1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:20,520 --> 00:00:26,160
BUBASTEION NEKROPOLÜ
SAKKARA, MISIR

4
00:00:30,240 --> 00:00:32,280
-Bay Hamada!
-Efendim patron?

5
00:00:32,400 --> 00:00:34,800
Aşağıda bir şey var.

6
00:00:35,480 --> 00:00:37,320
Bekle Ghareeb, aşağı geliyorum.

7
00:00:39,920 --> 00:00:41,200
Orada.

8
00:00:43,000 --> 00:00:43,920
Nedir o?

9
00:00:44,720 --> 00:00:47,400
Şurada bir şey belirdi.

10
00:00:48,240 --> 00:00:50,480
Allah'ım, her yer toz!

11
00:00:50,560 --> 00:00:52,280
Bu yüzden durdum.

12
00:00:52,360 --> 00:00:53,800
Ne olduğunu anlamadım.

13
00:00:53,880 --> 00:00:55,320
Toprak yığınının içinde.

14
00:00:56,440 --> 00:00:57,920
Tamam, bana yer aç biraz.

15
00:01:14,800 --> 00:01:16,480
Bismillah.

16
00:01:16,560 --> 00:01:17,400
Bu ne böyle?

17
00:01:23,720 --> 00:01:25,840
Bu inanılmaz bir şey…

18
00:01:28,520 --> 00:01:30,400
Bu aslan tanrıça Ghareeb!

19
00:01:32,480 --> 00:01:33,320
Vay canına!

20
00:01:34,960 --> 00:01:37,680
Bismillah, bunun burada ne işi var?

21
00:01:41,880 --> 00:01:44,160
NETFLIX ORİJİNAL BELGESELİ

22
00:01:53,560 --> 00:01:58,160
Kasım 2018'de
antik bir kabristanda mezar arayan

23
00:02:04,320 --> 00:02:07,520
ufak bir grup Mısırlı arkeolog

24
00:02:14,400 --> 00:02:20,360
hayatlarının en büyük keşfini
ortaya çıkardı.

25
00:02:30,280 --> 00:02:32,800
Bütün bir mezar keşfetmek…

26
00:02:33,720 --> 00:02:35,320
…inanılmaz bir şey.

27
00:02:39,280 --> 00:02:42,160
İçeriye ilk girdiğimde

28
00:02:42,240 --> 00:02:44,280
neredeyse sevinçten bayılıyordum!

29
00:02:47,680 --> 00:02:50,120
4000 yıldır gizli kalmış!

30
00:02:51,960 --> 00:02:53,560
Daha önce kimse dokunmamış.

31
00:02:55,840 --> 00:02:57,520
Akıl sır ermez bir mezar!

32
00:02:59,160 --> 00:03:00,880
Böyle bir şey görülmüş değil.

33
00:03:02,040 --> 00:03:04,720
Kahire'nin batısındaki
çöl kumlarının altından

34
00:03:04,800 --> 00:03:06,680
antik bir hikâye hayat buluyor.

35
00:03:06,760 --> 00:03:10,040
Mısır'da eşi benzeri olmayan bir keşif bu.

36
00:03:10,120 --> 00:03:12,560
O kadar iyi korunmuş bir mezar ki

37
00:03:12,640 --> 00:03:16,080
uzun yıllar içindeki
en önemli keşif olarak adlandırılıyor.

38
00:03:16,160 --> 00:03:20,000
4400 yıl boyunca
el değmemiş ve yağmalanmamış.

39
00:03:20,080 --> 00:03:22,480
Gazeteler, dergiler, televizyonlar.

40
00:03:23,240 --> 00:03:26,400
Tüm dünya mezardan bahsediyordu.

41
00:03:26,480 --> 00:03:28,840
Mısır'da nadide bir keşif.
Eski Eserler Bakanı,

42
00:03:28,920 --> 00:03:31,920
firavunların beşinci hanedanından
üst düzey bir yetkiliye ait

43
00:03:32,000 --> 00:03:34,360
özel bir mezar keşfettiklerini bildirdi.

44
00:03:34,440 --> 00:03:37,120
Mısır'daki
bir dizi büyük bulgunun sonuncusu.

45
00:03:37,200 --> 00:03:41,000
Mısır Eski Eserler Konseyi Başkanı
daha fazla keşif beklendiğini söyledi.

46
00:03:41,080 --> 00:03:42,480
Son derece iyi korunmuş

47
00:03:42,560 --> 00:03:46,240
ve o zamanki yaşam koşullarına dair
daha fazla bilgi verebilir.

48
00:04:08,520 --> 00:04:09,360
Bu mezar…

49
00:04:10,560 --> 00:04:11,960
…eşsiz bir mezar.

50
00:04:25,000 --> 00:04:26,200
Bu rengi, bu yazıtı

51
00:04:29,800 --> 00:04:31,720
ve tüm bu heykelleri

52
00:04:32,840 --> 00:04:35,320
özel bir mezarda bulmak mı?

53
00:04:38,000 --> 00:04:40,240
Mısır'da böyle bir şey görülmedi.

54
00:04:45,080 --> 00:04:47,160
Adım Mohammad Mohammad Yousef.

55
00:04:47,240 --> 00:04:48,960
Mısırbilim doktoruyum.

56
00:04:53,280 --> 00:04:56,000
Bu mezarı ilk keşfettiğimizde

57
00:04:56,560 --> 00:04:57,920
Wahtye ismini bulduk.

58
00:04:59,520 --> 00:05:02,240
Wahtye, bu mezarın sahibi.

59
00:05:03,000 --> 00:05:05,440
Ama bu adama dair hiçbir şey bilmiyoruz.

60
00:05:11,520 --> 00:05:13,720
Hiyeroglifleri okuyalım ki…

61
00:05:15,920 --> 00:05:20,760
…Wahtye'i tanıyalım.
O kim ki böyle bir mezarı olmuş?

62
00:05:21,960 --> 00:05:23,040
Bu bir gizem.

63
00:05:26,800 --> 00:05:29,280
Genelde bir mezar bulduğumuzda

64
00:05:30,480 --> 00:05:33,640
biri eski zamanlarda lahdi kazmış olur.

65
00:05:35,200 --> 00:05:37,440
Ama bazen sürprizle karşılaşırsınız.

66
00:05:42,080 --> 00:05:43,440
Zemini temizlediğimizde

67
00:05:45,120 --> 00:05:48,280
kumla kaplı dört lahit bulduk.

68
00:05:55,080 --> 00:05:58,040
Ve o gün kimse uyumadı.

69
00:05:58,120 --> 00:05:59,240
Hayal kurduk.

70
00:06:01,960 --> 00:06:08,600
Çünkü tüm aileyi 4500 yıl sonra
lahitlere gömülü olarak bulursak

71
00:06:09,520 --> 00:06:11,680
altın bulmaktan daha güzel olurdu.

72
00:06:14,320 --> 00:06:17,320
Bizim için inanılmaz olurdu.

73
00:06:23,000 --> 00:06:30,000
SAKKARA'NIN SIRLARI

74
00:07:10,000 --> 00:07:11,960
Benim adım Hamada Mansour.

75
00:07:12,880 --> 00:07:14,720
Arkeoloğum

76
00:07:15,720 --> 00:07:20,120
ve Bubasteion Nekropolü'ndeki
Mısır çalışmasının bir üyesiyim.

77
00:07:36,440 --> 00:07:38,520
Bay Ahmed Zikrey benim müdürüm.

78
00:07:40,520 --> 00:07:44,200
Ayrıca ilkokulda
bana tarih öğreten kişiydi.

79
00:07:46,160 --> 00:07:48,240
-Geç kaldın.
-Affedersin patron.

80
00:07:50,960 --> 00:07:52,840
Her gün yolculuğumuza başlarız.

81
00:07:54,800 --> 00:07:56,360
Yaşayanların dünyasından…

82
00:07:58,560 --> 00:08:00,320
…ölülerin dünyasına.

83
00:08:03,080 --> 00:08:04,080
Sakkara'ya.

84
00:08:15,280 --> 00:08:16,480
Sakkara'da çalışmak…

85
00:08:17,760 --> 00:08:20,280
Çok şanslıyım çünkü tarihi çok seviyorum.

86
00:08:21,960 --> 00:08:26,800
Birkaç dakika içinde yeşillik alandan
ve insan kalabalığından pat diye

87
00:08:29,920 --> 00:08:31,640
çöle geçebiliyorsunuz.

88
00:08:32,920 --> 00:08:33,920
Muhteşem bir şey.

89
00:08:51,240 --> 00:08:52,600
Sakkara büyülü bir yer.

90
00:08:54,200 --> 00:08:56,520
Cazibesinin sırrı

91
00:08:57,560 --> 00:09:00,920
kumlarının altında
5000 yıldan daha eski hazineler olması.

92
00:09:05,360 --> 00:09:07,840
Hepsi Basamaklı Piramit'in gölgesinde.

93
00:09:07,920 --> 00:09:10,000
Dünyanın en eski taş piramidi.

94
00:09:17,160 --> 00:09:22,120
Benim için Sakkara,
Mısır'daki en önemli arkeoloji alanı.

95
00:09:24,120 --> 00:09:27,480
Tarihi başından sonuna kadar öğrenmek için

96
00:09:27,560 --> 00:09:30,360
her Mısırbilimci Sakkara'ya gelmelidir.

97
00:09:39,840 --> 00:09:42,960
Wahtye'nin mezarını bulduğumuz
Bubasteion Nekropolü

98
00:09:43,800 --> 00:09:47,520
doğu kayalıkların oradaki
antik bir mezarlıktır.

99
00:09:48,640 --> 00:09:51,120
Basamaklı Piramit'ten
en fazla bir kilometre uzaklıkta.

100
00:09:52,160 --> 00:09:57,200
Buradaki kazımıza 2018 baharında başladık.

101
00:10:06,800 --> 00:10:08,320
Tüm ekip Mısırlı…

102
00:10:12,240 --> 00:10:14,080
…ama bu şartlarda çalışmak zor.

103
00:10:22,800 --> 00:10:27,920
Şehirde hava 26 derece olunca

104
00:10:29,400 --> 00:10:32,360
burada 32 veya 33 derece oluyor.

105
00:10:41,200 --> 00:10:43,040
Çok yorucu bir iş.

106
00:10:44,520 --> 00:10:46,720
Hele o toz duman yok mu!

107
00:10:50,440 --> 00:10:53,840
Atalarımızın sesi olabilmeye
en uygun insanlar biziz

108
00:10:53,920 --> 00:10:58,400
çünkü onlar bizim atalarımız.
Onlara bir ecnebiden daha yakınız.

109
00:11:00,760 --> 00:11:03,000
Bay Sabry, Genel Müdür.

110
00:11:03,800 --> 00:11:06,480
Tüm operasyonu o sürdürüyor.

111
00:11:06,560 --> 00:11:08,840
O ve ailesi burada yaşıyor resmen!

112
00:11:16,560 --> 00:11:22,600
Ustabaşı Mustafa işçilerden sorumlu.

113
00:11:24,520 --> 00:11:27,160
-Buraya bir grup koyalım Mustafa.
-Tamam.

114
00:11:27,240 --> 00:11:28,080
Birinci grup.

115
00:11:31,640 --> 00:11:34,080
Ve Doktor Mohammad Yusuf da kazı başkanı.

116
00:11:35,480 --> 00:11:38,560
Bir arkeolog olarak namına
hayran olduğumdan

117
00:11:38,640 --> 00:11:42,920
ondan bir şeyler öğrenmek için
hep yanında dururum.

118
00:11:49,200 --> 00:11:52,800
Mezarı keşfettiğimizden beri
Wahtye ve ailesinin hikâyesini

119
00:11:52,880 --> 00:11:56,160
tamamlayabilmek için
lahitleri kazmayı bekliyoruz.

120
00:11:57,720 --> 00:12:02,120
Ama şu ana kadar
mezarın içinde çalışamadık.

121
00:12:04,120 --> 00:12:07,880
Çünkü öncelikle
duvarda yazılanlara bakarak

122
00:12:07,960 --> 00:12:10,200
Wahtye'nin hikâyesini araştırmalıyız.

123
00:12:16,760 --> 00:12:20,160
Keşiften beri
uzmanlar mezarın şifresini çözerek

124
00:12:20,240 --> 00:12:23,520
Wahtye ve ailesi hakkında ipucu arıyor.

125
00:12:25,320 --> 00:12:27,600
Şasinin etrafından başlayalım.

126
00:12:30,640 --> 00:12:34,920
Araştırmaları tamamlandığında
lahitlerin kazılması başlayacak.

127
00:12:38,640 --> 00:12:40,440
Yaklaşık üç aydır bekliyoruz

128
00:12:41,320 --> 00:12:43,520
ama dışarıda çalışmayı da bırakmadık.

129
00:12:44,320 --> 00:12:46,760
Buradaki hedefimiz yeni mezar bulmak.

130
00:12:49,680 --> 00:12:51,160
Wahtye'yi bulduğumuz gibi

131
00:12:51,240 --> 00:12:54,080
belki bu bölgede
başka bir mezar daha buluruz.

132
00:12:55,440 --> 00:12:58,280
Bu bir teori tabii.
Belki doğru, belki de değil.

133
00:13:01,120 --> 00:13:03,280
Ama sezon bitmeden önce

134
00:13:03,880 --> 00:13:07,520
bu bölgedeki çalışmayı tamamlamalıyız.

135
00:13:15,160 --> 00:13:18,840
Altı hafta sonra
kutsal Ramazan ayının başlamasıyla

136
00:13:18,920 --> 00:13:22,480
kazı alanındaki çalışmaya
sağlanan finansman bitecek.

137
00:13:24,200 --> 00:13:26,320
Bu görevde yüzlerce insan çalışıyor.

138
00:13:27,960 --> 00:13:30,040
Onlar için tek gelir kaynağı bu.

139
00:13:33,440 --> 00:13:36,520
Tüm ekip bir sezon daha olmasını umuyor.

140
00:13:38,520 --> 00:13:42,120
Ama kimse
tekrar gelip gelmeyeceğinden emin değil.

141
00:13:42,840 --> 00:13:45,680
Çünkü belki bu defa
hükûmet para sağlamayacak.

142
00:13:52,280 --> 00:13:54,160
Finansmanın devam etmesi için

143
00:13:54,240 --> 00:13:58,840
sezon bitmeden önce ekibin
büyük bir keşif daha yapması gerekiyor.

144
00:14:02,840 --> 00:14:04,480
Bir şeyler bulabileceğimizden eminiz

145
00:14:05,280 --> 00:14:08,160
ama zaman daralıyor, ramazan geliyor.

146
00:14:08,240 --> 00:14:11,320
O yüzden çalışmamızı tamamlayacak
bir şey bulmalıyız.

147
00:14:16,080 --> 00:14:18,560
MART 2019

148
00:14:18,640 --> 00:14:23,000
RAMAZAN'A ALTI HAFTA KALA

149
00:14:43,520 --> 00:14:44,480
Ne oldu Mahrous?

150
00:14:48,320 --> 00:14:49,520
Bir bakayım.

151
00:14:52,440 --> 00:14:53,640
Bir şey mi buldunuz?

152
00:14:57,680 --> 00:15:00,040
Elini çek Mahrous, elini çek.

153
00:15:00,120 --> 00:15:02,840
-Üstünden tut!
-Hadi Tamer! Süpür sen.

154
00:15:22,760 --> 00:15:24,000
Bir heykelin tabanı.

155
00:15:26,200 --> 00:15:27,960
"Ptah sana…

156
00:15:28,680 --> 00:15:29,800
-"Uzun ömür…"
-…uzun…"

157
00:15:29,880 --> 00:15:32,680
"Uzun ömür… sağlık bahşetsin…

158
00:15:33,280 --> 00:15:35,280
uzun ömür…"

159
00:15:35,360 --> 00:15:36,400
Bu isme ithafen.

160
00:15:36,480 --> 00:15:39,080
İsmin başı belli olmuyor.

161
00:15:41,040 --> 00:15:43,400
Bence o insan değil.

162
00:15:45,160 --> 00:15:46,640
Sekhmet olabilir.

163
00:15:47,960 --> 00:15:50,280
Gerisini okumak için diğer kısım lazım.

164
00:15:50,360 --> 00:15:51,200
İyi olurdu.

165
00:15:52,840 --> 00:15:55,440
-Bu senin işin Bay Hamada!
-Evet patron!

166
00:16:08,680 --> 00:16:10,200
Çok güzel!

167
00:16:16,520 --> 00:16:20,200
Doktor Mohammad, bu heykel çok sıra dışı.

168
00:16:20,280 --> 00:16:23,560
Önce tabanı sonra gövdeyi bulduk.

169
00:16:24,320 --> 00:16:25,280
Tam oturuyor.

