Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Από κάθε άποψη, ήταν γραφτό.
Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ
Ήταν γραφτό να συναντηθούν ο πατέρας μου και ο Κάσιους Κλέι.
Σε αυτά τα τρία σύντομα χρόνια που πέρασαν μαζί…
ΙΛΙΑΣΑ ΑΛ-ΣΑΜΠΑΖ, ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
που τους ένωσε η μοίρα,
έγιναν αδελφοί εξ αίματος.
Δεν είμαστε πλέον ιδιοκτησία των λευκών.
Ο Κάσιους διέλυσε αυτήν την εικόνα, όταν έβγαλε νοκ άουτ τον Σάνι Λίστον.
Πρωταθλητής βαρέων βαρών ο Κάσιους Κλέι!
Ο Μάλκολμ πλησίασε τον νεαρό άνδρα
και του έδωσε τη δύναμη που χρειαζόταν
για να μιλήσει.
ΕΝΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Ο Μάλκολμ κι ο Μοχάμεντ.
Ήταν πολύ δεμένοι.
Σαν αδέρφια.
Και εγώ το έζησα.
Του άρεσε να είναι με τον Μάλκολμ;
Το λάτρευε! Κι εγώ το ίδιο!
ΡΑΧΜΑΝ ΑΛΙ ΑΔΕΡΦΟΣ ΤΟΥ ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΑΛΙ
Είχε ένα αέρα, απέπνεε
κάτι θεϊκό.
Ο ηλεκτρισμός που εξέπεμπε το σώμα του ήταν ιερός.
Δεν έχουν υπάρξει πολλοί σαν αυτόν.
Γιατί σταμάτησαν να είναι φίλοι;
Να…
"Το πεπρωμένο μπορεί να ωθήσει τον καλύτερό σου φίλο να σε βλάψει
και τον μεγαλύτερο εχθρό σου να σε ωφελήσει".
Σωστά;
Ο Ιούδας πρόδωσε τον Χριστό.
Ο Μάλκολμ Χ πρόδωσε τον Ελάιτζα Μοχάμεντ.
"Το πεπρωμένο μπορεί να ωθήσει τον καλύτερό σου φίλο να σε βλάψει
και τον μεγαλύτερο εχθρό σου να σε ωφελήσει".
Είναι καιρός να αντισταθούμε μόνοι μας.
Είναι καιρός να ανοίξουμε τα μάτια μας μόνοι μας.
Είναι καιρός να αγωνιστούμε μόνοι μας.
Δεν σε αγαπάνε.
Αυτό βιώνει ο μαύρος σε έναν κόσμο λευκού φυλετισμού.
Η ΑΜΕΡΙΚΗ ΚΑΤΑΡΡΕΕΙ!
Δεν εισπράττεις ούτε αγάπη, ούτε προσοχή, ούτε φροντίδα.
Θεωρείσαι λιγότερο όμορφος ή ηθικός ή έξυπνος και σου λένε…
ΚΟΡΝΕΛ ΓΟΥΕΣΤ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΒΑΡΝΤ
να φοβάσαι πάντα.
Ο Μάλκολμ Χ κι ο Μοχάμεντ Άλι
είπαν "Αποκλείεται".
Ο Μάλκολμ Χ κι ο Μοχάμεντ Άλι
ήταν οι δύο πιο ελεύθεροι μαύροι του 20ού αιώνα.
Από την άλλη, όμως,
κουβαλάνε έναν σταυρό.
Είναι τεράστιο το τίμημα να είσαι ελεύθερος και να αγαπάς.
Είμαι 22 ετών!
Είμαι ο κορυφαίος!
-Είμαι ο βασιλιάς του κόσμου! -Στάσου.
-Είμαι όμορφος. -Όχι τόσο.
Είμαι φοβερός!
Συγκλόνισα τον κόσμο!
Ήταν σπάνιο να θεωρεί ένας μαύρος τον εαυτό του "όμορφο".
ΤΟΝΤ ΜΠΟΪΝΤ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ
Ένας πρωταθλητής είναι όμορφος σαν εμένα. Είμαι ο βασιλιάς του ρινγκ!
Οι αθλητές υποτίθεται ότι ήταν μετριόφρονες.
Ώσπου εμφανίστηκε o φαφλατάς του Λούιβιλ.
ΜΕΡΙΑΜ ΑΛΙ, ΚΟΡΗ
Πείσμα, αξιοπρέπεια, περηφάνια. "Και τι έγινε αν δεν σας αρέσω;"
-Πώς φέρομαι; Σαν κακός άνθρωπος; -Δεν ξέρω, Κάσιους.
Όπως λες, είσαι κορυφαίος.
Πολλοί άνθρωποι, ακόμα και πολλοί μαύροι, ένιωθαν άβολα, τον έλεγαν φαφλατά.
Δεν είμαι υποχρεωμένος να είμαι ό,τι θες εσύ.
Ήταν μεταβατική περίοδος.
Ο Άλι βρισκόταν στην αιχμή του δόρατος, όπως κι ο Μάλκολμ.
Είμαι ελεύθερος να είμαι ό,τι θέλω και να σκέφτομαι ό,τι θέλω.
Αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν ο κόσμος τον μαύρο.
Πώς είναι δυνατόν τόσο λίγοι λευκοί
να προστάζουν τόσους πολλούς μαύρους;
Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, από του οποίου τη σχολή σκέψης βγήκα,
απευθυνόταν σε αυτό που έπρεπε να γίνουμε.
Ο Μάλκολμ απευθυνόταν σε αυτό που ήμασταν και στους υπαίτιους.
Οι ημεδαποί μαύροι Αμερικανοί μουσουλμάνοι είναι
η πιο ισχυρή ομάδα μαύρου φυλετισμού.
Ο Μάικ Γουάλας γύρισε ένα τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ για το Έθνος.
Λεγόταν The Hate That Hate Produced.
Οι μουσουλμάνοι συγκεντρώνονται τέσσερις ή πέντε φορές ετησίως,
για να ακούσουν τον Ελάιτζα Μοχάμεντ, ιδρυτή και πνευματικό ηγέτη.
Η χριστιανική θρησκεία σάς απογοήτευσε.
ΕΛΑΪΤΖΑ ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΗΓΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ 1934 - 1975
Το ενδιαφέρον κεντρίζει ο Μάλκολμ Χ, ο ιερέας της Νέας Υόρκης.
Ο μαύρος έχει θεϊκή φύση.
Αυτό σημαίνει ότι ο λευκός είναι κακός εκ φύσεως;
Δεν έχει θεϊκή φύση.
Αυτή η κριτική κατά των λευκών ήταν κάτι πολύ δυνατό,
γιατί έως τότε κάτι τέτοιο το έλεγες ιδιαιτέρως.
Δεν μπορούσες να αποκαλέσεις διαβόλους τους λευκούς, ιδίως φωναχτά.
Εκ φύσεως είναι κακός.
Ένας αξιόλογος άνθρωπος, που κατά ομολογία του
υπήρξε κάποτε μαστροπός και έμπορος ναρκωτικών.
Τώρα, όμως, έχει αλλάξει. Ούτε καπνίζει ούτε πίνει.
Η ζωή του άλλαξε, όταν το μουσουλμανικό δόγμα τού έμαθε
να μην ντρέπεται που είναι μαύρος.
Υπήρχαν αυτά που λέμε πρότυπα.
Ο πατέρας του ήταν ισχυρό πρότυπο. Και η μητέρα του.
ΧΕΡΜΠ ΜΠΟΪΝΤ
Ο πατέρας του ο Ερλ και η μητέρα του η Λουίζ
ήταν οπαδοί του κινήματος Μάρκους Γκάρβεϊ.
ΜΑΡΚΟΥΣ ΓΚΑΡΒΕΪ
Η οργάνωση του πατέρα μου επεδίωκε
να συνδέσει τους Αφρικανούς της Αφρικής, της Καραϊβικής και των ΗΠΑ.
ΤΖΟΥΛΙΟΥΣ ΓΚΑΡΒΕΪ
ΠΟΡΕΙΑ, ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ, 1921
Ο πατέρας μου πίστευε ότι, αντί οι Αφρικανοί να είναι δουλοπρεπείς,
έπρεπε να γίνουν αυτάρκεις.
Δεν υπάρχει Μάλκολμ Χ χωρίς τον Γκάρβεϊ.
Ο Γκάρβεϊ έλεγε
"Ο μαύρος δεν φοβάται".
Ο ΝΕΟΣ ΜΑΥΡΟΣ ΔΕΝ ΦΟΒΑΤΑΙ
ΕΡΛ ΛΙΤΛ, ΠΑΤΕΡΑΣ ΤΟΥ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
Η πιο ισχυρή επιρροή
για ένα μαύρο αγόρι
είναι να βρίσκεται δίπλα σε έναν πατέρα με βαθιά γνώση,
ο οποίος είχε απήχηση στο κοινό,
ως ιερέας, ιεροκήρυκας
και εκπρόσωπος του κινήματος Γκάρβεϊ.
Ο πατέρας του ήταν ο ήρωάς του.
Το πρόβλημα ήταν ότι οι λευκοί ρατσιστές ήθελαν να σωπάσουν τον Ερλ Λιτλ.
Ο Μάλκολμ ήταν μόλις έξι ετών,
όταν ο πατέρας του σκοτώθηκε,
το 1931.
ΤΡΑΜ ΣΚΟΤΩΝΕΙ ΠΕΖΟ
Ήταν φρικτό αυτό που του έκαναν.
Τον χτύπησαν στο κεφάλι,
τον έσυραν ως τις γραμμές του τραμ,
για να τον πατήσει ο συρμός που ερχόταν.
Τα πρώτα πέντε ή έξι χρόνια της ζωής του
μπόρεσε να αντιληφθεί από πρώτο χέρι το μεγαλείο της φωνής του πατέρα του.
Με τα χρόνια ανακαλούσε εκείνες τις στιγμές
του κινήματος Γκάρβεϊ.
Από την οργάνωση βγήκαν
άνθρωποι όπως ο Ελάιτζα Μοχάμεντ, που μετά ίδρυσε το Έθνος του Ισλάμ.
Ο Ελάιτζα Μοχάμεντ πήρε όσα είχε μάθει,
την έννοια της οικονομικής βάσης,
της πειθαρχίας και της στρατιωτικής ενδυμασίας,
και τα τοποθέτησε στο θρησκευτικό πλαίσιο του μαύρου μουσουλμάνου.
ΧΑΡΛΕΜ, ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Λίγο πριν τα 21, ο Μάλκολμ Χ παράτησε το σχολείο και πήγε στο Χάρλεμ.
Δούλεψε σε στοιχηματζίδικα, πουλούσε παράνομο ουίσκι,
προωθούσε ιερόδουλες, έκανε χρήση και εμπόριο ναρκωτικών.
Στα τέλη της δεκαετίας του '40, διέπραξε ληστεία στη Βοστόνη,
συνελήφθη και καταδικάστηκε.
Εξέτισε ποινή για ληστεία
στις κρατικές φυλακές του Μίσιγκαν και της Μασαχουσέτης.
Εξαρχής επέδειξε φιλοπερίεργη φύση.
Όπως συμβαίνει συχνά,
καταλήγεις να την εκφράζεις μέσα από τη ζωή σε μια συμμορία.
Προσπαθείς να κατακτήσεις, να έχεις τον έλεγχο.
Μέσα στους τέσσερις τοίχους
είναι σαν φυλακισμένη τίγρη,
απορροφά πληροφορίες,
καλλιεργεί το πνεύμα του, διαβάζει.
Αυτή είναι η κατήχησή του, αυτή είναι η αρχή.
Και μόλις αποφυλακίζεται το 1952,
επιστρέφει στο Μίσιγκαν
και συμμετέχει ενεργά στο Έθνος του Ισλάμ.
Χαίρομαι και ευγνωμονώ τον Αλλάχ
για την ενέργεια και το πνεύμα
που εμφύσησε στον ιερέα Μάλκολμ.
Σε τέτοιο βαθμό, που το 1954
είναι ο εθνικός εκπρόσωπος.
Λέγομαι Ραχμάν Άλι.
Με καμάρι και χαρά λέω ότι είμαι μοναδικός αδερφός του Μοχάμεντ Άλι.
Πήγε στον παράδεισο.
Όταν ξαναδώ τον αδερφό μου, θα είμαστε στον παράδεισο.
Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ
Όταν ήμασταν παιδιά, μου έλεγε
ότι θα γινόταν ο πιο διάσημος στον κόσμο.
Από μικρό παιδί, από 11, 12, 13 ετών.
Και αυτό ακριβώς έκανε.
ΛΟΥΙΒΙΛ, ΚΕΝΤΑΚΙ
Το ροζ σπίτι ήταν του Μοχάμεντ Άλι, του Κάσιους Κλέι, τον φωνάζαμε Τζι Τζι.
ΠΑΙΔΙΚΗ ΟΙΚΙΑ ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΑΛΙ
Πήγαμε όλοι στο ίδιο δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο.
ΜΠΟΜΠ ΚΟΟΥΛΜΑΝ
Το Λύκειο Σέντραλ ήταν το μόνο για μαύρους.
