1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:06,798 --> 00:00:08,800
Skierowałem kamerę w stronę drzwi,

3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

4
00:00:08,883 --> 00:00:10,844
bo wydarzy się coś wyjątkowego.

5
00:00:11,302 --> 00:00:15,306
Nie mogę o tym mówić,
ale zaraz się zacznie.

6
00:00:15,390 --> 00:00:16,516
Łapiecie?

7
00:00:16,599 --> 00:00:17,684
Już się zaczyna.

8
00:00:17,767 --> 00:00:20,437
Dobra, jestem gotowy.
Słyszycie już maszynkę?

9
00:00:20,979 --> 00:00:21,896
Słyszycie?

10
00:00:22,897 --> 00:00:24,983
Jest Biggie.

11
00:00:25,066 --> 00:00:27,444
Denerwuje się, bo mu urosły trzy włoski.

12
00:00:27,527 --> 00:00:28,778
Zaraz je opierdzieli.

13
00:00:29,320 --> 00:00:32,949
Nie mogę wyglądać, jakbym miał 21 lat.

14
00:00:33,575 --> 00:00:36,161
- To prawda.
- Chcę wyglądać na osiemnaście.

15
00:00:36,244 --> 00:00:38,246
- Łapiesz?
- Jasne, na osiemnaście.

16
00:00:38,413 --> 00:00:41,833
ROK 1995
CHRISTOPHER, 23 LATA

17
00:00:41,916 --> 00:00:44,544
- Zaczynamy imprezę.
- Tak.

18
00:00:46,421 --> 00:00:48,381
- Atlanta wyprzedana.
- Wiem.

19
00:00:48,465 --> 00:00:50,258
Proszę przejść dalej.

20
00:00:55,680 --> 00:00:56,639
Hej!

21
00:00:57,640 --> 00:00:59,768
To trudne, gdy dorastasz z kimś,

22
00:00:59,851 --> 00:01:01,352
kto potem odnosi sukces,

23
00:01:01,436 --> 00:01:03,730
bo ty masz na niego inne spojrzenie.

24
00:01:03,813 --> 00:01:06,858
Patrzę na fanów i myślę:
„Robicie to dla niego?”.

25
00:01:12,655 --> 00:01:17,494
Ręce do góry! Wszyscy podnieście ręce!

26
00:01:17,577 --> 00:01:19,996
Ręce do góry, ziomale!

27
00:01:20,413 --> 00:01:24,084
No dalej! Powiedzcie: „Hooo!”.

28
00:01:24,167 --> 00:01:25,418
- Dalej!
- Hooo!

29
00:01:25,502 --> 00:01:27,128
- Hooo!
- Dalej!

30
00:01:27,253 --> 00:01:29,798
- Hooo!
- A panie mówią: „Ołłł!”.

31
00:01:31,007 --> 00:01:33,384
- Tak, widzisz to?
- Widzisz to?

32
00:01:48,399 --> 00:01:50,819
Mówią, że obraz jest wart tysiąca słów.

33
00:01:50,902 --> 00:01:53,154
To ile słów jest wart teledysk?

34
00:01:53,238 --> 00:01:54,072
Co, ziomie?

35
00:01:54,155 --> 00:01:55,949
- D Roc kręci.
- Mam limuzynę.

36
00:01:56,032 --> 00:01:56,866
Wow, brachu.

37
00:01:57,575 --> 00:02:00,161
Nagrywałem wszystko, co robiliśmy.

38
00:02:00,245 --> 00:02:02,789
- Jedziemy na kolejny koncert.
- Brachu!

39
00:02:24,394 --> 00:02:26,688
Christopher był świadomy sytuacji.

40
00:02:27,355 --> 00:02:30,984
Notorious B.I.G. naprawdę miał to gdzieś.

41
00:02:33,862 --> 00:02:36,698
Nie słucham za dużo hip-hopu.

42
00:02:36,781 --> 00:02:41,244
Zwykle słucham wolniejszych kawałków.
Na przykład zespołu Stylistics.

43
00:02:41,327 --> 00:02:42,328
Dramatics.

44
00:02:42,412 --> 00:02:45,373
Dobrze dziś wyglądacie, ziomale.

45
00:02:46,791 --> 00:02:48,501
Cash Money zrobił przelew.

46
00:02:48,585 --> 00:02:50,712
Zaśpiewajcie nutę z dziś.

47
00:02:51,337 --> 00:02:53,965
Zawsze, gdy zasypiam

48
00:02:54,048 --> 00:02:55,091
Tak?

49
00:02:55,175 --> 00:02:57,844
Budzę się napalony!

50
00:03:00,221 --> 00:03:04,309
Tajemnica jest taka,
że Biggie pisał tak naprawdę w duchu R&B.

51
00:03:05,018 --> 00:03:07,937
Był jak piosenkarz R&B.
Z tego nurtu brał melodie.

52
00:03:08,730 --> 00:03:10,815
Właściwie rzadko rapował.

53
00:03:10,899 --> 00:03:13,902
Zawsze śpiewał czyjeś piosenki.

54
00:03:15,445 --> 00:03:16,946
Znam historię hip-hopu.

55
00:03:17,030 --> 00:03:21,034
Urodziłem się w czasach,
gdy go zapoczątkowano.

56
00:03:21,117 --> 00:03:24,287
Zawsze było w nim słychać ślady utworów

57
00:03:24,370 --> 00:03:26,039
poprzednich raperów.

58
00:03:26,122 --> 00:03:27,207
Ten gość...

59
00:03:27,290 --> 00:03:29,542
Nie wiem, skąd się wziął.

60
00:03:29,626 --> 00:03:32,253
Ze swoim tempem, rymami, rytmem,

61
00:03:32,337 --> 00:03:34,464
dźwiękiem, podejściem,

62
00:03:34,547 --> 00:03:36,049
z tą pewnością siebie.

63
00:03:36,841 --> 00:03:39,510
Trudno powiedzieć, z jakiej planety,

64
00:03:39,594 --> 00:03:42,013
z jakiej planety rapu pochodził.

65
00:03:42,096 --> 00:03:44,974
Uważaj na siebie, chłopcze.

66
00:03:45,058 --> 00:03:48,061
Nie mieliśmy ojców.
Obaj byliśmy jedynakami.

67
00:03:48,144 --> 00:03:50,772
Żadnych zdjęć. Poppa urządza imprezę.

68
00:03:50,855 --> 00:03:53,858
- Żadnych zdjęć.
- Mieliśmy specjalną więź.

69
00:03:53,942 --> 00:03:58,071
Jedynacy zwykle ciążą
w kierunku przyjaciół bardziej niż inni.

70
00:03:58,821 --> 00:04:04,702
Naprawdę wierzę,
że Damion był mu bardzo bliski.

71
00:04:05,286 --> 00:04:07,705
To on do mnie zadzwonił tamtej nocy.

72
00:04:08,873 --> 00:04:12,168
Była piąta rano, gdy zadzwonił telefon.

73
00:04:12,252 --> 00:04:13,670
Odebrałam telefon.

74
00:04:14,587 --> 00:04:15,421
„Halo?”

75
00:04:16,506 --> 00:04:17,382
I...

76
00:04:18,549 --> 00:04:20,009
Słyszałam tylko Damiona.

77
00:04:20,093 --> 00:04:23,596
Nie mógł tego z siebie wykrztusić.
Słyszałam, jak płacze.

78
00:04:24,430 --> 00:04:30,228
Wiedziałam, że chodzi o mojego syna.

79
00:04:34,274 --> 00:04:35,275
Hej, odbiór.

80
00:04:36,109 --> 00:04:37,360
Na osiedlu, odbiór.

81
00:04:38,152 --> 00:04:42,115
NETFLIX — ORYGINALNY FILM DOKUMENTALNY

82
00:04:53,459 --> 00:04:56,546
Nie wiedziałem,
że można się czuć tak smutnym,

83
00:04:56,629 --> 00:04:59,424
zranionym, pustym.

84
00:05:00,091 --> 00:05:01,968
Wszyscy patrzyli z rezygnacją.

85
00:05:02,051 --> 00:05:03,678
Są przy Manhattanie.

86
00:05:05,680 --> 00:05:07,098
Kierują się na południe.

87
00:05:08,683 --> 00:05:10,059
W kierunku Brooklynu...

88
00:05:13,604 --> 00:05:15,064
Zbliżają się do rampy.

89
00:05:16,399 --> 00:05:17,859
Do Mostu Brooklińskiego.

90
00:05:17,942 --> 00:05:19,152
W stronę Brooklynu.

91
00:05:25,575 --> 00:05:27,493
Pozycja 2-4-7, Most Brookliński.

92
00:05:28,494 --> 00:05:30,621
Trzymam się południowej strony.

93
00:05:31,247 --> 00:05:34,083
A potem przejechaliśmy przez
Most Brookliński...

94
00:05:35,877 --> 00:05:37,128
Centrum Brooklynu.

95
00:05:38,129 --> 00:05:39,380
Przy ul. Tillary.

96
00:05:45,636 --> 00:05:48,222
BIG POPPA, BĘDZIEMY TĘSKNIĆ!

97
00:05:49,849 --> 00:05:50,808
Nikt nie płakał.

98
00:05:50,892 --> 00:05:52,560
Wszyscy świętowali.

99
00:05:54,562 --> 00:05:56,814
Biggie pozostawił wspomnienia radości,

100
00:05:56,898 --> 00:05:58,941
tańca... osoby

101
00:05:59,025 --> 00:06:01,110
z dzielnicy, która odniosła sukces.

102
00:06:05,656 --> 00:06:08,701
KOCHAMY CIĘ

103
00:06:09,827 --> 00:06:12,163
To nas trochę pocieszyło.

104
00:06:12,246 --> 00:06:13,998
Biggie Smalls był królem!

105
00:06:17,210 --> 00:06:19,545
A ta historia nie musi

106
00:06:21,214 --> 00:06:22,673
kończyć się tragicznie.

107
00:06:35,144 --> 00:06:36,354
Dobra, zaczynam.

108
00:06:36,938 --> 00:06:38,815
Dziś jesteśmy w Detroit.

109
00:06:38,898 --> 00:06:42,026
Będzie kilka koncertów.
To dopiero początek nagrania

110
00:06:42,110 --> 00:06:43,736
dla naszych ziomali.

111
00:06:43,820 --> 00:06:45,238
14 lipca.

112
00:06:45,321 --> 00:06:47,031
Gdzie jesteśmy?

113
00:06:47,115 --> 00:06:48,574
- Gdzie?
- W Detroit!

114
00:06:48,658 --> 00:06:51,661
- Detroit!
- W Detroit mamy kolejną misję.

115
00:06:51,744 --> 00:06:52,703
Detroit!

116
00:06:52,787 --> 00:06:54,163
Brałem z sobą kamery.

117
00:06:54,247 --> 00:06:56,290
Big zawsze pytał, czy je mam.

118
00:07:04,507 --> 00:07:06,634
To stało się częścią naszego życia.

119
00:07:06,717 --> 00:07:10,346
Kręciłem cały dzień.

120
00:07:12,014 --> 00:07:13,641
To był jakby pamiętnik.

121
00:07:14,559 --> 00:07:17,270
Osiągnąć coś takiego
w 1995 to był duży wyczyn.

122
00:07:17,353 --> 00:07:18,980
To był dzieciak z dzielni,

123
00:07:19,063 --> 00:07:21,357
a teraz jest na fali.

124
00:07:21,441 --> 00:07:22,608
Chyba mam taśmę.

125
00:07:22,692 --> 00:07:24,152
Hej! Cześć!

126
00:07:25,445 --> 00:07:26,863
Podpiszę autografy.

127
00:07:32,577 --> 00:07:35,997
Biggie stał się sławny z dnia na dzień.

128
00:07:36,080 --> 00:07:38,458
Pokażemy im, kto dziś występuje.

129
00:07:38,541 --> 00:07:40,168
To twój koncert, Biggie!

130
00:07:40,251 --> 00:07:42,795
Pokażemy im, kto dziś występuje.

131
00:07:42,879 --> 00:07:46,632
To było w czasach,
gdy Dr. Dre i Snoop Dogg

132
00:07:46,716 --> 00:07:49,635
byli naprawdę... Wymiatali konkurencję.

133
00:07:49,719 --> 00:07:53,431
Inspirowali nas i motywowali
do większych wysiłków.

134
00:07:54,974 --> 00:07:58,686
W Nowym Jorku, skąd pochodzi hip-hop,

135
00:07:58,769 --> 00:08:00,563
czuliśmy, że przybył zbawca.

136
00:08:01,189 --> 00:08:03,649
Nie można powiedzieć, że nie był

137
00:08:03,733 --> 00:08:05,401
największym raperem.

138
00:08:05,485 --> 00:08:07,820
Mówiłem to wtedy, że gdy jeszcze żył.

139
00:08:07,904 --> 00:08:09,906
Największy raper wszech czasów.

140
00:08:09,989 --> 00:08:11,782
Nagrodę otrzymuje…

141
00:08:12,992 --> 00:08:14,952
Tak, tak!

142
00:08:15,036 --> 00:08:16,120
B.I.G.!

143
00:08:17,497 --> 00:08:18,915
Nagrodę otrzymuje…

144
00:08:20,291 --> 00:08:21,375
Notorious Big!

145
00:08:21,459 --> 00:08:23,002
-B.I.G.!
-Tak!

146
00:08:23,085 --> 00:08:25,087
Jestem z Brooklynu!

147
00:08:25,838 --> 00:08:27,423
Nagroda za album roku

148
00:08:27,507 --> 00:08:30,218
dla Notoriousa B.I.G.!

149
00:08:30,301 --> 00:08:31,344
Ready to Die.

150
00:08:33,763 --> 00:08:35,932
Bardzo się zaangażował. Ready to Die

151
00:08:36,015 --> 00:08:38,851
nie powstał dla pieniędzy i chwały.

152
00:08:38,935 --> 00:08:40,603
Zrobił to z głębi serca.

153
00:08:40,686 --> 00:08:44,649
Chcę gorąco pozdrowić córkę i mamę.

154
00:08:45,441 --> 00:08:48,528
Brooklyn, daliśmy radę! Udało nam się!

155
00:08:48,611 --> 00:08:50,947
Kiedy pojawił się album Ready to Die,

156
00:08:51,030 --> 00:08:53,699
kupiła go jedna z moich koleżanek.

157
00:08:53,783 --> 00:08:56,035
Powiedziała mi: „O Boże,

158
00:08:56,118 --> 00:08:57,286
posłuchałam albumu.

159
00:08:57,370 --> 00:09:00,039
Jest pełen wulgaryzmów!”.

160
00:09:00,122 --> 00:09:02,583
Odpowiedziałam: „Naprawdę? Wulgaryzmów?”.

161
00:09:02,667 --> 00:09:05,753
Moja matka nie wie, ile zarabia raper,

162
00:09:05,836 --> 00:09:07,547
taki z platynową płytą,

163
00:09:07,630 --> 00:09:09,048
nie wie, ile zarabia.

164
00:09:09,674 --> 00:09:12,301
Nie wie, że za koncert dostaję 10 tysięcy,

165
00:09:12,385 --> 00:09:13,761
cztery razy w tygodniu.

166
00:09:14,762 --> 00:09:18,391
Myśli, że dostaję tysiąc za każdy,

167
00:09:18,474 --> 00:09:20,101
w jakimś małym klubie.

168
00:09:20,184 --> 00:09:23,521
- A dostajesz 10 tysiaków.
- Nie wie, co się dzieje.

169
00:09:23,604 --> 00:09:25,648
Chwila... Cholera! Hej, Poppa.

170
00:09:25,731 --> 00:09:29,235
Marley przejeżdża wiele kilometrów,
by mnie zobaczyć.

171
00:09:29,318 --> 00:09:31,362
Stosy, całe stosy pieniędzy.

172
00:09:31,445 --> 00:09:32,905
Cała kupa forsy.

173
00:09:32,989 --> 00:09:34,615
Kiedy trzeba coś kupić

174
00:09:34,699 --> 00:09:35,575
Idę łupić

175
00:09:35,658 --> 00:09:37,743
Na matkę nie mogę liczyć

176
00:09:37,827 --> 00:09:40,246
By mieć na chleb
Wpycham ziomala w ściek

177
00:09:40,329 --> 00:09:41,455
Słuchaj, matko

178
00:09:41,539 --> 00:09:42,623
Jestem groźny

179
00:09:42,707 --> 00:09:43,958
Bardziej szalony

180
00:09:44,041 --> 00:09:45,251
Niż halucynogeny

181
00:09:45,334 --> 00:09:48,004
Dam ci kulkę w łeb
Boś jest kiep

182
00:09:48,087 --> 00:09:49,630
Chcę dolców garść

183
00:09:49,714 --> 00:09:50,715
Gdzie szmal?

184
00:09:52,008 --> 00:09:55,511
Tak! Patrzcie!

185
00:09:55,595 --> 00:09:57,430
Dawać łupy!

186
00:09:58,180 --> 00:09:59,515
Dawać łupy

187
00:09:59,599 --> 00:10:02,602
„Jedna koleżanka
kupiła album i powiedziała,

188
00:10:02,685 --> 00:10:05,688
że jest pełen wulgaryzmów”.

189
00:10:05,771 --> 00:10:07,106
„Christopher, to prawda?”

190
00:10:07,189 --> 00:10:10,234
„Mamo, czemu słuchasz mojej muzyki?

191
00:10:10,318 --> 00:10:12,320
Nie powinnaś jej słuchać!

192
00:10:12,403 --> 00:10:14,614
Nie jest dla osób po 35. roku życia!”

193
00:10:16,991 --> 00:10:19,452
Przestałam się w to mieszać.

194
00:10:19,535 --> 00:10:22,663
Powiedziałam: „Wiesz co?
Mówi, żebym jej nie słuchała.

195
00:10:24,290 --> 00:10:25,791
Nie będę jej słuchać”.

196
00:10:26,626 --> 00:10:29,712
Właściwie to jej w ogóle nie obchodzi.

197
00:10:30,212 --> 00:10:32,506
Nie jestem „Biggie”. Jestem jej synem.

198
00:10:32,590 --> 00:10:33,841
Tak to widzi.

199
00:10:34,300 --> 00:10:37,637
Wychodzę z domu,
żeby mi się nie uprzykrzała.

200
00:10:38,346 --> 00:10:42,141
Jego świat, rap, i mój świat,

201
00:10:42,642 --> 00:10:44,268
bardzo się różnią.

202
00:10:45,269 --> 00:10:48,606
Gdyby nie on, nie słuchałabym rapu.

203
00:10:49,607 --> 00:10:51,817
Wolę piosenki country.

204
00:10:52,526 --> 00:10:54,070
Lubię ballady.

205
00:10:58,366 --> 00:11:03,621
TRELAWNY, JAMAJKA

206
00:11:05,915 --> 00:11:08,668
Nawet w rodzinnych stronach, na Jamajce,

207
00:11:08,751 --> 00:11:12,254
w godzinach porannych,

208
00:11:12,338 --> 00:11:15,424
puszczają w radiu muzykę country.

209
00:11:17,301 --> 00:11:19,845
Co roku oszczędzałam pieniądze,

210
00:11:19,929 --> 00:11:23,391
żeby pojechać z synem na Jamajkę.

211
00:11:24,225 --> 00:11:28,479
Uwielbiał Jamajkę,
bo tam go rozpieszczali.

212
00:11:29,313 --> 00:11:31,816
Jak tylko spojrzał na mnie,

213
00:11:32,525 --> 00:11:34,443
przybiegł i mnie przytulił.

214
00:11:34,527 --> 00:11:35,778
„Babciu!”

215
00:11:41,701 --> 00:11:43,661
Wiedziałam, że będzie wyjątkowy.

216
00:11:46,205 --> 00:11:48,708
Był kochający, miły, szczery.

217
00:11:50,209 --> 00:11:53,295
Uwielbiał spędzać czas z wujkiem Dave'em,

218
00:11:53,379 --> 00:11:56,173
bo Dave był muzykiem

219
00:11:56,757 --> 00:11:59,552
i zabierał go do klubów,

220
00:11:59,635 --> 00:12:01,637
w których grali swoją muzykę.

221
00:12:02,680 --> 00:12:05,516
Przysiągł, że gdy zostanie sławny,

222
00:12:05,599 --> 00:12:08,144
Dave będzie częścią jego ekipy.

223
00:12:17,361 --> 00:12:18,779
Mieliśmy wyjątkowy więź.

224
00:12:20,030 --> 00:12:23,117
Gdy pierwszy raz usłyszał, jak śpiewam,

225
00:12:24,535 --> 00:12:25,745
to było to.

226
00:12:26,328 --> 00:12:28,956
Wiele razy tam byliśmy,

227
00:12:29,039 --> 00:12:31,333
on rapował, a ja śpiewałem.

228
00:12:31,417 --> 00:12:34,086
Przychodzą do kościoła
Jak gość nieprzeciętny

229
00:12:34,170 --> 00:12:38,048
Skąpe ubrania
Biust wypięty

230
00:12:38,132 --> 00:12:40,968
Złą ścieżkę obrały
Nauczam je, że

231
00:12:41,051 --> 00:12:44,054
Muszą bardziej okryć się

232
00:12:44,138 --> 00:12:45,139
One...

