1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:13,555 --> 00:00:16,181
‎ไม่ว่าจะเดินเส้นทางไหน
‎ล้วนแต่มีโชคชะตามาเกี่ยวข้อง

4
00:00:16,265 --> 00:00:18,018
‎(การช่วยผู้อื่นถือเป็น
‎การจ่ายค่าเช่าห้องของคุณบนสวรรค์)

5
00:00:18,101 --> 00:00:22,981
‎เป็นโชคชะตาที่พ่อฉัน
‎กับแคสเซียส เคลย์จะได้พบกัน

6
00:00:23,940 --> 00:00:29,487
‎สามปีสั้นๆ ที่พวกเขาได้ใช้ชีวิต

7
00:00:29,571 --> 00:00:31,906
‎ที่โชคชะตากำหนดไว้

8
00:00:33,408 --> 00:00:36,327
‎เยี่ยงพี่น้องร่วมสาบาน

9
00:00:36,828 --> 00:00:39,372
‎เราไม่ใช่ทาสแล้ว
‎คนขาวไม่ได้เป็นเจ้าของเราอีกต่อไป

10
00:00:39,456 --> 00:00:41,916
‎คืนก่อนแคสเซียสได้ทำลายภาพจำนั้น

11
00:00:42,000 --> 00:00:43,960
‎ตอนที่เขาล้มซันนี่ ลิสตัน

12
00:00:44,044 --> 00:00:46,588
‎แชมป์รุ่นเฮฟวี่เวท แคสเซียส เคลย์ครับ

13
00:00:46,671 --> 00:00:48,840
‎มัลคอล์มมาหาหนุ่มน้อยผู้นี้

14
00:00:49,382 --> 00:00:53,595
‎และมอบพลังที่ช่วยเขา

15
00:00:55,096 --> 00:00:55,972
‎พลังในการพูด

16
00:00:57,515 --> 00:00:59,934
‎(ผลงานภาพยนตร์สารคดีจาก NETFLIX)

17
00:02:08,752 --> 00:02:10,003
‎มัลคอล์มและมูฮัมหมัด

18
00:02:10,964 --> 00:02:12,549
‎พวกเขาสนิทกันมาก…

19
00:02:14,926 --> 00:02:16,553
‎เหมือนเป็นพี่น้องกันจริงๆ

20
00:02:19,305 --> 00:02:21,182
‎ผมเห็นพวกเขามาตลอด

21
00:02:25,228 --> 00:02:27,147
‎พี่ชายคุณชอบอยู่ใกล้มัลคอล์มไหม

22
00:02:27,230 --> 00:02:30,358
‎เขาชอบมากๆๆ เลยละ ผมก็เหมือนกัน

23
00:02:31,151 --> 00:02:32,777
‎เหมือนเขามีรังสีอะไรบางอย่าง

24
00:02:33,653 --> 00:02:34,821
‎ที่วิเศษมาก

25
00:02:36,906 --> 00:02:40,160
‎กระแสไฟฟ้า
‎ที่ออกมาจากร่างของเขาเป็นพลังศักดิ์สิทธิ์

26
00:02:41,870 --> 00:02:44,205
‎มีแบบนั้นแค่ไม่กี่คนในโลก

27
00:02:46,416 --> 00:02:48,626
‎คุณคิดว่าทำไมพวกเขาถึงเลิกเป็นเพื่อนกัน

28
00:02:50,128 --> 00:02:51,004
‎พวกเขาน่ะ…

29
00:02:53,089 --> 00:02:58,678
‎"โชคชะตาสามารถใช้เพื่อนรักของคุณ
‎เป็นเครื่องมือทำร้ายคุณ

30
00:02:58,761 --> 00:03:01,055
‎และเปลี่ยนศัตรูตัวฉกาจให้เป็นมิตรคุณ"

31
00:03:02,432 --> 00:03:03,391
‎จริงไหม

32
00:03:03,474 --> 00:03:05,643
‎ยูดาสทรยศพระเยซู

33
00:03:06,227 --> 00:03:08,688
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์หักหลังเอไลจาห์ มูฮัมหมัด

34
00:03:09,731 --> 00:03:14,444
‎"โชคชะตาสามารถใช้เพื่อนรักของคุณ
‎เป็นเครื่องมือทำร้ายคุณ

35
00:03:14,944 --> 00:03:17,697
‎และเปลี่ยนศัตรูตัวฉกาจให้เป็นมิตรคุณ"

36
00:03:26,664 --> 00:03:29,709
‎ถึงเวลาที่คุณกับผมต้องยืนหยัดเพื่อตัวเอง

37
00:03:31,044 --> 00:03:33,963
‎ถึงเวลาที่คุณกับผมจะได้เห็นด้วยตาตัวเอง

38
00:03:34,631 --> 00:03:37,926
‎และถึงเวลาที่คุณกับผมต้องสู้เพื่อตัวเอง

39
00:03:42,555 --> 00:03:43,973
‎ไม่มีใครรักคุณ

40
00:03:46,517 --> 00:03:49,187
‎นั่นคือการเป็นคนผิวดำในโลกของคนผิวขาว

41
00:03:50,480 --> 00:03:52,565
‎(มูฮัมหมัดสปีคส์ อเมริกันกำลังล่มสลาย)

42
00:03:52,649 --> 00:03:56,152
‎คุณเป็นคนที่ไม่มีใครรัก
‎ไม่มีใครสนใจ ไม่มีใครใส่ใจ

43
00:03:56,236 --> 00:03:59,739
‎เขามองว่าคุณหน้าตาดีน้อยกว่า
‎มีคุณธรรมน้อยกว่า มีความฉลาดน้อยกว่า

44
00:03:59,822 --> 00:04:03,368
‎และมีคนบอกให้คุณคอยกลัว

45
00:04:04,661 --> 00:04:07,080
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์ มูฮัมหมัด อาลี

46
00:04:08,206 --> 00:04:09,499
‎ไม่ยอมรับอะไรแบบนั้น

47
00:04:12,126 --> 00:04:14,963
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์และมูฮัมหมัด อาลี

48
00:04:15,964 --> 00:04:21,010
‎เป็นสองคนดำที่มีอิสระทางความคิด
‎มากที่สุดในศตวรรษที่ 20

49
00:04:22,011 --> 00:04:24,555
‎ในทางกลับกันพวกเขาก็มี

50
00:04:25,056 --> 00:04:26,474
‎ภาระที่ต้องแบก

51
00:04:28,059 --> 00:04:31,062
‎ราคาที่ต้องจ่าย
‎เพื่อเป็นคนที่มีอิสระ คนที่รักเพื่อนมนุษย์

52
00:04:37,777 --> 00:04:38,903
‎ผมอายุ 22 แล้ว

53
00:04:38,987 --> 00:04:40,405
‎ผมต้องเป็นคนที่ยิ่งใหญ่ที่สุด

54
00:04:40,488 --> 00:04:42,407
‎- ผมคือราชาของโลก
‎- ยั้งไว้

55
00:04:42,490 --> 00:04:44,158
‎- ผมหล่อ
‎- คุณไม่ได้หล่อขนาดนั้น

56
00:04:44,242 --> 00:04:45,493
‎ผมเป็นวายร้าย

57
00:04:45,576 --> 00:04:47,704
‎- เดี๋ยวนะ
‎- ผมเขย่าโลก

58
00:04:47,787 --> 00:04:49,330
‎ผมเขย่าโลก

59
00:04:53,376 --> 00:04:56,504
‎มันแปลกที่คนผิวดำจะ

60
00:04:56,587 --> 00:04:59,674
‎คิดว่าตัวเอง "หล่อ"

61
00:05:00,258 --> 00:05:02,302
‎แชมป์โลกต้องหล่อเหมือนผม

62
00:05:02,385 --> 00:05:03,845
‎ผมคือราชาสังเวียน

63
00:05:04,512 --> 00:05:06,889
‎คนคาดหวังให้นักกีฬาให้ถ่อมตัว

64
00:05:07,807 --> 00:05:10,268
‎แต่แล้วฉายาปากเก่งแห่งลุยวิลล์โผล่มา

65
00:05:10,768 --> 00:05:13,021
‎การสู้ไม่ถอย และศักดิ์ศรี และความภาคภูมิ

66
00:05:13,104 --> 00:05:15,315
‎กับทัศนคติ "คุณไม่ชอบผมเหรอ แล้วไง"

67
00:05:15,398 --> 00:05:16,733
‎คุณมองผมเป็นคนยังไง

68
00:05:16,816 --> 00:05:18,318
‎- ผมเหมือนคนเลวเหรอ
‎- ผมไม่รู้ แคสเซียส

69
00:05:18,401 --> 00:05:20,320
‎คุณน่ะ… อย่างที่คุณบอก เป็นคนยิ่งใหญ่

70
00:05:20,403 --> 00:05:23,197
‎และคนจำนวนมากแม้แต่คนดำ

71
00:05:23,281 --> 00:05:25,533
‎ก็ไม่สบายใจกับเรื่องนี้ คนบอกว่าเขาปากเก่ง

72
00:05:25,616 --> 00:05:28,202
‎ผมไม่จำเป็นต้องเป็นอย่างที่คุณอยากให้ผมเป็น

73
00:05:28,286 --> 00:05:29,829
‎นั่นเป็นช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนผ่าน

74
00:05:29,912 --> 00:05:34,083
‎และอาลีก็เป็นด่านหน้า
‎ของการเปลี่ยนผ่านนี้เช่นเดียวกับมัลคอล์ม

75
00:05:34,584 --> 00:05:37,295
‎ผมมีอิสระที่จะเป็นในสิ่งที่ผมอยากเป็น
‎และคิดในสิ่งที่ผมอยากคิด

76
00:05:37,378 --> 00:05:38,296
‎ใช่แล้ว

77
00:05:39,756 --> 00:05:44,594
‎พวกเขาเปลี่ยนมุมมองที่โลกมีต่อคนดำ

78
00:05:48,139 --> 00:05:51,684
‎ทำไมคนขาวไม่กี่คน

79
00:05:53,061 --> 00:05:55,646
‎ถึงปกครองคนดำเยอะขนาดนี้ได้

80
00:05:57,190 --> 00:06:01,152
‎มาร์ติน ลูเธอร์ คิง
‎ผู้ที่มีอิทธิพลทางความคิดของผม

81
00:06:01,235 --> 00:06:03,738
‎พูดกับคนที่เราปรารถนาจะเป็น

82
00:06:03,821 --> 00:06:06,074
‎มัลคอล์มพูดกับตัวเราในอดีต

83
00:06:06,574 --> 00:06:07,742
‎และคนที่กดขี่พวกเรา

84
00:06:09,994 --> 00:06:13,498
‎ชาวอเมริกันมุสลิมเชื้อสายนิโกร

85
00:06:13,581 --> 00:06:16,042
‎เป็นกลุ่มที่มีอิทธิพลมากที่สุดในหมู่คนดำ

86
00:06:16,125 --> 00:06:19,712
‎ไมค์ วอลเลซเคยทำรายการทีวี
‎เกี่ยวกับกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม

87
00:06:19,796 --> 00:06:22,298
‎ที่ชื่อว่า "ความเกลียดชัง
‎เป็นผลผลิตของความเกลียดชัง"

88
00:06:22,382 --> 00:06:24,592
‎ชาวมุสลิมรวมตัวกันปีละสี่หรือห้าครั้ง

89
00:06:24,675 --> 00:06:26,302
‎ในเมืองใหญ่ๆ ของอเมริกา

90
00:06:26,386 --> 00:06:28,137
‎เพื่อฟังผู้นำของพวกเขา เอไลจาห์ มูฮัมหมัด

91
00:06:28,721 --> 00:06:31,224
‎ผู้ก่อตั้งและผู้นำทางจิตวิญญาณของกลุ่ม

92
00:06:32,016 --> 00:06:35,061
‎ศาสนาคริสต์ทำให้คุณผิดหวัง

93
00:06:35,144 --> 00:06:39,440
‎(เอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎ผู้นำกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม ปี 1934 ถึง 1975)

94
00:06:42,068 --> 00:06:44,612
‎แต่ที่ชาวนิวยอร์ก
‎สนใจยิ่งกว่าคือมัลคอล์ม เอ็กซ์

95
00:06:44,695 --> 00:06:46,531
‎ศาสนาจารย์มุสลิมประจำนิวยอร์ก

96
00:06:46,614 --> 00:06:50,827
‎โดยธรรมชาติแล้วชายผิวดำนั้นศักดิ์สิทธิ์

97
00:06:51,327 --> 00:06:54,831
‎นี่หมายความว่าโดยธรรมชาติแล้ว
‎คนขาวเป็นคนชั่วร้ายเหรอ

98
00:06:54,914 --> 00:06:57,625
‎โดยธรรมชาติแล้วเขาเป็นสิ่งอื่น
‎นอกเหนือจากคำว่าศักดิ์สิทธิ์

99
00:06:58,793 --> 00:07:01,712
‎คำวิจารณ์คนขาวสร้างแรงกระเพื่อมมาก

100
00:07:01,796 --> 00:07:03,506
‎เพราะก่อนหน้านี้

101
00:07:04,006 --> 00:07:06,300
‎คุณจะพูดอะไรแบบนั้นได้แต่ในที่ลับ

102
00:07:06,384 --> 00:07:09,095
‎ที่แน่ๆ คุณเรียกคนขาวว่าปีศาจไม่ได้

103
00:07:09,178 --> 00:07:10,304
‎ยิ่งเป็นที่แจ้งยิ่งไม่ได้

104
00:07:11,222 --> 00:07:12,849
‎โดยธรรมชาติแล้วเขาเป็นคนชั่วร้าย

105
00:07:14,684 --> 00:07:17,770
‎เขาเป็นคนที่โดดเด่น เขาผู้นี้ยอมรับ

106
00:07:17,854 --> 00:07:20,606
‎ว่าครั้งหนึ่งเคยจัดหาโสเภณีและค้ายาเสพติด

107
00:07:20,690 --> 00:07:23,526
‎แต่ตอนนี้เขาเปลี่ยนไปแล้ว
‎เขาไม่สูบบุหรี่หรือดื่มเหล้า

108
00:07:24,527 --> 00:07:26,863
‎ชีวิตของเขาเปลี่ยนไปเมื่อความศรัทธามุสลิม

109
00:07:26,946 --> 00:07:29,949
‎สอนให้เขาไม่ต้องอายที่เป็นคนดำอีกต่อไป

110
00:07:30,658 --> 00:07:33,911
‎เรามีสิ่งที่เรียกว่าจุดอ้างอิง

111
00:07:34,579 --> 00:07:38,374
‎พ่อของมัลคอล์มเป็นจุดอ้างอิงที่ดี
‎แน่นอนว่าแม่เขาด้วย

112
00:07:39,417 --> 00:07:41,919
‎เอิร์ล พ่อของเขาและลูอิส แม่ของเขา

113
00:07:42,420 --> 00:07:45,506
‎เคยเข้าร่วมขบวนการกับมาร์คัส การ์วีย์

114
00:07:46,883 --> 00:07:48,593
‎(มาร์คัส การ์วีย์)

115
00:07:48,676 --> 00:07:51,596
‎องค์กรของพ่อผมพยายาม

116
00:07:51,679 --> 00:07:53,389
‎เชื่อมโยงชาวแอฟริกัน

117
00:07:53,473 --> 00:07:56,767
‎ที่อยู่ในแอฟริกา แคริบเบียน และสหรัฐอเมริกา

118
00:07:58,144 --> 00:08:02,857
‎พ่อผมรู้สึกว่าแทนที่คนแอฟริกันจะเป็นทาสรับใช้

119
00:08:02,940 --> 00:08:05,568
‎พวกเขาต้องหันมาพึ่งพาตัวเอง

120
00:08:06,944 --> 00:08:10,072
‎ถ้าไม่มีการ์วีย์ก็ไม่มีมัลคอล์ม เอ็กซ์

121
00:08:11,199 --> 00:08:12,658
‎การ์วีย์เคยพูดว่า

122
00:08:13,409 --> 00:08:17,079
‎"พวกนิโกร… ไม่กลัว"

