1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Downloaded from YTS.MX 2 00:00:06,280 --> 00:00:11,200 NETFLIX — ORYGINALNY FILM DOKUMENTALNY 3 00:00:08,000 --> 00:00:13,000 Official YIFY movies site: YTS.MX 4 00:00:36,040 --> 00:00:39,080 Wiele osób mówi, że ośmiornice są jak kosmici. 5 00:00:41,760 --> 00:00:45,560 Ale, co dziwne, gdy się do nich zbliżasz, 6 00:00:45,640 --> 00:00:49,760 zdajesz sobie sprawę, że jesteśmy do siebie bardzo podobni. 7 00:00:54,160 --> 00:00:58,200 Wchodzisz w zupełnie inny świat. 8 00:01:06,160 --> 00:01:08,560 To niesamowite uczucie. 9 00:01:10,360 --> 00:01:13,680 I czujesz, że jesteś u progu czegoś niezwykłego. 10 00:01:21,920 --> 00:01:24,480 Ale nie możesz przekroczyć pewnej granicy. 11 00:01:47,120 --> 00:01:50,720 Dzień, w którym wszystko się zaczęło, był dość dawno temu. 12 00:02:07,120 --> 00:02:10,600 PROWINCJA PRZYLĄDKOWA ZACHODNIA REPUBLIKA POŁUDNIOWEJ AFRYKI 13 00:02:25,040 --> 00:02:29,360 To miejsce na krańcu Afryki jest znane jako Przylądek Burz. 14 00:02:35,280 --> 00:02:38,080 Moje wspomnienia z dzieciństwa są zdominowane 15 00:02:38,160 --> 00:02:41,240 przez skalisty brzeg, pływy i las wodorostów. 16 00:02:47,240 --> 00:02:49,320 Mieliśmy mały drewniany bungalow 17 00:02:50,080 --> 00:02:52,000 pod znakiem wysokiej wody. 18 00:02:52,560 --> 00:02:54,960 Kiedy zdarzały się potężne sztormy, 19 00:02:55,560 --> 00:02:59,600 ocean rozbijał drzwi i wypełniał dół domu. 20 00:03:05,200 --> 00:03:09,320 Dosłownie żyłem otoczony siłą olbrzymiego Oceanu Atlantyckiego, 21 00:03:09,400 --> 00:03:11,400 co było ekscytujące dla dziecka. 22 00:03:20,200 --> 00:03:23,520 Większość dzieciństwa spędziłem w skalistych basenach, 23 00:03:23,600 --> 00:03:25,720 nurkując w płytkim lesie wodorostów. 24 00:03:30,560 --> 00:03:32,360 Uwielbiałem to robić. 25 00:03:35,720 --> 00:03:37,960 Jako dorosły byłem od tego oddzielony. 26 00:03:40,680 --> 00:03:42,800 Na początku mi to nie przeszkadzało. 27 00:03:44,640 --> 00:03:48,880 Aż 20 lat temu pojechałem do centralnej części Kalahari. 28 00:03:59,880 --> 00:04:03,240 Kręciłem z bratem film pod tytułem The Great Dance. 29 00:04:04,600 --> 00:04:05,960 Poznałem ludzi, 30 00:04:06,040 --> 00:04:09,400 którzy byli pewnie najlepszymi tropicielami na świecie. 31 00:04:12,920 --> 00:04:14,520 Obserwowanie ich… 32 00:04:16,040 --> 00:04:19,960 wnikających w niezwykłe, subtelne znaki natury, 33 00:04:20,040 --> 00:04:22,520 rzeczy, których nie mogłem nawet dostrzec, 34 00:04:22,640 --> 00:04:25,520 i podążanie za nimi, czasem godzinami, 35 00:04:25,600 --> 00:04:27,960 oraz znajdowanie ukrytych zwierząt 36 00:04:28,040 --> 00:04:30,400 było po prostu niesamowite. 37 00:04:33,240 --> 00:04:36,880 Znajdowali się wewnątrz świata natury. 38 00:04:39,920 --> 00:04:41,720 Czułem, że jestem na zewnątrz. 39 00:04:45,160 --> 00:04:48,400 Bardzo pragnąłem znaleźć się w tym świecie. 40 00:04:58,920 --> 00:05:01,720 Przeżyłem dwa lata piekła. 41 00:05:05,760 --> 00:05:08,520 Od dawna ciężko pracowałem 42 00:05:09,440 --> 00:05:10,720 i byłem wyczerpany. 43 00:05:12,600 --> 00:05:14,680 Od miesięcy nie spałem dobrze. 44 00:05:16,520 --> 00:05:18,160 Moja rodzina cierpiała. 45 00:05:21,640 --> 00:05:24,200 Zaczynałem chorować z powodu presji. 46 00:05:28,320 --> 00:05:30,920 Mój umysł nie mógł sobie poradzić. 47 00:05:33,440 --> 00:05:36,960 Nie mogłem patrzeć na kamerę ani studio montażowe. 48 00:05:37,040 --> 00:05:38,840 Nie mogłem się z tym zmierzyć. 49 00:05:43,040 --> 00:05:45,400 Mój wielki życiowy cel… 50 00:05:46,640 --> 00:05:47,880 legł w gruzach. 51 00:05:52,920 --> 00:05:55,640 I miałem dorastające młode dziecko. 52 00:05:56,680 --> 00:05:57,520 Toma. 53 00:06:01,320 --> 00:06:04,520 W tamtym stanie nie mogłem być dobrym ojcem. 54 00:06:10,480 --> 00:06:12,640 Potrzebowałem radykalnej zmiany. 55 00:06:15,440 --> 00:06:17,600 Zainspirowałem się dzieciństwem 56 00:06:17,680 --> 00:06:22,680 i mistrzami tropienia, z którymi pracowałem w Kalahari. 57 00:06:25,720 --> 00:06:27,960 Mogłem to osiągnąć tylko poprzez… 58 00:06:28,680 --> 00:06:29,640 bycie w oceanie. 59 00:06:36,000 --> 00:06:39,360 Na początku trudno jest wejść do wody. 60 00:06:40,880 --> 00:06:45,200 To jedno z najdzikszych i najstraszniejszych miejsc do pływania. 61 00:06:56,120 --> 00:06:59,680 Temperatura wody spada do ośmiu, dziewięciu stopni Celsjusza. 62 00:07:03,000 --> 00:07:04,600 Zimno zapiera dech. 63 00:07:10,120 --> 00:07:12,000 Musisz się odprężyć. 64 00:07:15,760 --> 00:07:19,840 I zyskasz piękne okienko czasowe, trwające do 15 minut. 65 00:07:21,440 --> 00:07:22,320 Nagle… 66 00:07:23,840 --> 00:07:25,320 wszystko jest w porządku. 67 00:07:33,880 --> 00:07:36,960 Zimno poprawia pracę mózgu, 68 00:07:37,400 --> 00:07:41,480 bo zostajesz zalany chemią przy każdym zanurzeniu w zimnej wodzie. 69 00:07:45,400 --> 00:07:47,040 Całe ciało ożywa. 70 00:07:50,640 --> 00:07:54,320 Wraz z adaptowaniem się ciała, robi się coraz łatwiej. 71 00:08:02,440 --> 00:08:03,400 I w końcu… 72 00:08:05,920 --> 00:08:07,040 po jakimś roku… 73 00:08:08,520 --> 00:08:10,280 zaczynasz pragnąć tego zimna. 74 00:08:25,920 --> 00:08:28,640 Niesamowite w tym środowisku jest to, 75 00:08:28,720 --> 00:08:31,000 że jesteś w trójwymiarowym lesie, 76 00:08:31,080 --> 00:08:33,800 możesz zeskoczyć z góry i udać się wszędzie. 77 00:08:35,320 --> 00:08:36,640 Właściwie latasz. 78 00:08:41,640 --> 00:08:43,600 Jakbyś był na innej planecie. 79 00:08:49,440 --> 00:08:53,640 W wodzie naturalnie się rozluźniasz. 80 00:08:56,160 --> 00:08:59,120 Możesz dłużej wstrzymywać oddech. 81 00:09:03,480 --> 00:09:09,160 Akwalung w gęstym lesie wodorostów nie jest dla mnie optymalny. 82 00:09:14,440 --> 00:09:18,000 Chcę być bardziej jak zwierzę ziemnowodne. 