Αλλά δεν είχαμε τις υποδομές που είχαν τα σχολεία των λευκών.
Στίβο και γήπεδο φούτμπολ έφτιαξαν μόνο όταν το σχολείο έγινε μικτό.
Ο Κάσιους Κλέι ο πρεσβύτερος ήταν νότιος βαπτιστής.
Όπως και ο Κάσιους Κλέι ο νεότερος. Πήγαιναν εκκλησία.
ΤΖΙΝ ΚΙΛΡΟΪ, ΜΑΝΑΤΖΕΡ
Μια φορά στο Λούιβιλ πέρασε έξω από μια εκκλησία.
Έψελναν τους ίδιους ύμνους που έλεγαν στη δική του εκκλησία.
"Ο Χριστός είναι ο φίλος μας".
Βγήκε ο ιερέας και του είπε "Μικρέ, φύγε από εδώ".
Είπε "Κάτι δεν κολλάει.
Ψέλνουν τους ίδιους ύμνους.
Αλλά με διώχνουν επειδή είμαι μαύρος;"
Ο διαχωρισμός ήταν εξοργιστικός. Υπήρχε χώρος μαύρων στη στάση λεωφορείου.
Στα καταστήματα δεν μπορούσες να δοκιμάσεις ρούχα.
Παίρνουν τα λεφτά σου, αλλά θα αγοράσεις κοστούμι ελπίζοντας ότι σου κάνει.
Ο Κάσιους Κλέι γεννήθηκε το 1942.
Ο Έμετ Τιλ γεννήθηκε το 1941.
Στο Μόνι του Μισισιπή, μια υπόθεση που συντάραξε όλη τη χώρα.
ΜΙΣΙΣΙΠΗΣ, 1955
Η υπόθεση του Έμετ Τιλ
σημάδεψε…
ΚΑΣΙΟΥΣ ΚΛΕΪ, 13 ΕΤΩΝ
τον άνθρωπο που θα γινόταν Μοχάμεντ Άλι.
Ο Έμετ Τιλ, 14 ετών,
απήχθη και δολοφονήθηκε
επειδή φέρεται να σφύριξε προς τη σύζυγο του κατηγορούμενου Ρόι Μπράιντ.
Οι ένορκοι αθώωσαν τον Μπράιντ και τον θετό αδερφό του, Τζ. Γ. Μάιλαμ.
Είδε το παραμορφωμένο πρόσωπο του Έμετ Τιλ στο περιοδικό Jet.
ΤΖΟΝΙ ΣΜΙΘ, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Ξέρει από τον πατέρα του τα φρικτά λιντσαρίσματα που συνεχίζονται.
Ο πατέρας μου ήταν ευαίσθητος ως προς την καταπίεση.
Και ο πατέρας του του έμαθε, όπως κάνουν σήμερα οι μαύροι,
πώς να επιβιώνει.
Και η γιαγιά μου έλεγε
"Αυτό ενοχλούσε τον πατέρα σου".
Ήθελε να γίνει σπουδαίος,
αλλά αυτό για ένα παιδί είναι σκοτάδι.
ΧΑΡΛΕΜ, ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Γνώρισα τον Μάλκολμ στο εστιατόριο-τέμενος No 7.
Όταν μπήκε μέσα ο Μάλκολμ, ήταν ένας γίγαντας.
ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ ΣΑΜΠΑΖ-ΑΛΛΑΧ
Του έσφιξα το χέρι.
Είχε μια δύναμη στο χέρι, λες κι ήταν Θεός.
Γνώρισα τον Μάλκολμ αυτοπροσώπως
γύρω στο 1959 με 1960.
Διέσχισε τον διάδρομο σφίγγοντας το χέρι όλων.
Ο ξάδερφός μου είπε "Πήγαινε να του κάνεις μια ερώτηση".
Αλλά εγώ ήμουν τρομοκρατημένος.
Τις Κυριακές, στο τέμενος No 7,
ο Μάλκολμ κήρυττε
δύο, τρεις, τέσσερις, μπορεί και πέντε ώρες αδιάκοπα.
-Αυτός που μας απήγαγε και μας έφερε εδώ. -Ναι.
-Που μας έκανε σκλάβους. -Ναι.
-Που μας κρέμαγε στα δέντρα. -Έτσι.
-Δεν χρειάζεται να σας πω ποιος είναι. -Έτσι.
Δεν είχα ακούσει κανέναν να μιλάει για επιθέσεις στον νου
με τη διαύγεια που το έκανε αυτός.
Οι ταινίες,
τα σχολικά βιβλία…
ΠΙΤΕΡ ΜΠΕΪΛΙ, ΙΔΡΥΤΙΚΟ ΜΕΛΟΣ OAAU
οι τηλεοπτικές εκπομπές.
Όλα αυτά αποτελούσαν συνεχόμενες ψυχολογικές επιθέσεις.
Μας αποκαλεί "Μικρέ". Όσο μεγάλος κι αν είσαι, σε λέει μικρό.
Ο Μάλκολμ σε έκανε να πιστεύεις ότι δεν θα πέθαινες.
Κι όταν είσαι νέος και ακούς αυτό το κήρυγμα,
αυτό χρειάζεσαι.
Η Ρώμη υποδέχεται τους 17ους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.
Το 1960 ο Κάσιους Κλέι είναι 18 χρόνων.
Είναι νέος, εντυπωσιακός,
πηγαίνει στους Ολυμπιακούς της Ρώμης.
Νικητής ο Κάσιους Κλέι για τις ΗΠΑ.
Από τότε είχε αυτό το εκπληκτικό χάρισμα.
ΡΑΝΤΙ ΡΟΜΠΕΡΤΣ
Έγινε ο δήμαρχος του Ολυμπιακού Χωριού.
Όταν τον πρωτοείδα, καθόταν στα σκαλιά στο Ολυμπιακό Χωριό.
ΤΖΕΡΙ ΑΪΖΕΝΜΠΕΡΓΚ
Και παραληρεί.
Σηκώνει ψηλά το μετάλλιο.
"Κοιτάξτε με. Θα γίνω παγκόσμιος πρωταθλητής βαρέων βαρών".
Δεν καταλαβαίνουν λέξη.
Και παρατηρώ κάτι.
Κάθε φορά που υπήρχε μια αθλήτρια, σταματούσαν, γυρνούσαν και τον κοιτούσαν.
Και σκέφτηκα "Αυτός κάτι θα καταφέρει.
Δεν ξέρω τι, αλλά θα πάει ψηλά".
Πώς απέκτησες αυτό το ρωμαϊκό όνομα;
Λέγομαι Κάσιους Μαρσέλους Κλέι ο 6ος.
Ο προ-προπάππους μου, σκλάβος στο Κεντάκι, πήρε το όνομα κάποιου σημαντικού ντόπιου.
Από πού ήταν αυτός ή πώς προέκυψε δεν ξέρω να σας πω.
Από τότε που έκανα όνομα στην πυγμαχία,
με ρωτάνε από πού είμαι και από πού προκύπτει το όνομά μου,
αλλά δεν το έχω ψάξει.
Ήταν απίστευτα περήφανος που εκπροσωπούσε την Αμερική.
Ήταν τεράστια τιμή.
Και στη Ρώμη παρατήρησε
ότι δεν υπήρχαν πινακίδες διαχωρισμού.
Απολαμβάνει μια ελευθερία κίνησης που δεν έχει είχε βιώσει ως τότε.
Δεν είναι σαν το Λούιβιλ.
ΔΕΙΤΕ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΟΝ ΕΛΑΪΤΖΑ ΜΟΧΑΜΕΝΤ
Εκπροσωπώ,
όχι ως μαριονέτα…
Μάλιστα!
Εκπροσωπώ τον Θεό.
Μάλιστα!
Σωστά!
Εις το άγιο όνομα του παντοδύναμου Αλλάχ,
του ενός και αληθινού Θεού,
τον ευχαριστούμε για τον θεϊκό και μοναδικό αγγελιοφόρο του,
τον σεβασμιότατο Ελάιτζα Μοχάμεντ.
Πότε είστε ασφαλείς ανάμεσα σε λευκούς;
Πείτε μου.
Το πρόγραμμα του αγγελιοφόρου
είναι μια πειθαρχία που όλοι χρειαζόμαστε και δεν είχαμε ποτέ.
Απαγορεύονται το αλκοόλ, τα ναρκωτικά, το κάπνισμα,
το χοιρινό.
Όλα τακτοποιημένα, καθαρά, οργανωμένα.
Είμαι ο Μελχισεδέκ Σαμπάζ-Αλλάχ,
ο οικουμενικός αρχιερέας του Έθνους του Ισλάμ
επί Γης και σύμπαντος.
Είμαι 84 ετών.
Ένας φιλήσυχος άνθρωπος, με πιάνεις; Αλλά χαλαρά σε αφήνω στον τόπο.
Γιατί έτσι εκπαιδευτήκαμε.
Φιλειρηνικοί, ευγενικοί, ποτέ επιθετικοί,
αλλά θανατηφόροι.
Ο αδερφός που θεωρείς ταπεινό, πράο και ανασφαλή,
αυτός ο αδερφός είναι ψυχρότατος όσον αφορά τις διδαχές.
Λέτε ότι μισούμε τους λευκούς. Εμείς δεν μισούμε κανέναν.
Αγαπάμε τους δικούς μας τόσο,
που νομίζουν ότι μισούμε όσους διαπράττουν αδικίες εναντίον τους.
Ακούτε τον WHAS, στο Λούιβιλ του Κεντάκι.
Καλεσμένος μας απόψε ο Κάσιους Κλέι,
τέταρτος στην παγκόσμια κατάταξη βαρέων βαρών.
Πιστεύεις ότι είσαι τόσο καλός πυγμάχος, όσο ήταν ο Τζο Λούις;
Δεν είμαι τόσο καλός, είμαι καλύτερος.
Έχω καλύτερη τεχνική, είμαι πιο γρήγορος
και μιλάω περισσότερο.
Ποιος κέρδισε το χρυσό στη Ρώμη; Είναι ήρωας.
ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΣΙΟΥΣ ΚΛΕΪ
Όταν, όμως, γυρίζει στο Λούιβιλ, δεν έχει αλλάξει τίποτα.
Μόλις γύρισα από τη Ρώμη. Θέλω να γίνω επαγγελματίας.
Το σύνηθες ήταν οι μαύροι αθλητές να έχουν σεβασμό στα πολιτικά δικαιώματα.
Εμφανίζονταν, αλλά δεν είχαν φωνή.
Είναι χρυσός ολυμπιονίκης, στην Ευρώπη δεν υπάρχει διαχωρισμός.
Νομίζει ότι κάτι θα αλλάξει τώρα που είναι πρωταθλητής.
Ο Κάσιους Κλέι μπαίνει σε εστιατόριο.
Ένας λευκός λέει "Δεν σερβίρουμε το σινάφι σου, μικρέ".
Ενώ φοράει το ολυμπιακό του τζάκετ και το χρυσό μετάλλιο.
Εξευτελίστηκε.
Επιτόπου απορρίπτει την Αμερική.
Βγάζει το μετάλλιο
και το πετάει στο ποτάμι.
Ήρθε η απογοήτευση.
"Είμαι πρωταθλητής της Αμερικής, αλλά ζω μες στον φυλετικό διαχωρισμό".
Τον τσάκισε.
Αφυπνιστήκαμε όλοι, εδώ που τα λέμε.
Είμαι δικηγόρος του Louisville Sponsoring, στον οποίο ανήκει ο Κάσιους Κλέι,
δουλειά μου είναι η συνεργασία ομίλου και Κλέι.
Και τώρα κεντρίζει το ενδιαφέρον συγκεκριμένων λευκών του Λούιβιλ,
που τον βλέπουν ως προϊόν,
ως κάτι που μπορούν να εμπορευτούν.
Λέγομαι Γ. Λ. Μπράουν,
διευθύνων σύμβουλος της Brown-Forman Distillers.
Μια ομάδα πλούσιων επιχειρηματιών σχημάτισε τον όμιλο Louisville Sponsoring,
για να μανατζάρουν την καριέρα του στην πυγμαχία.
Τζ. Ντ. Στέτσον Κόλμαν.
Γουόρθ Μπίνγκαμ, εκδότης…
Και ελέγχεται…
ΡΟΜΠΕΡΤ ΛΙΠΣΑΪΤ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ
από αυτούς τους 11 πλούσιους του Λούιβιλ.
Είμαι ένας από τους ιδρυτές του ομίλου.
Και όταν μιλούσες μαζί τους, σου έδιναν την εντύπωση
ότι αναφέρονταν σε ένα από άλογά τους του ιπποδρόμου.
"Ήταν πολύ καλό παιδί".
ΜΑΪΑΜΙ, ΦΛΟΡΙΝΤΑ
Ο Κάσιους πάει στο Μαϊάμι
για να τον προπονήσει ο Άντζελο Ντάντι, ένας από τους κορυφαίους προπονητές.
Και μετά γνώρισε κάποιον Αμπντούλ Ραχμάν,
τον αρχηγό Σαμ.
ΑΜΠΝΤΟΥΛ ΡΑΧΜΑΝ, ΑΡΧΗΓΟΣ ΣΑΜ
Ο πατέρας μου ήταν αρχηγός του τεμένους του Μαϊάμι.
