --> 00:44:33,212
Het was voor mij een grote vraag
of Jamie Martin betrouwbaar was.

641
00:44:33,295 --> 00:44:36,840
Hij had geen collega's,
geen assistenten, geen labtechnici.

642
00:44:36,924 --> 00:44:38,342
Niets. Alleen hijzelf.

643
00:44:38,425 --> 00:44:41,178
Knoedler en Ann Freedman
onderdrukten dat rapport.

644
00:44:41,261 --> 00:44:44,098
Ze droegen het pas
in januari 2009 aan ons over.

645
00:44:44,181 --> 00:44:45,516
En toen ze dat deed…

646
00:44:46,600 --> 00:44:50,562
…lieten ze de laatste vier pagina's weg,
de belangrijkste pagina's.

647
00:44:50,646 --> 00:44:53,899
Ze lieten veel zogenaamd
vertrouwelijke informatie weg.

648
00:44:53,982 --> 00:44:59,196
Het stond vol vragen en fouten…

649
00:44:59,279 --> 00:45:02,908
…en ik kon maar moeilijk geloven
dat ze billijk waren.

650
00:45:02,991 --> 00:45:06,912
Uit het rapport bleek duidelijk
dat de schilderijen vals waren.

651
00:45:07,496 --> 00:45:09,331
Er waren allerlei anomalieën.

652
00:45:09,415 --> 00:45:14,086
De grondverf was een acrylverfemulsie.

653
00:45:14,169 --> 00:45:20,050
Motherwell begon pas met het gebruiken
van acrylverf in 1961 of 1962.

654
00:45:20,134 --> 00:45:25,639
Er had een ander werk onder gezeten
dat met een schuurmachine was verwijderd.

655
00:45:25,723 --> 00:45:29,268
Wat absoluut strijdig is
met Motherwells manier van werken.

656
00:45:30,185 --> 00:45:34,898
Ann pleitte dat E.A. Carmean
een aantal dingen zei…

657
00:45:34,982 --> 00:45:36,608
…die ik nogal dwaas vond.

658
00:45:36,692 --> 00:45:42,865
Er waren bijvoorbeeld pigmenten gebruikt
die pas veel later waren uitgevonden.

659
00:45:43,699 --> 00:45:47,327
Carmean zei: 'Misschien dat die er
bij de verzamelaar thuis op zijn gekomen.'

660
00:45:47,411 --> 00:45:48,912
De verzamelaar schilderde niet.

661
00:45:49,413 --> 00:45:54,084
Dus op dat punt overwoog ik
wat onze opties waren.

662
00:45:54,168 --> 00:45:56,587
Ik besefte dat er grootschalige fraude…

663
00:45:57,504 --> 00:46:01,383
…werd gepleegd
en besloot naar de FBI te gaan.

664
00:46:05,637 --> 00:46:06,555
Het was…

665
00:46:08,015 --> 00:46:10,809
…zo krijgshaftig.

666
00:46:11,351 --> 00:46:13,562
Om me achter m'n rug om aan te geven…

667
00:46:14,563 --> 00:46:15,773
…bij de FBI.

668
00:46:15,856 --> 00:46:20,194
Het leek mij kristalhelder dat ze wist…

669
00:46:20,277 --> 00:46:22,821
…of had moeten weten
dat het vervalsingen waren.

670
00:46:22,905 --> 00:46:25,783
Dus wat had het voor zin om te melden
dat ik naar de FBI ging?

671
00:46:25,866 --> 00:46:29,286
Jack had met me
om de tafel kunnen gaan zitten…

672
00:46:29,369 --> 00:46:32,289
…om z'n zorgen over de kunst te bespreken.

673
00:46:34,625 --> 00:46:36,543
Deed hij dat niet?
-Niet echt.

674
00:46:36,627 --> 00:46:39,171
Hij confronteerde me
waar anderen bij waren.

675
00:46:39,254 --> 00:46:42,758
Dat is niet hetzelfde
als rustig praten over z'n zorgen.

676
00:46:42,841 --> 00:46:44,259
En zorg om mij.

677
00:46:45,385 --> 00:46:48,722
'Ann, dit zijn problemen.
Dat gun ik jou niet.

678
00:46:49,556 --> 00:46:54,186
Mijn god, ik dacht eerst dat ze
echt waren. Ik denk dat ik het fout had.

679
00:46:54,770 --> 00:46:56,021
En jij dus ook.

680
00:46:56,772 --> 00:47:00,275
En je bedoelt het goed,
dat weet ik, want ik ken je.

681
00:47:00,359 --> 00:47:02,194
Want ik ken je al jaren.'

682
00:47:02,277 --> 00:47:07,199
Er is een manier waarop dit
menselijk besproken had kunnen worden.

683
00:47:07,825 --> 00:47:09,576
Maar dat is niet gebeurd.

684
00:47:10,285 --> 00:47:11,745
Dit was een aanval.

685
00:47:12,955 --> 00:47:14,957
Ze kwamen wel…

686
00:47:16,959 --> 00:47:20,587
…op het correcte antwoord uit.

687
00:47:21,547 --> 00:47:22,881
Maar hoe ze het deden…

688
00:47:24,550 --> 00:47:26,802
…en hoe ze mikten op het vernietigen…

689
00:47:29,388 --> 00:47:30,597
…van m'n reputatie…

690
00:47:33,392 --> 00:47:34,726
…dat is een ander verhaal.

691
00:47:44,736 --> 00:47:47,030
Ik wist dat dit groot zou worden.

692
00:47:47,114 --> 00:47:49,825
Want of alle werken waren echt,
of ze waren allemaal vals.

693
00:47:49,908 --> 00:47:54,496
Dus we hebben het hier dan wel
over 80,7 miljoen aan vervalsingen…

694
00:47:54,580 --> 00:47:58,375
…wat mogelijk de grootste kunstfraude
in de Amerikaanse geschiedenis is…

695
00:47:59,167 --> 00:48:04,631
…dan wel over een geweldige collectie
die wereldwijd moet worden vertoond.

696
00:48:04,715 --> 00:48:08,260
Toen ik uitsluitsel had
dat de schilderijen vervalst waren…

697
00:48:08,343 --> 00:48:11,346
…wist ik dat we
een enorme zaak in handen hadden.

698
00:48:13,015 --> 00:48:14,892
Ze zei dat het een fout was.

699
00:48:15,809 --> 00:48:18,770
Ze zagen het fout
als ze dachten dat het nep was.

700
00:48:19,771 --> 00:48:22,774
Dus deed ik m'n best
om aan haar duidelijk te maken…

701
00:48:22,858 --> 00:48:27,613
…dat we al het mogelijke moesten doen
om te bewijzen dat ze wel echt waren.

702
00:48:28,572 --> 00:48:32,910
Als je slachtoffer bent van een zwendel
waar je echt in geloofde…

703
00:48:32,993 --> 00:48:37,039
…en er bewijs tegen je is,
ga je je positie extra hard verdedigen.

704
00:48:37,122 --> 00:48:41,376
Op zo'n moment ga je niet twijfelen.
Je zegt niet: 'Wauw, ik zat fout.'

705
00:48:41,460 --> 00:48:43,587
Je zegt: 'Nee, ik heb zó gelijk.'

706
00:48:43,670 --> 00:48:47,424
Het is een psychologisch proces
dat voortkomt uit cognitieve dissonantie.

707
00:48:47,507 --> 00:48:50,969
Dat betekent dat je beeld van de wereld
niet meer klopt met het bewijs.

708
00:48:51,845 --> 00:48:52,679
M'n…

709
00:48:54,306 --> 00:48:57,476
…gevoel was
dat ik geen zaken meer moest doen.

710
00:48:57,559 --> 00:48:59,561
Vanwege de beschuldiging.

711
00:49:00,312 --> 00:49:04,733
Maar dat betekende niet dat ik vond
dat de beschuldiging correct was.

712
00:49:04,816 --> 00:49:08,779
Ze vertrouwde op de kunst
tot dat niet langer mogelijk was.

713
00:49:08,862 --> 00:49:11,657
Ze hield het zo lang als ze maar kon vol.

714
00:49:13,575 --> 00:49:16,161
Glafira Rosales zou ons doelwit worden.

715
00:49:16,244 --> 00:49:19,539
Je probeert altijd uit te zoeken
wie nog meer verantwoordelijk is…

716
00:49:19,623 --> 00:49:23,293
…maar zij is degene die de schilderijen
naar de galerie brengt.

717
00:49:23,377 --> 00:49:26,171
Je weet niet of ze zelf gedupeerd is…

718
00:49:26,254 --> 00:49:30,550
…maar tot je haar kunt uitsluiten,
is zij je eerste verdachte.

719
00:49:31,760 --> 00:49:35,263
Toen Ann Freedman me
Glafira Rosales' naam gaf…

720
00:49:35,347 --> 00:49:40,644
…namen we meteen privédetectives
in de hand om onderzoek naar haar te doen.

721
00:49:41,228 --> 00:49:44,856
Binnen een week of twee
ontdekten zij dat ze samenwoonde…

722
00:49:44,940 --> 00:49:47,526
…met José Carlos Bergantiños Díaz.

723
00:49:47,609 --> 00:49:53,365
Hij was in 1999 beschuldigd
van handelen in gestolen schilderijen.