83 00:09:26,400 --> 00:09:30,000 Instynktownie wiedziałem, żeby nie zakładać pianki. 84 00:09:33,840 --> 00:09:36,440 Jeśli chcesz zbliżyć się… 85 00:09:37,040 --> 00:09:38,520 do takiego środowiska, 86 00:09:38,600 --> 00:09:42,960 znacznie pomaga brak barier między tobą a środowiskiem. 87 00:09:51,680 --> 00:09:56,200 I nagle zrozumiałem, że mam energię, by znów robić zdjęcia i filmować. 88 00:09:57,640 --> 00:09:59,440 Znowu wziąłem aparat 89 00:09:59,520 --> 00:10:02,080 i zacząłem robić to, co kocham i co umiem. 90 00:10:08,120 --> 00:10:10,840 Zwierzęta są bardzo egzotyczne i dziwne. 91 00:10:27,160 --> 00:10:31,440 Są bardziej ekstremalne niż najbardziej szalone science fiction. 92 00:10:56,000 --> 00:10:59,000 Pamiętam dzień, w którym wszystko się zaczęło. 93 00:11:02,160 --> 00:11:04,400 Znalazłem wyjątkowy obszar, 94 00:11:05,240 --> 00:11:08,240 chroniony kawałkiem lasu wodorostów. 95 00:11:08,840 --> 00:11:12,080 Bo las sam w sobie tłumi falę. 96 00:11:21,640 --> 00:11:23,520 Cały las wokół tego miejsca 97 00:11:23,920 --> 00:11:26,080 jest mętny i nic nie widać, 98 00:11:26,160 --> 00:11:30,120 a na tym 200-metrowym skrawku można nurkować 99 00:11:30,200 --> 00:11:31,280 i obserwować. 100 00:11:31,360 --> 00:11:32,880 To niesamowite miejsce. 101 00:11:41,880 --> 00:11:45,840 Pamiętam, że po mojej lewej znajdował się dziwny kształt. 102 00:11:45,920 --> 00:11:47,240 Kiedy płynąłem w dół… 103 00:11:49,080 --> 00:11:52,480 zobaczyłem coś naprawdę dziwnego. 104 00:12:11,680 --> 00:12:14,040 Nawet ryby wyglądały na zdezorientowane. 105 00:12:24,320 --> 00:12:25,400 A potem nagle… 106 00:12:35,160 --> 00:12:37,040 Wtedy nie wiedziałem, 107 00:12:37,120 --> 00:12:39,040 że zobaczyłem coś niezwykłego. 108 00:12:41,760 --> 00:12:44,880 Pojawiłem się tam po zakończeniu całego zamieszania. 109 00:12:50,040 --> 00:12:52,440 Myślisz: „Co to zwierzę wyprawia?”. 110 00:12:55,400 --> 00:12:57,680 Myślę, że trochę się mnie bała, 111 00:12:57,760 --> 00:13:00,480 więc podniosła niezwykle śliski… 112 00:13:01,080 --> 00:13:04,120 kawałek glona, który ledwo da się utrzymać w rękach, 113 00:13:04,200 --> 00:13:07,520 owinęła się tym niezwykłym płaszczem 114 00:13:07,600 --> 00:13:09,960 i patrzyła na mnie przez małą szczelinę. 115 00:13:19,080 --> 00:13:20,480 A potem nagle 116 00:13:20,560 --> 00:13:21,920 już jej nie było. 117 00:13:44,840 --> 00:13:46,800 Trudno to wytłumaczyć, 118 00:13:46,880 --> 00:13:49,480 ale czasem czujesz, 119 00:13:49,880 --> 00:13:55,080 że coś w danym stworzeniu jest niezwykłe. 120 00:13:59,160 --> 00:14:00,720 Można się czegoś nauczyć. 121 00:14:04,800 --> 00:14:07,000 Jest w niej coś wyjątkowego. 122 00:14:17,600 --> 00:14:19,400 Wpadłem na szalony pomysł. 123 00:14:19,480 --> 00:14:22,280 A jeśli będę tam codziennie? 124 00:14:22,760 --> 00:14:25,720 Jeśli nie opuszczę ani jednego dnia? 125 00:14:29,520 --> 00:14:34,960 DZIEŃ PIERWSZY 126 00:14:35,360 --> 00:14:39,440 Początkowo moja obecność wyraźnie na nią wpływała, 127 00:14:39,520 --> 00:14:41,520 więc pomyślałem: „Zostawię kamerę, 128 00:14:41,600 --> 00:14:45,000 która nagra to, co robi”. 129 00:14:49,680 --> 00:14:52,320 Dostrzegła nową, lśniącą rzecz w lesie. 130 00:14:58,520 --> 00:15:00,520 Zbliżyła się do niej z tarczą, 131 00:15:01,280 --> 00:15:03,840 na wypadek ataku, podniosła ją do góry. 132 00:15:09,040 --> 00:15:11,640 To coś innego. To ciekawe. 133 00:15:13,880 --> 00:15:16,600 Dotyka tego, sprawdza, smakuje. 134 00:15:21,800 --> 00:15:25,760 Gdy była w nastroju do zabawy, nie mogłem zostawiać kamery na długo. 135 00:15:25,840 --> 00:15:27,520 Po prostu ją przewracała. 136 00:15:43,440 --> 00:15:48,680 Musiałem przychodzić codziennie, żeby lepiej poznać jej środowisko. 137 00:15:51,840 --> 00:15:55,640 Na początku wszystko wygląda tak samo. 138 00:15:57,480 --> 00:16:01,280 Ale po jakimś czasie widać różne rodzaje lasu. 139 00:16:03,680 --> 00:16:05,200 Jest stary las. 140 00:16:08,640 --> 00:16:12,160 Las, w którym na dnie rośnie wiele rodzajów glonów. 141 00:16:14,280 --> 00:16:15,760 Jest mglisty las. 142 00:16:24,160 --> 00:16:27,880 Gdy zacząłem robić mapę środowiska wokół jej legowiska, 143 00:16:29,640 --> 00:16:32,960 z szokiem dostrzegłem w pobliżu małe jaskinie 144 00:16:33,040 --> 00:16:34,840 pełne rekinków leniwych. 145 00:16:36,920 --> 00:16:40,200 Te drapieżniki zagrażają jej najbardziej. 146 00:16:41,960 --> 00:16:45,080 Mają pasiastą skórę. Dlatego nazywane są pasiastymi. 147 00:16:48,560 --> 00:16:50,480 Nie są wzrokowymi drapieżnikami. 148 00:16:51,880 --> 00:16:55,000 Ale mają niesamowity węch. 149 00:16:59,320 --> 00:17:01,280 I są wyjątkowo agresywne. 150 00:17:11,280 --> 00:17:14,520 Potrafią wcisnąć nosy w małe pęknięcia. 151 00:17:16,640 --> 00:17:20,000 Więc dla ośmiornic to zabójcze drapieżniki. 152 00:17:22,160 --> 00:17:26,160 Zastanawiałem się: „Kiedy coś się stanie między tymi zwierzętami?”. 153 00:17:42,560 --> 00:17:45,800 Po coraz częstszych odwiedzinach 154 00:17:45,880 --> 00:17:49,880 nastąpił konkretny moment, w którym… 155 00:17:51,520 --> 00:17:54,280 ten strach znacznie zmalał. 156 00:17:59,240 --> 00:18:02,440 Zauważała ruch, bała się, a potem stwierdzała: „To on”. 157 00:18:04,240 --> 00:18:07,680 Wychodziła i była bardzo ciekawska. 158 00:18:12,320 --> 00:18:16,600 Była bardzo zainteresowana, ciekawa, ale nie podejmowała ryzyka. 159 00:18:17,840 --> 00:18:21,880 Pozostałe ramiona trzymała przyczepione do legowiska, 160 00:18:21,960 --> 00:18:23,560 z przyssawkami w gotowości. 161 00:18:35,440 --> 00:18:37,040 I wtedy to się stało. 162 00:18:38,000 --> 00:18:40,240 Wyciągnąłem nieco rękę. 163 00:19:13,280 --> 00:19:16,480 Coś się dzieje, gdy zwierzę nawiązuje z tobą kontakt. 164 00:19:29,120 --> 00:19:31,960 Ale kiedyś trzeba oddychać. 