Το τέμενος βρισκόταν σε αυτήν την περιοχή εκείνη την εποχή.
Ο πατέρας μου πουλάει την εφημερίδα Ο Λόγος του Μωάμεθ.
Ακούει έναν τύπο στον δρόμο να φωνάζει
"Γιατί μας βρίζουν;
Γιατί είμαστε κουφοί, χαζοί και τυφλοί;"
ΕΘΝΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ
"Γιατί όλοι πάνε μπροστά κι εμείς μένουμε πίσω;"
Ο μπαμπάς μου είπε "Εσύ αντιλαμβάνεσαι τις διδαχές".
"Ναι, είμαι ο Κάσιους Κλέι".
Και είχαν επιτόπου μια εκπληκτική χημεία.
Κανείς δεν μπορεί να διανοηθεί
ότι ο Κάσιους Κλέι έχει μυστικό.
Ότι ζει διπλή ζωή.
Το 1959, ο Κάσιους Κλέι βρίσκεται στο Σικάγο
για ερασιτεχνικό αγώνα επίδειξης.
Έχει χρόνο και κάνει μια βόλτα. Βλέπει μέλη του Έθνους του Ισλάμ.
Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΟΠΛΟ
Και κάποιος του δίνει έναν δίσκο.
-"Ο παράδεισος του λευκού…" -"Είναι η κόλαση του μαύρου".
Του Λούις Χ,
που αργότερα έγινε Λούις Φάρακαν, ενώ είχε γίνει γνωστός ως Καλύψο Τζιν.
ΛΟΥΙΣ ΦΑΡΑΚΑΝ ΠΡΩΗΝ ΚΑΛΥΨΟ ΤΖΙΝ Ο ΓΟΗΣ
Ο Κάσιους γυρίζει με τον δίσκο στο Λούιβιλ και τον ακούει ξανά και ξανά και ξανά.
Όταν προπονούνταν στην 5η Οδό στο Μαϊάμι,
άρχισαν να έρχονται νέα πρόσωπα.
Ο Σαμ Σάξον, ο αρχηγός Σαμ, έρχεται μαζί του.
Και ο Άντζελο Ντάντι τον θεωρεί
παιδικό φίλο που αράζει στο γυμναστήριο.
Αντιμετώπισα τον Χένρι Κούπερ.
Συναντιόντουσαν κάθε μέρα,
δίδασκε τον Κάσιους περί ισλάμ,
του μάθαινε τις διδαχές.
ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΥΡΩΝ
Το Έθνος του Ισλάμ άρχισε να προσφέρει στον Κλέι
μια γλώσσα μαύρης αριστείας και ανώτερων επιτευγμάτων των μαύρων.
ΖΑΧΙΡ ΑΛΙ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ, ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ
ΕΘΝΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ
Ο αρχηγός Σαμ αρχίζει να καθοδηγεί τον Κάσιους Κλέι…
Αυτό διδάσκω.
στα βήματα του σεβασμιότατου Ελάιτζα Μοχάμεντ.
Αυτοί οι μαύροι ηγέτες…
Και του αναδυόμενου αστέρα Μάλκολμ Χ.
Ο Κάσιους προσεγγίζει περισσότερο το Έθνος του Ισλάμ.
Δεν γίνεται μέλος,
αλλά ενδιαφέρεται.
Πιστεύεις ότι ο αδερφός σου θα γινόταν ο κορυφαίος χωρίς την πίστη του;
Όχι.
Η πίστη του ισλάμ του 'δωσε αυτοπεποίθηση.
Ο Θεός είναι καλός,
ο Θεός είναι παντοδύναμος, ο Θεός είναι δίκαιος.
Ο Ελάιτζα Μοχάμεντ και ο Μάλκολμ Χ του 'δωσαν αυτοπεποίθηση.
Τον Ιούνιο, ο Κάσιους κι ο αδερφός του βρίσκονταν σπίτι τους στο Λούιβιλ.
Τους τηλεφώνησε ο αρχηγός Σαμ.
Το Έθνος του Ισλάμ οργάνωνε μεγάλη συγκέντρωση στο Ντιτρόιτ.
Ο Κάσιους και ο Ρούντι έχουν ενθουσιαστεί, δεν έχουν δει τον αγγελιοφόρο από κοντά.
Ο αρχηγός Σαμ οδηγεί απ' το Μαϊάμι ως το Λούιβιλ,
παίρνει τους αδερφούς Κλέι και πάνε στο Ντιτρόιτ.
Πριν να πάνε στο Στάδιο Ολίμπια, ο Σαμ τους πηγαίνει σε ένα εστιατόριο.
Και σε αυτό το εστιατόριο βρίσκεται ο Μάλκολμ Χ.
Και εκεί βρίσκεται ο Μάλκολμ Χ, κάθεται σε ένα τραπέζι.
Πάντα καθόταν κοιτάζοντας προς την πόρτα.
Σαν να ήταν σε καουμπόικη ταινία.
Γύρω απ' το τραπέζι του υπάρχουν φρουροί.
Ο Κάσιους έχει μαγευτεί.
Κάτι που συμβαίνει σπανίως.
"Έκανε λες κι έπρεπε να ξέρω ποιος ήταν.
Ούτε που τον είχα ακουστά. Ήμασταν από διαφορετικούς κόσμους".
ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
"Ο Ελάιτζα Μοχάμεντ αποθάρρυνε
όλους εμάς τους μουσουλμάνους από οποιαδήποτε μορφή αθλητισμού".
Περίεργο.
Ο πατέρας μου δεν ήξερε ποιος ήταν,
αλλά δεν το έδειξε, ακολούθησε αυτήν την αίσθηση του σπουδαίου.
"Αν θεωρεί τον εαυτό του διάσημο,
δεν θα διαφωνήσω".
"Φυσικά σε ξέρω, είσαι τρανός!"
Ο Μάλκολμ Χ ήταν ιδιοφυΐα.
Κατήγγειλε την κακομεταχείριση των μαύρων στην Αμερική.
Δεν ήταν μίσος, ήταν αλήθεια.
Ο ΜΟΝΟΣ ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΛΛΑΧ
Ο Ρούντι και ο Κάσιους πάνε στο Στάδιο Ολίμπια.
Και τι βλέπουν;
Βλέπουν έναν στρατό από μαύρους.
Περήφανους μαύρους,
ντυμένους με μαύρες στολές, παπιγιόν.
Και επικρατούν τάξη και πειθαρχία.
Πριν από τους λευκούς, είχαμε μεγάλους πολιτισμούς,
εξίσου ισχυρούς με αυτούς που έφτιαξε ο λευκός στη Γη.
Το μήνυμα που ακούει ο Κάσιους εκείνη την ημέρα είναι απόσχιση ή θάνατος.
Απόσχιση ή θάνατος.
Δεν θέλουμε ενσωμάτωση. Θέλουμε απόσχιση.
Δεν θέλουμε τίποτε άλλο, παρά μόνο την ελευθερία
να κατέχουμε ένα κομμάτι γης που θα είναι δικό μας.
Η παρουσίαση του λευκού ως διαβόλου
είχε μεγάλη απήχηση
στους ανθρώπους που είχαν ζήσει τα πάνδεινα στα χέρια των λευκών.
Και σε τι χρησιμεύει ο χριστιανισμός σε εσάς και σε εμένα,
αν η θρησκεία αυτή
δεν μας υπερασπίζεται απέναντι στα λιντσαρίσματα;
Έτσι!
Λένε ότι είναι πιστοί του Χριστού.
Πιστοί του διαβόλου είναι.
"Πού και πού μάθαινα ότι ο Κάσιους
εμφανιζόταν σε τεμένη και σε εστιατόρια σε διάφορες πόλεις".
ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
"Κι αν τύχαινε να έχω ομιλία κάπου κοντά
από εκεί που ήταν ο Κάσιους, θα ερχόταν".
Τον Μάρτιο του 1963,
ο Κάσιους βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για τον αγώνα με τον Νταγκ Τζόουνς.
ΚΑΣΙΟΥΣ ΚΛΕΪ - ΝΤΑΓΚ ΤΖΟΟΥΝΣ
Ποιος είναι εκεί;
Ο Μάλκολμ ενδιαφέρεται συγκεκριμένα για αυτόν τον νεαρό βαρέων βαρών.
Νικητής με ομώνυμη απόφαση ο Κλέι!
Την επόμενη μέρα ο Κάσιους Κλέι εμφανίζεται δημοσίως,
με το μαύρο κοστούμι, το άσπρο πουκάμισο, το μαύρο παπιγιόν.
Και δίνει συνέντευξη στη New York Post.
Ρωτήθηκε γιατί δεν πήγε σε πορείες για τα πολιτικά δικαιώματα.
Και λέει "Δεν πιστεύω στη μη-βία.
Πιστεύω στο 'οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντα αντί οδόντος'".
Είναι ξεκάθαρο τι έγινε.
Βρίσκεται στο Χάρλεμ.
Περνάει χρόνο με τον Μάλκολμ.
Ο Μάλκολμ έφερε τον Μοχάμεντ Άλι στο τέμενος και μας τον σύστησε.
Είχαν αυτήν τη σχέση μαθητή-δασκάλου.
Είχαν διαφορά ηλικίας.
Ένας Άδωνις 22 ετών.
Και εμφανίζεται ο Μάλκολμ,
λίγο μεγαλύτερος,
με μια κοσμοθεωρία
στην οποία θα δώσει μεγάλη σημασία ο Μοχάμεντ Άλι.
Κοντά στον Μάλκολμ μόνο μάθαινες.
Μοιραζόταν τη σοφία του.
Αν το κράτος δεν μας προστατεύει, τι να κάνουμε;
Να βρουν ποιος έβαλε τη βόμβα στο Μπέρμιγχαμ της Αλαμπάμα.
ΝΕΚΡΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΑΙΔΙΑ
Κι αν το κράτος δεν μπορεί, να επιτρέψει σε εμάς να μάθουμε.
Και όταν…
Δεν θέλω τέτοια.
Κι όταν εμείς μάθουμε ποιος ήταν αυτός
που δολοφόνησε τα κορίτσια μας,
ο νόμος της δικαιοσύνης λέει ότι ο δολοφόνος πρέπει να δολοφονηθεί.
Όταν ο Κάσιους Κλέι γνωρίζει τον Μάλκολμ Χ,
αγνοεί ότι ο Μάλκολμ κινείται προς μια νέα πολιτική κατεύθυνση.
Ο Μάλκολμ πιστεύει ότι το Έθνος του Ισλάμ μπορεί
να αφήσει το στίγμα του αν βρεθεί στην εμπροσθοφυλακή.
Μη σας ξεγελάνε οι μπαρμπα-Θωμάδες ιεροκήρυκες.
Όταν σας επιτίθεται ένας σκύλος, χτυπήστε τον, είτε δίποδο είτε τετράποδο.
Δεν υποστήριζε τη βία, υποστήριζε την αυτοάμυνα.
Δεν θέλουμε να προκαλέσουμε. Αν δεν προκαλείς, δεν θα συμβεί.
Αν, όμως, στραφείς εναντίον μας, ετοιμάσου για μάχη,
γιατί δεν ασπαζόμαστε τη φιλοσοφία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.
Ο Ελάιτζα, όμως, του είπε να υποχωρήσει.
Σε επιστολές του προς τον Μάλκολμ, ο Ελάιτζα του υπενθυμίζει
"Μη λες τίποτα που δεν έχεις με έχεις ακούσει να λέω".
Ο Ελάιτζα είπε
"Η κρίση των λευκών της Αμερικής θα έρθει απ' το χέρι του Θεού".
Για τον Μάλκολμ,
αυτό δεν συνάδει με την επιθυμία του να αποδοθεί δικαιοσύνη πιο γρήγορα.
Εφόσον τον λεγόμενο αγώνα για τα πολιτικά δικαιώματα οργανώνουν,
εντός εισαγωγικών η λέξη "οργανώνουν", γιατί στην ουσία τον περιορίζουν,
αυτοί οι μπαρμπα-Θωμάδες ηγέτες,
το σύστημα των λευκών δεν ανησυχεί.
Ανησυχεί μόνο όταν οι μαύροι είναι έτοιμοι να εκραγούν.
Κι επειδή κατά τη διαδικασία, θα καταστραφούν τα έπιπλά τους.
Ο πατέρας μου λάτρευε τη γενναιότητά του.
Και βάσισε την εξωτερική του εικόνα
στην εικόνα του Μάλκολμ.
Αρχίζει να διαφαίνεται η απαρχή της αναπτυσσόμενης έντασης
μεταξύ του σεβασμιότατου Ελάιτζα Μοχάμεντ και του Μάλκολμ Χ.
Ο Ελάιτζα Μοχάμεντ δεν ήταν χαρισματικός στο επίπεδο που ήταν ο Μάλκολμ.
Γιατί δεν σας αρέσει η ιδέα ότι λευκοί πυροβολούν μαύρους, έτσι;
Κι είστε έτοιμοι να κάνετε κάτι γι' αυτό!
Το ξέρουμε.
Ο Μάλκολμ ήταν αγαπητός στα μέλη του Έθνους του Ισλάμ.