170
00:16:26,000 --> 00:16:28,200
Kazmaya devam ettik ve kafayı bulduk.

171
00:16:30,600 --> 00:16:32,520
Burada güzel heykeller var.

172
00:16:32,600 --> 00:16:34,520
Tapınağın olduğu yere yaklaştık.

173
00:16:37,680 --> 00:16:40,160
Bir süredir
Sakkara'nın doğu kayalıklarının

174
00:16:40,240 --> 00:16:44,360
başlıca hayvan kült merkezlerinin
bulunduğu bir yer olduğunu biliyoruz.

175
00:16:46,440 --> 00:16:49,240
En önemlilerinden biri de Bubasteion'du.

176
00:16:54,960 --> 00:16:56,240
Adım Salima Ikram.

177
00:16:56,320 --> 00:16:59,920
Mezar arkeoloğu ve arkeozooloğum.

178
00:17:00,720 --> 00:17:02,920
Bu kısım önemli. Bu değil.

179
00:17:04,000 --> 00:17:06,320
Uzmanlıklarımdan biri hayvan mumyaları.

180
00:17:11,480 --> 00:17:13,360
Canım, birazcık bu taraftan.

181
00:17:14,280 --> 00:17:17,200
Bubasteion, tanrıça Bastet'e adanmış

182
00:17:17,280 --> 00:17:19,400
bir kült merkezi ve tapınaktı.

183
00:17:25,800 --> 00:17:28,680
Annelik, güzellik ve aşk tanrıçasıdır.

184
00:17:28,760 --> 00:17:32,600
En çok da kedi
veya kedi kafalı bir kadın olarak görülür.

185
00:17:33,560 --> 00:17:37,600
-Bu küçük kedileri çok seviyorum.
-Küçük şeyler güzeldir Bay Ahmed.

186
00:17:40,680 --> 00:17:46,360
Diğer Mısır tanrıçaları gibi
Baset'in de sakin ve korkunç bir yanı var.

187
00:17:47,080 --> 00:17:50,960
Sakin yönü olarak
tatlı ve oyuncu bir kedicik

188
00:17:51,040 --> 00:17:52,760
ve yavrularını gözetiyor.

189
00:17:54,200 --> 00:17:56,800
-Bakın, kedi yavrusu.
-Evet.

190
00:17:56,880 --> 00:18:00,280
Humerus kemiği, iki tane var…

191
00:18:00,400 --> 00:18:04,400
Şurada da önkol kemiği mevcut.

192
00:18:06,200 --> 00:18:08,440
Korkutucu tarafı da dişi aslan oluşu.

193
00:18:11,000 --> 00:18:14,760
Aynı zamanda intikam ve musibet tanrıçası.

194
00:18:14,840 --> 00:18:16,880
Bu biçimine de Sekhmet deniyor.

195
00:18:18,800 --> 00:18:20,320
Çapaya dikkat et.

196
00:18:21,040 --> 00:18:22,240
Nedir o? Sekhmet mi?

197
00:18:24,280 --> 00:18:25,160
İnşallah.

198
00:18:53,640 --> 00:18:55,360
Harika bir örnek!

199
00:19:08,240 --> 00:19:13,280
Şöyle yazıyor:
"Tanrı Ptah'ın cananı Sekhmet'e…

200
00:19:14,080 --> 00:19:18,280
Ona Ra gibi sonsuza dek

201
00:19:18,400 --> 00:19:22,800
sağlık ve mutluluk dilerim."

202
00:19:24,320 --> 00:19:25,280
Çok güzel.

203
00:19:31,520 --> 00:19:34,000
Bir şeyi binlerce yıl sonra

204
00:19:34,080 --> 00:19:36,040
elinde tutan ilk kişi olmak…

205
00:19:37,240 --> 00:19:39,960
Milyonlarca kişi
bu işi yapmayı hayal eder.

206
00:19:43,880 --> 00:19:47,880
TANRIÇA SEKHMET'İN SIRLI SERAMİK HEYKELİ

207
00:19:47,960 --> 00:19:50,400
MÖ 500 - 300 CİVARI

208
00:19:54,480 --> 00:19:55,720
Burada çalışıyoruz

209
00:19:55,800 --> 00:20:00,480
ama her daim çabucak
mezarın içinde çalışmaya geçmeye hazırız.

210
00:20:02,480 --> 00:20:05,320
Wahtye'nin hikâyesini
tamamlamayı hayal ediyoruz.

211
00:20:06,320 --> 00:20:07,200
Kim bu adam?

212
00:20:19,280 --> 00:20:20,880
"Arınmış Rahip'ten Kral'a."

213
00:20:22,240 --> 00:20:24,560
"Arınmış Rahip'ten Kral'a". Kral nerede?

214
00:20:30,920 --> 00:20:32,760
"Kral" şurada. Gördün mü?

215
00:20:32,840 --> 00:20:33,800
Ama aşınmış.

216
00:20:34,800 --> 00:20:36,440
-Haklısın.
-Görebildin mi?

217
00:20:36,520 --> 00:20:37,840
Evet, aynen. Haklısın.

218
00:20:40,960 --> 00:20:43,400
Hiyeroglifsel bir metni okurken

219
00:20:43,480 --> 00:20:45,960
uymanız gereken kesin kurallar var.

220
00:20:48,240 --> 00:20:50,800
Bence bunlar
"İlahi Konut" sembolünün kalıntıları.

221
00:20:50,880 --> 00:20:53,800
-Yoksa ben mi uyduruyorum?
-Bunlar "İlahi Konut"un

222
00:20:53,880 --> 00:20:56,360
-kalıntıları.
-Evet, "İlahi Konut"un.

223
00:20:57,720 --> 00:21:00,440
Yazılar sağdan sola, soldan sağa,

224
00:21:00,520 --> 00:21:03,200
yukarıdan aşağıya,
hatta tam tersine olabilir.

225
00:21:05,960 --> 00:21:10,800
Hiyerogliflerin
bu yatay sırasına bakılırsa

226
00:21:10,880 --> 00:21:14,720
o zaman bu kuzey şasisi
ve bunlar da dikey yazıtlar.

227
00:21:15,360 --> 00:21:18,840
Yani tüm olay,
hangi yöne gittiğini bulmamız.

228
00:21:20,320 --> 00:21:24,000
İşin sırrı, kuş resmini aramakta.

229
00:21:25,480 --> 00:21:27,800
Sağa doğru bakıyorsa sağdan başlarız.

230
00:21:28,720 --> 00:21:32,800
Sola doğru bakıyorsa soldan başlarız.
Sonra anlam çıkarmaya çalışırız.

231
00:21:35,320 --> 00:21:37,040
Sanırım bu "ulu" demek.

232
00:21:37,120 --> 00:21:40,760
Çünkü bu kısım
"ulu"nun fonetik sembolünün geri kalanı.

233
00:21:40,840 --> 00:21:41,800
Şu üçü birlikte.

234
00:21:43,120 --> 00:21:46,000
-Ardından "Büyük Tanrı" geliyor.
-Evet, doğru.

235
00:21:46,080 --> 00:21:47,800
Tamam, okuyalım.

236
00:21:48,880 --> 00:21:49,720
"Wahtye

237
00:21:50,680 --> 00:21:51,840
Arınmış Rahip'ten Kral'a,

238
00:21:53,200 --> 00:21:57,600
İlahi Konut'un gardiyanı

239
00:21:57,680 --> 00:22:00,880
Kutsal Gemi'nin gardiyanı,

240
00:22:02,440 --> 00:22:03,320
Ulu Tanrı'yla…

241
00:22:04,240 --> 00:22:07,360
…yücelen Wahtye."

242
00:22:11,960 --> 00:22:12,800
Bu çok açık.

243
00:22:13,880 --> 00:22:15,360
Şunu yazdın mı?

244
00:22:15,440 --> 00:22:19,280
El yazını geliştir de okunur olsun,
yalvarıyorum!

245
00:22:19,360 --> 00:22:21,320
Yazım böyle. Dâhiler böyledir.

246
00:22:21,400 --> 00:22:24,200
-Nasıl okuyabiliyorsun?
-Okuyabilen tek kişiyim.

247
00:22:25,600 --> 00:22:27,280
İşin zevki de burada zaten.

248
00:22:27,360 --> 00:22:32,480
Tartıştığımız tüm hususlar Wahtye'nin
kim olduğunun sır perdesini aralayacak.

249
00:22:33,240 --> 00:22:37,200
Wahtye'yi bir rahip olarak düşünerek
yola çıkmalıyız.

250
00:22:40,240 --> 00:22:42,080
O dönem rahipler

251
00:22:42,160 --> 00:22:46,240
en üst düzey yetkililerden biri olarak
görülüyordu.

252
00:22:47,360 --> 00:22:48,800
Kralla halk

253
00:22:48,880 --> 00:22:52,680
ve kralla tanrısı arasındaki aracıydı.

254
00:22:53,360 --> 00:22:56,760
Bu yüzden böylesine muhteşem bir mezar
inşa edebilmiş.

255
00:22:59,520 --> 00:23:02,040
Wahtye'yi ilk izlenimime dayanarak…

256
00:23:02,120 --> 00:23:03,360
sevdim diyebilirim!

257
00:23:04,520 --> 00:23:07,360
Onu biraz egoist olarak görsem bile.

258
00:23:10,320 --> 00:23:12,560
Mezarda kendi adını çok geçirmiş.

259
00:23:15,920 --> 00:23:17,560
Ve birçok heykelini koymuş.

260
00:23:20,360 --> 00:23:22,320
55 heykel muazzam bir sayı!

261
00:23:23,920 --> 00:23:25,000
Kendini yüceltmiş.

262
00:23:26,960 --> 00:23:29,360
Şöyle demek istemiş:

263
00:23:29,440 --> 00:23:32,000
"Ben güçlü ve mühim bir şahsiyetim."

264
00:23:35,080 --> 00:23:38,760
Ahirete tüm gücüyle

265
00:23:40,160 --> 00:23:41,400
ve tüm servetiyle

266
00:23:42,400 --> 00:23:43,720
intikal etmek istemiş.

267
00:23:46,400 --> 00:23:48,560
Envaiçeşit faaliyeti tasvir etmiş.

268
00:23:51,960 --> 00:23:55,360
Günlük hayattan birçok enstantane var.

269
00:23:57,320 --> 00:23:59,760
Ahireti tasvir eden…

270
00:24:02,120 --> 00:24:03,440
…dinsel enstantaneler.

271
00:24:06,680 --> 00:24:10,160
-Bunların hepsi enstantane, çok hoş.
-Bu enstantane şahane.

272
00:24:11,080 --> 00:24:14,120
Her şeyi detaylı bir şekilde
resmetmek istemiş.

273
00:24:18,240 --> 00:24:19,560
Adam her şeyi istemiş.

274
00:24:20,520 --> 00:24:23,640
Tüm bunları ahiretine götürmek istemiş

275
00:24:23,720 --> 00:24:27,200
ve şöyle demiş: "Sonsuza dek
bunların efendisi olacağım."

276
00:24:34,840 --> 00:24:39,880
Eski Mısırlılar hayatı çok sevdiğinden
olağanüstü bir ahiretleri olsun isterlerdi

277
00:24:39,960 --> 00:24:42,440
ve bunun en iyi yolu
çok güzel bir mezarları olmasıydı.

278
00:24:43,360 --> 00:24:48,920
"RAHİP WAHTYE'NİN MEZARI"
MÖ 2415 - 2405 CİVARI

279
00:24:49,000 --> 00:24:51,920
Yerin üstünde mezar şapelleri yaparlardı.

280
00:24:52,000 --> 00:24:54,600
MEZAR
ŞAPEL

281
00:24:54,720 --> 00:24:58,400
Sonra da zemin altındaki yatağa bağlanan
bir lahit olurdu

282
00:24:58,480 --> 00:24:59,800
ve oraya gömülürlerdi.

283
00:25:00,400 --> 00:25:01,920
Çünkü asıl amaç

284
00:25:02,000 --> 00:25:05,040
ruhun yeniden canlanabilmesi için
bedeni korumaktı.

285
00:25:06,680 --> 00:25:08,000
Yerin üstündeki şapel

286
00:25:08,080 --> 00:25:11,480
sonsuza dek istedikleri
ideal yaşamı gösteren

287
00:25:11,560 --> 00:25:14,600
her türden enstantaneyle
güzelce dekore edilirdi.

288
00:25:17,120 --> 00:25:19,800
Ayrıca "sağır kapı" denen şeyler olurdu.

289
00:25:19,880 --> 00:25:22,120
Ruh buradan girip çıkıyor.

290
00:25:23,480 --> 00:25:26,880
Böylece ruhun bir parçası
ahirete gidebiliyor.

291
00:25:26,960 --> 00:25:29,480
Diğer kısmı da mezarda kalıyor

292
00:25:30,480 --> 00:25:33,720
ve ne zaman biri sohbete gelse
onları dinleyebiliyorsun.

293
00:25:35,800 --> 00:25:38,240
Bu mezar kompleksi

294
00:25:38,320 --> 00:25:42,880
bu dünyadan öbür dünyaya
güvenli bir şekilde geçebilmeyi

295
00:25:42,960 --> 00:25:47,800
ve bu müthiş varoluşu
sonsuza dek yaşamayı garantileyen

296
00:25:47,880 --> 00:25:49,920
bir tür diriliş makinesi gibiydi.

297
00:25:51,480 --> 00:25:52,320
İnanılmaz!

298
00:25:55,280 --> 00:25:56,520
Özel bir mezar bu.

299
00:25:57,600 --> 00:25:59,400
Şahsi fikrime göre

300
00:26:00,880 --> 00:26:04,960
bu mezarda bir sürü bilmece var.

301
00:26:06,640 --> 00:26:10,160
Bu bir aile mezarı
ve bazı karakterler gösterilmiş.

302
00:26:11,160 --> 00:26:12,840
Mesela Wahtye ve annesi,

303
00:26:14,120 --> 00:26:15,160
dört çocuğu

304
00:26:16,600 --> 00:26:17,440
ve karısı.

305
00:26:18,720 --> 00:26:20,960
Ama bazı karakterler eksik.

306
00:26:22,760 --> 00:26:23,720
Abisi var mıydı?

307
00:26:25,080 --> 00:26:27,320
Wahtye'nin adı çok geçmiş.

308
00:26:27,880 --> 00:26:28,720
Olayı nedir?

309
00:26:32,720 --> 00:26:36,000
Sanki "Bu mezar benim!" demiş gibi.

310
00:26:36,080 --> 00:26:38,040
"Bu mezar benim!"

311
00:26:39,640 --> 00:26:41,040
Çok abartı!

312
00:26:43,000 --> 00:26:45,760
Bu mezarda komplo kokusu alıyorum.

313
00:27:12,920 --> 00:27:15,680
Ben Ustabaşı Mustafa Abdo Sadek Mahmoud.

314
00:27:16,560 --> 00:27:18,800
Sakkara'daki kazıların ustabaşıyım.

315
00:27:26,040 --> 00:27:29,240
Atalarımdan gelen bir meslek olduğundan
ustabaşı oldum.

316
00:27:35,320 --> 00:27:39,000
Babam, dedem
ve büyük dedem, hepsi ustabaşıydı.

317
00:27:45,800 --> 00:27:48,560
Nesilden nesile, bana kadar geçti.

318
00:28:10,080 --> 00:28:11,840
Burası bizim toprağımız.

319
00:28:21,160 --> 00:28:22,480
İşten sonra buraya geliyorum.

320
00:28:28,880 --> 00:28:31,880
Bu ağaçlar
ve palmiyeler firavunlardan beri var.

321
00:28:33,960 --> 00:28:36,080
Eski Mısırlılar gibi ekip biçiyorum.

322
00:28:38,680 --> 00:28:40,040
Wahtye'nin duvarlarında

323
00:28:40,120 --> 00:28:43,160
günlük hayatımdan aşina olduğum
birçok şey var.

324
00:29:05,160 --> 00:29:08,000
İnsanlar, eski insanları
çöllerde bulduğumuz için

325
00:29:08,080 --> 00:29:09,920
orada yaşadıklarını sanıyorlar.

326
00:29:17,720 --> 00:29:20,400
Ama Wahtye'nin yaşadığı Mısır bu.

327
00:29:24,960 --> 00:29:27,560
Bunları yanında
götürebileceğine inanıyordu.

328
00:29:29,480 --> 00:29:32,480
Bu yüzden tüm hayatını
ahirete hazırlanarak geçirdi.

329
00:29:43,680 --> 00:29:46,200
Eski Mısırlılar öldükten sonra

330
00:29:46,280 --> 00:29:49,520
bildikleri Mısır'a çok benzeyen
ama daha güzel olan

331
00:29:51,200 --> 00:29:54,440
Sazlık Alanı'nda
sonsuza dek yaşayacaklarını umuyordu.