165 00:19:34,640 --> 00:19:40,320 Trzeba delikatnie zdjąć te przyssawki, 166 00:19:40,400 --> 00:19:42,400 nie przeszkadzając jej, 167 00:19:43,400 --> 00:19:46,040 by móc wypłynąć i zaczerpnąć powietrza. 168 00:20:02,880 --> 00:20:04,600 Najpotężniejszy jest moment, 169 00:20:05,640 --> 00:20:07,240 kiedy wychodzi z legowiska, 170 00:20:08,040 --> 00:20:10,760 bo wtedy wiesz, że w pełni ci ufa. 171 00:20:10,840 --> 00:20:14,760 Nie trzyma ramion do tyłu, na wypadek, gdyby musiała się wycofać. 172 00:20:14,840 --> 00:20:17,800 Mówi: „Ufam temu człowiekowi, 173 00:20:18,520 --> 00:20:20,160 wychodzę z legowiska 174 00:20:21,200 --> 00:20:23,080 i zajmę się swoimi sprawami”. 175 00:20:35,400 --> 00:20:38,440 Zacząłem obserwować niezwykłe rzeczy. 176 00:20:40,560 --> 00:20:43,320 Mogą być kolczaste, mogą wyglądać gładko. 177 00:20:46,720 --> 00:20:48,760 Na głowach mogą im wyrosnąć rogi. 178 00:20:53,400 --> 00:20:56,400 Mogą dopasować się do koloru, faktury, wzoru, skóry. 179 00:20:57,000 --> 00:20:58,000 To piękne. 180 00:21:12,960 --> 00:21:16,080 Przez większość czasu odpycha się, pełza albo pływa. 181 00:21:19,280 --> 00:21:22,360 Ale czasem wychodzą dwie nogi. 182 00:21:26,440 --> 00:21:27,520 Chodzi. 183 00:21:30,360 --> 00:21:32,520 I tak oto kroczy, 184 00:21:33,120 --> 00:21:34,800 idzie dwunożnie. 185 00:21:38,880 --> 00:21:42,680 Układa ciało w dziwnej pozycji, która wygląda nieco jak kamień. 186 00:21:46,920 --> 00:21:51,840 Następnie dwa ramiona pod spodem zaczynają powoli się poruszać, 187 00:21:51,920 --> 00:21:54,960 kamień powoli się oddala. 188 00:21:59,920 --> 00:22:01,480 A potem przemienia się 189 00:22:01,560 --> 00:22:05,520 w niezwykłą, chwiejącą się, pływającą staruszkę w sukience. 190 00:22:08,960 --> 00:22:11,240 Może próbuje naśladować 191 00:22:11,720 --> 00:22:14,160 wodorosty lub glony poruszane przez fale. 192 00:22:15,720 --> 00:22:18,120 A jednocześnie powoli się oddala. 193 00:22:20,760 --> 00:22:22,600 Oto jak działa. 194 00:22:22,680 --> 00:22:25,920 Niesamowita kreatywność w zwodzeniu. 195 00:22:29,560 --> 00:22:34,720 Ośmiornica to zasadniczo ślimak, który stracił skorupę w toku ewolucji. 196 00:22:34,800 --> 00:22:37,120 To delikatne, płynne, miękkie zwierzę, 197 00:22:37,200 --> 00:22:39,640 które polega na ogromnej inteligencji. 198 00:22:42,600 --> 00:22:46,160 Nie ma matki ani ojca, którzy by ją uczyli. Jest sama. 199 00:22:47,200 --> 00:22:50,760 Polują na nią różnego rodzaju drapieżniki. 200 00:22:54,440 --> 00:22:57,040 Więc przez miliony lat musiała… 201 00:22:57,720 --> 00:23:01,480 wymyślać niesamowite metody ich zwodzenia. 202 00:23:06,960 --> 00:23:12,040 Musi się szybko uczyć, bo ma tylko nieco ponad rok życia. 203 00:23:18,080 --> 00:23:21,520 DZIEŃ 52 204 00:23:25,760 --> 00:23:30,120 Gdy nurkujesz sam, wszystko w wyposażeniu musi być idealne. 205 00:23:33,760 --> 00:23:36,240 Muszę być przygotowany na wszystko. 206 00:23:36,320 --> 00:23:39,160 Nie mogę w nim grzebać. Musi być instynktowne. 207 00:23:45,120 --> 00:23:49,560 Ale wtedy popełniałem wiele błędów. 208 00:23:53,120 --> 00:23:55,120 Pewnego dnia mnie śledziła. 209 00:23:55,200 --> 00:23:58,800 Bycie śledzonym przez ośmiornicę jest niesamowite. 210 00:23:58,880 --> 00:24:02,040 Cofasz się, idziesz do tyłu, 211 00:24:02,120 --> 00:24:04,520 a to niesamowite zwierzę idzie do ciebie 212 00:24:04,600 --> 00:24:07,040 i nie ma w nim strachu. 213 00:24:07,120 --> 00:24:10,800 Jest ciekawa i ci ufa. To fantastyczne uczucie. 214 00:24:21,080 --> 00:24:22,160 I nagle… 215 00:24:23,160 --> 00:24:24,760 Upuściłem jedną z soczewek 216 00:24:25,360 --> 00:24:28,280 i jej szybki upadek przestraszył zwierzę. 217 00:24:29,040 --> 00:24:32,120 Odwróciła się, popędziła, była bardzo przestraszona. 218 00:24:39,640 --> 00:24:43,720 Plułem sobie w brodę, bo… 219 00:24:44,400 --> 00:24:48,480 to mogło skończyć się niesamowitą interakcją i zaufaniem, 220 00:24:48,560 --> 00:24:49,880 a ja to zepsułem. 221 00:24:49,960 --> 00:24:52,640 Czy zniszczyłem to na zawsze? 222 00:24:53,640 --> 00:24:55,160 Czy jeszcze mi zaufa? 223 00:24:55,240 --> 00:24:58,120 Czy to doświadczenie za bardzo ją przeraziło? 224 00:25:01,920 --> 00:25:04,160 A potem za szybko do niej podszedłem. 225 00:25:04,760 --> 00:25:08,520 Opuściła legowisko i naprawdę się przestraszyła. 226 00:25:11,440 --> 00:25:13,240 Nie wróciła do tego legowiska. 227 00:25:16,560 --> 00:25:18,320 Myślałem, że to już koniec. 228 00:25:19,440 --> 00:25:20,400 Zniknęła. 229 00:25:35,120 --> 00:25:39,960 Miałem pewne doświadczenie ze wspaniałymi tropicielami z ludu San. 230 00:25:40,840 --> 00:25:42,480 Pomyślałem: „Ciekawe… 231 00:25:42,560 --> 00:25:44,960 czy dałoby się namierzyć coś pod wodą?”. 232 00:25:50,920 --> 00:25:56,640 To zwierzę przez miliony lat uczyło się być niemożliwym do znalezienia. 233 00:26:06,000 --> 00:26:09,240 Musiałem się dowiedzieć, jak wyglądają ślady ośmiornicy. 234 00:26:11,200 --> 00:26:15,400 Na początku było to bardzo frustrujące. Ciężko było je rozpoznać. 235 00:26:15,480 --> 00:26:17,800 Czym się różnią ślady ośmiornicy 236 00:26:17,880 --> 00:26:19,440 od śladów jeżowca, 237 00:26:19,920 --> 00:26:21,200 śladów ryb… 238 00:26:22,720 --> 00:26:24,200 i śladów robaków? 239 00:26:26,240 --> 00:26:27,720 Od śladów drapieżników? 240 00:26:30,120 --> 00:26:31,800 Otoczek jajek? 241 00:26:34,480 --> 00:26:36,440 Musiałem się wszystkiego nauczyć. 242 00:26:49,240 --> 00:26:51,200 A potem musisz zacząć myśleć… 243 00:26:51,760 --> 00:26:52,880 jak ośmiornica. 244 00:27:00,240 --> 00:27:01,720 To jak bycie detektywem. 245 00:27:02,600 --> 00:27:05,200 Powoli zbierasz do kupy wszystkie wskazówki. 246 00:27:36,720 --> 00:27:37,920 A potem zacząłem… 247 00:27:38,920 --> 00:27:40,120 dokonywać przełomów. 248 00:27:46,120 --> 00:27:48,280 „Dobrze, te zwierzęta zabija”. 