Για πολλούς
ήταν η πιο άμεση εμπειρία και επαφή με τη διδασκαλία του Ελάιτζα Μοχάμεντ.
Όταν ο Μάλκολμ άλλαξε κατεύθυνση προς τη διανόηση,
κάποια στιγμή οι δικοί του στόχοι και οι στόχοι του Έθνους απέκλιναν.
Φυσικά αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερη ένταση και σύγκρουση.
Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
"Τον συμπαθούσα.
Χάρη σε μια μεταδοτική ιδιότητα που τον διέκρινε,
ήταν ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που κάλεσα σπίτι μου".
ΟΙΚΙΑ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ, ΚΟΥΙΝΣ
Και μιλούσαν. Μάλλον μιλούσαν στο τηλέφωνο.
Μυστικά, όμως.
Και ο όμιλος Louisville Sponsoring άρχισε να αντιλαμβάνεται τι συνέβαινε.
Άρχισαν να συνειδητοποιούν
ότι ο Κάσιους σχετιζόταν με τους μουσουλμάνους.
Κι άρχισαν να οπισθοχωρούν.
Και ξαφνικά στα λόγια του Κάσιους Κλέι
αρχίζουμε να ακούμε την ηχώ του Μάλκολμ Χ.
Ιούλιος, 1963, Σικάγο.
Ο Μπρους Χιλς, δημοσιογράφος της Chicago Sun-Times,
στήνεται έξω απ' το Πανεπιστήμιο του Ισλάμ,
τη σχολή του Έθνους του Ισλάμ.
Με κάποιον τρόπο μαθαίνει
ότι μια κόκκινη Cadillac είναι σταθμευμένη πίσω απ' το Πανεπιστήμιο του Ισλάμ.
Βγαίνουν ο Κάσιους, ο Ρούντι και μερικοί άλλοι.
Ο Μπρους Χιλς ενθουσιάζεται, γουρλώνει τα μάτια του.
Και ακολουθεί το αμάξι του Κάσιους.
Καταφέρνει τον Κάσιους να κατεβάσει το παράθυρο.
Βλέπει ότι ο Κάσιους φοράει μια καρφίτσα με αστέρι και ημισέληνο.
"Ανήκεις στο Έθνος του Ισλάμ;"
Στην αρχή ο Κάσιους Κλέι λέει "Όχι!" Και μετά…
"Και τι έγινε, άμα ανήκω;
Είναι εξαιρετική οργάνωση".
Και συνεχίζεται μέχρι να βγει ο Ρούντι στον αυτοκινητόδρομο.
Το άρθρο που δημοσίευσε ο Μπρους Χιλς
δεν τραβάει μεγάλη προσοχή στον Τύπο.
Είναι προφανές, όμως, ότι σχετίζεται με το Έθνος του Ισλάμ.
Το γεγονός ότι ο Κάσιους Κλέι σχετιζόταν με αυτήν την ομάδα
άγχωνε πολλούς λευκούς.
To FBI λέει ότι το κίνημα αποτελεί απειλή
για την εσωτερική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Ο Τζέι Έντγκαρ Χούβερ ήταν ο διευθυντής του FBI,
επί προέδρου Κένεντι.
Ο Χούβερ και το FBI εκτέλεσαν ένα πρόγραμμα αντικατασκοπίας,
με στόχο να αδρανοποιήσει τον Ελάιτζα Μοχάμεντ και τον Μάλκολμ Χ.
Όχι μόνο παθητική παρακολούθηση,
αλλά ενεργή παρείσφρηση,
με στόχο να υπονομεύσει τον αντίκτυπο που είχε το Έθνος του Ισλάμ,
να εξουδετερώσει τον αντίκτυπο του Μάλκολμ.
Κάθε μέρα σχεδιάζουν πώς να σταματήσουν τον Ελάιτζα και τους πιστούς του.
Αργά το θυμηθήκατε.
Αντιμετωπίζουμε πρωτίστως ζήτημα ηθικό.
Αρχαίο όσο και η Αγία Γραφή,
σαφές όσο και το σύνταγμα της χώρας.
Η ουσία του ζητήματος είναι
αν θα αποδοθούν σε όλους τους Αμερικανούς ίσα δικαιώματα και ίσες ευκαιρίες.
Αν θα αντιμετωπίσουμε τους συμπατριώτες όπως θέλουμε να μας αντιμετωπίζουν.
22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1963
Από το Ντάλας του Τέξας, ανακοινώνεται πλέον επισήμως
ότι ο πρόεδρος Κένεντι απεβίωσε στη 1:00 μ.μ. Κεντρική Ζώνη Ώρας.
Στη λεωφόρο της θλίψης μεταφέρουν τον πρόεδρο Τζον Φ. Κένεντι,
πεσόντα ήρωα,
για να εκτεθεί σε λαϊκό προσκύνημα στο Καπιτώλιο.
Όταν πέθανε ο Κένεντι,
ο Ελάιτζα Μοχάμεντ έδωσε οδηγία σε όλα τα τεμένη
ότι μόνο εκείνος θα εξέφραζε τα συναισθήματα του Έθνους…
ΤΖΟΝ ΑΛΙ ΠΡΩΗΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ
για τον θάνατο του προέδρου.
Ο Ελάιτζα Μοχάμεντ, από την οικία του στο Φοίνιξ, ζήτησε από την εφημερίδα
να δημοσιεύσει την εξής ανακοίνωση:
"Μαζί με τον κόσμο όλο έχουμε συγκλονιστεί από τη δολοφονία του προέδρου μας".
Θα σεβαστώ ό,τι είπε ο αγγελιοφόρος. Δεν έπρεπε να γίνει δήλωση.
Το καταλαβαίνω.
Αν, όμως, διακηρύττεις ότι ο λευκός είναι ο διάβολος,
τότε τι είναι ο Κένεντι;
Γιατί για εμένα δεν έκανε τίποτε απολύτως.
Εγώ πρέπει να βγάλω το ψωμί μου. Εμένα δεν μου έδωσε ούτε φράγκο.
Αλλά σέβομαι τον σεβασμιότατο Ελάιτζα Μοχάμεντ.
Είχε καταστήσει σαφές ότι δεν ήθελε δηλώσεις.
Και παρά τις οδηγίες του αγγελιοφόρου,
ο Μάλκολμ μίλησε.
Ο Μάλκολμ Χ, δεύτερος τη τάξει των μαύρων μουσουλμάνων,
σε συγκέντρωση εξέφρασε χαρά για τη δολοφονία του προέδρου Κένεντι.
Είπε ότι η δολοφονία του προέδρου
επιβεβαιώνει πως "ό,τι σπείρεις θα θερίσεις".
Πρόσθεσε αυτολεξεί
"Μιας κι είμαι από αγροτική οικογένεια, το θέρισμα δεν μου προκαλεί θλίψη,
αντιθέτως πάντα μου δίνει χαρά".
Ο Ελάιτζα Μοχάμεντ, αρχηγός του μουσουλμανικού κινήματος κατά λευκών,
διέγραψε τον Μάλκολμ Χ κι αποστασιοποιήθηκε από τη δήλωσή του.
Έδωσε στον Ελάιτζα Μοχάμεντ μια κοινωνικά αποδεκτή δικαιολογία
για να σιγάσει τον Μάλκολμ.
Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΤΩΝ ΜΑΥΡΩΝ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΩΝ ΔΙΑΓΡΑΦΕΙ ΤΟΝ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
Του απαγορεύτηκε να κηρύττει
και να εμφανίζεται στο τέμενός του στο Χάρλεμ.
Απαγορεύεται και στα μέλη του τεμένους να σχετίζονται με τον Μάλκολμ.
Ήταν μια σημαντική ρήξη στη ζωή του.
Τον Ελάιτζα Μοχάμεντ τον θεωρούσε σωτήρα του.
ΠΙΤΕΡ ΓΚΟΛΝΤΜΑΝ
Ο σεβασμιότατος Ελάιτζα Μοχάμεντ.
Είχε αναμφισβήτητα αισθήματα βαθιάς πίστης.
Θέλω να σου ζητήσω συγγνώμη που σε απογοήτευσα,
για τα λάθη που έκανα, ιδίως τον τελευταίο χρόνο.
Και προσεύχομαι ο Αλλάχ να φέρει στην καρδιά σου έλεος και συγχώρεση.
Και βρίσκεται διχασμένος,
διότι ο Ελάιτζα Μοχάμεντ είναι σαν πατέρας γι' αυτόν
και διότι αυτός ο πατέρας τον έχει αρπάξει απ' τον λαιμό.
Αυτή η αναπτυσσόμενη κόντρα θα αποτελούσε μεγάλο πρόβλημα
για πολλούς και για τον Μοχάμεντ Άλι.
Αν ο Σάνι Λίστον με κατατροπώσει,
θα του φιλήσω τα πόδια μες στη βροχή,
θα του πω ότι είναι ο κορυφαίος και θα φύγω αμέσως απ' τη χώρα.
Αυτό έχω να πω για τον Σάνι Λίστον!
Στην περίπτωση των Λίστον και Άλι,
έχουμε από τη μία έναν κακοποιό και από την άλλη έναν φαφλατά.
Εγώ είμαι μες στην αυτοπεποίθηση!
Είμαι αήττητος!
Έχω 180 ερασιτεχνικούς αγώνες, 22 επαγγελματικούς και είμαι όμορφος.
Ο κόσμος φοβόταν τον Λίστον.
Ο Σάνι Λίστον ήταν ένας πυγμάχος που ήρθε απ' τη φυλακή,
που εργαζόταν ως μπράβος για το οργανωμένο έγκλημα.
Αν χρωστούσες λεφτά, θα σε επισκεπτόταν ο Σάνι.
Θα χάσει στον οχτώ, γιατί είμαι τρανός. Κι όσο μου κουνιέται, θα χάσει στον πέντε.
Επειδή ο Κάσιους ήταν συγκεντρωμένος σε αυτό,
στην προπόνηση για τον μεγάλο αγώνα,
δεν νομίζω ότι παρακολουθούσε τις εσωτερικές εξελίξεις
στο Έθνος του Ισλάμ.
Στις 15 Ιανουαρίου 1964 ο Μάλκολμ ταξιδεύει νότια.
Πάει οικογενειακώς στο Μαϊάμι για να δει τον Κάσιους Κλέι.
Τηλεφωνεί στον Κάσιους πριν το ταξίδι, αυτός απαντά "Τέλεια".
Έχει ενθουσιαστεί, ανυπομονεί να τον δει.
Ξέρουμε ότι υπήρξε αυτό το τηλεφώνημα, διότι ένας πράκτορας του FBI Νέας Υόρκης
ειδοποίησε αμέσως το γραφείο του Μαϊάμι δίνοντας οδηγία.
"Ο Μάλκολμ φτάνει με τη συγκεκριμένη πτήση.
Εκεί θα είναι ο Κάσιους Κλέι.
Ακολουθήστε το αυτοκίνητό τους".
Μόνο στο Μαϊάμι
είχαμε ποτέ πάει οικογενειακές διακοπές,
όπου φιλοξενηθήκαμε σε σπίτι.
ΟΙΚΙΑ ΚΑΣΙΟΥΣ ΚΛΕΪ, ΜΑΪΑΜΙ
Έχουμε μια φωτογραφία με τη μητέρα μου
και τις δύο αδερφές μου, την Άταλα και την Καμπίλα.
Εμένα μ' έχει αγκαλιά ο Μοχάμεντ Άλι.
Για να πάει ο πατέρας μου με τη σύζυγό του και τα παιδιά του
στο σπίτι του,
σήμαινε ότι τον εμπιστευόταν απολύτως.
Ο μπαμπάς μου τον θεωρούσε φίλο, οικογένεια.
ΧΑΝΑ ΑΛΙ, ΚΟΡΗ
Ο Μάλκολμ ήταν ένας από τους λίγους που μπορούσε να εμπιστευτεί.
Ο Μάλκολμ χρειαζόταν συμμάχους.
Είχε απομονωθεί εντός του κινήματος.
Ο Κάσιους ίσως ήταν κελεπούρι.
Νομίζω ότι πιθανώς σε κάτι τέτοιο να λογάριαζε ο Μάλκολμ.
ΕΓΚΩΜΙΑΖΕΙ ΤΟΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΗ
Δεν μπορούμε να απορρίψουμε την πιθανότητα να είχε κίνητρο, προς δικό του όφελος.
Θα μπορούσε να τον αξιοποιήσει,
λόγω της αυξανόμενης επιρροής του.
Θα μπορούσε να βοηθήσει.
Ο Μάλκολμ στέλνει αυτές τις φωτογραφίες σε δύο εφημερίδες μαύρων.
Ο Μάλκολμ θέλει να υπενθυμίσει στον Ελάιτζα Μοχάμεντ
ότι ο Κάσιους Κλέι μπορεί να φέρει περισσότερα μέλη στο κίνημα
κι είναι σαν αδέρφια.
Ο Μάλκολμ λέει στον Ελάιτζα
"Πώς θα ήταν αν την Ημέρα του Σωτήρα, που είναι την επομένη του αγώνα,
εμφανιστώ με τον Κάσιους Κλέι;"
ΑΓΩΝΑΣ ΤΙΤΛΟΥ
ΟΜΙΛΙΑ ΕΛΑΪΤΖΑ ΜΟΧΑΜΕΝΤ
"Θέλω να επιστρέψω, σεβασμιότατε απεσταλμένε.