332
00:29:56,960 --> 00:29:58,360
Ama oraya gitmek için

333
00:29:58,440 --> 00:30:01,920
yeraltı dünyasında
bir dizi sınavdan geçmeleri gerekiyordu.

334
00:30:09,320 --> 00:30:11,120
En önemlisi de hüküm salonunda

335
00:30:11,200 --> 00:30:14,160
ölüm ve diriliş tanrısı Osiris huzurunda
yapılandı.

336
00:30:17,760 --> 00:30:20,480
Cennete ulaşmak için
42 yargıcın önünde durup

337
00:30:20,560 --> 00:30:24,760
belli günahların işlenmediğine
yemin edilmesi gerekiyordu.

338
00:30:28,160 --> 00:30:29,240
"Yalan söylemedim,

339
00:30:29,800 --> 00:30:30,960
hırsızlık yapmadım,

340
00:30:31,040 --> 00:30:32,200
adam öldürmedim."

341
00:30:32,280 --> 00:30:33,280
Vesaire.

342
00:30:34,240 --> 00:30:36,360
Sonrasında "yürek terazisi" gelirdi.

343
00:30:39,280 --> 00:30:42,800
Kişinin yüreği, doğruluk
ve adalet tüyüne karşın tartılırdı.

344
00:30:45,880 --> 00:30:49,440
Yürek tüyden ağır gelirse
timsah başlı iblis tarafından yenir

345
00:30:49,520 --> 00:30:51,360
ve kişi sonsuza dek yok olurdu.

346
00:30:57,680 --> 00:31:01,000
Ama kalp ve tüy dengede olursa

347
00:31:01,080 --> 00:31:02,880
kişi "sözünün eri" ilan edilir

348
00:31:04,720 --> 00:31:07,240
ve Sazlık Alanı'na yolculuk
başlayabilirdi.

349
00:31:18,480 --> 00:31:20,960
Tamam, yarın aynı saatte mi patron?

350
00:31:21,040 --> 00:31:22,160
Tamam.

351
00:31:22,760 --> 00:31:24,440
Geç kalma patron!

352
00:31:30,400 --> 00:31:34,360
RAMAZAN'A BEŞ HAFTA KALA

353
00:31:59,640 --> 00:32:01,960
Wahyte'nin mezarının on metre batısında

354
00:32:02,040 --> 00:32:05,760
alandan şu ana dek çıkarılan
en eski ve en derindeki lahit var.

355
00:32:07,440 --> 00:32:10,240
Bir işte tehlike varsa ben hallederim

356
00:32:11,400 --> 00:32:14,280
çünkü ekipteki tek genç kişi benim.

357
00:32:23,280 --> 00:32:26,280
Ama kolay olanı değil
hep zor işleri sevmişimdir.

358
00:32:38,680 --> 00:32:41,880
Açıkçası Bubasteion Nekropolü

359
00:32:47,400 --> 00:32:48,800
çok tuhaf bir yer.

360
00:32:52,360 --> 00:32:55,240
Her daim
beklemediğimiz şeylerle karşılaşıyoruz.

361
00:33:02,760 --> 00:33:04,000
Bu da müthiş bir şey.

362
00:33:06,120 --> 00:33:08,360
Baksana Ghareeb! Bismillah!

363
00:33:09,680 --> 00:33:11,440
-Bunlar da ne?
-Tuhaf bir şey!

364
00:33:13,520 --> 00:33:15,040
Bismillah!

365
00:33:22,240 --> 00:33:23,800
Olamaz.

366
00:33:23,880 --> 00:33:25,200
Olamaz, bu da ne?

367
00:33:28,680 --> 00:33:30,240
Hâlâ sargıların içindeler.

368
00:33:36,240 --> 00:33:38,360
Şu parçanın güzelliğine bak Ghareeb.

369
00:33:43,240 --> 00:33:45,280
Karşımda duran şey…

370
00:33:46,160 --> 00:33:47,000
…bir kedi!

371
00:33:51,520 --> 00:33:53,160
-Kaç tane var görüyor musun?
-Evet.

372
00:33:53,760 --> 00:33:55,400
Bir sürü!

373
00:34:02,440 --> 00:34:03,280
Hepsi kedi mi?

374
00:34:05,920 --> 00:34:08,400
-Nereden çıktı bunlar?
-Hiç bilmiyorum.

375
00:34:08,480 --> 00:34:11,560
Ama çok fazla kedi var, çok şaşırtıcı.

376
00:34:14,920 --> 00:34:15,760
Allah!

377
00:34:16,240 --> 00:34:17,080
Bu ne peki?

378
00:34:18,480 --> 00:34:21,160
Bu da mı kedi Ghareeb? Baksana!

379
00:34:22,160 --> 00:34:23,320
Allah'ım!

380
00:34:25,280 --> 00:34:28,800
Bismillah! Bu kedi değil Ghareeb!

381
00:34:30,520 --> 00:34:32,000
Işığa çıkaralım şunu.

382
00:34:32,080 --> 00:34:33,160
Bu çok…

383
00:34:33,240 --> 00:34:34,720
Şaşırtıcı bir şey.

384
00:34:38,600 --> 00:34:40,080
Bu boyutta kedi mi olur?

385
00:34:40,920 --> 00:34:42,200
Burnum kadar büyük!

386
00:34:45,680 --> 00:34:46,800
Allah'ım!

387
00:34:49,080 --> 00:34:50,120
Ters çevir.

388
00:34:50,880 --> 00:34:51,880
Yavaşça çevir.

389
00:34:51,960 --> 00:34:52,880
Allah!

390
00:34:53,560 --> 00:34:54,400
Bak!

391
00:34:55,640 --> 00:34:56,800
Ağzı çizilmiş!

392
00:34:58,240 --> 00:35:00,200
Gözleri, burnu…

393
00:35:01,680 --> 00:35:02,680
…ve kulakları da.

394
00:35:04,840 --> 00:35:06,320
Şaheser!

395
00:35:08,360 --> 00:35:12,680
Ülkemizde bu canlıya
uzaktan yakından benzeyen

396
00:35:13,480 --> 00:35:15,160
herhangi bir tür var mı hiç?

397
00:35:15,240 --> 00:35:16,080
Hayır.

398
00:35:17,800 --> 00:35:20,520
Bu kadar büyük bir kedin olsa ne yapardın?

399
00:35:21,160 --> 00:35:22,960
Çocukları bununla korkuturum!

400
00:35:38,160 --> 00:35:39,360
Bu kedi olabilir mi?

401
00:35:53,600 --> 00:35:56,400
-Bunları nereye koyacağız Ghareeb?
-Bilmiyorum.

402
00:36:00,360 --> 00:36:03,200
-Hepsi kedi mi?
-Hayır, değil.

403
00:36:03,280 --> 00:36:04,200
Çok şükür.

404
00:36:05,720 --> 00:36:07,160
Bu kedi değil.

405
00:36:07,240 --> 00:36:08,320
Firavun faresi mi?

406
00:36:12,200 --> 00:36:14,320
Şu kuyruğa bak! Şekline bak Ghareeb.

407
00:36:17,120 --> 00:36:18,400
Bu bir timsah patron.

408
00:36:20,000 --> 00:36:23,160
Ghareeb, bunu al ve kenara koy lütfen.

409
00:36:23,240 --> 00:36:25,120
-Tamam.
-Bambaşka bir şey bu.

410
00:36:26,240 --> 00:36:27,960
Bu bir timsah mumyası patron.

411
00:36:32,400 --> 00:36:33,960
Bence burada işimiz bitti.

412
00:36:35,120 --> 00:36:39,440
Bunları çıkarıp biraz temiz hava alalım.

413
00:36:41,480 --> 00:36:43,680
İki kancalı bir sandık gönderin!

414
00:36:49,320 --> 00:36:54,120
Şöyle diyeyim bakın. Bu kedi nekropolünde
çalışmaya başladığımdan beri…

415
00:36:56,600 --> 00:36:59,520
evin oradaki kediler
beni görünce kaçmaya başladı.

416
00:37:00,000 --> 00:37:01,440
Benden korkuyorlar!

417
00:37:01,520 --> 00:37:04,080
Bana eskisi gibi evcil davranmıyorlar.

418
00:37:08,200 --> 00:37:12,000
Ama bir kedi kaçtığında ona diyorum ki
"Haklısın tabii.

419
00:37:17,240 --> 00:37:19,800
Atalarını yerin altından çıkarıp…

420
00:37:21,560 --> 00:37:22,720
…depoya koyuyorum."

421
00:37:28,680 --> 00:37:31,760
Ona da aynısını yapacağımdan korkuyor!

422
00:37:35,400 --> 00:37:39,560
Bildiğimiz kadarıyla insanlar
evcil kedilerini adak olarak sunmazdı.

423
00:37:44,040 --> 00:37:48,360
Adak olarak sundukları
aslında rahiplerden aldıklarıydı.

424
00:37:49,560 --> 00:37:51,200
Bu çok güzelmiş.

425
00:37:52,280 --> 00:37:54,640
Bubasteion'a özgü, çok güzel bir şey.

426
00:37:57,160 --> 00:38:00,840
Onları rahiplerin ürettiğini düşünüyoruz.

427
00:38:00,920 --> 00:38:03,200
Muhtemelen Sakkara bölgesindeki

428
00:38:03,280 --> 00:38:05,680
köylülere veriyorlardı.

429
00:38:05,760 --> 00:38:10,200
Bu insanlar da kedileri yetiştirip
muhtemelen yavru kedi çiftliği kuruyordu.

430
00:38:16,560 --> 00:38:19,240
Kutsal bir hayvan kültü şöyle oluyordu:

431
00:38:19,320 --> 00:38:23,280
Tapınakta bir hayvan oluyordu

432
00:38:23,360 --> 00:38:26,920
ve bu hayvan da
bir tanrının veya tanrıçanın

433
00:38:27,000 --> 00:38:29,240
ilahi tezahürüydü.

434
00:38:30,240 --> 00:38:34,040
Hayatı boyunca
bu yaratığa tanrı muamelesi yapılırdı.

435
00:38:34,760 --> 00:38:37,240
Beslenirdi,
su verilirdi, ona dua edilirdi.

436
00:38:39,240 --> 00:38:41,560
İnsanlar bu yaratığa adaklar adadı.

437
00:38:46,120 --> 00:38:47,560
Ne güzel bir bronz kafa!

438
00:38:49,160 --> 00:38:51,640
Tahtadan, taştan, fayanstan,

439
00:38:51,720 --> 00:38:55,600
hatta bronzdan yapılma
tılsımlar ve heykeller veriyorlardı.

440
00:38:59,960 --> 00:39:02,920
Ama aynı zamanda
hayvan mumyaları da veriyorlardı

441
00:39:03,000 --> 00:39:07,640
çünkü tanrı uğruna kan akıtacaksanız
ahşaptan veya taştan yapılmış bir şeyden

442
00:39:07,720 --> 00:39:11,000
fazlası olması gerektiğine inanıyorlardı.

443
00:39:11,080 --> 00:39:16,520
Ama yaklaşık 2500 yıllık bir şeye göre
gayet iyi durumda.

444
00:39:17,080 --> 00:39:21,000
Bubasteion'un yapıldığı yerde
Mısır tarihinin son 2000 yılında

445
00:39:21,080 --> 00:39:23,320
çoktan kesilmiş eski mezarlar vardı.

446
00:39:24,200 --> 00:39:26,760
Rahipler de onları
bu eski mezarlara getirip

447
00:39:26,840 --> 00:39:29,520
toplu mezarlara gömerlerdi.

448
00:39:30,280 --> 00:39:31,880
Bugün bulduklarımız bunlar.

449
00:39:32,920 --> 00:39:34,160
Nasıl gidiyor?

450
00:39:40,480 --> 00:39:44,440
Herkes gibi ben de
birçok boyda kedi gördüm.

451
00:39:46,080 --> 00:39:49,920
Ama böyle devasa bir kedi mi?

452
00:39:50,000 --> 00:39:51,360
Hiç görmemiştim.

453
00:39:53,400 --> 00:39:57,880
Ne olduğunu anlamak için
kemikleri test ettirmeliyiz.

454
00:40:16,480 --> 00:40:21,520
Mezarın içinde
duvarların araştırması tamamlanmak üzere.

455
00:40:25,840 --> 00:40:26,680
Bu mezarda

456
00:40:27,520 --> 00:40:33,000
bir bilmece olduğuna dair olan kanıt

457
00:40:33,520 --> 00:40:34,520
çok sağlam.

458
00:40:35,080 --> 00:40:38,760
-Bir şey var.
-Bu ne? Şahane! Baksana Nermeen.

459
00:40:40,280 --> 00:40:42,600
Bu mezarda böyle bir oyma yok başka.

460
00:40:43,680 --> 00:40:46,200
İlk sağır kapının yanında

461
00:40:46,280 --> 00:40:50,080
bir adak masasının görüntüsü vardı.

462
00:40:51,880 --> 00:40:56,120
Masanın sahibi
güzel bir kadının karşısında oturuyor.

463
00:40:59,000 --> 00:41:00,840
Birkaç sıra dışı şey görüyorum.

464
00:41:01,520 --> 00:41:03,200
-Bunlar sıra dışı.
-Değil mi?

465
00:41:03,280 --> 00:41:04,360
Yeminle sıra dışı.

466
00:41:05,160 --> 00:41:08,360
Genelde erkek ve karısı olur.

467
00:41:09,400 --> 00:41:13,520
Bu yüzden bunun Wahyte
ve karısı Ptah-Weret olmasını bekliyorduk.

468
00:41:14,640 --> 00:41:18,400
Ama yazıtı okuduğumuzda…

469
00:41:19,560 --> 00:41:21,400
"Karısı Merit-Min" yazıyordu.

470
00:41:23,240 --> 00:41:25,200
Ağzımız açık vaziyette…

471
00:41:26,200 --> 00:41:27,760
…donduk kaldık!

472
00:41:28,960 --> 00:41:30,120
Çünkü Merit-Min…

473
00:41:31,240 --> 00:41:32,280
…onun…

474
00:41:32,360 --> 00:41:33,800
…annesiydi.

475
00:41:33,880 --> 00:41:37,480
Biz de "Annesiyle mi evlenmiş" diye
düşünmeye başladık.

476
00:41:37,560 --> 00:41:40,760
Tabii ki bu aykırı bir şey. İmkânsız!

477
00:41:41,680 --> 00:41:43,920
İsimler değiştirilmiş.

478
00:41:45,040 --> 00:41:47,840
-Bence kurcalanmışlar.
-Yerlerini değiştirmiş.

479
00:41:48,480 --> 00:41:51,040
İsimler kazınarak silinmiş.

480
00:41:51,840 --> 00:41:54,840
Elini duvara kim sürse

481
00:41:56,000 --> 00:41:58,280
"Yok, burada bir şeyler dönüyor." der.

482
00:42:01,160 --> 00:42:02,280
Bu Wahtye değil.

483
00:42:03,160 --> 00:42:06,120
Tüm mezarda Wahtye yazıp duruyor.

484
00:42:06,200 --> 00:42:08,760
-Burada farklı bir şey var.
-Hırsız mı yani?

485
00:42:10,200 --> 00:42:11,320
O bir hırsız!

486
00:42:12,280 --> 00:42:13,120
Vay canına.

487
00:42:14,520 --> 00:42:16,400
Hepsi bu mu? Hayır!

488
00:42:16,480 --> 00:42:17,720
Ana heykelin kendisi!

489
00:42:18,560 --> 00:42:20,560
Şu heykelin özelliklerine baksana.

490
00:42:22,600 --> 00:42:24,040
Bu heykel farklı.

491
00:42:24,120 --> 00:42:27,320
Mezardaki diğer heykellere hiç benzemiyor.

492
00:42:29,840 --> 00:42:32,200
Belli ki mezardakilerden farklı biri.

493
00:42:34,880 --> 00:42:38,160
Bu da beni, burada bir komplo döndüğüne

494
00:42:38,240 --> 00:42:40,640
daha çok ikna etti.

495
00:42:40,720 --> 00:42:44,960
Bence Wahtye bu mezarı gasp etmiş.

496
00:42:46,120 --> 00:42:49,040
Ve bu mezar başta Wahtye için yapılmamış.

497
00:42:50,040 --> 00:42:51,000
Peki kurban kim?

498
00:42:51,840 --> 00:42:53,280
Kurban bilinmiyor.

499
00:42:54,440 --> 00:42:55,680
Ama bir teorimiz var.

500
00:42:55,760 --> 00:42:57,680
Evet. Bir sürü ipucumuz var.

501
00:42:58,200 --> 00:43:00,600
Bir abiden bahsediliyor.

502
00:43:00,680 --> 00:43:01,680
Wahtye'nin abisi.

503
00:43:02,240 --> 00:43:03,960
Doğu duvarında bahsi geçiyor.