123
00:08:17,163 --> 00:08:18,498
‎(นิโกรรุ่นใหม่ไม่มีความกลัว)

124
00:08:20,041 --> 00:08:24,420
‎ไม่มีอิทธิพลอะไรที่ยิ่งใหญ่

125
00:08:24,504 --> 00:08:25,963
‎สำหรับเด็กหนุ่มผิวดำ

126
00:08:26,047 --> 00:08:30,593
‎ไปกว่าการได้อยู่เคียงข้างพ่อผู้รอบรู้

127
00:08:30,676 --> 00:08:33,971
‎ที่มีผู้คนศรัทธา

128
00:08:34,054 --> 00:08:36,765
‎ทั้งในฐานะศาสนาจารย์ นักเทศน์

129
00:08:36,849 --> 00:08:39,434
‎และเป็นตัวแทนขบวนการการ์วีย์

130
00:08:39,936 --> 00:08:42,145
‎พ่อของมัลคอล์มเป็นฮีโร่ของมัลคอล์ม

131
00:08:43,147 --> 00:08:46,776
‎แต่ปัญหาคือมีคนผิวขาว

132
00:08:46,859 --> 00:08:48,486
‎ที่ต้องการปิดปากเอิร์ล ลิตเทิล

133
00:08:49,779 --> 00:08:51,864
‎มัลคอล์มอายุแค่หกขวบ

134
00:08:51,948 --> 00:08:56,077
‎ตอนที่พ่อเขาถูกฆ่าในปี 1931

135
00:08:56,160 --> 00:08:57,578
‎(มีชายถูกรถรางทับ)

136
00:08:57,662 --> 00:08:59,914
‎สิ่งที่พวกนั้นทำกับเขาเลวร้ายมาก

137
00:09:00,706 --> 00:09:02,416
‎หัวเขาถูกกระแทก

138
00:09:02,500 --> 00:09:06,879
‎โดนลากเข้าไปในราง

139
00:09:07,922 --> 00:09:13,094
‎เพื่อให้รถรางที่กำลังแล่นมาทับ

140
00:09:16,722 --> 00:09:19,392
‎ในช่วงห้าหรือหกปีแรกของชีวิต

141
00:09:19,475 --> 00:09:22,979
‎เขามีโอกาสได้สัมผัสด้วยตัวเอง

142
00:09:23,062 --> 00:09:26,399
‎ความยิ่งใหญ่ของพ่อเขา

143
00:09:27,275 --> 00:09:30,903
‎ตลอดช่วงหลายปี
‎เขาจะย้อนกลับไปคิดถึงช่วงเวลาเหล่านั้น

144
00:09:31,696 --> 00:09:33,281
‎ของขบวนการที่นำโดยการ์วีย์

145
00:09:35,324 --> 00:09:38,869
‎จากการรวมตัวกันครั้งนั้น
‎เราได้คนอย่างเอไลจาห์ มูฮัมหมัด

146
00:09:38,953 --> 00:09:41,664
‎ที่ไปตั้งกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม

147
00:09:43,124 --> 00:09:45,835
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดเอาสิ่งที่เขาเรียนรู้มา

148
00:09:45,918 --> 00:09:48,713
‎แนวคิดเรื่องการมีฐานเศรษฐกิจ

149
00:09:48,796 --> 00:09:52,633
‎ระเบียบวินัยและเครื่องแต่งกายทหาร

150
00:09:52,717 --> 00:09:57,096
‎มาปรับให้เข้ากับแนวคิด
‎ทางศาสนาของชาวมุสลิมผิวดำ

151
00:10:01,601 --> 00:10:03,352
‎ก่อนอายุ 21

152
00:10:03,436 --> 00:10:06,355
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์
‎หนีออกจากโรงเรียนไปย่านฮาร์เลม

153
00:10:06,439 --> 00:10:08,649
‎(ปี 1948)

154
00:10:09,025 --> 00:10:11,944
‎เขาขายหวยใต้ดิน วิสกี้เถื่อนที่นั่น

155
00:10:12,028 --> 00:10:15,740
‎จัดหาโสเภณี เสพและขายยาเสพติด

156
00:10:17,908 --> 00:10:21,245
‎ช่วงปลายยุค 40
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์ก่อเหตุปล้นในบอสตัน

157
00:10:21,329 --> 00:10:23,164
‎เขาถูกจับเข้าคุก

158
00:10:23,664 --> 00:10:25,416
‎เขาต้องโทษจำคุกด้วยข้อหาปล้น

159
00:10:26,000 --> 00:10:28,961
‎ในเรือนจำรัฐมิชิแกนและแมสซาชูเซตส์

160
00:10:33,299 --> 00:10:37,845
‎ช่วงแรกๆ เขามีความอยากรู้อยากเห็น

161
00:10:38,846 --> 00:10:41,223
‎เหมือนกับคนส่วนใหญ่ที่ใจไม่สงบ

162
00:10:41,307 --> 00:10:45,144
‎ที่สุดท้ายต้องแสดงออกมาด้วยการไปอยู่กับแก๊ง

163
00:10:45,227 --> 00:10:48,648
‎ใจเขาพยายามที่จะเอาชนะ ควบคุม

164
00:10:49,857 --> 00:10:54,153
‎ภายในกำแพงคุกเขาเหมือนเสือที่ถูกขังอยู่

165
00:10:54,236 --> 00:10:55,655
‎ค้นคว้าหาความรู้

166
00:10:55,738 --> 00:10:59,283
‎อ่านหนังสือ บ่มเพาะสติปัญญา

167
00:10:59,367 --> 00:11:02,578
‎นั่นคือเส้นทางสู่การสอนของเขา นั่นคือจุดเริ่มต้น

168
00:11:03,579 --> 00:11:07,208
‎เมื่อเขาพ้นโทษในปี 1952

169
00:11:07,291 --> 00:11:09,460
‎เขากลับไปที่มิชิแกน

170
00:11:09,543 --> 00:11:13,214
‎เขาเข้าไปพัวพันกับกลุ่มเนชั่นออฟอิสลามเต็มตัว

171
00:11:13,297 --> 00:11:16,801
‎ผมมีความสุขและผมขอบคุณอัลลอฮ์

172
00:11:16,884 --> 00:11:19,428
‎สำหรับพลังงานและจิตวิญญาณ

173
00:11:20,221 --> 00:11:24,684
‎ที่พระองค์มอบแด่ศาสนาจารย์มัลคอล์ม

174
00:11:28,729 --> 00:11:31,982
‎ถึงขนาดที่ในปี 1954

175
00:11:33,943 --> 00:11:36,028
‎เขาได้เป็นโฆษกระดับประเทศของกลุ่ม

176
00:11:45,162 --> 00:11:47,164
‎ผมชื่อราห์มัน อาลี

177
00:11:48,833 --> 00:11:52,837
‎ผมภูมิใจและดีใจที่จะบอกว่า
‎ผมเป็นน้องชายคนเดียวของมูฮัมหมัด อาลี

178
00:11:55,131 --> 00:11:56,465
‎พี่เขาไปสวรรค์แล้ว

179
00:11:57,925 --> 00:11:59,677
‎ครั้งต่อไปเราจะเจอกันในสวรรค์

180
00:11:59,760 --> 00:12:00,678
‎เราจะอยู่ในสวรรค์ด้วยกัน

181
00:12:00,761 --> 00:12:03,139
‎(การช่วยผู้อื่นถือเป็น
‎การจ่ายค่าเช่าห้องของคุณบนสวรรค์)

182
00:12:03,222 --> 00:12:05,558
‎ตอนเรายังเป็นเด็กเล็กๆ เขาบอกผมเสมอว่า

183
00:12:05,641 --> 00:12:08,352
‎"ฉันจะเป็นผู้ชายโด่งดังที่สุดในโลก"

184
00:12:08,936 --> 00:12:12,523
‎พูดตอนที่เขายังเป็นเด็กอายุสิบ 11 12 13…

185
00:12:13,023 --> 00:12:15,151
‎แล้วเขาก็ทำได้อย่างที่เขาบอก

186
00:12:18,320 --> 00:12:20,781
‎(ลุยวิลล์ รัฐเคนทักกี)

187
00:12:22,324 --> 00:12:24,785
‎บ้านสีชมพูตรงนั้นเป็นบ้านมูฮัมหมัด อาลี

188
00:12:24,869 --> 00:12:26,871
‎แคสเซียส เคลย์ แต่เราเรียกเขาว่าจีจี

189
00:12:26,954 --> 00:12:28,289
‎(บ้านสมัยเด็กของมูฮัมหมัด อาลี)

190
00:12:28,372 --> 00:12:29,999
‎พวกเราเรียนที่เดียวกันตั้งแต่ประถม

191
00:12:30,082 --> 00:12:32,168
‎ม.ต้นและม.ปลาย

192
00:12:33,294 --> 00:12:34,962
‎เซ็นทรัลไฮเป็นโรงเรียนคนดำแห่งเดียว

193
00:12:35,045 --> 00:12:36,046
‎ในเมืองลุยวิลล์

194
00:12:36,130 --> 00:12:39,633
‎เราไม่มีอุปกรณ์การศึกษาหลักๆ
‎ที่โรงเรียนคนขาวมี

195
00:12:39,717 --> 00:12:42,636
‎พวกเขาไม่ได้สร้างลู่วิ่ง
‎และสนามฟุตบอลไว้ที่เซ็นทรัลไฮ

196
00:12:42,720 --> 00:12:44,221
‎จนกระทั่งตอนรวมโรงเรียนเข้าด้วยกัน

197
00:12:45,139 --> 00:12:47,683
‎แคสเซียส เคลย์ ซีเนียร์เป็นแบปทิสต์ทางใต้

198
00:12:48,184 --> 00:12:51,645
‎แคสเซียส เคลย์ จูเนียร์
‎เป็นแบปทิสต์ทางใต้ พวกเขาไปที่โบสถ์

199
00:12:51,729 --> 00:12:54,106
‎เขาบอกผมว่าครั้งหนึ่งเขาไปลุยวิลล์

200
00:12:54,190 --> 00:12:55,775
‎เขาออกไปนอกโบสถ์เล็กๆ นั้น

201
00:12:56,525 --> 00:12:59,904
‎เพลงสวดที่ร้องกันในโบสถ์
‎เป็นเพลงเดียวกันกับที่ร้องในโบสถ์ของเขา

202
00:12:59,987 --> 00:13:02,031
‎"มีสหายเลิศคือพระเยซู"

203
00:13:04,366 --> 00:13:08,120
‎แล้วท่านศาสนาจารย์ก็บอกเขาว่า
‎"ไอ้หนู ออกไปจากที่นี่"

204
00:13:08,996 --> 00:13:10,456
‎เขาบอกว่า "มีบางอย่างผิดปกติ"

205
00:13:12,875 --> 00:13:15,127
‎"พวกเขาร้องเพลงเดียวกันกับเรา"

206
00:13:15,211 --> 00:13:17,963
‎"ทำไมผมต้องออกไปเพราะผมเป็นคนดำ"

207
00:13:21,467 --> 00:13:23,344
‎มีการแบ่งแยกกันรุนแรงมาก

208
00:13:23,427 --> 00:13:25,262
‎คุณไปที่ป้ายรถเมล์ มีป้าย "โซนคนผิวสี"

209
00:13:25,346 --> 00:13:26,263
‎(ห้องรอสำหรับคนผิวสี)

210
00:13:26,347 --> 00:13:29,308
‎คุณรู้ว่าในห้างสรรพสินค้า
‎คุณไม่สามารถลองเสื้อผ้าได้

211
00:13:29,391 --> 00:13:30,518
‎พวกเขาจะเอาเงินคุณไป

212
00:13:30,601 --> 00:13:32,728
‎แต่คุณต้องซื้อชุดนั้นและหวังว่ามันจะพอดี

213
00:13:32,812 --> 00:13:34,063
‎คุณไม่มีทางได้ลองใส่

214
00:13:38,859 --> 00:13:41,695
‎แคสเซียส เคลย์เกิดในปี 1942

215
00:13:43,489 --> 00:13:47,034
‎เอ็มเม็ตต์ ทิลล์เกิดในปี 1941

216
00:13:48,619 --> 00:13:49,870
‎ที่มันนี่ รัฐมิสซิสซิปปี

217
00:13:49,954 --> 00:13:52,665
‎เกิดเหตุที่ทำให้ทำคนทั้งสหรัฐฯช็อก

218
00:13:52,748 --> 00:13:54,834
‎(รัฐมิสซิสซิปปี 1955)

219
00:13:54,917 --> 00:13:57,253
‎เรื่องราวของเอ็มเม็ตต์ ทิลล์

220
00:13:58,128 --> 00:14:01,215
‎เป็นเหตุการณ์ที่รุนแรงมาก…

221
00:14:01,298 --> 00:14:02,132
‎(แคสเซียส เคลย์
‎วัย 13 ปี)

222
00:14:02,216 --> 00:14:04,552
‎สำหรับชายที่กำลังจะเป็นมูฮัมหมัด อาลี

223
00:14:05,511 --> 00:14:08,264
‎เอ็มเม็ตต์ ทิลล์ วัย 14 ปี
‎ถูกลักพาตัวและถูกฆ่า

224
00:14:08,347 --> 00:14:12,852
‎เขาถูกอ้างว่าผิวปากใส่ภรรยา
‎ของผู้ต้องสงสัย รอย ไบรอันต์

225
00:14:12,935 --> 00:14:16,897
‎คณะลูกขุนตัดสินให้ไบรอันต์
‎และน้องชายต่างแม่ เจ.ดับเบิลยู. ไมลัมพ้นผิด

226
00:14:23,070 --> 00:14:27,324
‎เขามองดูใบหน้าที่ยับเยิน
‎ของเอ็มเม็ตต์ ทิลล์ในหน้านิตยสารเจ็ต

227
00:14:28,075 --> 00:14:31,245
‎เขาได้ยินเรื่องน่ากลัว
‎เกี่ยวกับการแขวนคอจากพ่อของเขา

228
00:14:31,328 --> 00:14:32,872
‎มันยังคงเกิดขึ้น

229
00:14:34,456 --> 00:14:37,668
‎พ่อฉันมีปฏิกิริยารุนแรงกับการกดขี่มาตลอด

230
00:14:38,586 --> 00:14:42,548
‎และพ่อของพ่อก็สอนเขามา
‎เหมือนที่พ่อคนดำคนอื่นๆ สอนลูกในปัจจุบัน

231
00:14:42,631 --> 00:14:43,716
‎วิธีเอาชีวิตรอด

232
00:14:44,884 --> 00:14:46,594
‎และคุณย่าจะพูดว่า

233
00:14:46,677 --> 00:14:48,846
‎"เรื่องนี้กระทบจิตใจพ่อหลานมาก"

234
00:14:48,929 --> 00:14:51,056
‎เขาอยากเป็นคนยิ่งใหญ่

235
00:14:51,849 --> 00:14:53,934
‎แต่เรื่องนี้เป็นความมืดดำในจิตใจเด็ก

236
00:15:04,945 --> 00:15:07,364
‎(ฮาร์เลม นิวยอร์กซิตี)

237
00:15:08,782 --> 00:15:11,118
‎(ปี 1960)

238
00:15:11,619 --> 00:15:15,164
‎ผมเจอมัลคอล์มใน
‎ร้านอาหารเทมเพิลนัมเบอร์เซเว่น