233
00:12:46,474 --> 00:12:48,601
Czego nie wiesz, nie wiesz

234
00:12:49,852 --> 00:12:52,104
Czego nie wiesz, nie wiesz

235
00:12:52,188 --> 00:12:54,190
Lepiej wiedz to, czego nie wiesz…

236
00:12:55,941 --> 00:12:58,778
Urodziłam się na Jamajce, właśnie tutaj.

237
00:12:59,862 --> 00:13:01,864
Kilka domów stąd, na wzgórzu.

238
00:13:03,908 --> 00:13:06,660
Ale zawsze marzyłam,

239
00:13:07,369 --> 00:13:11,081
by być obrzydliwie bogatą.

240
00:13:12,333 --> 00:13:15,419
Bogatą damą z trójką dzieci.

241
00:13:16,003 --> 00:13:18,714
Miałabym piękny dom na wzgórzu.

242
00:13:19,507 --> 00:13:22,760
Nie widziałam
takiej możliwości w tym kraju.

243
00:13:23,260 --> 00:13:25,221
To nie było życie dla mnie.

244
00:13:25,805 --> 00:13:27,348
Gdy byłam nastolatką,

245
00:13:27,431 --> 00:13:29,767
wyemigrowałam do Stanów.

246
00:13:30,601 --> 00:13:32,102
Byłam smutna,

247
00:13:33,062 --> 00:13:34,313
ale też myślałam:

248
00:13:34,396 --> 00:13:37,316
„Jadę
do wspaniałych Stanów Zjednoczonych”.

249
00:13:38,234 --> 00:13:40,152
W Nowym Jorku i Brooklynie

250
00:13:42,196 --> 00:13:46,325
była szkoła, praca i opieka nad dzieckiem.

251
00:13:48,869 --> 00:13:51,872
A na Jamajce była tylko zabawa i słońce.

252
00:14:00,381 --> 00:14:03,175
Dorastałem na ulicy Gates.

253
00:14:03,634 --> 00:14:07,429
Big dorastał na ulicy Saint James,
niedaleko mojej.

254
00:14:07,513 --> 00:14:10,641
Jakieś osiem przecznic od mojej dzielnicy.

255
00:14:10,724 --> 00:14:12,852
Mama mieszkała bardziej w Bed-Stuy.

256
00:14:13,352 --> 00:14:15,145
Big mieszkał jakby

257
00:14:15,229 --> 00:14:17,314
między Bed-Stuy i Clinton Hill.

258
00:14:18,232 --> 00:14:22,820
Wiele osób
nie uważało tego za Clinton Hill,

259
00:14:22,903 --> 00:14:26,031
zwłaszcza kolesie, którzy że tak powiem,

260
00:14:26,115 --> 00:14:27,950
„tylko biegali po ulicach”.

261
00:14:28,033 --> 00:14:30,578
Clinton Hill
to nie tak samo fajna okolica

262
00:14:30,661 --> 00:14:34,415
jak dzielnica Bed-Stuy
i nie ma takiej samej energii.

263
00:14:35,291 --> 00:14:38,961
Mieliśmy ładny blok,
przy alei wysadzonej drzewami,

264
00:14:39,545 --> 00:14:41,463
choć tam też się działo.

265
00:14:41,547 --> 00:14:44,758
Ludzie sprzedawali i zażywali narkotyki.

266
00:14:44,842 --> 00:14:47,303
Były też napady,

267
00:14:48,053 --> 00:14:50,556
ale nie wyglądało to tak źle.

268
00:14:51,223 --> 00:14:53,475
Mieszkałem przy ulicy Saint James.

269
00:14:54,393 --> 00:14:57,229
Poznałem Biga, jak stał przed domem.

270
00:14:58,564 --> 00:15:02,109
Jedynym miejscem, w którym źle się działo,

271
00:15:02,192 --> 00:15:04,320
była ulica Fulton.

272
00:15:07,948 --> 00:15:10,117
To było zaraz za rogiem.

273
00:15:10,200 --> 00:15:12,620
Było tam z pięćdziesięciu narkomanów.

274
00:15:12,703 --> 00:15:15,122
Gdy byłem mały, to mnie przerażało.

275
00:15:15,915 --> 00:15:17,249
W tamtym okresie

276
00:15:17,333 --> 00:15:21,378
mama Biga
nie pozwalała mu chodzić na ulicę Fulton.

277
00:15:22,671 --> 00:15:24,715
Gdy staliśmy przy domu, pytała:

278
00:15:24,798 --> 00:15:26,634
„Christopher, dokąd idziesz?”.

279
00:15:26,717 --> 00:15:28,510
Większość nazywała go „Big”,

280
00:15:28,594 --> 00:15:29,762
poza matką.

281
00:15:29,845 --> 00:15:31,764
Jego mama mówiła „Christopher”.

282
00:15:33,641 --> 00:15:36,727
Nigdy nie słyszałam, żeby mówiła „Chris”.

283
00:15:39,271 --> 00:15:41,231
Był bardzo mądrym dzieckiem.

284
00:15:42,316 --> 00:15:45,778
Chodził do katolickiej szkoły.

285
00:15:51,825 --> 00:15:53,744
Był moim pierwszym kumplem,

286
00:15:53,827 --> 00:15:56,747
od przedszkola aż do śmierci.

287
00:15:58,374 --> 00:16:00,834
Dorastając jako dzieci imigrantów,

288
00:16:00,918 --> 00:16:02,920
byliśmy autsajderami.

289
00:16:03,837 --> 00:16:06,131
Choć nasze matki miały ciężko

290
00:16:06,215 --> 00:16:07,925
i mieszkaliśmy

291
00:16:08,008 --> 00:16:10,511
w biednych dzielnicach,

292
00:16:10,594 --> 00:16:12,680
miały ambicje.

293
00:16:14,473 --> 00:16:16,809
Nasi kumple byli bardziej kumaci,

294
00:16:16,892 --> 00:16:19,019
bardziej wycwanieni.

295
00:16:19,728 --> 00:16:22,272
Wtedy w naszym życiu pojawił się hip-hop.

296
00:16:23,565 --> 00:16:25,693
ROK 1984
CHRISTOPHER, 12 LAT

297
00:16:27,319 --> 00:16:30,781
Dorastałem z tą muzyką.
Mama kupiła mi radio na Święta,

298
00:16:30,864 --> 00:16:32,199
kasetę Fat Boys...

299
00:16:34,410 --> 00:16:36,870
i Run-DMC… Miałem tylko te.

300
00:16:40,416 --> 00:16:43,961
W tym okresie
cały czas słuchaliśmy hip-hopu.

301
00:16:44,044 --> 00:16:46,422
Już w podstawówce pisał piosenki.

302
00:16:46,505 --> 00:16:50,676
Zapisywał rymy, zbieraliśmy się
i ćwiczyliśmy razem.

303
00:16:50,759 --> 00:16:54,138
Kiedy słyszałam go w pokoju,
myślałam, że to zwykły hałas,

304
00:16:54,221 --> 00:16:55,431
bo to było...

305
00:16:58,934 --> 00:17:02,146
„Boże, możesz to wyłączyć?

306
00:17:02,688 --> 00:17:05,190
Próbuję się skupić”.

307
00:17:05,274 --> 00:17:07,651
Poppa, co tam sączysz?

308
00:17:07,735 --> 00:17:11,947
- Jesteśmy w Davenport. W Iowa.
- Co pijesz?

309
00:17:12,031 --> 00:17:12,990
Wódkę.

310
00:17:13,073 --> 00:17:14,783
Jazda

311
00:17:14,867 --> 00:17:16,869
Zaczęliśmy robić dużo koncertów,

312
00:17:16,952 --> 00:17:19,413
więc Big zaproponował mi,

313
00:17:19,496 --> 00:17:20,831
żebym się włączył.

314
00:17:20,914 --> 00:17:23,625
Ręce do góry! Dalej!

315
00:17:23,709 --> 00:17:26,295
Ręce do góry!

316
00:17:26,378 --> 00:17:28,088
Patrzcie!

317
00:17:28,172 --> 00:17:32,384
Kto to, kurwa, pejdżeruje o szóstej rano?

318
00:17:32,468 --> 00:17:34,470
Ziewam z niewyspania

319
00:17:34,553 --> 00:17:36,388
Oczy przecieram

320
00:17:36,472 --> 00:17:39,058
Dlaczego ktoś mi pisze na pejdżera?

321
00:17:39,141 --> 00:17:40,476
Mówił mi: „Słuchaj,

322
00:17:41,185 --> 00:17:43,937
trzeba nagrać każdą nową piosenkę.

323
00:17:44,021 --> 00:17:46,482
Nagraj publiczność. Chcę widzieć reakcję.

324
00:17:46,565 --> 00:17:48,484
Kiedy stworzymy występ,

325
00:17:48,567 --> 00:17:51,236
będę wiedzieć,
które piosenki są mocniejsze”.

326
00:17:51,320 --> 00:17:53,739
Od nas ważniejsza była publiczność.

327
00:17:53,822 --> 00:17:55,908
Lubiliśmy patrzeć, co robi tłum.

328
00:17:55,991 --> 00:17:58,410
- Hej.
- Podejdź, D Roc.

329
00:17:58,494 --> 00:18:00,537
Nagramy ludzi, bo byli dziś git.

330
00:18:00,621 --> 00:18:03,624
Nagranie zabierzemy do Nowego Jorku.

331
00:18:03,707 --> 00:18:05,918
Zabierzemy was z sobą do Brooklynu.

332
00:18:06,001 --> 00:18:07,711
Unieście ręce, pokażcie się!

333
00:18:09,213 --> 00:18:10,547
Tak!

334
00:18:10,631 --> 00:18:15,511
Występowaliśmy w miejscach,
które mogły pomieścić 500 osób.

335
00:18:16,011 --> 00:18:18,847
Występowaliśmy w modnych i dużych halach.

336
00:18:18,931 --> 00:18:20,516
Zawsze było tak samo.

337
00:18:20,599 --> 00:18:22,559
Wszyscy, też ci z tyłu.

338
00:18:22,643 --> 00:18:24,436
Dajecie dziś czadu.

339
00:18:24,520 --> 00:18:26,605
Zawsze dawali z siebie wszystko.

340
00:18:26,688 --> 00:18:28,941
Jakie było twoje dzieciństwo?

341
00:18:29,024 --> 00:18:30,067
Byłem tylko...

342
00:18:30,150 --> 00:18:31,610
Nieśmiały? Towarzyski?

343
00:18:31,693 --> 00:18:32,820
Nie, nieśmiały.

344
00:18:32,903 --> 00:18:34,905
- Jestem spokojnym gościem.
- Tak?

345
00:18:34,988 --> 00:18:37,157
Tak, ośmielam się tylko w sprawach,

346
00:18:37,241 --> 00:18:38,992
które chcę wyrazić w muzyce.

347
00:18:39,076 --> 00:18:41,078
Choć był dość nieśmiały,

348
00:18:41,161 --> 00:18:43,664
przemawiał w sprawach, w których mógł.

349
00:18:44,248 --> 00:18:46,583
Donald Harrison był artystą jazzowym,

350
00:18:46,667 --> 00:18:49,336
który mieszkał wtedy na osiedlu.

351
00:18:49,419 --> 00:18:52,756
Widział, jak Donald wchodzi do domu
z pięknymi kobietami

352
00:18:52,840 --> 00:18:54,091
i swoim saksofonem.

353
00:18:54,174 --> 00:18:56,635
Wkrótce się poznali.

354
00:18:56,718 --> 00:19:00,347
SĄSIAD CHRISTOPHERA

355
00:19:03,016 --> 00:19:04,434
Tak to brzmi.

356
00:19:05,769 --> 00:19:08,021
Grałem z Arthurem Blakeym,

357
00:19:09,314 --> 00:19:12,401
Milesem Davisem i Leną Horne.

358
00:19:12,484 --> 00:19:13,986
Clinton Hill był wtedy

359
00:19:14,069 --> 00:19:17,990
miejscem,
w którym wielu muzyków i artystów

360
00:19:18,574 --> 00:19:20,325
przebywało i tworzyło.

361
00:19:20,409 --> 00:19:22,286
Postanowiłem tam zamieszkać.

362
00:19:22,369 --> 00:19:25,789
Na osiedlu mieszkał muzyk jazzowy,
na ul. Saint James.

363
00:19:25,914 --> 00:19:27,291
Był naprawdę spoko.

364
00:19:27,374 --> 00:19:29,751
Ciągle chodziłem go odwiedzić.

365
00:19:32,004 --> 00:19:35,257
Pomagali mi starsi muzycy.

366
00:19:35,340 --> 00:19:36,675
Kształtowali mnie.

367
00:19:37,342 --> 00:19:39,344
Powiedzieli mi coś,

368
00:19:39,428 --> 00:19:42,764
co właściwie sam czułem.
Że trzeba to przekazać dalej.

369
00:19:44,433 --> 00:19:46,852
Z Chrisem robiliśmy różne rzeczy.

370
00:19:46,935 --> 00:19:48,228
Chodziliśmy do kina,

371
00:19:49,146 --> 00:19:53,066
Muzeum Sztuki Współczesnej,
gdzie tłumaczyłem mu Picassa

372
00:19:53,150 --> 00:19:56,612
i różnice między epokami malarstwa.

373
00:19:57,738 --> 00:19:59,072
Wszystko chłonął.

374
00:19:59,156 --> 00:20:02,409
Wiele z tych rzeczy
nie było w naszym zasięgu,

375
00:20:02,492 --> 00:20:04,036
gdy byliśmy dziećmi.

376
00:20:04,953 --> 00:20:09,124
Chciałem przygotować Chrisa
do kariery jako artysty jazzowego,

377
00:20:09,208 --> 00:20:10,584
bo miał duży talent.

378
00:20:13,212 --> 00:20:15,297
Pracowaliśmy między innymi nad

379
00:20:15,380 --> 00:20:18,884
przeniesieniem funkcji werbla w bebopie

380
00:20:18,967 --> 00:20:21,553
do rytmu rymów.

381
00:20:22,221 --> 00:20:25,390
Słuchaliśmy
Maxa Roacha i Clifforda Browna.

382
00:20:28,518 --> 00:20:31,939
Max melodyjnie grał na perkusji.

383
00:20:32,522 --> 00:20:34,233
Zmieniał rytm w melodię.

384
00:20:36,401 --> 00:20:39,529
PERKUSISTA JAZZOWY

385
00:20:39,613 --> 00:20:41,782
Więc jeśli to spowolnisz…

386
00:20:45,202 --> 00:20:46,787
dodasz tekst,

387
00:20:46,870 --> 00:20:51,291
słychać, że Notorious B.I.G.
kładł nacisk na te nuty

388
00:20:51,917 --> 00:20:58,882
i rymował w sposób,
który wyłania subtelne elementy

389
00:20:58,966 --> 00:21:00,217
bebopowej perkusji.

390
00:21:00,300 --> 00:21:01,385
Niesamowite.

391
00:21:01,468 --> 00:21:03,971
Wolę łatwo zarabiać, bryką zapieprzać

392
00:21:04,554 --> 00:21:06,598
Odpalić broń i szybko spieprzać

393
00:21:06,682 --> 00:21:09,810
Zrobić rozpierdol po dwóch browcach

394
00:21:09,893 --> 00:21:12,145
Co, myślałeś, że ze mnie fajny brach?

395
00:21:12,229 --> 00:21:13,230
Pieprzyć to

396
00:21:13,313 --> 00:21:15,190
Jestem z Bed-Stuy i lubię ćpać

397
00:21:15,274 --> 00:21:17,651
Przyozdobię ci oko
A nawet nos, kurwa mać

398
00:21:17,734 --> 00:21:20,737
Aż nadejdzie życia kres
Policja, trzeba zbiec

399
00:21:20,821 --> 00:21:23,657
- Pokój i miłość.
- Tak!

400
00:21:23,740 --> 00:21:27,786
Pierwszy zestaw didżeja
dostałem w gimnazjum.

401
00:21:28,370 --> 00:21:31,039
Potem usłyszeliśmy, jak rymuje.

402
00:21:31,748 --> 00:21:33,250
Spójrz w niebo, ziomie

403
00:21:33,333 --> 00:21:35,377
Raperzy nie są na moim poziomie

404
00:21:35,460 --> 00:21:37,546
Chciałbyś jak ja rapować?

405
00:21:37,629 --> 00:21:39,798
Chłopie, nie ma sensu usiłować

406
00:21:42,884 --> 00:21:45,846
Każdego lata, gdy Chris wracał z Jamajki,

407
00:21:47,014 --> 00:21:49,016
przywoził z sobą

408
00:21:49,099 --> 00:21:52,769
jamajski slang i muzykę,
której nie znaliśmy.

409
00:21:52,853 --> 00:21:55,605
Rock, reggae, country.

410
00:21:56,148 --> 00:21:58,984
Mówił, że zasypia przy muzyce country.

411
00:21:59,067 --> 00:22:00,235
Byliśmy zszokowani.

412
00:22:01,570 --> 00:22:03,739
Chris chciał ze mną zrobić nagranie.

413
00:22:03,822 --> 00:22:06,575
Wtedy miał przydomek Mc Cwest.

414
00:22:06,658 --> 00:22:09,911
Poszliśmy
do studia Funky Slice w Brooklynie.

415
00:22:10,495 --> 00:22:13,290
Oczywiście
musieliśmy uzyskać zgodę rodziców.

416
00:22:13,373 --> 00:22:15,542
Zebraliśmy do kupy kieszonkowe.

417
00:22:16,126 --> 00:22:18,670
Jesteśmy
w studiu Funky Slice w Brooklynie.

418
00:22:18,754 --> 00:22:20,839
Pokażemy, jak zrobić nagranie demo,

419
00:22:20,922 --> 00:22:24,676
a następnie wydać płytę,
podpisać umowę i dostać wynagrodzenie.

420
00:22:25,635 --> 00:22:28,013
Nagrał piosenkę do rytmu „Africa” Toto.

421
00:22:28,722 --> 00:22:31,099
Nie tylko umiał pisać teksty piosenek,

422
00:22:31,183 --> 00:22:33,018
ale miał też ogólną wizję.

423
00:22:37,189 --> 00:22:38,231
Leżę w łóżku

424
00:22:38,315 --> 00:22:39,608
Dzień taki denny

425
00:22:39,691 --> 00:22:42,402
Myśl się pojawia
Że jestem dość bezczelny

426
00:22:42,486 --> 00:22:44,780
Kaszkiet do tyłu i w zębach długopis

427
00:22:44,863 --> 00:22:46,990
Niezły dostałem od dziewczyny opis

428
00:22:47,074 --> 00:22:50,118
Mówi, że serce jej skradłem

429
00:22:50,202 --> 00:22:51,828
Ja na to, że niechcący

430
00:22:51,912 --> 00:22:52,996
Ale już po żądzy

431
00:22:53,080 --> 00:22:54,664
Osoby przekraczające podziały

432
00:22:54,748 --> 00:22:57,709
rozumieją wiele różnych rzeczy,

433
00:22:57,793 --> 00:22:59,211
nie tylko jedną.

434
00:22:59,294 --> 00:23:01,588
Do tego, co jest, trzeba coś dodać,

435
00:23:02,172 --> 00:23:03,548
żeby osiągnąć postęp.

436
00:23:04,549 --> 00:23:07,844
Inspirował mnie każdy raper,
każdy, kto śpiewał w radiu.

437
00:23:07,928 --> 00:23:10,514
Nie wiedziałem, ile ci kolesie zarabiali.

438
00:23:10,597 --> 00:23:13,767
Ale wiedziałem,
że Doug E. Fresh miał lincolna

439
00:23:13,850 --> 00:23:15,394
i zajebistą dziewczynę.

440
00:23:15,477 --> 00:23:18,230
Slick Rick też mi imponował. Rozumiesz?

441
00:23:18,313 --> 00:23:19,815
Heavy D miał fajną brykę.

442
00:23:19,898 --> 00:23:22,984
Wiedziałem to, co zobaczyłem
w prasie i teledyskach.

443
00:23:23,068 --> 00:23:26,154
Tylko to. To było marzenie.

444
00:23:26,947 --> 00:23:30,075
Nie myślałem, że mi się to przydarzy.

445
00:23:30,158 --> 00:23:32,244
Musiałem się wystroić, chłopie.

446
00:23:32,327 --> 00:23:33,161
Tak, jasne.

447
00:23:33,245 --> 00:23:35,539
Założyć rolexa i resztę.

448
00:23:35,622 --> 00:23:37,249
Kapelusz, okulary Versace.

449
00:23:37,332 --> 00:23:38,917
- Okej.
- Musi być dobrze.

450
00:23:39,000 --> 00:23:41,878
- Mam kamerę. Jest sygnet?
- W porządku.

451
00:23:41,962 --> 00:23:43,797
- Dobra.
- O to właśnie chodzi.

452
00:23:45,966 --> 00:23:47,843
Patrz, kurwa.

453
00:23:47,926 --> 00:23:49,136
Ma to na sobie...

454
00:23:49,219 --> 00:23:51,304
Odkąd ją dostał.

455
00:23:51,388 --> 00:23:53,014
Odkąd ją dostałem!

456
00:23:53,807 --> 00:23:55,642
A dostałem ją jakiś czas temu!

457
00:23:57,519 --> 00:23:59,771
Uwielbiałem szkolny mundurek Biga.