504
00:43:05,920 --> 00:43:08,720
Wahtye "abimin ruhuna diye"

505
00:43:08,800 --> 00:43:11,920
bir şarkı ithaf etmiş.

506
00:43:14,120 --> 00:43:15,720
Neden adından bahsetmemiş peki?

507
00:43:15,800 --> 00:43:17,880
Bence bu şarkıyı ithaf etmesi

508
00:43:17,960 --> 00:43:20,400
vicdan azabını bastırmak istemesinden.

509
00:43:20,480 --> 00:43:21,880
-Kendini…
-Suçlu hissediyor!

510
00:43:22,880 --> 00:43:26,560
-Yani bu adam Wahtye değil mi?
-Hayır değil ama abisi olabilir.

511
00:43:31,120 --> 00:43:32,760
Tüm bu ipuçları…

512
00:43:34,400 --> 00:43:38,840
…Wahtye'nin bu mezarı
abisinden gasp ettiğini gösteriyor.

513
00:43:40,120 --> 00:43:43,120
Peki Wahtye abisinin mezarını çalmışsa…

514
00:43:44,040 --> 00:43:48,120
"HIRSIZLIK YAPMADIM"

515
00:43:49,560 --> 00:43:51,720
…ahirette cezalandırılacak mı?

516
00:43:55,320 --> 00:43:57,600
Hayır, bence bir planı vardı.

517
00:43:59,760 --> 00:44:03,280
Mezarda son tespit ettiğimiz duvar
güney duvarıydı

518
00:44:04,800 --> 00:44:07,440
ve şöyle yazan çok geniş bir mesaj bulduk:

519
00:44:08,560 --> 00:44:10,160
"Ben yargıçlarlayım."

520
00:44:13,600 --> 00:44:16,480
Yani kendisini
yargılayanların kademesine koymuş.

521
00:44:18,160 --> 00:44:21,760
Kendini bu günahtan aklayabilmek için.

522
00:44:23,160 --> 00:44:27,440
"HIRSIZLIK YAPMADIM"

523
00:44:31,800 --> 00:44:34,280
Demek ki bu cezadan yakasını sıyıracağına

524
00:44:34,360 --> 00:44:36,720
ve ahirete ulaşacağına ikna olmuştu.

525
00:44:42,520 --> 00:44:45,760
Ama Waltye'den başka kimsenin
veremeyeceği cevaplar var.

526
00:44:47,400 --> 00:44:49,720
Gömülü lahitlere gelince,

527
00:44:50,280 --> 00:44:53,800
tüm bu sorulara
ve Wahtye'nin mezarındaki bilmecelere

528
00:44:53,880 --> 00:44:57,440
cevap olabilecek bir keşif olabilir.

529
00:45:04,440 --> 00:45:06,280
Herkes büyük sürprize hazır mı?

530
00:45:07,160 --> 00:45:08,000
Tamam.

531
00:45:09,600 --> 00:45:10,480
Aman Tanrım!

532
00:45:10,560 --> 00:45:12,640
İşte karşınızda.

533
00:45:12,720 --> 00:45:13,560
İnanılmaz!

534
00:45:14,160 --> 00:45:15,120
Yüzüne bak!

535
00:45:15,200 --> 00:45:16,760
-İnanılmaz.
-Yüzüne bakın!

536
00:45:17,360 --> 00:45:18,360
Tatlım benim.

537
00:45:21,200 --> 00:45:22,280
Aman Tanrım.

538
00:45:23,760 --> 00:45:24,680
Çok büyük.

539
00:45:24,760 --> 00:45:28,040
Çok büyük.
Bu büyüklükte kedi olduğunu düşünemiyorum.

540
00:45:28,720 --> 00:45:30,800
Tanrım, muhteşem bir şey bu.

541
00:45:30,880 --> 00:45:34,080
Şimdiye kadar bulduğumuz
en büyük kedi mumyası bu.

542
00:45:34,160 --> 00:45:35,720
Bıyık görüyorum.

543
00:45:38,120 --> 00:45:39,080
Hamada gibi!

544
00:45:39,160 --> 00:45:41,080
-Evet, Hamada gibi!
-Hamada gibi.

545
00:45:43,880 --> 00:45:45,160
Bu çok ilginç.

546
00:45:45,240 --> 00:45:49,480
Kedi mumyalarının kafasının burasında
bir bok böceği olabiliyor.

547
00:45:49,560 --> 00:45:51,520
Benzemiyor ama öyle olmalı.

548
00:45:51,600 --> 00:45:54,640
Diğerinin kafalarına
gerçek bok böceği çizilmiş.

549
00:45:54,720 --> 00:45:57,280
Bu daha ziyade arıya benziyor.

550
00:45:57,360 --> 00:45:59,000
Çok ilginç ve sıra dışı.

551
00:45:59,120 --> 00:46:01,560
Bir de bu bölüm bile var.

552
00:46:01,640 --> 00:46:02,960
Selam bebeğim!

553
00:46:03,040 --> 00:46:04,560
Tüyleri ortaya çıkarıyor.

554
00:46:04,640 --> 00:46:05,560
Tüyü görünüyor!

555
00:46:08,160 --> 00:46:10,000
-Tüyü görünüyor.
-Kalanlar yani.

556
00:46:10,040 --> 00:46:11,520
Tamam.

557
00:46:11,600 --> 00:46:13,720
Altın sarısı, çok güzel bir renk.

558
00:46:15,240 --> 00:46:16,880
İnanamıyorum.

559
00:46:22,040 --> 00:46:23,480
Şimdi anlayacağız.

560
00:46:33,640 --> 00:46:34,640
Her şey tamam mı?

561
00:46:39,880 --> 00:46:40,720
Bu kafası.

562
00:46:42,240 --> 00:46:45,680
Neye baktığımızdan yüzde yüz emin değilim

563
00:46:45,760 --> 00:46:48,960
çünkü maalesef kafası bütün değil.

564
00:46:49,760 --> 00:46:52,440
Gerçekten çok büyük.

565
00:46:53,560 --> 00:46:54,560
Yakınlaşır mısın?

566
00:46:57,400 --> 00:46:59,960
Bebek olduğu anlaşılıyor

567
00:47:00,640 --> 00:47:07,400
çünkü dişler hâlâ diş etlerinin içinde.
Köpek dişleri çok büyük, değil mi?

568
00:47:07,520 --> 00:47:08,640
-Evet.
-Kalkıklar…

569
00:47:08,720 --> 00:47:14,280
Dişler daha yeni çıkmaya başlamış.
Tamam, aşağı in. İnmeye devam et.

570
00:47:15,120 --> 00:47:17,600
Omurga. Omurgaya bakın.

571
00:47:18,600 --> 00:47:21,880
Omurga. Hiçbir şey kaynaşmamış.

572
00:47:21,960 --> 00:47:23,680
Bu kesinlikle bir bebek.

573
00:47:24,240 --> 00:47:26,480
Ve omurgada bir kavisi var.

574
00:47:27,480 --> 00:47:32,960
Düzgün bir şekilde uzatılmış olsaydı
bir metreden fazla olurdu.

575
00:47:33,040 --> 00:47:34,080
-Evet.
-Yani,

576
00:47:34,160 --> 00:47:37,000
başından kuyruğunun köküne kadar.

577
00:47:37,480 --> 00:47:40,200
Bu evcil bir kedi değil.

578
00:47:40,760 --> 00:47:45,680
Bir vaşağa göre çok büyük.
Leopar veya çita da değil.

579
00:47:46,240 --> 00:47:49,840
Belki de farklı bir tür olduğu için
tasarımı farklıdır.

580
00:47:50,400 --> 00:47:51,400
Evet. Şuna bakın.

581
00:47:51,960 --> 00:47:55,840
Tamam, bir bakalım.
Fikrimde tamamen yanılıyor da olabilirim.

582
00:47:55,920 --> 00:48:00,920
Tamam, gördünüz mü?
Aslanlar kaş çatar ya hani?

583
00:48:01,400 --> 00:48:03,560
Belki de onunla ilgili bir şeydir.

584
00:48:03,640 --> 00:48:07,240
Kanatları koyma sebepleri de
bok böceği çizme geleneğindendir.

585
00:48:08,760 --> 00:48:14,400
Bir yavruya bakalım. Uzun burnuna bakın.
Evet! Bu yüzden burnu çok uzun!

586
00:48:14,480 --> 00:48:16,440
-Emin misin?
-Evet! Renge bakın.

587
00:48:17,720 --> 00:48:21,680
Bilinen mumyalama tarihinde ilk kez
bir aslan bulduk!

588
00:48:21,760 --> 00:48:24,400
-Mumyalanmış bir aslan!
-Sakkara'da!

589
00:48:24,480 --> 00:48:25,600
Umuyorum ki!

590
00:48:25,680 --> 00:48:29,200
Yüzüne çizilen işaretlere dayanarak

591
00:48:29,280 --> 00:48:32,760
bunun aslında
bir aslan yavrusu olduğunu düşünüyoruz.

592
00:48:32,840 --> 00:48:34,080
Bu bir aslan yavrusu.

593
00:48:34,160 --> 00:48:36,120
Bu fevkalade bir şey

594
00:48:36,200 --> 00:48:40,160
çünkü aslan katakompları olduğuna dair
rivayetler vardır

595
00:48:40,240 --> 00:48:44,720
ve bazılarımız
uzun yıllardır bunu arayıp duruyor.

596
00:48:44,800 --> 00:48:47,360
Ama en makul yer de Bubasteion sonuçta.

597
00:48:47,440 --> 00:48:49,920
Aslanın eski Mısır kültürünü, ekonomisini,

598
00:48:50,000 --> 00:48:54,120
inancını anlama açısından
neler yansıtabileceğini düşünmek

599
00:48:54,680 --> 00:48:58,080
insanın aklını başından alıyor cidden.

600
00:48:58,640 --> 00:49:03,360
Ayrıca eski Mısırlıların
vahşi hayvanlarla etkileşimleri hakkındaki

601
00:49:03,440 --> 00:49:05,240
düşüncelerimizi de değiştirir.

602
00:49:05,320 --> 00:49:07,560
Nasıl ürettikleri, evcilleştirdikleri,

603
00:49:07,640 --> 00:49:10,800
onları tapınmak için
nasıl kullandıkları konusunda.

604
00:49:10,880 --> 00:49:13,480
Aynı şekilde diğer bazı hayvanları da

605
00:49:13,560 --> 00:49:17,160
önce üretip
sonra adak olarak adıyorlarmış.

606
00:49:17,240 --> 00:49:19,160
Bu çok heyecan verici.

607
00:49:20,160 --> 00:49:23,680
Ghareeb'e "Bu bir aslan yavrusu,
kedi değil!" diyeceğim.

608
00:49:23,760 --> 00:49:26,840
Ekibe kesinlikle bir ödül verilecek.

609
00:49:32,760 --> 00:49:39,360
MUMYALANMIŞ ASLAN YAVRUSU
MÖ 600 CİVARI

610
00:49:42,000 --> 00:49:44,520
NİSAN 2019

611
00:49:44,600 --> 00:49:49,160
RAMAZAN'A DÖRT HAFTA KALA

612
00:49:56,800 --> 00:49:58,800
Aylarca bekledikten sonra

613
00:49:58,880 --> 00:50:02,080
kazı öncesi kırık mezar tavanındaki

614
00:50:02,160 --> 00:50:05,280
son güvenlik kontrolleri yapılıyordu.

615
00:50:11,320 --> 00:50:15,200
Bu alan aşağı iniyordu,
o yüzden stabilize ettik.

616
00:50:15,280 --> 00:50:17,720
Harika. Çok akıllıca.

617
00:50:17,800 --> 00:50:18,640
Evet.

618
00:50:18,720 --> 00:50:22,160
Çok uzun zamandır bekliyorduk,
işimizi sürdürmek istiyoruz.

619
00:50:22,240 --> 00:50:23,800
O hâlde başlayabilirsiniz.

620
00:50:25,240 --> 00:50:28,320
Mezara girdiğimiz ilk günden beri…

621
00:50:30,240 --> 00:50:32,200
…lahitlerdeki kumlara bakıyorum.

622
00:50:33,360 --> 00:50:35,000
Git işçilere haber ver.

623
00:50:36,320 --> 00:50:40,320
Orada ne bulacağımızı merak ediyorum.
Wahtye, sırları, bilmeceleri

624
00:50:40,400 --> 00:50:42,280
bitmiş miydi?

625
00:50:43,480 --> 00:50:46,160
Her gün Wahtye'nin mezarında
çalışabilme umuduyla geliyorum.

626
00:50:48,160 --> 00:50:49,520
Aklımı kaçıracağım!

627
00:50:50,560 --> 00:50:51,800
Dinleyin beyler!

628
00:50:51,880 --> 00:50:53,600
Buyur Ustabaşı!

629
00:50:53,680 --> 00:50:56,000
Mezarda çalışmaya başlamaya hazırız.

630
00:50:56,080 --> 00:50:59,760
Restorasyon tamamlandı
ve her şey sizler için sağlamlaştırıldı.

631
00:51:00,240 --> 00:51:02,600
Sıkı çalışmaya
ve dayanıklı adamlara ihtiyacımız var!

632
00:51:03,240 --> 00:51:04,160
Anladınız mı?

633
00:51:05,200 --> 00:51:06,160
O zaman gidelim!

634
00:51:12,080 --> 00:51:16,840
Bugünlerde eski bir krallık mezarının
asıl sakinlerini bulmak harika olurdu.

635
00:51:17,680 --> 00:51:21,760
Ama son 60 yıldır 70 yıldır
böyle bir şey gerçekleşmedi.

636
00:51:21,840 --> 00:51:24,560
Şimdiyse daha üstün teknoloji gücümüzle

637
00:51:24,640 --> 00:51:28,640
artık bize kalan cesetlerin kendisiyle,
biyoarkeolojiyle devam etmek.

638
00:51:29,960 --> 00:51:32,080
İskeletleri anlamak,

639
00:51:32,160 --> 00:51:35,160
ne tür hastalıklara
sahip olup olmadıklarını görmek.

640
00:51:36,560 --> 00:51:38,800
Bir aile ise ilişkilerini çözmek.

641
00:51:39,880 --> 00:51:41,080
Onları buraya koyun.

642
00:51:42,160 --> 00:51:44,720
Saklı bir hazine gibi olur bu.

643
00:51:46,320 --> 00:51:49,800
Bu lahitle ve Ghareeb'in olduğu yerdekiyle
başlayacağız.

644
00:51:49,880 --> 00:51:53,720
Allah'ın rızasıyla, bismillah.

645
00:52:01,600 --> 00:52:03,520
Bize bilgi lazım, cisim değil.

646
00:52:07,360 --> 00:52:09,800
Zincir olun.

647
00:52:09,880 --> 00:52:10,840
Sen burada dur.

648
00:52:10,920 --> 00:52:13,560
Omzunun üzerinden taşı ve dışarı çıkar.

649
00:52:13,640 --> 00:52:16,160
Heykellerimiz, güzel duvarlarımız var.
Bu yeter bize.

650
00:52:16,240 --> 00:52:19,800
Ama duvarında yazan
bazı gizemleri çözmek için

651
00:52:20,840 --> 00:52:24,360
onun hakkında
daha fazla bilgiye ihtiyacımız var.

652
00:52:26,600 --> 00:52:29,680
Hayatında ne olduğunu anlamak için.

653
00:52:30,560 --> 00:52:32,120
Tüm parçaları toplayın.

654
00:52:33,360 --> 00:52:38,240
Önce girişe en yakın
ve en küçük iki lahit kazılacak.

655
00:52:39,160 --> 00:52:41,000
LAHİT 1 - LAHİT 2

656
00:52:41,120 --> 00:52:45,160
Ne kadar derin olduklarını
bilmek mümkün değil.

657
00:52:46,040 --> 00:52:47,880
Tüm kırıkları toplayın Ghareeb.

658
00:52:56,560 --> 00:52:59,520
Kazma çalışmaları sürerken
ve Ramazan yaklaşırken

659
00:52:59,600 --> 00:53:01,840
başka bir mezar arayışı da hızlanıyor.

660
00:53:07,320 --> 00:53:09,440
Bazen işçiler çalışırken…

661
00:53:15,680 --> 00:53:20,200
…sanki yüzyıllar öncesine dönüp
antik Mısır'a gitmişsiniz gibi geliyor.

662
00:53:25,440 --> 00:53:30,040
Eski Mısırlıların kullandığı
aynı malzemelerle çalışıyorsunuz.

663
00:53:37,960 --> 00:53:42,000
Bazen eski Mısırlıların kullandığı
aynı sepetleri buluyoruz.

664
00:53:52,760 --> 00:53:54,760
Bazen şu zamanda da kullandığımız

665
00:53:56,320 --> 00:53:59,200
küçük iskarpelanın benzerini buluyoruz.