239
00:15:15,873 --> 00:15:18,125
‎ตอนที่มัลคอล์มเดินเข้ามา เขาเหมือนยักษ์

240
00:15:18,626 --> 00:15:20,419
‎มัลคอล์มยักษ์ใหญ่

241
00:15:21,045 --> 00:15:22,129
‎ผมจับมือเขา

242
00:15:23,172 --> 00:15:26,425
‎พลังของมือเขาให้ความรู้สึกเหมือนพระเจ้า

243
00:15:27,468 --> 00:15:29,720
‎ผมพบมัลคอล์มครั้งแรก

244
00:15:30,220 --> 00:15:32,932
‎ประมาณปี 1959 ปี 1960

245
00:15:33,015 --> 00:15:36,435
‎เขาเดินไปตามโถงยาว เขาจับมือทุกคน

246
00:15:36,518 --> 00:15:39,063
‎ลูกพี่ลูกน้องผมจะบอกว่า "ไปถามคำถามเขาสิ"

247
00:15:39,146 --> 00:15:42,775
‎ผมจะตอบว่า "ไม่ๆๆ" ผมกลัวมาก

248
00:15:44,151 --> 00:15:47,112
‎วันอาทิตย์ที่ร้านเทมเพิลนัมเบอร์เซเว่น

249
00:15:47,196 --> 00:15:48,447
‎มัลคอล์มสอน

250
00:15:49,698 --> 00:15:54,411
‎สอง สาม สี่ บางครั้งห้าชั่วโมงติดต่อกัน

251
00:15:54,912 --> 00:15:56,914
‎คนที่ลักพาตัวเรามาและพาเรามาที่นี่

252
00:15:56,997 --> 00:15:58,165
‎ใช่

253
00:15:58,248 --> 00:16:00,626
‎- ที่เอาเรามาเป็นทาส
‎- ใช่

254
00:16:00,709 --> 00:16:03,003
‎- ที่แขวนเราไว้บนต้นไม้
‎- ใช่เลย

255
00:16:03,087 --> 00:16:06,215
‎- ผมไม่ต้องบอกคุณว่าผู้ชายคนไหน
‎- ใช่แล้ว

256
00:16:06,715 --> 00:16:10,386
‎ผมไม่เคยได้ยินใครพูดถึงการทำร้ายจิตใจ

257
00:16:10,469 --> 00:16:12,388
‎ได้อย่างชัดแจ้งแบบที่เขาทำ

258
00:16:13,472 --> 00:16:14,807
‎ภาพยนตร์

259
00:16:14,890 --> 00:16:16,475
‎หนังสือเรียน…

260
00:16:16,558 --> 00:16:18,268
‎(เอ. ปีเตอร์ เบลีย์ สมาชิกผู้ก่อตั้งโอโอเอยู
‎ผู้สื่อข่าว ศาสตราจารย์)

261
00:16:18,352 --> 00:16:20,062
‎รายการโทรทัศน์

262
00:16:20,145 --> 00:16:25,275
‎ทั้งหมดนี้เป็นการทำร้ายทางจิตใจ
‎อย่างไม่หยุดหย่อน

263
00:16:25,776 --> 00:16:27,236
‎ถึงขั้นเรียกเราว่า "ไอ้หนู"

264
00:16:27,319 --> 00:16:29,613
‎ไม่ได้สนใจว่าคุณจะตัวโตแค่ไหน
‎เขาเรียกคุณว่า "ไอ้หนู"

265
00:16:29,697 --> 00:16:32,908
‎มัลคอล์มทำให้คุณเชื่อว่าคุณตายไม่ได้

266
00:16:32,992 --> 00:16:36,954
‎และเมื่อคุณเป็นเด็กหนุ่มที่ได้รับการสอนแบบนั้น

267
00:16:37,538 --> 00:16:38,539
‎นั่นละสิ่งที่จะช่วยคุณ

268
00:16:41,709 --> 00:16:45,587
‎(โรมขอต้อนรับการแข่งขัน
‎กีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 17)

269
00:16:49,008 --> 00:16:53,345
‎ในปี 1960 แคสเซียส เคลย์อายุ 18 ปี

270
00:16:53,429 --> 00:16:55,639
‎เขายังเด็กยังอ่อนต่อโลก

271
00:16:55,723 --> 00:16:57,683
‎เขาไปโอลิมปิกที่โรม

272
00:16:57,766 --> 00:17:00,060
‎แคสเซียส เคลย์เป็นผู้ชนะจากอเมริกา

273
00:17:00,811 --> 00:17:05,232
‎และถึงอย่างนั้นเขาก็มีเสน่ห์ที่น่าทึ่ง

274
00:17:06,233 --> 00:17:09,819
‎เขาแทบจะกลายเป็นผู้นำหมู่บ้านโอลิมปิก

275
00:17:12,196 --> 00:17:14,116
‎ครั้งแรกที่ผมเห็นเขาใกล้ๆ

276
00:17:14,199 --> 00:17:16,827
‎เขานั่งอยู่ที่ขั้นบันไดในหมู่บ้านโอลิมปิก

277
00:17:18,412 --> 00:17:19,371
‎แล้วเขาก็เริ่มพูดไม่หยุด

278
00:17:19,454 --> 00:17:21,457
‎เขาได้เหรียญและเขาถือมันไว้

279
00:17:21,540 --> 00:17:23,083
‎"ดูสิ ดูสิว่าฉันเป็นใคร ดูสิ ฉันหล่อ…"

280
00:17:23,166 --> 00:17:25,210
‎"ฉันจะเป็นแชมป์โลกรุ่นเฮฟวี่เวท"

281
00:17:25,294 --> 00:17:27,463
‎ไม่มีใครเข้าใจที่เขาพูดสักคำ

282
00:17:27,546 --> 00:17:29,173
‎แต่ผมสังเกตเห็นบางอย่าง

283
00:17:29,840 --> 00:17:32,176
‎ทุกครั้งที่นักกีฬาผู้หญิงเดินผ่าน

284
00:17:32,676 --> 00:17:34,970
‎พวกเธอหยุดและหันกลับมามองเขา

285
00:17:35,679 --> 00:17:37,890
‎ผมบอกว่า "นี่คือคนที่จะได้เป็นอะไรสักอย่าง"

286
00:17:37,973 --> 00:17:40,392
‎"ผมไม่รู้ว่าอะไร แต่มันต้องเป็นอะไรที่ยิ่งใหญ่"

287
00:17:40,476 --> 00:17:42,770
‎บอกหน่อยว่าคุณได้ชื่อโรมันแบบนั้นมาได้ยังไง

288
00:17:42,853 --> 00:17:45,939
‎ตามที่ผมเข้าใจ
‎ผมชื่อแคสเซียส มาร์เซลลัส เคลย์ที่หก

289
00:17:46,023 --> 00:17:49,026
‎และปู่ของปู่ของผมก็เป็นทาสอยู่ที่เคนทักกี

290
00:17:49,109 --> 00:17:51,153
‎ชื่อของเขาตั้งตามชื่อคนสำคัญของเคนทักกี

291
00:17:51,737 --> 00:17:53,197
‎ที่ที่เขาจากมา

292
00:17:53,280 --> 00:17:55,616
‎หรือที่ทุกอย่างเริ่มต้น ผมเองก็ไม่แน่ใจ

293
00:17:55,699 --> 00:17:58,035
‎แต่เมื่อผมเริ่มมีชื่อเสียงเล็กๆ ในวงการมวย

294
00:17:58,118 --> 00:18:00,162
‎คนส่วนใหญ่อยากรู้ว่าผมมาจากไหน

295
00:18:00,245 --> 00:18:03,499
‎และผมได้ชื่อนั้นมาจากไหน
‎แต่ที่จริงผมยังไม่ได้ตรวจสอบเลย

296
00:18:09,296 --> 00:18:12,841
‎เขาภูมิใจที่ได้เป็นตัวแทนอเมริกามาก

297
00:18:12,925 --> 00:18:14,301
‎นี่เป็นเกียรติสูงสุดของเขา

298
00:18:17,096 --> 00:18:19,264
‎และสิ่งหนึ่งที่เขาสังเกตได้คือ

299
00:18:20,766 --> 00:18:22,768
‎ที่นั่นไม่มีป้ายแบ่งแยกสีผิว

300
00:18:26,897 --> 00:18:30,901
‎เขาชอบอิสระในการเคลื่อนไหว
‎ที่เขาไม่เคยสัมผัสมาก่อน

301
00:18:32,820 --> 00:18:34,655
‎ที่นี่ไม่เหมือนลุยวิลล์ รัฐเคนตักกี

302
00:18:34,738 --> 00:18:38,158
‎(โรงละคร เชิญชมและรับฟัง
‎ผู้ส่งสาร เอไลจาห์ มูฮัมหมัด)

303
00:18:39,159 --> 00:18:41,161
‎ผมเป็นตัวแทนที่มาพูดให้ท่านฟัง

304
00:18:42,412 --> 00:18:43,831
‎ผมไม่ใช่หุ่นเชิด

305
00:18:44,373 --> 00:18:45,374
‎ครับท่าน

306
00:18:45,457 --> 00:18:48,752
‎แต่ผมเป็นตัวแทนของพระเจ้า

307
00:18:48,836 --> 00:18:50,003
‎ครับท่าน

308
00:18:50,087 --> 00:18:51,797
‎- ใช่แล้ว
‎- ใช่แล้ว

309
00:18:57,010 --> 00:18:59,805
‎ในนามอันศักดิ์สิทธิ์ของอัลลอฮ์ผู้ยิ่งใหญ่

310
00:19:01,682 --> 00:19:03,976
‎พระเจ้าที่แท้จริงและยังมีชีวิตเพียงหนึ่งเดียว

311
00:19:05,811 --> 00:19:08,480
‎เราต้องขอบคุณพระองค์ตลอดไป
‎สำหรับผู้ส่งสารอันศักดิ์สิทธิ์

312
00:19:08,564 --> 00:19:12,442
‎และผู้ส่งสารเพียงผู้เดียว
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้ทรงเกียรติสูงสุด

313
00:19:13,026 --> 00:19:15,487
‎เมื่อไหร่กันที่คุณมีความปลอดภัยในกลุ่มคนขาว

314
00:19:15,571 --> 00:19:16,488
‎ถูกต้อง

315
00:19:16,572 --> 00:19:17,614
‎บอกมาสิ

316
00:19:19,074 --> 00:19:20,826
‎โปรแกรมของผู้ส่งสาร

317
00:19:20,909 --> 00:19:25,581
‎เป็นวินัยที่เราทุกคนต้องการและไม่เคยมี

318
00:19:26,999 --> 00:19:28,041
‎ไม่มีเหล้า

319
00:19:28,125 --> 00:19:30,878
‎ไม่มียา ไม่มีบุหรี่

320
00:19:31,712 --> 00:19:32,546
‎ไม่มีหมู

321
00:19:35,007 --> 00:19:37,759
‎เรียบร้อย สะอาด เป็นระเบียบ

322
00:19:39,136 --> 00:19:42,097
‎ผมคือเมลชิเซเดค ซูพรีม ชาบาซซ์ อัลลอฮ์

323
00:19:42,181 --> 00:19:45,893
‎รู้จักกันในฐานะนักเทศน์สากล
‎ระดับสูงของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม

324
00:19:45,976 --> 00:19:48,020
‎ในโลกและจักรวาล

325
00:19:49,021 --> 00:19:51,023
‎ผมอายุ 84 ปี

326
00:19:51,106 --> 00:19:53,483
‎เป็นคนที่รักสันติ
‎คุณเข้าใจที่ผมพยายามจะพูดไหม

327
00:19:53,567 --> 00:19:55,319
‎แต่ไม่ได้ยากเลยถ้าจะให้ผมน็อกคุณ

328
00:19:57,321 --> 00:19:58,739
‎เพราะผมถูกฝึกมาแบบนั้น

329
00:20:00,032 --> 00:20:03,368
‎รักสันติ เคารพผู้อื่น ไม่เคยรุกรานใคร

330
00:20:03,994 --> 00:20:04,953
‎แต่ถึงตาย

331
00:20:06,705 --> 00:20:10,626
‎พี่ชายที่คุณคิดว่าถ่อมตัว หงิมๆ ไม่มั่นใจ

332
00:20:11,210 --> 00:20:16,215
‎พี่ชายคนนั้นเย็นชาเหมือนน้ำแข็งเมื่อถึงตอนสอน

333
00:20:18,717 --> 00:20:20,552
‎คุณบอกว่าเราเกลียดคนขาว

334
00:20:20,636 --> 00:20:21,970
‎เราไม่ได้เกลียดใคร

335
00:20:22,554 --> 00:20:24,389
‎เรารักคนของเรามาก

336
00:20:24,473 --> 00:20:29,144
‎พวกเขาคิดว่าเราเกลียด
‎คนที่สร้างความอยุติธรรมต่อพวกเขา

337
00:20:35,859 --> 00:20:38,779
‎นี่คือสถานีดับเบิลยูเอชเอเอส
‎ในลุยวิลล์ รัฐเคนตักกี

338
00:20:38,862 --> 00:20:41,198
‎และแขกของเราในคืนนี้
‎แคสเซียส เคลย์จากลุยวิลล์

339
00:20:41,281 --> 00:20:43,617
‎มือวางอันดับสี่ของโลกรุ่นเฮฟวี่เวท สวัสดีครับ

340
00:20:43,700 --> 00:20:48,413
‎คุณคิดว่าคุณเป็นนักมวยที่เก่งเท่าโจ หลุยส์ไหมคะ

341
00:20:48,497 --> 00:20:50,749
‎ผมไม่เก่งเท่าแต่เก่งกว่า

342
00:20:50,832 --> 00:20:55,170
‎ผมมีชั้นเชิงกว่า เร็วกว่า และพูดมากกว่า

343
00:20:56,463 --> 00:20:58,548
‎ใครชนะเหรียญทองโอลิมปิกที่โรม

344
00:20:59,549 --> 00:21:00,384
‎เขาเป็นฮีโร่

345
00:21:00,467 --> 00:21:01,551
‎(แคสเซียส เคลย์
‎ผู้ชนะเหรียญทองโอลิมปิกปี 1960)

346
00:21:02,886 --> 00:21:06,098
‎แต่พอเขากลับไปที่ลุยวิลล์
‎เขาก็พบว่าลุยวิลล์เหมือนเดิม

347
00:21:07,975 --> 00:21:11,103
‎ผมเพิ่งกลับมาจากโรม ผมอยากต่อยมวยอาชีพ

348
00:21:11,186 --> 00:21:12,896
‎ความเข้าใจที่ถือกันเป็นปกติ

349
00:21:12,980 --> 00:21:15,941
‎คือนักกีฬาผิวดำจะต้องเคารพกฎสิทธิพลเมือง

350
00:21:16,024 --> 00:21:17,818
‎ผู้คนจะเห็นเขาแต่ไม่มีใครฟังเขาพูด

351
00:21:37,212 --> 00:21:38,213
‎เขาชนะโอลิมปิก

352
00:21:38,297 --> 00:21:41,258
‎เขาได้ไปที่ต่างประเทศที่ที่ไม่มีการแบ่งแยกสีผิว

353
00:21:41,341 --> 00:21:43,427
‎เขากลับมาบ้านคิดว่าการเป็นแชมป์

354
00:21:43,510 --> 00:21:45,137
‎จะเปลี่ยนอะไรๆ แต่มันไม่ใช่

355
00:21:48,515 --> 00:21:50,767
‎แคสเซียส เคลย์ไปที่ร้านอาหาร

356
00:21:52,602 --> 00:21:56,398
‎คนขาวที่เคาน์เตอร์บอกว่า
‎"เราไม่ให้บริการคนแบบนาย ไอ้หนุ่ม"

357
00:21:57,024 --> 00:22:00,360
‎เขาอยู่ที่นั่น
‎สวมแจ็กเกตโอลิมปิก คล้องเหรียญทอง

358
00:22:00,444 --> 00:22:01,486
‎เขาอับอายมาก

359
00:22:02,821 --> 00:22:05,073
‎ในตอนนั้นเขาผิดหวังกับอเมริกา

360
00:22:06,074 --> 00:22:07,743
‎เขากระชากเหรียญออก

361
00:22:07,826 --> 00:22:09,619
‎แล้วโยนลงแม่น้ำ

362
00:22:17,377 --> 00:22:20,047
‎เขาผิดหวังที่คิดว่า "ฉันนำชัยชนะมาให้อเมริกา"