724
00:49:57,202 --> 00:50:01,498
CHRISTIE'S VERSUS CARLOS BERGANTINOS

725
00:50:03,750 --> 00:50:10,215
Je zou denken dat als een non-profit
een privédetective kan inhuren…

726
00:50:10,298 --> 00:50:15,846
…die dit ontdekt, Ann Freedman en Knoedler
iets soortgelijks zouden hebben gedaan.

727
00:50:22,602 --> 00:50:27,065
De galerie is van belang
omdat zij de transactie mogelijk maken.

728
00:50:27,149 --> 00:50:31,445
Ik weet alleen niet zeker
of ze op de hoogte zijn…

729
00:50:31,528 --> 00:50:33,780
…of dat ze zelf ook zijn benadeeld.

730
00:50:33,864 --> 00:50:37,367
Loog Glafira tegen ze?
Of ligt de waarheid in het midden?

731
00:50:38,410 --> 00:50:45,375
Er was niets op de publieke radar
over de Knoedler-zaak…

732
00:50:46,001 --> 00:50:51,798
…of over disputen over de echtheid
van werken die Knoedler had verkocht.

733
00:50:51,882 --> 00:50:55,886
Het enige dat wel te vinden was,
en dat ik vond…

734
00:50:55,969 --> 00:50:59,639
…was dat Ann Freedman
niet langer voor Knoedler Gallery werkte.

735
00:51:02,184 --> 00:51:05,562
Er waren duidelijk vragen gesteld
over die schilderijen.

736
00:51:05,645 --> 00:51:10,192
De kamer van inbeschuldigingstelling
was betrokken, dus meteen was helder…

737
00:51:10,275 --> 00:51:13,945
…dat de FBI en het ministerie van Justitie
onderzoek deden.

738
00:51:14,029 --> 00:51:18,116
Het was duidelijk dat ze wilden weten
wat Ann had gedaan.

739
00:51:20,577 --> 00:51:21,828
Ze vroegen me om te gaan.

740
00:51:22,954 --> 00:51:25,499
Ik wilde niet weg.
Ik smeekte of ik mocht blijven.

741
00:51:25,582 --> 00:51:31,588
Ze mochten me m'n functie als directeur
of als voorzitter afnemen, en m'n salaris.

742
00:51:34,132 --> 00:51:37,260
Ik moest tot m'n verbazing
naar een vergadering komen.

743
00:51:38,553 --> 00:51:43,475
Daar kreeg ik te horen dat ik
met onmiddellijke ingang verlof kreeg.

744
00:51:44,059 --> 00:51:47,145
Ik werd niet ontslagen,
want dat zou gevolgen hebben.

745
00:51:48,522 --> 00:51:49,689
Verlof.

746
00:51:50,357 --> 00:51:51,566
Gaf hij een reden?

747
00:51:52,943 --> 00:51:56,029
De situatie was moeilijk.
Dit leek hem het beste.

748
00:51:56,780 --> 00:51:59,324
Ik zal nooit vergeten dat Michael zei:

749
00:51:59,407 --> 00:52:03,203
'Misschien kom je terug,
en dat is dan prima, en misschien niet.'

750
00:52:05,747 --> 00:52:10,669
Ik antwoordde:
'Michael, hoe zal dit worden uitgelegd?

751
00:52:10,752 --> 00:52:12,420
Wat moet ik zeggen?'

752
00:52:12,504 --> 00:52:15,882
Hij zei:
'Zeg gewoon dat je longkanker terug is.'

753
00:52:17,217 --> 00:52:18,426
Ik zei: 'Pardon?'

754
00:52:19,427 --> 00:52:23,431
'Ja, weet je, dat dat terug is
en je rust nodig hebt.'

755
00:52:25,058 --> 00:52:29,813
Ik was gewoon… Ik bedoel, ik huilde niet.
Ik schoot niet uit m'n slof of zo.

756
00:52:29,896 --> 00:52:31,022
Ik zei gewoon:

757
00:52:32,232 --> 00:52:33,150
'Oké.'

758
00:52:34,943 --> 00:52:36,778
Ze begeleidden me de trap af.

759
00:52:37,571 --> 00:52:40,323
Ze zeiden:
'Je mag je portefeuille meenemen…

760
00:52:40,407 --> 00:52:43,618
…en ik denk dat het gaat regenen,
dus pak een paraplu.'

761
00:52:45,120 --> 00:52:48,248
Ik nam afscheid.
En tot m'n eigen verbazing zei ik:

762
00:52:50,208 --> 00:52:53,795
'Dank je.' M'n manieren
traden automatisch in werking.

763
00:52:58,925 --> 00:53:00,010
Dat was de dag.

764
00:53:01,469 --> 00:53:04,556
Er waren die dag
meer ongebruikelijke dingen, maar…

765
00:53:07,642 --> 00:53:08,852
En het regende niet.

766
00:53:13,315 --> 00:53:17,652
Nadat Ann Freedman besloot
bij de galerie weg te gaan…

767
00:53:19,112 --> 00:53:23,783
…ontstond er uiteraard een leegte,
omdat Ann buitengewoon succesvol was…

768
00:53:23,867 --> 00:53:25,368
…in het werk dat ze deed.

769
00:53:25,452 --> 00:53:30,916
Ze was een bekend en gerespecteerd figuur,
zeker in de gemeenschap van verzamelaars.

770
00:53:33,293 --> 00:53:36,046
Ik wist niet wat er precies was gebeurd…

771
00:53:36,129 --> 00:53:39,674
…waardoor Michael Hammer zich
tegen me keerde…

772
00:53:40,175 --> 00:53:43,136
…maar het was duidelijk dat dat gebeurde.

773
00:53:43,637 --> 00:53:48,099
Hij had van de bestuurders
bij Hammer Gallery te horen gekregen…

774
00:53:48,183 --> 00:53:51,728
…dat Ann hier misschien
wat problemen mee zou krijgen.

775
00:53:53,104 --> 00:53:57,442
Dus stuur ons erbij weg
en laat haar maar ten onder gaan.

776
00:53:59,402 --> 00:54:03,698
DE ONDERGANG

777
00:54:04,616 --> 00:54:06,326
VERZAMELAAR: PIERRE LAGRANGE

778
00:54:06,409 --> 00:54:07,661
Pierre Lagrange.

779
00:54:08,536 --> 00:54:09,871
'De zilveren Pollock'.

780
00:54:11,790 --> 00:54:13,541
Dat was de eerste rechtszaak.

781
00:54:14,042 --> 00:54:16,169
VERZAMELAAR NOEMT POLLOCK VERVALSING

782
00:54:16,253 --> 00:54:18,713
Pierre Lagrange lag in scheiding.

783
00:54:19,214 --> 00:54:22,300
Het was een heel dramatische scheiding.

784
00:54:22,384 --> 00:54:25,095
Stellen die uit elkaar gaan,
lijken in staat…

785
00:54:25,178 --> 00:54:28,723
…tot het verdelen van de huizen,
de kinderen, en de jachten.

786
00:54:28,807 --> 00:54:29,849
Niet de kunst.

787
00:54:29,933 --> 00:54:32,602
Lagrange probeerde het werk
te laten veilen.

788
00:54:32,686 --> 00:54:37,691
Sotheby's wilde die werken niet verkopen
wegens twijfel over de herkomst.

789
00:54:38,525 --> 00:54:42,821
Daarom liet Pierre Lagrange
een befaamd kunstkenner…

790
00:54:42,904 --> 00:54:48,493
…het pigment van z'n schilderij analyseren
en die ontdekte dat een gele verf…

791
00:54:48,576 --> 00:54:52,414
…niet voor 1970
op de algemene markt was gekomen.

792
00:54:52,497 --> 00:54:57,460
Mensen in de kunstwereld weten dat Pollock
overleed bij een auto-ongeluk in 1956.

793
00:54:58,670 --> 00:55:00,005
Dat was dat. Finito.

794
00:55:00,839 --> 00:55:04,050
Vervolgens kwam Lagrange
bij Knoedler naar binnen stormen.

795
00:55:04,134 --> 00:55:06,136
En zij trokken een muur op.

796
00:55:06,219 --> 00:55:11,391
'We hoeven niet met je te praten.
Verjaringswet. Gaat ons niks aan. Ga weg.'

797
00:55:12,100 --> 00:55:15,020
Als je wilt worden aangeklaagd,
moet je dat doen.

798
00:55:15,687 --> 00:55:17,397
Je zegt mensen dat ze moeten weggaan.

799
00:55:17,480 --> 00:55:22,235
Hij drong aan op een ontmoeting
met Ann bij The Carlyle.

800
00:55:24,070 --> 00:55:26,031
Lieve hemel.

801
00:55:29,242 --> 00:55:33,580
Ik was te vroeg, uiteraard.
Het was vijf uur, half zes.

802
00:55:34,164 --> 00:55:37,375
Ik wist door foto's hoe Pierre eruitzag.

803
00:55:37,876 --> 00:55:43,006
Dus ik stond op, liep op hem af
om z'n hand te schudden, en ik zei:

804
00:55:43,089 --> 00:55:46,718
'Pierre Lagrange? Ik ben Ann Freedman.
Leuk je te ontmoeten.'