249 00:27:57,000 --> 00:28:01,120 Przyglądałem się ofiarom,, małym śladom, jamom w piasku, 250 00:28:01,200 --> 00:28:04,520 drobnym zmianom we wzorach glonów, przez które płynęła. 251 00:28:05,160 --> 00:28:08,920 Potem wiedziałem: „Zwierzę jest bardzo blisko. 252 00:28:09,000 --> 00:28:11,800 Jest w odległości jednego lub dwóch metrów”. 253 00:28:11,880 --> 00:28:14,760 I skupiłem się na tej małej przestrzeni. 254 00:28:20,640 --> 00:28:21,800 I nagle… 255 00:28:22,920 --> 00:28:23,960 Była tam. 256 00:28:30,280 --> 00:28:34,880 W końcu, po szukaniu jej przez tydzień, dzień po dniu, 257 00:28:35,880 --> 00:28:36,960 była tam. 258 00:28:42,840 --> 00:28:43,720 To jak… 259 00:28:44,440 --> 00:28:48,600 człowiek, który macha, wita cię i cieszy się, że cię widzi. 260 00:28:53,680 --> 00:28:57,160 Czułem, jak z minuty na minutę zaczyna myśleć: 261 00:28:57,240 --> 00:29:00,440 „Ufam ci. Ufam ci, człowieku. 262 00:29:01,320 --> 00:29:04,040 Możesz wejść do mojego świata ośmiornic”. 263 00:29:13,920 --> 00:29:15,480 Zbliżyła się do mnie. 264 00:29:16,320 --> 00:29:18,280 Moim naturalnym instynktem… 265 00:29:19,560 --> 00:29:21,120 było delikatne wycofanie. 266 00:29:25,120 --> 00:29:28,720 Chciałem się nie ruszać, więc przytrzymałem się skały. 267 00:29:34,440 --> 00:29:35,560 Dalej szła do mnie. 268 00:29:37,120 --> 00:29:38,800 A potem pokryła moją dłoń. 269 00:29:39,600 --> 00:29:41,760 Długo byłem pod wodą, 270 00:29:42,240 --> 00:29:46,960 więc delikatnie ruszyłem na powierzchnię, myśląc, że zejdzie mi z ręki. 271 00:29:49,360 --> 00:29:53,320 Ale nie zrobiła tego. Wypłynęła na mojej ręce na powierzchnię. 272 00:30:10,480 --> 00:30:14,960 Spojrzałem w oczy tej niesamowitej istoty. 273 00:30:40,880 --> 00:30:45,680 Na początku trudno było sobie wyobrazić, że cokolwiek wyciągała z tego związku. 274 00:30:45,760 --> 00:30:48,320 Czemu dzikie zwierzę zajęte swoimi sprawami 275 00:30:48,640 --> 00:30:52,600 miałoby coś wyciągać z odwiedzin dziwnego ludzkiego stworzenia? 276 00:30:56,960 --> 00:30:58,960 I tu robi się ciekawie. 277 00:31:04,280 --> 00:31:08,160 Myślę, że to było stymulujące dla jej ogromnej inteligencji. 278 00:31:15,240 --> 00:31:19,000 Zrozumiała, że nie jestem niebezpieczny, 279 00:31:19,560 --> 00:31:22,680 i może wejść w interakcję z człowiekiem. 280 00:31:26,040 --> 00:31:30,200 Może daje jej to radość na jakimś dziwnym poziomie. 281 00:32:01,240 --> 00:32:05,080 Taka więź i doświadczenia ze zwierzęciem 282 00:32:05,160 --> 00:32:08,120 są absolutnie zdumiewające. 283 00:32:13,920 --> 00:32:16,240 Nie ma lepszego uczucia na świecie. 284 00:32:24,480 --> 00:32:28,400 Granice między nią a mną zdawały się znikać. 285 00:32:30,920 --> 00:32:33,040 Była tylko jej czysta wspaniałość. 286 00:33:05,320 --> 00:33:08,120 Wtedy mogłem myśleć tylko o niej. 287 00:33:09,720 --> 00:33:11,320 W wodzie i na lądzie. 288 00:33:14,600 --> 00:33:17,640 To stało się małą obsesją. 289 00:33:17,720 --> 00:33:22,680 Chcesz ją codziennie odwiedzać. Nie możesz się doczekać powrotu do wody. 290 00:33:39,960 --> 00:33:42,400 Co chodzi jej po głowie? Co myśli? 291 00:33:44,120 --> 00:33:47,360 Czy ma sny? Jeśli tak, to jakie? 292 00:33:59,800 --> 00:34:05,080 Rozpaliła moją ciekawość w sposób, którego wcześniej nie doświadczyłem. 293 00:34:15,120 --> 00:34:17,600 Dobrze jest wrócić do domu 294 00:34:17,680 --> 00:34:21,040 i przeczytać jak najwięcej prac naukowych. 295 00:34:23,640 --> 00:34:25,320 To ośmiornica zwyczajna. 296 00:34:25,400 --> 00:34:28,400 Jej nazwa naukowa to Octopus vulgaris. 297 00:34:30,440 --> 00:34:32,880 Dwie trzecie jej umiejętności poznawczych 298 00:34:33,600 --> 00:34:36,200 znajduje się poza jej mózgiem, w ramionach. 299 00:34:38,240 --> 00:34:42,440 Cała jej istota myśli, czuje, odkrywa. 300 00:34:44,320 --> 00:34:48,560 Ma 2000 przyssawek i używa ich niezależnie. 301 00:34:49,640 --> 00:34:50,640 Jak ty to robisz? 302 00:34:50,720 --> 00:34:52,720 Wyobraźcie sobie mieć 2000 palców. 303 00:34:55,520 --> 00:34:58,760 Można porównać jej inteligencję do kociej lub psiej, 304 00:34:58,840 --> 00:35:01,680 a nawet jednego z niższych naczelnych. 305 00:35:02,640 --> 00:35:05,920 Mięczaki nie powinny być takie inteligentne. 306 00:35:08,280 --> 00:35:12,200 Wiele razy przeszukiwałem prace naukowe, 307 00:35:12,280 --> 00:35:14,960 szukając dziwnego zachowania, które widziałem. 308 00:35:15,400 --> 00:35:18,480 Ale nic się nie pojawiało. Nic nie znalazłem. 309 00:35:21,360 --> 00:35:24,080 Wkraczasz w obszar, który jest za mało zbadany, 310 00:35:24,160 --> 00:35:29,320 i prawie co tydzień możesz odkryć coś nowego dla nauki. 311 00:35:35,160 --> 00:35:39,800 DZIEŃ 104 312 00:35:46,280 --> 00:35:50,280 Według literatury ośmiornica powinna być zwierzęciem nocnym. 313 00:36:00,920 --> 00:36:02,920 Czy była bardziej aktywna w nocy? 314 00:36:13,520 --> 00:36:15,480 W ciemności było nieco strasznie. 315 00:36:19,240 --> 00:36:23,760 Niesamowite odgłosy wielorybów dochodziły do mnie przez wodę. 316 00:36:29,800 --> 00:36:31,560 Byłem bardzo czujny. 317 00:36:49,160 --> 00:36:52,000 Nie mogłem jej znaleźć. Nie było jej w legowisku. 318 00:36:53,920 --> 00:36:56,720 Poddałem się i wracałem na brzeg. 319 00:37:01,880 --> 00:37:05,480 Coś sprawiło, że skręciłem nieco w lewo. 320 00:37:10,240 --> 00:37:11,320 Była tam. 321 00:37:12,720 --> 00:37:14,960 W bardzo płytkiej wodzie. 322 00:37:17,760 --> 00:37:18,880 Nie widzę, co robi. 323 00:37:27,800 --> 00:37:30,080 Błyskawiczne uderzenia. 324 00:37:35,120 --> 00:37:37,600 Używa ramienia jak dziwnej broni. 325 00:37:40,320 --> 00:37:43,960 Zwija ją w ułamku sekundy. 