1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:06,280 --> 00:00:11,200
ORIGINALNI NETFLIX DOKUMENTARAC

3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

4
00:00:36,160 --> 00:00:39,200
<i>Mnogi kažu da je hobotnica</i>
<i>poput vanzemaljca.</i>

5
00:00:41,760 --> 00:00:45,560
<i>No, zapravo je čudno kako,</i>
<i>kad im se približite,</i>

6
00:00:45,640 --> 00:00:49,760
<i>shvatite da smo na mnogo načina</i>
<i>jako slični.</i>

7
00:00:54,160 --> 00:00:58,200
<i>Ulazite u posve drugačiji svijet.</i>

8
00:01:06,160 --> 00:01:08,720
<i>Kakav nevjerojatan osjećaj.</i>

9
00:01:10,440 --> 00:01:13,680
<i>Osjećate da ste na rubu</i>
<i>nečeg izvanrednog.</i>

10
00:01:21,920 --> 00:01:24,800
<i>No, postoji granica</i>
<i>koju ne smijete prijeći.</i>

11
00:01:47,240 --> 00:01:50,840
<i>Prošlo je dosta vremena</i>
<i>od dana kad je sve počelo.</i>

12
00:02:07,240 --> 00:02:10,600
ZAPADNI CAPE, JUŽNA AFRIKA

13
00:02:25,040 --> 00:02:29,360
<i>Ovo je mjesto na krajnjem jugu Afrike</i>
<i>poznato kao Rt Oluja.</i>

14
00:02:35,280 --> 00:02:38,080
<i>Mojim uspomenama iz djetinjstva dominiraju</i>

15
00:02:38,160 --> 00:02:41,240
<i>stjenovita obala, međuplimno područje</i>
<i>i šuma kelpa.</i>

16
00:02:47,240 --> 00:02:49,240
<i>Imali smo maleni drveni bungalov,</i>

17
00:02:50,080 --> 00:02:52,000
<i>točno ispod crte visokih voda.</i>

18
00:02:52,600 --> 00:02:55,000
<i>Kada bi nastupila velika oluja,</i>

19
00:02:55,560 --> 00:02:59,600
<i>ocean bi srušio vrata i prelio se</i>
<i>po podu kuće.</i>

20
00:03:05,200 --> 00:03:07,200
<i>Kao djetetu, bilo mi je uzbudljivo</i>

21
00:03:07,280 --> 00:03:11,400
<i>živjeti doslovno uronjen</i>
<i>u silinu divovskog Atlantskog oceana.</i>

22
00:03:20,200 --> 00:03:23,520
<i>Većinu djetinjstva proveo sam</i>
<i>u plimnim bazenima</i>,

23
00:03:23,600 --> 00:03:25,480
<i>roneći kroz plitke šume algi.</i>

24
00:03:30,560 --> 00:03:32,360
<i>U tome sam najviše uživao.</i>

25
00:03:35,720 --> 00:03:37,960
<i>U odrasloj sam dobi bio lišen toga.</i>

26
00:03:40,680 --> 00:03:42,720
<i>Isprva mi nije smetalo.</i>

27
00:03:44,640 --> 00:03:48,880
<i>Sve dok prije 20 godina nisam posjetio</i>
<i>središnji dio Kalaharija.</i>

28
00:03:59,880 --> 00:04:03,240
<i>Snimao sam film </i>The Great Dance
<i>sa svojim bratom.</i>

29
00:04:04,600 --> 00:04:05,960
<i>Upoznao sam ljude</i>

30
00:04:06,040 --> 00:04:09,400
<i>koji se ubrajaju među</i>
<i>najbolje tragače svijeta.</i>

31
00:04:12,920 --> 00:04:14,520
<i>Promatranje tih ljudi…</i>

32
00:04:16,040 --> 00:04:19,960
<i>kako proučavaju nevjerojatne,</i>
<i>suptilne prirodne znakove</i>,

33
00:04:20,040 --> 00:04:22,560
<i>kakve moje oči nisu uopće opažale,</i>

34
00:04:22,640 --> 00:04:25,520
<i>a zatim ih slijede, ponekad i satima,</i>

35
00:04:25,600 --> 00:04:27,960
<i>i nalaze životinje skrivene u krajoliku,</i>

36
00:04:28,040 --> 00:04:30,400
<i>bilo je nevjerojatno iskustvo.</i>

37
00:04:33,240 --> 00:04:36,880
<i>Bili su uronjeni u prirodni svijet.</i>

38
00:04:39,920 --> 00:04:41,680
<i>A ja sam bio izvan njega.</i>

39
00:04:44,760 --> 00:04:48,400
<i>Osjetio sam duboku čežnju</i>
<i>da budem dio tog svijeta.</i>

40
00:04:58,960 --> 00:05:01,720
<i>Pretrpio sam dvije godine potpunog pakla.</i>

41
00:05:05,760 --> 00:05:08,520
<i>Dugo sam naporno radio</i>

42
00:05:09,440 --> 00:05:10,720
<i>i potpuno se iscrpio.</i>

43
00:05:12,600 --> 00:05:14,760
<i>Mjesecima se nisam pošteno naspavao.</i>

44
00:05:16,520 --> 00:05:18,160
<i>Moja je obitelj trpjela.</i>

45
00:05:21,640 --> 00:05:24,200
<i>I razbolijevao sam se od silnog pritiska.</i>

46
00:05:28,320 --> 00:05:30,920
<i>Moj se um nije mogao nositi s time.</i>

47
00:05:33,440 --> 00:05:36,960
<i>Nisam nikad više htio vidjeti kameru</i>
<i>ni studio za montažu.</i>

48
00:05:37,040 --> 00:05:38,720
<i>Nisam se mogao nositi s tim.</i>

49
00:05:43,040 --> 00:05:45,400
<i>Vaša velika životna svrha sada se…</i>

50
00:05:46,640 --> 00:05:47,880
<i>naprosto raspala.</i>

51
00:05:52,920 --> 00:05:55,640
<i>A uz vas je dijete koje odrasta.</i>

52
00:05:56,680 --> 00:05:57,520
<i>Tom.</i>

53
00:06:01,320 --> 00:06:04,520
Nisam bio u stanju biti dobar otac
svome sinu.

54
00:06:10,480 --> 00:06:12,640
<i>Trebao sam drastičnu promjenu.</i>

55
00:06:15,440 --> 00:06:17,600
Nadahnuće sam potražio u djetinjstvu

56
00:06:17,680 --> 00:06:22,680
i u vrhunskim tragačima koje sam upoznao
u Kalahariju.

57
00:06:25,720 --> 00:06:27,960
Rješenje sam mogao pronaći…

58
00:06:28,800 --> 00:06:29,640
samo u oceanu.

59
00:06:36,000 --> 00:06:39,360
<i>Isprva je teško ući u vodu.</i>

60
00:06:41,360 --> 00:06:45,320
<i>Malo je mjesta za plivanje koja su</i>
<i>toliko divlja i zastrašujuća.</i>

61
00:06:56,120 --> 00:06:59,720
<i>Temperatura vode spušta se</i>
<i>i do osam, devet stupnjeva Celzija.</i>

62
00:07:03,000 --> 00:07:04,600
<i>Hladnoća vam oduzima dah.</i>

63
00:07:10,120 --> 00:07:12,000
<i>Samo se morate opustiti.</i>

64
00:07:15,760 --> 00:07:19,840
<i>Tada iskusite krasan period,</i>
<i>nekih deset do 15 minuta.</i>

65
00:07:21,440 --> 00:07:22,320
<i>Odjednom…</i>

66
00:07:23,840 --> 00:07:25,160
<i>sve je u redu.</i>

67
00:07:33,880 --> 00:07:36,960
<i>Hladnoća revitalizira mozak</i>

68
00:07:37,400 --> 00:07:39,240
<i>u koji pristiže val hormona</i>

69
00:07:39,320 --> 00:07:41,480
<i>kad god se uronite u hladnu vodu.</i>

70
00:07:45,400 --> 00:07:47,040
<i>Cijelo vaše tijelo živne.</i>

71
00:07:50,640 --> 00:07:54,320
<i>Kako se tijelo prilagođava,</i>
<i>to postaje sve lakše i lakše.</i>

72
00:08:02,440 --> 00:08:03,400
<i>A s vremenom…</i>

73
00:08:05,920 --> 00:08:07,040
<i>nakon godinu dana…</i>

74
00:08:08,520 --> 00:08:10,280
<i>počnete žudjeti za hladnoćom.</i>

75
00:08:25,920 --> 00:08:28,640
<i>Ovo je okruženje čudesno</i>

76
00:08:28,720 --> 00:08:31,000
<i>jer ste u trodimenzionalnoj šumi.</i>

77
00:08:31,080 --> 00:08:33,800
<i>Možete skočiti s krošanja</i>
<i>i otići kamo želite.</i>

78
00:08:35,320 --> 00:08:36,640
<i>Zapravo letite.</i>

79
00:08:41,640 --> 00:08:43,600
<i>Kao da ste na drugom planetu.</i>

80
00:08:49,440 --> 00:08:53,640
<i>U vodi se prirodno opuštate.</i>

81
00:08:56,160 --> 00:08:59,120
<i>Naučite duže držati dah.</i>

82
00:09:03,480 --> 00:09:09,160
<i>Boce za ronjenje u gustoj šumi kelpa</i>
<i>za mene nisu optimalno rješenje.</i>