458
00:23:59,855 --> 00:24:01,773
To było naprawdę coś.

459
00:24:01,857 --> 00:24:03,358
Nie pozwalał na osąd.

460
00:24:03,442 --> 00:24:06,069
Na podział na klasy społeczne.

461
00:24:06,153 --> 00:24:07,946
Każdy nosił to samo.

462
00:24:08,029 --> 00:24:10,073
W mojej szkole tak nie było.

463
00:24:10,740 --> 00:24:11,950
Mówiłem mu:

464
00:24:12,033 --> 00:24:14,911
„Szkoda, że muszę robić to, co robię”.

465
00:24:16,288 --> 00:24:19,124
A on na to: „Ja chcę sobie tylko połazić.

466
00:24:19,207 --> 00:24:20,750
Co innego byście robili?”.

467
00:24:20,834 --> 00:24:23,753
Nie do końca się z nim zgadzałem.

468
00:24:25,964 --> 00:24:27,632
Lata 80. były...

469
00:24:27,716 --> 00:24:30,677
Zwłaszcza czarne dzieciaki

470
00:24:30,760 --> 00:24:34,639
łatwo dały się zwabić na ulicę.

471
00:24:34,723 --> 00:24:37,100
Nie było dużo miejsc pracy.

472
00:24:37,809 --> 00:24:40,270
Na ulicy Fulton widać było handlarzy.

473
00:24:41,062 --> 00:24:45,901
Ci goście mieli dużą kasę.
Mieli dżipy, mercedesy,

474
00:24:45,984 --> 00:24:48,236
biżuterię, nosili drogie marki...

475
00:24:48,320 --> 00:24:50,238
Już wtedy było ich na to stać.

476
00:24:51,698 --> 00:24:55,619
Chciałem mieć to samo, ale jak to zdobyć?

477
00:24:57,913 --> 00:25:01,374
ROK 1988
CHRISTOPHER, 16 LAT

478
00:25:01,458 --> 00:25:03,585
Lato 1988 roku było szalone,

479
00:25:03,668 --> 00:25:05,837
bo nic nie robiliśmy.

480
00:25:05,921 --> 00:25:08,131
To znaczy, okradałem ludzi,

481
00:25:08,215 --> 00:25:11,468
ale jeśli chodzi o sprzedaż cracku,

482
00:25:11,551 --> 00:25:13,553
robił to tylko Chic.

483
00:25:14,262 --> 00:25:15,347
Ja i Big

484
00:25:15,430 --> 00:25:18,099
widzieliśmy,
jak Chic wciąż znika za zakrętem.

485
00:25:19,100 --> 00:25:21,394
Nie chcę się w to zagłębiać.

486
00:25:21,478 --> 00:25:23,104
- W crack!
- Cóż...

487
00:25:23,188 --> 00:25:24,981
Chcesz, żebym poszedł...

488
00:25:25,065 --> 00:25:26,900
- Spójrz na nas!
- Wiesz, to...

489
00:25:26,983 --> 00:25:28,902
- Już dość...
- Chwila, nie.

490
00:25:28,985 --> 00:25:30,320
- Mówisz o...
- Chwila.

491
00:25:32,072 --> 00:25:36,243
Gdy wtedy dorastałeś
i nie interesowałeś się narkotykami,

492
00:25:36,952 --> 00:25:40,038
sportem albo szkołą, byłeś nikim.

493
00:25:41,248 --> 00:25:42,749
Miałeś trzy opcje.

494
00:25:43,333 --> 00:25:45,627
Z Chrisem gadałem przed domem,

495
00:25:45,710 --> 00:25:48,046
bo byliśmy sąsiadami i kumplami.

496
00:25:48,129 --> 00:25:49,839
Chris był cichym facetem.

497
00:25:49,923 --> 00:25:52,050
Nie wychodził, jeśli nie musiał.

498
00:25:52,133 --> 00:25:55,804
Jego matka cały czas go obserwowała:
„Chodź na górę coś zjeść”.

499
00:25:55,887 --> 00:25:58,723
Mam 19 lat, Big – 16.

500
00:25:58,807 --> 00:26:00,892
Większość nastolatków ma kłopoty,

501
00:26:00,976 --> 00:26:03,353
bo chce się wyszumieć.

502
00:26:03,436 --> 00:26:04,563
Próbują wyrazić

503
00:26:04,646 --> 00:26:06,940
swoją męskość i tak dalej.

504
00:26:07,023 --> 00:26:10,485
Chic mówił: „Tylko tu sobie stoję,

505
00:26:10,569 --> 00:26:12,070
a oni przychodzą”.

506
00:26:12,153 --> 00:26:14,990
„I tyle? Tylko tu sobie stoisz...”.

507
00:26:15,073 --> 00:26:17,158
My nie sprzedawaliśmy narkotyków.

508
00:26:18,118 --> 00:26:20,036
Ja mu pokazałem, jak sprzedawać.

509
00:26:20,120 --> 00:26:23,248
Mówisz,
że to ja go sprowadziłem na złą drogę?

510
00:26:25,750 --> 00:26:28,169
Dostawałem zapomogę, bo matka miała raka.

511
00:26:28,753 --> 00:26:31,214
Chic mówi, że dostanę za to jakieś 30 g.

512
00:26:31,298 --> 00:26:32,841
Więc poszliśmy je kupić.

513
00:26:43,935 --> 00:26:46,688
Poszliśmy do pokoju Chica,
on to zapakował.

514
00:26:46,771 --> 00:26:50,275
Wtedy ja i Big
pierwszy raz sprzedaliśmy crack.

515
00:26:51,526 --> 00:26:56,781
W tamtym czasie za każde 30 g
zarabialiśmy około 1600 dolców.

516
00:26:57,449 --> 00:27:01,036
A ty nie jesteś na tyle dojrzały,
by to dobrze przemyśleć.

517
00:27:01,786 --> 00:27:03,455
To świetny zarobek.

518
00:27:04,748 --> 00:27:06,416
Wtedy lubiłem rysować,

519
00:27:07,375 --> 00:27:09,419
w piątej klasie podstawówki.

520
00:27:09,502 --> 00:27:12,547
Mówili mi: „Wykorzystaj swój talent,

521
00:27:12,631 --> 00:27:15,675
wymyśl coś,
co możesz z tym zrobić w przyszłości”.

522
00:27:15,759 --> 00:27:17,677
Myślałem więc,

523
00:27:18,219 --> 00:27:20,430
co mógłbym z tym zrobić?

524
00:27:20,513 --> 00:27:22,390
Być handlarzem dziełami sztuki?

525
00:27:22,474 --> 00:27:24,351
Pomyślałem, że to nie dla mnie.

526
00:27:24,434 --> 00:27:27,979
Mógłbym robić wielkie bilbordy.
Coś w tym rodzaju.

527
00:27:28,063 --> 00:27:29,898
Sztuka komercyjna, reklamy.

528
00:27:29,981 --> 00:27:32,150
Ale to było dawno temu.

529
00:27:33,109 --> 00:27:35,195
Potem poznałem crack.

530
00:27:40,075 --> 00:27:41,242
Sztuka komercyjna?

531
00:27:43,870 --> 00:27:45,955
Stoję tu 20 minut.

532
00:27:46,623 --> 00:27:49,626
I dostaję forsę, prawdziwe pieniądze.

533
00:27:50,168 --> 00:27:51,920
Rodzice nie wiedzieli.

534
00:27:52,003 --> 00:27:55,215
Niektórzy rodzice nie wiedzieli,
bo trzymaliśmy to...

535
00:27:55,799 --> 00:27:57,801
Pani Wallace miała pełny etat.

536
00:27:57,884 --> 00:28:00,887
Była nauczycielką. I pracowała codziennie.

537
00:28:00,970 --> 00:28:04,099
Od 9 do 17 Big mógł robić, co chciał.

538
00:28:05,058 --> 00:28:08,603
Staliśmy na rogu przy stacji,
na której wysiadała.

539
00:28:08,687 --> 00:28:09,854
Znaliśmy rozkład.

540
00:28:09,938 --> 00:28:12,315
Na ul. Fulton widać wieżę zegarową.

541
00:28:12,399 --> 00:28:13,775
Zegar z czterech stron.

542
00:28:13,858 --> 00:28:17,445
Wiedzieliśmy, kiedy wracała z pracy.

543
00:28:17,529 --> 00:28:19,656
Przejęliśmy tę część ulicy.

544
00:28:19,739 --> 00:28:23,410
Pozostali albo trafili do pierdla,
albo dostali kulkę.

545
00:28:23,493 --> 00:28:26,913
Zaczęli odchodzić,
a my przejęliśmy tę część miasta.

546
00:28:26,996 --> 00:28:27,997
To było…

547
00:28:28,790 --> 00:28:31,292
Trochę jak status celebryty na dzielni.

548
00:28:32,544 --> 00:28:33,753
Byliśmy gwiazdami.

549
00:28:35,088 --> 00:28:37,382
Fajni kolesie byli na ul. Fulton.

550
00:28:37,465 --> 00:28:39,217
Gdy pobyliśmy tam trochę,

551
00:28:39,300 --> 00:28:41,219
wiedzieliśmy, co tam się dzieje.

552
00:28:41,302 --> 00:28:43,680
„Sprzedają narkotyki, crack.

553
00:28:43,763 --> 00:28:45,265
Dobra. Co trzeba zrobić?”

554
00:28:54,607 --> 00:28:57,318
Biggie Smalls zarobił dziś dużo forsy.

555
00:28:57,402 --> 00:28:59,654
- Dużo forsy!
- To na serio!

556
00:28:59,738 --> 00:29:01,489
Dużo kasy! Dobrze nam idzie.

557
00:29:01,573 --> 00:29:04,743
Paliliśmy zioło,
przesiadywaliśmy przed sklepem.

558
00:29:05,326 --> 00:29:07,120
Lubiliśmy tam siedzieć.

559
00:29:07,203 --> 00:29:08,913
Jak inaczej zabłysnąć?

560
00:29:08,997 --> 00:29:10,874
Nie chodziło tylko o sprzedaż.

561
00:29:10,999 --> 00:29:13,835
„Chcę sobie kupić adidasy. Biżuterię”.

562
00:29:13,918 --> 00:29:16,045
W Nowym Jorku trzeba się wyróżniać,

563
00:29:16,129 --> 00:29:19,007
zwłaszcza w Brooklynie,
trzeba być wyjątkowym.

564
00:29:19,090 --> 00:29:21,050
A więc tak zarabialiśmy.

565
00:29:21,968 --> 00:29:24,220
Nauczyliśmy się też tego,

566
00:29:24,304 --> 00:29:27,265
że nie każdy, kto tu mieszka…

567
00:29:27,348 --> 00:29:29,642
nie jest tak samo…

568
00:29:34,439 --> 00:29:35,648
tak samo…

569
00:29:35,732 --> 00:29:36,816
Jak to ująć?

570
00:29:37,984 --> 00:29:38,943
...bezwzględny.

571
00:29:40,278 --> 00:29:41,905
To właśnie wtedy…

572
00:29:44,157 --> 00:29:45,366
pojawił się Olie.

573
00:29:46,367 --> 00:29:52,207
Olie był najlepiej wyszkolony.
To on wszystkich przyuczał.

574
00:29:52,999 --> 00:29:54,042
Mój ziomal, Olie.

575
00:29:54,584 --> 00:29:55,960
Kiedyś sprzedawaliśmy.

576
00:29:56,461 --> 00:30:00,548
Jak mieliśmy jakieś 15 lat,
wszyscy rzuciliśmy szkołę.

577
00:30:00,632 --> 00:30:03,051
Zarabialiśmy sześć tysięcy tygodniowo.

578
00:30:03,134 --> 00:30:04,010
Tak żyliśmy.

579
00:30:04,928 --> 00:30:08,389
On i Big byli nierozłączni.

580
00:30:08,473 --> 00:30:11,559
Olie był jego najlepszym kumplem.

581
00:30:13,436 --> 00:30:16,689
Wszyscy nazywali go Olie.
Ja nazywałam go Roland.

582
00:30:16,773 --> 00:30:20,068
Gdy pierwszy raz przyprowadził mnie tam,

583
00:30:20,151 --> 00:30:22,153
na róg ulic Fulton i Saint James,

584
00:30:22,237 --> 00:30:25,573
zapytałam: „Zaraz, co tu się dzieje?”.

585
00:30:25,657 --> 00:30:28,368
Szczerze mówiąc, nie byłam tego świadoma.

586
00:30:28,451 --> 00:30:31,996
Byłam młoda, miałam jakieś 15 lat.

587
00:30:34,249 --> 00:30:35,333
Big miał 17 lat.

588
00:30:35,959 --> 00:30:37,168
Olie też.

589
00:30:38,127 --> 00:30:39,587
Olie miał hondę accord.

590
00:30:40,964 --> 00:30:43,925
Miał hondę accord
z chowanymi reflektorami.

591
00:30:44,008 --> 00:30:45,969
Jakby podjechał bentleyem.

592
00:30:47,011 --> 00:30:50,181
Mój kumpel miał taką brykę. To było coś!

593
00:30:50,265 --> 00:30:52,433
Big też uważał,

594
00:30:53,393 --> 00:30:55,103
że lepiej mieć więcej kumpli.

595
00:30:55,520 --> 00:30:57,146
- Jak leci?
- W porzo?

596
00:30:57,230 --> 00:30:58,147
Co jest?

597
00:30:59,232 --> 00:31:01,150
Kupa szmalu. O tak.

598
00:31:01,734 --> 00:31:03,903
- Łapiesz?
- W 1421 jest Cease?

599
00:31:03,987 --> 00:31:05,613
- Tam.
- Tam jest Cease.

600
00:31:05,697 --> 00:31:07,323
Poppa zajrzy na chwilkę.

601
00:31:08,992 --> 00:31:10,368
Najlepsze w Kolumbii.

602
00:31:16,958 --> 00:31:19,127
- Spoks.
- Spójrz na bracha.

603
00:31:20,169 --> 00:31:21,838
- Nie widzę go.
- O tak!

604
00:31:21,921 --> 00:31:23,756
- Chico, skarbie!
- Wychodzimy!

605
00:31:25,216 --> 00:31:26,092
Chodź, stary.

606
00:31:26,175 --> 00:31:29,178
- Wszyscy czekają.
- Niech się wystroi.

607
00:31:29,262 --> 00:31:31,180
Potrzebuje na to trochę czasu.

608
00:31:31,264 --> 00:31:32,515
Zaliczyłem laskę.

609
00:31:32,599 --> 00:31:35,435
Gdy robił freestyle i rymował,

610
00:31:35,518 --> 00:31:37,020
mówił „Junior MAFIA”.

611
00:31:37,103 --> 00:31:38,605
A więc na początku

612
00:31:39,522 --> 00:31:41,608
nikt nie wiedział, o co chodziło.

613
00:31:41,691 --> 00:31:44,152
Zapytaliśmy, kim jest Junior MAFIA.

614
00:31:44,235 --> 00:31:45,612
Powiedział, że wszyscy.

615
00:31:45,695 --> 00:31:48,197
Junior MAFIA!

616
00:31:48,781 --> 00:31:51,117
Pakowałam big maki w cadillaki

617
00:31:51,200 --> 00:31:52,827
Teraz naboje w karabinki

618
00:31:52,911 --> 00:31:54,120
Mam stosik dolarów

619
00:31:54,203 --> 00:31:56,748
A w torbie
glock kaliber dziewięć milimetrów

620
00:31:56,831 --> 00:32:00,877
Zbudowaliśmy postacie.
Big stworzył Junior MAFIA,

621
00:32:00,960 --> 00:32:03,379
każdemu przypisał postać i imię.

622
00:32:03,463 --> 00:32:05,048
I napisał większość rymów.

623
00:32:06,466 --> 00:32:10,094
Christopher Wallace miał świetny rok.

624
00:32:10,178 --> 00:32:12,931
Wiedział, że jest na topie.

625
00:32:13,014 --> 00:32:15,266
Był bardzo inteligentny.

626
00:32:15,350 --> 00:32:18,978
Umiał rymować. Pewnie wszystkim załatwiłby

627
00:32:19,062 --> 00:32:22,106
złoty lub platynowy album debiutancki,

628
00:32:22,190 --> 00:32:23,733
jeśli pokazaliby,

629
00:32:23,816 --> 00:32:26,194
że chcą podjąć wysiłek.

630
00:32:26,778 --> 00:32:29,364
Tylko przyjaciele mogą być w Junior MAFIA.

631
00:32:29,447 --> 00:32:32,617
A oni są moimi przyjaciółmi.
Znam ich od dziecka.

632
00:32:32,700 --> 00:32:34,285
Wszystko robiliśmy razem.

633
00:32:34,369 --> 00:32:36,412
Jesteśmy z tej samej dzielni.

634
00:32:36,496 --> 00:32:38,706
Musiałem się o nich zatroszczyć.

635
00:32:39,207 --> 00:32:40,249
A kuku!

636
00:32:42,710 --> 00:32:43,795
Nasz autobus.

637
00:32:43,878 --> 00:32:46,798
Cuchnie. Strasznie gorąco
w tym jebanym autobusie.

638
00:32:46,881 --> 00:32:48,424
Wszyscy się smażą.

639
00:32:49,300 --> 00:32:51,719
- Umieramy.
- Wszyscy się smażą.

640
00:32:53,137 --> 00:32:54,764
Gdzie mój brach?

641
00:32:54,847 --> 00:32:56,808
- Smażymy się.
- Gorąco ci?

642
00:32:57,266 --> 00:32:58,101
Kurwa.

643
00:32:58,184 --> 00:33:00,395
Przyszedłem cię pobłogosławić.

644
00:33:00,478 --> 00:33:01,938
- Tego ci trzeba.
- Okej.

645
00:33:02,021 --> 00:33:04,232
- Nie zostawiłbym cię.
- Nawiewaj.

646
00:33:04,315 --> 00:33:06,025
Polej się trochę do kamery.

647
00:33:06,109 --> 00:33:08,903
Jest gorąco.
W autobusie jest zajebiście gorąco.

648
00:33:09,737 --> 00:33:11,155
Cease się położył.

649
00:33:11,280 --> 00:33:14,117
Troszczył się o młodych.
Chciał im pokazać...

650
00:33:14,200 --> 00:33:16,160
Chciał im pokazać właściwą drogę.

651
00:33:16,244 --> 00:33:20,081
Byliśmy dla niego bardzo ważni.
Chciał nas zabrać z ulicy.

652
00:33:20,748 --> 00:33:23,793
Moje życie toczyło się
między ul. Washington i Grand

653
00:33:23,876 --> 00:33:24,752
i tyle.

654
00:33:25,253 --> 00:33:28,715
To był mój tygiel.
Myśleliśmy, że tak będzie do końca.

655
00:33:29,757 --> 00:33:31,342
Na ulicy Fulton,

656
00:33:31,426 --> 00:33:33,803
gdzie bezczynnie spędzaliśmy czas,

657
00:33:33,886 --> 00:33:37,640
udawaliśmy,
że jesteśmy analitykami hip-hopu,

658
00:33:37,724 --> 00:33:38,850
ja, on, Olie.

659
00:33:38,933 --> 00:33:42,186
Siedzieliśmy tam
i rozprawialiśmy cały dzień.

660
00:33:42,270 --> 00:33:44,272
Każdy miał ulubionego rapera.

661
00:33:44,814 --> 00:33:46,566
Mnie podobał się KRS-One.

662
00:33:46,649 --> 00:33:48,651
Olie lubił Rakima.

663
00:33:48,735 --> 00:33:51,237
Big Daddy Kane był ulubionym raperem Biga.

664
00:33:53,948 --> 00:33:56,868
Zawsze analizowaliśmy czyjeś rytmy,

665
00:33:56,951 --> 00:33:58,578
rymy i tak dalej.

666
00:33:58,661 --> 00:34:01,581
Nigdy nie miałem zostać muzykiem, raperem…

667
00:34:01,664 --> 00:34:03,207
To nie było tak.

668
00:34:05,043 --> 00:34:07,295
- Chłopak dobrze rysuje.
- Okej.

669
00:34:07,378 --> 00:34:10,548
W tamtym okresie
nie chodziłem często na ul. Fulton.

670
00:34:11,215 --> 00:34:13,176
Zaczął się skupiać na forsie.

671
00:34:14,469 --> 00:34:16,679
Zestaw didżeja się zakurzył.

672
00:34:16,763 --> 00:34:18,431
Nawet nie myślał o muzyce.

673
00:34:18,514 --> 00:34:21,893
Chodziło o kolejnego dolara
i zwiększenie dochodów.

674
00:34:21,976 --> 00:34:24,896
Więcej forsy.
Z Fulton zrobił przedsiębiorstwo.

675
00:34:26,064 --> 00:34:28,524
Gdy jesteś młody, chwilę jest fajnie,

676
00:34:28,608 --> 00:34:32,904
ale kiedy spadnie na ciebie cały ciężar,

677
00:34:32,987 --> 00:34:34,238
to zaczyna się stres.

678
00:34:34,322 --> 00:34:35,865
Nie postępujesz właściwie.

679
00:34:35,948 --> 00:34:37,492
Każdy obywatel

680
00:34:37,575 --> 00:34:40,745
uznałby za słuszne wezwanie policji.

681
00:34:42,663 --> 00:34:44,999
Big miał popieprzone dzieciństwo.