666
00:54:02,120 --> 00:54:03,320
Bir devamlılık var.

667
00:54:03,880 --> 00:54:05,880
Hayat aynı yönde gidiyor.

668
00:54:15,240 --> 00:54:17,200
-Bay Ahmed!
-Efendim Osama?

669
00:54:17,280 --> 00:54:18,680
Burada bir şey var.

670
00:54:18,760 --> 00:54:19,600
Nedir?

671
00:54:24,800 --> 00:54:26,320
Evet!

672
00:54:27,240 --> 00:54:28,560
Tahta tabuta benziyor.

673
00:54:32,640 --> 00:54:35,480
Başı batıya bakıyor.

674
00:54:43,560 --> 00:54:47,640
Ayak kısmını çıkarıp
bu şekilde ilerleyelim.

675
00:54:47,720 --> 00:54:49,920
Osama, çok dikkatli olmalısın.

676
00:55:26,960 --> 00:55:29,920
Çok güzel bir şey. Harika bir tabut!

677
00:55:31,360 --> 00:55:34,000
Bu durumda bulduğumuz en iyi tabut.

678
00:55:51,400 --> 00:55:58,120
BOYALI KARTONAJ TABUT
MÖ 800 - 600 CİVARI

679
00:56:15,720 --> 00:56:19,400
Genel Sekreter görevimde
işimin bir parçası olarak

680
00:56:19,480 --> 00:56:23,080
Mısır'daki kazı alanlarının çoğuna
uğramam gerekiyor.

681
00:56:30,240 --> 00:56:32,760
Bu görev çok önemli bir bilim.

682
00:56:40,480 --> 00:56:43,800
Bir tabutu açmak. İçinde ne var?

683
00:56:48,480 --> 00:56:51,600
Bazen mumyalı ahşap bir tabut buluruz.

684
00:56:52,760 --> 00:56:54,840
Mükemmel bir şekilde korunmuş olur.

685
00:56:56,920 --> 00:56:58,520
Bazen hiçbir şey bulamayız.

686
00:57:00,280 --> 00:57:04,000
Tabutu eski Mısırlılar yapmış olsa da
içinde hiçbir şey olmaz.

687
00:57:06,240 --> 00:57:09,560
Yani içeride ne olduğundan
kimse emin olamaz.

688
00:57:11,160 --> 00:57:12,880
Yavaş.

689
00:57:45,160 --> 00:57:48,600
Mumyalama, görüntünüzü
olduğu gibi muhafaza etmeye çalışmaktır.

690
00:57:49,840 --> 00:57:51,160
Ne olmuş böyle Ashraf?

691
00:57:52,480 --> 00:57:53,960
Yanmış gibi görünüyor.

692
00:57:54,840 --> 00:57:58,280
Mısırlılar insanların burnuna
bir şey sokup

693
00:57:58,360 --> 00:58:02,360
beyne ulaşmak için
oradaki kemiği kırar ve beyni çıkarır.

694
00:58:02,920 --> 00:58:05,520
Sonrasında sol tarafta bir kesik açıp

695
00:58:05,600 --> 00:58:07,320
iç organlarını çıkarır.

696
00:58:07,400 --> 00:58:10,920
Karaciğeri, akciğerleri,
mideyi ve bağırsakları çıkarırlar.

697
00:58:12,840 --> 00:58:16,920
Tüm iç organlar çıkarıldıktan sonra

698
00:58:17,640 --> 00:58:19,200
ceset natronla kurutulur.

699
00:58:19,280 --> 00:58:21,840
Natron, karbonat ve tuzun birleşimidir.

700
00:58:23,200 --> 00:58:24,880
Neden yanmış gibi görünüyor?

701
00:58:27,200 --> 00:58:31,640
Bunun sebebi
mumyalamada kullanılan natron olabilir.

702
00:58:32,160 --> 00:58:33,920
Yani bir çeşit…

703
00:58:34,960 --> 00:58:37,280
…kimyasal reaksiyon mu olmuş?

704
00:58:38,360 --> 00:58:42,200
Sonra da keten bandajla sarmaya başlarlar.

705
00:58:42,800 --> 00:58:44,360
Bir kadın sanırım.

706
00:58:45,960 --> 00:58:49,920
Sonrasında efsunlar okunur,
dualar edilir ve tütsüler yakılır.

707
00:58:50,000 --> 00:58:52,920
Alt kısmı o kadar kötü etkilenmemiş.
Keten sağlam.

708
00:58:54,000 --> 00:58:58,920
Bunların hepsi insanı
dünyevi bir canlıdan kutsal bir varlığa

709
00:58:59,000 --> 00:59:00,200
dönüştürmek içindir.

710
00:59:05,560 --> 00:59:07,640
Dünyadaki hayat son bulmuş olur.

711
00:59:10,480 --> 00:59:13,080
Ama ahiretteki hayatın da başlangıcıdır.

712
00:59:33,960 --> 00:59:38,400
Cesedi mumyalama fikrinin Osiris
ve Isis hikayesinden etkilendiği söylenir.

713
00:59:41,280 --> 00:59:46,200
Eski Mısırlıların ölülerine
muamele şekillerini derinden etkilemiş.

714
00:59:49,000 --> 00:59:50,840
Isis ve Osiris kardeşmiş.

715
00:59:53,760 --> 00:59:55,800
Osiris dünyayı yönetiyormuş.

716
00:59:57,160 --> 01:00:02,400
Ta ki erkek kardeşi Seth onu öldürüp
parçalarını Mısır topraklarına yayana dek.

717
01:00:03,640 --> 01:00:04,880
Isis bir sihirbazmış.

718
01:00:05,600 --> 01:00:07,800
Mısır'ı dolaşıp
kardeşinin parçalarını toplamış

719
01:00:07,880 --> 01:00:10,880
ve ilk mumyalama adımı olarak
ketenle birleştirmiş.

720
01:00:12,400 --> 01:00:16,280
Bu sayede onu hayata döndürmüş

721
01:00:17,920 --> 01:00:19,560
ve oğulları Horus doğmuş.

722
01:00:20,520 --> 01:00:23,440
Horus,
babasının cinayetinin intikamını alma

723
01:00:24,360 --> 01:00:26,880
ve dünyanın kralı olarak
Mısır'ı yönetme aşkıyla büyüdü.

724
01:00:27,760 --> 01:00:30,280
Osiris yeraltı dünyasının kralı,

725
01:00:31,720 --> 01:00:33,520
ölüm ve diriliş tanrısı olmuş.

726
01:00:43,880 --> 01:00:46,840
Ölümü aşmak için
mumyalama gücüne olan bu inanç

727
01:00:49,360 --> 01:00:52,680
eski Mısır inancının temelinde yatıyordu.

728
01:01:14,200 --> 01:01:16,880
Doktor Mohammad'e
"Ustabaşı çağırıyor." deyin.

729
01:01:20,480 --> 01:01:21,320
Bay Ahmed!

730
01:01:33,000 --> 01:01:35,440
Lahdin tabanına kadar ulaştılar.

731
01:01:36,000 --> 01:01:38,120
Ama durum çok kötü.

732
01:01:39,280 --> 01:01:42,240
Neden bilmiyorum ama lahit büyük.

733
01:01:42,320 --> 01:01:44,000
Bir metreye bir metre kadar.

734
01:01:46,400 --> 01:01:49,760
Genelde
bu ölçülerdeki lahitler derinlere iner.

735
01:01:49,840 --> 01:01:52,960
Yerin altı, yedi metre altına kadar.

736
01:01:53,600 --> 01:01:57,920
Ama maalesef bunun işi hemen bitti.

737
01:01:58,600 --> 01:02:01,960
Nedenini bilmiyoruz.
Ayrıca çanak çömlek parçalarından

738
01:02:03,520 --> 01:02:05,640
kalanları da bulmuşlar.

739
01:02:06,440 --> 01:02:08,280
-Hepsi oradan mı geldi?
-Evet.

740
01:02:08,360 --> 01:02:10,720
-Bu kemikler de mi?
-Evet, kemik de.

741
01:02:13,360 --> 01:02:16,480
Lahdin sonunu getirdiler. Durum kötü.

742
01:02:19,280 --> 01:02:21,560
Bak patron, tam bir hayal kırıklığı.

743
01:02:22,960 --> 01:02:25,800
Lahdin dibine hemen geldik.

744
01:02:25,880 --> 01:02:29,280
Sadece 60 santim derinliğinde. O kadar.

745
01:02:30,160 --> 01:02:31,280
LAHİT 1 - LAHİT  2

746
01:02:31,360 --> 01:02:38,240
Lahit 2 tamamlandı
ama Lahit 1'de ilerleme devam ediyor.

747
01:02:53,320 --> 01:02:55,440
Ben Ghareeb Ali Mohammed Abushousha.

748
01:02:57,240 --> 01:02:59,320
Kazıcı olarak çalışıyorum.

749
01:03:06,800 --> 01:03:11,040
Uzun zamandır burada çalışıyorum.
Babam da benden önce burada çalışmış.

750
01:03:12,120 --> 01:03:15,080
30, 40… belki 50 yıl önce.

751
01:03:21,040 --> 01:03:24,640
Çalışırken aklımı sadece
önümde duran şeye odaklarım.

752
01:03:26,080 --> 01:03:29,880
Öyle dikkatsizce kazmam, hayır.

753
01:03:31,360 --> 01:03:33,480
Çapayı tutarken

754
01:03:33,560 --> 01:03:35,400
mantıklı davranmalısınız.

755
01:03:37,280 --> 01:03:40,200
Bir şey mi bulacaksınız?
Hazırlıklı olmalısınız.

756
01:03:40,280 --> 01:03:45,200
Bir mumyaya, bir kemiğe
bir şeyin parçasına rastlayabilirsiniz.

757
01:03:45,280 --> 01:03:47,120
Buna hazır olmalısınız.

758
01:03:48,640 --> 01:03:51,120
Bir acemi olsa o şeyi kırar.

759
01:03:53,120 --> 01:03:53,960
Mahmoud!

760
01:03:55,680 --> 01:03:56,880
Mahmoud, buraya gel!

761
01:04:08,280 --> 01:04:10,080
Şuraya otur Mahmoud, otur.

762
01:04:12,240 --> 01:04:13,800
Yanıma otur. Biraz çay iç.

763
01:04:16,160 --> 01:04:17,600
Bu, benim oğlum Mahmoud.

764
01:04:19,000 --> 01:04:21,840
Yol yordam öğrensin diye getirdim buraya.

765
01:04:24,800 --> 01:04:28,640
Ustabaşı onun çalışmasını istediğinde
tecrübeli olacak böylece.

766
01:04:33,040 --> 01:04:37,640
Evde kalırsa hiçbir şey öğrenmez.

767
01:04:37,720 --> 01:04:40,880
Ben de mutlu olmam.

768
01:04:44,360 --> 01:04:46,720
Burada benimle olması beni mutlu ediyor.

769
01:05:05,960 --> 01:05:07,280
Ne görüyorsun?

770
01:05:07,360 --> 01:05:10,920
Sanırım burada bir duvar var,
kerpiç bir duvar.

771
01:05:11,520 --> 01:05:12,600
Hangi tarafta?

772
01:05:12,680 --> 01:05:14,920
Doğu tarafında.

773
01:05:15,000 --> 01:05:17,560
-Doğu tarafı mı?
-Doğu biraz tuhaf değil mi?

774
01:05:18,080 --> 01:05:19,240
Batı olmalıydı.

775
01:05:20,120 --> 01:05:22,840
-Şaka mı yapıyorsun Ghareeb?
-Yeminle ciddiyim.

776
01:05:24,080 --> 01:05:27,000
Dikkatli ol.
İyi görmemesi beni endişelendiriyor.

777
01:05:27,080 --> 01:05:28,080
Ona güvenmiyorum!

778
01:05:29,320 --> 01:05:30,680
Dikkatli ol, dikkat et.

779
01:05:30,760 --> 01:05:33,040
Beni boşa gaza getiriyorsan Ghareeb…

780
01:05:34,760 --> 01:05:35,720
Her şey yolunda.

781
01:05:48,640 --> 01:05:49,560
İnanılmaz!

782
01:05:51,040 --> 01:05:52,560
Gerçekten bir duvar var.

783
01:05:53,280 --> 01:05:55,520
Wahtye'nin mezarındaki duvar gibi.

784
01:05:55,600 --> 01:05:57,800
Dediğim şey doğru muymuş yani?

785
01:05:57,880 --> 01:06:00,000
Evet. Sana büyük bir ödülüm olacak!

786
01:06:00,080 --> 01:06:00,920
Peki.

787
01:06:05,000 --> 01:06:07,360
-Tahtadan bir şey var.
-Ne?

788
01:06:07,440 --> 01:06:09,760
Tahtadan bir şey çıkmaya başladı.

789
01:06:10,360 --> 01:06:13,160
Yaklaşık üç santimlik ahşap bir şey.

790
01:06:33,800 --> 01:06:35,280
Şu anda görebildiğim şey…

791
01:06:36,520 --> 01:06:37,360
…bir kapak.

792
01:06:40,560 --> 01:06:46,040
4000 yıldan eski bir şeyi çıkarmak
harika bir his.

793
01:06:47,880 --> 01:06:51,280
Onu kapatan eski Mısırlı'dan sonra
dokunan ilk kişi olmak.

794
01:06:53,120 --> 01:06:55,440
O elin sana ait olması
gerçekten olağanüstü bir şey.

795
01:06:58,200 --> 01:06:59,640
Bu kadar iyi kapatılması tuhaf!

796
01:07:00,400 --> 01:07:02,200
Bunu kapatan kişi şöyle demiş:

797
01:07:02,280 --> 01:07:05,600
"Kimse yaklaşmasın,
yanından bile geçmesin."

798
01:07:10,800 --> 01:07:12,760
Selamünaleyküm!

799
01:07:12,840 --> 01:07:14,760
Nasıl gidiyor?

800
01:07:15,240 --> 01:07:17,080
Her şey yolunda çok şükür.

801
01:07:17,920 --> 01:07:23,320
-Hamada kahramanca bir iş çıkarıyor.
-Bu alan dar, sıcak ve berbat ötesi!

802
01:07:24,400 --> 01:07:27,640
Ama blokajı açacak
ilk kişi sen olacaksın Hamada, hadi!

803
01:07:27,720 --> 01:07:29,480
Açıkçası tek tesellim bu.

804
01:07:36,680 --> 01:07:38,840
Bir baksana Hamada. Nedir o?

805
01:07:38,920 --> 01:07:40,720
Çamur falan mı?

806
01:07:40,800 --> 01:07:41,840
Evet, çamur.

807
01:07:42,520 --> 01:07:43,840
Su yüzünden.

808
01:07:44,720 --> 01:07:47,120
Yağmur tavan çatlaklarından sızdığında

809
01:07:47,200 --> 01:07:50,720
toz toprak da getiriyor,
o da tabutun içine doluyor.

810
01:07:51,920 --> 01:07:55,000
O zaman da tek parça hâline çıkarmak
imkânsızlaşıyor.

811
01:07:55,920 --> 01:07:57,880
Öyle olmayacak, bütün çıkacak.

812
01:07:57,960 --> 01:08:00,640
Mümkün değil! Önce soldaki bloku getir.

813
01:08:00,720 --> 01:08:02,880
-Şunu mu?
-Kendine yer açmış olursun.

814
01:08:02,960 --> 01:08:04,200
Evet.

815
01:08:12,800 --> 01:08:15,200
Ona dokunmamanı söylemiştim.

816
01:08:15,280 --> 01:08:17,800
Hiçbir şeye dokunmadım. Yaklaşmadım bile!

817
01:08:27,520 --> 01:08:30,800
Bakın, önünde beton duvar var.

818
01:08:31,760 --> 01:08:34,200
Boşluğu doldurduktan sonra sıkıştırılmış.

819
01:08:34,280 --> 01:08:36,200
Her şey sapasağlam patron.

820
01:08:36,280 --> 01:08:39,200
Tabut çamur dolu ve sıkıca istiflenmiş.

821
01:08:42,160 --> 01:08:45,440
-Ve içinde bir iskelet var!
-Şükürler olsun!

822
01:08:46,000 --> 01:08:47,360
Kemikleri toplayacağım.

823
01:08:48,000 --> 01:08:49,080
İnanılmaz…

824
01:08:50,000 --> 01:08:53,720
Onun hakkında bir şey öğrenmek için
uzun zamandır bekliyoruz.

825
01:08:55,480 --> 01:08:56,360
Tahtayı uzat.

826
01:09:04,720 --> 01:09:06,720
Bakın, sadece 32 cm.

827
01:09:07,360 --> 01:09:09,360
Küçük bir çocuk için olmalı.

828
01:09:11,440 --> 01:09:12,280
Doktor!

829
01:09:15,640 --> 01:09:16,920
Şuna bak.