326 00:37:50,520 --> 00:37:53,240 Widziałem, jak złapała w ten sposób trzy ryby. 327 00:37:53,960 --> 00:37:56,480 Nie widziałem, jak łapie ryby w ciągu dnia. 328 00:38:00,080 --> 00:38:03,880 W głębszej części lasu jest bardzo niebezpiecznie nocą, 329 00:38:04,520 --> 00:38:07,520 więc to sprytne zwierzę wycofuje się na płyciznę, 330 00:38:07,600 --> 00:38:09,960 gdzie rekinom trudno dotrzeć, 331 00:38:10,040 --> 00:38:13,560 i korzysta z dostępnego tam wspaniałego jedzenia. 332 00:38:29,160 --> 00:38:33,600 DZIEŃ 125 333 00:38:43,320 --> 00:38:47,280 W pierwszym odruchu próbujesz odstraszyć rekiny. 334 00:38:48,920 --> 00:38:51,040 Ale wtedy zdajesz sobie sprawę, 335 00:38:51,120 --> 00:38:55,200 że zakłócasz funkcjonowanie całego lasu. 336 00:39:04,120 --> 00:39:08,880 Wyszła z legowiska, zmierzała na skraj lasu. 337 00:39:16,480 --> 00:39:17,600 Zauważyłem… 338 00:39:18,240 --> 00:39:19,120 rekina. 339 00:39:26,480 --> 00:39:30,520 Ciało miał pochylone do przodu i podążał tropem zapachowym. 340 00:39:32,600 --> 00:39:33,680 Niedobrze. 341 00:39:55,400 --> 00:39:58,280 Pomyślałem: „Jest bezpieczna. Jest pod skałą”. 342 00:40:03,040 --> 00:40:05,840 Podpływają prosto do szczeliny. 343 00:40:12,480 --> 00:40:17,080 W następnej chwili rekin zacisnął szczęki na jednym z jej ramion, 344 00:40:17,160 --> 00:40:19,000 wykonując beczkę śmierci. 345 00:40:31,520 --> 00:40:32,960 Wyraźnie widziałem… 346 00:40:34,080 --> 00:40:35,560 jej ramię w jego pysku. 347 00:40:43,040 --> 00:40:45,320 Tak, to straszne uczucie w żołądku. 348 00:41:04,720 --> 00:41:07,840 Dzięki Bogu udało jej się wejść głęboko w szczelinę. 349 00:41:27,320 --> 00:41:32,440 Źle się poruszała. Powoli, bardzo słabo. 350 00:41:40,760 --> 00:41:43,880 Krwawi. Zapach trafia do wody. 351 00:41:49,920 --> 00:41:52,200 Do jej legowiska jest daleko. 352 00:41:59,640 --> 00:42:01,560 Czy rekiny znowu się pojawią? 353 00:42:15,920 --> 00:42:19,440 Pomyślałem, żeby pomóc jej wrócić do legowiska. 354 00:42:28,600 --> 00:42:30,160 Na szczęście nie musiałem. 355 00:42:49,680 --> 00:42:50,800 Nie wiedziałem… 356 00:42:52,160 --> 00:42:53,320 co się z nią stanie 357 00:42:53,400 --> 00:42:55,960 i czy będzie przez to słaba i bezbronna, 358 00:42:56,040 --> 00:42:58,760 przez co wykończą ją tamtej nocy. 359 00:43:05,720 --> 00:43:07,280 Miałem wrażenie… 360 00:43:07,920 --> 00:43:10,120 że to mogła być moja wina. 361 00:43:12,000 --> 00:43:13,840 Czy wyszła, bo tam byłem? 362 00:43:15,680 --> 00:43:17,040 Czułem się bezbronny. 363 00:43:17,600 --> 00:43:22,760 Jakby to, co jej się stało, w dziwny sposób przydarzyło się mnie. 364 00:43:29,920 --> 00:43:35,000 A potem niemalże poczułem psychicznie… 365 00:43:35,720 --> 00:43:37,680 pewnego rodzaju rozczłonkowanie. 366 00:43:38,240 --> 00:43:42,200 Zaczynasz myśleć o własnej śmierci i bezbronności, 367 00:43:42,280 --> 00:43:44,680 martwisz się o rodzinę i dziecko. 368 00:43:47,000 --> 00:43:52,000 Wcześniej nie byłem zbyt sentymentalny wobec zwierząt. 369 00:43:52,720 --> 00:43:54,240 Zmieniałem się. 370 00:43:56,680 --> 00:44:00,600 Uczyła mnie być wrażliwym wobec innych. 371 00:44:02,520 --> 00:44:04,600 Zwłaszcza dzikich stworzeń. 372 00:44:28,960 --> 00:44:32,840 Wejście do wody następnego dnia było przerażające. 373 00:44:47,160 --> 00:44:50,720 Bardzo mi ulżyło, że żyje i oddycha. 374 00:44:54,440 --> 00:44:58,520 Jest za słaba, by stworzyć żywe kolory zdrowej ośmiornicy, 375 00:44:58,600 --> 00:45:00,240 więc jest matowa i biała. 376 00:45:10,720 --> 00:45:13,680 Martwię się, skąd bierze jedzenie. 377 00:45:20,520 --> 00:45:24,160 Gdy ingerujesz w życie zwierząt, przekraczasz granicę. 378 00:45:24,800 --> 00:45:30,520 Ale moje uczucia wobec niej były zbyt wielkie. 379 00:45:38,160 --> 00:45:39,720 To chyba nie pomogło. 380 00:45:42,280 --> 00:45:47,960 Jest na tyłach legowiska, niewiele się rusza. 381 00:45:51,240 --> 00:45:54,400 Codziennie sprawdzałem, czy wszystko w porządku, 382 00:45:55,000 --> 00:45:57,880 zastanawiając się, czy widzę ją po raz ostatni. 383 00:46:14,120 --> 00:46:17,520 Wielka ulga nadeszła jakiś tydzień później. 384 00:46:18,560 --> 00:46:22,120 Zauważyłem, że szybko się zagoiła. 385 00:46:27,160 --> 00:46:31,440 Zdarzyło się coś niesamowitego. Zobaczyłem… 386 00:46:32,120 --> 00:46:35,920 że odrasta jej małe, idealne… 387 00:46:36,720 --> 00:46:37,840 miniaturowe ramię. 388 00:46:46,720 --> 00:46:49,360 To dodało mi dziwnej pewności siebie. 389 00:46:49,840 --> 00:46:54,120 Że poradzi sobie z tą niesamowitą trudnością. 390 00:46:54,920 --> 00:46:59,080 Czułem, że pokonuję trudności w moim życiu. 391 00:47:01,840 --> 00:47:05,320 W dziwny sposób nasze życia były swoim odzwierciedleniem. 392 00:47:13,280 --> 00:47:16,800 Moje relacje z ludźmi zmieniały się. 393 00:47:21,120 --> 00:47:25,560 Na tym etapie mój syn interesował się wszystkim pod wodą. 394 00:47:44,720 --> 00:47:47,200 Codziennie opowiadałem mu historie. 395 00:47:55,120 --> 00:47:56,760 Widział ją, poznał. 396 00:47:56,840 --> 00:47:58,680 Zabierałem go tam wiele razy. 397 00:48:04,120 --> 00:48:07,840 Ramię staje się funkcjonalne, nawet połowicznie odrośnięte. 398 00:48:18,880 --> 00:48:22,680 DZIEŃ 250 399 00:48:25,080 --> 00:48:28,360 Wraz z odrastaniem ramienia, odzyskała pewność siebie. 400 00:48:33,240 --> 00:48:37,160 W końcu, jakieś 100 dni później, ramię w pełni odrosło. 401 00:48:46,000 --> 00:48:49,480 To niesamowite uczucie, że zwierzę jest w stanie to zrobić, 402 00:48:49,560 --> 00:48:52,880 wytrzymać taki atak i w pełni wyzdrowieć. 403 00:49:16,520 --> 00:49:17,880 DZIEŃ 271 404 00:49:17,960 --> 00:49:22,480 Po jakimś czasie zaczęła normalnie funkcjonować, 405 00:49:22,560 --> 00:49:26,680 więc zacząłem czynić nowe postępy 406 00:49:27,160 --> 00:49:30,320 w spoglądaniu jeszcze głębiej w jej świat. 407 00:49:37,000 --> 00:49:39,880 To był miły, spokojny, pogodny dzień. 408 00:49:41,440 --> 00:49:44,800 Wyszła zza rogu i zobaczyła kraba. 