682
00:34:45,083 --> 00:34:46,584
Jego mama miała pracę.

683
00:34:46,667 --> 00:34:49,712
Ale wtedy nie wiedzieliśmy, co jest ważne.

684
00:34:50,421 --> 00:34:53,382
Mama na pewno nie wie wszystkiego.

685
00:34:53,466 --> 00:34:54,675
Rozumiesz?

686
00:34:55,259 --> 00:34:57,845
Nie wiedziałam, co robił.
Mówił, że pracuje.

687
00:34:57,929 --> 00:34:59,013
Wierzyłam mu.

688
00:35:00,515 --> 00:35:03,643
Kiedy zaczął wychodzić na ulicę Fulton

689
00:35:03,726 --> 00:35:05,645
i dołączył do tych kolesi,

690
00:35:05,728 --> 00:35:08,606
nie podobało mi się to.
Ściągałem go stamtąd

691
00:35:08,689 --> 00:35:10,525
i wracał ze mną do domu.

692
00:35:11,067 --> 00:35:14,237
Przez jakiś rok, gdy tam byłem.

693
00:35:15,071 --> 00:35:18,366
A potem się to skończyło.

694
00:35:19,617 --> 00:35:22,328
Dostrzegałem wtedy tylko to,

695
00:35:22,411 --> 00:35:24,288
że to byli goście w jego wieku

696
00:35:24,372 --> 00:35:26,374
i że się z nimi przyjaźnił

697
00:35:26,958 --> 00:35:29,710
i dawał im trochę zarobić.

698
00:35:29,794 --> 00:35:31,671
To była jedna z możliwości

699
00:35:32,839 --> 00:35:34,757
i on ją wybrał.

700
00:35:37,635 --> 00:35:39,929
Na talerzu zostawiliśmy crack.

701
00:35:40,012 --> 00:35:42,348
Big zostawiał go w swoim pokoju,

702
00:35:42,431 --> 00:35:44,392
żeby wysechł przy oknie.

703
00:35:44,475 --> 00:35:46,602
Miał wyschnąć w kilka godzin.

704
00:35:46,686 --> 00:35:48,062
Kiedy wróciliśmy,

705
00:35:48,146 --> 00:35:49,981
jego mama zdążyła posprzątać.

706
00:35:50,064 --> 00:35:53,276
Gdy tylko wszedł do środka, krzyknęła:

707
00:35:53,359 --> 00:35:56,904
„Czemu zostawiłeś tłuczone ziemniaki

708
00:35:56,988 --> 00:35:57,947
na talerzu?”.

709
00:35:58,030 --> 00:35:59,490
Wyrzuciła to do śmieci.

710
00:35:59,991 --> 00:36:03,077
Myślała, że to ziemniaki,
które leżały tam kilka dni,

711
00:36:03,161 --> 00:36:04,912
ale to były narkotyki.

712
00:36:05,872 --> 00:36:07,331
Chryste Panie.

713
00:36:08,499 --> 00:36:10,042
Ten drań.

714
00:36:11,169 --> 00:36:12,253
Nie wiedziałam.

715
00:36:12,336 --> 00:36:15,339
Nie wiem,
czy można się złościć na martwą osobę.

716
00:36:16,132 --> 00:36:17,466
Byłam wściekła na syna

717
00:36:18,259 --> 00:36:20,178
za to zdarzenie.

718
00:36:20,261 --> 00:36:21,637
To był duży szok.

719
00:36:22,680 --> 00:36:25,308
To było bardzo szokujące.

720
00:36:25,391 --> 00:36:28,561
To znaczy, że przyniósł to do mojego domu.

721
00:36:29,061 --> 00:36:32,023
Okazał brak szacunku.

722
00:36:33,065 --> 00:36:35,902
To nie był mój syn.
Nie takiego syna chciałam.

723
00:36:36,903 --> 00:36:39,572
Nie mogła mnie w żaden sposób powstrzymać.

724
00:36:39,655 --> 00:36:42,366
Więc powiedziałem jej, że przestanę.

725
00:36:42,450 --> 00:36:45,912
Wyrzucała mnie z domu, a ja wracałem,

726
00:36:45,995 --> 00:36:48,414
mówiłem, że tego nie robię, ale robiłem.

727
00:36:49,040 --> 00:36:51,459
Mam 13 lat
Są dragi, otworem stoi świat

728
00:36:51,542 --> 00:36:54,086
W narkotykach robię
Pieprzyć ekipy futbolowe

729
00:36:54,170 --> 00:36:56,839
Ryzyko śledziony pęknięcia
W wieku dziecięcia

730
00:36:56,923 --> 00:36:59,884
Słyszę krzyk trenera
To marzenie frajera

731
00:36:59,967 --> 00:37:02,136
Sławy chcę
Forsy kupę mieć

732
00:37:02,220 --> 00:37:03,554
Do szkoły nie pójdę

733
00:37:03,638 --> 00:37:04,764
Bo mi spieprzy rymy

734
00:37:04,847 --> 00:37:06,265
Mama kazała mi dorosnąć

735
00:37:06,349 --> 00:37:07,391
I zastanowić się

736
00:37:07,475 --> 00:37:08,809
Zanim zrujnuję się

737
00:37:08,893 --> 00:37:10,269
Szanować przestanę się

738
00:37:10,353 --> 00:37:11,646
Odłożyć narkotyki?

739
00:37:11,729 --> 00:37:13,231
Nie, mam swoje nawyki

740
00:37:13,314 --> 00:37:16,192
Królem Nowego Jorku chcę być

741
00:37:16,275 --> 00:37:18,694
Big zaczął  sprzedawać na całego,

742
00:37:19,445 --> 00:37:21,113
chciał być szefem podziemia.

743
00:37:22,156 --> 00:37:23,699
Olie miał rodzinę,

744
00:37:24,367 --> 00:37:29,330
która też zajmowała się narkotykami.

745
00:37:30,206 --> 00:37:32,750
Olie, znany jako Big O,

746
00:37:33,793 --> 00:37:37,380
pracował dla wuja o przydomku I-God.

747
00:37:38,422 --> 00:37:41,926
Z rodziną Bazemore'ów w Brownsville

748
00:37:42,009 --> 00:37:43,636
lepiej było nie zadzierać.

749
00:37:44,720 --> 00:37:49,016
Wszyscy inni baronowie narkotykowi

750
00:37:49,100 --> 00:37:50,601
musieli się ich słuchać.

751
00:37:50,685 --> 00:37:51,936
To oni decydowali.

752
00:37:52,520 --> 00:37:57,566
Brownsville
to najniebezpieczniejsza część Brooklynu.

753
00:37:58,234 --> 00:37:59,986
Sporo nieciekawych typów.

754
00:38:01,904 --> 00:38:06,325
W tamtym czasie Brownsville
miało największą liczbę zabójstw

755
00:38:06,409 --> 00:38:07,285
w Nowym Jorku.

756
00:38:07,827 --> 00:38:11,163
W tamtym roku
Nowy Jork miał chyba najwięcej zabójstw

757
00:38:11,247 --> 00:38:12,081
w całym kraju.

758
00:38:13,582 --> 00:38:15,376
Olie był zepsutym bachorem,

759
00:38:15,459 --> 00:38:18,379
bo jego wujek był ważnym kolesiem.

760
00:38:18,462 --> 00:38:20,631
Wiedział, że nikt mu nie podskoczy.

761
00:38:20,715 --> 00:38:22,466
Był najgorszym typem…

762
00:38:24,635 --> 00:38:27,471
Był najgorszym typem pod słońcem.

763
00:38:28,180 --> 00:38:30,683
Kiedy Biggie zaczynał się drażnić z Oliem,

764
00:38:30,766 --> 00:38:32,018
zawsze rymował.

765
00:38:32,560 --> 00:38:34,020
Miał najlepsze rymy.

766
00:38:34,562 --> 00:38:35,813
Pokazywał że,

767
00:38:35,896 --> 00:38:39,442
nie musi być najprzystojniejszy
ani wysportowany.

768
00:38:39,525 --> 00:38:42,778
Miał poczucie humoru
i był wyrobiony towarzysko.

769
00:38:42,862 --> 00:38:46,490
Zawsze miał coś w zanadrzu.

770
00:38:46,574 --> 00:38:49,827
Olie robił, co mógł,
żeby wciągnąć Biggiego.

771
00:38:49,910 --> 00:38:51,120
Olie zawsze myślał.

772
00:38:51,203 --> 00:38:53,831
Zawsze próbował znaleźć najlepszy ruch.

773
00:38:54,457 --> 00:38:57,626
Big już miał problemy z nadwagą.

774
00:38:57,710 --> 00:38:59,128
Miał leniwe oko,

775
00:38:59,211 --> 00:39:02,590
więc ludzie z niego żartowali,
odkąd był mały,

776
00:39:02,673 --> 00:39:04,175
ale on był na to odporny.

777
00:39:04,258 --> 00:39:05,468
Jednocześnie

778
00:39:05,551 --> 00:39:07,636
Big nie chciał mieć dużych nadziei,

779
00:39:07,720 --> 00:39:09,722
by potem ktoś je zniszczył.

780
00:39:10,431 --> 00:39:13,184
Marzenie o byciu raperem oddalało się,

781
00:39:13,267 --> 00:39:16,062
a więc skupił się na byciu handlarzem.

782
00:39:16,645 --> 00:39:19,190
Wtedy zachęcił go Roland.

783
00:39:19,273 --> 00:39:20,941
Powiedział, że ma talent.

784
00:39:21,025 --> 00:39:25,071
Pamiętam, jak powiedział,
że jeśli jemu się uda,

785
00:39:25,154 --> 00:39:26,530
wszystkim się uda.

786
00:39:27,865 --> 00:39:30,910
ROK 1991
CHRISTOPHER, 19 LAT

787
00:39:31,660 --> 00:39:35,081
Pora jest najważniejsza,
ale jeśli chodzi o tamten dzień,

788
00:39:35,998 --> 00:39:37,708
wszystko było ważne.

789
00:39:37,792 --> 00:39:38,626
Zdecydowanie.

790
00:39:38,709 --> 00:39:40,378
Dlatego o tym rozmawiamy.

791
00:39:41,504 --> 00:39:44,215
Big zaczął przychodzić
na ul. Bedford i Quincy.

792
00:39:44,298 --> 00:39:46,884
W mojej okolicy więcej się działo.

793
00:39:48,928 --> 00:39:50,763
Tam było po prostu...

794
00:39:51,722 --> 00:39:53,265
trochę inaczej.

795
00:39:54,308 --> 00:39:56,352
Fifty Grand był w mojej okolicy,

796
00:39:56,435 --> 00:39:58,771
wychodził na ul. Bedford z radiem,

797
00:39:58,854 --> 00:40:01,315
urządzał imprezy muzyczne na osiedlu.

798
00:40:03,609 --> 00:40:07,154
Jestem pomostem między Bigiem a 50 Grand.

799
00:40:08,697 --> 00:40:10,616
D Roc był z nami na ul. Bedford.

800
00:40:10,699 --> 00:40:12,868
Wszyscy tam sprzedawaliśmy.

801
00:40:12,952 --> 00:40:15,496
Powiedział, że kogoś nam przedstawi.

802
00:40:16,288 --> 00:40:17,248
Serio.

803
00:40:18,249 --> 00:40:19,583
Gwarantowana prawda.

804
00:40:20,501 --> 00:40:22,837
Najpierw nazywał się Mc Cwest.

805
00:40:23,796 --> 00:40:25,631
Ale na ul. Bedford – „Biggie”.

806
00:40:26,757 --> 00:40:28,592
Rapowali Big i Supreme.

807
00:40:29,760 --> 00:40:31,345
Zaczął Supreme.

808
00:40:31,429 --> 00:40:33,139
Rywalizowali.

809
00:40:34,348 --> 00:40:37,560
Lepiej wypierdalaj
Masz się za rapera

810
00:40:37,643 --> 00:40:38,978
Ale to tylko ściema

811
00:40:39,061 --> 00:40:40,688
Za grosz talentu nie masz…

812
00:40:40,771 --> 00:40:42,565
Gdy Supreme rapował z Bigiem,

813
00:40:42,648 --> 00:40:44,358
miałem białą ściereczkę

814
00:40:44,442 --> 00:40:47,820
owiniętą wokół dłoni,
bo nie wiedziałem, co się dzieje.

815
00:40:47,903 --> 00:40:50,406
Myślałem:
„Nie znam go. Pieprzy bez sensu”.

816
00:40:50,489 --> 00:40:52,658
Zastanawiałem się, czy go pobić.

817
00:40:52,741 --> 00:40:54,660
Czarny olbrzym. Boisz się?

818
00:40:54,743 --> 00:40:55,786
Nie bój się.

819
00:40:57,830 --> 00:41:01,542
Patrząc, jak Big walczy z Supremem,

820
00:41:01,625 --> 00:41:05,087
widać, że Supreme ma ledwo 160 cm wzrostu.

821
00:41:05,171 --> 00:41:07,423
Mimo mikrofonu jego głos brzmi cienko.

822
00:41:07,506 --> 00:41:09,341
Nie robi wrażenia.

823
00:41:10,301 --> 00:41:13,220
Big patrzy na tego łysego kolesia z góry,

824
00:41:13,304 --> 00:41:15,681
jak tańczy i się zgrywa, jak głupek.

825
00:41:15,764 --> 00:41:19,977
A Big dominuje nad nim całym sobą.

826
00:41:20,060 --> 00:41:23,772
Nie wiem, czy Big naprawdę rozumiał
swoje jamajskie korzenie.

827
00:41:23,856 --> 00:41:26,942
Dziedzictwo jamajskich didżejów,

828
00:41:27,026 --> 00:41:29,778
to, co nazywano
gawędzeniem przez mikrofon.

829
00:41:30,362 --> 00:41:32,198
Przechwałki...

830
00:41:33,741 --> 00:41:35,284
z mikrofonem były ważne.

831
00:41:35,868 --> 00:41:37,286
A Big umiał to robić.

832
00:41:37,369 --> 00:41:40,664
To odróżniało go
od innych ulicznych raperów.

833
00:41:40,748 --> 00:41:41,916
Rapowanie na żywo.

834
00:41:42,500 --> 00:41:44,793
Chcę wymyślać najlepsze,

835
00:41:44,877 --> 00:41:46,086
najmocniejsze rymy.

836
00:41:46,170 --> 00:41:48,339
Chcę być najlepszym raperem.

837
00:41:48,881 --> 00:41:50,758
Wysoko stawiać poprzeczkę.

838
00:41:51,926 --> 00:41:54,970
Bed-Stuy, Brooklyn
Stamtąd pochodzi raper

839
00:41:55,054 --> 00:41:57,181
Gówniane rymy
Żaden z ciebie bohater

840
00:41:57,264 --> 00:42:00,267
Z ulicy Fulton przybył zwalisty brach

841
00:42:00,351 --> 00:42:01,894
Z rymami na funkowy takt

842
00:42:01,977 --> 00:42:04,230
Wyrzucam didżejów nieudolnych

843
00:42:04,313 --> 00:42:06,690
Jak ze szkoły chłopców swawolnych

844
00:42:06,774 --> 00:42:09,068
Ja dyrektor, wy uczniowie

845
00:42:09,151 --> 00:42:11,487
Niepobity, niech się każdy dowie

846
00:42:11,570 --> 00:42:13,864
Wszyscy chcą wiedzieć, jak mi żyje się

847
00:42:13,948 --> 00:42:16,492
Rapując do mikrofonu, gdy gromadzą się

848
00:42:16,575 --> 00:42:19,119
Palec pokazuję, tekstami rzucam

849
00:42:19,203 --> 00:42:21,121
Rymy wymyślam, uwagę zwracam

850
00:42:21,205 --> 00:42:23,457
B-I-G to mój przydomek

851
00:42:23,541 --> 00:42:25,793
Od zawsze konkurencję zwalczam, ziomie

852
00:42:25,876 --> 00:42:28,212
Kiedyś kradzieżą się parałem

853
00:42:28,295 --> 00:42:30,965
Aż na Fulton sprzedaż rozpocząłem

854
00:42:31,048 --> 00:42:33,884
Trochę koniaku, parę jointów
I w tango ruszam!

855
00:42:33,968 --> 00:42:36,845
Trzeba żyć pełnią życia
Niech raduje się dusza!

856
00:42:41,058 --> 00:42:43,852
Kiedy Big
przyszedł na ul. Bedford i zarapował,

857
00:42:43,936 --> 00:42:45,104
wszyscy zwiali.

858
00:42:45,187 --> 00:42:47,481
Było tam kilku innych raperów,

859
00:42:47,565 --> 00:42:49,567
ale Big był najważniejszy.

860
00:42:49,650 --> 00:42:50,943
Życie na szczycie.

861
00:42:51,026 --> 00:42:52,987
Poczułem dumę.

862
00:42:53,070 --> 00:42:55,281
Big nie był z tej ulicy.

863
00:42:55,364 --> 00:42:57,199
To ja go sprowadziłem.

864
00:42:57,283 --> 00:42:59,243
Handluje, pali, pije.

865
00:42:59,326 --> 00:43:01,370
Robi to samo, co my.

866
00:43:01,453 --> 00:43:03,038
W dodatku rapuje.

867
00:43:03,122 --> 00:43:05,499
Miałem jakby przewagę nad innymi.

868
00:43:07,960 --> 00:43:09,587
I wracali na osiedle.

869
00:43:09,670 --> 00:43:10,963
Olie mówił mu:

870
00:43:11,046 --> 00:43:12,464
„Musisz nagrać demo

871
00:43:12,548 --> 00:43:14,466
i pokazać je wytwórni Def Jam”.

872
00:43:15,384 --> 00:43:17,303
Kupiliśmy piwo i trawkę.

873
00:43:17,386 --> 00:43:18,887
Zeszliśmy do piwnicy.

874
00:43:18,971 --> 00:43:22,224
Mieliśmy gramofon, mikser, magnetofon,

875
00:43:22,308 --> 00:43:26,020
a w całej piwnicy
leżały butelki po browcach.

876
00:43:26,645 --> 00:43:27,646
To wszystko.

877
00:43:27,730 --> 00:43:30,482
Sporo ziomali czeka na demo Biga

878
00:43:30,566 --> 00:43:33,277
Wiedział, czego chciał.
Dla mnie to było nowe.

879
00:43:33,360 --> 00:43:36,071
Mówił: „Pauza, weź tę płytę.

880
00:43:36,155 --> 00:43:39,158
Włącz. Odtwórz ten riff,
a potem wróć do taktu”.

881
00:43:39,241 --> 00:43:40,492
Robiłem, co kazał.

882
00:43:40,576 --> 00:43:43,579
Z kumplem 50 Grand
spotykaliśmy się na ul. Bedford,

883
00:43:43,662 --> 00:43:44,913
robiliśmy nagrania.

884
00:43:45,623 --> 00:43:48,417
Wszystko nagrywaliśmy.

885
00:43:48,500 --> 00:43:51,337
Każdy rodzaj improwizacji.

886
00:43:51,420 --> 00:43:52,671
Nagrywał wszystko.

887
00:43:52,755 --> 00:43:54,757
Miał pewnie z osiem kolekcji.

888
00:43:54,840 --> 00:43:57,343
Zajmowało nam to godzinę, może niecałą.

889
00:43:58,010 --> 00:43:58,886
Nawet mniej.

890
00:43:58,969 --> 00:44:00,763
- Nagrywałeś bez pauz?
- Tak.

891
00:44:01,347 --> 00:44:03,515
Daję słowo, niezły ze mnie gość

892
00:44:03,599 --> 00:44:06,018
Laski pieprzę i traktuję jak powietrze

893
00:44:06,101 --> 00:44:08,979
Czasem dogadzam analnie
Potem porzucam normalnie

894
00:44:09,063 --> 00:44:11,273
Zapamiętaj litery te, B-I-G

895
00:44:11,357 --> 00:44:13,359
Następny przystanek: Mister Cee.

896
00:44:13,442 --> 00:44:16,195
- Teraz ja wkraczam do akcji.
- Tak.

897
00:44:16,278 --> 00:44:19,990
W tamtym czasie ja i Big Daddy Kane
szykowaliśmy się do trasy.

898
00:44:23,577 --> 00:44:27,665
Fifty Grand opowiedział mi o demo gościa
o przydomku Big z ul. Fulton.

899
00:44:27,748 --> 00:44:30,626
Wysłuchałem demo i byłem zdumiony.

900
00:44:32,419 --> 00:44:35,297
Na początku lat 90. wielu raperów

901
00:44:35,381 --> 00:44:40,678
wciąż trzymało się stylu Kane'a i Rakima.

902
00:44:41,136 --> 00:44:43,555
Ale rymy Biga

903
00:44:43,639 --> 00:44:47,059
były bardziej złożone niż to,
co wcześniej słyszałem.

904
00:44:47,142 --> 00:44:49,812
Morderca z mikrofonem, masowe mordobicie

905
00:44:49,895 --> 00:44:52,272
Potrzebny kopidół, nie ujdziesz z życiem

906
00:44:52,356 --> 00:44:54,733
Umów wizytę, interwju zróbmy

907
00:44:54,817 --> 00:44:57,319
Bo Big już szykuje trumny

908
00:44:57,403 --> 00:45:00,698
To było niepodobne do niczego,
czego wtedy słuchałem.