805
00:55:47,385 --> 00:55:51,765
En hij antwoordde, met z'n accent:
'Wees daar maar niet zo zeker van.'

806
00:55:52,849 --> 00:55:55,060
Hij was echt over de rooie.

807
00:55:55,143 --> 00:55:58,938
Ann probeerde om alles
vriendelijk en luchtig te houden.

808
00:55:59,022 --> 00:56:02,317
Toen begon hij
uit volle borst te schreeuwen:

809
00:56:02,400 --> 00:56:04,694
'Ik ga je volledig afbranden.

810
00:56:05,612 --> 00:56:07,238
Begrijp je dat?

811
00:56:07,322 --> 00:56:11,368
Ik ga je volledig afbranden
en je zult geen leven meer hebben.

812
00:56:11,451 --> 00:56:12,702
Het zal voorbij zijn.

813
00:56:13,453 --> 00:56:17,707
Het zal in de media komen
en dan is het gedaan met jou.'

814
00:56:18,666 --> 00:56:22,253
En Ann Freedmans reactie,
volgens Lagrange, was dat ze zei:

815
00:56:22,337 --> 00:56:25,090
'Nou, luister, maak je nu niet zo druk.

816
00:56:25,173 --> 00:56:28,510
Laten we zien of ik er
een andere koper voor kan vinden.'

817
00:56:28,593 --> 00:56:32,430
Is het fictie of feit dat je zei:
'Ik ga een andere koper vinden'?

818
00:56:36,935 --> 00:56:39,979
Ik denk niet
dat ik die zin heb uitgesproken.

819
00:56:40,563 --> 00:56:43,358
Waarop Lagrange zei: 'Wacht eens even.

820
00:56:43,441 --> 00:56:46,611
Dus ik kom er goed vanaf
en krijg het geld terug…

821
00:56:46,694 --> 00:56:49,781
…ten koste van een andere verzamelaar
die wordt gedupeerd?'

822
00:56:49,864 --> 00:56:53,993
Het kan heel goed zijn dat ik heb gezegd:
'Ik geloof in het schilderij…

823
00:56:54,077 --> 00:56:58,540
…en ik weet dat jij het wilt verkopen,
dus ik zal zien wat ik kan doen.'

824
00:56:58,623 --> 00:57:03,253
Je moet onthouden dat Ann Freedman
nog steeds zei dat de werken echt waren.

825
00:57:03,336 --> 00:57:07,924
Mijn mening is dat ze wist
dat het vervalsingen waren…

826
00:57:08,550 --> 00:57:15,140
Ze had het zeker moeten weten. En dit
was een strategie om dat te verhullen.

827
00:57:15,223 --> 00:57:16,975
BESCHULDIGINGEN VAN PIERRE LAGRANGE

828
00:57:17,225 --> 00:57:21,354
Ze was ervan overtuigd
dat we een eigen expert nodig hadden…

829
00:57:21,438 --> 00:57:24,190
…om de pigmenten te laten beoordelen.

830
00:57:24,274 --> 00:57:27,402
Ze ging zeker niet de conclusie trekken…

831
00:57:27,485 --> 00:57:30,947
…dat Lagrange gelijk had
en het een vervalsing was…

832
00:57:31,030 --> 00:57:33,658
…op basis
van één wetenschappelijke analyse.

833
00:57:34,868 --> 00:57:39,873
Als antwoord op de dreiging
van de rechtszaak van Lagrange…

834
00:57:39,956 --> 00:57:42,667
…sloot Knoedler Gallery de deuren.

835
00:57:45,670 --> 00:57:49,215
Dus uiteraard leek het zo: rechtszaak?
Galerie dicht.

836
00:57:51,134 --> 00:57:54,304
Michael Hammer had veel geld,
dat nemen we aan.

837
00:57:54,387 --> 00:57:57,807
Het is dus redelijk om te geloven…

838
00:57:57,891 --> 00:58:04,022
…dat hij wist dat hij veel van
het wettelijke en financiële risico liep.

839
00:58:04,105 --> 00:58:07,901
Hij begon bezit te verplaatsen,
bezit zeker te stellen.

840
00:58:07,984 --> 00:58:11,446
Hij begreep
wat hier mogelijk op de loer lag.

841
00:58:12,614 --> 00:58:18,036
Die beslissing werd helemaal niet genomen
als reactie op Glafira Rosales' zwendel.

842
00:58:18,119 --> 00:58:22,749
Het was een zakelijke beslissing,
gebaseerd op de inkomsten van de galerie.

843
00:58:22,832 --> 00:58:25,543
Het was meer dan een jaar
in beraad geweest.

844
00:58:26,628 --> 00:58:28,463
MOGELIJKE VERVALSING ONDERZOCHT

845
00:58:30,256 --> 00:58:32,133
KLAAGDE DE GALERIE AAN

846
00:58:33,343 --> 00:58:36,262
Eén december 2011,
ik herinner me de exacte datum.

847
00:58:36,346 --> 00:58:38,014
Ik sloeg The New York Times open.

848
00:58:38,097 --> 00:58:41,226
Die ochtend had ik oefeningen gedaan.

849
00:58:41,309 --> 00:58:45,230
Ik ging onze slaapkamer in
en ik zag Eleanore…

850
00:58:45,313 --> 00:58:47,941
Je huilde en trilde…
-Ik trilde echt.

851
00:58:49,984 --> 00:58:54,739
We begrepen vrij snel
dat dit erg slecht nieuws was.

852
00:58:54,822 --> 00:58:59,619
Ik had een tip gekregen
dat er onderzoek werd gedaan.

853
00:58:59,702 --> 00:59:01,746
Dat de FBI een onderzoek deed.

854
00:59:01,829 --> 00:59:03,873
Nou, dat is een schok.

855
00:59:03,957 --> 00:59:05,458
Ik was erdoor geschokt.

856
00:59:05,542 --> 00:59:06,751
Het was geen schok.

857
00:59:06,834 --> 00:59:10,129
Mijn god, hoeveel jaar heeft dit geduurd?

858
00:59:10,213 --> 00:59:13,258
Ik denk dat mensen
het hoofd niet konden afwenden.

859
00:59:13,341 --> 00:59:15,426
Het was echt een catastrofe.

860
00:59:15,510 --> 00:59:20,306
Toen wist ik dat we een vervalsing hadden.
Er was geen twijfel mogelijk.

861
00:59:21,474 --> 00:59:24,185
Ik verstopte me niet onder de dekens,
zogezegd.

862
00:59:24,269 --> 00:59:30,024
Het was één groot waas.
Ik sprak met iedereen die vragen had.

863
00:59:30,108 --> 00:59:33,945
Ik gaf zo goed mogelijk antwoord.
Ik wist niet dat het zou komen.

864
00:59:34,821 --> 00:59:38,700
IK SPREEK DE BESCHULDIGINGEN DAT IK
MENSEN HEB MISLEID NADRUKKELIJK TEGEN

865
00:59:38,783 --> 00:59:43,454
IK GELOOFDE DESTIJDS DAT DE POLLOCK
ECHT WAS EN DAT GELOOF IK NOG STEEDS

866
00:59:44,914 --> 00:59:46,457
Ze blijft liegen.

867
00:59:46,541 --> 00:59:51,337
Ze zei dat het schilderij absoluut
een echt schilderij was.

868
00:59:51,421 --> 00:59:54,716
'Geef me een paar dagen,
dan zal ik de naam…

869
00:59:54,799 --> 00:59:57,468
…van de Zwitserse verkoper onthullen.'

870
00:59:57,552 --> 01:00:00,263
Ik zei:
'Oké, als je me dan maar meteen belt.'

871
01:00:00,763 --> 01:00:02,473
Ze heeft nooit teruggebeld.

872
01:00:02,557 --> 01:00:06,269
Ik wilde alles doen wat ik kon
en geen middel onbeproefd laten…

873
01:00:07,061 --> 01:00:10,982
…om de schilderijen op de juiste manier
te laten onderzoeken.

874
01:00:11,065 --> 01:00:15,862
Dus zei ik tegen m'n advocaten
dat ik daar werk van wilde maken.

875
01:00:16,863 --> 01:00:21,117
EN AAN MIJ HEB JE IEMAND DIE GELOOFT
IN HET ONTHULLEN VAN DE WAARHEID.

876
01:00:21,200 --> 01:00:23,870
IK HOOP DAT JE DIT TOELAAT
EN ME ERBIJ HELPT.

877
01:00:23,953 --> 01:00:27,332
DE BEKENTENIS

878
01:00:27,415 --> 01:00:31,127
De enige van wie je zeker kon weten
dat ze in de VS was, was Rosales.

879
01:00:32,086 --> 01:00:36,549
We arresteerden haar in Long Island
en zeiden dat er vluchtgevaar was.

880
01:00:36,633 --> 01:00:38,885
De rechter vond dat ook
en gaf haar geen borg.

881
01:00:39,510 --> 01:00:44,599
Bij het uitvoeren van dit onderzoek
benaderde ik het als simpele fraude.

882
01:00:44,682 --> 01:00:47,769
En ja,
ik begon aardig bewijs te verzamelen…

883
01:00:47,852 --> 01:00:52,732
…maar niet het soort bewijs
waarmee een jury haar zou veroordelen.