83
00:09:14,440 --> 00:09:18,000
<i>Želim biti poput vodozemca.</i>

84
00:09:26,400 --> 00:09:30,000
<i>Instinktivno sam zazirao</i>
<i>od ronilačkog odijela.</i>

85
00:09:33,840 --> 00:09:36,440
<i>Ako se zaista želite približiti</i>

86
00:09:37,040 --> 00:09:38,520
<i>ovakvom okruženju,</i>

87
00:09:38,600 --> 00:09:42,960
<i>jako pomaže odsutnost barijera</i>
<i>koje bi vas dijelile od njega.</i>

88
00:09:51,680 --> 00:09:56,200
<i>Odjednom sam shvatio da mi se vratila</i>
<i>energija za fotografiranje i snimanje.</i>

89
00:09:57,640 --> 00:09:59,440
<i>Opet sam se primio kamere</i>

90
00:09:59,520 --> 00:10:02,080
<i>i počeo se baviti onim što volim i znam.</i>

91
00:10:08,120 --> 00:10:10,840
<i>Životinje su veoma egzotične i neobične.</i>

92
00:10:27,160 --> 00:10:31,440
<i>Ovo je ekstremnije čak i od najluđe</i>
<i>znanstvene fantastike.</i>

93
00:10:56,000 --> 00:10:59,000
<i>Sjećam se dana kada je sve počelo.</i>

94
00:11:02,160 --> 00:11:04,400
<i>Pronašao sam veoma posebno područje</i>

95
00:11:05,240 --> 00:11:08,240
<i>koje štiti velika šuma kelpa.</i>

96
00:11:08,840 --> 00:11:12,080
<i>Jer sama šuma ublažava utjecaj valova.</i>

97
00:11:21,640 --> 00:11:23,840
A cijela je šuma u tom području

98
00:11:23,920 --> 00:11:26,080
potpuno tamna i ništa se ne vidi,

99
00:11:26,160 --> 00:11:30,120
a u tom malenom području od 200 metara
možete roniti

100
00:11:30,200 --> 00:11:31,280
i promatrati.

101
00:11:31,360 --> 00:11:32,840
Nevjerojatno mjesto.

102
00:11:41,880 --> 00:11:45,880
<i>I sjećam se čudnog oblika</i>
<i>koji mi se pojavio slijeva</i>

103
00:11:45,960 --> 00:11:47,280
<i>i nastavio prema dnu…</i>

104
00:11:49,080 --> 00:11:52,480
<i>Ugledao sam zaista čudan prizor.</i>

105
00:12:11,800 --> 00:12:14,040
<i>Čak su i ribe djelovale zbunjeno.</i>

106
00:12:24,320 --> 00:12:25,400
<i>I onda, odjednom…</i>

107
00:12:35,160 --> 00:12:37,040
<i>Tada nisam bio svjestan</i>

108
00:12:37,120 --> 00:12:39,120
<i>da sam svjedočio izuzetnoj pojavi.</i>

109
00:12:41,760 --> 00:12:44,880
Došao sam na sam kraj cijele drame.

110
00:12:50,040 --> 00:12:52,520
Pomislite:
„Zaboga, što ta životinja radi?“

111
00:12:55,400 --> 00:12:57,560
Mislim da me se pribojavala

112
00:12:57,640 --> 00:13:00,480
pa je uzela nevjerojatno sluzavu…

113
00:13:01,080 --> 00:13:04,120
algu koju jedva da možete držati u rukama

114
00:13:04,200 --> 00:13:07,520
i od nje napravila fantastični ogrtač

115
00:13:07,600 --> 00:13:09,800
kroz čiji je prorez zurila u mene.

116
00:13:19,080 --> 00:13:20,480
I onda, bum.

117
00:13:20,560 --> 00:13:21,920
Nestala je.

118
00:13:44,840 --> 00:13:46,800
Teško je to objasniti,

119
00:13:46,880 --> 00:13:49,480
ali ponekad naprosto osjećate

120
00:13:49,960 --> 00:13:55,080
i znate da je riječ
o jako neobičnom stvoru.

121
00:13:59,240 --> 00:14:00,720
<i>Ovo je prilika za učenje.</i>

122
00:14:04,800 --> 00:14:07,000
<i>Posebna je.</i>

123
00:14:17,600 --> 00:14:22,280
Sinula mi je luda zamisao.
Mogao bih odlaziti onamo svaki dan.

124
00:14:22,840 --> 00:14:25,720
Što bi se dogodilo da dolazim
baš svakog dana?

125
00:14:29,520 --> 00:14:34,960
PRVI DAN

126
00:14:35,040 --> 00:14:39,440
<i>Isprva joj je smetala moja prisutnost</i>

127
00:14:39,520 --> 00:14:45,000
<i>pa sam pomislio: „Ostavit ću kameru ovdje</i>
<i>i ona će zabilježiti njezinu rutinu.“</i>

128
00:14:49,680 --> 00:14:52,320
<i>Ugledala je svjetlucavog uljeza u šumi.</i>

129
00:14:58,520 --> 00:15:00,520
Prišla mu je sa štitom.

130
00:15:01,280 --> 00:15:03,840
Napadne li, može se zaštititi.

131
00:15:09,040 --> 00:15:11,640
<i>Ovo je drugačije. Ovo je zanimljivo.</i>

132
00:15:13,880 --> 00:15:16,600
<i>Dodiruje ga, pipka, kuša.</i>

133
00:15:21,760 --> 00:15:25,440
<i>Kad bi bila razigrana,</i>
<i>ne biste smjeli ostaviti kameru predugo.</i>

134
00:15:25,920 --> 00:15:27,840
<i>Jednostavno bi je srušila.</i>

135
00:15:43,440 --> 00:15:48,680
<i>Tek su mi svakodnevni dolasci</i>
<i>pomogli da upoznam njezino okruženje.</i>

136
00:15:51,840 --> 00:15:55,640
<i>Isprva vam izgleda jednolično.</i>

137
00:15:57,480 --> 00:16:01,280
<i>Ali s vremenom počnete uočavati</i>
<i>različite vrste šuma.</i>

138
00:16:03,680 --> 00:16:05,200
<i>Stare šume.</i>

139
00:16:08,640 --> 00:16:12,160
<i>Šume s različitim vrstama alga</i>
<i>koje rastu pri dnu.</i>

140
00:16:14,320 --> 00:16:15,760
<i>Maglovite šume.</i>

141
00:16:24,160 --> 00:16:27,880
<i>Kad sam počeo kartirati područje</i>
<i>oko njezine jazbine,</i>

142
00:16:29,640 --> 00:16:32,960
<i>šokirale su me male spilje</i>
<i>u njezinoj neposrednoj blizini</i>

143
00:16:33,040 --> 00:16:34,840
<i>pune prugastih morskih mačaka.</i>

144
00:16:37,120 --> 00:16:40,200
<i>Njezin su najopasniji predator.</i>

145
00:16:41,960 --> 00:16:45,080
<i>Njihova je koža prugasta, otud im ime.</i>

146
00:16:48,600 --> 00:16:50,520
<i>Ne oslanjaju se na vid pri lovu.</i>

147
00:16:51,880 --> 00:16:55,000
<i>Ali imaju izrazito razvijeno</i>
<i>osjetilo njuha.</i>

148
00:16:59,320 --> 00:17:01,120
<i>I veoma su agresivne.</i>

149
00:17:11,280 --> 00:17:14,520
<i>Mogu gurnuti nos u male pukotine.</i>

150
00:17:16,640 --> 00:17:20,000
<i>One su ubojiti predatori hobotnica.</i>

151
00:17:22,160 --> 00:17:26,160
<i>Pomislio sam:</i>
<i>„Koliko će trebati da nešto pođe po zlu?“</i>

152
00:17:42,240 --> 00:17:45,800
Nakon učestalih posjeta,

153
00:17:45,880 --> 00:17:49,880
u jednom se trenutku…

154
00:17:51,520 --> 00:17:54,280
njezin strah značajno smanjio.

155
00:17:59,240 --> 00:18:02,440
Dolaskom izazvan strah
zamijenilo bi prepoznavanje.

156
00:18:04,240 --> 00:18:07,600
Izašla bi i pokazivala veliku znatiželju.

157
00:18:12,320 --> 00:18:16,600
Veliki interes, velika znatiželja,
ali neće glupavo riskirati.

158
00:18:17,840 --> 00:18:21,880
Svi preostali krakovi
ostali bi prikačeni za jazbinu,

159
00:18:21,960 --> 00:18:23,760
prijanjalke spremne za akciju.

160
00:18:35,440 --> 00:18:37,160
<i>A onda se naprosto dogodi.</i>

161
00:18:38,000 --> 00:18:40,240
<i>Malo ispružim ruku.</i>

162
00:19:13,280 --> 00:19:16,480
<i>Nešto se dogodi</i>
<i>kad vas ta životinja dodirne.</i>

163
00:19:28,800 --> 00:19:31,960
No<i>,</i> u jednom će vam trenutku
ponestati zraka.