909
00:45:01,448 --> 00:45:05,828
Powiedziałem 50 Grand i Biggiemu,
żeby dać je Matty'emu C z „The Source”.

910
00:45:06,286 --> 00:45:08,539
Big od razu powiedział: „Chłopie,

911
00:45:08,622 --> 00:45:12,876
nic mi nie obiecuj.
Nie mów, że coś zrobisz,

912
00:45:12,960 --> 00:45:14,294
jeśli nie możesz”.

913
00:45:14,378 --> 00:45:16,588
„Wyślę to Matty'emu i zobaczymy,

914
00:45:16,672 --> 00:45:18,132
co się stanie”.

915
00:45:20,426 --> 00:45:24,972
CZASOPISMO „THE SOURCE”

916
00:45:27,433 --> 00:45:31,270
W latach 90. „The Source”
było dla hip-hopu jak „Rolling Stone”.

917
00:45:31,353 --> 00:45:33,814
Kolumna „Unsigned Hype”

918
00:45:33,897 --> 00:45:36,400
służyła prezentacji nowych talentów.

919
00:45:36,483 --> 00:45:39,570
Opisaliśmy późniejszych znanych artystów,

920
00:45:39,653 --> 00:45:42,865
takich jak Mobb Deep, Common, DMX.

921
00:45:42,948 --> 00:45:45,075
„The Source” było najmodniejsze.

922
00:45:45,659 --> 00:45:47,161
Marzenie każdego dziecka.

923
00:45:47,244 --> 00:45:49,580
Chciałeś być znany, popularny.

924
00:45:49,663 --> 00:45:52,458
Pierwsze pięć, dziesięć sekund

925
00:45:52,541 --> 00:45:54,376
wystarczyło, bym wiedział.

926
00:45:55,627 --> 00:45:59,465
Matty powiedział:
„Chcemy napisać o demo w „Unsigned Hype”.

927
00:45:59,548 --> 00:46:01,049
Zrobimy sesję zdjęciową.

928
00:46:01,133 --> 00:46:02,885
Zatrudniłem fotografa,

929
00:46:02,968 --> 00:46:05,846
który zrobił okładki dla mnie
i Biga Daddy'ego Kane'a.

930
00:46:05,929 --> 00:46:08,849
Zrobiliśmy sesję z 50 Grand i Biggiem

931
00:46:08,932 --> 00:46:11,018
na rogu ulic Bedford i Quincy.

932
00:46:13,270 --> 00:46:16,648
Poważna sprawa.
Wszyscy na osiedlu mieli ten numer.

933
00:46:16,732 --> 00:46:18,484
„Widziałeś Biga w gazecie?”

934
00:46:18,567 --> 00:46:21,695
Pomyślałem: „Wow, to mój człowiek”.
Wtedy się zaczęło.

935
00:46:24,323 --> 00:46:26,658
Myślę, że wtedy pomyślał sobie:

936
00:46:26,742 --> 00:46:30,162
„Muszę się przyłożyć.
Wszyscy zwracają  na mnie uwagę.

937
00:46:30,245 --> 00:46:32,706
Matty C napisał o mnie w »The Source«.

938
00:46:32,790 --> 00:46:34,708
Może odniosę sukces jako raper”.

939
00:46:36,835 --> 00:46:40,339
Zadzwonił do mnie Puffy:

940
00:46:40,422 --> 00:46:41,882
„Masz coś nowego?”.

941
00:46:41,965 --> 00:46:43,050
Zaniosłem mu demo.

942
00:46:48,639 --> 00:46:51,642
Gdy je usłyszałem, pomyślałem:

943
00:46:52,309 --> 00:46:53,644
„Co to, do cholery?”.

944
00:46:54,686 --> 00:46:55,687
Pomyślałem...

945
00:46:57,022 --> 00:46:59,483
„Dziękuję Ci, Boże.

946
00:46:59,566 --> 00:47:02,820
Jeden z najlepszych raperów,
jakich kiedykolwiek słyszałem”.

947
00:47:05,155 --> 00:47:06,865
To było za czasów LL Cool Ja.

948
00:47:06,949 --> 00:47:09,284
Każdy miał być seksowny,

949
00:47:09,368 --> 00:47:11,036
mieć jasną skórę, być ładny,

950
00:47:11,119 --> 00:47:12,663
mieć nawilżone usta.

951
00:47:13,163 --> 00:47:15,374
Big miał pęknięte usta.

952
00:47:15,457 --> 00:47:18,794
Wyglądał,
jakby tylko stał na ulicy i handlował.

953
00:47:19,837 --> 00:47:21,922
Zadzwoniłem do Mr. Cee'ego,

954
00:47:22,005 --> 00:47:25,133
który znał wszystkich w Brooklynie.

955
00:47:25,217 --> 00:47:28,053
Ja byłem z Harlemu.
Nie mogłem przejść przez most

956
00:47:28,136 --> 00:47:30,681
i wejść w inną dzielnicę
i pytać o Biggiego.

957
00:47:31,473 --> 00:47:36,687
Goście z Harlemu byli efekciarzami.
Lubili błyszczeć.

958
00:47:37,229 --> 00:47:40,065
- My jesteśmy z Bed-Stuy.
- Brooklyn odstraszał.

959
00:47:40,148 --> 00:47:42,234
Tu się źle działo.

960
00:47:42,317 --> 00:47:43,777
Nie znałem Brooklynu.

961
00:47:43,861 --> 00:47:45,195
Znałem ulice Harlemu.

962
00:47:45,696 --> 00:47:48,615
W Bed-Stuy tylko by mnie okradli.

963
00:47:49,157 --> 00:47:51,869
Pierwsze spotkanie było ze mną,

964
00:47:52,494 --> 00:47:54,746
Biggiem i Puffem.

965
00:47:57,082 --> 00:47:58,458
Była zima.

966
00:47:58,542 --> 00:48:00,544
Nie pamiętam miesiąca.

967
00:48:00,627 --> 00:48:02,713
Włożyliśmy kurtki. Było zimno.

968
00:48:06,466 --> 00:48:09,094
Idziemy na górę i do recepcji.

969
00:48:09,177 --> 00:48:11,346
„Przyszliśmy do Puffa”.

970
00:48:11,430 --> 00:48:15,309
Gdy tylko usiedliśmy,
Puff poprosił Biga, żeby coś zarapował.

971
00:48:15,392 --> 00:48:17,811
„Rzuć parę rymów”.

972
00:48:18,353 --> 00:48:20,314
Nagranie demo było bardzo dobre.

973
00:48:20,397 --> 00:48:25,110
Trudno było uwierzyć, że ma taki talent.

974
00:48:25,694 --> 00:48:28,322
Zobaczyłem, jak przede mną improwizował,

975
00:48:28,405 --> 00:48:30,407
ale nagranie było wręcz wspaniałe.

976
00:48:30,490 --> 00:48:35,370
Niczym... 48 taktów czystego ognia.

977
00:48:35,454 --> 00:48:39,374
Powiedziałem:
„Wiesz, mógłbym ci wydać płytę.

978
00:48:39,458 --> 00:48:41,835
I to wkrótce”.

979
00:48:43,337 --> 00:48:44,796
Przyszedł pewnego ranka.

980
00:48:44,880 --> 00:48:47,549
Leżałam w łóżku, przyklęknął przy nim

981
00:48:48,008 --> 00:48:49,426
i powiedział:

982
00:48:50,135 --> 00:48:52,054
„Mamo, to twoje życie”.

983
00:48:52,137 --> 00:48:55,599
Był bardzo poważny.
To była poważna rozmowa.

984
00:48:55,682 --> 00:48:59,645
„Wiesz, jesteś nauczycielką.
Chodziłaś do szkoły.

985
00:48:59,728 --> 00:49:03,315
Uczysz. Jesteś szczęśliwa.
Chcesz, żebym był szczęśliwy?”.

986
00:49:03,398 --> 00:49:04,524
„Tak”.

987
00:49:05,317 --> 00:49:09,738
Powiedział: „Mamo, tym się zajmę.
To mnie uszczęśliwi”.

988
00:49:10,781 --> 00:49:12,908
„A kto ci pomoże, Christopher?”

989
00:49:12,991 --> 00:49:14,326
Powiedział „Ten...

990
00:49:15,035 --> 00:49:16,453
gość o przydomku Puffy”.

991
00:49:16,536 --> 00:49:19,331
Powiedział: „Cholerny Puffy”.

992
00:49:20,958 --> 00:49:26,046
Pierwszym producentem, z którym
skontaktowałem Biga był Easy Mo Bee.

993
00:49:31,593 --> 00:49:34,805
Pewnego dnia menadżerka,
z którą wtedy pracowałem,

994
00:49:34,888 --> 00:49:36,974
powiedziała: „Idź na spotkanie

995
00:49:37,057 --> 00:49:40,227
z Andre Harrellem i Puffym

996
00:49:40,310 --> 00:49:43,772
w sprawie nowego artysty,
Biggiego Smallsa.

997
00:49:44,356 --> 00:49:47,359
Dowiedziałem się, że mieszkał w pobliżu.

998
00:49:47,442 --> 00:49:50,237
Byłem na ul. Clinton,
między ul. Gates i Greene.

999
00:49:50,320 --> 00:49:52,239
Wystarczyło skręcić,

1000
00:49:52,322 --> 00:49:55,200
minąć trzy przecznice i znowu skręcić.

1001
00:49:55,283 --> 00:49:57,536
Robiłem soundtrack do Who's The Man?.

1002
00:49:57,619 --> 00:49:59,663
Chciałem to wykorzystać.

1003
00:49:59,746 --> 00:50:01,665
Piosenka miała dużą promocję,

1004
00:50:01,748 --> 00:50:06,128
bo promowano ją razem z filmem.

1005
00:50:07,045 --> 00:50:09,840
Pewnego dnia byłem na ul. Fulton,

1006
00:50:09,923 --> 00:50:12,843
spotkałem się z nim i Junior MAFIA.

1007
00:50:12,926 --> 00:50:15,053
Zawsze tam przesiadywali.

1008
00:50:15,137 --> 00:50:18,515
Powiedziałem: „Big! Mam coś dla ciebie.

1009
00:50:18,598 --> 00:50:20,684
Musisz to usłyszeć. Wskakuj”.

1010
00:50:21,226 --> 00:50:24,104
Zagrałem mu „Party and Bullshit”.

1011
00:50:24,187 --> 00:50:26,314
Co tam, Biggie? Jak leci?

1012
00:50:26,398 --> 00:50:28,066
Imprezujemy tu sobie.

1013
00:50:28,150 --> 00:50:30,193
- Impreza.
- Wszystko super.

1014
00:50:30,277 --> 00:50:35,574
Powiedziałem, że mam pomysł na riff,
który można by dołączyć do piosenki.

1015
00:50:35,657 --> 00:50:37,117
OSTATNI POECI

1016
00:50:50,130 --> 00:50:51,214
Spodobał mu się.

1017
00:50:52,591 --> 00:50:56,386
„Party and Bullshit” to pierwsza płyta,
którą razem nagraliśmy,

1018
00:50:56,470 --> 00:50:58,764
klasyka hip-hopu.

1019
00:50:58,847 --> 00:51:04,478
Utwór zapoczątkował
jego karierę jako twórcy piosenek,

1020
00:51:04,561 --> 00:51:07,439
które miały filmowy wydźwięk.

1021
00:51:08,023 --> 00:51:13,153
W wyniku tego procesu
powstało nasze brzmienie.

1022
00:51:13,695 --> 00:51:18,075
„Party and Bullshit” to piosenka,
która przedstawiła Biggiego światu.

1023
00:51:18,700 --> 00:51:20,911
Za dnia w radiu nie grano wtedy rapu.

1024
00:51:20,994 --> 00:51:22,204
Grano R&B.

1025
00:51:22,746 --> 00:51:26,458
Nagle łupnęło! Piosenka przebrnęła
przez wszystkie przeszkody.

1026
00:51:32,297 --> 00:51:33,590
Łapię.

1027
00:51:34,633 --> 00:51:37,302
Staliśmy na rogu ulicy,

1028
00:51:37,385 --> 00:51:41,807
gdy przejechało kilka samochodów
i wszyscy słuchali „Party and Bullshit”.

1029
00:51:42,432 --> 00:51:46,478
To nie było w porządku.
Grają nas w radiu, a my dalej handlujemy.

1030
00:51:48,355 --> 00:51:49,981
Długo czekałem.

1031
00:51:50,065 --> 00:51:52,692
Nawet po podpisaniu kontraktu.

1032
00:51:52,776 --> 00:51:54,861
Pytam: „Co z umową?”.

1033
00:51:54,945 --> 00:51:57,781
„Wkrótce”. „Dobra, załatwię sobie fuchę”.

1034
00:51:57,864 --> 00:52:00,700
Puffowi pierwszemu o tym powiedziałem.

1035
00:52:00,784 --> 00:52:03,411
„Będzie umowa, a ty dostaniesz pieniądze”.

1036
00:52:03,495 --> 00:52:06,998
Mówię: „Wszystko gra.
Ale pozwól mi zrobić to, co należy.

1037
00:52:07,082 --> 00:52:09,918
Gdy będziesz gotowy, daj znać”.

1038
00:52:10,710 --> 00:52:11,920
Tak mu powiedziałem,

1039
00:52:12,003 --> 00:52:16,967
ale koniec końców wracałem
do apartamentu w Jersey,

1040
00:52:17,050 --> 00:52:20,762
a on na Brooklyn,
i musiał wykombinować forsę na posiłek.

1041
00:52:20,846 --> 00:52:23,598
Zaczął to przede mną ukrywać.

1042
00:52:24,141 --> 00:52:25,308
Czego chcesz?

1043
00:52:25,392 --> 00:52:26,476
Będziesz grzeczny?

1044
00:52:26,560 --> 00:52:28,937
Bo lubię patrzeć, jak umierają kolesie

1045
00:52:29,020 --> 00:52:31,106
Mózgi wylewają się na ulicę

1046
00:52:31,189 --> 00:52:33,692
Pastor mówi, że był dobrym człowiekiem

1047
00:52:33,775 --> 00:52:36,278
Tylko udawał złego z gnatem

1048
00:52:36,361 --> 00:52:38,446
Teraz śpiewa ballady z Elvisem

1049
00:52:38,530 --> 00:52:41,074
Trzy kulki w głowę
Sześć w brzuch

1050
00:52:41,158 --> 00:52:43,034
Nie podskakuje się I-Godowi

1051
00:52:43,118 --> 00:52:45,579
Szalony sukinsynu
Spójrz w niebo

1052
00:52:45,662 --> 00:52:48,123
Cokolwiek ci pomoże,
Ku Klux Klan

1053
00:52:48,206 --> 00:52:49,958
Ostry seks, technologie

1054
00:52:50,041 --> 00:52:51,710
Czego chcesz, brachu?

1055
00:52:54,337 --> 00:52:56,214
Ja i Big zawsze

1056
00:52:56,298 --> 00:52:58,466
gadaliśmy z sobą szczerze.

1057
00:52:58,550 --> 00:53:01,178
Wtedy pierwszy raz zrozumiał,

1058
00:53:01,261 --> 00:53:02,637
że naprawdę mógłby…

1059
00:53:02,721 --> 00:53:06,600
Powiedział,
że ma prawdziwą szansę odnieść sukces.

1060
00:53:08,727 --> 00:53:11,229
„Mam nadzieję, bo albo mnie zamkną,

1061
00:53:11,313 --> 00:53:14,107
albo ktoś mnie kropnie.

1062
00:53:14,191 --> 00:53:19,571
Nie mogę okradać wszystkich,
którzy stoją za rogiem”.

1063
00:53:19,654 --> 00:53:22,157
A więc rozmawialiśmy...

1064
00:53:23,325 --> 00:53:25,035
o takich sprawach.

1065
00:53:26,494 --> 00:53:30,332
Widziałem Biga, D Roca, Junior MAFIA.

1066
00:53:30,999 --> 00:53:33,210
Zawsze się zastanawiałem,

1067
00:53:34,836 --> 00:53:37,088
czy oni gdziekolwiek w życiu byli.

1068
00:53:38,548 --> 00:53:40,759
Chciałem ich wyciągnąć z osiedla.

1069
00:53:40,842 --> 00:53:42,552
Gdyby to było po mojemu,

1070
00:53:42,636 --> 00:53:44,387
nie byłoby ich tam,

1071
00:53:44,471 --> 00:53:46,514
bo nie robili tam nic dobrego.

1072
00:53:46,598 --> 00:53:49,935
Robili to, co uważali za konieczne.

1073
00:53:50,018 --> 00:53:52,979
Więc często podjeżdżałem autem,

1074
00:53:53,063 --> 00:53:55,565
nie tylko ze względu na muzykę...

1075
00:53:55,649 --> 00:53:57,651
Choć zawsze miałem muzykę w aucie.

1076
00:53:57,734 --> 00:53:59,402
Podjeżdżałem ich zgarnąć.

1077
00:53:59,486 --> 00:54:01,613
Stali tam na ulicy, osuwali się.

1078
00:54:01,696 --> 00:54:04,491
Spójrz na tego tłustego ziomala.

1079
00:54:04,574 --> 00:54:06,576
Zabierałem ich na przejażdżkę.

1080
00:54:19,631 --> 00:54:21,007
Jeździliśmy gdziekolwiek.

1081
00:54:21,091 --> 00:54:22,842
Wjeżdżałem na autostradę

1082
00:54:22,926 --> 00:54:25,512
i objeżdżałem miasto.

1083
00:54:30,267 --> 00:54:31,810
Podczas przejażdżek

1084
00:54:32,894 --> 00:54:36,398
miałem okazję go poznać.

1085
00:54:40,360 --> 00:54:41,736
Rozmawiał ze mną.

1086
00:54:41,820 --> 00:54:44,072
Mówił o chorobie matki.

1087
00:54:44,948 --> 00:54:46,741
Miała raka piersi.

1088
00:54:46,825 --> 00:54:50,996
„Mówię ci, chłopie,

1089
00:54:51,079 --> 00:54:53,581
jest ciężko. Naprawdę ciężko”.

1090
00:54:53,665 --> 00:54:55,750
Mówił: „Musi mi się udać”.

1091
00:54:58,253 --> 00:55:00,463
Pamiętam, że powiedział:

1092
00:55:00,547 --> 00:55:03,133
„Jeśli z Puffem się nie uda,

1093
00:55:03,216 --> 00:55:04,718
wracam na ulicę”.

1094
00:55:05,760 --> 00:55:08,930
Nie chciałem, żeby tak się stało.

1095
00:55:16,521 --> 00:55:19,524
To, co mogłem zrobić,

1096
00:55:19,607 --> 00:55:21,401
to stworzyć najlepszą muzykę,

1097
00:55:21,484 --> 00:55:22,902
najbardziej porywającą,

1098
00:55:22,986 --> 00:55:24,988
który będzie siłą,

1099
00:55:25,071 --> 00:55:28,199
dzięki której stąd wyjdzie
i stanie się sławny.

1100
00:55:29,409 --> 00:55:31,619
Kiedy tworzyłem muzykę, myślałem:

1101
00:55:31,703 --> 00:55:35,749
„Obaj się stąd zabieramy.
Załatwię nam awans”.

1102
00:55:36,791 --> 00:55:38,918
Cholera, mama ma w piersi raka

1103
00:55:39,002 --> 00:55:41,212
Stąd ta, kurwa, mina ponuraka

1104
00:55:41,296 --> 00:55:42,589
Wszystko się zmieniło

1105
00:55:42,672 --> 00:55:45,759
Christopher wtedy dużo

1106
00:55:46,259 --> 00:55:49,429
pracował w studiu...

1107
00:55:49,512 --> 00:55:50,347
Nigdy…

1108
00:55:50,889 --> 00:55:52,515
Nie chciałam go stresować.

1109
00:55:53,183 --> 00:55:55,685
Ale widać było, że się martwił

1110
00:55:55,769 --> 00:55:59,773
powrotem do szpitala, nawrotem raka.

1111
00:55:59,856 --> 00:56:03,902
Ale ja nigdy o tym nie mówiłam.

1112
00:56:04,444 --> 00:56:06,404
Chciałam, żeby zajął się sobą.

1113
00:56:06,488 --> 00:56:08,698
Nie chciałam, żeby rozpaczał.

1114
00:56:08,782 --> 00:56:11,743
Powiedziałam, że nic mi nie będzie.
Na pewno.

1115
00:56:11,826 --> 00:56:13,286
Z nią to inna sprawa.

1116
00:56:13,370 --> 00:56:15,538
To w końcu mama. Co miałem myśleć,

1117
00:56:15,622 --> 00:56:17,499
jak miała raka?

1118
00:56:17,999 --> 00:56:21,294
Co miałem robić?
„Pierdol się! Sama zrób sobie herbatę!”?

1119
00:56:22,670 --> 00:56:24,547
Nie, to przecież mama.

1120
00:56:24,631 --> 00:56:26,383
O matkę trzeba się troszczyć.

1121
00:56:26,466 --> 00:56:29,969
Jestem jedynakiem. Nie ma nikogo innego.

1122
00:56:30,845 --> 00:56:32,472
Kiedy pierwszy raz…

1123
00:56:34,265 --> 00:56:37,519
pracowałem z Puffem,
byłem jego asystentem.

1124
00:56:37,602 --> 00:56:38,603
Robiłem wszystko.