409 00:49:49,160 --> 00:49:50,720 Problemem dla kraba jest… 410 00:49:51,560 --> 00:49:54,080 bycie ściganym przez płynne zwierzę. 411 00:49:56,040 --> 00:49:59,360 Potrafi przelać się przez małe pęknięcie. 412 00:50:08,320 --> 00:50:10,440 Krab zdaje się ją wyczuwać 413 00:50:10,920 --> 00:50:16,680 i ukrywa się pod jadowitym ukwiałem. 414 00:50:20,320 --> 00:50:22,680 Ośmiornica czeka i się chowa. 415 00:50:46,960 --> 00:50:50,200 Krab myśli, że wszystko w porządku, 416 00:50:50,680 --> 00:50:54,040 i popełnia błąd, opuszczając ukwiał. 417 00:52:35,600 --> 00:52:36,960 Bałagani przy jedzeniu. 418 00:52:37,040 --> 00:52:39,360 Rozrzuca kawałki, zapach się rozchodzi. 419 00:52:40,960 --> 00:52:42,400 Rozglądasz się 420 00:52:42,480 --> 00:52:47,200 i widzisz zaskakująco szybkie wężowidła, 421 00:52:47,280 --> 00:52:49,280 które do niej lgną. 422 00:52:55,800 --> 00:52:58,880 Ich ilość zaczyna ją przytłaczać, 423 00:52:58,960 --> 00:53:01,960 nie jest pewna, co robić i jak sobie z nimi radzić. 424 00:53:04,240 --> 00:53:06,360 Pomyślałem, że to poważny problem. 425 00:53:07,200 --> 00:53:11,480 Będzie miała problem z wężowidłami zabierającymi jej jedzenie. 426 00:53:16,480 --> 00:53:19,160 Niedługo potem 427 00:53:19,240 --> 00:53:23,080 pomyślała: „Wężowidła kradną mi jedzenie”. 428 00:53:23,160 --> 00:53:26,760 Znalazła świetną metodę podnoszenia ich przyssawkami 429 00:53:26,840 --> 00:53:29,280 i delikatnego wyrzucania ich z legowiska. 430 00:53:32,440 --> 00:53:34,160 Teraz ona tu rządzi. 431 00:53:43,880 --> 00:53:48,560 Na początku przyjęła tę samą metodę polowania na homary, co na kraby. 432 00:53:52,320 --> 00:53:53,600 Nagle widzisz… 433 00:53:55,120 --> 00:53:56,800 jak homary uciekają z rafy. 434 00:54:16,520 --> 00:54:19,560 Myślę, że tego na pewno złapie. 435 00:54:30,680 --> 00:54:32,760 Umykały jej raz za razem. 436 00:54:40,560 --> 00:54:42,840 Następnie, kilka tygodni później, 437 00:54:43,360 --> 00:54:46,400 widziałem, jak płynie od drugiej strony 438 00:54:47,600 --> 00:54:53,360 i zapędza mnie, żeby mogła znaleźć się między homarem a mną. 439 00:54:53,440 --> 00:54:56,680 Wykorzystała mnie jako część swojej strategii polowania. 440 00:55:00,720 --> 00:55:02,520 I zamiast się rzucić… 441 00:55:04,800 --> 00:55:07,160 zarzuciła na homara sieć. 442 00:55:10,320 --> 00:55:12,240 Nie miał dokąd uciec. 443 00:55:20,600 --> 00:55:23,000 To zwierzę wymyśla strategie 444 00:55:23,520 --> 00:55:29,440 i szybko obmyśla najlepsze sposoby polowania na ciężkie do złapania ofiary. 445 00:55:36,920 --> 00:55:39,480 Duża część jej inteligencji opiera się 446 00:55:39,960 --> 00:55:42,920 na liczbie ofiar, które musi złapać. 447 00:55:43,640 --> 00:55:45,200 To różne rodzaje zwierząt. 448 00:55:46,520 --> 00:55:50,280 Wszystkie mięczaki, które łapie, są łatwe do złapania, 449 00:55:50,880 --> 00:55:53,280 ale mają niezwykle twarde skorupy. 450 00:55:57,520 --> 00:56:02,200 Jakim cudem je zabija i zjada? 451 00:56:06,200 --> 00:56:10,880 U podstawy ramion jest wiertło, które może wwiercić w twardą skorupę, 452 00:56:13,440 --> 00:56:16,880 żeby wpuścić jad niczym wąż 453 00:56:17,440 --> 00:56:19,800 i zobaczyć, jak zareaguje mięczak. 454 00:56:23,560 --> 00:56:26,720 Niektóre mięczaki odprężają się tylko wtedy, 455 00:56:26,800 --> 00:56:30,520 gdy wiertło znajdzie się w wierzchołku skorupy, 456 00:56:31,360 --> 00:56:32,680 na mięśniu odwodzącym. 457 00:56:36,160 --> 00:56:38,200 Musi znać się na geometrii, 458 00:56:38,280 --> 00:56:43,320 żeby dokładnie ustalić miejsce, w którym musi przewiercić muszlę, 459 00:56:43,400 --> 00:56:44,680 by zdobyć pożywienie. 460 00:56:48,760 --> 00:56:52,120 To wysoki poziom inteligencji bezkręgowców. 461 00:56:53,080 --> 00:56:58,120 Ma zdolność do nauki i zapamiętywania szczegółów. 462 00:57:01,360 --> 00:57:05,080 Uderzyło mnie, jak wiele mnie uczyła. 463 00:57:11,240 --> 00:57:15,360 Nie możesz się doczekać wstania rano, bo jest tyle do zrobienia, 464 00:57:15,960 --> 00:57:21,240 by zrozumieć każdy najmniejszy ślad, każde zachowanie, 465 00:57:21,320 --> 00:57:24,880 każdy gatunek i to, co robią, jak na siebie oddziałują. 466 00:57:33,400 --> 00:57:36,560 Czemu codziennie idziesz w to samo miejsce? 467 00:57:37,240 --> 00:57:40,240 Bo wtedy widać subtelne różnice. 468 00:57:40,960 --> 00:57:43,040 Wtedy poznajesz dziką przyrodę. 469 00:57:46,240 --> 00:57:51,200 Tysiące powiązań łączyło ośmiornicę z innymi zwierzętami, 470 00:57:51,280 --> 00:57:54,680 drapieżnikami i ofiarami, oraz niesamowitym lasem, 471 00:57:55,920 --> 00:57:57,200 który je chronił. 472 00:58:01,840 --> 00:58:05,360 Teraz wiem, jak hełmowiec jest powiązany z jeżowcem, 473 00:58:05,440 --> 00:58:08,040 a jak ośmiornica jest powiązana z hełmowcem. 474 00:58:08,120 --> 00:58:10,760 Gdy rysuję te powiązania, 475 00:58:10,840 --> 00:58:13,440 te historie się rozwijają. 476 00:58:28,600 --> 00:58:30,360 To prawie jak leśny umysł. 477 00:58:32,080 --> 00:58:36,000 Czułem to. To wielkie stworzenie. 478 00:58:37,000 --> 00:58:40,680 Było tysiące razy bardziej świadome i inteligentne niż ja. 479 00:58:42,920 --> 00:58:47,800 To jak olbrzymi podwodny mózg, pracujący przez miliony lat. 480 00:58:51,040 --> 00:58:53,160 Utrzymuje wszystko w równowadze. 481 00:59:04,800 --> 00:59:07,560 Wszystko w lesie wydawało się w tym momencie… 482 00:59:07,640 --> 00:59:08,480 DZIEŃ 304 483 00:59:08,560 --> 00:59:10,360 …idealne. 484 00:59:16,160 --> 00:59:18,120 I oczywiście 485 00:59:19,240 --> 00:59:20,360 zapomniałeś… 486 00:59:21,280 --> 00:59:23,520 że drapieżniki są wszechobecne. 487 01:00:06,120 --> 01:00:07,160 W pamięci mam… 488 01:00:08,800 --> 01:00:13,240 wypalony obraz wielkiego rekina, który nagle się do niej zbliżył. 489 01:00:21,440 --> 01:00:24,000 Nie ruszała się i próbowała się ukryć. 