363
00:22:20,130 --> 00:22:23,008
‎"ฉันเป็นแชมป์ ฉันชนะ
‎แต่ยังต้องอยู่ในโลกของการแบ่งแยก"

364
00:22:24,885 --> 00:22:26,178
‎ผมคิดว่าเรื่องนี้ทำเขาผิดหวัง

365
00:22:26,261 --> 00:22:28,388
‎ที่จริงเรื่องนี้ทำให้เราทั้งหมดตื่นขึ้นมา

366
00:22:31,058 --> 00:22:34,186
‎ผมกอร์ดอน บี. เดวิดสัน
‎ทนายของกลุ่มผู้สนับสนุนลุยวิลล์

367
00:22:34,269 --> 00:22:35,479
‎เจ้าของแคสเซียส เคลย์

368
00:22:35,562 --> 00:22:38,482
‎และผมถูกจ้างมาเพื่อ
‎ทำให้กลุ่มกับแคสเซียส เคลย์อยู่ร่วมกัน

369
00:22:39,274 --> 00:22:45,280
‎ตอนนี้เขาเป็นที่สนใจของชาวผิวขาวในลุยวิลล์

370
00:22:45,364 --> 00:22:47,699
‎ที่มองเขาเป็นสินค้า

371
00:22:47,783 --> 00:22:50,077
‎โอเคไหม สิ่งที่เอาไว้ขายได้

372
00:22:50,160 --> 00:22:52,287
‎ผมดับเบิลยู.แอล. ลีออน บราวน์

373
00:22:52,371 --> 00:22:55,415
‎ประธานกรรมการ
‎บริษัทบราวน์ฟอร์แมนดิสทิลเลอร์ส

374
00:22:56,333 --> 00:23:02,255
‎กลุ่มนักธุรกิจที่ร่ำรวยมากตั้งกลุ่มผู้สนับสนุนลุยวิลล์

375
00:23:02,339 --> 00:23:05,258
‎เพื่อบริหารอาชีพนักมวยของเขา

376
00:23:05,342 --> 00:23:07,344
‎เจ.ดี. สเตทสัน โคลแมน

377
00:23:07,427 --> 00:23:09,304
‎ผมเวิร์ธ บิงแฮม ผู้ช่วยที่สำนักพิมพ์…

378
00:23:09,388 --> 00:23:11,723
‎และเขาถูกควบคุม

379
00:23:11,807 --> 00:23:16,520
‎โดยคนรวยแห่งลุยวิลล์ทั้ง 11 คนนี้

380
00:23:16,603 --> 00:23:18,939
‎ผมเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งกลุ่มแคสเซียส เคลย์

381
00:23:19,564 --> 00:23:23,235
‎พอคุยกับพวกเขาคุณจะรู้สึกได้ว่า

382
00:23:23,318 --> 00:23:26,655
‎พวกเขากำลังพูดถึงม้าแข่งของพวกเขา

383
00:23:26,738 --> 00:23:29,074
‎"เขาเป็นเด็กดีมาก"

384
00:23:33,412 --> 00:23:35,622
‎(ปี 1961)

385
00:23:37,541 --> 00:23:39,543
‎แคสเซียสไปไมอามี

386
00:23:40,544 --> 00:23:42,504
‎เพื่อฝึกกับแอนเจโล ดันดี

387
00:23:43,088 --> 00:23:45,674
‎หนึ่งในเทรนเนอร์ที่เก่งที่สุดในวงการ

388
00:23:47,509 --> 00:23:48,844
‎(โรงยิมฟิฟธ์สตรีท ชื่อดังระดับโลก)

389
00:23:50,303 --> 00:23:53,765
‎แล้วเขาก็พบชายคนหนึ่งชื่ออับดุล ราห์มัน

390
00:23:54,349 --> 00:23:55,475
‎"กัปตันแซม"

391
00:23:55,559 --> 00:23:57,185
‎(อับดุล ราห์มัน หรือกัปตันแซม)

392
00:23:57,269 --> 00:23:59,312
‎พ่อผมเป็นกัปตันของมัสยิดไมอามี

393
00:23:59,396 --> 00:24:00,230
‎(มูฮัมหมัด วาลี)

394
00:24:00,313 --> 00:24:04,067
‎ตรงนี้เคยเป็นพื้นที่ของมัสยิดในตอนนั้น

395
00:24:04,151 --> 00:24:07,696
‎เขาออกไปแจกหนังสือพิมพ์มูฮัมหมัดสปีคส์

396
00:24:07,779 --> 00:24:11,158
‎เขาได้ยินคนจากอีกฝั่งถนนตะโกนว่า

397
00:24:11,950 --> 00:24:13,994
‎"ทำไมคนถึงเรียกเราว่านิโกร"

398
00:24:14,911 --> 00:24:16,872
‎"ทำไมเราถึงหูหนวก เป็นใบ้ และตาบอด"

399
00:24:16,955 --> 00:24:18,248
‎(เนชั่นออฟอิสลาม
‎มัสยิดมูฮัมหมัดที่ 29)

400
00:24:18,331 --> 00:24:22,002
‎"ทำไมทุกคนถึงคืบหน้า แต่เราล้าหลัง"

401
00:24:22,502 --> 00:24:25,797
‎พ่อผมบอกว่า
‎"นี่ นาย ฉันว่านายเข้าใจคำสอนดี"

402
00:24:26,631 --> 00:24:28,800
‎"ใช่ พวก ฉันแคสเซียส เคลย์ "

403
00:24:28,884 --> 00:24:31,636
‎แล้วพวกเขาก็ถูกชะตากันทันที

404
00:24:32,888 --> 00:24:36,933
‎คนส่วนใหญ่ของอเมริกาไม่รู้เลย

405
00:24:37,017 --> 00:24:39,019
‎ว่าแคสเซียส เคลย์มีความลับ

406
00:24:39,811 --> 00:24:42,147
‎ว่าเขาอาจจะมีชีวิตสองด้าน

407
00:24:42,230 --> 00:24:43,815
‎(ปี 1960)

408
00:24:43,899 --> 00:24:45,317
‎(ปี 1959)

409
00:24:48,528 --> 00:24:53,492
‎ในปี 1959 แคสเซียส เคลย์
‎ไปที่การแข่งขันมวยสากลสมัครเล่นที่ชิคาโก

410
00:24:54,326 --> 00:24:55,744
‎เขามีเวลาว่างจึงเดินไปตามถนน

411
00:24:55,827 --> 00:24:57,996
‎เขาได้เจอสมาชิกของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม

412
00:24:58,079 --> 00:24:59,080
‎(ความจริงคืออาวุธที่ดีที่สุด)

413
00:25:01,500 --> 00:25:03,710
‎และหนึ่งในนั้นยื่นแผ่นเสียงให้เขา

414
00:25:04,419 --> 00:25:05,587
‎"สวรรค์ของคนขาว

415
00:25:05,670 --> 00:25:07,631
‎คือนรกของคนดำ"

416
00:25:07,714 --> 00:25:11,009
‎โดยหลุยส์ เอ็กซ์
‎ซึ่งต่อมารู้จักกันในชื่อหลุยส์ ฟาร์ราข่าน

417
00:25:11,092 --> 00:25:13,762
‎มีช่วงนึงที่คนเรียกเขาว่า
‎คาลิปโซ จีน เดอะชาร์เมอร์

418
00:25:15,472 --> 00:25:19,226
‎(หลุยส์ ฟาร์ราข่าน
‎ฉายาเดิม คาลิปโซ จีน เดอะชาร์เมอร์)

419
00:25:23,104 --> 00:25:25,398
‎แคสเซียสนำแผ่นเสียงนี้กลับไปที่ลุยวิลล์

420
00:25:25,482 --> 00:25:28,193
‎เขาเล่นซ้ำแล้วซ้ำอีก

421
00:25:37,202 --> 00:25:38,036
‎(ปี 1959 และ 1960)

422
00:25:38,119 --> 00:25:40,413
‎เขาเล่นซ้ำไปซ้ำมา

423
00:25:45,252 --> 00:25:47,963
‎ตอนที่เขาไปฝึกที่โรงยิมฟิฟธ์สตรีทในไมอามี

424
00:25:48,672 --> 00:25:51,800
‎ผมเห็นคนสับเปลี่ยนหน้ากันเข้ามาในค่าย

425
00:25:52,717 --> 00:25:57,138
‎แซม แซ็กซัน กัปตันแซมอยู่กับเขา

426
00:25:57,222 --> 00:25:59,975
‎และเท่าที่แองเจโล ดันดีรู้

427
00:26:00,058 --> 00:26:02,811
‎เขาเป็นเพื่อนสมัยเด็ก
‎ที่แคสเซียสให้เข้ามาในยิมด้วย

428
00:26:02,894 --> 00:26:05,522
‎ผมเพิ่งผ่านศึกเฮนรี่ คูเปอร์มาได้

429
00:26:05,605 --> 00:26:07,315
‎ทุกวันพวกเขาจะมารวมตัวกัน

430
00:26:08,024 --> 00:26:10,735
‎เขาจะสอนแคสเซียส เคลย์เรื่องศาสนาอิสลาม

431
00:26:11,778 --> 00:26:13,655
‎และนำคำสอนมาสู่เขา

432
00:26:13,738 --> 00:26:16,449
‎(นิยามการปฏิวัติของนิโกร)

433
00:26:16,533 --> 00:26:21,246
‎กลุ่มเนชั่นออฟอิสลามเริ่มสอนเคลย์

434
00:26:21,913 --> 00:26:25,834
‎ทุกความเป็นเลิศของคนผิวดำ

435
00:26:25,917 --> 00:26:28,587
‎และความสำเร็จสูงสุดของคนผิวดำ

436
00:26:28,670 --> 00:26:30,255
‎(กลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม
‎มัสยิดมูฮัมหมัดที่ 29)

437
00:26:30,338 --> 00:26:33,925
‎กัปตันแซมเริ่มให้คำชี้แนะแคสเซียส เคลย์…

438
00:26:34,634 --> 00:26:36,428
‎นั่นคือสิ่งที่ผมสอน

439
00:26:36,511 --> 00:26:39,848
‎ด้วยตำแหน่งของ
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดผู้ทรงเกียรติ…

440
00:26:40,599 --> 00:26:42,392
‎และผู้นำชาวนิโกรเหล่านี้…

441
00:26:42,475 --> 00:26:46,271
‎พร้อมกับขุมพลังมัลคอล์ม เอ็กซ์ที่กำลังร้อนแรง

442
00:26:46,771 --> 00:26:50,275
‎แคสเซียสเข้าใกล้กลุ่มเนชั่นออฟอิสลามมากขึ้น

443
00:26:51,234 --> 00:26:53,069
‎เขาไม่ได้เข้าร่วมกับกลุ่มเนชั่น

444
00:26:53,695 --> 00:26:55,196
‎แต่เขาสนใจ

445
00:26:58,450 --> 00:27:02,287
‎คุณคิดว่าหากไม่มีศรัทธา
‎พี่ชายคุณจะกลายเป็นคนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดได้ไหม

446
00:27:03,204 --> 00:27:04,080
‎ไม่ครับ

447
00:27:04,164 --> 00:27:07,334
‎ศรัทธาของศาสนาอิสลามทำให้เขามั่นใจ

448
00:27:07,917 --> 00:27:09,836
‎พระเจ้าทรงประเสริฐ

449
00:27:09,919 --> 00:27:12,839
‎พระเจ้าทรงมีพลัง พระเจ้าทรงมีความชอบธรรม

450
00:27:12,922 --> 00:27:16,092
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัด มัลคอล์ม เอ็กซ์
‎ทำให้เขามั่นใจว่าเขาจะยิ่งใหญ่

451
00:27:18,345 --> 00:27:19,929
‎(ปี 1962)

452
00:27:20,013 --> 00:27:25,352
‎ในเดือนมิถุนายน
‎แคสเซียสกับน้องชายกำลังอยู่ที่บ้านในลุยวิลล์

453
00:27:26,394 --> 00:27:28,355
‎พวกเขาได้รับโทรศัพท์จากกัปตันแซม

454
00:27:29,397 --> 00:27:33,193
‎กลุ่มเนชั่นออฟอิสลามจัดงานชุมนุมใหญ่ในดีทรอยต์

455
00:27:33,693 --> 00:27:36,363
‎แคสเซียสกับรูดี้ตื่นเต้นมาก

456
00:27:36,446 --> 00:27:38,698
‎พวกเขาไม่เคยเห็นผู้ส่งสารด้วยตาตัวเอง

457
00:27:38,782 --> 00:27:41,493
‎กัปตันแซมขับรถจากไมอามีไปลุยวิลล์

458
00:27:41,576 --> 00:27:44,287
‎ไปรับพี่น้องเคลย์แล้วขับต่อไปที่ดีทรอยต์

459
00:27:45,163 --> 00:27:49,459
‎แต่ก่อนที่พวกเขาจะไปที่สนามกีฬาโอลิมเปีย
‎แซมพาพวกเขาไปที่ร้านอาหาร

460
00:27:50,001 --> 00:27:54,214
‎และคนที่อยู่ในร้านนั้นคือมัลคอล์ม เอ็กซ์

461
00:27:57,175 --> 00:28:00,970
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์กำลังนั่งอยู่ที่โต๊ะ

462
00:28:01,054 --> 00:28:04,182
‎เขานั่งที่โต๊ะหันหน้าไปทางประตูอย่างเคย

463
00:28:04,265 --> 00:28:07,477
‎เหมือนในหนังคาวบอยตะวันตกยุคก่อนเลย

464
00:28:09,688 --> 00:28:12,065
‎มีบอดี้การ์ดล้อมรอบโต๊ะของมัลคอล์ม

465
00:28:13,066 --> 00:28:14,567
‎แคสเซียสตื่นเต้นจนทำอะไรไม่ถูก

466
00:28:18,446 --> 00:28:20,240
‎น้อยมากที่แคสเซียสจะตื่นเต้นแบบนี้

467
00:28:21,116 --> 00:28:24,077
‎"เขาทำเหมือนว่าฉันควรจะรู้ว่าเขาเป็นใคร"

468
00:28:25,245 --> 00:28:26,955
‎"ฉันไม่เคยได้ยินชื่อเขาเลย"

469
00:28:27,539 --> 00:28:30,291
‎"โลกของเราต่างกันโดยสิ้นเชิง"

470
00:28:31,042 --> 00:28:35,088
‎"อันที่จริง เอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎สั่งสอนพวกเรามุสลิม

471
00:28:35,171 --> 00:28:37,507
‎ให้ต่อต้านกีฬาทุกรูปแบบ"

472
00:28:39,008 --> 00:28:39,968
‎ตลกดีนะ

473
00:28:40,802 --> 00:28:42,137
‎พ่อฉันไม่รู้ว่าเขาเป็นใคร

474
00:28:42,220 --> 00:28:47,434
‎แต่เขาแค่ตามน้ำไป ไหลไปตามสถานการณ์

475
00:28:48,059 --> 00:28:50,770
‎"ถ้าผู้ชายคนนี้คิดว่าตัวเองโด่งดัง

476
00:28:51,354 --> 00:28:52,814
‎งั้นฉันก็จะเออออไปกับเขา"

477
00:28:52,897 --> 00:28:54,649
‎"แน่นอนว่าผมรู้จักคุณ คุณยอดมาก"

478
00:28:58,611 --> 00:29:00,113
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์เป็นอัจฉริยะ

479
00:29:01,740 --> 00:29:05,034
‎เขาพูดความจริงเรื่องคนดำ
‎ได้รับการปฏิบัติไม่เท่าเทียมในอเมริกา

480
00:29:06,161 --> 00:29:07,746
‎มันไม่ใช่ความเกลียดชัง มันคือความจริง

481
00:29:07,829 --> 00:29:09,748
‎(พระเจ้ามีเพียงอัลลอฮ์ มูฮัมหมัดเป็นอัครสาวก)