1125
00:56:39,187 --> 00:56:40,772
Big spotkał się Puffem.

1126
00:56:40,855 --> 00:56:45,318
Pamiętam, jak wszedłem do jego biura

1127
00:56:45,402 --> 00:56:48,321
i zobaczyłem tego wielkiego faceta.

1128
00:56:48,405 --> 00:56:49,823
Był odwrócony plecami,

1129
00:56:50,490 --> 00:56:52,659
zamaskowany.

1130
00:56:53,451 --> 00:56:56,496
Miał na sobie bluzę z kapturem
i ciemne okulary.

1131
00:56:57,414 --> 00:56:58,832
Pomyślałem: „Cholera!”.

1132
00:56:58,915 --> 00:57:01,459
Czuło się jego obecność.

1133
00:57:01,543 --> 00:57:04,629
Szybko zostaliśmy przyjaciółmi.

1134
00:57:04,712 --> 00:57:06,172
Mieliśmy dużo wspólnego.

1135
00:57:07,215 --> 00:57:09,050
Straciłem matkę w wieku 15 lat.

1136
00:57:09,134 --> 00:57:11,094
Zmarła na raka.

1137
00:57:11,177 --> 00:57:14,264
Gdy mama Biga przechodziła leczenie,

1138
00:57:14,347 --> 00:57:16,099
Big bardzo się denerwował.

1139
00:57:16,683 --> 00:57:20,145
Powiedziałem jej, że się nim zajmę.
Obiecałem jej to.

1140
00:57:20,228 --> 00:57:22,814
Widywałam Marka i on mi to powiedział.

1141
00:57:23,314 --> 00:57:26,401
Powiedział, że to, co robi, jest legalne.

1142
00:57:27,485 --> 00:57:28,611
Więc mu zaufałam.

1143
00:57:28,695 --> 00:57:30,738
Powiedziałam, że jeśli tak,

1144
00:57:30,822 --> 00:57:34,409
to tobie powierzam syna.

1145
00:57:36,077 --> 00:57:37,620
Próbowałem go czymś zająć.

1146
00:57:37,704 --> 00:57:40,498
Usiłowaliśmy zorganizować koncerty.

1147
00:57:40,582 --> 00:57:41,583
Jeden lub dwa.

1148
00:57:42,750 --> 00:57:44,711
Pamiętam jeden wieczór.

1149
00:57:45,128 --> 00:57:46,588
Teatr Paula Robesona.

1150
00:57:49,382 --> 00:57:51,259
Tak!

1151
00:57:51,342 --> 00:57:53,261
Poddaj się!

1152
00:57:53,344 --> 00:57:56,848
Olie zawsze był przy nim
i mówił: „Skup się na tym.

1153
00:57:56,931 --> 00:57:59,476
To coś, na co możesz liczyć”.

1154
00:58:03,813 --> 00:58:05,315
Olie zawsze to robił.

1155
00:58:05,398 --> 00:58:09,319
Promował Biga w małych klubach.

1156
00:58:13,656 --> 00:58:16,618
Jestem, kurwa, wykończony.

1157
00:58:17,160 --> 00:58:19,537
Pokażę wam, jak się robi koncerty!

1158
00:58:23,833 --> 00:58:25,585
Big odstawiał prawdziwy show.

1159
00:58:27,712 --> 00:58:29,255
Wszyscy dali się ponieść.

1160
00:58:41,059 --> 00:58:42,644
Skakaliśmy.

1161
00:58:56,241 --> 00:58:57,909
Mój brach mnie promował.

1162
00:58:57,992 --> 00:59:00,078
Wszędzie z Oliem chodziliśmy razem.

1163
00:59:00,161 --> 00:59:01,621
Mówił mi,

1164
00:59:01,704 --> 00:59:03,289
że przyjdzie sława.

1165
00:59:03,373 --> 00:59:05,833
Nie będziemy sprzedawać tego gówna.

1166
00:59:10,922 --> 00:59:12,632
Wracałam z pracy

1167
00:59:13,550 --> 00:59:15,635
i zobaczyłam Christophera.

1168
00:59:17,011 --> 00:59:20,265
Powiedział: „Mamo, wiesz co?”. „Co?”

1169
00:59:20,348 --> 00:59:21,599
Postrzelili Oliego.

1170
00:59:22,308 --> 00:59:24,561
Spytałam, czy jest w szpitalu.

1171
00:59:25,061 --> 00:59:27,230
„Nie, Olie nie żyje”.

1172
00:59:35,071 --> 00:59:37,657
W pewnych kwestiach chodzi o zasady.

1173
00:59:39,325 --> 00:59:42,036
W innych kwestiach chodzi o lojalność.

1174
00:59:42,787 --> 00:59:44,789
Gdy jesteś człowiekiem z zasadami,

1175
00:59:45,915 --> 00:59:48,334
człowiekiem honoru,

1176
00:59:50,086 --> 00:59:52,422
a ktoś przeciw temu występuje…

1177
00:59:54,757 --> 00:59:55,717
poleje się krew.

1178
00:59:55,800 --> 00:59:56,801
I...

1179
00:59:58,177 --> 00:59:59,679
w śmierci Oliego...

1180
01:00:01,848 --> 01:00:03,516
nie chodziło o pieniądze.

1181
01:00:04,100 --> 01:00:07,312
To miało związek z zasadami.

1182
01:00:09,022 --> 01:00:12,692
I-God wszedł do sklepu
z kapturem na głowie...

1183
01:00:14,110 --> 01:00:17,030
Wujek zastrzelił siostrzeńca,

1184
01:00:17,113 --> 01:00:20,617
a właściciel sklepu odpowiedział ogniem.

1185
01:00:20,700 --> 01:00:23,077
W ten sposób zginął wujek.

1186
01:00:25,371 --> 01:00:27,582
Jak w strefie wojny.

1187
01:00:27,665 --> 01:00:31,628
W latach 60. i 70. były tu narkotyki,

1188
01:00:31,711 --> 01:00:33,713
ale crack

1189
01:00:33,796 --> 01:00:37,300
jest jak eksplozja,
jak wybuch Mount St. Helens.

1190
01:00:37,383 --> 01:00:39,802
Czyli ta strzelanina nie zaskakuje?

1191
01:00:39,886 --> 01:00:42,555
Nie, to normalne.

1192
01:00:42,639 --> 01:00:43,723
Wszędzie trupy.

1193
01:00:43,806 --> 01:00:45,266
Straciliśmy Oliego.

1194
01:00:45,350 --> 01:00:46,559
Zabito go.

1195
01:00:47,602 --> 01:00:48,978
Suif trafił za kratki.

1196
01:00:49,729 --> 01:00:52,398
Z ludzi, którzy byli na ulicy od początku,

1197
01:00:52,482 --> 01:00:54,984
zostaliśmy tylko ja i Chic.

1198
01:00:55,943 --> 01:00:56,903
I tyle.

1199
01:00:57,528 --> 01:01:00,073
Masz szczęście, że przeżyłeś?

1200
01:01:00,573 --> 01:01:03,159
Tak, miałem być z Oliem.

1201
01:01:03,242 --> 01:01:04,494
Rozumiesz?

1202
01:01:05,078 --> 01:01:07,997
Gdy usłyszałem, że nie żyje,
to mną wstrząsnęło.

1203
01:01:08,498 --> 01:01:09,666
Rozumiesz?

1204
01:01:10,541 --> 01:01:14,295
Ulica Fulton jest teraz pechowa.

1205
01:01:14,379 --> 01:01:16,464
Jeśli chcesz tam coś rozkręcić,

1206
01:01:16,547 --> 01:01:20,134
na początku może ci się udać,
długo będzie ci szło dobrze.

1207
01:01:20,218 --> 01:01:22,845
Ale prędzej czy później, coś się stanie.

1208
01:01:23,388 --> 01:01:26,015
Tak jest na ulicy Fulton. To tabu.

1209
01:01:27,225 --> 01:01:30,353
Pomyślałem: „Muszę się zmienić
przez tego chłopaka”.

1210
01:01:30,436 --> 01:01:31,604
Nie...

1211
01:01:31,688 --> 01:01:34,107
nie chciałem się narażać,
skończyć jak on.

1212
01:01:34,190 --> 01:01:37,902
On tego nie chciał. Chciałem to zrobić
dla Oliego, moich ludzi.

1213
01:01:37,985 --> 01:01:39,821
Chcę nas stąd wydostać.

1214
01:01:41,072 --> 01:01:42,323
Kto to, kurwa,

1215
01:01:42,407 --> 01:01:45,159
pejdżeruje o szóstej rano?

1216
01:01:45,243 --> 01:01:47,078
Ziewam z niewyspania

1217
01:01:47,161 --> 01:01:49,163
Oczy przecieram

1218
01:01:49,247 --> 01:01:51,874
Dlaczego ktoś mi pisze na pejdżera?

1219
01:01:52,291 --> 01:01:54,669
Wszystko zmienił. Podejście do studia,

1220
01:01:54,752 --> 01:01:56,921
sposób pisania rymów.

1221
01:01:57,004 --> 01:01:59,465
Pomyślał: „Tworzę album. Naprawdę”.

1222
01:01:59,549 --> 01:02:00,425
To jest to.

1223
01:02:01,134 --> 01:02:02,593
Tytuł: Ready to Die.

1224
01:02:02,677 --> 01:02:05,304
To wszystko, co wydarzyło się
w moim życiu.

1225
01:02:05,847 --> 01:02:08,224
Jestem gotów umrzeć
Nikt nie okaże łaski

1226
01:02:08,599 --> 01:02:10,977
Pieprzyć świat, mamę i laski

1227
01:02:11,060 --> 01:02:14,105
Moje życie toczy się bez polotu
Umrzeć jestem gotów!

1228
01:02:14,689 --> 01:02:16,733
Pod koniec pierwszej zwrotki

1229
01:02:16,816 --> 01:02:17,859
napisał:

1230
01:02:18,609 --> 01:02:21,904
Pieprzyć świat, mamę i laski

1231
01:02:21,988 --> 01:02:25,158
Moje życie toczy się bez polotu
Umrzeć jestem gotów!

1232
01:02:25,241 --> 01:02:27,034
Wyszedł ze studia.

1233
01:02:27,660 --> 01:02:31,038
Pytam: „Wiesz, że powiedziałeś,
żeby pieprzyć matkę?”.

1234
01:02:32,123 --> 01:02:35,793
On na to: „Nie jestem gotowy na śmierć.
To tylko...

1235
01:02:36,294 --> 01:02:39,380
Tak chcę wyrazić, jak się czuję.

1236
01:02:39,464 --> 01:02:43,342
To dla mnie poważna sytuacja”.

1237
01:02:44,177 --> 01:02:45,887
Powiedział: „Chłopie,

1238
01:02:46,429 --> 01:02:49,223
gdybym nie żył,
nie musiałbym się o nic martwić.

1239
01:02:49,307 --> 01:02:51,851
Leżałbym sobie w niebie albo w piekle.

1240
01:02:51,934 --> 01:02:53,728
W końcu bym sobie wyluzował.

1241
01:02:53,811 --> 01:02:55,813
Już bym się nie martwił”.

1242
01:02:55,897 --> 01:02:58,816
Właśnie o to chodziło.
Nie chciałem umrzeć.

1243
01:02:58,900 --> 01:03:01,527
Mówiłem,
że gdybym nie żył, byłoby mi lepiej.

1244
01:03:02,069 --> 01:03:05,406
- Idziemy sobie trochę popisać.
- Jest klimatyzacja?

1245
01:03:06,032 --> 01:03:09,452
Potrzebuje klimatyzacji.
Duzi faceci bardzo się pocą.

1246
01:03:09,535 --> 01:03:12,455
Pieprzyć innych dużych chłopców.
Mówię o tym.

1247
01:03:12,538 --> 01:03:15,124
To było najlepsze w Ready to Die.

1248
01:03:15,208 --> 01:03:18,002
Jego relacja z Puffem.

1249
01:03:18,586 --> 01:03:21,005
Można to porównać do relacji

1250
01:03:21,088 --> 01:03:25,092
wielkiego reżysera i wielkiego aktora.

1251
01:03:25,176 --> 01:03:28,346
Na przykład Coppola i Pacino.

1252
01:03:28,429 --> 01:03:32,391
Albo Scorsese i De Niro.

1253
01:03:32,475 --> 01:03:35,812
Ściśle z sobą współpracują.

1254
01:03:36,562 --> 01:03:40,399
Nagrywam w taki sposób,
że dołączam fragmenty filmowe do piosenek.

1255
01:03:40,483 --> 01:03:43,653
Zamykasz oczy
i gdziekolwiek jesteś, mogę

1256
01:03:43,736 --> 01:03:49,909
przenieść cię
na przykład do jeepa na Brooklynie.

1257
01:03:49,992 --> 01:03:53,704
Chcę, żebyś poczuł ulicę, poczuł upał.

1258
01:03:53,788 --> 01:03:55,248
Chcę, żebyś to poczuł.

1259
01:03:56,999 --> 01:04:00,211
Gdy robił album,
przychodziłem do niego codziennie,

1260
01:04:00,294 --> 01:04:02,672
bo mieszkałem kilka przecznic dalej,

1261
01:04:02,755 --> 01:04:04,882
a jego dom był przy metrze.

1262
01:04:05,800 --> 01:04:10,346
Porozumiewaliśmy się,
grając sobie nawzajem muzykę.

1263
01:04:10,429 --> 01:04:13,349
Na przykład Jeru the Damaja, Wu-Tang Clan.

1264
01:04:13,933 --> 01:04:15,560
Album The Chronic

1265
01:04:15,643 --> 01:04:18,354
najbardziej utkwił mu w głowie.

1266
01:04:19,105 --> 01:04:23,359
Ciągle pojawiały się dobre albumy,

1267
01:04:23,442 --> 01:04:26,821
ale na początku lat 90.
Nowy Jork zrobił się bez wyrazu.

1268
01:04:26,904 --> 01:04:30,324
Chłopcy nie tworzyli już tylu hitów.

1269
01:04:30,408 --> 01:04:33,244
Inni postanowili przejąć pałeczkę

1270
01:04:33,327 --> 01:04:36,956
i czasem robili coś innego
niż my tutaj, w Nowym Jorku,

1271
01:04:37,039 --> 01:04:39,041
w samym centrum.

1272
01:04:39,125 --> 01:04:42,336
Potem zachodnie wybrzeże
zaczęło wypuszczać albumy.

1273
01:04:46,299 --> 01:04:47,967
Pomyślałem: „O Boże!”.

1274
01:04:48,718 --> 01:04:51,220
Nie robiliśmy wschodniego The Chronic.

1275
01:04:51,304 --> 01:04:55,600
Pracowaliśmy już nad Ready to Die.
Dzięki The Chronic sięgnęliśmy głębiej.

1276
01:04:56,475 --> 01:05:00,771
Myślę, że to przez to
zachód ma mocniejszą muzykę,

1277
01:05:00,855 --> 01:05:03,816
bo mamy takie filmy jak
Chłopaki z sąsiedztwa.

1278
01:05:03,900 --> 01:05:05,943
Opowiadają prawdę o ich mieście.

1279
01:05:06,777 --> 01:05:08,237
I właśnie to chcę robić.

1280
01:05:08,321 --> 01:05:10,031
Pokazać, jak tu jest.

1281
01:05:10,114 --> 01:05:13,993
Żebyś, słuchając muzyki,
zobaczył prawdziwe codzienne zmagania.

1282
01:05:14,994 --> 01:05:18,956
Niektórych artystów
trzeba namawiać do dzielenia się prawdą,

1283
01:05:19,582 --> 01:05:21,500
dzielenia się szczegółami życia.

1284
01:05:22,376 --> 01:05:24,420
On od początku...

1285
01:05:25,463 --> 01:05:30,009
rapował, jakby nie miał nic do stracenia.

1286
01:05:30,635 --> 01:05:32,845
Ready to Die ciężko się słucha

1287
01:05:32,929 --> 01:05:34,555
przez to, co pokazuje,

1288
01:05:34,639 --> 01:05:37,391
od pierwszego do ostatniego utworu,

1289
01:05:37,475 --> 01:05:42,521
gdy śpiewa o próbie samobójczej.

1290
01:05:42,605 --> 01:05:48,027
Słyszysz, że ktoś upada tak nisko,
że chce się poddać.

1291
01:05:48,611 --> 01:05:49,987
Przysięgam na Boga

1292
01:05:50,071 --> 01:05:52,156
Żyły podetnę i skończy się trwoga

1293
01:05:52,239 --> 01:05:55,743
Cały album
wstrząsnął ludźmi do niego podobnymi.

1294
01:05:55,826 --> 01:05:57,578
Mam dość ziomali kłamania

1295
01:05:57,662 --> 01:05:58,955
Mam dość suk czyhania

1296
01:05:59,038 --> 01:06:02,500
- Mam dość gadania.
- Hej, Big! Wyluzuj!

1297
01:06:05,294 --> 01:06:08,631
Hej, Big? Hej, Big!

1298
01:06:09,131 --> 01:06:11,926
Co usłyszymy na twoim albumie?

1299
01:06:12,009 --> 01:06:13,803
Więcej „Party and Bullshit”?

1300
01:06:13,886 --> 01:06:17,139
Nie, nie będzie fajnych kawałków.

1301
01:06:18,015 --> 01:06:20,810
Musiałem nagrać taką piosenkę,
bo taki był film.

1302
01:06:22,144 --> 01:06:25,856
Moje życie to hardcore, na ulicy.
Jestem zbirem na całe życie.

1303
01:06:26,983 --> 01:06:29,694
Wciąż tkwiłem na ulicy, więc...

1304
01:06:29,777 --> 01:06:32,530
Mieliśmy wątpliwości, czy coś się zmieni.

1305
01:06:32,613 --> 01:06:34,407
Wszyscy tego chcieli, ale

1306
01:06:34,490 --> 01:06:38,369
nie chcieliśmy się tym ekscytować,
bo myśleliśmy, że nie da rady.

1307
01:06:38,452 --> 01:06:40,037
To nie było dla nas.

1308
01:06:42,623 --> 01:06:45,251
Myślę, że Christopher chciał spróbować

1309
01:06:45,334 --> 01:06:50,256
wszystkich nielegalnych rzeczy,
a także muzyki.

1310
01:06:50,339 --> 01:06:52,091
Jeśli wypaliłaby muzyka,

1311
01:06:53,175 --> 01:06:56,095
zostawiłby resztę i zająłby się muzyką.

1312
01:06:56,178 --> 01:06:59,390
Jeśli muzyka by nie wypaliła,
zająłby się resztą.

1313
01:07:01,600 --> 01:07:03,352
Jan przychodziła do domu.

1314
01:07:04,520 --> 01:07:06,772
Wnioskowałam, że to jego „dziewczyna”.

1315
01:07:07,398 --> 01:07:08,858
Nagle się rozstali.

1316
01:07:08,941 --> 01:07:10,818
Może włączymy teraz...

1317
01:07:10,901 --> 01:07:13,988
Był w studiu, ale wrócił do domu.

1318
01:07:14,071 --> 01:07:16,490
Powiedział: „Mamo. Mamo!”.

1319
01:07:17,074 --> 01:07:17,992
„Tak?”

1320
01:07:18,451 --> 01:07:20,077
„Jan jest w ciąży”.

1321
01:07:24,123 --> 01:07:27,043
„Sądzisz, że możesz zostać ojcem?

1322
01:07:27,710 --> 01:07:30,004
Ożenisz się?” „O, nie!”

1323
01:07:31,130 --> 01:07:32,548
„Niech Bóg ci dopomoże”.

1324
01:07:34,258 --> 01:07:38,262
ROK 1969
VOLETTA, 16 LAT

1325
01:07:38,596 --> 01:07:42,433
Gdy przyjechałam do Brooklynu,
pracowałam w biurze

1326
01:07:42,516 --> 01:07:45,186
i przyuczałam się do zawodu pielęgniarki.

1327
01:07:45,853 --> 01:07:48,230
Matka martwiła się o mnie.

1328
01:07:49,065 --> 01:07:51,567
Poznałam ojca Chrisa, Selwyna,

1329
01:07:52,818 --> 01:07:56,197
i poszłam z nim do kina na Nierówną walkę.

1330
01:07:58,074 --> 01:07:59,450
Było wielu Jamajczyków.

1331
01:08:03,204 --> 01:08:05,331
Popłynęliśmy łodzią.

1332
01:08:05,873 --> 01:08:08,167
To były piękne, miłe wspomnienia.

1333
01:08:09,001 --> 01:08:10,419
Zanim się zorientowałam,

1334
01:08:12,546 --> 01:08:14,048
byłam w ciąży.

1335
01:08:16,133 --> 01:08:19,678
Powiedziałam o tym przyjaciółce.

1336
01:08:19,762 --> 01:08:22,932
Zapytała: „Mówił ci, że jest żonaty?”.

1337
01:08:25,559 --> 01:08:27,019
I to mnie zabiło.

1338
01:08:28,354 --> 01:08:33,567
URODZONY 21 MAJA, 1972 ROKU

1339
01:08:33,651 --> 01:08:34,735
Urodziłam dziecko.

1340
01:08:36,487 --> 01:08:38,989
I on nagle zniknął.

1341
01:08:40,574 --> 01:08:45,621
Selwyn zadzwonił i powiedział,
że chciałby nas odwiedzić.