884
01:00:52,815 --> 01:00:55,735
Dus besloot ik het
net iets anders te bekijken.

885
01:00:57,779 --> 01:01:02,367
Het geld gaat van de galeries in New York
naar bankrekeningen in Spanje.

886
01:01:02,450 --> 01:01:08,122
Dan zou 90 procent naar de familie van wie
de werken zogenaamd zijn moeten gaan.

887
01:01:08,206 --> 01:01:11,042
En zij als agent
zou tien procent moeten houden.

888
01:01:11,125 --> 01:01:15,171
Al heel snel wist ik erachter te komen
dat zij al het geld hield.

889
01:01:15,254 --> 01:01:18,633
Dat zegt me twee dingen.
Eén: die familie bestaat niet.

890
01:01:18,716 --> 01:01:21,219
En twee: dat is ook inkomen voor haar.

891
01:01:21,302 --> 01:01:23,346
Miljoenen dollars aan inkomen.

892
01:01:23,429 --> 01:01:26,683
We onderzochten of de belastingdienst
van die rekening wist…

893
01:01:26,766 --> 01:01:29,394
…en of ze dat inkomen had opgegeven.

894
01:01:29,477 --> 01:01:33,106
Dat had ze niet. We konden haar aanklagen
voor belastingfraude.

895
01:01:33,189 --> 01:01:38,444
Dat gaf ons meer invloed, want ze had
niet alleen belastingfraude gepleegd.

896
01:01:38,528 --> 01:01:40,780
Het feit dat ze al het geld houdt…

897
01:01:40,863 --> 01:01:44,701
…bewijst dat ze weet dat er iets mis is
met de schilderijen.

898
01:01:45,660 --> 01:01:48,579
Ze is al maanden in hechtenis.

899
01:01:48,663 --> 01:01:52,333
Ze gaat mogelijk jaren de bak in
wegens belastingfraude.

900
01:01:52,417 --> 01:01:54,127
Ze bereikte haar breekpunt.

901
01:01:54,210 --> 01:01:57,463
Ze wist dat ze niet
de klos ging zijn voor anderen…

902
01:01:57,547 --> 01:02:00,675
…en dat ze erg nuttig kon zijn
voor ons onderzoek…

903
01:02:00,758 --> 01:02:03,928
…door ons onder meer te vertellen
wie de schilder was.

904
01:02:04,011 --> 01:02:05,221
Dus dat deed ze.

905
01:02:06,264 --> 01:02:10,143
Z'n naam is Pei-Shen Qian.
Hij verdween uit z'n huis in Queens…

906
01:02:10,226 --> 01:02:13,980
…toen de enorme vervalsingenzwendel
het nieuws begon te halen.

907
01:02:14,480 --> 01:02:18,609
Het was verrassend dat ze werden gemaakt
in Queens door een wiskundeprofessor.

908
01:02:19,777 --> 01:02:22,029
We wisten veel bewijs te vinden.

909
01:02:22,113 --> 01:02:26,534
Ik bedoel, we vonden een envelop
waarop stond: 'Mark Rothko-spijkers'.

910
01:02:26,617 --> 01:02:31,289
We vonden boeken over alle kunstenaars.
We vonden verf en allerlei dingen…

911
01:02:31,372 --> 01:02:36,502
…die precies overeenkwamen
met de werken die hij voor Glafira maakte.

912
01:02:37,003 --> 01:02:41,507
Als je niet beter wist, zou je denken
dat hij dol was op schilderen.

913
01:02:41,591 --> 01:02:43,384
En hij was er ook dol op.

914
01:02:43,468 --> 01:02:47,180
Qian geeft toe dat hij de handtekeningen
van schilders heeft vervalst…

915
01:02:47,263 --> 01:02:52,018
…maar houdt vol dat hij geschokt was
dat mensen in de kunstwereld geloofden…

916
01:02:52,101 --> 01:02:54,520
…dat de Rothko's en Pollocks echt waren.

917
01:02:55,229 --> 01:02:57,857
Qian werd
even na dit interview aangeklaagd…

918
01:02:57,940 --> 01:03:02,069
…voor het vervalsen van de handtekeningen
en liegen tegen de FBI.

919
01:03:02,153 --> 01:03:04,405
Misschien wist hij dat we kwamen.

920
01:03:04,489 --> 01:03:08,034
Misschien niet, maar hij wist
dat Glafira was gearresteerd.

921
01:03:08,117 --> 01:03:09,202
Dat was openbaar.

922
01:03:09,285 --> 01:03:12,455
Dus ik gok
dat hij niet lang bleef plakken.

923
01:03:12,538 --> 01:03:15,124
Eenmaal in China is hij buiten ons bereik.

924
01:03:15,208 --> 01:03:18,294
Want China levert geen Chinese burgers uit
aan de VS.

925
01:03:19,962 --> 01:03:23,800
Ik werd gebeld. Het was lunchtijd.

926
01:03:24,467 --> 01:03:27,303
Ik kreeg te horen
dat Glafira net had toegegeven…

927
01:03:28,679 --> 01:03:29,806
…aan het feit…

928
01:03:31,015 --> 01:03:34,852
…dat de schilderijen
allemaal vervalst waren.

929
01:03:38,356 --> 01:03:41,192
Ze had bijna 20 jaar
van haar carrière gewijd…

930
01:03:41,275 --> 01:03:46,531
…aan het onderzoeken van, denken over,
en vertonen en verkopen van deze werken…

931
01:03:47,240 --> 01:03:51,244
…en in een oogwenk kwamen
al haar grondvesten aan het wankelen.

932
01:03:51,911 --> 01:03:55,540
Stel je voor dat je zo'n groot deel
van je carrière en zoveel tijd wijdt…

933
01:03:55,623 --> 01:03:59,085
…aan iets dat een grootschalige fraude
bleek te zijn.

934
01:04:06,884 --> 01:04:07,760
Afschuwelijk.

935
01:04:10,054 --> 01:04:13,558
Al die jaren van ontwikkeling,
van geloven.

936
01:04:15,768 --> 01:04:20,565
Voor mij zou dat het moment zijn
waarop m'n leven tot dusver instort.

937
01:04:22,650 --> 01:04:27,363
Alles wat ik zei, m'n hele wereld.
Het wordt gewoonweg verbrijzeld.

938
01:04:27,446 --> 01:04:31,075
Ik denk dat ze veel van die dagen had,
maar dat was vast de ergste.

939
01:04:33,077 --> 01:04:36,372
Maar ik moest bijkomen
en m'n juridische stappen bepalen.

940
01:04:36,998 --> 01:04:39,792
GEZICHTEN UIT EEN KUNSTZWENDEL

941
01:04:54,932 --> 01:05:00,354
ER WERDEN TIEN RECHTSZAKEN AANGESPANNEN
TEGEN ANN FREEDMAN EN DE KNOEDLER GALLERY

942
01:05:00,438 --> 01:05:04,066
NEGEN WERDEN BUITEN DE RECHTSZAAL GESCHIKT

943
01:05:04,150 --> 01:05:06,527
ÉÉN WERD EEN RECHTSZAAK

944
01:05:06,611 --> 01:05:10,031
Ik ben 75 jaar oud.
Ik heb met allerlei mensen te maken gehad…

945
01:05:10,114 --> 01:05:12,074
…in harde zakenomstandigheden.

946
01:05:12,158 --> 01:05:14,827
De ergste mensen
met wie ik ooit te maken had.

947
01:05:14,911 --> 01:05:17,079
Het echtpaar De Sole wilde hun geld terug.

948
01:05:17,163 --> 01:05:20,625
Dat werd voor de rechtszaak
niet aan ze aangeboden.

949
01:05:20,708 --> 01:05:23,878
Het bedrag dat ze boden was absurd,
simpelweg absurd.

950
01:05:23,961 --> 01:05:26,339
Ik zei: 'Prima, dan vechten we het uit.'

951
01:05:26,839 --> 01:05:29,425
DE RECHTSZAAK

952
01:05:29,508 --> 01:05:33,804
Domenico de Sole klaagde
de ondertussen gesloten galerie aan…

953
01:05:33,888 --> 01:05:37,850
…en Michael Hammer, die eigenaar bleef,
en Ann Freedman zelf.

954
01:05:38,434 --> 01:05:41,729
Het echtpaar De Sole
wilde niet alleen het geld terug.

955
01:05:41,812 --> 01:05:45,900
Ze wilden vooral dat het verhaal
bekend werd. Ze waren pissig…

956
01:05:45,983 --> 01:05:49,195
…en ze vonden Ann Freedman
geen onschuldig slachtoffer…

957
01:05:49,278 --> 01:05:51,781
…maar iemand die hen actief had bedrogen.

958
01:05:52,490 --> 01:05:57,036
Natuurlijk had dat te maken met de baan
die meneer De Sole bij Sotheby's had.

959
01:05:57,119 --> 01:05:59,956
Het idee van:
hoe durf je met mij te knoeien?

960
01:06:00,456 --> 01:06:04,585
Je kreeg het idee
dat het ze om wraak ging.

961
01:06:05,336 --> 01:06:08,547
Hij wilde niets anders dan…

962
01:06:09,590 --> 01:06:10,549
…oorlog voeren.