Και έχω κάποιον που θα βοηθήσει τον αγώνα μας".
Μία εβδομάδα πριν το ματς,
εμφανίζεται ο Μάλκολμ Χ.
Ο Μάλκολμ παρακολουθεί κάνα δυο προπονήσεις.
Του είχε ζητηθεί να φύγει
και να πάει σπίτι
και να ερχόταν στον αγώνα.
Το πραγματικό θέμα εκείνη τη στιγμή
ήταν αν ο Κάσιους Κλέι
αποτελούσε μέλος του Έθνους του Ισλάμ.
Δεν ήθελαν μουσουλμάνο για πρωταθλητή βαρέων βαρών.
Στην ουσία τον απείλησαν.
Ο Κάσιους ετοιμαζόταν να τα μαζέψει και να φύγει,
αφού έλεγαν ότι θα ακύρωναν τον αγώνα,
αλλά όταν οι μάνατζερ έμαθαν ότι θα έφευγε, του είπαν
"Μόνο μην πεις ότι είσαι μουσουλμάνος".
25 Φεβρουαρίου 1964.
Πρωτάθλημα βαρέων βαρών.
Ο Μάλκολμ γύρισε στο Μαϊάμι.
Το Μαϊάμι της Φλόριντα,
εκεί όπου η Δάδα της Φιλίας συμβολίζει το καλωσόρισμα
στους καλούς ανθρώπους κάθε φυλής και δόγματος.
Στο Μαϊάμι ισχύει φυλετικός διαχωρισμός.
Και πρέπει να μείνει σε ξενοδοχείο που είναι μόνο για μαύρους.
Μόλις φτάσετε στην κεντρική είσοδο της Εστίας Χάμπτον,
σας περιμένει θερμή υποδοχή.
Ένα σπίτι μακριά από το σπίτι για χιλιάδες επισκέπτες από όλη τη χώρα
και από ξένες χώρες,
που ήρθαν για τον λαμπερό ήλιο της Φλόριντα.
ΕΣΤΙΑ ΧΑΜΠΤΟΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ
Θες λεφτά να χάνεις; Πόνταρε στον Σάνι.
Αν θες να είσαι οκέι, πόνταρε στον Κλέι.
Πάντα πίστευα ότι τον Σάνι Λίστον
ένα πράγμα τον φόβιζε,
ένας τρελός άνθρωπος.
Είχε βγει απ' το σωφρονιστικό σύστημα, είχε κάνει φυλακή,
εκεί είχε δει ανθρώπους να τρελαίνονται.
Ο Κάσιους το αξιοποίησε αυτό.
Τον ενοχλούσε,
τον κορόιδευε.
Στο ζύγισμα έγινε έξαλλος,
προσπάθησε να τον πλησιάσει.
Ένας τρελός που δεν έχει τίποτα να χάσει
μπορεί να σου κάνει μεγάλο κακό.
Όλα είναι σχεδόν έτοιμα για τον αγώνα του τίτλου βαρέων βαρών.
Με τον πρωταθλητή Σάνι Λίστον
και τον διεκδικητή Κάσιους Κλέι.
Λίγο πριν τον αγώνα,
ο Κάσιους είναι αγχωμένος.
Είναι μεγάλος αγώνας.
Θα αντιμετωπίσει τον Σάνι Λίστον, έναν κακό άνθρωπο.
Ξαφνικά στα αποδυτήρια εμφανίζεται ο Μάλκολμ Χ.
Προσευχήθηκαν και του μίλησε.
Έδωσε οδηγίες στον αδερφό μου, ο οποίος βγήκε
μες στην αυτοπεποίθηση.
Ο Μάλκολμ τον ώθησε να πιστέψει
ότι έπρεπε να μπει στο ρινγκ φέρνοντας μαζί του
τη δύναμη του Θεού και τον ίδιο τον Θεό.
Αναμένεται συναρπαστική βραδιά στο Συνεδριακό Κέντρο του Μαϊάμι.
Με την υποστήριξη του αδερφού σου,
που έχει βαθιά πίστη όσο κι εσύ,
μπορείς να προσευχηθείς στον Θεό για να σου δώσει τη θέληση
να κάνεις αυτό που πρέπει.
Θα απαντηθούν όλα τα ερωτήματα.
Κι αν δεν λήξει στον πρώτο γύρο, θα 'ναι έκπληξη.
Ο Μάλκολμ καθόταν στην έβδομη σειρά, στο έβδομο κάθισμα.
Η προφητεία εκπληρώνεται.
Ξεκινάνε.
Ο Κλέι γελάει μες στα μούτρα του, κάνει πίσω, χοροπηδάει.
Ο Κλέι, αριστερό και δεξί.
Έχουν ματώσει τα μάτια του Λίστον.
Καμπανάκι για τον πέμπτο γύρο, έχει πρόβλημα το μάτι.
Ο προπονητής λέει "Κάτι έχουν τα γάντια". Ο Κλέι είπε ότι δεν βλέπει.
Ο Λίστον σημαδεύει χαμηλά.
Ο Κλέι βλεφαρίζει, σαν να μην τον βλέπει. Κάτι τέτοιο θα 'ναι μοιραίο.
Η εκπληκτική του κίνηση τον προστατεύει απ' τα χτυπήματα.
Πέμπτος γύρος, θα ανακάμψει ο Κάσιους;
Σε όλη τη διάρκεια του αγώνα ο Κάσιους χτυπάει δυνατά με το αριστερό.
Στον έκτο γύρο ο Κλέι έχει πάρει τον έλεγχο του αγώνα.
Τέλος έκτου γύρου, ο Λίστον έχει κουραστεί.
Λίγο πριν τον έβδομο γύρο…
Σταθείτε!
Ο Σάνι Λίστον δεν θα συνεχίσει!
Νικητής και νέος παγκόσμιος πρωταθλητής βαρέων βαρών ο Κάσιους Κλέι!
Κάθε φορά που το βλέπω, ανατριχιάζω ολόκληρος.
Επικρατεί πανδαιμόνιο!
Και κάνει τον γύρο του ρινγκ και φωνάζει
"Σας το είχα πει!"
"Σας είχα πει ότι είμαι ο κορυφαίος, το απέδειξα".
Αυτή η στιγμή σε σημαδεύει για όλη σου τη ζωή.
Συγκλόνισα τον κόσμο!
"Συγκλόνισα τον κόσμο".
Συγκλόνισα τον κόσμο!
Είπε ότι ήταν ο κορυφαίος,
οι πιθανότητες ήταν εναντίον του, διέψευσε τα προγνωστικά.
Νίκησε, στέφτηκε πρωταθλητής.
Και όσοι κατανοούν από ψυχολογία
και τον αντίκτυπο,
τον ψυχολογικό αντίκτυπο
που έχει η εικόνα ενός ήρωα,
ήξεραν ότι όταν οι άνθρωποι θα ταυτίζονταν με τον Κάσιους
και με την εικόνα του,
θα είχαν πρόβλημα,
γιατί οι μαύροι θα φωνάζουν πλέον "είμαι ο κορυφαίος".
Ο Κάσιους λέει "Είμαι δίκαιος".
Ο Κάσιους Κλέι, ο κορυφαίος!
Ποιος είναι ο πιο όμορφος;
Ο Κάσιους Κλέι!
Είναι ο κορυφαίος!
Πέτα σαν πεταλούδα, τσίμπα σαν μέλισσα!
Μετά τον αγώνα αποχωρεί μια μικρή ομάδα.
Ο Ρούντι, ο Κάσιους, ο Μάλκολμ Χ,
ο Τζιμ Μπράουν, ο μεγάλος παίκτης του φούτμπολ,
ο Σαμ Κουκ, ο εκπληκτικός τραγουδοποιός, που είναι καλός φίλος του Κάσιους.
Και έρχονται εδώ.
Στην Εστία Χάμπτον.
Ο Κάσιους κι ο Ρούντι
κάθονται εκεί πέρα, σε αυτά τα σκαμπό.
Ο Κάσιους Κλέι ο πρωταθλητής, τρώει ένα μπολ παγωτό.
Έτσι το γιόρταζε εκείνος, τρώγοντας παγωτό.
Από τις πιο ευτυχισμένες στιγμές μου. Όλοι γιόρταζαν τη νίκη.
Όλοι πλέον του λένε "Πιστέψαμε σε εσένα", αλλά ο Μάλκολμ είχε πιστέψει σ' εκείνον.
Και αυτό σημαίνει κάτι.
Με τον Μάλκολμ γιορτάζει από ευγνωμοσύνη.
ΕΣΤΙΑ ΧΑΜΠΤΟΝ
Έχει περάσει η ώρα.
Και λέγεται ότι ο Μάλκολμ,
ο Κάσιους Κλέι, ο Ρούντι, ο Τζιμ Μπράουν και ίσως κάποιοι άλλοι ακόμη…
Πάνε στο δωμάτιο του Μάλκολμ Χ.
Καιρός να μιλήσουν σοβαρά.
Τώρα ο Μάλκολμ λέει "Ξέρεις κάτι;
Ο φαφλατάς πρέπει να τελειώνει.
Πήρες τον τίτλο, έχεις βήμα,
πρέπει να αρχίσεις να μιλάς σωστά".
ΕΣΤΙΑ ΧΑΜΠΤΟΝ ΔΩΜΑΤΙΟ ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΑΛΙ
Δεν ήμασταν εκεί.
Οι συζητήσεις αυτές δεν καταγράφηκαν.
Ξέρουμε μόνο αυτό που έγινε μετά.
Και κατάφερε,
ομολογώντας ότι ο Αλλάχ είναι ο Θεός και ο Μοχάμεντ ο αγγελιοφόρος του,
να νικήσει έναν άντρα πολύ πιο σκληρό από εκείνον.
Ο εχθρός ήθελε να μπει στον αγώνα με όλες του τις δυνάμεις.
Του είχαν πει
ότι ο Λίστον θα του έκανε το πρόσωπο αγνώριστο.
Ο Αλλάχ κι εγώ είπαμε "Όχι".
Το ότι ο Κάσιους είναι μαύρος μουσουλμάνος πιστεύεις ότι έπαιξε ρόλο στη νίκη του;
Δεν είπε ότι είναι μαύρος μουσουλμάνος, έχει πει ότι πιστεύει στο ισλάμ.
ΜΑΡΤΙΟΣ 1964
Μία εβδομάδα περίπου μετά τον αγώνα μεταξύ Κλέι και Λίστον,
πηγαίνουν στα Ηνωμένα Έθνη.
Ήθελα να συζητήσουμε για τη σχέση σου με τον Κάσιους.
Πόσο καιρό γνωρίζεστε;
Περίπου τρία χρόνια.
Και τον έχεις συμβουλέψει σχετικά με τους θρησκευτικούς δεσμούς του;
Όχι, δεν συμβουλεύω κανέναν. Είναι αδερφός μου και φίλος μου.
Του εκφέρω την άποψή μου για όσα ξέρω και κατανοώ.
Ο Μάλκολμ Χ τον συστήνει σε μαύρους διπλωμάτες από όλη την Αφρική.
Να τος ο φίλος μου.
Χαίρομαι που σε βλέπω.
Εκεί ο Μάλκολμ του υπενθυμίζει
"Δεν είσαι αυτό που ήσουν.
Τώρα πια χαίρεις θαυμασμού σε όλον τον κόσμο".
Θα επισκεφθείτε τη Νιγηρία;
Ναι, είναι σημαντικός προορισμός η Αφρική.
Ο Μάλκολμ είχε μεγάλες φιλοδοξίες.
Θα έθετε το φυλετικό θέμα
σε διεθνές επίπεδο,
θα πήγαινε στον ΟΗΕ.
Οι ΗΠΑ παρουσιάζονταν ως ηγέτης του ελεύθερου κόσμου,
ως υποστηρικτής ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και ο Μάλκολμ έλεγε
"Δεν ισχύει αυτό".
Ο Μάλκολμ ήξερε ότι αυτό
θα ανάγκαζε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να ενεργήσει.
Ο Κάσιους έχει τη δυνατότητα
να αποκαταστήσει κάποια φυλετική υπερηφάνεια,
όχι μόνο στη χώρα, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο.
Όλη την εβδομάδα ο Μάλκολμ κι ο Κάσιους μοιάζουν πιο δεμένοι από ποτέ.
Πάνε στην Τάιμς Σκουέαρ
και παρακολουθούν τον αγώνα όταν ο Κλέι νίκησε τον Λίστον.
Νικητής και νέος παγκόσμιος πρωταθλητής βαρέων βαρών ο Κάσιους Κλέι!
Κι όταν βγαίνουν από το σινεμά, τι βλέπουν;
Ένα πλήθος, εκατοντάδες άνθρωποι τους περικυκλώνουν.
Οι δημοσιογράφοι ρωτάνε τον Μάλκολμ αν ο πρωταθλητής θα μπει στο κίνημα.
Όλοι ρωτάνε τι ακολουθεί.