482
00:29:09,831 --> 00:29:12,834
‎รูดี้กับแคสเซียสไปที่สนามกีฬาโอลิมเปีย

483
00:29:13,710 --> 00:29:15,044
‎แล้วพวกเขาเห็นอะไร

484
00:29:15,128 --> 00:29:17,172
‎(เอฟโอไอ)

485
00:29:17,255 --> 00:29:19,883
‎พวกเขาเห็นกองทัพคนดำ

486
00:29:19,966 --> 00:29:21,217
‎คนดำที่ภาคภูมิ

487
00:29:21,301 --> 00:29:24,053
‎ใส่สูทสีดำผูกหูกระต่าย

488
00:29:24,137 --> 00:29:27,056
‎พวกเขามีระเบียบมีวินัย

489
00:29:27,140 --> 00:29:30,935
‎ก่อนคนขาวบุกเรามีอารยธรรมที่ยิ่งใหญ่

490
00:29:31,019 --> 00:29:35,398
‎ยิ่งใหญ่กว่าสิ่งที่คนขาวสร้างขึ้นบนโลก

491
00:29:35,982 --> 00:29:40,320
‎และสารที่แคสเซียสได้ยินในวันนั้น
‎คือแยกจากกันหรือตาย

492
00:29:41,237 --> 00:29:43,573
‎แยกจากกันหรือตาย

493
00:29:44,491 --> 00:29:48,369
‎เราไม่ต้องการรวมกลุ่ม เราต้องการแยกกัน

494
00:29:50,246 --> 00:29:54,209
‎เราไม่ต้องการอะไรนอกจากอิสรภาพ

495
00:29:55,001 --> 00:29:58,254
‎เพื่อเป็นเจ้าของดินแดนบางส่วนในโลกนี้
‎ที่เราเรียกได้ว่าเป็นของเรา

496
00:30:01,216 --> 00:30:04,344
‎การวิเคราะห์นี้ที่ว่าคนขาวเป็นปีศาจ

497
00:30:04,427 --> 00:30:07,514
‎ดึงดูดใจผู้คนเป็นอย่างมาก

498
00:30:07,597 --> 00:30:11,309
‎คนที่เคยสัมผัสนรกบนดินในเงื้อมมือคนขาว

499
00:30:11,392 --> 00:30:15,688
‎ศาสนาคริสต์จะมีประโยชน์อะไรกับคุณและผม

500
00:30:16,481 --> 00:30:23,321
‎ถ้าศาสนาไม่ปกป้องเราจากการถูกแขวนคอ

501
00:30:23,404 --> 00:30:24,239
‎ใช่

502
00:30:25,907 --> 00:30:28,368
‎พวกเขาบอกว่าพวกเขาเป็นสาวกของพระเยซู

503
00:30:28,868 --> 00:30:30,703
‎พวกเขาเป็นสาวกของปีศาจ

504
00:30:39,629 --> 00:30:42,382
‎"เป็นครั้งคราวที่ผมได้ยินว่าแคสเซียส

505
00:30:42,465 --> 00:30:46,636
‎ไปที่มัสยิดและร้านอาหารมุสลิมในหลายเมือง"

506
00:30:46,719 --> 00:30:48,096
‎(อัตชีวประวัติของมัลคอล์ม เอ็กซ์)

507
00:30:48,179 --> 00:30:52,392
‎"และถ้าผมไปบรรยายที่ไหนก็ตาม ถ้าแคสเซียส

508
00:30:52,475 --> 00:30:56,020
‎อยู่ห่างไปไม่ไกล เขาจะมาร่วมฟังด้วย"

509
00:31:03,653 --> 00:31:06,614
‎(ปี 1963)

510
00:31:09,617 --> 00:31:11,870
‎ในเดือนมีนาคมปี 1963

511
00:31:13,413 --> 00:31:16,916
‎แคสเซียสไปนิวยอร์กเพื่อสู้กับดั๊ก โจนส์

512
00:31:17,000 --> 00:31:18,877
‎(แมดิสันสแควร์การ์เดน
‎แคสเซียส เคลย์ปะทะดั๊ก โจนส์)

513
00:31:19,460 --> 00:31:20,378
‎ใครอยู่ที่นั่น

514
00:31:22,005 --> 00:31:26,301
‎มัลคอล์มให้ความสนใจ
‎นักชกรุ่นเฮฟวี่เวทผู้นี้เป็นพิเศษ

515
00:31:26,801 --> 00:31:29,929
‎(เคลย์ชนะด้วยคะแนนเป็นเอกฉันท์)

516
00:31:30,013 --> 00:31:30,847
‎(แคสเซียส เคลย์ชนะ)

517
00:31:31,514 --> 00:31:35,727
‎วันต่อมามีคนเห็นแคสเซียส เคลย์

518
00:31:35,810 --> 00:31:39,397
‎ใส่สูทสีเข้ม เสื้อเชิ้ตสีขาว ผูกหูกระต่ายสีดำ

519
00:31:39,480 --> 00:31:40,440
‎(ชายที่ทำคนล้นอัฒจันทร์)

520
00:31:40,523 --> 00:31:43,109
‎จากนั้นเขาก็ให้สัมภาษณ์กับนิวยอร์กโพสต์

521
00:31:43,902 --> 00:31:47,780
‎เขาถูกถามว่าทำไม
‎เขาไม่เข้าร่วมเดินขบวนเรียกร้องสิทธิพลเมือง

522
00:31:49,240 --> 00:31:51,743
‎เขาบอกว่า
‎"ผมไม่เชื่อเรื่องการไม่ใช้ความรุนแรง"

523
00:31:52,535 --> 00:31:55,538
‎และ "ผมเชื่อในตาต่อตาฟันต่อฟัน"

524
00:31:56,581 --> 00:31:58,166
‎มันชัดเจนมากว่าเกิดอะไรขึ้น

525
00:31:58,750 --> 00:31:59,834
‎เขาอยู่ที่ฮาร์เลม

526
00:32:00,501 --> 00:32:02,170
‎เขาใช้เวลาอยู่กับมัลคอล์ม

527
00:32:03,212 --> 00:32:07,675
‎มัลคอล์มพามูฮัมหมัด อาลีมาที่ร้านเทมเพิล
‎และแนะนำมูฮัมหมัด อาลีให้เรารู้จัก

528
00:32:07,759 --> 00:32:12,513
‎ความสัมพันธ์ระหว่างพวกเขาเป็นแบบครูกับศิษย์

529
00:32:14,390 --> 00:32:15,975
‎พวกเขาต่างวัยกัน

530
00:32:16,059 --> 00:32:19,103
‎หนุ่มน้อยวัย 22 ปี

531
00:32:19,187 --> 00:32:23,650
‎และมัลคอล์มที่อายุมากกว่านิดหน่อย

532
00:32:23,733 --> 00:32:25,610
‎มีความเข้าใจโลก

533
00:32:25,693 --> 00:32:28,613
‎นั่นจะเป็นส่วนช่วยเสริมมูฮัมหมัด อาลี

534
00:32:28,696 --> 00:32:31,115
‎คุณอยู่ใกล้มัลคอล์มและไม่เรียนรู้ไม่ได้

535
00:32:31,699 --> 00:32:33,368
‎มัลคอล์มแบ่งปันความรู้

536
00:32:38,456 --> 00:32:41,084
‎ถ้ารัฐบาลปกป้องเราไม่ได้‎ ‎เราควรทำยังไง

537
00:32:41,834 --> 00:32:45,213
‎ไปหาตัวคนที่ระเบิดโบสถ์
‎ในเบอร์มิงแฮม รัฐแอละแบมา

538
00:32:45,296 --> 00:32:46,422
‎(โบสถ์ระเบิด เด็กตายสี่)

539
00:32:47,757 --> 00:32:51,344
‎ถ้าพวกเขาหาคนร้ายไม่ได้ เราจะไปหาเอง

540
00:32:51,427 --> 00:32:52,553
‎และเมื่อเราพบว่า…

541
00:32:53,638 --> 00:32:54,764
‎ผมไม่อยากฟัง

542
00:32:54,847 --> 00:32:57,350
‎และเมื่อเรารู้ว่าเป็นใคร

543
00:32:57,433 --> 00:33:00,603
‎ที่ฆ่าลูกสาวของเรา

544
00:33:00,687 --> 00:33:05,191
‎กฎแห่งความยุติธรรมก็คือฆาตกรควรถูกฆ่า

545
00:33:05,274 --> 00:33:07,276
‎ตอนที่แคสเซียส เคลย์พบกับมัลคอล์ม เอ็กซ์

546
00:33:08,111 --> 00:33:12,156
‎เขาไม่รู้เลยว่ามัลคอล์ม
‎กำลังมุ่งสู่ทิศทางใหม่ทางการเมือง

547
00:33:12,824 --> 00:33:15,952
‎มัลคอล์มเชื่อว่ากลุ่มเนชั่นออฟอิสลามมีศักยภาพ

548
00:33:16,035 --> 00:33:19,580
‎ที่จะเปลี่ยนโลกได้ ถ้าได้ร่วมกับแนวหน้า

549
00:33:19,664 --> 00:33:22,291
‎อย่าหลงเชื่อพวกนักเทศน์ที่ก้มหัวให้คนขาว

550
00:33:22,375 --> 00:33:25,336
‎เมื่อหมาพุ่งใส่คุณ คุณจัดการหมาตัวนั้น

551
00:33:25,420 --> 00:33:27,672
‎ไม่ว่าหมาสองขาหรือหมาสี่ขา

552
00:33:28,172 --> 00:33:32,427
‎เขาไม่ได้สนับสนุนการใช้ความรุนแรง
‎เขาสนับสนุนการป้องกันตัว

553
00:33:34,095 --> 00:33:35,430
‎เราไม่ได้จะหาเรื่องอะไรทั้งนั้น

554
00:33:35,513 --> 00:33:38,141
‎ถ้าไม่มายุ่งกับเราก่อน เราก็จะไม่ยุ่งกับคุณ

555
00:33:38,808 --> 00:33:42,270
‎แต่ถ้าคุณมาหาเรื่องเรา ก็เตรียมตัวสู้กันได้เลย

556
00:33:42,353 --> 00:33:46,232
‎เพราะเราไม่ยอมรับปรัชญามาร์ติน ลูเธอร์ คิง

557
00:33:48,234 --> 00:33:50,778
‎แต่เอไลจาห์บอกให้เขาหยุด

558
00:33:53,281 --> 00:33:56,617
‎ในจดหมายของเอไลจาห์ถึงมัลคอล์ม
‎หลายฉบับ เขาเตือนมัลคอล์มว่า

559
00:33:57,493 --> 00:34:00,913
‎"อย่าพูดอะไรที่คุณไม่เคยได้ยินผมพูด"

560
00:34:02,874 --> 00:34:04,751
‎เอไลจาห์บอกว่า

561
00:34:04,834 --> 00:34:08,504
‎"การพิพากษาคนขาวอเมริกันจะมาจากพระเจ้า"

562
00:34:09,755 --> 00:34:13,676
‎สำหรับมัลคอล์มเรื่องนี้ขัดกับ

563
00:34:13,760 --> 00:34:17,388
‎ความปรารถนาของเขา
‎ที่อยากจะเห็นความยุติธรรมในทันที

564
00:34:17,472 --> 00:34:20,183
‎ตราบใดที่มีการนำมวลชนต่อสู้เพื่อสิทธิพลเมือง

565
00:34:20,266 --> 00:34:21,100
‎("ดิโอเพ่นมายด์")

566
00:34:21,184 --> 00:34:23,436
‎เมื่อผมพูดคำว่า "นำ"
‎ผมใช้ "นำ" ในเครื่องหมายคำพูด

567
00:34:23,518 --> 00:34:27,607
‎ที่จริงหมายถึงควบคุม
‎โดยกลุ่มผู้นำที่ก้มหัวให้คนขาว

568
00:34:27,690 --> 00:34:29,859
‎โครงสร้างอำนาจของคนขาวไม่สั่นคลอนสักนิด

569
00:34:29,942 --> 00:34:32,235
‎พวกเขาจะกังวลก็ต่อเมื่อรู้ว่าคนดำจำนวนมาก

570
00:34:32,320 --> 00:34:33,487
‎พร้อมจะระเบิดแล้ว

571
00:34:33,571 --> 00:34:34,489
‎และการระเบิดที่ว่า

572
00:34:34,572 --> 00:34:37,074
‎จะทำลายเฟอร์นิเจอร์
‎บางส่วนในบ้านของพวกเขา

573
00:34:37,658 --> 00:34:39,786
‎พ่อฉันชอบความกล้าหาญของเขา

574
00:34:40,369 --> 00:34:43,539
‎และรูปแบบการแสดงออกหลายๆ ส่วนของเขา

575
00:34:43,623 --> 00:34:45,666
‎มาจากวิธีที่มัลคอล์มแสดงออก

576
00:34:48,085 --> 00:34:54,717
‎คุณเริ่มเห็นความตึงเครียดในช่วงแรกๆ

577
00:34:55,802 --> 00:34:58,888
‎ระหว่างเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎ผู้ทรงเกียรติกับมัลคอล์ม เอ็กซ์

578
00:34:59,388 --> 00:35:02,725
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดไม่ได้มีเสน่ห์

579
00:35:02,809 --> 00:35:05,103
‎ในแบบที่มัลคอล์มมีเสน่ห์

580
00:35:05,186 --> 00:35:06,479
‎เพราะคุณไม่ชอบการที่

581
00:35:06,562 --> 00:35:09,232
‎พวกคนขาวยิงคนดำใช่ไหม

582
00:35:09,732 --> 00:35:12,360
‎และคุณพร้อมจะทำอะไรสักอย่างแล้วใช่ไหม

583
00:35:12,860 --> 00:35:13,820
‎พวกเรารู้ว่าคุณพร้อม

584
00:35:13,903 --> 00:35:17,490
‎สมาชิกระดับสูง
‎ของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลามรักมัลคอล์ม

585
00:35:17,573 --> 00:35:19,325
‎สำหรับหลายๆ คน

586
00:35:19,408 --> 00:35:23,913
‎มัลคอล์มเป็นประสบการณ์ตรง
‎ที่พวกเขาสัมผัสได้ จับต้องได้

587
00:35:23,996 --> 00:35:25,832
‎จากคำสอนของเอไลจาห์ มูฮัมหมัด

588
00:35:26,916 --> 00:35:30,711
‎เมื่อมัลคอล์มเริ่มตั้งใจ
‎ที่จะทำอะไรแบบปัญญาชน

589
00:35:31,546 --> 00:35:33,673
‎เขาไปถึงจุดที่เป้าหมายของเขา

590
00:35:33,756 --> 00:35:36,843
‎กับเป้าหมายของกลุ่มเนชั่นไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

591
00:35:38,719 --> 00:35:42,098
‎และแน่นอนว่ามันนำไปสู่
‎ความตึงเครียดและความขัดแย้งมากขึ้น

592
00:35:43,975 --> 00:35:45,726
‎(อัตชีวประวัติของมัลคอล์ม เอ็กซ์)

593
00:35:45,810 --> 00:35:46,811
‎"ฉันชอบเขา"

594
00:35:47,562 --> 00:35:50,439
‎"ในตัวเขามีอะไรบางอย่างที่ดึงดูด

595
00:35:50,523 --> 00:35:54,318
‎ที่ทำให้เขาเป็นหนึ่งในไม่กี่คน
‎ที่ฉันเคยเชิญมาที่บ้าน"