1342
01:08:46,831 --> 01:08:49,917
Odpowiedziałam: „Przyjdź rano.
Muszę iść do pracy,

1343
01:08:50,000 --> 01:08:51,836
nie będę cię zabawiać”.

1344
01:08:52,378 --> 01:08:54,672
Był przebiegły. Chciał przyjść w nocy.

1345
01:08:54,755 --> 01:08:57,675
W nocy, kiedy mój syn śpi? Akurat!

1346
01:08:59,760 --> 01:09:02,388
Nie zobaczyłam go już nigdy więcej.

1347
01:09:05,057 --> 01:09:08,519
Nawet go nie pamiętam.
Widziałem tylko zdjęcia.

1348
01:09:09,562 --> 01:09:11,188
Nie chciałbym go zobaczyć.

1349
01:09:11,272 --> 01:09:14,942
Co miałbym mu powiedzieć?
Co on mógłby mi powiedzieć?

1350
01:09:15,693 --> 01:09:17,611
Do niczego go nie potrzebuję.

1351
01:09:18,696 --> 01:09:21,657
Nie potrzebuję go. Moja mama jest w porzo.

1352
01:09:26,537 --> 01:09:29,874
Spojrzałam na dziecko
i powiedziałam: „O Boże!

1353
01:09:30,541 --> 01:09:35,212
Sprowadziłam cię na ten świat.
Co mogę ci dać?

1354
01:09:36,046 --> 01:09:40,634
Mam siłę, determinację i Boga”.

1355
01:09:42,178 --> 01:09:44,013
Powiedziałam: „Dam radę”.

1356
01:09:44,722 --> 01:09:46,932
To jedyna osoba, którą mam.

1357
01:09:47,016 --> 01:09:49,643
Właściwie nie znam mojego ojca.
Nie znam go.

1358
01:09:49,727 --> 01:09:52,062
Mama wstawała rano, szła do pracy...

1359
01:09:52,146 --> 01:09:54,273
- Jest silna.
- ...potem na kurs.

1360
01:09:54,356 --> 01:09:55,900
- Jasne.
- Tylko dla mnie.

1361
01:09:59,445 --> 01:10:02,031
Powiedział: „Ona jest piękna”.

1362
01:10:03,949 --> 01:10:05,701
Zobaczyłam to maleństwo,

1363
01:10:06,452 --> 01:10:08,787
popatrzyłam na nie i zapłakałam.

1364
01:10:10,664 --> 01:10:12,583
Spojrzał i powiedział: „Mamo.

1365
01:10:13,125 --> 01:10:15,377
Nie jest znowu taka brzydka!

1366
01:10:15,961 --> 01:10:18,297
Mamo, jest ładna! Czemu płaczesz?”.

1367
01:10:19,423 --> 01:10:22,176
„Co masz jej do zaoferowania?”

1368
01:10:25,930 --> 01:10:27,848
Biggie jest w połowie albumu.

1369
01:10:28,390 --> 01:10:33,062
Pewnego dnia Andre Harrell
wchodzi do mojego biura i mówi:

1370
01:10:33,145 --> 01:10:38,859
„Mamy dwóch królów na zamku”.

1371
01:10:40,819 --> 01:10:42,780
Gdy zwolnili Puffa,

1372
01:10:42,863 --> 01:10:45,157
wszyscy myśleli o tym, co zrobimy.

1373
01:10:46,033 --> 01:10:47,910
Próbowaliśmy coś wymyślić.

1374
01:10:48,452 --> 01:10:51,705
Zastanawiałem się, co zrobi Biggie.

1375
01:10:53,082 --> 01:10:57,336
Za każdym razem, gdy pojawiała się
przeszkoda, mówił: „Widzicie?”.

1376
01:10:57,419 --> 01:10:59,630
Cały czas miał uczucie…

1377
01:10:59,713 --> 01:11:02,675
Wciąż był sceptyczny co do muzyki.

1378
01:11:02,758 --> 01:11:04,176
Uda się czy nie?

1379
01:11:05,219 --> 01:11:07,513
Ta sprawa nie była dla niego jasna.

1380
01:11:08,138 --> 01:11:14,395
Wiele złych decyzji podjął,
chcąc zdobyć pieniądze

1381
01:11:14,478 --> 01:11:16,480
dla swojej rodziny.

1382
01:11:18,023 --> 01:11:19,900
Mimo że

1383
01:11:20,442 --> 01:11:22,528
jeszcze nie był bardzo sławny,

1384
01:11:23,028 --> 01:11:25,489
ale widziałem, że

1385
01:11:25,572 --> 01:11:29,910
ma szansę na odniesienie sukcesu
i zaraz to spieprzy.

1386
01:11:32,997 --> 01:11:36,709
ROK 1993
CHRISTOPHER, 21 LAT

1387
01:11:38,502 --> 01:11:41,005
Wtedy Big wyjechał z miasta.

1388
01:11:43,757 --> 01:11:46,302
Zaczął sprzedawać w Karolinie Północnej.

1389
01:11:47,136 --> 01:11:50,264
Pieprzyć ten zarobek. Tam się zabierzemy.

1390
01:11:51,807 --> 01:11:54,226
Crack schodził tam za 20 dolców.

1391
01:11:55,019 --> 01:11:57,813
W Nowym Jorku
sprzedawaliśmy za pięć dolców to,

1392
01:11:57,896 --> 01:12:00,107
co tam kosztowało 20.

1393
01:12:03,402 --> 01:12:05,029
Jan miała tam rodzinę.

1394
01:12:06,989 --> 01:12:08,615
Łatwa decyzja.

1395
01:12:08,699 --> 01:12:10,617
Czułem, że zaraz go stracę

1396
01:12:10,701 --> 01:12:14,121
i pomyślałem sobie:
„Muszę powiedzieć Puffowi.

1397
01:12:14,204 --> 01:12:16,790
Będzie zły,
ale trzeba uratować dzieciaka”.

1398
01:12:18,500 --> 01:12:20,502
Odebrałem telefon i powiedziałem,

1399
01:12:20,586 --> 01:12:24,506
że rozumiem chęć utrzymania rodziny

1400
01:12:24,590 --> 01:12:27,718
i wzbogacenia się,

1401
01:12:27,801 --> 01:12:31,764
ale dotknęła mnie osobista tragedia,
bo mój ojciec pracował na ulicy

1402
01:12:31,847 --> 01:12:36,727
i on też handlował narkotykami.

1403
01:12:36,810 --> 01:12:38,896
Zabili go, gdy miałem dwa lata.

1404
01:12:40,731 --> 01:12:45,319
Powiedziałem, że jeśli będzie sprzedawał,
skończy w pierdlu albo martwy.

1405
01:12:45,402 --> 01:12:49,948
Powiedziałem, że będę się dalej starał,

1406
01:12:50,032 --> 01:12:52,993
żeby odniósł sukces.
I że wiem, że się uda.

1407
01:12:53,577 --> 01:12:57,164
Powiedziałem, że jeśli chce to osiągnąć,

1408
01:12:57,247 --> 01:12:59,792
musi się zaangażować.

1409
01:13:00,334 --> 01:13:02,169
Nie może robić obu rzeczy.

1410
01:13:03,337 --> 01:13:05,923
Powiedział, że trzyma się mnie.

1411
01:13:08,884 --> 01:13:12,137
„Cokolwiek chcesz robić, jestem z tobą”.

1412
01:13:13,347 --> 01:13:17,684
Kiedy zaczął się skupiać na muzyce,

1413
01:13:17,768 --> 01:13:20,813
jego życie zupełnie się zmieniło.

1414
01:13:20,896 --> 01:13:23,607
Zaczął emanować tą nową energią.

1415
01:13:23,690 --> 01:13:24,525
Tak.

1416
01:13:24,608 --> 01:13:26,944
Dedykowane wszystkim walczącym

1417
01:13:27,027 --> 01:13:28,570
Tak, kochanie

1418
01:13:28,654 --> 01:13:29,488
Słuchajcie

1419
01:13:29,571 --> 01:13:30,823
To było marzenie

1420
01:13:30,906 --> 01:13:32,991
W Word Up! wyczytane

1421
01:13:33,075 --> 01:13:35,702
Salt-n-Pepa i Heavy D w limuzynie

1422
01:13:35,786 --> 01:13:37,371
Ich plakaty mam na ścianie

1423
01:13:37,454 --> 01:13:38,831
Co sobotę, Rap Attack

1424
01:13:38,914 --> 01:13:40,541
Mr. Magic, Marley Marl

1425
01:13:40,624 --> 01:13:42,376
Na taśmę wszystko nagrywam

1426
01:13:42,459 --> 01:13:43,919
Zioła sobie używam

1427
01:13:44,002 --> 01:13:45,379
I browarem popijam

1428
01:13:45,462 --> 01:13:48,298
Dawno temu
Gdy czerwono-czarną nosiłem kurtkę

1429
01:13:48,382 --> 01:13:49,633
A także kaszkietówkę

1430
01:13:49,716 --> 01:13:52,261
Rappin' Duke'a pamiętasz?

1431
01:13:52,344 --> 01:13:55,139
Nie sądziłeś, że hip-hop tak daleko sięga

1432
01:13:55,222 --> 01:13:59,017
Wszedł do studia z tą płytą,
na której był sampel

1433
01:13:59,101 --> 01:14:02,521
przywołujący przyjemne uczucia.

1434
01:14:07,651 --> 01:14:10,529
To było przeciwieństwo ciemności.

1435
01:14:12,573 --> 01:14:14,450
Byłam w teledysku do „Juicy”.

1436
01:14:14,533 --> 01:14:16,827
Zapytałam: „Może zatrudnisz aktorkę?”.

1437
01:14:16,910 --> 01:14:19,455
Powiedział:
„Zatrudniłbym, gdybyś nie żyła.

1438
01:14:19,538 --> 01:14:22,458
Chcę, żebyś ty wystąpiła”.

1439
01:14:22,541 --> 01:14:24,793
Przechwalać uwielbia się mną

1440
01:14:24,877 --> 01:14:27,504
Lubi, gdy w „The Source” twarz widzi mą

1441
01:14:27,588 --> 01:14:29,756
Jak wyrzucić nas mieli z mieszkania

1442
01:14:29,840 --> 01:14:32,217
Na Boże Narodzenie nie było świętowania

1443
01:14:32,301 --> 01:14:34,511
Najgorzej było z urodzinami

1444
01:14:34,595 --> 01:14:37,014
Teraz szampan się leje strumieniami

1445
01:14:38,015 --> 01:14:41,602
Cieszyłam się, że robił coś

1446
01:14:42,186 --> 01:14:43,437
ze swoim życiem.

1447
01:14:44,021 --> 01:14:46,315
Już się o niego nie martwiłam.

1448
01:14:46,899 --> 01:14:52,029
Ludzie czekali na ten album.
To było duże wydarzenie dla Nowego Jorku.

1449
01:14:52,112 --> 01:14:55,157
Potem dołożyliśmy Ready to Die
i miasto było nasze.

1450
01:14:55,240 --> 01:14:56,783
Przyszedł sukces.

1451
01:14:56,867 --> 01:15:00,370
Na każdym rogu ulicy Brooklynu,
na ulicy Flatbush,

1452
01:15:00,454 --> 01:15:02,289
przy restauracji Juniors…

1453
01:15:02,414 --> 01:15:06,251
w każdym przejeżdżającym samochodzie

1454
01:15:06,335 --> 01:15:08,462
słuchano Ready to Die.

1455
01:15:09,254 --> 01:15:10,506
Uwaga, wolno.

1456
01:15:10,589 --> 01:15:11,757
Co ty pierdolisz?

1457
01:15:12,341 --> 01:15:15,260
Zaproszono nas na koncert w Londynie.

1458
01:15:15,344 --> 01:15:16,512
Jak z kosmosu.

1459
01:15:16,595 --> 01:15:19,389
Jesteśmy tam. Występujemy.

1460
01:15:30,734 --> 01:15:35,030
Nie mogliśmy się nawet usłyszeć,
bo zagłuszali nas śpiewem.

1461
01:15:35,864 --> 01:15:38,742
To było... Dali nam tyle energii.

1462
01:15:38,825 --> 01:15:41,912
Pomyśleliśmy: „Co? Znają nas

1463
01:15:41,995 --> 01:15:42,996
nawet tutaj.

1464
01:15:43,080 --> 01:15:43,956
Kochają nas!”.

1465
01:15:44,998 --> 01:15:49,253
W każdej piosence czuli,
co próbujemy wyrazić.

1466
01:15:52,965 --> 01:15:55,592
Hej, Biggie!

1467
01:15:55,676 --> 01:15:57,803
Biggie, chcę cię przelecieć!

1468
01:15:59,846 --> 01:16:01,348
Jak to jest być Biggiem?

1469
01:16:01,932 --> 01:16:04,017
„Big, Notorious Big”.

1470
01:16:04,101 --> 01:16:07,020
Tak na mnie mówcie,
bo dostałem zawiadomienie.

1471
01:16:07,104 --> 01:16:09,439
Biggy Smallz mówi, że mnie pozwie,

1472
01:16:09,523 --> 01:16:11,858
jeśli użyję jego imienia.

1473
01:16:11,942 --> 01:16:13,527
Więc proszę...

1474
01:16:13,610 --> 01:16:16,196
nazywam się Notorious B.I.G.

1475
01:16:16,280 --> 01:16:19,074
Możecie mnie nazywać „Big”,
„Notorious Big”...

1476
01:16:19,157 --> 01:16:21,660
Nie Biggie Smalls.
Już się tak nie nazywam.

1477
01:16:21,743 --> 01:16:25,414
Szybko dorósł i chciał się zająć córką.

1478
01:16:25,497 --> 01:16:28,083
- Urocza! Zrób zbliżenie.
- Co nie?

1479
01:16:28,625 --> 01:16:30,752
Upewnić się, że mamie nic nie jest.

1480
01:16:30,836 --> 01:16:32,629
Chciał zostać przedsiębiorcą.

1481
01:16:33,213 --> 01:16:34,756
Chciał mieć życie.

1482
01:16:35,882 --> 01:16:37,134
Chciał żyć.

1483
01:16:37,217 --> 01:16:41,763
Tytuł albumu był ironiczny.
To było tak naprawdę wołanie

1484
01:16:42,764 --> 01:16:44,391
o życie.

1485
01:16:44,516 --> 01:16:47,102
Moja ulubiona piosenka to ta

1486
01:16:47,185 --> 01:16:49,771
z czerwoną kropką.

1487
01:16:49,855 --> 01:16:51,565
„Warning”, ta z teledyskiem.

1488
01:16:55,402 --> 01:16:57,571
Kiedy nagrał kawałek „Warning”…

1489
01:16:57,654 --> 01:17:00,907
Będziemy wolno śpiewać
I kwiaty przyniesie się

1490
01:17:00,991 --> 01:17:02,909
Alarm antywłamaniowy włączy się

1491
01:17:03,744 --> 01:17:06,747
Myślałem, że to film. Pomyślałem: „Wow”.

1492
01:17:07,331 --> 01:17:10,167
Strzelał w domu, jak w Człowieku z blizną.

1493
01:17:11,710 --> 01:17:13,837
Big występował w teledysku i...

1494
01:17:17,382 --> 01:17:18,216
Tak.

1495
01:17:20,677 --> 01:17:22,179
- Kto to?
- Masz to?

1496
01:17:31,313 --> 01:17:32,814
D Roc! Co słychać?

1497
01:17:35,275 --> 01:17:37,944
Nie działa. Chwila.

1498
01:17:38,487 --> 01:17:39,946
Kolejny dzień,

1499
01:17:40,030 --> 01:17:42,199
bateria zaraz siądzie, pieprzyć to.

1500
01:17:43,659 --> 01:17:45,952
Z miasta wyjechałem dopiero po sukcesie.

1501
01:17:47,079 --> 01:17:48,705
To było ekscytujące.

1502
01:17:49,289 --> 01:17:50,165
Buu!

1503
01:17:55,337 --> 01:17:57,673
Wiele osób nie opuszczało dzielnicy.

1504
01:17:57,756 --> 01:17:58,882
Na rampie!

1505
01:17:58,965 --> 01:18:00,884
Na rampie!

1506
01:18:02,678 --> 01:18:04,262
Kocham cię, Biggie!

1507
01:18:09,226 --> 01:18:12,187
Dobrze było zobaczyć coś innego.

1508
01:18:12,270 --> 01:18:15,524
Jak wracałem,
opowiadałem, jak jest na południu.

1509
01:18:15,607 --> 01:18:17,943
Domy i autostrady były inne.

1510
01:18:18,026 --> 01:18:20,112
Ludzie nie stoją na rogu ulicy.

1511
01:18:20,195 --> 01:18:21,613
...stoję sobie tutaj.

1512
01:18:22,239 --> 01:18:26,952
I patrzę, jak zachodzi słońce.

1513
01:18:27,035 --> 01:18:30,122
Zajebisty widok. Góry w tle. Widzisz?

1514
01:18:30,914 --> 01:18:32,457
Widzisz góry, ziomie?

1515
01:18:32,833 --> 01:18:34,084
To dopiero coś.

1516
01:18:35,168 --> 01:18:37,295
Pieprzone góry, chłopie.

1517
01:18:39,798 --> 01:18:42,134
Biggie wszedł w rolę przywódcy.

1518
01:18:43,176 --> 01:18:46,972
Nauczył się od innych,
jak być dla reszty ojcem.

1519
01:18:47,556 --> 01:18:49,975
Poproszę o aplauz dla B.I.G.

1520
01:18:50,058 --> 01:18:51,560
Wrócił na wschód!

1521
01:18:52,686 --> 01:18:54,187
Wrócił na wschód!

1522
01:18:55,147 --> 01:18:56,690
Ludzie mieli swoje ekipy.

1523
01:18:57,232 --> 01:18:59,192
Ale nasza była jak rodzina.

1524
01:18:59,276 --> 01:19:01,027
Mieli... Było ich dużo.

1525
01:19:01,361 --> 01:19:03,280
I zajął się nimi wszystkimi.

1526
01:19:03,780 --> 01:19:05,490
I dbali o siebie nawzajem.

1527
01:19:07,784 --> 01:19:10,829
Gdy go zobaczyłem, poczułem dumę, bo…

1528
01:19:13,582 --> 01:19:16,585
wiedziałem, skąd pochodzi.

1529
01:19:16,668 --> 01:19:19,421
Pomyślałem sobie: „Kurde!”.

1530
01:19:19,504 --> 01:19:21,465
Ten chłopak jest gwiazdą.

1531
01:19:27,554 --> 01:19:31,057
Byłem mile zaskoczony,
gdy zaczęli go nazywać „Królem”.

1532
01:19:32,601 --> 01:19:36,271
Wypiąłem pierś do przodu,
byłem szczęśliwy.

1533
01:19:36,354 --> 01:19:39,357
„Spójrzcie, to mój chłopak”.

1534
01:19:41,276 --> 01:19:43,278
Nazywali go „Królem Nowego Jorku”.

1535
01:19:45,697 --> 01:19:47,783
Przyszła pora na kolejny album.

1536
01:19:48,325 --> 01:19:49,951
Zaczął odczuwać presję.

1537
01:19:50,035 --> 01:19:53,038
- Hej...
- Wracamy do studia?

1538
01:19:53,121 --> 01:19:54,164
Co tam, brachu?

1539
01:19:54,247 --> 01:19:55,665
- Tak.
- Co jest...

1540
01:19:58,168 --> 01:19:59,795
Nie tworzę nic nowego.

1541
01:19:59,878 --> 01:20:02,756
Nie myślę: „Muszę napisać nowy album.

1542
01:20:02,839 --> 01:20:07,177
Zabić trzech kolesiów,
żeby to potem opisać”.

1543
01:20:07,260 --> 01:20:10,013
Rapuję o tym, co przeżyłem.
Teraz mogę rapować

1544
01:20:10,096 --> 01:20:11,640
o tym szemranym interesie.

1545
01:20:12,224 --> 01:20:15,227
- Zły chłopak na zawsze!
- Właśnie tak!

1546
01:20:15,310 --> 01:20:16,436
Tak robi Puffy.

1547
01:20:16,520 --> 01:20:19,773
Puffy wpada na pomysł taktu.

1548
01:20:19,856 --> 01:20:21,525
Raz byliśmy w klubie.

1549
01:20:21,608 --> 01:20:23,902
Usłyszał Dianę Ross: „I'm Coming Out”.

1550
01:20:26,071 --> 01:20:28,698
Zobaczył, jak wszyscy skaczą na parkiecie.

1551
01:20:28,782 --> 01:20:31,076
I mówi: „To będzie nasz riff”.

1552
01:20:32,869 --> 01:20:34,996
B-I-G P-O-P-P-A

1553
01:20:35,080 --> 01:20:37,207
Spokojnie narkotyki sobie sprzedaje

1554
01:20:37,290 --> 01:20:39,584
Agentom federalnym złapać się nie daje

1555
01:20:39,668 --> 01:20:42,045
Założyli podsłuch na telefonie w piwnicy

1556
01:20:47,008 --> 01:20:51,054
Poznaliśmy się na sesji zdjęciowej,
którą zorganizował Puffy

1557
01:20:51,137 --> 01:20:53,098
dla artystów nowej wytwórni.