ΘΑ ΒΛΑΨΕΙ ΤΗΝ ΚΑΡΙΕΡΑ ΤΟΥ;
Ένας πράκτορας του FBI στο Σικάγο
ζητάει αδιάκοπη παρακολούθηση της έπαυλης του Ελάιτζα Μοχάμεντ.
Αυτός ο πράκτορας έμαθε
ότι ο Ελάιτζα Μοχάμεντ μιλούσε τηλεφωνικώς επί ώρες
με τον πρωταθλητή.
Στις 6 Μαρτίου 1964,
ο Κάσιους επιστρέφει στο δωμάτιό του στο ξενοδοχείο Theresa.
Δέχεται τηλεφώνημα από τον Ελάιτζα Μοχάμεντ.
Ο αρχιερέας λέει στον Κάσιους
"Απαγορεύεται να συγχρωτίζεσαι με τον Μάλκολμ".
Σήμερα το απόγευμα θα πας στο Σικάγο,
για να συναντήσεις τον Ελάιτζα Μοχάμεντ;
Ναι, θα φάμε μαζί.
Εντάσσεσαι στους μαύρους μουσουλμάνους λόγω της φιλίας σου με τον Μάλκολμ Χ;
Όχι, ήμουν μουσουλμάνος τέσσερα χρόνια πριν να τον γνωρίσω.
Αλήθεια;
Τώρα, όμως, είστε φίλοι, έτσι;
Ναι.
Είναι αδερφός μου. Ό,τι κι αν κάνει, είναι αδερφός μου.
-Τώρα που ανεξαρτητοποιήθηκε… -Δεν ξέρω τι έγινε.
Πρέπει να μάθω τι έγινε, πριν σχολιάσω.
Γι' αυτό άλλωστε πηγαίνω σήμερα, για να μάθω τι συμβαίνει.
Δεν πιστεύω τα δημοσιεύματα.
ΣΙΚΑΓΟ
Ο Ελάιτζα Μοχάμεντ λέει
"Παρουσιάζω σε όλους τους πιστούς του ισλάμ
τον αδερφό μου Κάσιους Κλέι,
τον πιο έμπιστο πιστό μου,
και τον ονομάζω
Μοχάμεντ Άλι".
Έτσι πήρε το όνομά του.
Ο Κάσιους Κλέι αποκτά το μουσουλμανικό όνομα, Μοχάμεντ Άλι.
Οι περισσότεροι περίμεναν χρόνια γι' αυτό.
Έγινε ήρωας.
Εμφανίστηκε στη σκηνή με τον αγγελιοφόρο.
Και ο Μάλκολμ ήταν
αποξενωμένος.
Ο ΜΑΛΚΟΛΜ Χ ΑΠΟΧΩΡΕΙ, Ο ΚΑΣΙΟΥΣ ΜΕΝΕΙ
Ο Μοχάμεντ Άλι βρίσκεται στο στόχαστρο δύο πανίσχυρων προσωπικοτήτων,
δύο πανίσχυρων μαύρων ηγετών, του Ελάιτζα Μοχάμεντ και του Μάλκολμ Χ,
είτε το γνώριζε είτε όχι.
Όταν αναγκάστηκαν να διαλέξουν,
ο Μάλκολμ δεν είχε επιλογή, διάλεξε τον εαυτό του.
Ο Κάσιους έπρεπε να διαλέξει τον πνευματικό του πατέρα.
Ο Μάλκολμ ήταν ένα άτομο.
Ο Ελάιτζα ήταν θεσμός.
Σε ενοχλεί αυτός ο διχασμός;
Όχι, δεν μ' αφορά τι κάνει ο Μάλκολμ Χ. Είναι ένας άνθρωπος.
-Ηγέτης σου είναι ο Ελάιτζα; -Ναι.
"ΑΠΟΣΧΙΣΗ Ή ΘΑΝΑΤΟΣ" ΕΛΑΪΤΖΑ ΜΟΧΑΜΕΝΤ
Ο αγγελιοφόρος ήταν πατέρας μας. Ο πατέρας που δεν είχαμε και πάντα θέλαμε.
Ήταν το αίμα στις φλέβες μας.
Δεν υπάρχω χωρίς τις διδαχές του αγγελιοφόρου.
Χωρίς τις διδαχές, είμαι άλλος ένας αλήτης.
Με καταλαβαίνεις;
Ήταν μια πολύπλοκη υπόθεση. Και ο πατέρας μου βρέθηκε στο επίκεντρο.
Ήταν ένας νέος άνθρωπος που προσπαθούσε να επιλέξει.
Και ναι, ίσως η επιβίωση να έπαιξε ρόλο.
-Δεν υπάρχει πια το όνομα Κάσιους Κλέι. -Ναι, λέγομαι Μοχάμεντ Άλι.
Μοχάμεντ σημαίνει "αξιέπαινος", και Άλι σημαίνει "ανώτερος".
Όταν το έμαθε ο Μάλκολμ,
ξέσπασε μέσα στο αυτοκίνητό του "Είναι πολιτικό ζήτημα!"
Σου το έδωσε κάποιος ξεχωριστός;
Ο ηγέτης και δάσκαλός μου, ο σεβασμιότατος Ελάιτζα Μοχάμεντ.
Ήξερε ότι τη μάχη για να κερδίσει την καρδιά του Μοχάμεντ Άλι
την είχε πια χάσει.
Μοχάμεντ, με λένε Μοχάμεντ. Βαρέθηκα να με φωνάζετε Κάσιους.
Το ξέρετε, είστε έξυπνοι. Μοχάμεντ με λένε, όχι Κάσιους.
Ο Άλι δεν θα επέτρεπε να τον ορίσει η Αμερική,
ούτε θα επέτρεπε να του δώσουν όνομα.
Ο Μοχάμεντ Άλι, γνωστός κυρίως ως Κάσιους ο Φλύαρος,
έφτασε…
Όλους τους χορηγούς, όλες τις διαφημίσεις,
το Χόλιγουντ, τους έχει όλους στα πόδια του.
Η αλλαγή ονόματος κλείνει όλες αυτές τις πόρτες.
ΚΑΣΙΟΥΣ ΚΛΕΪ
Θα ήθελε πολύ θάρρος ακόμη και στον 21ο αιώνα,
αλλά ήταν αδιανόητο, πρέπει να είσαι τρελός.
ΜΕ ΛΕΝΕ ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΑΛΙ
Ήταν η απόλυτη δήλωση.
Κύριε Κλέι…
Μοχάμεντ Άλι, κύριε.
-Κύριε Κλέι… -Μοχάμεντ Άλι.
-Κύριε Μοχάμεντ Άλι, το ίδιο κάνει. -Μοχάμεντ Άλι.
Και ξαφνικά ο κόσμος είπε
"Ποιος θαρρεί ότι είναι αυτός ο ξιπασμένος α…;
Για ποιον περνιέται ο αλαζόνας;
Που πάει και αλλάζει όνομα και θρησκεία".
Με προσβάλλει το Κάσιους Κλέι. Δεν είμαι λευκός.
Είμαι ο Μοχάμεντ Άλι, είμαι μαύρος. Έχω όνομα ιστορικό, προγονικό.
Αποτελεί τιμή, γνωρίζοντας ποιος είμαι, να με φωνάζουν με το όνομά μου.
Έναν Ρώσο θα τον λέγατε Τζορτζ Ουάσινγκτον;
-Ποιος έχει τη δύναμη; -Ο Μοχάμεντ Άλι!
-Ποιος; -Ο Μοχάμεντ Άλι!
Μουσουλμάνοι σε όλο τον κόσμο, που δεν είχαν δει ποτέ τους αγώνα μποξ,
ακούνε το όνομά του να αναδύεται από τον Τύπο.
Μοχάμεντ Άλι.
ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1964
Το 1964, ο Μοχάμεντ και ο Μάλκολμ ταξίδεψαν σε Αφρική και Μέση Ανατολή.
Η ΑΦΡΙΚΗ ΑΓΚΑΛΙΑΖΕΙ ΤΟΝ "ΑΣΩΤΟ ΥΙΟ"
Χωριστά, όμως.
Και τους δύο απασχολούσαν πολύ
οι άνεμοι αλλαγής που έπνεαν σε όλη την Αφρική.
Τον Μοχάμεντ Άλι υποδέχονταν λατρευτικά πλήθη.
Ήταν σαγηνευτικός με πολλούς τρόπους.
Αυτό το χάρισμα που διέθετε ήταν εξαιρετικό.
Και ο Μάλκολμ ταξιδεύει μόνος.
Συναντάει παγκόσμιους ηγέτες,
προσπαθώντας να μεταφέρει το μήνυμα 22.000.000 Αφροαμερικανών
στο παγκόσμιο στερέωμα.
-Σαλάμ αλέκουμ. -Αλέκουμ σαλάμ.
Για να ασκηθούν κατηγορίες κατά των ΗΠΑ για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το πρόβλημά μας δεν είναι αμερικανικό, είναι πανανθρώπινο.
Δεν είναι πρόβλημα των μαύρων, αλλά της ανθρωπότητας.
Είναι σαν εκπρόσωπος, σαν βουλευτής,
σαν γερουσιαστής της μαύρης Αμερικής, αν όχι ο πρόεδρος της μαύρης Αμερικής.
"Ο μουσουλμάνος της Αμερικής προκαλούσε
μεγάλο ενδιαφέρον και πολλή περιέργεια".
ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
"Με περνούσαν διαρκώς για τον Κάσιους Κλέι.
Μια τοπική εφημερίδα τύπωσε φωτογραφία με τον Κάσιους κι εμένα έξω απ' τον ΟΗΕ.
Εκείνη τη στιγμή, είχε κεντρίσει τη φαντασία
και τη στήριξη όλων των μαύρων".
ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΕΣ, ΚΑΣΙΟΥΣ ΚΛΕΪ
ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Άλι!
Ο πατέρας μου πάντα μιλούσε για τη λύτρωση της Αφρικής.
Το "Redemption Song" αποτελούσε φόρο τιμής στον Μάρκους Γκάρβεϊ
και σε μία δήλωση που είχε κάνει ο Γκάρβεϊ το 1937,
ότι πρέπει να λευτερωθούμε από τη νοητική σκλαβιά,
διότι αν και άλλοι βοηθάνε να λευτερωθούμε σωματικά,
μόνο εμείς μπορούμε να λευτερώσουμε τον νου μας.
Νομίζω ότι ο Μάλκολμ άρχισε να θεωρεί ότι πλέον εκείνος έπρεπε
να αναλάβει αυτό το βάρος.
Χάρη στην πνευματική αναγέννηση,
με την οποία ευλογήθηκα
μετά το προσκύνημά μου στην ιερή πόλη της Μέκκα,
δεν πιστεύω πλέον σε ένα βαρύ κατηγορητήριο για καμία φυλή.
ΜΑΛΚΟΛΜ Χ ΠΡΩΗΝ ΜΑΥΡΟΣ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΣ
Στις 17 Μαΐου 1964,
στην Άκρα της Γκάνας, έξω από το ξενοδοχείο Ambassador.
Ο Μάλκολμ βρισκόταν με φίλους του απόδημους Αμερικανούς,
τη Μάγια Αγγέλου και άλλους.
Ο Μάλκολμ ετοιμάζεται να πάει στο αεροδρόμιο,
είναι έξω από το ξενοδοχείο
και εμφανίζεται ο Μοχάμεντ Άλι.
ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΕΣ, ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΑΛΙ
Μην ξεχνάτε
ότι ο Μάλκολμ έχει πάει στην Αίγυπτο, στη Σαουδική Αραβία.
Και στο ημερολόγιό του
αναφέρεται στον Άλι ως αδερφό του και φίλο του.
Αυτήν τη στιγμή, στην Άκρα της Γκάνας,
όταν βλέπει ξαφνικά τον πρωταθλητή,
πιστεύει ότι θα αγκαλιαστούν σαν αδέρφια.
Ο Μάλκολμ Χ συνεχίζει να τον φωνάζει. "Μοχάμεντ".
Κάποια στιγμή ο Μοχάμεντ Άλι απαντάει
"Γύρισες την πλάτη στον Ελάιτζα Μοχάμεντ.
Έκανες λάθος, αδερφέ". Και κάνει μεταβολή και φεύγει.
Περιφρόνησε τον Μάλκολμ.
Η σχέση τους είχε πια δηλητηριαστεί, είχε διαλυθεί.
Η Μάγια Αγγέλου έγραψε αργότερα ότι όταν ο Μάλκολμ μπήκε στο αμάξι,
μαζεύτηκε στο κάθισμα
και είπε "Έχω χάσει πολλά".
Έχασε τον Ελάιτζα Μοχάμεντ,
που ήταν πατρικό πρότυπο στη ζωή του,
και τώρα έχασε τον Μοχάμεντ Άλι.
Αν αυτοί οι δύο ήταν αδελφοί εξ αίματος,
τότε αυτό ήταν το τέλος της αδελφότητας.
Τι σχέδια έχεις;
Επιστρέφω στις ΗΠΑ.
-Για να δω την οικογένειά μου. -Ναι.
Και μετά βλέπουμε.