596
00:35:57,530 --> 00:35:58,698
‎พวกเขาจะคุยกัน

597
00:35:58,781 --> 00:36:00,825
‎พวกเขาอาจคุยกันทางโทรศัพท์

598
00:36:00,908 --> 00:36:02,952
‎แต่ทั้งหมดเป็นความลับ

599
00:36:03,452 --> 00:36:05,705
‎แต่กลุ่มผู้สนับสนุนลุยวิลล์

600
00:36:05,788 --> 00:36:07,915
‎เริ่มระแคะระคายกับสิ่งที่เกิดขึ้น

601
00:36:07,999 --> 00:36:10,501
‎พวกเขาเริ่มรู้ว่า

602
00:36:10,585 --> 00:36:14,088
‎แคสเซียสมีส่วนเกี่ยวข้องกับมุสลิม

603
00:36:14,172 --> 00:36:16,549
‎พวกเขาเริ่มถอยห่าง

604
00:36:17,842 --> 00:36:20,178
‎และจู่ๆ สำนวนคำพูดของแคสเซียส เคลย์

605
00:36:20,261 --> 00:36:24,015
‎ก็เริ่มเหมือนสำนวนของมัลคอล์ม เอ็กซ์

606
00:36:27,435 --> 00:36:30,521
‎เดือนกรกฎาคม ปี 1963 ชิคาโก

607
00:36:31,230 --> 00:36:34,025
‎บรูซ ฮิลส์ นักข่าวของชิคาโกซันไทมส์

608
00:36:34,108 --> 00:36:36,694
‎ไปตั้งแคมป์อยู่นอกมหาวิทยาลัยอิสลาม

609
00:36:36,777 --> 00:36:38,779
‎ซึ่งเป็นสถานศึกษาของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม

610
00:36:38,863 --> 00:36:39,739
‎(มหาวิทยาลัยอิสลาม)

611
00:36:39,822 --> 00:36:43,618
‎เขารู้ว่ามีรถคาดิลแลคสีแดงมะเขือเทศ

612
00:36:43,701 --> 00:36:45,953
‎จอดอยู่หลังมหาวิทยาลัยอิสลาม

613
00:36:47,038 --> 00:36:50,249
‎แคสเซียสกับรูดี้และอีกสองสามคนออกมา

614
00:36:51,209 --> 00:36:52,960
‎บรูซ ฮิลส์ตื่นเต้น

615
00:36:53,044 --> 00:36:54,295
‎ตาของเขาเบิกกว้าง

616
00:36:55,213 --> 00:36:57,465
‎แล้วเขาก็เริ่มขับตามรถของแคสเซียส

617
00:36:58,758 --> 00:37:01,302
‎บรูซขอให้แคสเซียสเปิดกระจกหน้าต่าง

618
00:37:02,720 --> 00:37:06,307
‎และเขาเห็นว่าแคสเซียส
‎มีเข็มกลัดรูปดาวกับจันทร์เสี้ยว

619
00:37:06,390 --> 00:37:08,809
‎"เกิดอะไรขึ้น คุณเป็นสมาชิก
‎ของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลามหรือ"

620
00:37:09,602 --> 00:37:11,479
‎ในตอนแรกแคสเซียส เคลย์บอกว่า "ไม่"

621
00:37:11,562 --> 00:37:12,688
‎แล้วเขาก็พูดว่า

622
00:37:12,772 --> 00:37:14,232
‎"ถ้าผมเป็นแล้วทำไมหรือ"

623
00:37:15,358 --> 00:37:17,026
‎"นี่เป็นองค์กรที่ยอดเยี่ยม"

624
00:37:17,944 --> 00:37:23,199
‎แล้วพวกเขาก็คุยกันต่อ
‎จนรูดี้เลี้ยวเข้าทางด่วนออกจากชิคาโก

625
00:37:26,410 --> 00:37:28,955
‎บทความที่เขียนโดยบรูซ ฮิลส์

626
00:37:29,038 --> 00:37:32,708
‎ไม่ค่อยได้รับความสนใจนักในวงการสื่อ

627
00:37:34,001 --> 00:37:38,673
‎แต่เห็นได้ชัดว่า
‎เขามีความสัมพันธ์กับกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม

628
00:37:39,715 --> 00:37:45,554
‎เรื่องที่แคสเซียส เคลย์เกี่ยวข้องกับกลุ่มนี้

629
00:37:45,638 --> 00:37:47,390
‎ทำให้คนขาวหลายคนกังวล

630
00:37:48,182 --> 00:37:51,519
‎และเอฟบีไอกล่าวว่า
‎ขบวนการนี้อาจจะเป็นภัยคุกคาม

631
00:37:51,602 --> 00:37:54,438
‎ต่อความมั่นคงภายในของสหรัฐฯ

632
00:37:57,024 --> 00:37:59,902
‎เจ. เอ็ดการ์ ฮูเวอร์
‎ผู้อำนวยการเอฟบีไอ

633
00:37:59,986 --> 00:38:02,530
‎ทำงานให้รัฐบาลของเคนเนดี

634
00:38:04,240 --> 00:38:09,161
‎ฮูเวอร์และเอฟบีไอ
‎ดำเนินโครงการต่อต้านข่าวกรอง

635
00:38:09,245 --> 00:38:12,957
‎ออกแบบมาเพื่อตัดกำลังของ
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดและมัลคอล์ม เอ็กซ์

636
00:38:15,751 --> 00:38:17,878
‎ไม่ใช่แค่สอดส่องเฉยๆ

637
00:38:17,962 --> 00:38:20,423
‎แต่มีการแทรกซึมเข้ามา

638
00:38:20,923 --> 00:38:24,093
‎ออกแบบมาเพื่อกัดกร่อนฐานความนิยม

639
00:38:24,176 --> 00:38:26,053
‎ที่กลุ่มเนชั่นออฟอิสลามมีอยู่

640
00:38:26,137 --> 00:38:28,973
‎เพื่อลดแรงขับเคลื่อนมวลชนที่มัลคอล์มมี

641
00:38:29,849 --> 00:38:32,226
‎ทุกวันนี้พวกเขาวางแผน

642
00:38:32,310 --> 00:38:34,937
‎หาวิธีหยุดเอไลจาห์และผู้ศรัทธาของเขา

643
00:38:35,646 --> 00:38:37,815
‎แต่ผมว่าคุณมาช้าไปหน่อย

644
00:38:42,987 --> 00:38:45,531
‎เรากำลังเผชิญหน้ากับปัญหาทางศีลธรรม

645
00:38:46,324 --> 00:38:48,242
‎มันเก่าแก่พอๆ กับเนื้อหาในไบเบิล

646
00:38:48,326 --> 00:38:50,995
‎และชัดเจนพอๆ กับรัฐธรรมนูญอเมริกัน

647
00:38:51,829 --> 00:38:53,247
‎หัวใจของคำถามคือ

648
00:38:54,040 --> 00:38:57,168
‎คนอเมริกันทุกคนจะได้รับสิทธิที่เท่าเทียมกัน

649
00:38:57,668 --> 00:38:59,086
‎และโอกาสที่เท่าเทียมกันไหม

650
00:39:00,046 --> 00:39:02,548
‎เราจะปฏิบัติกับเพื่อนชาวอเมริกันของเรา

651
00:39:02,631 --> 00:39:03,841
‎แบบที่เราอยากถูกปฏิบัติไหม

652
00:39:09,638 --> 00:39:13,100
‎มีประกาศด่วนอย่างเป็นทางการ
‎จากดัลลัส รัฐเท็กซัสแล้วว่า

653
00:39:13,184 --> 00:39:18,439
‎ประธานาธิบดีเคนเนดี
‎ตายตอนบ่ายโมงตามเวลามาตรฐานกลาง

654
00:39:28,324 --> 00:39:31,702
‎บนถนนแห่งความเศร้า
‎พวกเขานำร่างปธน.จอห์น เอฟ. เคนเนดี

655
00:39:31,786 --> 00:39:32,828
‎วีรบุรุษผู้พลีชีพ

656
00:39:32,912 --> 00:39:35,748
‎วางบนแท่นใต้โดมใหญ่ของอาคารรัฐสภา

657
00:39:36,916 --> 00:39:39,085
‎ตอนที่เคนเนดีตาย

658
00:39:39,168 --> 00:39:43,881
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดสั่งให้ทุกมัสยิด

659
00:39:45,424 --> 00:39:50,888
‎ปล่อยให้เขาทำหน้าที่
‎แถลงความรู้สึกของกลุ่มเนชั่น

660
00:39:50,971 --> 00:39:52,681
‎เรื่องการตายของประธานาธิบดี

661
00:39:53,265 --> 00:39:56,477
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดโทรหาหนังสือพิมพ์
‎จากบ้านของเขาในฟีนิกซ์

662
00:39:56,560 --> 00:39:59,355
‎สั่งให้เอาคำแถลงการณ์ไว้ที่หน้าหนึ่ง

663
00:39:59,438 --> 00:40:00,731
‎คำแถลงการณ์คือ

664
00:40:00,815 --> 00:40:05,528
‎"พวกเราและคนทั้งโลกต่างก็ตกใจ
‎กับการลอบสังหารประธานาธิบดีของเรา"

665
00:40:07,029 --> 00:40:09,365
‎ผมต้องเคารพสิ่งที่ผู้ส่งสารพูด

666
00:40:09,448 --> 00:40:10,741
‎ไม่ควรมีใครแถลงการณ์ใดๆ

667
00:40:12,118 --> 00:40:13,369
‎ผมเข้าใจ

668
00:40:14,036 --> 00:40:16,997
‎สำหรับผมถ้าคุณสอนว่าคนขาวคือปีศาจ

669
00:40:17,873 --> 00:40:19,291
‎แล้วเคนเนดีคือใคร

670
00:40:19,875 --> 00:40:22,336
‎เท่าที่ผมรู้เขาไม่ได้ทำอะไรให้ผมเลย

671
00:40:22,920 --> 00:40:25,005
‎ผมยังต้อง…

672
00:40:25,089 --> 00:40:27,967
‎ผมยังต้องหาเลี้ยงตัวเอง
‎เขาไม่ได้เอาเงินใส่กระเป๋าผม

673
00:40:28,551 --> 00:40:31,387
‎แต่ผมต้องเดินตามพ่อของผม
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้ทรงเกียรติสูงสุด

674
00:40:31,470 --> 00:40:33,931
‎เขาพูดชัดเจน อย่าแถลงการณ์อะไร

675
00:40:35,516 --> 00:40:40,187
‎แม้จะมีคำสั่งจากผู้ส่งสาร

676
00:40:40,896 --> 00:40:42,106
‎แต่มัลคอล์มก็พูด

677
00:40:44,525 --> 00:40:47,194
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์‎ ‎รองหัวหน้าขบวนการมุสลิมผิวดำ

678
00:40:47,278 --> 00:40:49,822
‎แสดงความยินดี
‎ต่อการลอบสังหารประธานาธิบดีเคนเนดี

679
00:40:49,905 --> 00:40:51,949
‎ที่การชุมนุมในแมนฮัตตันเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา

680
00:40:52,032 --> 00:40:53,784
‎มัลคอล์มบอกว่าการฆ่าประธานาธิบดี

681
00:40:53,868 --> 00:40:56,579
‎เป็นตัวอย่างของ "กรรมตามสนอง"

682
00:40:56,662 --> 00:40:58,038
‎เขายังพูดด้วยว่า

683
00:40:58,122 --> 00:40:59,999
‎"ผมเป็นเด็กบ้านไร่

684
00:41:00,082 --> 00:41:02,668
‎ไก่กลับบ้านเก่าไม่เคยทำให้ผมเศร้า

685
00:41:02,751 --> 00:41:04,670
‎ผมดีใจกับพวกมันเสมอ"

686
00:41:04,753 --> 00:41:06,464
‎ที่ชิคาโกวันนี้เอไลจาห์ มูฮัมหมัด

687
00:41:06,547 --> 00:41:08,549
‎ผู้นำขบวนการมุสลิมต่อต้านคนผิวขาว

688
00:41:08,632 --> 00:41:12,011
‎พักงานมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎และปฏิเสธคำแถลงของเขา

689
00:41:12,511 --> 00:41:16,682
‎นี่ทำให้เอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎มีข้ออ้างที่สังคมยอมรับ

690
00:41:17,475 --> 00:41:19,852
‎เพื่อใช้ในการปิดปากมัลคอล์ม

691
00:41:19,935 --> 00:41:22,980
‎หัวหน้าคณะมุสลิมผิวดำ
‎พักงานมัลคอล์ม เอ็กซ์ฐานพูดหมิ่นเคนเนดี

692
00:41:23,063 --> 00:41:24,690
‎เขาไม่ได้รับอนุญาตให้เทศน์

693
00:41:24,773 --> 00:41:28,027
‎เขาไม่ได้รับอนุญาตให้ไปที่มัสยิดในฮาร์เลม

694
00:41:28,110 --> 00:41:30,488
‎อันที่จริงสมาชิกของมัสยิดนั้น

695
00:41:30,571 --> 00:41:32,364
‎ไม่ได้รับอนุญาตให้ยุ่งเกี่ยวกับมัลคอล์มด้วย

696
00:41:36,285 --> 00:41:38,621
‎นี่คือการละเมิดครั้งใหญ่ในชีวิตเขา

697
00:41:40,581 --> 00:41:45,211
‎เขามองว่าเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎เป็นพระผู้ช่วยชีวิตของเขา

698
00:41:45,794 --> 00:41:47,755
‎(เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้ทรงเกียรติสูงสุด)

699
00:41:49,840 --> 00:41:55,179
‎ความรู้สึกของเขาลึกซึ้ง
‎และศรัทธาอย่างไม่มีข้อกังขา

700
00:41:55,262 --> 00:41:58,891
‎ผมอยากขอโทษท่านที่ทำให้ท่านผิดหวัง

701
00:41:59,600 --> 00:42:02,811
‎สำหรับความผิดพลาดที่ผมก่อ
‎โดยเฉพาะในปีที่ผ่านมา

702
00:42:04,813 --> 00:42:06,982
‎และเหนือสิ่งอื่นใดผมขอภาวนาต่ออัลลอฮ์

703
00:42:07,066 --> 00:42:09,610
‎ขอทรงบันดาลความเมตตา
‎และการให้อภัยในใจของท่าน

704
00:42:11,612 --> 00:42:17,159
‎เขาสับสนกับความคิดในใจของเขา
‎ที่ว่าเอไลจาห์ มูฮัมหมัดเป็นเหมือนพ่อของเขา

705
00:42:17,243 --> 00:42:21,372
‎และคนที่เขาคิดว่าเป็นพ่อ
‎กำลังเอามือบีบคอมัลคอล์ม

706
00:42:24,208 --> 00:42:27,878
‎ความแตกแยกที่เพิ่มขึ้นนี้จะเป็นปัญหาใหญ่

707
00:42:27,962 --> 00:42:30,256
‎สำหรับคนอื่นๆ หนึ่งในนั้นคือมูฮัมหมัด อาลี

708
00:42:33,634 --> 00:42:35,302
‎ถ้าซันนี่ ลิสตันต่อยผมคว่ำ

709
00:42:35,386 --> 00:42:36,303
‎(ปี 1964)

710
00:42:36,387 --> 00:42:38,889
‎ผมจะจูบเท้าเขากลางสายฝน

711
00:42:39,890 --> 00:42:43,644
‎บอกเขาว่าเขายิ่งใหญ่ที่สุด
‎แล้วขึ้นเครื่องบินหนีออกนอกประเทศซะ

712
00:42:43,727 --> 00:42:46,021
‎นั่นคือมุมมองผมต่อซันนี่ ลิสตัน

713
00:42:46,105 --> 00:42:47,940
‎ลิสตันกับอาลี

714
00:42:48,023 --> 00:42:51,068
‎ข้างหนึ่งเป็นนักเลง

715
00:42:51,569 --> 00:42:53,112
‎อีกข้างหนึ่งปากเก่ง

716
00:42:53,195 --> 00:42:55,364
‎คุณมองผมได้เลย ผมมั่นใจเต็มร้อย

717
00:42:55,447 --> 00:42:56,448
‎ใครก็เอาชนะผมไม่ได้

718
00:42:56,532 --> 00:42:59,201
‎ผมชกสมัครเล่น 180 ครั้ง อาชีพ 22 ครั้ง

719
00:42:59,285 --> 00:43:00,578
‎แล้วผมก็สวยเหมือนผู้หญิง

720
00:43:03,247 --> 00:43:05,291
‎ผู้คนหวาดกลัวลิสตันที่สุด

721
00:43:07,293 --> 00:43:11,130
‎ซันนี่ ลิสตันเป็นนักมวยที่ออกมาจากเรือนจำ

722
00:43:12,631 --> 00:43:16,510
‎เขาเคยทำงาน
‎ให้แก๊งอาชญากรรมเป็นนักเลงทวงหนี้