963
01:06:10,633 --> 01:06:12,051
NEPPER VAN 8,3 MILJOEN

964
01:06:16,222 --> 01:06:21,310
De rechtszaal was de ceremoniële zaal
in regio zuid. Een erg grote zaal, dus.

965
01:06:21,394 --> 01:06:23,688
Het zat bomvol.

966
01:06:24,397 --> 01:06:27,400
Domenico was ziedend.

967
01:06:27,942 --> 01:06:32,071
Als hij bij z'n advocaten zat,
gebaarde hij constant naar het publiek.

968
01:06:32,154 --> 01:06:34,657
Zo van: kun je deze onzin geloven?

969
01:06:34,740 --> 01:06:39,412
En ik keek de hele tijd vernietigend
naar Ann Freedman.

970
01:06:40,287 --> 01:06:43,708
Eleanore werd erg emotioneel
toen ze moest getuigen.

971
01:06:43,791 --> 01:06:49,422
Ze zei dat ze zich verraden voelde
door iemand die ze betrouwbaar achtte.

972
01:06:49,505 --> 01:06:54,635
Ze verklaarde dat ze kwaad,
diepbedroefd, treurig was.

973
01:06:54,719 --> 01:06:57,013
Ik ben een emotioneel iemand.

974
01:06:57,096 --> 01:07:00,433
Ik huil in gelukkige situaties
en verdrietige situaties.

975
01:07:00,516 --> 01:07:03,978
Maar dit haalde alle wonden weer open…

976
01:07:04,061 --> 01:07:09,150
…en hopelijk besefte de jury
dat ik het oprecht meende.

977
01:07:09,233 --> 01:07:11,861
Het leek me een act, maar wel een goede.

978
01:07:11,944 --> 01:07:14,697
Het is niet alsof Ann Freedman
haar goede vriendin was.

979
01:07:14,780 --> 01:07:16,657
Ze bezochten Knoedler één keer.

980
01:07:18,576 --> 01:07:24,165
Ik had rauwe emoties
en ik legde ze bloot omdat ze echt waren.

981
01:07:26,250 --> 01:07:28,586
Er waren zelfs grappige momenten.

982
01:07:28,669 --> 01:07:33,340
Zo was één niet-Rothko
de hele tijd in de rechtszaal…

983
01:07:33,424 --> 01:07:36,719
…en mensen vroegen zich af
of het kleinere blok onder hoorde…

984
01:07:36,802 --> 01:07:40,890
…of toch het grotere blok,
want dat was hoe Rothko het deed.

985
01:07:40,973 --> 01:07:45,102
Het absurde was dat iedereen wist
dat Rothko het niet had gemaakt.

986
01:07:45,186 --> 01:07:48,606
Maar toch vragen we ons af
of het niet op z'n kop staat.

987
01:07:48,689 --> 01:07:52,943
Het was zo'n typisch hilarisch
moderne kunst-moment.

988
01:07:53,027 --> 01:07:57,031
Staat dit schilderij op z'n kop?
Dit vervalste schilderij?

989
01:07:58,365 --> 01:08:03,454
Het overweldigende feit was
dat de vervalsingen waren verkocht.

990
01:08:04,080 --> 01:08:08,709
En niet door een oud dametje op straat,
maar door een verfijnde galerie.

991
01:08:09,335 --> 01:08:11,170
Als je daarmee begint…

992
01:08:12,004 --> 01:08:13,672
…ben je al kopje onder.

993
01:08:13,756 --> 01:08:19,261
Ik heb meerdere focusgroepen gedaan
om te ontdekken wat mensen ervan dachten.

994
01:08:19,345 --> 01:08:21,972
Ze gaven een fortuin uit
aan hun verdediging.

995
01:08:22,723 --> 01:08:26,727
Dit is niet de eerste keer dat ik hoor
dat ze testjury's en zo deden.

996
01:08:26,811 --> 01:08:29,271
Iemand speelde mij.
Dat deden wij allemaal niet.

997
01:08:29,355 --> 01:08:33,067
Uit de focusgroepen bleek
dat het echt een race was.

998
01:08:33,150 --> 01:08:37,279
'We horen nu één kant en wat zij zeggen
klinkt belastend dus we zijn voor hen.'

999
01:08:38,072 --> 01:08:43,035
Maar dan horen ze mijn kant en zeggen ze:
'Dit verhaal heeft ook een andere kant.'

1000
01:08:43,119 --> 01:08:45,496
Onze kansen leken ons aanzienlijk beter.

1001
01:08:45,579 --> 01:08:49,500
We wisten dat wij de feiten en de wet
aan onze kant hadden.

1002
01:08:49,583 --> 01:08:53,546
Naar m'n advocaat beweerde…

1003
01:08:54,505 --> 01:08:57,591
…en duidelijk geloofde, konden we winnen.

1004
01:08:58,717 --> 01:09:04,932
Ze klampten zich aan kleinigheden vast.
Ze hadden echt helemaal geen zaak.

1005
01:09:05,015 --> 01:09:08,894
De advocaten probeerden Domenico
te pakken op het feit…

1006
01:09:08,978 --> 01:09:12,314
…dat hij ooit advocaat was.

1007
01:09:12,398 --> 01:09:16,694
Ze zeiden: 'Meneer De Sole,
dit had u als advocaat moeten weten.'

1008
01:09:16,777 --> 01:09:18,988
Hij wendt zich tot hen en zegt:

1009
01:09:19,071 --> 01:09:21,782
'Ik ben geen advocaat,
ik verkoop handtassen.'

1010
01:09:22,408 --> 01:09:26,287
De experts die naar de getuigenbank
werden gemarcheerd…

1011
01:09:26,370 --> 01:09:28,581
…waren in een erg gênante situatie.

1012
01:09:28,664 --> 01:09:33,961
Knoedler vroeg Christopher Rothko om werk
dat van z'n vader zou zijn te bekijken.

1013
01:09:34,044 --> 01:09:37,047
Hij bekeek het een halfuur
van boven tot onder…

1014
01:09:37,131 --> 01:09:38,632
…en noemde het toen mooi.

1015
01:09:38,716 --> 01:09:43,804
Ik kan me moeilijk voorstellen dat je
een werk dat jou nep lijkt mooi noemt.

1016
01:09:46,265 --> 01:09:50,561
Hij wist dat Knoedler kunst verkocht,
dus wat dacht hij dat hij kwam doen?

1017
01:09:50,644 --> 01:09:53,731
Het was mooi, ja.
Dat maakt het nog niet authentiek.

1018
01:09:54,356 --> 01:09:57,401
De werken waren goed.
Veel mensen geloofden erin.

1019
01:09:57,484 --> 01:09:58,903
Maar Ann Freedman weet…

1020
01:09:58,986 --> 01:10:02,031
…dat iets mooi noemen
nog geen echtverklaring is.

1021
01:10:04,158 --> 01:10:08,829
Een ander expert zei
dat hij niet had gezegd dat het echt was.

1022
01:10:09,538 --> 01:10:12,499
Maar tijdens het proces bleek
dat hij had gevraagd…

1023
01:10:13,083 --> 01:10:15,836
…of hij het in een expositie
mocht vertonen.

1024
01:10:15,920 --> 01:10:21,759
Dus we horen in de rechtszaal:
'Vraagt u dat als iets u vervalst lijkt?'

1025
01:10:21,842 --> 01:10:23,010
Hij zei: 'Allicht niet.'

1026
01:10:23,093 --> 01:10:25,596
Ze waren gewoon aan het terugkrabbelen.

1027
01:10:25,679 --> 01:10:29,433
Je kon de piep van achteruitrijdende
vrachtwagens bijna horen.

1028
01:10:29,516 --> 01:10:33,562
Sommige mensen ontkenden dingen
die ze in e-mails hadden geschreven.

1029
01:10:33,646 --> 01:10:38,651
Als ze de e-mail dan te zien kregen,
ontkenden ze dat er stond wat er stond.

1030
01:10:38,734 --> 01:10:44,865
Het was moeilijk om daar te zitten
en naar schaamteloze leugens te luisteren.

1031
01:10:46,700 --> 01:10:51,330
Dus Ann kijkt naar de stapel documenten
waar zij zich op baseerde…

1032
01:10:51,413 --> 01:10:56,835
…waarin mensen zeiden dat ze geen reden
tot twijfel over de echtheid hadden…

1033
01:10:57,753 --> 01:10:59,505
…en vraagt zich af:

1034
01:11:00,256 --> 01:11:02,758
'Waar zijn jullie
als ik jullie nodig heb?'

1035
01:11:03,550 --> 01:11:07,721
Ik ben wel verbaasd dat niemand…

1036
01:11:09,765 --> 01:11:13,143
…heeft erkend
dat ze een fout hebben gemaakt.

1037
01:11:13,227 --> 01:11:15,688
Buiten Ann zelf.

1038
01:11:16,563 --> 01:11:19,149
Het schokkendste moment
kwam overduidelijk…

1039
01:11:19,233 --> 01:11:24,822
…toen meneer Anfam onder ede beweerde
dat hij het schilderij nooit had gezien.

1040
01:11:25,948 --> 01:11:28,033
Dat was echt uitzonderlijk.