Όταν γυρίζει από την Αφρική, στο αεροδρόμιο JFK,
η μητέρα μου με έδωσε στον πατέρα μου
και αυτός χαμογελάει.
Δεν ξέρω αν είναι μια όμορφη ανάμνηση ή αν έχω δει πολλές φορές τη φωτογραφία,
αλλά νιώθω ότι με κοιτάει σαν να περιμένει κάτι να συμβεί.
Αυτό είναι ένα χρυσό τέμενος,
δώρο από το Ισλαμικό Συμβούλιο Αιγύπτου.
ΙΟΥΝΙΟΣ 1964
Ατόφιο χρυσάφι.
Ατόφιο χρυσάφι!
Δώρο στον ηγέτη και δάσκαλό μας που μας αφύπνισε,
γιατί πριν ήμασταν σε άσχημη κατάσταση.
Ναι!
Ζήτω!
Εσύ και ο Μάλκολμ Χ,
που σε προσηλύτισε στο κίνημα των μαύρων μουσουλμάνων,
έχετε αποστασιοποιηθεί;
Όταν ο Ελάιτζα Μοχάμεντ αποκηρύττει κάποιον,
αυτομάτως τον αποκηρύττουν όλοι οι πιστοί.
Σύμφωνα με άρθρο της εφημερίδας μου, όταν γύρισες απ' την Αφρική,
αρνήθηκες να μείνεις στο Theresa, πρώην έδρα σας…
Ακριβώς, ο ηγέτης μου, μάλλον κάποιοι αξιωματούχοι, είπαν
ότι δεν ταίριαζε να μείνουμε στο ίδιο ξενοδοχείο
και κάνω ό,τι μου πουν.
Όταν ο Κάσιους Κλέι βρισκόταν στην Άκρα,
φέρεται να είπε κάποια λόγια όχι και τόσο φιλικά.
Έχετε κάποιο σχόλιο;
Δεν ξέρω τι είπε.
Αποφεύγω να πιστεύω αυτά που διαβάζω στις εφημερίδες
για το τι είπε ένας μαύρος για άλλον μαύρο.
Ήταν…
Κι αν έχω κάτι να πω για τον Κάσιους, θα το πω σε αυτόν.
Δεν μιλάω καν για τον Μάλκολμ Χ. Δεν μας αφορά, είναι ένας…
Δεν ασχολούμαστε μαζί του, έχουμε πολλή δουλειά
Είναι μόνο ένα άτομο που, όπως λέμε εμείς, ξεστράτισε.
Ακόμη τον θεωρείς φίλο;
Ναι, θεωρώ φίλους μου όλους τους μαύρους.
Όταν κάποιος δεν φέρεται με φιλικό τρόπο,
συνήθως αντικατοπτρίζει το δηλητήριο που κάποιος άλλος τον πότισε.
Αναρωτιέμαι αν πιστεύεις ακόμα,
όπως πίστευες όταν ήσουν μέλος του κινήματος μαύρων μουσουλμάνων,
σε μια διαχωρισμένη χώρα μαύρων στη Βόρεια Αμερική;
Δεν πιστεύω σε καμία μορφή διαχωρισμού ή ρατσισμού.
-Είσαι ακόμα μουσουλμάνος; -Ναι.
Είμαι μουσουλμάνος, πιστεύω στο ισλάμ,
που πιστεύει στην αδελφότητα, στην αδελφότητα όλων των ανθρώπων.
Ο ΜΑΛΚΟΛΜ Χ ΑΠΟΚΑΛΕΙ ΚΑΛΠΙΚΟ ΤΟΝ ΕΛΑΪΤΖΑ
Ο Μάλκολμ θεωρούσε πλέον τον εαυτό του φτασμένο
και αυτή ήταν η επιθυμία του.
Ήθελε να έχει κοινό.
Ήθελε να δοξαστεί περισσότερο απ' τον δάσκαλό του.
Ο ΚΑΣΙΟΥΣ ΤΟΝ ΔΙΑΓΡΑΦΕΙ
Μόλις ο Μάλκολμ χαρακτηρίζεται υποκριτής,
στιγματίζεται.
Ο ΜΕΓΑΣ ΥΠΟΚΡΙΤΗΣ
Το πώς ο κόσμος αντιλαμβάνεται την υποκρισία
ή το τι αυτή η αντίληψη τους επιτρέπει να σκεφτούν,
τον τοποθετεί σε μια πολύ ευάλωτη θέση.
Σαφώς πιστεύουμε ότι ένα απ' τα χειρότερα πράγματα
είναι η υποκρισία.
Δεν σχετιζόμαστε με υποκριτές
και τους υποκριτές τους αναλαμβάνει ο Αλλάχ.
-Γιατί απειλούν τη ζωή σου; -Κοιτάξτε…
Κυρίως επειδή φοβούνται
ότι θα πω τον βασικό λόγο εκδίωξής μου απ' το κίνημα μαύρων μουσουλμάνων.
Κάτι που το κράτησα μυστικό.
Αλλά ο πραγματικός λόγος είναι ότι ο Ελάιτζα Μοχάμεντ, ο ηγέτης,
έχει αποκτήσει οχτώ παιδιά από έξι ανήλικες.
Από έξι διαφορετικές ανήλικες,
που ήταν οι προσωπικοί του γραμματείς.
Δεν έπρεπε να μιλήσει έτσι για τον Ελάιτζα Μοχάμεντ!
Αυτός σου έμαθε ό,τι ήξερες.
Και στράφηκες εναντίον του; Ανόητε.
ΘΑΝΑΤΟΣ
Αυτό ήταν το λάθος του.
Διαχωρισμός της αποστολής και της προσωπικής ζωής.
Αν έχω ένα πακέτο για σένα
και αποστολή μου είναι να σου παραδώσω το πακέτο,
είναι αποστολή μου.
Αν με δεις με μια νεαρή κοπέλα
ή να πίνω κρασί,
αυτό δεν σε αφορά.
Εκπλήρωσα την αποστολή μου.
Ο αγγελιοφόρος δεν έχει καμία δουλειά να εξηγεί την προσωπική του ζωή.
Δουλειά του είναι να φέρει το μήνυμα.
Ποιος είσαι εσύ που αμφισβητείς τον αγγελιοφόρο,
που σε μάζεψε απ' τα σκουπίδια, σε συγύρισε
και σε παρουσίασε σε όλον τον κόσμο ως βασικό εκπρόσωπο των μαύρων;
Εσύ θα τον αμφισβητήσεις;
Όχι.
Όταν το έκανε αυτό ο Μάλκολμ,
όταν κακολόγησε τον Ελάιτζα
και τον τρόπο ζωής του με τις γυναίκες,
όσοι αγαπούσαν τον Ελάιτζα τον απέρριψαν.
Δεν έπρεπε να το πει.
Πολλοί αγαπούσαν τον Ελάιτζα, θα σκότωναν για χάρη του.
Και το έκαναν.
Στις 14 Φεβρουαρίου 1965,
έγινε εμπρηστική επίθεση στο σπίτι του στο Ιστ Έλμχερστ.
Το σπίτι του στο Κουίνς υπέστη σοβαρές ζημιές από φωτιά,
την οποία προκάλεσαν βόμβες μολότοφ.
Για τη μητέρα μου,
είχαν πετάξει βόμβες στο παιδικό δωμάτιο, όπου κοιμόνταν τα μωρά της.
Αυτό πρέπει να είναι τρομακτικό.
Έγινε εμπρηστική επίθεση στο σπίτι μου από το κίνημα μαύρων μουσουλμάνων,
κατόπιν εντολής του Ελάιτζα Μοχάμεντ.
Επιτέθηκαν από μπροστά και από πίσω, για να μην μπορώ να διαφύγω.
Δούλευα βραδινή βάρδια
σε εργοστάσιο αυτοκινήτων στο Ντιτρόιτ.
Είχε προγραμματισμένη ομιλία στο Ντιτρόιτ.
Όταν το πρωί άκουσα ότι είχε γίνει εμπρηστική επίθεση στο σπίτι του,
ήξερα ότι δεν θα ερχόταν.
Έκανα λάθος.
Στις εννιά ακριβώς ο Μάλκολμ πετούσε,
ήρθε στο Ντιτρόιτ, μίλησε στην Αίθουσα Φορντ.
Ένας φίλος μου που πήγε είπε ότι μύριζε κάπνα,
καθώς προσπάθησε να διασώσει αντικείμενα απ' το σπίτι του.
21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1965
ΑΙΘΟΥΣΑ ΟΝΤΟΜΠΟΝ
Υπήρχαν περίπου 400 άτομα
στην αίθουσα,
εκπρόσωποι
μιας οργάνωσης,
της Οργάνωσης για την Ενότητα των Αφροαμερικανών,
με επικεφαλής τον Μάλκολμ Χ.
Η Αίθουσα Όντομπον ήταν τεράστια.
Αλλά είχε πολύ μικρό λόμπι.
Καθόμουν στο λόμπι, κοιτάζοντας την είσοδο.
Πρέπει να καθόμουν εκεί
το πολύ ένα τέταρτο,
όταν ο Μάλκολμ είπε "σαλάμ αλέκουμ" και ακούστηκαν πυροβολισμοί.
Σαλάμ αλέκουμ.
Είδα τον κόσμο να σέρνεται στο πάτωμα
κι έπεσα κι εγώ.
Τα παιδιά έκλαιγαν.
ΜΠΕΤΙ ΣΑΜΠΑΖ, ΣΥΖΥΓΟΣ
Φοβόντουσαν ότι θα μας πυροβολούσαν.
Ήξερα ότι πυροβόλησαν τον άντρα μου.
Έτρεξα μπροστά.
Είδα τον Μάλκολμ να κρατάει την κοιλιά του και να πέφτει κάτω.
Κρατούνται δύο ύποπτοι.
Ο ένας συνελήφθη στον δρόμο
από έναν πεζό αστυνομικό.
Είναι μέλη των μαύρων μουσουλμάνων;
Δεν το γνωρίζω.
-Πώς νιώθεις; -Θέλω να σκοτώσω κάποιον.
Ακριβώς, θέλω να σκοτώσω κάποιον.
Αν απόψε πεθάνει ο Μάλκολμ, κάποιος θα πεθάνει.
ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ Ο ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
Ήταν η ενηλικίωσή μας.
Ήταν ένα ορόσημο, ήταν η άγκυρά μας.
Ήταν ο πιο σπουδαίος μαύρος μετά τον Μάρκους Γκάρβεϊ.
Κι όταν τον χάσαμε,
μάθαμε πόσο χαμένοι ήμασταν ως λαός.
Θα υπερισχύσουμε κάποτε
Κύριε Μοχάμεντ, χτες κυκλοφόρησε στα ειδησεογραφικά πρακτορεία
ότι ένας μουσουλμάνος είπε
πως ο Μάλκολμ ό,τι έσπειρε θέρισε,
αναφερόμενος σε παλαιότερη δήλωσή του για τη δολοφονία του προέδρου Κένεντι.
Πιστεύετε ότι ένας μουσουλμάνος θα έκανε τέτοια δήλωση για τον Μάλκολμ
με την είδηση του θανάτου του;
Δεν ξέρω.
Δεν ξέρω ποιος ήταν, ό,τι ξέρετε ξέρω.
Σας πήρε κατάθεση η αστυνομία;
Όχι, κύριε.
Πριν να σκοτωθεί είχε πει
ότι οι μαύροι μουσουλμάνοι προσπαθούν να τον σκοτώσουν.
Έχετε κάποιο σχόλιο;
Δεν ξέρω τίποτα.
Δεν είμαστε βίαιος λαός.
Έχουμε συγκλονιστεί.
Τι πιστεύετε ότι συνέβη στον Μάλκολμ Χ;
-Τι πιστεύω εγώ; -Ναι.
Ξέρω τι του συνέβη.
Ξέρω ότι ξεστράτισε και…
πέθανε.
Είναι εύκολο να αφηγηθείς τη δολοφονία του Μάλκολμ Χ
ως την ιστορία
ενός αντιφρονούντα,
που ηγείται ενός κινήματος και γι' αυτό τιμωρείται.
Σίγουρα υπήρχε μεγάλη έχθρα
μεταξύ Μάλκολμ και Έθνους του Ισλάμ.
ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ ΑΝΕΞΙΘΡΗΣΚΕΙΑ
Αλλά, σύμφωνα με όσα καταφέραμε να αλιεύσουμε
από αποχαρακτηρισμένα αρχεία του FBI, καθώς δεν έχουν δοθεί όλα στη δημοσιότητα,
το FBI με ικανοποίηση
παρακολουθούσε το ρήγμα, την εντεινόμενη ρήξη,
την αυξανόμενη έχθρα
μεταξύ του Μάλκολμ και του Έθνους του Ισλάμ.
ΕΝΤΕΙΝΕΤΑΙ Η ΡΗΞΗ ΜΕΤΑΞΥ ΕΛΑΪΤΖΑ ΚΑΙ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
Πίσω απ' όλα βρισκόταν το ομοσπονδιακό κράτος.
Δεν θα άφηναν να τον σκοτώσει λευκός, γιατί αυτό θα σήμαινε καταστροφή.
Πάντα θα υπάρχει, και συγγνώμη για την έκφραση,
ένα παλιοτόμαρο
που θα πουλούσε και τη μάνα του για δύο δολάρια.