830
01:09:17,000 --> 01:09:17,840
Azı dişi.

831
01:09:22,840 --> 01:09:28,520
Kazı alanında çalışmak…
Doğal olarak marazi bir yer.

832
01:09:29,560 --> 01:09:30,400
Onlar diş.

833
01:09:31,640 --> 01:09:34,760
-Ölülerin dünyasına giriyorsunuz.
-Çürümüş hatta.

834
01:09:36,120 --> 01:09:38,120
Özellikle de çocuk mezarları.

835
01:09:38,200 --> 01:09:41,600
Yani bir çocuğun
kalıntılarını görünce kalbim acıyor.

836
01:09:42,160 --> 01:09:45,360
Bu dişler aşağıdaki mumyaya ait.

837
01:09:45,440 --> 01:09:47,200
Azı dişleri ama çok küçükler.

838
01:09:47,840 --> 01:09:48,840
Kaç yaşında?

839
01:09:48,920 --> 01:09:51,600
Daha çok 14 15 gibi bir şey.

840
01:09:53,680 --> 01:09:55,040
Çocuk olduğunu düşündük

841
01:09:56,360 --> 01:09:59,360
ama yalnızca bir tane değil.
Birden fazla çocuk var.

842
01:09:59,960 --> 01:10:01,560
Bütün kemikleri toplayıp

843
01:10:01,640 --> 01:10:05,760
bu kemikleri bizim için araştıran
antropolojiste sorarız.

844
01:10:44,480 --> 01:10:47,080
Her kemik parçası bir şey söyleyebilir.

845
01:10:50,240 --> 01:10:51,800
Sadece ölüm şeklini değil.

846
01:10:54,080 --> 01:10:57,120
Hayatlarının hikâyeleri daha ilginçtir.

847
01:10:58,560 --> 01:10:59,560
Nasıl yaşamışlar?

848
01:11:00,080 --> 01:11:01,560
Beş etti…

849
01:11:02,200 --> 01:11:05,080
Sağlıklı mıydı? Mutlu muydu?

850
01:11:06,880 --> 01:11:07,960
Mutsuz muydu?

851
01:11:09,680 --> 01:11:12,840
Sırf kemikler üzerinden anlaşılabilir.

852
01:11:17,080 --> 01:11:18,840
Benim adım Amira Shaheen.

853
01:11:18,920 --> 01:11:23,480
Kahire Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde
romatoloji profesörüyüm.

854
01:11:25,400 --> 01:11:28,160
Ve burada farklı keşiflerde bulunan

855
01:11:28,240 --> 01:11:31,560
kemikleri incelemek için çalışıyorum.

856
01:11:34,480 --> 01:11:38,480
Bunu yere serip
parçaları üzerinden inceleme yapacağım.

857
01:11:42,800 --> 01:11:45,440
Doktor Sabry gelmemi istediğinde,

858
01:11:46,080 --> 01:11:48,400
çocuklara ait küçük kemikler var, dedi.

859
01:11:48,480 --> 01:11:50,800
Kaç tane olduğunu bilmiyoruz. İşte bu.

860
01:11:52,520 --> 01:11:55,920
Kaç kişi olduklarını bulmamız mühim

861
01:11:56,000 --> 01:12:00,760
ve kemiklerin ortak özelliklerini
veya farklı yönlerini öğrenmek istiyoruz.

862
01:12:06,440 --> 01:12:09,000
Öncelikle "Esselamünaleyküm." derim.

863
01:12:10,320 --> 01:12:15,680
Kendimi, önümde oturan
birine tanıtıyor gibi hissederim.

864
01:12:17,400 --> 01:12:20,200
Erkek veya kadın,
parçalar hâlinde olsalar bile.

865
01:12:21,440 --> 01:12:24,600
Bu küçük parçalar, bu…

866
01:12:24,680 --> 01:12:28,800
Bir arkadaşıma da yaklaştığım gibi aynı.

867
01:12:28,880 --> 01:12:32,240
Bu, sağ humerus. Buraya koyayım.

868
01:12:39,160 --> 01:12:43,480
Nasıl olur bilmem ama kemiklerden
o hissi alabiliyorum. Hissedilebiliyor.

869
01:12:46,800 --> 01:12:50,120
Bu, içlerinden birinin köprücük kemiği.

870
01:12:56,480 --> 01:13:01,000
Kapıya en yakın lahitte
iki genç çocuğun kemiği vardı.

871
01:13:03,960 --> 01:13:07,240
Bir bu kuyruk sokumu var,
diğeri daha geniş.

872
01:13:08,240 --> 01:13:12,160
Ama ikisi de henüz birleşmemiş değil.

873
01:13:12,640 --> 01:13:14,560
Biri 20 yaşından küçüktü

874
01:13:14,640 --> 01:13:17,880
ve diğeri de 18 yaşından küçüktü.

875
01:13:18,440 --> 01:13:20,160
Boyutlarını karşılaştırsam

876
01:13:20,240 --> 01:13:25,600
Bence bu kemikler
18 ila 20 yaş arasındakine ait.

877
01:13:27,720 --> 01:13:30,080
Evet, daha genç olan da bu.

878
01:13:32,720 --> 01:13:35,200
Ve kemik parçaları vardı.

879
01:13:35,280 --> 01:13:40,120
Muhtemelen daha genç birine ait,
altı yaşında altında birine olabilir.

880
01:13:41,320 --> 01:13:42,320
Servikal…

881
01:13:44,280 --> 01:13:45,480
İlkinin.

882
01:13:51,480 --> 01:13:56,280
İçinde üç iskelet olan bir kutu buldum.

883
01:13:56,360 --> 01:14:00,040
Bu ailede garip bir durum yaşanmış.

884
01:14:00,120 --> 01:14:03,640
Üç çocukları da aynı anda ölmüş.

885
01:14:05,920 --> 01:14:07,120
Burada ne oldu?

886
01:14:23,200 --> 01:14:25,560
Mezardaki kabartmaya göre

887
01:14:26,240 --> 01:14:30,080
Wahtye, annesi, karısı
ve dört çocuğu bulunuyor.

888
01:14:31,800 --> 01:14:33,560
Şu an üç çocuğu bulduk.

889
01:14:34,840 --> 01:14:38,000
Ailenin diğer kısmını aramaya başladık.

890
01:14:38,080 --> 01:14:40,880
Pekâlâ, bu lahit bitti.

891
01:14:40,960 --> 01:14:44,840
Artık işçilerin burada çalışması
daha kolay olacak.

892
01:14:45,440 --> 01:14:48,280
Hadi Hashem, bu lahitte çalışacağız.

893
01:14:53,160 --> 01:14:57,960
LAHİT 1 - LAHİT 2 - LAHİT 3

894
01:15:18,840 --> 01:15:23,320
RAMAZAN'A ÜÇ HAFTA KALA

895
01:15:28,680 --> 01:15:29,720
Ne buldunuz?

896
01:15:30,520 --> 01:15:32,000
Çok güzel.

897
01:15:32,760 --> 01:15:33,840
Bu güzellik de ne?

898
01:15:35,680 --> 01:15:39,760
Bütün bir mezar.
Geç dönemde, MÖ 600 gibi.

899
01:15:39,840 --> 01:15:41,760
2600 yıldan eski.

900
01:15:42,360 --> 01:15:44,800
Gördüğünüz gibi kemikler çökmüş.

901
01:15:45,440 --> 01:15:48,240
Yine de ahiret için yanında eşyası var.

902
01:15:50,480 --> 01:15:52,000
Kutu mu o Bay Ahmed?

903
01:15:52,640 --> 01:15:55,120
Evet! Çok güzel bir kutu Ustabaşı Mustafa.

904
01:15:55,760 --> 01:15:57,680
Bu eşsiz bir parça Bay Ahmed.

905
01:16:05,280 --> 01:16:07,320
Bu bir oyun mu Bay Ahmed?

906
01:16:07,400 --> 01:16:09,880
Evet, senet.
Biraz satranca benzer bir şey.

907
01:16:11,120 --> 01:16:13,200
Satranç oynayacak kadar klaslarmış.

908
01:16:17,480 --> 01:16:19,080
İçine bak.

909
01:16:19,760 --> 01:16:20,960
Kemik bu.

910
01:16:21,040 --> 01:16:23,240
Oyunda bir işlevi olmalı.

911
01:16:27,160 --> 01:16:30,160
Onları böyle koyup
birlikte oynayabiliriz Bay Ahmed.

912
01:16:31,960 --> 01:16:36,800
Bizim zamanımızdaki
satranç gibi oynanacak bir oyun bu.

913
01:16:36,880 --> 01:16:38,680
Eskilerde buna senet denirdi.

914
01:16:39,480 --> 01:16:42,080
Nasıl oynanacağını tam bilmiyorum.

915
01:16:42,160 --> 01:16:47,160
Anlamıyorum çünkü burada 20 tane kare var.

916
01:16:47,240 --> 01:16:48,640
Bunda da 30 tane var.

917
01:16:48,720 --> 01:16:50,560
Nasıl oynanacağını anlamadım.

918
01:16:54,720 --> 01:17:00,360
…14, 15, 17, 19.

919
01:17:00,440 --> 01:17:02,080
Bunlar kemik.

920
01:17:02,160 --> 01:17:03,520
Omurlara benziyorlar.

921
01:17:03,600 --> 01:17:05,840
Kemikler nereye konuyor?

922
01:17:06,400 --> 01:17:10,080
-Bilmiyorum.
-Kimse nasıl dizeceğini bilmiyor.

923
01:17:12,000 --> 01:17:14,000
Hepsini yan yana koy işte.

924
01:17:22,160 --> 01:17:28,960
KİLDEN VE KEMİKTEN SENET TAKIMI
MÖ 600 CİVARI

925
01:17:38,720 --> 01:17:39,760
Bay Sabry!

926
01:17:41,840 --> 01:17:42,840
Ne oldu Osama?

927
01:17:44,000 --> 01:17:46,320
Ustabaşı, kayalıklarda bir delik var!

928
01:17:46,400 --> 01:17:47,360
Bay Sabry!

929
01:18:16,200 --> 01:18:17,880
Feneriniz var mı?

930
01:18:19,200 --> 01:18:20,560
Mahdi, el feneri getir!

931
01:18:22,640 --> 01:18:23,920
Çabuk Mahdi!

932
01:18:40,880 --> 01:18:42,040
Bir kafatası var.

933
01:18:43,000 --> 01:18:45,240
İki üç kafatası var.

934
01:18:46,000 --> 01:18:49,440
Görünüşe göre içeride bir sürü mezar var.

935
01:18:49,520 --> 01:18:50,640
Bir bakayım patron.

936
01:18:57,840 --> 01:19:01,120
Bak, burada güzel bir şey var.

937
01:19:02,160 --> 01:19:03,000
Nerede?

938
01:19:03,520 --> 01:19:05,280
İşte orada! Bak, gördün mü?

939
01:19:05,360 --> 01:19:06,240
Orada!

940
01:19:14,920 --> 01:19:19,120
Üç metrelik bir oyuğa benziyor.

941
01:19:19,920 --> 01:19:20,880
Bence

942
01:19:21,960 --> 01:19:26,400
bu oyuk
MÖ 13. veya 12. yüzyıl civarından kalma.

943
01:19:29,840 --> 01:19:34,280
Şimdi bu oyuğun
girişini görmek için temizlik yapacağız.

944
01:19:34,360 --> 01:19:36,000
Çünkü bu bölgede olmalı.

945
01:19:41,760 --> 01:19:43,480
İndirin hepsini.

946
01:19:46,800 --> 01:19:48,120
Ver elini Osama.

947
01:19:53,640 --> 01:19:55,200
Çok güzel Doktor Mohammad!

948
01:19:58,920 --> 01:20:01,200
Yol açın.

949
01:20:02,960 --> 01:20:04,160
Mezar odası bu.

950
01:20:05,400 --> 01:20:08,120
İçinde ahşap tabutlar bulduk.

951
01:20:11,440 --> 01:20:12,640
Bir miktar da kemik.

952
01:20:15,200 --> 01:20:18,680
Sanırım burada
başka bir giriş var Doktor Mohammad.

953
01:20:21,000 --> 01:20:23,240
Onların yanında bir delik daha bulduk.

954
01:20:24,560 --> 01:20:26,000
Burada büyük boşluk var.

955
01:20:28,000 --> 01:20:31,440
Doktor Mostafa geldi
ve tahta tabutu bulmakla başladık.

956
01:20:34,520 --> 01:20:36,360
Başlayalım! Bir, iki, üç!

957
01:20:37,000 --> 01:20:38,240
Kaldır Hamada!

958
01:20:48,720 --> 01:20:50,440
Renkleri çok güzel, maşallah.

959
01:20:55,840 --> 01:20:58,960
Gücünüzü iyice toplayın!
Canınızı dişinize takın!

960
01:20:59,040 --> 01:21:00,320
Derhâl götürün!

961
01:21:00,400 --> 01:21:02,520
Hadi, kaldır! Kaldır oğlum, kaldır!

962
01:21:03,200 --> 01:21:04,560
Yavaş, yavaş!

963
01:21:08,960 --> 01:21:10,200
Yanlarından ayrılma Ashraf!

964
01:21:26,440 --> 01:21:29,400
Bunlar hem benim
hem de Sakkara için eşsiz bir şey.

965
01:21:30,560 --> 01:21:31,520
Bazı görevlerde

966
01:21:31,600 --> 01:21:34,760
bir, iki veya üç ay çalışırsınız
ama bir şey bulunmaz.

967
01:21:34,840 --> 01:21:39,160
Ama burada bugün gördüğünüz gibi
her 30 saniyede bir yeni bir şey bulduk.

968
01:21:39,240 --> 01:21:43,440
Geçen nisan ayından bu nisan ayına,
bir yıl içinde

969
01:21:43,520 --> 01:21:45,520
üç tane depomuz bir sürü şaheserle

970
01:21:45,600 --> 01:21:49,400
tıka basa dolu. Ayrıca
laboratuvarda Doktor Ashraf'la olandan da

971
01:21:49,480 --> 01:21:52,120
bir sürü kutu şaheser çıkacak.

972
01:21:53,240 --> 01:21:56,760
Bunların hepsi de Sakkara'da
bizim kazı alanımızda bulundu.

973
01:22:00,240 --> 01:22:07,160
OYMALI AHŞAP TABUT
MÇ 1295 - 1186 CİVARI

974
01:22:13,720 --> 01:22:17,640
Lahit 3, iki metre derinliğe ulaştı.

975
01:22:17,720 --> 01:22:19,920
-Doktor Mohammad?
-Efendim?

976
01:22:22,640 --> 01:22:24,400
Burada kemikler var.

977
01:22:26,880 --> 01:22:28,080
-O ne?
-Bir kafatası.

978
01:22:29,920 --> 01:22:33,840
Tek başına bir kafatası mı?
Bir gömünün parçası değil mi?

979
01:22:36,280 --> 01:22:38,760
Tamam, bak Osama. Yakala şunu!

980
01:22:40,000 --> 01:22:41,400
Dikkat et Osama.

981
01:22:48,520 --> 01:22:50,160
Bir kafa var…

982
01:22:50,920 --> 01:22:52,680
-Kafatası mı?
-Kafatası, evet.

983
01:22:52,760 --> 01:22:54,920
Tüm kemikler bu köşede yığılmış.

984
01:22:55,800 --> 01:22:58,120
Bence birden fazla kişi var.

985
01:23:00,680 --> 01:23:03,040
Bu lahit bizim için tuhaf oldu.

986
01:23:03,920 --> 01:23:07,440
Bu lahitte bir mezar odası bulamadık.

987
01:23:08,520 --> 01:23:10,760
İki metreden sonra durdu.

988
01:23:12,000 --> 01:23:14,720
Ama iki iskeletin kalıntılarını bulduk.

989
01:23:18,520 --> 01:23:22,000
Ayakta durmuş gibi
görünüyor çünkü kemikler

990
01:23:22,640 --> 01:23:24,160
baştan aşağı gidiyor.

991
01:23:24,880 --> 01:23:29,120
Ters çevrilmiş şeyler var
ama onlar da küçük.

992
01:23:30,480 --> 01:23:32,640
Neden bu insanlar böyle gömülmüş?

993
01:23:34,920 --> 01:23:37,520
Neden her biri için tabut yapmamışlar?

994
01:23:38,720 --> 01:23:42,840
Bence bu lahde aceleyle gömülmüşler.

995
01:23:46,960 --> 01:23:49,360
Burası tıkış tıkış.

996
01:23:51,760 --> 01:23:55,120
Wahtye'nin ailesine
bir şey olmuş olabilir.

997
01:24:17,000 --> 01:24:18,960
Glabellaya bakarsak…

998
01:24:21,920 --> 01:24:23,480
Düzgün,

999
01:24:23,560 --> 01:24:24,400
çıkıntılı…

1000
01:24:25,240 --> 01:24:26,360
…değil.