1041
01:11:28,117 --> 01:11:32,746
Hij had het niet in levenden lijve gezien,
alleen op een foto die Freedman stuurde.

1042
01:11:34,456 --> 01:11:38,794
De laatste die getuigde,
was de accountant van de galerie.

1043
01:11:38,877 --> 01:11:42,089
Zij nam in feite de boekhouding door
met de rechtszaal.

1044
01:11:42,798 --> 01:11:45,092
Wat die boekhouding onthulde, is dat…

1045
01:11:45,175 --> 01:11:51,932
…als de vervalsingen niet waren verkocht
voor rond de 80 miljoen dollar…

1046
01:11:52,016 --> 01:11:55,352
…Knoedler diep in de schulden
zou hebben gezeten.

1047
01:11:55,436 --> 01:12:00,399
Dus al enkele tientallen jaren
draaide hun zaak echt op die vervalsingen.

1048
01:12:00,482 --> 01:12:04,862
Dat was het moment waarop de vraag
van aansprakelijkheid opdook.

1049
01:12:04,945 --> 01:12:07,531
Ann Freedman en Michael Hammer…

1050
01:12:07,614 --> 01:12:11,952
…hadden persoonlijk profijt
van de verkoop van de vervalsingen.

1051
01:12:13,579 --> 01:12:16,206
Ik had niet de leiding over de onkosten.

1052
01:12:16,290 --> 01:12:22,004
Ik bracht niet veel tijd door op wat wij
de administratieverdieping noemden.

1053
01:12:22,087 --> 01:12:24,506
DE BEDRAGEN TUSSEN 1995-2008 (13 JAAR)

1054
01:12:26,425 --> 01:12:28,635
Maar dat vond ik erg bezwarend, ja.

1055
01:12:29,845 --> 01:12:36,435
Het werd duidelijk dat Hammer de galerie
als z'n eigen portemonnee gebruikte.

1056
01:12:37,561 --> 01:12:43,275
Hij gebruikte een bedrijfscreditcard
om met z'n vrouw naar Parijs te gaan…

1057
01:12:43,817 --> 01:12:47,905
…en om een Mercedes
van een half miljoen te kopen.

1058
01:12:48,489 --> 01:12:50,824
Ik denk niet dat veel mensen wisten…

1059
01:12:50,908 --> 01:12:53,827
…dat er een Mercedes
van een half miljoen bestond.

1060
01:12:53,911 --> 01:12:55,704
Michael was altijd…

1061
01:12:56,914 --> 01:13:03,253
…erg enthousiast en opgewonden
over mijn ontdekking van die werken.

1062
01:13:05,047 --> 01:13:09,093
Het is onmogelijk om je voor te stellen
dat mensen bij Knoedler…

1063
01:13:09,176 --> 01:13:11,804
…hier geen enkel benul van hadden.

1064
01:13:13,138 --> 01:13:15,682
Onze visie is dat het van de top kwam.

1065
01:13:17,476 --> 01:13:19,436
Dat is volkomen onjuist.

1066
01:13:19,937 --> 01:13:22,022
En iets anders suggereren…

1067
01:13:22,981 --> 01:13:26,235
…is uiterst onredelijk en onwaar.

1068
01:13:26,318 --> 01:13:27,653
Het is bovendien…

1069
01:13:28,320 --> 01:13:31,573
…een belediging voor de nalatenschap
en het werk van de familie.

1070
01:13:32,616 --> 01:13:37,454
We hadden al die getuigen gehad
en nu hadden zowel Ann Freedman…

1071
01:13:37,538 --> 01:13:41,250
…als Michael Hammer
gelegenheid om te getuigen.

1072
01:13:41,333 --> 01:13:46,547
Ann verschijnt als haar gewone zelf.
In het grijs, met gebogen hoofd.

1073
01:13:46,630 --> 01:13:49,216
Michael Hammer loopt de rechtszaal binnen.

1074
01:13:49,758 --> 01:13:55,305
Hij draagt
een koningsblauw fluwelen jasje…

1075
01:13:56,223 --> 01:13:57,433
…en een beige broek.

1076
01:13:58,350 --> 01:14:04,106
Hij is diep gebruind
en heeft golvend witachtig gouden haar.

1077
01:14:04,189 --> 01:14:07,693
En dit is in februari in New York.

1078
01:14:08,360 --> 01:14:11,780
De zaal was afgeladen.
Je kon nergens meer zitten.

1079
01:14:11,864 --> 01:14:15,826
We wisten dat alles die dag
een kritiek punt zou bereiken…

1080
01:14:15,909 --> 01:14:18,662
…en dat het bijzonder akelig zou worden.

1081
01:14:19,913 --> 01:14:26,003
Ik denk niet dat er ooit hoop was dat
Ann Freedman en Knoedler zouden winnen.

1082
01:14:26,086 --> 01:14:29,798
En ik denk niet dat Ann Freedman
er echt een zaak van wilde maken.

1083
01:14:29,882 --> 01:14:33,927
Ze wilde zeker niet getuigen,
want de zaak werd geschikt…

1084
01:14:34,011 --> 01:14:39,433
…met nog slechts een uur te gaan
voor Michael Hammer zou getuigen.

1085
01:14:40,225 --> 01:14:45,856
De griffier of zo iemand kwam naar ons toe
en kondigde aan dat het voorbij was.

1086
01:14:46,857 --> 01:14:47,691
Punt uit.

1087
01:14:48,609 --> 01:14:53,071
Ann Freedman en Michael Hammer wisten
dat ze het nog erger konden maken.

1088
01:14:53,155 --> 01:14:54,948
Ze zouden strafrechtelijke…

1089
01:14:56,450 --> 01:14:59,828
…en juridische risico's
kunnen lopen door te getuigen.

1090
01:14:59,912 --> 01:15:03,582
Daarom besloten ze
het zinkende schip te verlaten.

1091
01:15:03,665 --> 01:15:08,212
Ik had m'n punt luid en duidelijk gemaakt,
dus ik had m'n plicht gedaan.

1092
01:15:08,295 --> 01:15:10,964
Ik heb de fraude blootgelegd…

1093
01:15:11,048 --> 01:15:14,968
…en ik vond dat het
op dat punt verstandig was om te schikken.

1094
01:15:15,552 --> 01:15:17,554
Het leek mij…

1095
01:15:18,430 --> 01:15:21,391
…dat de dag
waarop ik eigenlijk zou getuigen…

1096
01:15:22,684 --> 01:15:24,394
Juist op die dag schikken ze?

1097
01:15:25,979 --> 01:15:28,190
Ze wilden de verdediging
niet laten spreken.

1098
01:15:29,650 --> 01:15:33,445
Ik ga niet eens zeggen dat ze
Ann Freedman niet wilden laten getuigen…

1099
01:15:33,529 --> 01:15:36,782
…maar ik denk wel dat dat is
waar men op had gewacht.

1100
01:15:37,282 --> 01:15:42,412
Ik heb erg sterk het gevoel dat ik
het woord 'schuldig' had willen horen.

1101
01:15:42,913 --> 01:15:45,290
Ik ben er emotioneel over.

1102
01:15:45,374 --> 01:15:50,087
Want weet je, misschien waren er
meer gevolgen geweest…

1103
01:15:50,170 --> 01:15:54,758
…voor Ann Freedman,
Michael Hammer en de galeries…

1104
01:15:54,841 --> 01:15:58,470
…als ze schuldig waren bevonden.

1105
01:15:59,221 --> 01:16:04,184
Ze hadden een idee van wat zij
een redelijke deal vonden…

1106
01:16:04,810 --> 01:16:09,731
…en toen hen dat idee
van een redelijke deal werd aangeboden…

1107
01:16:10,357 --> 01:16:11,608
…schikten ze de zaak.

1108
01:16:12,734 --> 01:16:15,571
Hoe maakt uw cliënt het?
-Excuseer me, alsjeblieft.

1109
01:16:16,113 --> 01:16:20,867
Rosales was de enige
die een veroordeling kon krijgen.

1110
01:16:21,368 --> 01:16:26,415
Ze werd uiteindelijk veroordeeld
tot de maanden die ze al had uitgediend.

1111
01:16:29,459 --> 01:16:31,878
Mensen waren teleurgesteld
over Glafira's straf…

1112
01:16:31,962 --> 01:16:35,674
…maar je moet kijken
naar de context van wat we hebben bereikt.

1113
01:16:35,757 --> 01:16:39,136
Ik denk dat dat uiteindelijk
de logica van de rechter was.

1114
01:16:39,219 --> 01:16:42,264
We gaan van deze ene persoon
die eigenlijk gewoon…

1115
01:16:42,764 --> 01:16:47,185
…door domme pech als enige hier staat
geen zondebok maken.

1116
01:16:47,269 --> 01:16:49,771
Ze was ook de enige
die had bekend en die meewerkte.

1117
01:16:49,855 --> 01:16:53,942
Het zegt ook wel iets over Glafira
dat ze Ann niet beschuldigde.

1118
01:16:54,026 --> 01:16:57,446
Als je de schuld wilt afkaatsen
en een lagere straf wilt…

1119
01:16:58,322 --> 01:17:01,116
…kun je maar beter veel mensen meeslepen.