723
00:43:17,970 --> 00:43:20,973
‎ถ้าคุณติดเงินซันนี่จะไปหาคุณถึงที่

724
00:43:21,890 --> 00:43:23,851
‎ผมจะอัดเขาร่วงตอนยกแปด พิสูจน์ว่าผมเก่ง

725
00:43:23,934 --> 00:43:26,854
‎และถ้าเขาพูดเพ้อเจ้อมากๆ
‎ผมจะตัดให้เหลือยกห้า

726
00:43:28,314 --> 00:43:31,150
‎แคสเซียสกำลังตั้งใจกับการฝึก

727
00:43:31,233 --> 00:43:33,277
‎เขาฝึกซ้อมเพื่อสู้ศึกครั้งใหญ่

728
00:43:33,360 --> 00:43:37,364
‎ผมว่าเขาไม่ได้รู้เรื่องอะไรด้วย
‎กับการเปลี่ยนแปลงภายในทั้งหลาย

729
00:43:37,448 --> 00:43:38,741
‎ในกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม

730
00:43:41,493 --> 00:43:45,706
‎วันที่ 15 มกราคม 1964 มัลคอล์มมุ่งหน้าลงใต้

731
00:43:45,789 --> 00:43:49,418
‎เขาจะไปไมอามีกับครอบครัว
‎เพื่อไปเยี่ยมแคสเซียส เคลย์

732
00:43:50,628 --> 00:43:52,838
‎ก่อนเดินทางเขาโทรหาแคสเซียส

733
00:43:52,921 --> 00:43:54,131
‎แคสเซียสตอบว่า "เยี่ยม"

734
00:43:54,214 --> 00:43:56,508
‎เขากระตือรือร้น ตื่นเต้นที่ได้เจอมัลคอล์ม

735
00:43:56,592 --> 00:43:59,303
‎เรารู้ว่าการโทรนี้เป็นของมัลคอล์มกับแคสเซียส

736
00:43:59,386 --> 00:44:01,263
‎เพราะเจ้าหน้าที่เอฟบีไอนิวยอร์ก

737
00:44:01,347 --> 00:44:04,516
‎โทรหาสำนักงานที่ไมอามีทันที

738
00:44:04,600 --> 00:44:06,310
‎และออกคำสั่ง

739
00:44:06,393 --> 00:44:09,104
‎"มัลคอล์มจะบินมาด้วยเที่ยวบินนี้

740
00:44:09,688 --> 00:44:12,024
‎แคสเซียส เคลย์จะไปที่นั่น

741
00:44:12,107 --> 00:44:14,485
‎ขับตามรถพวกเขาไป"

742
00:44:18,530 --> 00:44:20,824
‎ไมอามีเป็นที่เดียว

743
00:44:20,908 --> 00:44:24,244
‎ที่เราไปเที่ยวกันแบบครอบครัว

744
00:44:24,912 --> 00:44:27,414
‎และไปพักอยู่บ้านคนอื่น

745
00:44:27,498 --> 00:44:29,792
‎(บ้านแคสเซียส เคลย์
‎ไมอามี รัฐฟลอริดา)

746
00:44:31,210 --> 00:44:33,712
‎รูปครอบครัวของแม่ฉัน

747
00:44:33,796 --> 00:44:37,383
‎กับพี่สาวสองคนของฉัน
‎อัททัลลาห์และคูบิลาห์

748
00:44:37,966 --> 00:44:39,843
‎และมีฉันนั่งอยู่บนตักมูฮัมหมัด อาลี

749
00:44:42,304 --> 00:44:46,433
‎การที่พ่อของฉันพาภรรยาและลูกๆ

750
00:44:47,101 --> 00:44:48,352
‎ไปที่บ้านเขา

751
00:44:49,395 --> 00:44:52,648
‎นั่นแปลว่าพ่อฉันเชื่อใจเขาเต็มร้อย

752
00:44:54,358 --> 00:44:57,820
‎พ่อฉันคิดว่าเขาเป็นเพื่อน
‎พ่อคิดว่าเขาเป็นครอบครัวจริงๆ

753
00:44:57,903 --> 00:45:02,449
‎และมัลคอล์มก็เป็นหนึ่งในคนไม่กี่คนที่เขาไว้ใจ

754
00:45:05,911 --> 00:45:08,414
‎มัลคอล์มต้องการพันธมิตร

755
00:45:08,497 --> 00:45:11,208
‎เขาโดดเดี่ยวตัวคนเดียวในขบวนการ

756
00:45:12,334 --> 00:45:14,628
‎แคสเซียสอาจเป็นหมากตัวสำคัญ

757
00:45:14,712 --> 00:45:18,507
‎ผมคิดว่านั่นอาจเป็นส่วนหนึ่ง
‎ในแผนการของมัลคอล์ม

758
00:45:19,633 --> 00:45:23,470
‎คุณไม่อาจมองข้ามได้ว่า
‎มัลคอล์มอาจมีจุดมุ่งหมายอื่น

759
00:45:23,554 --> 00:45:25,639
‎เขาอาจมีแรงจูงใจที่จะทำเพื่อเป้าหมายตัวเอง

760
00:45:25,723 --> 00:45:28,600
‎อาจพูดได้ว่า… เขาสามารถใช้ประโยชน์

761
00:45:28,684 --> 00:45:31,353
‎จากความนิยมในตัวเคลย์ที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

762
00:45:31,437 --> 00:45:32,938
‎เคลย์อาจช่วยอะไรๆ เขาได้

763
00:45:36,024 --> 00:45:39,862
‎มัลคอล์มส่งรูปพวกนี้
‎ไปให้หนังสือพิมพ์คนดำสองฉบับ

764
00:45:41,530 --> 00:45:44,199
‎มัลคอล์มอยากเตือนความจำเอไลจาห์ มูฮัมหมัด

765
00:45:44,700 --> 00:45:46,577
‎ว่าแคสเซียส เคลย์มีความสามารถ

766
00:45:46,660 --> 00:45:50,205
‎ที่จะดึงสมาชิกมาเข้าร่วมขบวนการมากขึ้น
‎และพวกเขาสนิทกันเหมือนพี่น้อง

767
00:45:52,249 --> 00:45:53,917
‎มัลคอล์มบอกเอไลจาห์ มูฮัมหมัด

768
00:45:54,001 --> 00:45:57,546
‎"จะเป็นยังไงถ้างานฉลองวันพระผู้ช่วยให้รอด"

769
00:45:57,629 --> 00:45:59,006
‎หนึ่งวันหลังการต่อสู้

770
00:45:59,089 --> 00:46:01,508
‎"ถ้าผมไปที่นั่นกับแคสเซียส เคลย์"

771
00:46:01,592 --> 00:46:02,509
‎(ศึกชิงแชมป์)

772
00:46:02,593 --> 00:46:03,802
‎(เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้ทรงเกียรติ)

773
00:46:03,886 --> 00:46:06,513
‎"ผมอยากกลับไป ท่านผู้ส่งสารผู้ทรงเกียรติ

774
00:46:07,014 --> 00:46:10,851
‎และผมมีคนที่ช่วยเราได้"

775
00:46:15,689 --> 00:46:18,025
‎ประมาณหนึ่งสัปดาห์ก่อนการต่อสู้

776
00:46:18,108 --> 00:46:20,611
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์ปรากฏตัว

777
00:46:21,612 --> 00:46:24,448
‎มัลคอล์มไปดูการซ้อมที่ค่าย

778
00:46:25,115 --> 00:46:28,786
‎เขาถูกเชิญให้ออกไป

779
00:46:29,870 --> 00:46:31,747
‎และกลับบ้าน

780
00:46:31,830 --> 00:46:34,500
‎แต่กลับมาได้ในวันขึ้นชก

781
00:46:35,209 --> 00:46:38,337
‎ประเด็นสำคัญในตอนนั้น

782
00:46:38,420 --> 00:46:42,049
‎คือแคสเซียส เคลย์

783
00:46:42,132 --> 00:46:46,011
‎เป็นสมาชิกของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลามหรือไม่

784
00:46:46,929 --> 00:46:50,057
‎พวกนั้นไม่อยากให้มุสลิมเป็นแชมป์รุ่นเฮฟวี่เวท

785
00:46:50,140 --> 00:46:52,017
‎ก็เลยข่มขู่เขา

786
00:46:52,559 --> 00:46:56,146
‎แคสเซียสกำลังจะเก็บของ
‎ขึ้นรถบัสเพื่อออกจากเมือง

787
00:46:56,230 --> 00:46:58,148
‎เพราะพวกนั้นบอกว่าจะยกเลิกแมตช์

788
00:46:58,649 --> 00:47:01,777
‎แต่พอโปรโมเตอร์รู้เรื่อง
‎ว่าเขากำลังจะไป พวกนั้นกลับมาบอกว่า

789
00:47:01,860 --> 00:47:04,404
‎"นายแค่อย่าบอกใครว่าเป็นมุสลิม
‎เราจะไม่พูดอะไร"

790
00:47:10,244 --> 00:47:12,913
‎วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 1964

791
00:47:14,957 --> 00:47:16,959
‎แชมป์โลกรุ่นเฮฟวี่เวท

792
00:47:17,042 --> 00:47:19,753
‎มัลคอล์มกลับมาไมอามีแล้ว

793
00:47:21,171 --> 00:47:24,258
‎ไมอามี รัฐฟลอริดา ที่ที่คบเพลิงมิตรภาพ

794
00:47:24,341 --> 00:47:28,679
‎เป็นสัญลักษณ์การต้อนรับคนดี
‎จากทุกเชื้อชาติและศาสนา

795
00:47:29,888 --> 00:47:31,849
‎แต่ไมอามีน่ะเป็นเมืองที่แบ่งแยกสีผิว

796
00:47:31,932 --> 00:47:35,477
‎เขาต้องพักที่โรงแรมเฉพาะคนผิวดำ

797
00:47:37,020 --> 00:47:40,190
‎ตั้งแต่วินาทีแรกที่คุณขับรถ
‎มาถึงทางเข้าของแฮมป์ตันเฮาส์

798
00:47:40,274 --> 00:47:42,025
‎คุณจะได้รับการต้อนรับอย่างดี

799
00:47:42,109 --> 00:47:43,527
‎บ้านหลังที่สอง

800
00:47:43,610 --> 00:47:46,989
‎ของผู้มาเยือนหลายพันคน
‎จากรัฐต่างๆ ในสหรัฐอเมริกา

801
00:47:47,072 --> 00:47:48,407
‎และจากหลายต่อหลายประเทศ

802
00:47:48,490 --> 00:47:50,951
‎ผู้ที่โหยหาแสงตะวันอันงดงามของรัฐฟลอริดา

803
00:47:55,622 --> 00:47:56,748
‎(แฮมป์ตันเฮาส์
‎ศูนย์วัฒนธรรม)

804
00:47:56,832 --> 00:48:00,002
‎ถ้าคุณอยากเสียเงินก็ไปพนันข้างซันนี่

805
00:48:00,085 --> 00:48:02,713
‎แต่ถ้าคุณอยากมีวันที่ดีก็ลงเงินฝั่งเคลย์

806
00:48:04,673 --> 00:48:08,051
‎ผมคิดเสมอว่าซันนี่ ลิสตัน

807
00:48:08,552 --> 00:48:12,472
‎กลัวแค่สิ่งเดียวและนั่นคือคนบ้า

808
00:48:15,017 --> 00:48:18,353
‎เขาออกมาจากคุก เขาเคยอยู่ในคุก

809
00:48:18,854 --> 00:48:21,273
‎ที่ที่เขาเห็นคนเป็นบ้า

810
00:48:22,024 --> 00:48:24,776
‎แคสเซียสใช้สิ่งนั้น

811
00:48:25,277 --> 00:48:28,196
‎คุกคามเขา ล้อเลียนเขา

812
00:48:29,573 --> 00:48:32,492
‎ตอนชั่งน้ำหนักเขาพล่ามไม่ยั้ง

813
00:48:32,576 --> 00:48:34,995
‎พยายามจะขู่ซันนี่ ลิสตัน

814
00:48:36,288 --> 00:48:40,751
‎คนบ้าที่ไม่มีอะไรจะเสียอาจทำร้ายคุณได้

815
00:48:43,211 --> 00:48:45,088
‎เราเกือบจะพร้อมแล้ว

816
00:48:45,172 --> 00:48:47,758
‎สำหรับศึกชิงแชมป์โลกรุ่นเฮฟวี่เวท

817
00:48:47,841 --> 00:48:49,801
‎แชมป์ ซันนี่ ลิสตัน

818
00:48:49,885 --> 00:48:52,012
‎ผู้ท้าชิง แคสเซียส เคลย์

819
00:48:52,554 --> 00:48:53,847
‎ก่อนการต่อสู้

820
00:48:55,140 --> 00:48:57,100
‎แคสเซียสกังวล

821
00:48:58,435 --> 00:48:59,269
‎นี่เป็นศึกใหญ่

822
00:48:59,353 --> 00:49:02,606
‎เขาจะสู้กับซันนี่ ลิสตันที่เป็นจอมวายร้าย

823
00:49:04,107 --> 00:49:06,610
‎จู่ๆ มัลคอล์ม เอ็กซ์ก็โผล่มาในห้องล็อกเกอร์

824
00:49:06,693 --> 00:49:08,570
‎พวกเขาสวดมนต์ แล้วเขาก็คุยกับพี่ชายผม

825
00:49:08,654 --> 00:49:11,365
‎ให้คำแนะนำพี่ชายผม แล้วพอพี่ชายผมออกมา

826
00:49:11,448 --> 00:49:12,783
‎เขามั่นใจมาก

827
00:49:13,533 --> 00:49:16,328
‎มัลคอล์มกระตุ้นให้เขาเชื่อ

828
00:49:16,411 --> 00:49:20,624
‎ว่าเขาต้องนำสิ่งหนึ่งขึ้นสังเวียนไปด้วย

829
00:49:20,707 --> 00:49:23,961
‎พลังของพระเจ้าหรือไม่ก็พระองค์เอง

830
00:49:24,044 --> 00:49:28,131
‎เราพร้อมแล้วครับกับค่ำคืนอันน่าตื่นเต้น
‎ในคอนเวนชัน ฮอลล์ ไมอามี บีช

831
00:49:28,215 --> 00:49:30,759
‎ด้วยการสนับสนุนจากพี่ชาย

832
00:49:30,842 --> 00:49:33,804
‎คนที่ศรัทธาอย่างลึกซึ้งพอๆ กับคุณ

833
00:49:33,887 --> 00:49:35,681
‎คุณอธิษฐานต่อพระเจ้า

834
00:49:36,264 --> 00:49:39,851
‎เพื่อมอบพลังให้คุณเพื่อทำสิ่งที่ต้องทำได้

835
00:49:40,352 --> 00:49:42,688
‎สิ่งที่เราสงสัยกันกำลังจะมีคำตอบแล้วครับ

836
00:49:42,771 --> 00:49:45,691
‎ถ้าผ่านยกแรกไปได้ก็ถือว่าน่าประหลาดใจแล้ว

837
00:49:46,733 --> 00:49:50,821
‎มัลคอล์มได้ที่นั่งแถวเจ็ด‎ ‎ที่นั่งเบอร์เจ็ด

838
00:49:51,446 --> 00:49:53,573
‎คำทำนายกำลังจะเป็นจริง

839
00:49:54,157 --> 00:49:55,283
‎เริ่มกันแล้วครับ

840
00:49:55,367 --> 00:49:58,787
‎เคลย์หัวเราะเยาะใส่เขา
‎ถอยออกมา โยกศีรษะ หลบหลีกไปมา