Η αστυνομία είναι παντού, στις στέγες,
σε εξόδους κινδύνου με πολιτικά.
Και εκατοντάδες ένστολοι αστυνομικοί παρατάσσονται στην 147η Οδό.
Μέχρι τώρα το ύστατο αντίο στον Μάλκολμ Χ
εκτυλίσσεται χωρίς απρόοπτα.
Οι αδερφές μου κι εγώ χάσαμε τον πατέρα μας.
Αλλά πιστεύω ότι οι μαύροι
χάσαμε κάποιον ευφυέστατο,
ευγενικό, τρυφερό,
πολύ συμπονετικό.
Τέτοιες ιδιότητες χρειάζονται
για να αντιδράς τόσο σθεναρά απέναντι στην αδικία.
Ο Τζέιμς Μπόλντουιν έγραψε για τον Μάλκολμ Χ
"Ήταν ο πιο ευγενικός και τρυφερός άνθρωπος που είχα γνωρίσει".
Δεν είναι η εικόνα του.
Αλλά τον είδε σε σχέση με τους μαύρους.
Τιμούσε τον ίδιο τον κώδικα που δίδαξε σε εμάς.
Συμφιλίωση με τον θάνατο. Μόλις συμφιλιωθείς, είσαι λεύτερος.
Μία ημέρα πριν την ταφή του Μάλκολμ Χ,
ο Ελάιτζα Μοχάμεντ έκανε την πρώτη του δημόσια εμφάνιση μετά τη δολοφονία.
Ο αρχηγός του Έθνους σχεδόν δεν φαινόταν πίσω από τείχος των σωματοφυλάκων.
Αν θέλετε να ακολουθήσετε οποιονδήποτε κόντρα σε εμένα,
κάντε το.
Αλλά θα έχετε τέλος πολύ άσχημο.
Φοβάμαι για εσάς.
Στο μουσουλμανικό συνέδριο στο Σικάγο επίσης συμμετέχει
ο πρωταθλητής βαρέων βαρών Κάσιους Κλέι, με το μουσουλμανικό όνομα Μοχάμεντ Άλι.
Η ΤΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
Ο Μάλκολμ Χ και όποιος επιτίθεται
ή μιλάει για επίθεση κατά του Ελάιτζα Μοχάμεντ πεθαίνει.
ΜΑΡΤΙΟΣ 1965
Κανείς δεν μπορεί να αντιταχθεί κατά του αγγελιοφόρου
είτε λεκτικά είτε σωματικά, χωρίς να τιμωρηθεί.
Ο Μοχάμεντ Άλι επαναλαμβάνει το ρεφρέν
ότι όποιος προδώσει τον Ελάιτζα Μοχάμεντ πρέπει να πεθάνει.
Αυτό είναι το πιο τραγικό.
Ο Μάλκολμ είναι ο εχθρός;
Ήταν εχθρός ο Μάλκολμ, όταν έφερε την οικογένειά του στο Μαϊάμι;
Τον θεωρούσε εχθρό,
όταν προσευχήθηκε μαζί του πριν απ' τον αγώνα;
Ο Μάλκολμ Χ έγινε διάσημος
επειδή δεν χαριζόταν σε ανθρώπους σαν εσένα, σε λευκούς.
Λευκούς διαβόλους, γαλαζομάτηδες, ξανθωπά σκυλιά.
Οι λευκοί δεν νοιάζονταν για τον Μάλκολμ, ούτε για τους μαύρους,
όταν ήταν με τον Ελάιτζα Μοχάμεντ.
Τώρα λατρεύουν κι ακολουθούν τους νεκρούς μας ηγέτες.
Και τώρα ασχολούνται με έναν νεκρό, που δεν ήταν παρά μόνο,
όπως κι ο ίδιος είχε παραδεχτεί,
ένας αλήτης.
Ένας προαγωγός λευκών γυναικών.
Ήταν ένα τίποτα, ώσπου ο Ελάιτζα Μοχάμεντ τον έκανε σπουδαίο.
Αν ο Μάλκολμ Χ είχε μείνει με αυτόν που τον έκανε σπουδαίο,
που του έμαθε όσα ήξερε, σήμερα θα ήταν τρανός.
Το 1972,
ο πατέρας μου πήγε στη Μέκκα.
Και αυτό έφερε τον πατέρα μου
στο αληθινό ισλάμ.
Ο ηγέτης των μαύρων μουσουλμάνων Ελάιτζα Μοχάμεντ απεβίωσε από ανακοπή,
στο Σικάγο, σε ηλικία 77 ετών.
Εγκαταλείψαμε το Έθνος γύρω στο 1975.
Ήμουν εφτά χρόνων.
Ο αδερφός μου ήταν καλός.
Κανείς δεν μπορεί να καταλάβει πώς νιώθω.
Ήμουν ο μόνος αδερφός που είχε.
Αδερφός εξ αίματος.
Μου λείπει πολύ, αλλά θα τον δω στον παράδεισο.
Ανυπομονώ να τον δω. Θα τον αγκαλιάσω και θα τον φιλήσω.
Θυμάσαι κάτι για το οποίο να μετάνιωσε ο Μοχάμεντ Άλι;
Άσε με να σκεφτώ.
Θέλω λίγο χρόνο.
Εντάξει.
Φοβερή ερώτηση.
Αναρωτιόμαστε, όταν θα έχουν περάσει πολλά χρόνια,
σε μία ή δύο γενιές από τώρα,
πώς θα αντιλαμβάνονται
και πώς θα εκτιμούν
τον Μοχάμεντ Άλι
και τον Μάλκολμ Χ.
Ποια ήταν η πορεία τους στη ζωή και τι σήμαινε;
Το έχουμε ήδη δει,
στη λογοτεχνία, στον κινηματογράφο,
σε εκδηλώσεις.
Κοιτάξτε ποιος ακολουθεί.
Ο πιο σπουδαίος.
Ο Άλι
που έχει παρουσιαστεί στο κοινό από το 1996
είναι ψεύτικη εικόνα.
Κατάφεραν να αποκρύψουν
όλα όσα έκαναν τον Μοχάμεντ Άλι αμφιλεγόμενο, σε μια άλλη εποχή.
Οι ίδιοι άνθρωποι που τον αποθέωσαν όρθιοι στην Ατλάντα,
αυτοί οι ίδιοι πριν από 20 χρόνια μιλούσαν γι' αυτόν σαν να 'ταν σκυλί.
Ασκούσε δριμεία κριτική στον λευκό φυλετισμό.
Δεν νομίζω ότι πρέπει να ταξιδέψω 15.000 χιλιόμετρα
για να σκοτώσω μαύρους που δεν με έβρισαν ποτέ,
δεν με λίντσαραν, δεν ξαμόλησαν τα σκυλιά, δεν βίασαν τη μαμά μου.
Πιστεύω ότι διαγράφηκαν πολλά
λόγω της ασθένειάς του
και επειδή δεν μπορούσε να μιλήσει.
Ακόμα και σήμερα η Αμερική παραμένει μια χώρα με σύστημα διακυβέρνησης
βασισμένο στην ελευθερία, τη δικαιοσύνη και την ισότητα μόνο για λευκούς.
Σε αυτήν τη χώρα δεν υπάρχει ελευθερία για τους μαύρους.
Ο Μάλκολμ σκοτώθηκε το '65
και φυσικά από τότε ο κόσμος ξαναγράφει την ιστορία του.
ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
ΜΑΥΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Όταν πήγα να αγοράσω γραμματόσημα με το πρόσωπο του Μάλκολμ,
ένιωθα διχασμένος.
Όταν σκοτώθηκε ο Μάλκολμ το 1965,
κανείς δεν φανταζόταν ότι θα κατέληγε
σε επίσημο προϊόν του κράτους των ΗΠΑ.
Το γραμματόσημο του Μάλκολμ συμβολίζει
το πώς άλλαξε η εικόνα του εν καιρώ.
Σε κάποιο βαθμό, ζει ακόμα ανάμεσά μας.
Δεν έχει φύγει.
Το πνεύμα του ζει.
ΚΕΝΤΡΟ ΜΝΗΜΗΣ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ ΚΑΙ ΜΠΕΤΙ ΣΑΜΠΑΖ
Μπορείς να σκοτώσεις τον άνθρωπο,
αλλά όχι την ιδέα.
Όλα τα γυμνάσια, τα κολέγια, τα πανεπιστήμια, το YouTube
αναπαράγουν ηχογραφήσεις και μαγνητοσκοπήσεις του Μάλκολμ
σαν να 'ταν εδώ.
Και όσα δίδαξε πριν από 50 χρόνια
τα βλέπουμε να συμβαίνουν σήμερα.
Η μαύρη ιστορία, η αμερικανική ιστορία και η παγκόσμια ιστορία άλλαξαν
χάρη σε αυτούς τους δύο, που είχαν το θράσος
να είναι ο εαυτός τους και να τολμήσουν.
Αυτή η τόλμη έγινε μεταδοτική.
Καθόρισαν μία ολόκληρη γενιά,
γιατί περπατούσαμε με το κεφάλι ψηλά και τους ώμους πίσω.
Ο κόσμος ξεχνάει ότι ο πατέρας μου ήταν ένας νέος άνθρωπος,
που κυνηγούσε τον τίτλο.
Ο πατέρας μου κράτησε κάποια πράγματα που του έμαθε ο Μάλκολμ,
μέχρι την τελευταία του μέρα.
Πώς ένιωθε ο αδερφός σου
για τον Μάλκολμ Χ μετά τη δολοφονία του;
Μιλούσε ποτέ για τύψεις ή για το πώς ένιωθε;
Δεν μίλησε ποτέ, αλλά εγώ τον ήξερα.
Ένιωθε άσχημα.
Πληγώθηκε πολύ.
Μόλις έκοψε τους δεσμούς με το Έθνος του Ισλάμ,
ο Μοχάμεντ Άλι πλησίασε την οικογένειά μας.
Πιστεύω ότι ο Μοχάμεντ Άλι μάλλον ένιωθε
ότι χρωστούσε στον πατέρα μου
να βεβαιωθεί ότι η γυναίκα του και τα μωρά του ήταν ασφαλή
και ότι ήταν καλά.
Ξαφνιάστηκε όταν τον συνάντησα.
Εγώ ήμουν περίπου 19 ή 20 χρόνων.
ΑΤΑΛΑ ΣΑΜΠΑΖ ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΜΑΛΚΟΛΜ Χ
Εγώ τον κοιτάω κατάματα.
Ξέρετε πώς κάνει. Σε κοιτάει με αυτό το ύφος "Εσύ είσαι;"
ΚΗΔΕΙΑ ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΑΛΙ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016
Από τη στιγμή που βρήκαμε ο ένας τον άλλον,
ήταν σαν να μην είχε περάσει χρόνος.
Κλάψαμε γοερά.
Πενθούσε επειδή δεν είχε μιλήσει στον μπαμπά μου πριν χαθεί.
Με τον Μοχάμεντ Άλι στη ζωή μου διατηρήθηκε η ανάσα του πατέρα μου
λίγο ακόμη,
για 51 χρόνια ακόμη,
μέχρι τώρα.
Κατατρόπωσα τον Σάνι Λίστον και είμαι μόνο 22 χρόνων!
Είμαι ο κορυφαίος! Είμαι ο βασιλιάς του κόσμου!
Είναι αδερφός μου και φίλος.
Του εκφέρω την άποψή μου για όσα ξέρω και κατανοώ.
Αλλά σκέφτεται και κρίνει μόνος του.
ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΡΙΟ ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΑΛΙ
Ήταν γραφτό να νιώσουν αυτήν την αδελφότητα
και να μάθουν μαζί.
Αλλά υπήρχαν εξωτερικές δυνάμεις
που τους εμπόδισαν να συνεχίσουν
αυτήν την όμορφη σχέση που είχαν αρχίσει.
Όταν γράφαμε την αυτοβιογραφία του πατέρα μου το 2003,
τον ρώτησα για τον Μάλκολμ Χ και πώς ένιωθε για το πώς έληξε η σχέση.
Και θυμάμαι ότι ο πατέρας μου ακούμπησε πίσω στην καρέκλα, έκλεισε τα μάτια
και καθυστέρησε λίγο να απαντήσει, ίσως 15 δευτερόλεπτα,
και μου είπε
ότι μετανιώνει πολύ που γύρισε την πλάτη στον Μάλκολμ.
Ευχόταν να μπορούσε να ζητήσει συγγνώμη απ' τον Μάλκολμ.
Τον αγαπούσε, ήταν φίλος του
και είχε δίκιο σε αρκετά θέματα.
ΤΕΜΕΝΟΣ ΤΟΥ ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΑΛΙ ΝΤΙΡ ΛΕΪΚ, ΠΕΝΣΙΛΒΑΝΙΑ
Αυτό που δεν θα ξεχάσω ποτέ
είναι όταν ρώτησα τον Μοχάμεντ Άλι
"Αγαπούσες τον πατέρα μου;"
Και αυτός απάντησε
"Αγαπούσα τον πατέρα σου με όλη μου την καρδιά".
Υποτιτλισμός: Μάρθα Λυρώνη