1120
01:17:01,199 --> 01:17:04,536
De druk op iemand als dat
om anderen te verraden…

1121
01:17:04,620 --> 01:17:08,081
…en om daarvoor
dingen te verzinnen of aan te dikken…

1122
01:17:08,582 --> 01:17:09,499
…is enorm.

1123
01:17:10,500 --> 01:17:12,419
Is ze er gemakkelijk af gekomen?

1124
01:17:13,003 --> 01:17:15,589
Dat weet ik niet. Ze heeft geen geld meer.

1125
01:17:15,672 --> 01:17:20,052
Ze heeft gevangengezeten. Ik was erbij
toen ze in de rechtszaal verscheen…

1126
01:17:20,177 --> 01:17:22,262
…met ketens om haar voeten.

1127
01:17:22,971 --> 01:17:26,183
Op een bepaalde manier
vormde zij het middelpunt…

1128
01:17:26,266 --> 01:17:29,645
…maar tegelijkertijd was ze ook
een marionet in het hele gebeuren.

1129
01:17:29,728 --> 01:17:32,064
De New Yorkse kunsthandelaar
Glafira Rosales…

1130
01:17:32,147 --> 01:17:37,527
…is door rechter Katherine Polk Failla
veroordeeld tot negen maanden huisarrest.

1131
01:17:37,611 --> 01:17:41,573
Failla nam in aanmerking
dat het gedrag van Rosales voortkwam…

1132
01:17:41,657 --> 01:17:45,160
…uit misbruik door haar vriend,
het brein achter de zwendel.

1133
01:17:45,243 --> 01:17:48,205
Soms hief ik de hand tegen haar op.

1134
01:17:48,288 --> 01:17:50,999
We hadden ruzies…

1135
01:17:51,083 --> 01:17:53,669
…maar ik begreep haar en vergaf haar…

1136
01:17:53,752 --> 01:17:58,757
…en ik wist dat ze die getuigenis
zou gebruiken in haar verdediging.

1137
01:18:00,467 --> 01:18:03,178
Ik begrijp dat ze nu weer
in Long Island is.

1138
01:18:03,261 --> 01:18:06,264
Ze heeft al haar bezit moeten opgeven
voor de schadeloosstelling.

1139
01:18:06,348 --> 01:18:08,767
En ze werkt vast niet meer
in de kunstwereld.

1140
01:18:09,351 --> 01:18:11,269
NA HET OVERWEGEN VAN ALLE BEWIJS

1141
01:18:11,353 --> 01:18:15,023
BESLOOT DE OFFICIER VAN JUSTITIE
ANN FREEDMAN NIET TE VERVOLGEN

1142
01:18:16,525 --> 01:18:20,612
Wat ik wilde weten,
was of ik aan 12 mensen kon bewijzen…

1143
01:18:20,696 --> 01:18:22,531
…zonder gerede twijfel…

1144
01:18:22,614 --> 01:18:27,911
…dat de galerie, wie de leiding ook had,
wist dat de schilderijen vals waren.

1145
01:18:27,994 --> 01:18:33,834
Ze wist niet dat ze vervalsingen verkocht.
Daar ben ik stellig van overtuigd.

1146
01:18:33,917 --> 01:18:37,754
Ik zat met haar in een kantoor,
ik deed zaken met haar…

1147
01:18:37,838 --> 01:18:39,464
…en ze loog tegen ons.

1148
01:18:39,548 --> 01:18:41,550
Zij is de schuldige partij.

1149
01:18:41,633 --> 01:18:44,761
Ann Freedman is geen slachtoffer.
Ze is een handelaar.

1150
01:18:46,179 --> 01:18:49,474
Ze is schuldig
aan de standaard Bijbelse zondes…

1151
01:18:49,558 --> 01:18:52,561
…trots en hebzucht, dat misschien wel.

1152
01:18:52,644 --> 01:18:55,397
Of ze speelde onder één hoedje
met Glafira Rosales…

1153
01:18:55,480 --> 01:18:57,482
…of ze was gewoon zo stompzinnig.

1154
01:18:57,566 --> 01:19:03,155
Verplaats je eens in haar positie
en bekijk het stap voor stap.

1155
01:19:03,238 --> 01:19:05,866
Het is makkelijker om achteraf te zeggen:

1156
01:19:05,949 --> 01:19:10,454
'Hier zijn de waarschuwingstekens
die in 14 jaar de kop opstaken.'

1157
01:19:10,537 --> 01:19:13,999
Hoe kun je een vervalste Jackson Pollock…

1158
01:19:14,082 --> 01:19:18,170
…waarop de naam verkeerd gespeld is
tien jaar in huis hebben hangen?

1159
01:19:18,253 --> 01:19:21,423
Of hoelang Ann Freedman het ook
in haar huis had.

1160
01:19:21,506 --> 01:19:25,427
De vraag in het geval van Ann was:
wat wist ze toen het gaande was?

1161
01:19:26,261 --> 01:19:30,640
Al die informatie die naderhand
naar buiten kwam, staat daar los van.

1162
01:19:31,224 --> 01:19:36,271
We besloten dat we het niet
zonder gerede twijfel konden bewijzen.

1163
01:19:36,354 --> 01:19:40,567
Ze waren billijk. Ze overwogen de uitkomst
en besloten haar niet te vervolgen.

1164
01:19:40,650 --> 01:19:44,362
Dat ze haar niet hebben vervolgd
vind ik echt schokkend.

1165
01:19:44,446 --> 01:19:46,573
Ik weet het niet. Ik…

1166
01:19:47,073 --> 01:19:51,870
Ik ben verbaasd dat…
Ik ben verbaasd door het hele…

1167
01:19:51,953 --> 01:19:53,705
Ik ben erg verbaasd.

1168
01:19:53,789 --> 01:19:56,708
Het is een mysterie
en het is extreem frustrerend.

1169
01:19:58,084 --> 01:20:01,296
OP ZOEK NAAR 2 VOORTVLUCHTIGE MENSEN

1170
01:20:01,379 --> 01:20:05,091
José Bergantiños Díaz is
in Spanje gearresteerd…

1171
01:20:05,175 --> 01:20:08,970
…maar mag z'n uitlevering
naar de VS op vrije voeten afwachten.

1172
01:20:09,054 --> 01:20:14,059
Hij heeft alle vergrijpen ontkend en zegt
dat hij niet bezorgd is over de zaak.

1173
01:20:14,142 --> 01:20:17,854
Ze zijn onaantastbaar
omdat ze Spaans staatsburger zijn…

1174
01:20:17,938 --> 01:20:20,607
…en we in Spanje
door het uitleveringsproces moeten.

1175
01:20:20,690 --> 01:20:24,820
En Spanje heeft tot onze spijt besloten
ze niet uit te leveren.

1176
01:20:30,200 --> 01:20:33,745
LUGO, SPANJE

1177
01:20:43,713 --> 01:20:48,343
Carlos, je besluit
om terug te gaan naar Spanje?

1178
01:20:49,177 --> 01:20:53,181
Nou, ik heb altijd
een huis in Spanje gehad…

1179
01:20:54,808 --> 01:20:59,938
…en m'n wortels
hebben altijd in Spanje gelegen.

1180
01:21:00,856 --> 01:21:03,191
Dus het staat los van de gebeurtenissen?
-Ja.

1181
01:21:05,819 --> 01:21:11,867
Er zijn pogingen gedaan om Bergantiños
naar de VS te halen om hem te berechten.

1182
01:21:11,950 --> 01:21:14,703
Tot dusver waren die pogingen tevergeefs.

1183
01:21:16,204 --> 01:21:20,125
Meneer Bergantiños is onschuldig
tot het tegendeel is bewezen.

1184
01:21:20,208 --> 01:21:21,293
ADVOCAAT

1185
01:21:21,376 --> 01:21:23,753
Hij hoeft z'n onschuld niet te bewijzen.

1186
01:21:24,504 --> 01:21:26,464
Even zodat ik het juridisch snap.

1187
01:21:26,548 --> 01:21:32,012
Jouw positie is dat alles wat er
is gebeurd met de Knoedler Gallery…

1188
01:21:32,095 --> 01:21:34,472
…en alles alleen Glafira is?

1189
01:21:35,223 --> 01:21:39,019
Nou, laat me dit zeggen…

1190
01:21:41,104 --> 01:21:43,231
Oké, die vraag bevalt hem niet. Oké.

1191
01:21:47,569 --> 01:21:51,990
Ik ben nooit heel ambitieus geweest.
Glafira was ambitieuzer dan ik.

1192
01:21:54,784 --> 01:21:58,413
Ik vergeef haar.
Ze is de moeder van m'n dochter.

1193
01:21:58,496 --> 01:22:02,709
Ik wens haar het beste. Ik weet
dat het beter met haar gaat dan met mij.

1194
01:22:03,877 --> 01:22:06,129
NA HET INTERVIEW PROBEERDE BERGANTINOS

1195
01:22:06,212 --> 01:22:09,257
'BOB DYLANS HARMONICA'
AAN DE REGISSEUR TE VERKOPEN

1196
01:22:09,341 --> 01:22:12,010
Betaal wat je kunt. Hij is echt.

1197
01:22:12,093 --> 01:22:13,011
Natuurlijk.