164
00:19:34,640 --> 00:19:40,320
<i>I zato ćete morati jako pažljivo</i>
<i>odvojiti te prijanjalke</i>,

165
00:19:40,400 --> 00:19:42,400
<i>pazeći da je ne uznemirite,</i>

166
00:19:43,080 --> 00:19:46,160
<i>kako biste mogli izroniti i udahnuti.</i>

167
00:20:02,880 --> 00:20:04,600
Najmoćniji je trenutak

168
00:20:05,640 --> 00:20:07,280
njezin izlazak iz jazbine,

169
00:20:08,040 --> 00:20:10,760
jer tada znate
da vam u potpunosti vjeruje.

170
00:20:10,840 --> 00:20:14,760
Nema pridržavanja za jazbinu
za slučaj uzmicanja.

171
00:20:14,840 --> 00:20:17,800
Kao da kaže:
„Potpuno vjerujem ovom čovjeku.

172
00:20:18,520 --> 00:20:20,160
Izaći ću iz jazbine

173
00:20:20,920 --> 00:20:22,760
i idem svojim poslom.“

174
00:20:35,400 --> 00:20:38,440
<i>Počeo sam primjećivati</i>
<i>nevjerojatne stvari.</i>

175
00:20:40,560 --> 00:20:43,320
<i>Mogu izgledati bodljikavo ili glatko.</i>

176
00:20:46,720 --> 00:20:48,760
<i>Mogu izbaciti rogove na glavi.</i>

177
00:20:53,400 --> 00:20:56,400
<i>Po potrebi uskladiti boju, teksturu,</i>
<i>uzorak i kožu.</i>

178
00:20:57,000 --> 00:20:58,000
<i>Predivno.</i>

179
00:21:12,960 --> 00:21:16,080
<i>Većinu vremena kreće se pomoću mlaza,</i>
<i>puže ili pliva.</i>

180
00:21:19,280 --> 00:21:22,360
No ponekad izbaci dvije noge.

181
00:21:26,440 --> 00:21:27,520
Hoda.

182
00:21:30,360 --> 00:21:32,520
I ode ona u šetnju

183
00:21:33,120 --> 00:21:34,800
na dvije nožice.

184
00:21:38,880 --> 00:21:42,680
Oblikuje svoje tijelo
kako bi nalikovala kamenu.

185
00:21:46,920 --> 00:21:51,840
Dok se ta dva kraka ispod nje
polako pomiču,

186
00:21:51,920 --> 00:21:54,960
kamen se polako odmiče od vas.

187
00:21:59,920 --> 00:22:01,480
A onda se transformira

188
00:22:01,560 --> 00:22:05,520
u fantastičnu, lelujavu
postariju gospođu u haljini.

189
00:22:08,960 --> 00:22:11,240
<i>Možda pokušava oponašati</i>

190
00:22:11,320 --> 00:22:14,160
<i>kelp ili neku drugu algu</i>
<i>koja leluja zbog valova.</i>

191
00:22:15,280 --> 00:22:18,240
<i>Sve to radi polako se odmičući od vas.</i>

192
00:22:20,760 --> 00:22:22,600
<i>Tako funkcionira.</i>

193
00:22:22,680 --> 00:22:25,920
<i>Posjeduje nevjerojatnu kreativnost</i>
<i>u svrhu obmane.</i>

194
00:22:29,200 --> 00:22:34,720
Hobotnica je u osnovi puž
koji je tijekom evolucije izgubio kućicu.

195
00:22:34,800 --> 00:22:37,120
<i>Jako krhka, fluidna, mekana životinja</i>

196
00:22:37,200 --> 00:22:39,640
<i>koja se oslanja na golemu inteligenciju.</i>

197
00:22:42,600 --> 00:22:46,160
Nema majku ili oca
koji bi je podučili životu. Sama je.

198
00:22:47,200 --> 00:22:50,880
<i>Na piku je različitim vrstama predatora.</i>

199
00:22:54,440 --> 00:22:57,040
<i>Tijekom milijuna godina morala je…</i>

200
00:22:57,720 --> 00:23:01,480
<i>osmisliti najnevjerojatnije metode obmane.</i>

201
00:23:06,960 --> 00:23:12,040
I još mora brzo učiti
jer živi tek nešto duže od godinu dana.

202
00:23:18,080 --> 00:23:21,520
52. DAN

203
00:23:25,760 --> 00:23:30,120
<i>Kad ronite sami,</i>
<i>oprema mora biti u savršenom stanju.</i>

204
00:23:33,760 --> 00:23:36,240
<i>I morate biti spremni na sve.</i>

205
00:23:36,320 --> 00:23:39,160
<i>Nema petljanja,</i>
<i>radnje moraju biti nagonske.</i>

206
00:23:45,120 --> 00:23:49,560
<i>No, tada sam mnogo griješio.</i>

207
00:23:53,120 --> 00:23:55,120
Jednog me dana slijedila.

208
00:23:55,200 --> 00:23:58,800
Nevjerojatan je osjećaj
kad vas slijedi hobotnica.

209
00:23:58,880 --> 00:24:02,040
Vi se odmičete, krećete se unatrag,

210
00:24:02,120 --> 00:24:07,040
a ta vam se nevjerojatna životinja
približava, straha gotovo da i nema.

211
00:24:07,120 --> 00:24:10,800
Znatiželjna je i postoji povjerenje.
Fantastičan osjećaj.

212
00:24:21,080 --> 00:24:22,160
I onda, šok.

213
00:24:23,160 --> 00:24:24,760
Ispustio sam objektiv,

214
00:24:25,360 --> 00:24:28,280
a njegovo ju je brzo potonuće preplašilo.

215
00:24:29,040 --> 00:24:32,120
Okrenula se i prestravljeno pobjegla.

216
00:24:39,640 --> 00:24:43,720
A vi se grizete jer je to…

217
00:24:44,400 --> 00:24:48,480
Iskustvo je moglo završiti
nevjerojatnom interakcijom i povjerenjem,

218
00:24:48,560 --> 00:24:49,960
a vi ste ga uništili.

219
00:24:50,040 --> 00:24:52,720
Što ako je odnos uništen zauvijek?

220
00:24:53,640 --> 00:24:58,120
Hoće li vam ikad više vjerovati?
Je li iskusila preveliki strah?

221
00:25:01,920 --> 00:25:04,080
Zatim sam joj prišao prebrzo.

222
00:25:04,760 --> 00:25:08,520
Napustila je jazbinu i zaista se prepala.

223
00:25:11,440 --> 00:25:13,480
<i>U tu se jazbinu više nije vratila.</i>

224
00:25:16,560 --> 00:25:18,320
<i>Mislio sam da je gotovo.</i>

225
00:25:19,440 --> 00:25:20,400
<i>Otišla je.</i>

226
00:25:35,120 --> 00:25:39,960
Doživio sam to nevjerojatno iskustvo
s afričkim tragačima.

227
00:25:40,840 --> 00:25:42,480
<i>Pomislio sam: „Pitam se…</i>

228
00:25:42,560 --> 00:25:44,960
<i>je li podvodno praćenje uopće moguće?“</i>

229
00:25:50,920 --> 00:25:56,640
<i>Ta je životinja milijunima godina</i>
<i>izučavala savršenu kamuflažu.</i>

230
00:26:06,000 --> 00:26:08,840
<i>Morao sam naučiti prepoznati</i>
<i>tragove hobotnica.</i>

231
00:26:11,200 --> 00:26:15,400
<i>Isprva sam osjećao veliku frustraciju.</i>
<i>Bilo ih je jako teško razaznati.</i>

232
00:26:15,480 --> 00:26:17,800
<i>Kako razlučiti tragove hobotnice</i>

233
00:26:17,880 --> 00:26:19,360
<i>od onih morskog ježinca</i>,

234
00:26:19,920 --> 00:26:21,200
<i>ribe…</i>

235
00:26:22,720 --> 00:26:24,200
<i>ili morskog crva?</i>

236
00:26:26,240 --> 00:26:27,720
<i>Znakovi lova.</i>

237
00:26:30,120 --> 00:26:31,800
<i>Jajne kapsule.</i>

238
00:26:34,560 --> 00:26:36,080
<i>Sve sam to morao naučiti.</i>

239
00:26:49,240 --> 00:26:51,200
Morate početi razmišljati

240
00:26:51,760 --> 00:26:52,880
poput hobotnice.

241
00:27:00,240 --> 00:27:01,720
<i>Postajete detektiv.</i>

242
00:27:02,600 --> 00:27:05,200
<i>Polako pohvatate sve niti.</i>

243
00:27:36,720 --> 00:27:37,920
<i>A onda sam počeo…</i>

244
00:27:38,920 --> 00:27:40,120
<i>napredovati.</i>

245
00:27:46,120 --> 00:27:48,280
<i>„U redu, ove životinje ubija.“</i>

246
00:27:57,000 --> 00:28:01,120
<i>Promatram njezine žrtve, sitne znakove,</i>
<i>udubljenja u pijesku,</i>

247
00:28:01,200 --> 00:28:04,560
<i>male promjene u rasporedu alga,</i>
<i>dokaz da se kreće ovuda.</i>

248
00:28:05,160 --> 00:28:08,920
<i>Shvatio sam da je jako blizu.</i>

249
00:28:09,000 --> 00:28:11,800
<i>Blizu je. Na metar-dva udaljenosti.</i>

250
00:28:11,880 --> 00:28:14,760
<i>Usredotočio sam se na taj mali prostor.</i>

251
00:28:20,640 --> 00:28:21,800
I puf!