490 01:00:29,840 --> 01:00:34,320 Zobaczyłem rekina pływającego na skraju i łapiącego jej zapach. 491 01:00:41,960 --> 01:00:44,760 Pomyślałem, że znowu… 492 01:00:46,400 --> 01:00:47,840 dzieje się ten koszmar. 493 01:01:46,000 --> 01:01:47,960 Wpływa w gęstwinę 494 01:01:48,040 --> 01:01:53,320 i owija wokół siebie wiele liści wodorostów. 495 01:01:54,520 --> 01:01:55,960 I tylko wygląda. 496 01:02:21,520 --> 01:02:23,320 Zapach jest na wodorostach, 497 01:02:23,400 --> 01:02:26,200 rekin nie gryzie wodorostów i się nie rzuca. 498 01:02:44,720 --> 01:02:46,160 Wystrzela z tyłu. 499 01:03:00,720 --> 01:03:04,200 Wspina się po skale, wychodzi z wody i… 500 01:03:09,080 --> 01:03:12,680 po prostu… nie mogłem uwierzyć własnym oczom. 501 01:03:17,120 --> 01:03:20,320 Ale problem w tym, że musi tam wrócić. 502 01:03:29,240 --> 01:03:32,200 Z drugiej strony rekin znów wyczuwa jej zapach. 503 01:03:33,320 --> 01:03:35,280 Szalony pościg trwa. 504 01:04:07,840 --> 01:04:09,840 I wtedy zobaczyłem, 505 01:04:10,880 --> 01:04:13,600 jak w szybkim tempie 506 01:04:14,080 --> 01:04:18,120 zebrała prawie 100 muszli i kamieni… 507 01:04:20,920 --> 01:04:25,120 i złożyła ramiona na swojej wrażliwej głowie. 508 01:04:26,760 --> 01:04:27,960 Wtedy zrozumiałem, 509 01:04:28,600 --> 01:04:31,360 że to ten szalony widok, który widziałem 510 01:04:32,360 --> 01:04:33,320 tak dawno temu. 511 01:04:59,840 --> 01:05:01,960 W następnej chwili rekin ją złapał. 512 01:05:24,520 --> 01:05:25,880 Musiałem złapać oddech. 513 01:05:26,880 --> 01:05:28,920 Szybko udałem się na powierzchnię. 514 01:05:31,760 --> 01:05:33,160 Znowu prosto w dół. 515 01:05:38,840 --> 01:05:41,600 Teraz to było szaleństwo. 516 01:05:42,480 --> 01:05:47,720 Jakimś cudem udało jej się dostać do najmniej niebezpiecznego miejsca, 517 01:05:47,800 --> 01:05:49,560 czyli na grzbiet rekina. 518 01:06:01,240 --> 01:06:04,160 Rekin próbuje ją strząsnąć i odpływa. 519 01:06:06,840 --> 01:06:08,680 Chwilę zajmuje domyślenie się, 520 01:06:09,120 --> 01:06:10,760 co tu się wyrabia. 521 01:06:10,840 --> 01:06:12,560 Ale od razu widać, 522 01:06:13,120 --> 01:06:14,840 że ma przewagę. 523 01:06:27,920 --> 01:06:30,720 Gdy rekin zbliża się do gęstych wodorostów, 524 01:06:32,920 --> 01:06:34,640 odpycha się od pleców… 525 01:06:46,400 --> 01:06:48,200 rzuca pozostałe muszle 526 01:06:49,200 --> 01:06:50,400 i ucieka. 527 01:06:56,600 --> 01:06:59,600 Rekin został kompletnie przechytrzony. 528 01:07:32,800 --> 01:07:38,760 Rekin się zbliża, przepływa jednokrotnie, ale jest bezpieczna. Nic nie może zrobić. 529 01:07:39,440 --> 01:07:40,400 I odpływa. 530 01:07:45,720 --> 01:07:51,000 To, że potrafi tak szybko myśleć i podejmować decyzje o życiu i śmierci, 531 01:07:52,240 --> 01:07:55,080 jest dość niesamowite. 532 01:08:18,360 --> 01:08:22,680 Byłem z nią przez 80% jej życia. 533 01:08:24,440 --> 01:08:27,440 Każda chwila jest cenna, bo jest takie krótkie. 534 01:08:31,280 --> 01:08:33,040 Był pewien niesamowity dzień. 535 01:08:34,080 --> 01:08:35,960 Przypłynęła ławica ryb salpa. 536 01:08:37,720 --> 01:08:39,160 Na dość płytką wodę. 537 01:08:41,560 --> 01:08:43,040 Nagle zaczęła… 538 01:08:43,840 --> 01:08:46,080 w ten sposób zagarniać powierzchnię. 539 01:08:51,920 --> 01:08:53,160 Na początku myślałem… 540 01:08:54,120 --> 01:08:55,400 że poluje na ryby. 541 01:09:02,240 --> 01:09:03,920 Ale pomyślałem: „Chwileczkę. 542 01:09:04,360 --> 01:09:07,240 Kiedy poluje, używa strategii i jest… 543 01:09:07,840 --> 01:09:09,040 skupiona. 544 01:09:14,920 --> 01:09:17,600 To zachowanie nie wydaje mi się drapieżne”. 545 01:09:21,640 --> 01:09:24,520 Przeanalizowanie tego zajęło mi sporo czasu. 546 01:09:26,520 --> 01:09:29,800 Ale nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że bawi się rybami. 547 01:09:45,040 --> 01:09:47,960 Zwierzęta społeczne często się bawią. 548 01:09:48,040 --> 01:09:53,000 A oto mamy wysoce antyspołeczne zwierzę bawiące się rybami. 549 01:09:56,480 --> 01:09:58,680 To wynosi je na zupełnie inny poziom. 550 01:10:10,400 --> 01:10:12,760 Potem straciła zainteresowanie rybami, 551 01:10:13,960 --> 01:10:15,000 popędziła do mnie 552 01:10:18,000 --> 01:10:19,040 i mnie złapała. 553 01:10:30,920 --> 01:10:34,400 To był nasz ostatni kontakt fizyczny. 554 01:10:55,560 --> 01:11:01,760 DZIEŃ 324 555 01:11:05,000 --> 01:11:06,360 Pamiętam, 556 01:11:07,440 --> 01:11:10,520 że to był ciężki, burzliwy dzień, bardzo niespokojny. 557 01:11:17,720 --> 01:11:18,880 Wszędzie był osad. 558 01:11:22,440 --> 01:11:23,680 Zanurkowałem i… 559 01:11:24,560 --> 01:11:27,080 obok niej była kolejna duża ośmiornica. 560 01:11:34,520 --> 01:11:38,000 Rzadko widuje się dwie ośmiornice blisko siebie. 561 01:11:40,560 --> 01:11:42,120 „O Boże, co się dzieje?” 562 01:11:48,360 --> 01:11:51,800 Widząc, że oba zwierzęta są odprężone, 563 01:11:51,880 --> 01:11:55,120 zdałem sobie sprawę, że zaczyna się parzenie. 564 01:12:07,080 --> 01:12:12,280 W tamtym okresie dobrze znałem etapy życia ośmiornicy. 565 01:12:12,840 --> 01:12:16,800 Więc chociaż byłem podekscytowany, że zaczyna się parzenie, 566 01:12:17,400 --> 01:12:18,520 poczułem… 567 01:12:19,360 --> 01:12:20,200 pewien lęk… 568 01:12:20,840 --> 01:12:22,200 w dole brzucha. 569 01:12:31,400 --> 01:12:33,120 Nie wychodziła z legowiska. 570 01:12:33,600 --> 01:12:37,480 Już nie jadła i nie polowała. 571 01:12:39,120 --> 01:12:43,280 Ogromną część ciała oddała jajom. 572 01:12:43,360 --> 01:12:48,160 Traciła na wadze i zużywała bardzo wiele sił. 573 01:12:53,040 --> 01:12:55,720 Jaja składane są z tyłu, w ciemności. 574 01:12:56,280 --> 01:12:57,760 Nie da się ich zobaczyć. 575 01:13:04,560 --> 01:13:07,000 Codziennie chodziłem sprawdzać, co u niej. 576 01:13:09,120 --> 01:13:13,200 Dotlenia jaja swoim syfonem i się nimi zajmuje. 