1198
01:22:16,306 --> 01:22:17,474
Dit is onofficieel.

1199
01:22:44,793 --> 01:22:46,378
Hallo, is er iemand thuis?

1200
01:22:49,756 --> 01:22:53,677
Hallo. We zijn een documentaire
aan het maken.

1201
01:22:53,760 --> 01:22:57,389
Weet u of hier een oude man woont
die Pei-Shen Qian heet?

1202
01:23:01,184 --> 01:23:03,687
U mag boven gaan kijken.
-Boven?

1203
01:23:04,854 --> 01:23:06,356
Boven, die kant op.

1204
01:23:08,566 --> 01:23:10,610
Hallo, mevrouw.

1205
01:23:12,070 --> 01:23:18,243
We willen graag weten
of meneer Pei-Shen Qian hier woont.

1206
01:23:18,785 --> 01:23:21,788
Pei-Shen Qian? Ik ben Pei-Shen Qian.

1207
01:23:22,872 --> 01:23:25,041
Wat? U bent Pei-Shen Qian?

1208
01:23:28,628 --> 01:23:33,008
Hallo. We filmen een documentaire…

1209
01:23:33,091 --> 01:23:38,555
…over een kunstenaar uit Shanghai.
Mogen we u een paar vragen stellen?

1210
01:23:39,639 --> 01:23:44,185
Een kunstenaar uit Shanghai…
Hebben jullie een afspraak gemaakt?

1211
01:23:44,811 --> 01:23:51,776
We willen meneer Qian graag spreken.
-Wie heeft jullie dit adres gegeven?

1212
01:23:51,860 --> 01:23:54,863
Hij is oud geworden.
Hij wil geen interviews geven.

1213
01:23:54,946 --> 01:23:56,656
PEI-SHEN QIANS ECHTGENOTE

1214
01:23:57,240 --> 01:24:03,121
Want tegenwoordig blijft hij gewoon thuis…

1215
01:24:03,204 --> 01:24:08,877
…en schildert hij voor zichzelf.
Hij verkoopt z'n kunst niet meer.

1216
01:24:09,878 --> 01:24:14,299
Het was niet m'n bedoeling
om m'n vervalsingen als echt te verkopen.

1217
01:24:14,382 --> 01:24:17,135
Ze waren bedoeld als kopieën
om thuis op te hangen.

1218
01:24:17,761 --> 01:24:21,097
Pei-Shen wist
waar z'n schilderijen heen gingen.

1219
01:24:21,181 --> 01:24:24,142
Ten eerste signeert hij ze
met de namen van de kunstenaars.

1220
01:24:24,225 --> 01:24:28,313
In ons vakgebied is dat de definitie
van misleiding voorhebben.

1221
01:24:28,396 --> 01:24:30,148
Als je je werk zo signeert.

1222
01:24:30,231 --> 01:24:35,487
Ik ben verbaasd dat de Chinese schilder
het land wist te verlaten.

1223
01:24:35,570 --> 01:24:39,324
Dat de immigratiedienst niet gewaarschuwd
was. Ze wisten immers wie hij was.

1224
01:24:41,367 --> 01:24:45,413
Pei-Shen zal waarschijnlijk
nooit meer terugkeren naar de VS.

1225
01:24:45,497 --> 01:24:47,290
Het zou dom zijn om te doen.

1226
01:24:48,333 --> 01:24:52,212
Het is zonde, want Pei-Shen heeft
door z'n aandeel nu wel de roem…

1227
01:24:52,295 --> 01:24:53,671
…maar geen gevolgen.

1228
01:25:08,103 --> 01:25:12,941
Het is heel moeilijk
om je in iemand anders te verplaatsen.

1229
01:25:13,024 --> 01:25:17,487
Niemand anders dan Ann Freedman zelf weet
wat ze geloofde en niet geloofde.

1230
01:25:19,030 --> 01:25:23,368
Niet alleen werd Ann Freedman
niet vervolgd, maar ze werkt nog gewoon.

1231
01:25:23,451 --> 01:25:26,329
Ze leidt nog gewoon een galerie.

1232
01:25:26,830 --> 01:25:30,667
Ik denk gewoon: echt?
Wil je na dit alles geen andere carrière?

1233
01:25:30,750 --> 01:25:35,296
Ik vind het merkwaardig dat ze nog steeds
kunst verkoopt en een galerie heeft…

1234
01:25:35,380 --> 01:25:39,259
…en dat er nog mensen bereid zijn
zaken te doen met haar.

1235
01:25:39,342 --> 01:25:41,678
Zou je een schilderij van haar kopen?

1236
01:25:41,761 --> 01:25:45,723
Dus je ziet jezelf in de nabije toekomst
geen kunst kopen van Ann Freedman?

1237
01:25:47,433 --> 01:25:51,938
Ik denk er alleen maar aan terug
en ben er alleen maar over van streek…

1238
01:25:52,021 --> 01:25:54,482
…als ik over Madison Avenue loop…

1239
01:25:54,566 --> 01:25:58,486
…en Ann Freedman dan ergens
een kop koffie zie drinken.

1240
01:26:02,365 --> 01:26:06,077
Aan de ene kant
is dit een buitengewoon geval.

1241
01:26:06,161 --> 01:26:08,830
Je denkt dat het
met niets te vergelijken is.

1242
01:26:08,913 --> 01:26:12,792
Maar aan de andere kant
ga je je afvragen hoe buitengewoon het is.

1243
01:26:12,876 --> 01:26:15,587
Van hoeveel andere dingen
weten we gewoon niet?

1244
01:26:18,715 --> 01:26:21,467
Ik vind dat het Knoedler-voorval
een schaduw heeft geworpen.

1245
01:26:21,551 --> 01:26:23,845
Voor hoelang, dat weet ik niet.

1246
01:26:25,972 --> 01:26:30,810
Zo lang men kunst verkoopt voor veel geld,
zullen we grootschalige fraudes zien.

1247
01:26:32,312 --> 01:26:35,523
Zo lang prijzen stijgen,
nieuwe kunstenaars naam maken…

1248
01:26:35,607 --> 01:26:39,736
…en er enthousiasme is, nieuwe schatten,
zul je dit soort zaken hebben.

1249
01:26:44,991 --> 01:26:50,121
Ik denk dat de kunstwereld nu openstaat
voor een nieuwe kijk en kritische blik…

1250
01:26:50,205 --> 01:26:54,792
…op hoe men die kunstwerken
nu eigenlijk voor echt kan verklaren.

1251
01:26:54,876 --> 01:27:00,381
En doet de kunstwereld echt genoeg
om dat te ontdekken?

1252
01:27:03,635 --> 01:27:06,179
Het is een verhaal over kunstgeschiedenis.

1253
01:27:06,262 --> 01:27:09,515
Een verhaal over hoe we
over kunst zouden moeten denken.

1254
01:27:10,934 --> 01:27:16,105
Tien jaar geleden zou het schilderij
achter me vijf miljoen waard zijn geweest.

1255
01:27:16,189 --> 01:27:20,944
De belangrijkste verzamelaars ter wereld
hadden er hun zinnen op gezet…

1256
01:27:21,027 --> 01:27:25,823
…en nu hangt het gewoon in mijn kantoor.
Je kunt het aanraken. Het is niets waard.

1257
01:27:26,574 --> 01:27:31,204
En je vraagt je af
of de beleving van de kunst…

1258
01:27:31,287 --> 01:27:36,960
…verandert als je te weten komt
dat het niet is wat het beweert te zijn.

1259
01:27:38,670 --> 01:27:44,259
Ze zal zich pas gerehabiliteerd voelen
als de hele wereld haar onschuldig acht.

1260
01:27:44,342 --> 01:27:46,678
Ik denk dat dat nu haar levensdoel is.

1261
01:27:48,346 --> 01:27:51,891
Ik denk dat men over me zal oordelen
om wat ik heb gedaan.

1262
01:27:52,767 --> 01:27:58,147
Natuurlijk heb ik fouten gemaakt
en ik ben bereid om te doen wat nodig is…

1263
01:27:58,982 --> 01:28:00,650
…om weer vertrouwd te worden.

1264
01:28:02,318 --> 01:28:05,738
Vraag de mensen
die 80,7 miljoen hebben betaald…

1265
01:28:05,822 --> 01:28:07,657
…of zij dat goed genoeg vinden.

1266
01:28:09,742 --> 01:28:13,913
VOORMALIGE LOCATIE KNOEDLER GALLERY

1267
01:28:13,997 --> 01:28:16,916
Het enige dat ik kan doen, is…

1268
01:28:19,585 --> 01:28:20,420
…doorgaan.

1269
01:28:26,384 --> 01:28:29,762
IN JULI 2019 WERD
DE 10E EN LAATSTE RECHTSZAAK

1270
01:28:29,846 --> 01:28:33,975
OVER EEN VERVALSTE MARK ROTHKO
VAN 5,5 MILJOEN GESCHIKT

1271
01:28:35,268 --> 01:28:39,147
GLAFIRA ROSALES WERKT MOMENTEEL
ALS SERVEERSTER IN BROOKLYN

1272
01:28:40,481 --> 01:28:44,777
ANN FREEDMAN VERKOOPT NOG STEEDS KUNST