1001
01:24:26,440 --> 01:24:27,840
Demek ki bir kadın.

1002
01:24:30,360 --> 01:24:32,280
Büyük ihtimalle güzel bir hanım.

1003
01:24:33,640 --> 01:24:35,320
Henüz yaşını bilmiyoruz.

1004
01:24:37,840 --> 01:24:43,920
Ortadaki lahitten tamamen harap olmuş
bir torba kemik daha çıkmış.

1005
01:24:44,560 --> 01:24:46,160
Hepsi de çamurla kaplı.

1006
01:24:49,280 --> 01:24:50,600
Çok hassas.

1007
01:24:52,280 --> 01:24:56,520
Bu çene kemiği ön tarafa itilmiş.

1008
01:24:56,600 --> 01:24:59,360
Sanırım çamurun etkisi yüzünden.

1009
01:25:02,040 --> 01:25:06,000
Yaşını görmek için dişleri temizlemeliyiz.

1010
01:25:07,120 --> 01:25:09,480
Yaşlı bir kadının kafatasını buldum.

1011
01:25:10,160 --> 01:25:11,480
Yaşı 55'ten fazla.

1012
01:25:13,080 --> 01:25:19,800
Bu kadının nasıl öldüğüne dair
bir şey bulmaya çalışıyorum.

1013
01:25:20,440 --> 01:25:24,400
Yaşlı kadının çene kemiğinde
bir şişlik vardı.

1014
01:25:24,480 --> 01:25:27,360
Çene kemiğinin iç tarafında.

1015
01:25:27,880 --> 01:25:34,280
Kemik iç taraftan kist benzeri şişmişti.

1016
01:25:37,160 --> 01:25:40,080
Sanırım çamurun çoğunu çıkardım.

1017
01:25:41,640 --> 01:25:45,680
Onu bulduğumuz için şanslıyız
çünkü kemik korkunç bir durumdaydı.

1018
01:25:50,240 --> 01:25:51,200
Burada değil.

1019
01:26:01,880 --> 01:26:03,240
Bu başka biri.

1020
01:26:05,240 --> 01:26:06,200
Aynı değiller.

1021
01:26:07,680 --> 01:26:09,360
Genç, çok genç.

1022
01:26:10,360 --> 01:26:11,280
Küçük biri.

1023
01:26:13,800 --> 01:26:15,240
Hayır, burası sağ şakak.

1024
01:26:19,560 --> 01:26:21,240
Bence burada üç kişi var.

1025
01:26:26,680 --> 01:26:28,600
Bence bu yetişkin bir kadının

1026
01:26:30,680 --> 01:26:32,160
çene kemiği.

1027
01:26:32,240 --> 01:26:35,080
Bu oyukta iki kadın ve bir çocuk varmış.

1028
01:26:40,280 --> 01:26:44,720
Yaşlı bir kadın, genç bir kadın
ve bir çocuk diye düşünüyorum.

1029
01:27:09,240 --> 01:27:10,600
Üç numaralı lahitte mi?

1030
01:27:11,440 --> 01:27:12,760
-İki kadın.
-İki kadın.

1031
01:27:14,520 --> 01:27:15,480
Kaç yaşlarında?

1032
01:27:16,280 --> 01:27:17,480
Biri 50'nin üzerinde.

1033
01:27:18,720 --> 01:27:20,040
Muhtemelen annesidir o zaman.

1034
01:27:21,760 --> 01:27:23,120
Diğeri de

1035
01:27:23,200 --> 01:27:26,280
dişlerindeki aşınmadan
30'larında diyebiliriz.

1036
01:27:26,760 --> 01:27:28,040
Karısı olabilir.

1037
01:27:29,720 --> 01:27:30,560
Tamam Doktor.

1038
01:27:31,320 --> 01:27:32,960
Başka bir şey var mı?

1039
01:27:33,040 --> 01:27:34,960
Evet, bir çocuğun kemikleri.

1040
01:27:35,040 --> 01:27:37,120
Yaşı pek net değil.

1041
01:27:37,200 --> 01:27:39,440
Çocuk kemikleri, yaşı belli değil.

1042
01:27:40,320 --> 01:27:42,480
Dördüncü bir çocuk mu var?

1043
01:27:42,560 --> 01:27:43,480
Olabilir.

1044
01:27:44,640 --> 01:27:46,520
Ahmed, dört çocuk varmış.

1045
01:27:46,600 --> 01:27:49,160
-Duvarlarda dört tane mi var?
-Evet.

1046
01:27:51,040 --> 01:27:53,000
Üç oğlan ve bir kız.

1047
01:27:58,400 --> 01:28:00,640
Üç oğlan o lahdin içinde olabilir.

1048
01:28:00,720 --> 01:28:02,720
Burada da kızla beraber iki hanım.

1049
01:28:03,760 --> 01:28:08,320
Kadınları birlikte mi gömmüşler yani?
Annesiyle kızı ve karısı.

1050
01:28:08,400 --> 01:28:09,520
İyi bir teori.

1051
01:28:14,800 --> 01:28:17,840
Ailesi yan yana yatıyor.

1052
01:28:21,200 --> 01:28:24,640
Yaşlarına ve kemiklerin durumuna bakılırsa

1053
01:28:24,720 --> 01:28:26,960
tüm bu insanların ölümlerinin

1054
01:28:27,040 --> 01:28:31,200
bir şekilde bağlantılı
olduğuna dair şüphelerimiz var.

1055
01:28:45,560 --> 01:28:47,960
Wahtye'nin hayatı çok karmaşıktı.

1056
01:28:50,440 --> 01:28:52,120
Ailesine ne oldu?

1057
01:28:53,920 --> 01:28:56,800
Aynı anda mı öldüler? Yoksa tek tek mi?

1058
01:29:00,640 --> 01:29:03,400
Neden bu kadar erken öldüler?

1059
01:29:09,720 --> 01:29:11,280
Kendimi düşünemiyorum.

1060
01:29:13,040 --> 01:29:13,880
Çok şanslıyım.

1061
01:29:14,840 --> 01:29:17,320
Üç kızım ve bir oğlum var.

1062
01:29:22,880 --> 01:29:24,520
En küçükleri Rawda.

1063
01:29:24,600 --> 01:29:26,680
Dört yaşında. Onu çok seviyorum.

1064
01:29:29,720 --> 01:29:32,800
Oğlumu veya kızlarımı kaybedersem…

1065
01:29:35,040 --> 01:29:37,120
Kendimi onun yerine koyuyorum da…

1066
01:29:38,160 --> 01:29:39,120
Aklım almıyor.

1067
01:29:43,280 --> 01:29:44,480
Çok üzücü bir şey.

1068
01:29:45,440 --> 01:29:47,120
Tüm aileni kaybetmek mi?

1069
01:29:48,120 --> 01:29:49,080
Korkunç bir şey.

1070
01:29:56,080 --> 01:30:00,960
RAMAZAN'A İKİ HAFTA KALA

1071
01:30:05,920 --> 01:30:11,600
Bence Wahtye'nin hayatının
son döneminde bir trajedi yaşanmış.

1072
01:30:13,800 --> 01:30:16,640
Ama nasıl? Şu anda bilmiyoruz.

1073
01:30:17,880 --> 01:30:19,680
Bulmacayı tamamlamadık daha.

1074
01:30:20,520 --> 01:30:22,800
Bunu çözmek için Wahyte'yi bulmalıyız.

1075
01:30:23,360 --> 01:30:25,760
Bakılacak tek bir yer kaldı.

1076
01:30:26,400 --> 01:30:28,360
LAHİT 1 - LAHİT 2 - LAHİT 3

1077
01:30:28,440 --> 01:30:31,160
LAHİT 4

1078
01:30:38,720 --> 01:30:40,240
Canınızı dişinize takın!

1079
01:30:40,320 --> 01:30:42,800
-Tamam Doktor!
-Hangi lahde girseniz nazar değdirdiniz!

1080
01:30:42,880 --> 01:30:46,080
Sabahları Kuran okumalısınız!

1081
01:30:47,040 --> 01:30:48,120
Ben okudum Doktor!

1082
01:30:48,200 --> 01:30:51,600
Göreceğiz. Ghareeb, seni severim
ama tüm işimize nazar değdiriyorsun!

1083
01:30:51,680 --> 01:30:54,640
Hayır Doktor! Ne diyeceğimi bilmiyorum.

1084
01:30:54,720 --> 01:30:59,200
-Adamlarına daha iyi baksaydın…
-Daha nasıl bakayım?

1085
01:30:59,280 --> 01:31:00,840
Onlara çikolata mı alayım?

1086
01:31:02,440 --> 01:31:05,120
Senin hakkından Allah gelir Mustafa.

1087
01:31:17,560 --> 01:31:19,760
Bakın Bay Sabry, kireç taşı harika!

1088
01:31:22,280 --> 01:31:25,600
Bu çatlak eski,
uzun zaman önce olmuş. Gördün mü?

1089
01:31:26,440 --> 01:31:28,520
Güzel bir taş heykelin üst kısmı.

1090
01:31:28,600 --> 01:31:29,760
Evet, çok güzel.

1091
01:31:29,840 --> 01:31:32,080
Peruk da muhteşem.

1092
01:31:32,160 --> 01:31:34,040
Detayları inanılmaz.

1093
01:31:35,560 --> 01:31:36,800
-Bay Ahmed.
-Merhaba patron!

1094
01:31:36,880 --> 01:31:39,240
-Bu güzellik de ne?
-Hemen seni çağırdım.

1095
01:31:39,320 --> 01:31:43,360
Birkaç gün önce
bulduğumuz kabartmaları biliyor musun?

1096
01:31:43,440 --> 01:31:44,400
Ramses'li olanlar mı?

1097
01:31:44,480 --> 01:31:46,720
Her şey tesadüf olamaz, değil mi?

1098
01:31:46,800 --> 01:31:48,960
Evet. Sanırım yukarıdaki şapelden.

1099
01:31:51,960 --> 01:31:56,560
Üç gün önce, Ramses döneminden kalma
Kral II. Ramses'in resimleri olan

1100
01:31:57,440 --> 01:32:00,480
çok güzel bir kabartma bulduk.

1101
01:32:00,560 --> 01:32:01,560
Çok açıktı.

1102
01:32:03,040 --> 01:32:07,480
Bugün de
yine Ramses tarzı olan bunu bulduk.

1103
01:32:08,680 --> 01:32:12,120
Bu, 3300 yıldan çok daha eski.

1104
01:32:13,120 --> 01:32:16,720
Bu adamın mezarı buraya yakın olmalı.

1105
01:32:16,800 --> 01:32:21,320
Belki de tepenin bu tarafındadır.
Şuradaki duvarın yanında,

1106
01:32:23,000 --> 01:32:24,440
Şurası kırılmış.

1107
01:32:25,760 --> 01:32:31,200
Merak ettim de Ahmed. Bulduğumuz
şu iki heykel parçasını hatırlıyor musun?

1108
01:32:31,280 --> 01:32:34,440
-İlk sezonda mı?
-Biri ilk, diğeri ikinci sezonda.

1109
01:32:35,560 --> 01:32:37,680
Buna uyarlar mı dersin?

1110
01:32:38,800 --> 01:32:40,240
Evet patron, umarım.

1111
01:33:10,240 --> 01:33:11,840
Esselamünaleyküm

1112
01:33:13,600 --> 01:33:17,200
Doktor Medhat,
geçen sezondaki heykeli hatırlıyor musun?

1113
01:33:19,160 --> 01:33:22,240
-Birkaç parçadan oluşan heykel mi?
-İki parça hâlinde.

1114
01:33:22,320 --> 01:33:23,680
-Onları birleştirdik!
-Öyle mi?

1115
01:33:24,520 --> 01:33:25,920
-Nerede?
-Gel, bir bak.

1116
01:33:29,200 --> 01:33:31,080
Şuradan… Allah razı olsun.

1117
01:33:31,160 --> 01:33:32,920
Şu parçaya bakabilir miyiz?

1118
01:33:33,480 --> 01:33:35,160
Getirin Bay Ahmed.

1119
01:33:36,200 --> 01:33:42,480
Bu parçayı geçen mayıs ayında
kazı alanının tepesinde bulduk.

1120
01:33:42,560 --> 01:33:45,960
Bunu da ekim ayında
dipteki bir şaftın tabanında bulduk.

1121
01:33:47,680 --> 01:33:48,880
Doktor Ashraf'a ver.

1122
01:33:48,960 --> 01:33:51,480
Bak, bak. Geri çekil, geri çekil.

1123
01:33:52,000 --> 01:33:53,920
Biraz eğ. Bir saniye.

1124
01:33:55,160 --> 01:33:57,000
Hayır, biraz geri git.

1125
01:33:57,080 --> 01:33:58,200
-Tut!
-Bırak.

1126
01:33:58,280 --> 01:33:59,680
-Bırak!
-Hayır, tut!

1127
01:33:59,760 --> 01:34:01,160
Desteklenmeden duruyor…

1128
01:34:01,240 --> 01:34:02,160
Destekle şimdi!

1129
01:34:02,880 --> 01:34:04,280
Tamam! Mükemmel!

1130
01:34:06,040 --> 01:34:07,280
Tamam.

1131
01:34:08,160 --> 01:34:10,360
Görür görmez uyacağını anladım.

1132
01:34:12,440 --> 01:34:13,840
Gerçekten çok güzel.

1133
01:34:19,760 --> 01:34:22,800
Neyse ki beyinlerimiz hâlâ iyi çalışıyor!

1134
01:34:27,080 --> 01:34:28,200
Kimse bu heykelin

1135
01:34:28,280 --> 01:34:33,120
üç parçalı bir heykel olduğunu
hayal edemez.

1136
01:34:34,720 --> 01:34:40,560
Yani kumun altında
bir şey saklandığından eminiz.

1137
01:34:41,760 --> 01:34:44,240
Bu heykelin sahibinin mezarını aramalıyız.

1138
01:34:47,360 --> 01:34:50,080
Bulabileceğimizden eminim.
İnşallah bu sezonda.

1139
01:34:54,560 --> 01:35:01,480
RAMSES DÖNEMİ SOYLUSUNUN
KİREÇ TAŞI HEYKELİ, MÖ 1279 - 1213 CİVARI

1140
01:35:07,360 --> 01:35:11,960
LAHİT 1 - LAHİT 2 - LAHİT 3 - LAHİT 4

1141
01:35:40,280 --> 01:35:43,200
Ne var orada?
Molozu güneye doğru hassasça kaydır.

1142
01:35:44,320 --> 01:35:46,880
-Yavaş ol, yavaş!
-Bir saniye.

1143
01:35:48,280 --> 01:35:50,240
Bay Hamada aşağı gelecek.

1144
01:35:52,000 --> 01:35:54,640
Lahdin dibine indiğimizde…

1145
01:35:57,440 --> 01:36:01,440
Özellikle de Wahtye'ninkine.
Kayasının dayanıksız olduğunu biliyoruz.

1146
01:36:07,200 --> 01:36:09,200
Ama benim için burası cennetin kapısı.

1147
01:36:12,120 --> 01:36:15,040
Onu görmek istiyorum.
Ona yakınlaşmak istiyorum.

1148
01:36:18,600 --> 01:36:22,040
Önümde batıya doğru bir açıklık görüyorum.

1149
01:36:23,160 --> 01:36:26,600
Bu açıklığın genişliği
lahdin genişliğine eşit.

1150
01:36:27,280 --> 01:36:29,280
-Bir metre kadar mı?
-Aynısı, evet.

1151
01:36:37,760 --> 01:36:39,240
Şimdi giriş genişledi, değil mi?

1152
01:36:40,360 --> 01:36:41,200
Evet.

1153
01:36:41,280 --> 01:36:43,000
-Daha kolay görünüyor mu?
-Evet.

1154
01:36:43,080 --> 01:36:44,320
İçinde ne görüyorsun?

1155
01:36:47,600 --> 01:36:48,720
Bir saniye.

1156
01:36:54,240 --> 01:36:57,160
Çok heyecanlanmadan önce bir emin olayım.

1157
01:36:59,400 --> 01:37:01,280
-Ne?
-Bir saniye müsaade et.

1158
01:37:09,120 --> 01:37:10,200
Bu Wahtye müdürüm!

1159
01:37:10,280 --> 01:37:11,720
Wahtye! Onu bulduk!

1160
01:37:11,840 --> 01:37:14,360
Çok şükür. Orada neler buldun? Anlat!

1161
01:37:14,440 --> 01:37:17,160
-Tahta bir tabut!
-Sonunda Wahtye'yi bulduk!

1162
01:37:18,680 --> 01:37:19,600
Harika!

1163
01:37:19,680 --> 01:37:20,680
Şükürler olsun!