252
00:28:22,920 --> 00:28:23,960
Eto je.

253
00:28:30,280 --> 00:28:34,880
<i>Nakon sedmodnevne svakodnevne potrage,</i>

254
00:28:35,880 --> 00:28:37,000
<i>bila je preda mnom.</i>

255
00:28:42,840 --> 00:28:43,720
Poput…

256
00:28:44,440 --> 00:28:48,600
ljudskog prijatelja koji vas pozdravlja,
sav uzbuđen što vas vidi.

257
00:28:53,680 --> 00:28:57,160
<i>I osjećao sam iz trenutka u trenutak:</i>

258
00:28:57,240 --> 00:29:00,440
<i>„U redu, vjerujem ti, čovječe.</i>

259
00:29:01,320 --> 00:29:04,040
<i>Sada smiješ stupiti</i>
<i>u moj svijet hobotnice.“</i>

260
00:29:13,920 --> 00:29:15,480
Prilazi mi.

261
00:29:16,320 --> 00:29:18,280
A moj je prirodni nagon…

262
00:29:19,560 --> 00:29:21,120
polako uzmicati.

263
00:29:25,120 --> 00:29:28,720
<i>Htio sam ostati nepomičan</i>
<i>pa sam se primio za kamen.</i>

264
00:29:34,440 --> 00:29:35,840
<i>Nastavila je prilaziti.</i>

265
00:29:37,120 --> 00:29:38,800
<i>Obujmila mi je cijelu ruku.</i>

266
00:29:39,600 --> 00:29:41,760
<i>Dugo sam bio pod vodom</i>

267
00:29:42,240 --> 00:29:46,960
<i>pa sam polako krenuo prema površini</i>
<i>misleći da će se odvojiti od mene.</i>

268
00:29:49,360 --> 00:29:53,320
<i>Ali nije.</i>
<i>Putovala je na mojoj ruci sve do površine.</i>

269
00:30:10,480 --> 00:30:14,960
<i>Našao sam se oči u oči</i>
<i>s ovim fantastičnim stvorenjem.</i>

270
00:30:40,880 --> 00:30:42,720
Isprva mi je bilo teško pojmiti

271
00:30:42,800 --> 00:30:45,680
da išta dobiva iz našeg odnosa.

272
00:30:45,760 --> 00:30:48,560
Zašto bi divlja životinja
s vlastitom rutinom

273
00:30:48,640 --> 00:30:52,480
išta dobivala iz posjeta
čudnovatog ljudskog stvorenja?

274
00:30:56,960 --> 00:30:58,960
<i>Ovdje priča postaje zanimljiva.</i>

275
00:31:04,280 --> 00:31:08,160
<i>Ovo je iskustvo veliki stimulans</i>
<i>tom golemom intelektu.</i>

276
00:31:15,240 --> 00:31:19,000
<i>Nekako dolazi do spoznaje</i>
<i>da ne postoji opasnost</i>

277
00:31:19,560 --> 00:31:22,680
<i>i da može ući u interakciju</i>
<i>s ovim čovjekom.</i>

278
00:31:26,040 --> 00:31:30,200
<i>Možda je, na nekoj razini, čak i usrećuje.</i>

279
00:32:01,240 --> 00:32:03,720
<i>Kad ostvarite takvu povezanost</i>
<i>s životinjom</i>

280
00:32:03,800 --> 00:32:08,120
<i>i doživite takva iskustva,</i>
<i>jednostavno vam pamet stane.</i>

281
00:32:13,920 --> 00:32:16,240
<i>Nema boljeg osjećaja na svijetu.</i>

282
00:32:24,480 --> 00:32:28,400
<i>Nestale su granice među nama.</i>

283
00:32:30,920 --> 00:32:33,360
<i>Ostala je tek njezina veličanstvenost.</i>

284
00:33:05,320 --> 00:33:08,120
<i>Konstantno sam razmišljao o njoj.</i>

285
00:33:09,720 --> 00:33:11,320
<i>U vodi i na kopnu.</i>

286
00:33:14,600 --> 00:33:17,640
<i>Postala je moja opsesija.</i>

287
00:33:17,720 --> 00:33:20,960
<i>Želite je posjetiti svaki dan</i>
<i>da vidite što radi.</i>

288
00:33:21,040 --> 00:33:22,680
<i>Žudite za povratkom u vodu.</i>

289
00:33:39,920 --> 00:33:42,400
<i>Što joj prolazi glavom? O čemu razmišlja?</i>

290
00:33:44,120 --> 00:33:47,360
<i>Sanja li? Ako da, o čemu?</i>

291
00:33:59,800 --> 00:34:05,080
<i>Raspirila je moju znatiželju</i>
<i>kao što ništa prije nje nije.</i>

292
00:34:15,120 --> 00:34:17,600
<i>Jako je korisno vratiti se kući</i>

293
00:34:17,680 --> 00:34:21,040
<i>i nastojati pročitati</i>
<i>što više znanstvenih radova.</i>

294
00:34:23,640 --> 00:34:25,320
<i>Ona je obična hobotnica.</i>

295
00:34:25,400 --> 00:34:28,400
Octopus vulgaris
<i>njezino je znanstveno ime.</i>

296
00:34:30,480 --> 00:34:32,680
<i>Dvije trećine kognitivnih sposobnosti</i>

297
00:34:33,600 --> 00:34:36,200
<i>nalazi se izvan mozga, u krakovima.</i>

298
00:34:38,240 --> 00:34:42,440
<i>Cijelo njezino biće misli, osjeća,</i>
<i>istražuje.</i>

299
00:34:44,320 --> 00:34:48,560
<i>Ima 2000 prijanjalki</i>
<i>i svaku od njih koristi neovisno.</i>

300
00:34:49,640 --> 00:34:50,640
<i>Kako to?</i>

301
00:34:50,720 --> 00:34:52,640
<i>Zamislite da imate 2000 prstiju.</i>

302
00:34:55,520 --> 00:34:58,760
<i>Njezina je inteligencija usporediva</i>
<i>s onom mačke i psa,</i>

303
00:34:58,840 --> 00:35:01,680
<i>ili čak nižih primata.</i>

304
00:35:02,640 --> 00:35:05,920
<i>A mekušci</i>
<i>ne bi trebali biti toliko inteligentni.</i>

305
00:35:08,280 --> 00:35:12,200
<i>Toliko sam puta</i>
<i>pretraživao znanstvene radove</i>

306
00:35:12,280 --> 00:35:14,480
<i>u potrazi za onim što sam vidio.</i>

307
00:35:15,400 --> 00:35:18,480
<i>I ne bih ništa našao, baš ništa.</i>

308
00:35:21,400 --> 00:35:23,760
<i>Proučavate slabo istraženo područje</i>

309
00:35:23,840 --> 00:35:29,320
<i>pa gotovo na tjednoj bazi</i>
<i>nalazite novo znanstveno otkriće.</i>

310
00:35:35,160 --> 00:35:39,800
104. DAN

311
00:35:46,280 --> 00:35:50,280
<i>Relevantna literatura tvrdi</i>
<i>da je hobotnica noćna životinja.</i>

312
00:36:00,920 --> 00:36:02,840
<i>Je li noću aktivnija?</i>

313
00:36:13,520 --> 00:36:15,440
<i>U mraku je pomalo zastrašujuće.</i>

314
00:36:19,240 --> 00:36:23,760
<i>Vodom putuju nevjerojatni zvuci</i>
<i>grbavih kitova.</i>

315
00:36:29,800 --> 00:36:31,560
<i>Čula su vam izoštrena.</i>

316
00:36:49,240 --> 00:36:51,680
<i>Nisam je mogao naći. Nije bila u jazbini.</i>

317
00:36:53,920 --> 00:36:56,720
<i>Odustao sam i krenuo put obale.</i>

318
00:37:01,880 --> 00:37:05,480
<i>Zbog nečeg sam blago skrenuo nalijevo.</i>

319
00:37:10,240 --> 00:37:11,320
<i>I eto je.</i>

320
00:37:12,720 --> 00:37:14,960
<i>U veoma plitkoj vodi.</i>

321
00:37:17,800 --> 00:37:18,880
<i>Ne vidim što radi.</i>

322
00:37:27,800 --> 00:37:30,080
<i>Udara krakom brzinom munje.</i>

323
00:37:35,120 --> 00:37:37,600
<i>Krak joj je poput neobičnog oružja.</i>

324
00:37:40,320 --> 00:37:43,960
Smota ga u djeliću sekunde.