1558
01:20:53,682 --> 01:20:55,851
Zaczął myśleć szerzej.

1559
01:20:55,934 --> 01:20:58,895
Jak się masz? Miło poznać.
Jak mam cię nazywać?

1560
01:20:58,979 --> 01:21:01,273
Lubię, jak mnie nazywają „Big Poppa”!

1561
01:21:04,734 --> 01:21:07,487
Chciał grać w filmach, sprzedawać ubrania.

1562
01:21:07,571 --> 01:21:10,866
Chciał mieć własną wytwórnię,
ze swoimi artystami.

1563
01:21:11,449 --> 01:21:14,536
Chcę spróbować wszystkiego,
co pomoże mi zarobić.

1564
01:21:14,619 --> 01:21:15,787
Czegokolwiek.

1565
01:21:15,871 --> 01:21:18,623
- Mogą być filmy, telewizja, rozumiesz?
- Tak.

1566
01:21:18,707 --> 01:21:21,918
Zamiast sprzedawać narkotyki
wolę być tutaj.

1567
01:21:23,128 --> 01:21:25,547
- Podoba ci się.
- Jasne, że tak.

1568
01:21:27,215 --> 01:21:29,384
Z wielu stron czuje presję.

1569
01:21:30,051 --> 01:21:34,556
Sytuacja, która się pojawiła
w związku z Tupakiem,

1570
01:21:34,639 --> 01:21:36,725
to już innego rodzaju presja,

1571
01:21:37,434 --> 01:21:42,939
którą sądził, że wyeliminował
przy pierwszym albumie.

1572
01:21:43,023 --> 01:21:45,483
Ludzie będą pytać o Tupaca.

1573
01:21:45,567 --> 01:21:47,527
Nie lubisz o tym rozmawiać?

1574
01:21:47,611 --> 01:21:50,238
- Na początku się przyjaźniliście?
- Tak.

1575
01:21:50,947 --> 01:21:54,826
Relacja z Tupakiem
na początku była przyjacielska.

1576
01:21:54,910 --> 01:21:56,870
Byli sobie bliscy.

1577
01:21:57,996 --> 01:21:59,122
- Gotowy?
- Tak.

1578
01:21:59,205 --> 01:22:02,500
- Gotowy na pokaz?
- Pokaż, że umiesz rapować.

1579
01:22:02,584 --> 01:22:03,627
Dobra, jasne.

1580
01:22:04,711 --> 01:22:07,881
Zaraz zobaczycie. Chcesz odpalić?

1581
01:22:07,964 --> 01:22:09,215
Ziomale są tacy

1582
01:22:09,299 --> 01:22:10,800
Tupaca chcą mieć na tacy

1583
01:22:10,884 --> 01:22:12,761
Czy jak z filmu jest?

1584
01:22:12,844 --> 01:22:14,638
Muszę pokazać, co to za bies

1585
01:22:14,721 --> 01:22:16,890
Zaraz skubańce moją moc pokażę wam

1586
01:22:16,973 --> 01:22:19,684
B-I-G-a obok siebie mam...

1587
01:22:20,226 --> 01:22:24,022
To było przed tym, jak się pożarli.
To było przed problemami.

1588
01:22:24,105 --> 01:22:25,982
Co się między wami stało?

1589
01:22:26,691 --> 01:22:28,318
To było po jego postrzale.

1590
01:22:28,860 --> 01:22:31,780
Policja mówi, że gwiazda rapu,
Tupac Shakur,

1591
01:22:31,863 --> 01:22:35,033
wchodził do holu studia nagraniowego

1592
01:22:35,116 --> 01:22:37,202
przy Times Square po północy,

1593
01:22:37,285 --> 01:22:40,205
gdy zaatakowało go trzech napastników.

1594
01:22:41,206 --> 01:22:44,167
W jednej z piosenek śpiewasz,
że wysłałeś kogoś,

1595
01:22:44,250 --> 01:22:45,293
by go zastrzelił?

1596
01:22:45,377 --> 01:22:46,628
- Czemu?
- To prawda?

1597
01:22:46,711 --> 01:22:48,838
- Nie. Czemu bym to zrobił?
- Okej.

1598
01:22:50,006 --> 01:22:54,052
Jeśli zachowujesz się jak gangster,
Król Nowego Jorku, to do końca.

1599
01:22:54,135 --> 01:22:57,138
Jak nie dasz rady,
zniszczę twoje imperium.

1600
01:22:57,222 --> 01:22:58,807
Przyszła na to pora.

1601
01:22:59,516 --> 01:23:01,851
Ludzie…

1602
01:23:01,935 --> 01:23:03,353
O Boże, nie wiem jak…

1603
01:23:03,436 --> 01:23:05,647
Ludzie słyszą to, co chcą usłyszeć.

1604
01:23:05,772 --> 01:23:09,693
Są ludzie,
którzy ciągle szukają konfliktu…

1605
01:23:09,776 --> 01:23:11,319
Jak w grze w głuchy telefon.

1606
01:23:11,403 --> 01:23:13,196
Mówisz komuś coś do ucha

1607
01:23:13,279 --> 01:23:16,992
i powtarzasz. Gdy to wraca do ciebie,
to już inna historia.

1608
01:23:17,075 --> 01:23:19,369
Tak było z tą historią. Tu się zaczęła

1609
01:23:19,452 --> 01:23:22,664
i zanim dotarła na wschodnie wybrzeże,
była już inna.

1610
01:23:22,747 --> 01:23:27,085
Nie miałem z tym nic wspólnego.
To był przypadek, że był w studiu.

1611
01:23:27,544 --> 01:23:29,295
Rozumiesz?

1612
01:23:29,379 --> 01:23:31,339
On tylko... Nie wiedział,

1613
01:23:31,423 --> 01:23:33,633
kto miał z tym coś wspólnego,

1614
01:23:33,883 --> 01:23:35,927
więc zwalił winę na mnie.

1615
01:23:36,011 --> 01:23:40,807
Gdy przyjaźń się skończyła,
to złamało mu serce.

1616
01:23:41,391 --> 01:23:43,601
Ci słabi raperzy, jak Nas i reszta,

1617
01:23:43,685 --> 01:23:46,438
mówią o wschodzie i zachodzie jak o grze.

1618
01:23:46,521 --> 01:23:47,564
Ale to nie gra.

1619
01:23:47,647 --> 01:23:51,151
Gdyby to były szachy,
już trzy lata temu byłby szach-mat.

1620
01:23:51,234 --> 01:23:53,945
Bo ich pokonaliśmy. To nie gra.

1621
01:23:54,029 --> 01:23:56,740
Pomyśleliśmy, że to jakieś wygłupy,

1622
01:23:56,823 --> 01:23:58,867
które tylko oni rozumieją.

1623
01:23:59,576 --> 01:24:02,454
Rozumiesz...

1624
01:24:02,537 --> 01:24:07,083
Myśleliśmy, że to przycichnie, jak każda
inna rywalizacja w świecie hip-hopu.

1625
01:24:07,709 --> 01:24:09,461
Shakur jechał na imprezę

1626
01:24:09,544 --> 01:24:12,422
po walce Mike'a Tysona i Bruce'a Seldona.

1627
01:24:19,429 --> 01:24:22,348
Tupac Shakur zmarł dziś
w szpitalu w Las Vegas.

1628
01:24:23,349 --> 01:24:26,811
25-letni raper siedział
na tylnym siedzeniu czarnego bmw,

1629
01:24:26,895 --> 01:24:31,566
jadącego w konwoju dziesięciu aut,
gdy padły strzały

1630
01:24:31,649 --> 01:24:33,443
z białego cadillaca.

1631
01:24:33,902 --> 01:24:38,281
Pamiętam, że zadzwonił z płaczem,
gdy zabito Tupaca.

1632
01:24:40,158 --> 01:24:43,787
Kiedy opowiadał o Oliem i Tupacu,

1633
01:24:43,870 --> 01:24:47,499
widziałam, jak bardzo się wzruszył.

1634
01:24:49,918 --> 01:24:53,880
Odejście Tupaca
miało na niego ogromny wpływ.

1635
01:24:53,963 --> 01:24:56,925
Chciał szybko

1636
01:24:57,008 --> 01:24:59,385
nagrać nowe utwory,

1637
01:24:59,469 --> 01:25:01,554
by ukrócić złą energię.

1638
01:25:02,430 --> 01:25:05,725
W Life After Death
chodziło o troskę o rodzinę,

1639
01:25:05,809 --> 01:25:07,435
o matkę,

1640
01:25:07,519 --> 01:25:10,605
o zmianę energii w hip-hopie.

1641
01:25:11,106 --> 01:25:15,485
A gdy skończył płytę,

1642
01:25:15,568 --> 01:25:17,529
chciał wrócić do Kalifornii.

1643
01:25:17,612 --> 01:25:19,823
Chciał naprawić relacje.

1644
01:25:19,906 --> 01:25:22,325
W jego muzyce chodziło o...

1645
01:25:23,034 --> 01:25:27,914
To była jego strategia
na nawiązanie kontaktu z fanami

1646
01:25:27,997 --> 01:25:31,376
i pozbycie się
negatywnych emocji i idiotyzmów.

1647
01:25:32,127 --> 01:25:34,671
Powiedział, że musi jechać do Kalifornii.

1648
01:25:37,924 --> 01:25:39,926
Pamiętam, że powiedziałam mu:

1649
01:25:40,009 --> 01:25:41,386
„Uważaj na siebie”.

1650
01:25:45,390 --> 01:25:47,517
Potrzebujemy wózka. Tego nam trzeba.

1651
01:25:55,900 --> 01:25:56,860
Hej.

1652
01:25:58,361 --> 01:26:00,363
Pokój trochę zadymiony.

1653
01:26:00,947 --> 01:26:03,074
Paru kolesi wypaliło 30 jointów.

1654
01:26:03,158 --> 01:26:05,076
Wiedziałem, że jest w Los Angeles,

1655
01:26:05,160 --> 01:26:08,830
i wiedziałem, że to był jakby stan wojny.

1656
01:26:08,913 --> 01:26:12,709
Martwiłem się, że nie jest przygotowany,

1657
01:26:13,543 --> 01:26:15,003
by tam być.

1658
01:26:15,086 --> 01:26:16,963
Trzeba było zobaczyć jointa.

1659
01:26:17,046 --> 01:26:18,715
Paliliśmy go godzinę.

1660
01:26:19,299 --> 01:26:24,804
Wziąłem olbrzymiastego jointa i wsadziłem
dwie pięćdziesiątki i dwudziestkę.

1661
01:26:24,888 --> 01:26:27,056
To był gigantyczny joint.

1662
01:26:27,140 --> 01:26:28,224
Budda go wypalił.

1663
01:26:28,308 --> 01:26:30,101
- Tak.
- Ja też.

1664
01:26:30,185 --> 01:26:31,311
Tak, chłopie.

1665
01:26:32,520 --> 01:26:34,522
Chcę urządzić imprezę.

1666
01:26:34,606 --> 01:26:35,648
Całe zioło.

1667
01:26:37,901 --> 01:26:39,027
W porządku?

1668
01:26:42,572 --> 01:26:44,407
Bawimy się dziś w Kalifornii.

1669
01:26:44,490 --> 01:26:46,117
Pan Wschodniego Wybrzeża.

1670
01:26:46,826 --> 01:26:50,413
Niech wszyscy wiedzą,
że tu jestem. Łapiesz?

1671
01:26:50,496 --> 01:26:53,541
Nigdzie się nie wybieram.
Wytwórnia Bad Boy też nie.

1672
01:26:53,625 --> 01:26:55,793
To tylko plotki, jasne?

1673
01:26:55,877 --> 01:26:58,004
Lepiej nie słuchać plotek.

1674
01:26:58,087 --> 01:27:00,757
Lepiej poznaj osobę,

1675
01:27:00,840 --> 01:27:03,843
zanim osądzisz.
To dotyczy każdego, nie tylko mnie.

1676
01:27:04,385 --> 01:27:06,304
Jeśli coś o kimś słyszysz,

1677
01:27:06,387 --> 01:27:08,389
nie mów od razu, że go nie lubisz.

1678
01:27:08,473 --> 01:27:10,433
Dowiedz się, co się dzieje.

1679
01:27:10,516 --> 01:27:12,435
Najpierw ustal fakty.

1680
01:27:12,518 --> 01:27:14,395
Będę dalej tworzył piosenki,

1681
01:27:14,479 --> 01:27:17,065
które sprawią, że zatańczysz

1682
01:27:17,148 --> 01:27:20,652
i będziesz chciał robić dzieci,
i tak dalej.

1683
01:27:20,735 --> 01:27:23,029
Jestem tu. Ja i mój brach, Cease,

1684
01:27:23,655 --> 01:27:26,282
będziemy robić to, co zawsze. Na zawsze.

1685
01:27:28,868 --> 01:27:32,330
W niedzielę rano włączyłam telewizor.

1686
01:27:33,790 --> 01:27:36,167
Wyszedł z przyjęcia w Los Angeles…

1687
01:27:36,751 --> 01:27:38,419
Zobaczyłam to w telewizji:

1688
01:27:38,503 --> 01:27:40,713
„Notorious B.I.G.

1689
01:27:40,797 --> 01:27:44,717
został zastrzelony w Los Angeles”.

1690
01:27:45,301 --> 01:27:48,680
Nieznani podejrzani oddali liczne strzały

1691
01:27:48,763 --> 01:27:53,476
w kierunku Christophera Wallace'a, lat 24.

1692
01:27:53,559 --> 01:27:56,271
Shakur też jest na muralu.
Policja nie wie...

1693
01:27:56,354 --> 01:28:00,149
Jakiś szpital
próbował przeprowadzić operację ratunkową.

1694
01:28:00,233 --> 01:28:01,609
Ale zmarł.

1695
01:28:03,152 --> 01:28:05,071
Nie wierzyłam własnym oczom.

1696
01:28:14,622 --> 01:28:17,667
Nie rozumiem dlaczego…

1697
01:28:20,253 --> 01:28:22,755
musieli odebrać mu życie.

1698
01:28:30,763 --> 01:28:32,640
Tamtej nocy rozmawialiśmy...

1699
01:28:32,724 --> 01:28:34,726
...o różnych pozytywnych rzeczach.

1700
01:28:35,810 --> 01:28:38,604
Był gotów zostać tym, kim miał być.

1701
01:28:39,355 --> 01:28:42,483
Jedno czerwone światło może zmienić życie.

1702
01:28:43,109 --> 01:28:43,985
Na zawsze.

1703
01:28:55,455 --> 01:28:56,706
Byłem z nim w aucie.

1704
01:28:57,957 --> 01:28:59,959
Najwyraźniej miałem tam być.

1705
01:29:00,043 --> 01:29:02,253
Przeżyłem nie bez powodu. Rozumiesz?

1706
01:29:02,837 --> 01:29:04,422
Jeszcze nie wiem dlaczego.

1707
01:29:09,927 --> 01:29:15,558
CHRISTOPHER WALLACE ZMARŁ W LOS ANGELES
9 MARCA 1997 ROKU O 1.45

1708
01:29:16,309 --> 01:29:23,191
MIAŁ 24 LATA,
SPRAWA MORDERSTWA POZOSTAJE NIEROZWIĄZANA

1709
01:29:44,003 --> 01:29:45,546
Wracając z pogrzebu…

1710
01:29:48,216 --> 01:29:50,051
czułam, że śnię.

1711
01:29:53,221 --> 01:29:54,472
Nie płakałam.

1712
01:29:55,765 --> 01:29:57,016
Tamtego dnia

1713
01:29:58,184 --> 01:29:59,769
było mi zbyt ciężko.

1714
01:30:02,021 --> 01:30:03,314
Nie uroniłam łzy.

1715
01:30:03,981 --> 01:30:05,316
Nie mogłam.

1716
01:30:08,236 --> 01:30:10,446
Tylu ludzi przy drodze.

1717
01:30:12,573 --> 01:30:15,827
W oknach napisy: „Żegnaj, Biggie”.

1718
01:30:20,289 --> 01:30:22,250
Wjechaliśmy w Saint James Place

1719
01:30:23,835 --> 01:30:25,711
i zobaczyłam tłum…

1720
01:30:29,257 --> 01:30:33,511
O mój Boże, kochali tego dzieciaka.

1721
01:30:34,178 --> 01:30:35,805
Wtedy zobaczyłam miłość.

1722
01:30:37,223 --> 01:30:39,434
Ale zrozumiałam dopiero wtedy,

1723
01:30:39,517 --> 01:30:41,269
gdy posłuchałam płyt.

1724
01:30:42,228 --> 01:30:44,480
Wysłuchałam ich tylko raz.

1725
01:30:45,064 --> 01:30:47,525
Tylko raz.

1726
01:30:47,608 --> 01:30:49,402
Nie chciałam dwa razy.

1727
01:30:49,485 --> 01:30:51,571
Wysłuchałam ich raz.

1728
01:30:53,531 --> 01:30:56,784
Wtedy przyszły łzy.

1729
01:30:59,078 --> 01:31:01,372
Musiałem jej wtedy pomóc.

1730
01:31:01,456 --> 01:31:03,833
Miała dużo problemów. Straciła syna.

1731
01:31:03,916 --> 01:31:07,128
Straciłem przyjaciela.
Dzieci straciły ojca.

1732
01:31:09,088 --> 01:31:10,006
Mamusia!

1733
01:31:10,089 --> 01:31:12,300
CÓRECZKA CHRISTOPHERA

1734
01:31:13,509 --> 01:31:15,428
SYN CHRISTOPHERA

1735
01:31:15,511 --> 01:31:17,763
Kiedy patrzę na córkę i syna,

1736
01:31:19,056 --> 01:31:21,142
to wiem, że warto żyć.

1737
01:31:21,851 --> 01:31:23,853
Robię to dla nich.

1738
01:31:24,437 --> 01:31:26,481
Wszystko, co robię, to dla nich.

1739
01:31:26,564 --> 01:31:28,441
Wszyscy, też ci z tyłu.

1740
01:31:28,524 --> 01:31:30,443
Dajecie dziś czadu!

1741
01:31:30,526 --> 01:31:33,696
Dzięki błogosławieństwu Boga,
Big miał talent,

1742
01:31:34,363 --> 01:31:37,074
który ocalił życie wielu ludziom,
ale nie jemu.

1743
01:31:37,158 --> 01:31:38,326
Rozumiesz?

1744
01:31:41,370 --> 01:31:42,705
Teraz to czuję.

1745
01:31:44,290 --> 01:31:48,085
Od czasu do czasu uderza mnie to,
że nigdy go już nie zobaczę.

1746
01:31:49,795 --> 01:31:53,132
Fajnie jest zobaczyć
murale Biggiego w całej dzielnicy

1747
01:31:53,966 --> 01:31:57,094
i widzieć,
jak bardzo zakorzenił się ludziom

1748
01:31:57,637 --> 01:31:58,721
w psychice.

1749
01:32:00,473 --> 01:32:02,266
Jest teraz światową ikoną.

1750
01:32:07,104 --> 01:32:09,273
Po śmierci Biga

1751
01:32:09,357 --> 01:32:12,235
czułem, że nadajemy na częstotliwości,

1752
01:32:12,318 --> 01:32:17,365
która ma wpływ
na miliony ludzi na całym świecie.

1753
01:32:18,741 --> 01:32:20,535
Dał mi poczucie celu.

1754
01:32:20,618 --> 01:32:23,829
Nauczył mnie,
jak ważne i krótkie jest życie.

1755
01:32:25,915 --> 01:32:29,210
I potęgi wiary.

1756
01:32:31,754 --> 01:32:34,840
Jego życie miało potężny wpływ.

1757
01:32:36,592 --> 01:32:39,095
Zrodził przyszłość hip-hopu.

1758
01:32:41,681 --> 01:32:43,307
To nie poszło na marne.

1759
01:32:43,933 --> 01:32:46,519
Będzie żył wiecznie dzięki swojej muzyce.

1760
01:32:47,687 --> 01:32:50,022
Zawsze mówiłem,
że jestem oczami świata,

1761
01:32:50,523 --> 01:32:52,733
bo zrobiłem te wszystkie głupoty!

1762
01:32:54,652 --> 01:32:56,988
Uczę się na błędach.

1763
01:32:58,447 --> 01:33:00,533
Teraz pora o tym mówić.

1764
01:33:01,409 --> 01:33:03,619
Niekoniecznie mówić o mojej historii.

1765
01:33:03,703 --> 01:33:04,996
I o tym, co trzeba,

1766
01:33:05,079 --> 01:33:06,455
a czego nie trzeba robić.

1767
01:33:06,539 --> 01:33:08,624
Ale gdy tworzę własną historię,

1768
01:33:10,251 --> 01:33:12,128
myślę: „Jest właśnie tak”.

1769
01:33:23,472 --> 01:33:28,477
W 2020 ROKU BIGGIE ZOSTAŁ WPROWADZONY
DO ROCK AND ROLL HALL OF FAME

1770
01:33:29,353 --> 01:33:33,774
SPRZEDAŁ PONAD
30 MILIONÓW PŁYT NA CAŁYM ŚWIECIE

1771
01:33:35,109 --> 01:33:40,323
NA ZAWSZE ZMIENIŁ KIERUNEK HIP-HOPU

1772
01:37:40,729 --> 01:37:45,734
Napisy: Joanna Gołąb