1164
01:37:20,800 --> 01:37:24,080
Tebrikler patron!
Binlerce tebrikler sana Hamada!

1165
01:37:26,680 --> 01:37:28,440
İlk kez ışık yüzü görecek.

1166
01:37:34,200 --> 01:37:35,920
Çok şanslısın Bay Hamada.

1167
01:37:36,000 --> 01:37:37,720
Çok şanslı!

1168
01:37:37,800 --> 01:37:43,320
-Kabirdeki mezarı gören ilk kişi sensin.
-Wahtye'yi gören ilk kişi de sensin.

1169
01:37:45,040 --> 01:37:46,560
Doktor Mohammad!

1170
01:37:46,640 --> 01:37:47,560
Efendim patron?

1171
01:37:49,200 --> 01:37:51,600
Wahtye'nin iskeleti burada.

1172
01:37:51,680 --> 01:37:52,600
Harika.

1173
01:37:52,680 --> 01:37:55,520
-Temizleyince kafatasını buldum.
-Çok şükür.

1174
01:38:02,640 --> 01:38:03,640
Bay Hamada?

1175
01:38:03,720 --> 01:38:06,440
Tüm kemikler orada mı?

1176
01:38:06,520 --> 01:38:07,840
Evet, hepsi burada.

1177
01:38:20,400 --> 01:38:21,640
Elhamdülillah.

1178
01:38:22,560 --> 01:38:25,360
Tüm lahitleri temizledik artık.

1179
01:38:25,440 --> 01:38:27,840
Bu kadar geniş bir mezarda

1180
01:38:28,480 --> 01:38:32,360
sadece iki mezar odası olması çok ilginç.

1181
01:38:33,080 --> 01:38:34,560
Ve bu ana lahitte de…

1182
01:38:36,760 --> 01:38:39,240
…basit bir ahşap tabut var.

1183
01:38:39,320 --> 01:38:42,160
Bu adamın hikâyesinde
hâla çok fazla bilmece var.

1184
01:38:46,120 --> 01:38:48,400
Bence çocuklarını kaybeden her babanın

1185
01:38:48,480 --> 01:38:50,760
içinde bir yara olur.

1186
01:38:54,440 --> 01:38:58,120
Ama heykellerinde bir neşe hissinin

1187
01:38:58,680 --> 01:39:00,520
resmedildiğini düşündük.

1188
01:39:01,800 --> 01:39:07,880
Belki de mezar
çocukları ölmeden çok önce yapılmıştır.

1189
01:39:09,960 --> 01:39:13,080
Çünkü gerçek hüznü hissettiğim tek yer

1190
01:39:13,840 --> 01:39:17,680
onun mezar odasıydı.

1191
01:39:22,200 --> 01:39:25,560
Lüks veya bir şımarıklık ibaresi yoktu.

1192
01:39:28,720 --> 01:39:30,360
Tabut sıradan bir ağaçtan yapılmıştı

1193
01:39:32,440 --> 01:39:35,960
ve o kadar iyi mumyalanmamıştı.

1194
01:39:37,280 --> 01:39:40,000
Belki de çocuklarının ölümünün şoku
onu buna sürüklemiştir.

1195
01:39:48,840 --> 01:39:50,480
-Müdür!
-Evet patron!

1196
01:39:51,160 --> 01:39:52,160
Wahtye'nin yüzü!

1197
01:39:52,240 --> 01:39:54,280
-Evet?
-Tam karşımda duruyor.

1198
01:40:00,400 --> 01:40:02,600
-Wahyte sonunda ortaya çıktı!
-Harika!

1199
01:40:03,240 --> 01:40:06,680
-Çok iyi durumda, çok şükür.
-Şükürler olsun.

1200
01:40:22,440 --> 01:40:26,240
Mezar odasını bulduğumuzda
her şeyin açığa çıkacağını düşündük.

1201
01:40:26,320 --> 01:40:28,040
Ama keşfedilecek çok şey var.

1202
01:40:34,800 --> 01:40:37,760
Nasıl öldüğünü öğrenmemiz gerek daha.

1203
01:40:39,360 --> 01:40:41,600
Ama Wahtye'nin yüzünü ortaya çıkarmak

1204
01:40:41,680 --> 01:40:43,920
kalbinizi neşeyle dolduran…

1205
01:40:47,600 --> 01:40:49,760
…çok güzel bir şey yine de.

1206
01:40:51,560 --> 01:40:53,200
Rahat bir nefes alıp

1207
01:40:55,080 --> 01:40:57,000
Wahtye'ye ulaştığımızı söyledim.

1208
01:40:58,640 --> 01:41:00,320
İşte mezar, işte sahibi.

1209
01:41:03,840 --> 01:41:05,520
Şimdi resim tamamlandı.

1210
01:41:06,160 --> 01:41:07,400
Sağ salim geldi mi?

1211
01:41:07,480 --> 01:41:09,200
-Geldi.
-Şükürler olsun!

1212
01:41:27,400 --> 01:41:32,840
İskelet diğerinden daha iyi korunmuş.

1213
01:41:35,840 --> 01:41:41,240
Ve bir erkek olsa da
kafatasında kadınsı özellikler var.

1214
01:41:42,320 --> 01:41:45,160
Çok narin bir adama benziyor.

1215
01:41:46,360 --> 01:41:49,120
35 yaşlarında.

1216
01:41:55,360 --> 01:41:57,000
Sanırım bu Wahtye'ydi.

1217
01:42:01,120 --> 01:42:02,960
Sonunda onunla tanıştım.

1218
01:42:06,240 --> 01:42:10,400
Güçlü veya sert bir
kas bağına sahip değil.

1219
01:42:10,480 --> 01:42:14,560
Demek ki iyi bir işi olan
zarif bir adammış.

1220
01:42:15,480 --> 01:42:17,480
Belki de bir efendi olduğundandır.

1221
01:42:18,520 --> 01:42:20,480
Tüm bunların efendisiydi.

1222
01:42:25,520 --> 01:42:29,280
Wahtye'nin kafatası kemiğinde
kalınlaşma görülüyor.

1223
01:42:31,520 --> 01:42:33,080
Onu şuraya koyalım.

1224
01:42:33,160 --> 01:42:35,280
Bu da, bu kemiklerin içinde

1225
01:42:35,360 --> 01:42:38,600
bir şeyler olduğunu gösteriyor.

1226
01:42:47,200 --> 01:42:49,720
Onlara yakın olmak

1227
01:42:49,800 --> 01:42:53,080
ve sanki acısını
çekiyormuş gibi hissetmek

1228
01:42:53,800 --> 01:42:54,680
çok ilginç.

1229
01:42:54,760 --> 01:42:55,680
Deniyorum.

1230
01:42:56,280 --> 01:42:59,360
O kadar kolay değil
ama bunu hissetmeye çalışıyorum.

1231
01:42:59,440 --> 01:43:00,480
Peki.

1232
01:43:03,600 --> 01:43:08,120
Alt uzuv kemiklerinin şekli
o kadar sağlıklı değil

1233
01:43:08,200 --> 01:43:11,680
çünkü dizi içe doğru incinmiş.

1234
01:43:12,640 --> 01:43:16,120
Bu böyle olmalı, bu da böyle olmalı.

1235
01:43:19,200 --> 01:43:24,120
Bence bu açı dıştan döndürülmeli

1236
01:43:24,200 --> 01:43:28,200
ama bu adamda böyle olması gerekirken

1237
01:43:28,840 --> 01:43:30,400
şu şekilde olmuş.

1238
01:43:31,160 --> 01:43:33,600
Sanki böyle yürüyormuş gibi.

1239
01:43:35,600 --> 01:43:37,640
Sanırım zayıf düşmüş.

1240
01:43:39,120 --> 01:43:41,440
Bu kemikler sağlıklı değildi.

1241
01:43:43,920 --> 01:43:45,840
Belki de çok acı çekmiştir.

1242
01:43:48,200 --> 01:43:50,760
Kana ihtiyaçları varmış.

1243
01:43:54,600 --> 01:43:56,280
Bu yüzden kemikler şişmiş.

1244
01:43:58,240 --> 01:43:59,680
Bu da bize bu kişinin

1245
01:44:00,960 --> 01:44:04,400
bir tür anemisi olabileceğini gösteriyor.

1246
01:44:06,280 --> 01:44:10,160
Aynı şişlik annede de bulundu.

1247
01:44:11,720 --> 01:44:14,160
Aneminin doğuştan gelen sebepleri vardır.

1248
01:44:14,800 --> 01:44:20,720
Ama bence bu ufak bir ihtimal
çünkü ikisi de farklı yaşlarda ölmüş.

1249
01:44:21,960 --> 01:44:23,840
O kadar yaygın olmasa da

1250
01:44:24,480 --> 01:44:27,720
tüm durumu bir araya getirdiğimizde

1251
01:44:27,800 --> 01:44:31,640
bir tür hastalık veya salgın olduğunu

1252
01:44:32,640 --> 01:44:33,880
düşünebiliriz.

1253
01:44:34,400 --> 01:44:36,840
Büyük ihtimalle sıtma.

1254
01:44:38,000 --> 01:44:40,760
Bu da tüm aileyi etkileyebilir.

1255
01:44:42,560 --> 01:44:46,600
Ve bu doğruysa
eski Mısır tarihini değiştirebilir.

1256
01:45:01,640 --> 01:45:03,000
Allah'a şükür.

1257
01:45:05,280 --> 01:45:07,200
Yalnızca Allah'a şükürler olsun…

1258
01:45:08,960 --> 01:45:11,600
Allah'ın merhameti
merhamet sahiplerinin üstünde olsun.

1259
01:45:11,680 --> 01:45:14,880
Yeryüzündekilere merhamet et.

1260
01:45:15,680 --> 01:45:19,080
Mezarın duvarına resmedilmiş

1261
01:45:19,160 --> 01:45:22,560
tüm insanları mezardaki
lahitlerde gömülü olarak bulmak

1262
01:45:22,640 --> 01:45:24,360
nadir bir örnektir.

1263
01:45:25,960 --> 01:45:28,880
Bu dünyevi hayat
oyun ve divanelikten ibarettir.

1264
01:45:30,960 --> 01:45:35,640
Bu aileyle ilgili bu tam hikâye için

1265
01:45:35,720 --> 01:45:37,400
Tanrı'ya şükrediyoruz.

1266
01:45:44,920 --> 01:45:46,360
Wahtye bizden memnundur,

1267
01:45:47,000 --> 01:45:48,680
biz de Wahtye'den memnunuz.

1268
01:45:49,680 --> 01:45:52,000
Mühim olan iletişim kurmak, iş birliği.

1269
01:45:53,560 --> 01:45:57,800
Wahtye'yi 4500 yıl sonra meşhur ettik.

1270
01:45:57,880 --> 01:46:00,480
Bu yüzden Wahtye şimdi gelse

1271
01:46:00,560 --> 01:46:03,720
onun için yaptıklarımızdan dolayı
bize teşekkür eder.

1272
01:46:06,360 --> 01:46:09,080
Biz de Wahtye'ye teşekkür ederiz
çünkü o olmasa

1273
01:46:10,320 --> 01:46:13,000
çalışmamız çok çabuk unutulur giderdi.

1274
01:46:30,440 --> 01:46:31,880
Yanlış fikre kapıldık.

1275
01:46:34,200 --> 01:46:37,320
Bunlar onların hayalleri. Gerçek bu değil.

1276
01:46:40,160 --> 01:46:43,440
Fotoğraflarını
duvarlara koyduklarını düşündük.

1277
01:46:44,080 --> 01:46:46,000
Hayır, öyle bir inançları yoktu.

1278
01:46:47,800 --> 01:46:48,920
Onlar bizim gibi değil.

1279
01:46:49,000 --> 01:46:53,000
Fotoğraflarımızı çekip Facebook'a koyarız.
Hayır, burası onların Facebook'u değil.

1280
01:46:54,200 --> 01:46:55,480
Bu, onların hayali.

1281
01:46:56,400 --> 01:47:00,760
Çünkü ilk hayatlarına inandıklarından
çok daha fazla ahirete inanıyorlardı.

1282
01:47:01,320 --> 01:47:05,000
Bu yüzden ahiret
hayallerini duvarlara yansıttılar.

1283
01:47:05,080 --> 01:47:06,800
Ama onların ilk hayatı buydu.

1284
01:47:08,240 --> 01:47:11,760
Bu yüzden tarihle ilgili çok hata yapılır.

1285
01:47:11,840 --> 01:47:14,880
Muhteşem tapınakları, heykelleri görünce

1286
01:47:15,720 --> 01:47:17,920
tarihteki her şeyi kusursuz sanırsın.

1287
01:47:21,440 --> 01:47:24,400
Sonra insanları gördüğümüzde
bizim gibi olduklarını anlarız.

1288
01:47:25,840 --> 01:47:27,080
Aynen bizim gibi.

1289
01:47:28,760 --> 01:47:30,080
Gerçek hikâye bu.

1290
01:47:49,120 --> 01:47:53,800
RAMAZAN'A BİR HAFTA KALA

1291
01:48:01,560 --> 01:48:04,040
Wahtye'nin mezarını bitirdikten sonra

1292
01:48:05,480 --> 01:48:08,920
tüm ekip,
gelecek sezon dönmemizi sağlayacak

1293
01:48:09,000 --> 01:48:11,920
bir şey bulacağımız konusunda
çok iyimserdi.

1294
01:48:14,040 --> 01:48:16,160
Ama görev müdürü ziyaretimize gelip

1295
01:48:17,640 --> 01:48:19,560
bize çok kötü haberler verdi.

1296
01:48:24,680 --> 01:48:28,040
Bu sezonu
iki gün içinde tamamlamalıymışız.

1297
01:48:30,760 --> 01:48:32,560
Hükûmet bütçesi bitmiş.

1298
01:48:34,920 --> 01:48:36,400
İşimizi tamamlamalıyız.

1299
01:48:40,840 --> 01:48:42,000
Her şeyi kaldırdık

1300
01:48:44,560 --> 01:48:46,880
çünkü iki gün sonra gitmeliyiz.

1301
01:48:57,680 --> 01:49:00,440
Genelde işin son haftasında

1302
01:49:00,520 --> 01:49:03,760
kazı alanını emniyete almaya çalışırız.

1303
01:49:06,000 --> 01:49:07,200
Ghareeb, yardım et.

1304
01:49:14,280 --> 01:49:15,960
Ama bazen bir sürpriz çıkar.

1305
01:49:16,680 --> 01:49:18,440
Kayalığın yüzeyi iyi duruyor.

1306
01:49:18,520 --> 01:49:22,000
Çünkü bir yeri temizlerken…

1307
01:49:22,040 --> 01:49:23,280
Çapa getirin, hemen!

1308
01:49:23,920 --> 01:49:26,560
...bazen önemli bir şey keşfederiz.

1309
01:49:34,760 --> 01:49:36,480
Boş kovalar nerede?

1310
01:49:36,560 --> 01:49:38,960
Hadi! Onu ayağından tut!

1311
01:49:46,040 --> 01:49:47,840
Bu tarafa gelin Doktor.

1312
01:50:10,960 --> 01:50:12,200
"To-Bi-Mis..."

1313
01:50:14,080 --> 01:50:15,360
"Ben To-Bi-Mis."

1314
01:50:17,480 --> 01:50:19,720
"Ben To-Bi-Mis."

1315
01:50:20,800 --> 01:50:24,680
Bak, "Yargıç", "Büyük Yargıç."

1316
01:50:45,480 --> 01:50:48,680
Bubasteion Nekropolü, söylemeliyim ki…

1317
01:50:51,680 --> 01:50:52,800
…çok tuhaf bir yer.

1318
01:51:00,760 --> 01:51:03,760
Her zaman beklemediklerimizi veriyor…

1319
01:51:20,120 --> 01:51:21,560
…ve bu muhteşem bir şey.

1320
01:51:27,480 --> 01:51:29,920
Yalnızca bir sezonda

1321
01:51:30,000 --> 01:51:36,440
Bubasteion'daki Mısırlı ekip
3100'den fazla eşsiz eser buldu.

1322
01:51:38,440 --> 01:51:42,720
Amira'nın Wahtye'nin ailesinin
ölümü hakkındaki teorisi kanıtlanabilirse

1323
01:51:42,800 --> 01:51:46,720
tarihteki
ilk belgelenmiş sıtma vakası olacak.

1324
01:51:46,800 --> 01:51:49,800
1000 yıl farkla.

1325
01:51:51,880 --> 01:51:55,760
Hamada ve Ghareeb'in bulduğu aslan yavrusu

1326
01:51:55,840 --> 01:52:00,120
keşfedilen ilk mumyalanmış aslan olarak
tasdik edildi.

1327
01:53:16,960 --> 01:53:18,960
Alt yazı çevirmeni: Verda Tuna