325
00:37:50,520 --> 00:37:53,240
<i>Gledao sam kako hvata tri ribe</i>
<i>tom metodom.</i>

326
00:37:54,000 --> 00:37:56,480
<i>Nisam vidio kako hvata ribu tijekom dana.</i>

327
00:38:00,080 --> 00:38:03,880
<i>Izuzetno je opasno noću se kretati šumom</i>

328
00:38:04,520 --> 00:38:07,520
<i>pa se ova pametna životinja</i>
<i>povukla u plićak,</i>

329
00:38:07,600 --> 00:38:09,880
<i>kamo je morskim mačkama teško doći,</i>

330
00:38:09,960 --> 00:38:13,560
<i>i gosti se krasnom hranom</i>
<i>koja joj je ondje dostupna.</i>

331
00:38:29,160 --> 00:38:33,600
125. DAN

332
00:38:43,320 --> 00:38:47,280
<i>Prvi vam je poriv zastrašiti i otjerati</i>
<i>morske mačke.</i>

333
00:38:48,920 --> 00:38:51,040
<i>No, tada shvatite</i>

334
00:38:51,120 --> 00:38:55,200
<i>da biste narušili prirodnu ravnotežu</i>
<i>ekosustava šume.</i>

335
00:39:04,120 --> 00:39:08,880
<i>Bila je izvan jazbine</i>
<i>i kretala se uz rub šume.</i>

336
00:39:16,480 --> 00:39:17,600
<i>Uočio sam</i>

337
00:39:18,240 --> 00:39:19,120
<i>morsku mačku.</i>

338
00:39:26,480 --> 00:39:30,520
<i>Tijelo joj je bilo lagano pogrbljeno,</i>
<i>slijedila je trag mirisa.</i>

339
00:39:32,600 --> 00:39:33,680
<i>Opasna situacija.</i>

340
00:39:55,400 --> 00:39:58,280
<i>Srećom, na sigurnom je,</i>
<i>krije se ispod kamena.</i>

341
00:40:03,040 --> 00:40:05,840
<i>Morske mačke zavlače se u pukotinu.</i>

342
00:40:12,480 --> 00:40:17,080
<i>I zaista, u sljedećem je trenutku</i>
<i>morska mačka ščepala njezin krak</i>

343
00:40:17,160 --> 00:40:19,160
<i>izvodeći zastrašujući okret smrti.</i>

344
00:40:31,520 --> 00:40:32,960
Jasno sam mogao vidjeti…

345
00:40:34,080 --> 00:40:35,560
otrgnuti krak u ustima.

346
00:40:43,040 --> 00:40:45,320
Utrobu mi je prožeo užas.

347
00:41:04,720 --> 00:41:07,840
<i>Srećom, uspjela se zavući</i>
<i>duboko u pukotinu.</i>

348
00:41:27,320 --> 00:41:32,440
<i>S teškoćom se kretala. Polako, vrlo slaba.</i>

349
00:41:40,760 --> 00:41:43,880
<i>Krvari. Miris krvi je u vodi.</i>

350
00:41:49,920 --> 00:41:52,200
<i>Daleko je od jazbine.</i>

351
00:41:59,640 --> 00:42:01,560
<i>Hoće li se morske mačke vratiti?</i>

352
00:42:15,920 --> 00:42:19,440
<i>Razmišljao sam trebam li joj pomoći</i>
<i>da se vrati u jazbinu.</i>

353
00:42:28,600 --> 00:42:30,160
<i>Srećom, nisam morao.</i>

354
00:42:49,680 --> 00:42:50,800
Nisam znao…

355
00:42:52,080 --> 00:42:53,320
što će biti s njom

356
00:42:53,400 --> 00:42:55,960
i hoće li je ovo učiniti
slabom i ranjivom,

357
00:42:56,040 --> 00:42:58,760
zbog čega će je dokrajčiti još te noći.

358
00:43:05,720 --> 00:43:07,280
<i>Pitao sam se…</i>

359
00:43:07,920 --> 00:43:10,120
<i>„Jesam li ja odgovoran za ovo?</i>

360
00:43:12,000 --> 00:43:13,840
<i>Je li bila ondje zbog mene?“</i>

361
00:43:15,680 --> 00:43:17,040
Osjećao sam se ranjivo.

362
00:43:17,600 --> 00:43:22,760
Kao da smo, na neki čudan način,
proživjeli isto iskustvo.

363
00:43:29,920 --> 00:43:35,000
<i>A zatim sam psihološki osjetio kao da…</i>

364
00:43:35,720 --> 00:43:37,600
<i>trpim svojevrsno komadanje.</i>

365
00:43:38,240 --> 00:43:42,200
<i>Počeo sam razmišljati</i>
<i>o svojoj vlastitoj smrti i ranjivosti,</i>

366
00:43:42,280 --> 00:43:44,680
<i>zabrinuo se za obitelj i dijete.</i>

367
00:43:47,000 --> 00:43:52,000
Prije nisam bio odveć sentimentalan
spram životinja.

368
00:43:52,720 --> 00:43:54,280
<i>Uvidio sam da se mijenjam.</i>

369
00:43:56,680 --> 00:44:00,600
<i>Učila me da postanem osjetljiv</i>
<i>na postojanje drugih.</i>

370
00:44:02,400 --> 00:44:04,600
<i>Pogotovo divljih životinja.</i>

371
00:44:28,960 --> 00:44:32,840
<i>Bilo me strah pri ulasku u vodu</i>
<i>rano idućeg dana.</i>

372
00:44:47,160 --> 00:44:50,600
<i>Osjetio sam olakšanje što je živa i diše.</i>

373
00:44:54,440 --> 00:44:58,520
<i>Toliko je slaba da nema vibrantnu boju</i>
<i>zdrave hobotnice,</i>

374
00:44:58,600 --> 00:45:00,240
<i>bezbojna je, bijela.</i>

375
00:45:10,720 --> 00:45:13,680
<i>Zabrinuto sam se pitao:</i>
<i>„Kako dolazi do hrane?“</i>

376
00:45:20,520 --> 00:45:24,160
<i>Prelazite granicu</i>
<i>kad se miješate u živote životinja.</i>

377
00:45:24,800 --> 00:45:30,520
<i>Ali preplavili su me osjećaji prema njoj.</i>

378
00:45:38,160 --> 00:45:39,720
<i>Nisam joj pomogao.</i>

379
00:45:42,280 --> 00:45:47,960
<i>Bila je u dnu jazbine i jedva se micala.</i>

380
00:45:51,240 --> 00:45:54,400
<i>Svakog sam dana provjeravao je li dobro,</i>

381
00:45:55,000 --> 00:45:57,880
<i>pitajući se:</i>
<i>„Je li ovo zadnji dan da je vidim?“</i>

382
00:46:14,120 --> 00:46:17,520
Veliko olakšanje osjetio sam
tjedan dana poslije.

383
00:46:18,560 --> 00:46:22,120
Vidio sam da je rana brzo zacijelila.

384
00:46:26,760 --> 00:46:31,440
A čudesno je bilo vidjeti taj…

385
00:46:32,120 --> 00:46:35,920
savršeni, minijaturni krak…

386
00:46:36,720 --> 00:46:37,840
kako ponovno raste.

387
00:46:46,720 --> 00:46:49,240
<i>To mi je usadilo osjećaj samopouzdanja.</i>

388
00:46:49,840 --> 00:46:54,120
<i>Činjenica da je nadišla</i>
<i>tu nevjerojatnu teškoću.</i>

389
00:46:54,920 --> 00:46:59,080
<i>Osjetio sam da i sam nadilazim</i>
<i>svoje životne teškoće.</i>

390
00:47:01,840 --> 00:47:05,400
<i>Na neki neobičan način,</i>
<i>naši su životi međusobno zrcalili.</i>

391
00:47:13,280 --> 00:47:16,800
<i>Počeo se mijenjati moj odnos s ljudima.</i>

392
00:47:21,120 --> 00:47:25,560
<i>Moj je sin postao veoma zainteresiran</i>
<i>za podvodni svijet.</i>

393
00:47:44,720 --> 00:47:47,200
<i>Svakog bih mu dana pričao priče.</i>

394
00:47:55,120 --> 00:47:56,760
<i>Vidio ju je, upoznao.</i>

395
00:47:56,840 --> 00:47:58,800
<i>Mnogo sam ga puta vodio sa sobom.</i>

396
00:48:04,120 --> 00:48:05,960
<i>Krak postane funkcionalan</i>

397
00:48:06,520 --> 00:48:07,920
<i>čak i kad je polovičan.</i>

398
00:48:18,880 --> 00:48:22,680
250. DAN

399
00:48:25,080 --> 00:48:28,360
<i>Kako joj je krak rastao,</i>
<i>raslo joj je i samopouzdanje.</i>

400
00:48:33,240 --> 00:48:37,160
<i>Stotinjak dana poslije,</i>
<i>krak je dosegao svoju punu veličinu.</i>

401
00:48:46,000 --> 00:48:49,480
<i>Fantastično je znati</i>
<i>da je ova životinja sposobna za to,</i>

402
00:48:49,560 --> 00:48:52,880
<i>da može pretrpjeti takav napad</i>
<i>i potpuno se oporaviti.</i>

403
00:49:16,520 --> 00:49:17,880
271. DAN

404
00:49:17,960 --> 00:49:22,480
<i>Nakon nekog vremena nastavila je po starom</i>