577 01:13:14,440 --> 01:13:16,320 Powoli umiera 578 01:13:16,400 --> 01:13:21,000 i dokładnie zgrywa moment swojej śmierci z wykluciem się jaj. 579 01:13:27,040 --> 01:13:29,680 Bardzo mnie to uderzyło. 580 01:13:32,000 --> 01:13:35,920 Oto bezkręgowiec, w zasadzie mięczak, 581 01:13:36,000 --> 01:13:38,080 który poświęca życie 582 01:13:38,680 --> 01:13:39,840 dla swoich młodych. 583 01:13:52,400 --> 01:13:54,720 Wszystkie ośmiornice się wykluły. 584 01:13:55,240 --> 01:13:59,120 Są małe i wchodzą do słupa wody. 585 01:13:59,760 --> 01:14:01,360 Są ich setki tysięcy. 586 01:14:07,720 --> 01:14:12,600 Zobaczyłem, jak wypłynęła z legowiska, ledwo żywa. 587 01:14:19,040 --> 01:14:21,240 Ryby zaczęły ją zjadać. 588 01:14:21,320 --> 01:14:23,840 Wielu padlinożerców przyszło ją zjeść. 589 01:14:27,080 --> 01:14:28,640 To było bolesne. 590 01:14:35,520 --> 01:14:38,520 Chciałem ją potrzymać i je przegonić. 591 01:14:40,200 --> 01:14:41,440 Nie zrobiłem tego. 592 01:14:55,320 --> 01:14:56,360 Następnego dnia… 593 01:14:58,200 --> 01:14:59,240 przypłynął rekin. 594 01:15:12,040 --> 01:15:16,960 I zabrał ją do mglistego lasu. 595 01:15:30,600 --> 01:15:34,160 Często chodzę do jej głównego legowiska. 596 01:15:39,600 --> 01:15:42,320 Unoszę się nad nim i ją czuję. 597 01:15:44,640 --> 01:15:45,800 Tęsknię za nią. 598 01:15:58,960 --> 01:15:59,920 Ale… 599 01:16:05,040 --> 01:16:07,560 w jakiś dziwny sposób to była ulga. 600 01:16:10,840 --> 01:16:16,040 Bo intensywność codziennego chodzenia i tropienia jej… 601 01:16:18,200 --> 01:16:20,640 i próbowania filmowania… 602 01:16:22,360 --> 01:16:23,480 To było trudne. 603 01:16:23,560 --> 01:16:25,640 W pewien sposób żyłem… 604 01:16:27,560 --> 01:16:28,520 tym zwierzęciem. 605 01:16:28,600 --> 01:16:30,440 Tak jakby… 606 01:16:32,840 --> 01:16:35,080 myślałem jak ośmiornica. 607 01:16:35,160 --> 01:16:38,320 To było bardzo męczące. 608 01:16:51,720 --> 01:16:53,200 Ale poza tym wszystkim 609 01:16:53,760 --> 01:16:56,560 byłem niezwykle dumny z tego zwierzęcia, 610 01:16:56,640 --> 01:17:01,120 które pokonało niesamowite przeciwności, by dojść do tego momentu. 611 01:17:03,920 --> 01:17:06,000 To niewyobrażalne życie. 612 01:17:31,120 --> 01:17:36,160 Jedną z najbardziej ekscytujących rzeczy w moim życiu było zabranie mojego syna, 613 01:17:37,160 --> 01:17:38,960 spacerowanie wzdłuż brzegu, 614 01:17:39,040 --> 01:17:42,200 pokazywanie mu cudów natury 615 01:17:42,280 --> 01:17:45,120 oraz szczegółów i zawiłości. 616 01:17:50,560 --> 01:17:54,120 Tyle dostałem od dzikiej przyrody, że mogłem zacząć dawać. 617 01:17:56,880 --> 01:17:59,120 Miałem wiele energii, by dawać. 618 01:18:06,320 --> 01:18:10,560 Jest jak mały biolog morski. Wie tak wiele. 619 01:18:16,160 --> 01:18:18,040 Jest świetnym pływakiem. 620 01:18:21,640 --> 01:18:25,280 Z wiekiem coraz bardziej chce to robić. 621 01:18:35,520 --> 01:18:37,120 Widzę, jak to się rozwija: 622 01:18:37,600 --> 01:18:42,520 silne poczucie samego siebie, 623 01:18:45,920 --> 01:18:47,720 niesamowita pewność siebie, 624 01:18:49,280 --> 01:18:51,040 ale najważniejsza jest 625 01:18:51,600 --> 01:18:52,720 delikatność. 626 01:18:53,920 --> 01:18:55,400 Myślę, że to coś, 627 01:18:55,480 --> 01:18:59,160 czego tysiące godzin w przyrodzie mogą nauczyć dziecko. 628 01:19:08,040 --> 01:19:10,320 Kilka miesięcy po jej śmierci 629 01:19:10,400 --> 01:19:15,080 znalazł małą ośmiornicę. 630 01:19:20,520 --> 01:19:23,360 Rzadko widuje się to zwierzę, gdy jest tak małe. 631 01:19:27,640 --> 01:19:31,880 Mają nawet pół miliona młodych. Garstka przeżywa. 632 01:19:32,560 --> 01:19:36,800 Muszą przebyć ciężką drogę. 633 01:19:36,880 --> 01:19:39,480 To ich strategia. Żyj szybko i umieraj młodo. 634 01:19:45,480 --> 01:19:48,880 Wyobrażaliśmy sobie, że to jedno z jej młodych. 635 01:19:50,120 --> 01:19:52,600 Miało odpowiedni rozmiar, czas się zgadzał. 636 01:19:56,920 --> 01:20:00,120 To była radość. Jakby to była ona. 637 01:20:25,240 --> 01:20:27,040 Dzięki niej zrozumiałem, 638 01:20:27,880 --> 01:20:30,480 jak cenne są dzikie miejsca. 639 01:20:40,320 --> 01:20:42,000 Wejście do wody… 640 01:20:44,520 --> 01:20:46,760 jest niezwykle wyzwalające. 641 01:20:46,840 --> 01:20:47,800 Wszystkie… 642 01:20:48,320 --> 01:20:52,360 twoje zmartwienia, problemy i życiowe dramaty znikają. 643 01:21:02,680 --> 01:21:06,120 Powoli zaczynają cię obchodzić zwierzęta. 644 01:21:06,200 --> 01:21:08,440 Nawet najmniejsze. 645 01:21:13,400 --> 01:21:17,040 Uświadamiasz sobie, że każdy jest bardzo ważny. 646 01:21:21,800 --> 01:21:25,280 Masz poczucie, jak delikatne są dzikie zwierzęta. 647 01:21:26,840 --> 01:21:30,240 I jak bardzo nasze życie na tej planecie jest delikatne. 648 01:21:36,640 --> 01:21:42,080 Moja relacja z morskim lasem i jego stworzeniami pogłębia się… 649 01:21:44,880 --> 01:21:47,320 z każdym tygodniem, miesiącem i rokiem. 650 01:21:52,400 --> 01:21:55,840 Jesteś w kontakcie z tym dzikim miejscem. Mówi do ciebie. 651 01:21:57,600 --> 01:21:59,000 Widać jego język. 652 01:22:14,040 --> 01:22:16,360 Zakochałem się w niej, 653 01:22:16,440 --> 01:22:20,720 a także w tej niesamowitej dziczy, którą reprezentowała, 654 01:22:20,800 --> 01:22:22,880 i w tym, jak to mnie zmieniło. 655 01:22:37,840 --> 01:22:40,680 Nauczyła mnie czuć… 656 01:22:41,320 --> 01:22:44,520 że jestem częścią tego miejsca, a nie gościem. 657 01:22:45,320 --> 01:22:46,880 To ogromna różnica. 658 01:23:01,200 --> 01:23:05,240 Craig nadal nurkuje każdego dnia, ale już nie pływa sam. 659 01:23:05,320 --> 01:23:08,520 Jest współzałożycielem Sea Change Project, 660 01:23:08,600 --> 01:23:12,440 społeczności nurków oddanej ochronie lasu wodorostów. 661 01:24:48,920 --> 01:24:52,080 Napisy: Katarzyna Błachnio-Sitkiewicz