405
00:49:22,560 --> 00:49:26,600
<i>pa sam započeo novi projekt</i>

406
00:49:27,160 --> 00:49:30,320
<i>još dubljeg prodiranja u njezin svijet.</i>

407
00:49:37,000 --> 00:49:39,880
<i>Bio je to lijep, bistar dan.</i>

408
00:49:41,440 --> 00:49:44,800
<i>Zašla je iza ugla i spazila raka.</i>

409
00:49:49,160 --> 00:49:50,720
<i>Rak se našao u gabuli.</i>

410
00:49:51,560 --> 00:49:54,080
<i>Sada ga lovi gipka životinja.</i>

411
00:49:56,040 --> 00:49:59,360
<i>Može skliznuti kroz sićušnu pukotinu.</i>

412
00:50:07,960 --> 00:50:10,440
<i>Rak kao da osjeća njezinu prisutnost</i>

413
00:50:10,920 --> 00:50:16,680
<i>pa se skriva pod veliku, otrovnu moruzgvu.</i>

414
00:50:20,320 --> 00:50:22,680
<i>Ona čeka i skriva se.</i>

415
00:50:46,960 --> 00:50:50,200
<i>Rak pomisli: „Dobro, sve je u redu“,</i>

416
00:50:50,680 --> 00:50:54,040
<i>i napravi pogrešku kad napusti moruzgvu.</i>

417
00:52:35,640 --> 00:52:36,960
<i>Neuredno jede.</i>

418
00:52:37,040 --> 00:52:39,320
<i>Lete komadići lovine, širi se miris.</i>

419
00:52:40,960 --> 00:52:42,400
<i>Zatim se osvrnete</i>

420
00:52:42,480 --> 00:52:47,200
<i>i vidite iznenađujuće brze zmijače</i>

421
00:52:47,280 --> 00:52:49,280
<i>kako joj se približavaju.</i>

422
00:52:55,800 --> 00:52:58,880
<i>Zaskoči je gomila njih,</i>

423
00:52:58,960 --> 00:53:02,200
<i>a ona kao da ne zna što bi s njima.</i>

424
00:53:04,240 --> 00:53:06,360
<i>Pomislio sam: „Ovo je pravi problem.</i>

425
00:53:07,200 --> 00:53:11,480
<i>Zmijače će joj uvijek nastojati</i>
<i>preoteti hranu.“</i>

426
00:53:16,480 --> 00:53:19,160
Nedugo nakon toga

427
00:53:19,240 --> 00:53:23,080
pomislila je:
„Dobro, zmijače mi kradu hranu.“

428
00:53:23,160 --> 00:53:26,760
Smislila je izvrsnu metodu
da ih se riješi. Primi ih pipcima

429
00:53:26,840 --> 00:53:29,080
i nježno izbaci iz jazbine.

430
00:53:32,440 --> 00:53:34,160
<i>Sad je šefica.</i>

431
00:53:43,960 --> 00:53:48,560
<i>Isprva je svoju metodu lova na rakove</i>
<i>primijenila na jastoge.</i>

432
00:53:52,320 --> 00:53:53,600
Odjednom…

433
00:53:55,120 --> 00:53:56,800
jastozi izlijeću iz grebena.

434
00:54:16,520 --> 00:54:19,560
Vjerovao sam
da će jednog zasigurno uhvatiti.

435
00:54:30,680 --> 00:54:32,760
<i>Inače joj svaki put pobjegnu.</i>

436
00:54:40,560 --> 00:54:42,840
No, nakon nekoliko tjedana

437
00:54:43,360 --> 00:54:46,400
primijetio sam da mi prilazi sa strane

438
00:54:47,600 --> 00:54:53,360
i usmjerava me kako bi zauzela poziciju
između jastoga i mene.

439
00:54:53,440 --> 00:54:56,680
Postao sam dio njezine lovne strategije.

440
00:55:00,720 --> 00:55:02,520
Nespretni napad zamijenila je…

441
00:55:04,800 --> 00:55:07,160
bacanjem mreže na plijen.

442
00:55:10,320 --> 00:55:12,240
<i>Odande nema bijega.</i>

443
00:55:20,600 --> 00:55:23,000
<i>Ovo je životinja koja planira</i>

444
00:55:23,520 --> 00:55:29,440
<i>i brzo nalazi rješenje</i>
<i>kako najlakše uloviti plijen.</i>

445
00:55:36,920 --> 00:55:39,520
<i>Najveći upliv</i>
<i>na razvoj njezine inteligencije</i>

446
00:55:40,000 --> 00:55:42,920
<i>ima količina plijena kojeg mora uhvatiti.</i>

447
00:55:43,640 --> 00:55:45,200
<i>Različite vrste životinja.</i>

448
00:55:46,520 --> 00:55:50,280
<i>Svi mekušci koje s lakoćom ulovi</i>

449
00:55:50,880 --> 00:55:53,280
<i>imaju nevjerojatno tvrdu ljušturu.</i>

450
00:55:57,520 --> 00:56:02,200
<i>Kako ih uopće uspijeva ubiti i pojesti?</i>

451
00:56:06,200 --> 00:56:07,960
<i>Na bazi svih tih krakova</i>

452
00:56:08,040 --> 00:56:10,760
<i>nalazi se bušilica</i>
<i>sposobna probiti tvrdi oklop</i>

453
00:56:13,440 --> 00:56:16,880
<i>i u unutrašnjost</i>
<i>štrcnuti otrov poput zmije</i>

454
00:56:17,440 --> 00:56:19,800
<i>u očekivanju reakcije mekušca.</i>

455
00:56:23,560 --> 00:56:26,720
<i>Ali neki se mekušci mogu opustiti</i>

456
00:56:26,800 --> 00:56:30,520
<i>samo ako bušilica prodre</i>
<i>točno pri vrhu ljušture,</i>

457
00:56:31,400 --> 00:56:32,600
<i>na abduktoru.</i>

458
00:56:36,160 --> 00:56:38,200
<i>Koristi se geometrijom</i>

459
00:56:38,280 --> 00:56:43,320
<i>kako bi precizno odredila mjesto bušenja</i>

460
00:56:43,400 --> 00:56:44,680
<i>i došla do hrane.</i>

461
00:56:48,760 --> 00:56:52,120
<i>Riječ je o visokoj inteligenciji</i>
<i>jednog beskralješnjaka.</i>

462
00:56:53,080 --> 00:56:58,120
<i>Posjeduje sposobnost učiti</i>
<i>i pamtiti detalje.</i>

463
00:57:01,360 --> 00:57:05,080
<i>Postao sam svjestan koliko me toga uči.</i>

464
00:57:11,240 --> 00:57:15,360
Veselite se jutru
jer čeka vas toliko posla.

465
00:57:15,960 --> 00:57:21,240
Želite razumjeti svaki sićušni znak
i način ponašanja,

466
00:57:21,320 --> 00:57:24,880
proučiti svaku vrstu
i njihovu međusobnu interakciju.

467
00:57:33,360 --> 00:57:36,560
<i>Ljudi me pitaju</i>
<i>zašto svaki dan odlazim na isto mjesto.</i>

468
00:57:37,240 --> 00:57:40,240
<i>Ali samo tako</i>
<i>možete uočiti suptilne razlike.</i>

469
00:57:40,960 --> 00:57:43,160
<i>I samo tako možete upoznati divljinu.</i>

470
00:57:46,240 --> 00:57:49,920
Tisuće je poveznica koje se granaju
od hobotnice

471
00:57:50,000 --> 00:57:52,520
do ostalih životinja, predatora i plijena,

472
00:57:52,600 --> 00:57:54,680
a tu je i fantastična šuma

473
00:57:55,840 --> 00:57:57,200
koja sve to omogućuje.

474
00:58:01,840 --> 00:58:05,360
<i>Sada znam</i>
<i>kako je kacigaš povezan s ježincem</i>

475
00:58:05,440 --> 00:58:08,040
<i>i kako je hobotnica povezana s kacigašem.</i>

476
00:58:08,120 --> 00:58:10,760
<i>I dok detektiram sve te poveznice</i>

477
00:58:10,840 --> 00:58:13,440
<i>različite priče izlaze na površinu.</i>

478
00:58:28,600 --> 00:58:30,360
Kao da šuma ima jedan um.

479
00:58:32,080 --> 00:58:36,000
<i>Osjećao sam je. To veliko stvorenje.</i>

480
00:58:37,000 --> 00:58:40,680
<i>Tisuću puta svjesnije</i>
<i>i inteligentnije od mene.</i>

481
00:58:42,920 --> 00:58:47,800
<i>Poput divovskog podvodnog mozga</i>
<i>živog milijunima godina.</i>

482
00:58:51,040 --> 00:58:53,160
<i>Sve održava u ravnoteži.</i>

483
00:59:04,800 --> 00:59:07,560
<i>Tada se šuma činila…</i>

484
00:59:07,640 --> 00:59:08,480
304. DAN

485
00:59:08,560 --> 00:59:10,360
<i>…savršenom.</i>

486
00:59:16,160 --> 00:59:18,120
<i>A vi, naravno,</i>

487
00:59:19,240 --> 00:59:20,360
<i>zaboravite…</i>

488
00:59:21,280 --> 00:59:23,520
<i>na postojanje predatora.</i>

489
01:00:06,120 --> 01:00:07,160
Imam…

490
01:00:08,800 --> 01:00:13,240
tu sliku urezanu u sjećanje.
Golema je morska mačka krenula prema njoj.

491
01:00:21,440 --> 01:00:24,000
<i>Ostala je nepomična i pokušala se sakriti.</i>

492
01:00:29,840 --> 01:00:34,320
<i>Vidio sam da morska mačka pliva obodom</i>
<i>i lovi njezin miris.</i>

493
01:00:41,960 --> 01:00:44,760
Pomislio sam: „O, ne…

494
01:00:46,360 --> 01:00:47,840
noćna se mora ponavlja.“

495
01:01:46,000 --> 01:01:47,960
<i>Jurnula je među alge</i>

496
01:01:48,040 --> 01:01:53,320
<i>i počela tijelo omatati lišćem kelpa.</i>

497
01:01:54,520 --> 01:01:55,960
Virila je iz zamotuljka.

498
01:02:21,520 --> 01:02:23,320
<i>Njezin se miris prenio na alge</i>

499
01:02:23,400 --> 01:02:26,200
<i>pa je morska mačka počela gristi kelp.</i>

500
01:02:44,720 --> 01:02:46,160
<i>Pobjegla je straga.</i>

501
01:03:00,720 --> 01:03:04,200
Popela se preko kamena i izašla iz vode.

502
01:03:09,080 --> 01:03:10,560
Jednostavno…

503
01:03:11,320 --> 01:03:12,680
nisam mogao vjerovati.

504
01:03:17,120 --> 01:03:20,320
<i>Problem je, naravno, što se mora vratiti.</i>

505
01:03:29,240 --> 01:03:32,200
<i>Morska mačka opet hvata njezin miris.</i>

506
01:03:33,320 --> 01:03:35,280
<i>I luda potjera kreće iznova.</i>

507
01:04:07,840 --> 01:04:09,840
Potom sam je ugledao.

508
01:04:10,880 --> 01:04:13,040
Brzim je pokretima

509
01:04:14,080 --> 01:04:18,120
uzela valjda stotinjak ljuštura
i kamena

510
01:04:20,920 --> 01:04:25,120
i krakovima obujmila svoju ranjivu glavu.

511
01:04:26,800 --> 01:04:27,960
U tom sam trenutku

512
01:04:28,600 --> 01:04:31,360
shvatio da gledam ludu pojavu
koju sam vidio…

513
01:04:32,440 --> 01:04:33,320
onomad davno.“

514
01:04:59,840 --> 01:05:01,960
<i>Morska ju je mačka zgrabila.</i>

515
01:05:24,520 --> 01:05:26,120
<i>Ali ja sam ostao bez zraka.</i>

516
01:05:26,880 --> 01:05:28,920
<i>Pojurio sam prema površini.</i>

517
01:05:31,760 --> 01:05:33,160
<i>I odmah zaronio natrag.</i>

518
01:05:38,840 --> 01:05:41,600
Ostao sam šokiran prizorom.

519
01:05:42,480 --> 01:05:47,720
Nekako se uspjela dočepati
najsigurnijeg mjesta,

520
01:05:47,800 --> 01:05:49,560
a to su leđa morske mačke.

521
01:06:01,240 --> 01:06:04,480
<i>Morska mačka pokušava je otresti</i>
<i>i počinje odmicati.</i>

522
01:06:06,840 --> 01:06:08,600
Treba vam nekoliko sekundi

523
01:06:09,120 --> 01:06:10,760
da shvatite što se događa.

524
01:06:10,840 --> 01:06:12,560
Ali odmah vam je jasno

525
01:06:13,120 --> 01:06:14,840
da je preuzela kontrolu.

526
01:06:27,920 --> 01:06:30,720
I dok morska mačka
prolazi pored gustog kelpa,

527
01:06:32,920 --> 01:06:34,640
ona se jednostavno odrazila…

528
01:06:46,400 --> 01:06:48,200
odbacila preostale ljušture

529
01:06:49,200 --> 01:06:50,400
i nestala.

530
01:06:56,600 --> 01:06:59,600
Morska je mačka nadmudrena.

531
01:07:32,800 --> 01:07:37,560
<i>Vratila se i još jedanput prošla</i>
<i>pored nje, ali ona je sigurna.</i>

532
01:07:37,640 --> 01:07:38,760
<i>Ne može joj ništa.</i>

533
01:07:39,440 --> 01:07:40,400
<i>Odlazi.</i>

534
01:07:45,720 --> 01:07:51,000
Njezina sposobnost brzog razmišljanja
i donošenja po život važnih odluka

535
01:07:52,240 --> 01:07:55,080
prilično je nevjerojatna.

536
01:08:18,360 --> 01:08:22,680
<i>Bio sam prisutan</i>
<i>tijekom 80 posto njezinog života.</i>

537
01:08:24,440 --> 01:08:27,440
<i>Svaki je trenutak dragocjen</i>
<i>zbog kratkog života.</i>

538
01:08:31,280 --> 01:08:33,400
<i>Sjećam se jednog nevjerojatnog dana.</i>

539
01:08:34,080 --> 01:08:35,960
<i>Veliko jato salpi.</i>

540
01:08:37,720 --> 01:08:39,160
<i>Poprilično plitka voda.</i>

541
01:08:41,560 --> 01:08:43,040
Odjednom…

542
01:08:43,840 --> 01:08:46,080
poseže prema površini.

543
01:08:51,920 --> 01:08:53,120
<i>Isprva sam pomislio…</i>

544
01:08:54,120 --> 01:08:55,520
<i>da lovi ribe.</i>

545
01:09:02,240 --> 01:09:03,880
Ali, čekaj malo,

546
01:09:04,360 --> 01:09:07,240
kada lovi, čini to planski i…

547
01:09:07,840 --> 01:09:09,040
usredotočeno.

548
01:09:14,920 --> 01:09:17,680
Nije mi se činilo da se ponaša
poput predatora.

549
01:09:21,640 --> 01:09:24,520
Trebalo mi je dugo da to shvatim.

550
01:09:26,520 --> 01:09:29,840
Nisam se mogao oteti dojmu
da se igra s ribama.

551
01:09:45,040 --> 01:09:47,960
<i>Socijalne životinje često se igraju.</i>

552
01:09:48,040 --> 01:09:53,000
<i>No, ovdje se izrazito</i>
<i>antisocijalna životinja igra s ribama.</i>

553
01:09:56,480 --> 01:09:58,600
<i>Time uzlazi na novu razinu.</i>

554
01:10:10,400 --> 01:10:12,760
Potom je izgubila svaki interes za ribe,

555
01:10:13,960 --> 01:10:15,080
pojurila prema meni

556
01:10:17,640 --> 01:10:19,080
i zgrabila me.

557
01:10:30,920 --> 01:10:34,400
<i>Tada smo posljednji put</i>
<i>stupili u fizički kontakt.</i>

558
01:10:55,560 --> 01:11:01,760
324. DAN

559
01:11:05,000 --> 01:11:06,360
Kad se toga prisjećam,

560
01:11:07,440 --> 01:11:10,520
sjećam se da je dan bio vrlo turbulentan.

561
01:11:17,720 --> 01:11:18,880
Mulj posvuda.

562
01:11:22,440 --> 01:11:23,680
Zaronio sam i…

563
01:11:24,560 --> 01:11:27,120
zatekao drugu veliku hobotnicu pokraj nje.

564
01:11:34,520 --> 01:11:38,000
<i>Rijetkost je vidjeti dvije hobotnice</i>
<i>jednu kraj druge.</i>

565
01:11:40,560 --> 01:11:42,120
<i>„Zaboga, što se događa?“</i>

566
01:11:48,360 --> 01:11:51,800
<i>Vidio sam da su obje hobotnice opuštene</i>

567
01:11:51,880 --> 01:11:55,120
<i>i shvatio da počinje parenje.</i>

568
01:12:07,080 --> 01:12:12,280
Tada sam već dobro poznavao
stadije života hobotnice.

569
01:12:12,840 --> 01:12:16,800
Iako sam bio uzbuđen što počinje parenje,

570
01:12:17,400 --> 01:12:18,520
također me obuzela

571
01:12:19,360 --> 01:12:20,200
groza…

572
01:12:20,840 --> 01:12:22,200
u dnu želuca.

573
01:12:31,400 --> 01:12:33,120
<i>Nije izlazila iz jazbine.</i>

574
01:12:33,600 --> 01:12:37,480
<i>Više se nije hranila niti je lovila.</i>

575
01:12:39,120 --> 01:12:43,280
<i>Majka ulaže golemi dio tijela</i>
<i>u svoja jaja.</i>

576
01:12:43,360 --> 01:12:48,160
<i>Gubi na težini i pogotovo na snazi.</i>

577
01:12:53,040 --> 01:12:55,720
<i>Jaja se polažu pri dnu jazbine, u mrak.</i>

578
01:12:56,280 --> 01:12:57,760
<i>Nemoguće ih je vidjeti.</i>

579
01:13:04,560 --> 01:13:06,920
<i>Vraćao sam se svakog dana i provjeravao.</i>

580
01:13:09,120 --> 01:13:13,200
<i>Jajašca obogaćuje kisikom pomoću lijevka.</i>
<i>Brine se za njih.</i>

581
01:13:14,440 --> 01:13:16,320
<i>Polako umire</i>,

582
01:13:16,400 --> 01:13:21,000
<i>a njezina smrt</i>
<i>poklopit će se s izvaljenjem.</i>

583
01:13:27,040 --> 01:13:29,680
<i>To me jako pogodilo.</i>

584
01:13:32,000 --> 01:13:35,920
<i>Evo beskralješnjaka,</i>
<i>u svojoj osnovi mekušca,</i>

585
01:13:36,000 --> 01:13:38,080
<i>koji žrtvuje svoj život</i>

586
01:13:38,720 --> 01:13:39,840
<i>za svoju mladunčad.</i>

587
01:13:52,400 --> 01:13:54,720
<i>Sva su se jaja izvalila.</i>

588
01:13:55,240 --> 01:13:59,120
<i>Mladunci su sićušni,</i>
<i>ulaze u vodeni stupac.</i>

589
01:13:59,760 --> 01:14:01,360
<i>Njih stotine tisuća.</i>

590
01:14:07,720 --> 01:14:12,600
<i>Zatim ju je jazbina ispljunula,</i>
<i>jedva živu.</i>

591
01:14:19,040 --> 01:14:21,240
<i>Ribe su je jele.</i>

592
01:14:21,320 --> 01:14:23,840
<i>Mnogo se strvinara došlo pogostiti.</i>

593
01:14:27,080 --> 01:14:28,640
<i>Srce mi se slamalo.</i>

594
01:14:35,520 --> 01:14:38,520
<i>Dio mene htio ju je uzeti u naručje</i>
<i>i otjerati ih.</i>

595
01:14:40,200 --> 01:14:41,440
<i>No, nisam to učinio.</i>

596
01:14:55,320 --> 01:14:56,360
<i>Idućeg dana…</i>

597
01:14:58,200 --> 01:14:59,280
<i>eto morske mačke.</i>

598
01:15:12,040 --> 01:15:16,960
Naprosto ju je odnijela u maglovitu šumu.

599
01:15:30,600 --> 01:15:34,160
Često posjetim njezinu glavnu jazbinu.

600
01:15:39,600 --> 01:15:42,320
Plutam ondje i osjećam njezinu prisutnost.

601
01:15:44,640 --> 01:15:45,960
Naravno, nedostaje mi.

602
01:15:58,960 --> 01:15:59,920
No...

603
01:16:05,040 --> 01:16:07,560
Zvuči ludo, ali laknulo mi je.

604
01:16:10,840 --> 01:16:16,040
Laknulo mi je jer je intenzitet
svakodnevne potrage za njom…

605
01:16:18,200 --> 01:16:20,640
i pokušaja da sve zabilježim…

606
01:16:22,360 --> 01:16:23,480
bio naporan.

607
01:16:23,560 --> 01:16:25,640
I danju i noću sanjario sam…

608
01:16:27,560 --> 01:16:28,520
o toj životinji.

609
01:16:28,600 --> 01:16:30,440
Ja sam…

610
01:16:32,840 --> 01:16:35,080
razmišljao poput hobotnice.

611
01:16:35,160 --> 01:16:38,320
Sve me to, na neki način, umorilo.

612
01:16:51,720 --> 01:16:53,200
No, kad se sve zbroji,

613
01:16:53,760 --> 01:16:56,560
jako se ponosim tom životinjom

614
01:16:56,640 --> 01:17:00,560
koja je pobijedila nepovoljne izglede
i postigla sve ovo.

615
01:17:03,920 --> 01:17:06,000
<i>Takav je život nezamisliv.</i>

616
01:17:31,120 --> 01:17:36,160
<i>Bilo je nevjerojatno uzbudljivo</i>
<i>povesti sina</i>

617
01:17:37,160 --> 01:17:38,960
<i>u šetnju obalom,</i>

618
01:17:39,040 --> 01:17:42,200
<i>pokazujući mu čuda prirode</i>

619
01:17:42,280 --> 01:17:45,120
<i>i sve moguće detalje.</i>

620
01:17:50,560 --> 01:17:54,120
<i>Divljina mi je podarila mnogo toga,</i>
<i>sad sam i sam mogao dati.</i>

621
01:17:56,880 --> 01:17:59,120
<i>Bio sam obdaren energijom.</i>

622
01:18:06,320 --> 01:18:10,560
<i>Sada je poput morskog biologa. Svašta zna.</i>

623
01:18:16,160 --> 01:18:18,040
<i>Izvrsno pliva.</i>

624
01:18:21,640 --> 01:18:25,280
<i>Što je stariji,</i>
<i>to ga podmorje sve više zanima.</i>

625
01:18:35,520 --> 01:18:36,880
<i>Vidjeti taj razvoj,</i>

626
01:18:37,600 --> 01:18:42,520
<i>snažan osjećaj jastva,</i>

627
01:18:45,920 --> 01:18:47,720
<i>nevjerojatno samopouzdanje,</i>

628
01:18:49,280 --> 01:18:51,040
<i>no, najvažnije od svega,</i>

629
01:18:51,640 --> 01:18:52,760
<i>nježnost.</i>

630
01:18:53,960 --> 01:18:55,400
<i>Mislim da je to ono</i>

631
01:18:55,480 --> 01:18:59,160
<i>čemu tisuće sati provedenih u prirodi</i>
<i>podučavaju dijete.</i>

632
01:19:08,040 --> 01:19:10,320
<i>Nekoliko mjeseci nakon njezine smrti,</i>

633
01:19:10,400 --> 01:19:15,080
<i>pronašao je majušnu hobotnicu.</i>

634
01:19:20,520 --> 01:19:23,160
<i>Rijetko se viđa tako malena životinja.</i>

635
01:19:27,640 --> 01:19:31,880
<i>Od pola milijuna mladunaca,</i>
<i>samo ih šačica preživi.</i>

636
01:19:32,560 --> 01:19:36,800
<i>Moraju prevaliti težak put.</i>

637
01:19:36,880 --> 01:19:39,600
<i>To je njihova filozofija.</i>
<i>Živi brzo, umri mlad.</i>

638
01:19:45,480 --> 01:19:48,880
<i>Volimo vjerovati da je to njezin mladunac.</i>

639
01:19:50,120 --> 01:19:52,440
<i>Bio je prave veličine u pravo doba.</i>

640
01:19:56,920 --> 01:20:00,120
<i>Bili smo presretni. Eto je!</i>

641
01:20:25,240 --> 01:20:27,040
<i>Pomogla mi je da shvatim</i>

642
01:20:27,880 --> 01:20:30,480
<i>koliko je divljina dragocjena.</i>

643
01:20:40,320 --> 01:20:42,000
<i>Čim se uronite u tu vodu…</i>

644
01:20:44,520 --> 01:20:46,760
<i>osjećate se posve slobodno.</i>

645
01:20:46,840 --> 01:20:47,800
<i>Sve vaše…</i>

646
01:20:48,320 --> 01:20:52,360
<i>brige, problemi i drame naprosto iščeznu.</i>

647
01:21:02,680 --> 01:21:06,120
<i>Polako vam počne biti stalo</i>
<i>do svih životinja.</i>

648
01:21:06,200 --> 01:21:08,440
<i>Čak i onih najmanjih.</i>

649
01:21:13,400 --> 01:21:17,040
<i>Uviđate da je svaka od njih jako važna.</i>

650
01:21:21,800 --> 01:21:25,280
<i>Osjećate koliko su ranjive</i>
<i>te divlje životinje.</i>

651
01:21:26,840 --> 01:21:30,240
<i>A zapravo i koliko su ranjivi</i>
<i>svi žitelji planeta.</i>

652
01:21:36,640 --> 01:21:42,080
<i>Moj se odnos s morskom šumom</i>
<i>i njezinim stvorenjima produbljuje…</i>

653
01:21:44,880 --> 01:21:47,320
<i>svakim tjednom, mjesecom i godinom.</i>

654
01:21:52,400 --> 01:21:55,840
<i>U kontaktu sam s divljinom koja mi govori.</i>

655
01:21:57,600 --> 01:21:59,040
<i>Njezin jezik je vidljiv.</i>

656
01:22:14,040 --> 01:22:16,360
<i>Zaljubio sam se u nju,</i>

657
01:22:16,440 --> 01:22:20,720
<i>ali i u čudesnu divljinu</i>
<i>koju je simbolizirala,</i>

658
01:22:20,800 --> 01:22:22,880
<i>u svoju promjenu.</i>

659
01:22:37,840 --> 01:22:40,680
Naučila me da osjetim…

660
01:22:41,320 --> 01:22:44,520
da sam dio ovog svijeta,
a ne puki posjetitelj.

661
01:22:45,320 --> 01:22:46,880
Razlika je velika.

662
01:23:01,200 --> 01:23:05,240
CRAIG JOŠ UVIJEK SVAKODNEVNO RONI,
ALI SADA IMA DRUŠTVO.

663
01:23:05,320 --> 01:23:07,480
OSNOVAO JE SEA CHANGE PROJECT,

664
01:23:07,560 --> 01:23:09,920
RASTUĆU ZAJEDNICU RONILACA POSVEĆENU

665
01:23:10,000 --> 01:23:12,600
CJELOŽIVOTNOJ ZAŠTITI ŠUME KELPA.

666
01:24:48,920 --> 01:24:52,080
Prijevod titlova: Iva Radat