841
00:49:59,162 --> 00:50:00,872
‎เคลย์ต่อยซ้ายและขวา

842
00:50:00,956 --> 00:50:03,500
‎ลิสตันจนมุมครับ
‎ลิสตันมีเลือดออกใต้ตาทั้งสองข้าง

843
00:50:03,583 --> 00:50:07,337
‎เสียงระฆังดังในยกที่ห้า ตาเขามีปัญหาครับ

844
00:50:07,421 --> 00:50:09,631
‎เทรนเนอร์คนหนึ่งตะโกนว่า
‎"มีบางอย่างอยู่ในนวมของลิสตัน"

845
00:50:09,715 --> 00:50:11,550
‎เคลย์กะพริบตา เขาบอกว่ามองไม่เห็น

846
00:50:13,510 --> 00:50:15,262
‎ลิสตันย่อตัว ต่อยเข้าที่ลำตัวล่าง

847
00:50:15,345 --> 00:50:17,639
‎และเคลย์กะพริบตาเหมือนเขาไม่เห็นลิสตัน

848
00:50:17,723 --> 00:50:18,807
‎นั่นอันตรายถึงชีวิตนะครับ

849
00:50:19,725 --> 00:50:22,394
‎การโยกศีรษะและรูปร่างที่ดี
‎ช่วยเขารอดจากหมัดของลิสตัน

850
00:50:24,354 --> 00:50:26,648
‎ยกที่ห้าเราเห็นแคสเซียสกลับมาโจมตีบ้างแล้ว

851
00:50:26,732 --> 00:50:27,941
‎ตลอดการต่อสู้ครั้งนี้

852
00:50:28,025 --> 00:50:31,236
‎แคสเซียสชกด้วยหมัดซ้ายใส่หน้าซันนี ลิสตันไม่ยั้ง

853
00:50:31,737 --> 00:50:35,449
‎และในยกที่หกนี้เคลย์คุมเกมได้แล้วครับ

854
00:50:39,453 --> 00:50:42,080
‎ยกที่หกจบลง ลิสตันเดินกลับเข้ามุมอย่างหมดแรง

855
00:50:42,664 --> 00:50:44,750
‎ระหว่างที่เรากำลังเข้าสู่ยกที่เจ็ด

856
00:50:45,250 --> 00:50:46,418
‎เดี๋ยวก่อนครับ

857
00:50:47,169 --> 00:50:49,546
‎ซันนี่ ลิสตันไม่ออกมาแล้วครับ

858
00:50:49,629 --> 00:50:52,299
‎ผู้ชนะและแชมป์รุ่นเฮฟวี่เวทคนใหม่ของโลกครับ

859
00:50:52,382 --> 00:50:53,967
‎แคสเซียส เคลย์

860
00:50:54,051 --> 00:50:56,970
‎ทุกครั้งที่ดูผมยังขนลุกอยู่เลย

861
00:50:57,763 --> 00:50:59,806
‎ชุลมุนวุ่นวายกันแล้วครับ

862
00:50:59,890 --> 00:51:02,350
‎ตอนที่เขาเดินไปรอบๆ เวที เขาชี้ไปที่ทุกคน

863
00:51:02,434 --> 00:51:04,519
‎"ผมบอกแล้วไง บอกแล้วไง"

864
00:51:05,437 --> 00:51:08,273
‎"ผมบอกแล้วไงว่าผมเก่งที่สุด ผมพิสูจน์แล้ว"

865
00:51:08,857 --> 00:51:12,277
‎ช่วงเวลานั้นมันจะอยู่กับคุณไปตลอดชีวิต

866
00:51:12,861 --> 00:51:14,196
‎ผมเขย่าโลก

867
00:51:14,279 --> 00:51:15,280
‎"ผมเขย่าโลก"

868
00:51:15,363 --> 00:51:16,531
‎"ผมเขย่าโลก"

869
00:51:16,615 --> 00:51:17,949
‎ผมเขย่าโลก

870
00:51:20,744 --> 00:51:23,538
‎เขาบอกว่าเขาเก่งที่สุด ทุกโพยบอกว่าเขาจะแพ้

871
00:51:23,622 --> 00:51:25,290
‎เขาทำคนกำหนดอัตราต่อรองหัวเสีย

872
00:51:25,373 --> 00:51:27,918
‎เขาชนะ เขาเอาชนะได้ เขาเป็นแชมป์

873
00:51:28,001 --> 00:51:31,546
‎และคนที่เข้าใจจิตวิทยา

874
00:51:31,630 --> 00:51:33,590
‎และผลกระทบที่…

875
00:51:34,257 --> 00:51:35,383
‎ผลทางจิตใจ

876
00:51:35,467 --> 00:51:39,387
‎ที่ภาพลักษณ์ความเป็นฮีโร่
‎ของใครก็ตามมีผลต่อตัวคนคนนั้น

877
00:51:40,597 --> 00:51:44,267
‎พวกเขารู้ทันทีว่า…
‎ถ้าคนเริ่มเห็นความเป็นฮีโร่ในตัวแคสเซียส

878
00:51:44,351 --> 00:51:46,186
‎และภาพลักษณ์ที่เขาสร้างขึ้น

879
00:51:46,269 --> 00:51:47,938
‎พวกเขาจะมีปัญหากับนิโกรพวกนี้แน่

880
00:51:48,021 --> 00:51:49,981
‎เพราะจะมีพวกนิโกรมาเดินตามถนน

881
00:51:50,065 --> 00:51:51,108
‎พูดว่า "ฉันยิ่งใหญ่ที่สุด"

882
00:51:51,191 --> 00:51:53,568
‎แคสเซียสบอกว่า "ฉันมีความชอบธรรม"

883
00:51:53,652 --> 00:51:56,655
‎แคสเซียส เคลย์ผู้ยิ่งใหญ่

884
00:51:56,738 --> 00:51:58,156
‎ใครคือนักสู้ที่หล่อที่สุดในประวัติศาสตร์

885
00:51:58,240 --> 00:51:59,866
‎แคสเซียส เคลย์

886
00:51:59,950 --> 00:52:01,660
‎- เขาคือผู้ยิ่งใหญ่ที่สุด
‎- ได้เลย

887
00:52:01,743 --> 00:52:03,870
‎บินสวยเหมือนผีเสื้อ ต่อยหนักเหมือนผึ้ง

888
00:52:03,954 --> 00:52:07,332
‎พวกเขาออกจากศูนย์ประชุมเป็นกลุ่มเล็กๆ

889
00:52:07,833 --> 00:52:10,877
‎รูดี้ แคสเซียส มัลคอล์ม เอ็กซ์

890
00:52:10,961 --> 00:52:13,839
‎จิม บราวน์ นักฟุตบอลผู้ยิ่งใหญ่ในตอนนั้น

891
00:52:14,548 --> 00:52:17,134
‎แซม คุก ศิลปินผู้น่าทึ่ง

892
00:52:17,217 --> 00:52:18,969
‎ซึ่งเป็นเพื่อนสนิทของแคสเซียส

893
00:52:19,052 --> 00:52:21,596
‎และพวกเขามาที่นี่

894
00:52:25,517 --> 00:52:26,643
‎ที่แฮมป์ตันเฮาส์

895
00:52:28,019 --> 00:52:32,941
‎แคสเซียสกับรูดี้นั่งอยู่บนเก้าอี้พวกนี้

896
00:52:35,152 --> 00:52:38,905
‎แชมป์แคสเซียส เคลย์กินไอศกรีม

897
00:52:38,989 --> 00:52:41,616
‎การฉลองใหญ่
‎ในความคิดของเขาคือไอศกรีมหนึ่งถ้วย

898
00:52:45,579 --> 00:52:47,622
‎เป็นช่วงเวลาที่ผมมีความสุขที่สุดในชีวิต

899
00:52:47,706 --> 00:52:49,291
‎ทุกคนฉลองชัยชนะ

900
00:52:51,960 --> 00:52:55,255
‎ตอนนี้ทุกคนบอกว่า "เราเชื่อในตัวนาย"

901
00:52:55,881 --> 00:52:57,966
‎แต่มัลคอล์มเป็นคนที่เชื่อในตัวเขาก่อน

902
00:52:59,801 --> 00:53:01,428
‎นั่นมีความหมายกับเขา

903
00:53:02,220 --> 00:53:05,182
‎เขาฉลองกับมัลคอล์มด้วยความขอบคุณ

904
00:53:06,099 --> 00:53:07,976
‎(แฮมป์ตันเฮาส์โมเต็ลแอนด์วิลล่า)

905
00:53:08,059 --> 00:53:09,102
‎ตอนนั้นเริ่มดึกแล้ว

906
00:53:09,853 --> 00:53:15,317
‎มัลคอล์ม แคสเซียส เคลย์ รูดี้ จิม บราวน์

907
00:53:15,400 --> 00:53:16,651
‎อาจจะอีกสองสามคน…

908
00:53:17,485 --> 00:53:19,779
‎พวกเขาไปที่ห้องของมัลคอล์ม เอ็กซ์

909
00:53:19,863 --> 00:53:21,406
‎ได้เวลาพูดกันจริงจังแล้ว

910
00:53:22,032 --> 00:53:23,825
‎ตอนนี้มัลคอล์ม เอ็กซ์พูดว่า "เอาละ

911
00:53:24,659 --> 00:53:27,287
‎ได้เวลาปิดฉากปากเก่งแห่งลุยวิลล์แล้ว"

912
00:53:29,122 --> 00:53:31,833
‎"นายได้ตำแหน่ง นายมีผู้ฟัง

913
00:53:33,835 --> 00:53:36,046
‎ตอนนี้นายต้องเริ่มพูดจาให้ดี"

914
00:53:36,129 --> 00:53:40,300
‎(ห้องมูฮัมหมัด อาลีในแฮมป์ตันเฮาส์)

915
00:53:40,383 --> 00:53:41,468
‎เราไม่ได้อยู่ในห้อง

916
00:53:41,551 --> 00:53:43,762
‎เราไม่มีเทปบันทึกบทสนทนาพวกนั้น

917
00:53:43,845 --> 00:53:46,473
‎เรารู้แค่สิ่งที่เกิดขึ้นต่อไป

918
00:53:47,724 --> 00:53:48,808
‎เขาทำได้

919
00:53:50,018 --> 00:53:53,021
‎ด้วยการยอมรับว่าอัลลอฮ์เป็นพระเจ้า

920
00:53:53,104 --> 00:53:55,649
‎และมูฮัมหมัดเป็นผู้ส่งสารของเขา

921
00:53:56,316 --> 00:54:00,862
‎จนสามารถคว่ำคนที่แกร่งกว่าเขาได้

922
00:54:01,363 --> 00:54:05,242
‎ศัตรูต้องการให้ร่างเขาแตกเป็นเสี่ยงๆ

923
00:54:07,702 --> 00:54:09,329
‎พวกเขาบอกว่าเขาจะ…

924
00:54:10,622 --> 00:54:13,750
‎ลิสตันจะต่อยใบหน้าหล่อเหลาของเขาให้เละ

925
00:54:16,962 --> 00:54:19,589
‎แต่อัลลอฮ์กับเราบอกว่า "ไม่"

926
00:54:20,674 --> 00:54:23,760
‎คุณคิดว่าการที่แคสเซียสเป็นมุสลิมผิวดำ

927
00:54:23,843 --> 00:54:25,679
‎เกี่ยวอะไรกับชัยชนะนี้ไหม

928
00:54:25,762 --> 00:54:27,764
‎ผมไม่เคยได้ยินเขาพูดว่าเขาเป็นมุสลิมผิวดำ

929
00:54:27,847 --> 00:54:31,101
‎ผมเคยได้ยินเขาพูดว่าเขาเชื่อในศาสนาอิสลาม

930
00:54:33,603 --> 00:54:34,437
‎(มีนาคม 1964)

931
00:54:34,521 --> 00:54:37,816
‎ประมาณหนึ่งสัปดาห์หลังจาก
‎การต่อสู้ระหว่างเคลย์กับลิสตัน

932
00:54:37,899 --> 00:54:39,567
‎พวกเขาไปที่องค์การสหประชาชาติ

933
00:54:39,651 --> 00:54:43,863
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์ ผมอยากคุยหน่อยครับ
‎เรื่องความสัมพันธ์ของคุณกับแคสเซียส เคลย์

934
00:54:43,947 --> 00:54:45,657
‎คุณรู้จักเขานานหรือยัง

935
00:54:45,740 --> 00:54:46,992
‎ประมาณสามปี

936
00:54:47,075 --> 00:54:48,952
‎แล้วคุณได้ให้คำแนะนำเขา

937
00:54:49,452 --> 00:54:51,496
‎เรื่องที่เกี่ยวกับศาสนาของเขาไหม

938
00:54:51,579 --> 00:54:53,415
‎ไม่ครับ ผมไม่ให้คำแนะนำใคร

939
00:54:53,498 --> 00:54:55,083
‎เขาเป็นน้องชายและเพื่อนผม

940
00:54:55,166 --> 00:54:57,919
‎ผมพูดสิ่งที่ผมรู้และเข้าใจให้เขาฟัง

941
00:54:58,003 --> 00:55:01,881
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์แนะนำเขาให้รู้จัก
‎กับนักการทูตผิวดำจากทั่วแอฟริกา

942
00:55:01,965 --> 00:55:03,842
‎นี่เพื่อนผม ครับท่าน

943
00:55:03,925 --> 00:55:05,427
‎ดีใจที่ได้เจอนะ

944
00:55:06,094 --> 00:55:08,179
‎และนี่คือที่ที่มัลคอล์มเตือนความจำเขา

945
00:55:08,263 --> 00:55:10,765
‎"นายไม่ใช่คนที่นายเคยเป็น"

946
00:55:11,558 --> 00:55:15,687
‎"ตอนนี้นายเป็นคนที่คนทั่วโลกชื่นชม"

947
00:55:15,770 --> 00:55:17,605
‎คุณมีแผนจะไปเที่ยวไนจีเรียไหม

948
00:55:17,689 --> 00:55:19,941
‎ครับ นั่นคือหนึ่งในที่ที่ผมจะไป แอฟริกา

949
00:55:20,025 --> 00:55:22,902
‎มัลคอล์มอยากเล่นบนเวทีที่ใหญ่ขึ้น

950
00:55:22,986 --> 00:55:26,823
‎เขาจะชูประเด็นเชื้อชาตินี้

951
00:55:27,449 --> 00:55:29,117
‎ไปเป็นประเด็นสากล

952
00:55:29,826 --> 00:55:31,036
‎ไปสู่องค์การสหประชาชาติ

953
00:55:32,912 --> 00:55:37,250
‎สหรัฐอเมริกากำลังผลักดันตัวเองสู่ผู้นำโลกเสรี

954
00:55:37,334 --> 00:55:39,336
‎ผู้สนับสนุนสิทธิมนุษยชน

955
00:55:39,419 --> 00:55:41,504
‎พี่มัลคอล์มพูดต่อสาธารณะว่า

956
00:55:41,588 --> 00:55:43,590
‎"นี่ พวกคุณ มันเป็นไปไม่ได้เลย"

957
00:55:45,759 --> 00:55:48,303
‎มัลคอล์มรู้ว่านี่จะเป็นสิ่งที่

958
00:55:48,386 --> 00:55:52,015
‎บีบให้รัฐบาลกลางต้องเคลื่อนไหว

959
00:55:54,017 --> 00:55:56,561
‎แคสเซียสมีความเหมาะสมกว่าใครทั้งหมด

960
00:55:56,644 --> 00:55:59,189
‎ที่จะเป็นผู้นำความภาคภูมิใจทางเชื้อชาติคืนมา

961
00:55:59,272 --> 00:56:02,192
‎ไม่ใช่แค่คนของเราในประเทศนี้ แต่ทั่วโลก

962
00:56:08,198 --> 00:56:09,532
‎ตลอดทั้งสัปดาห์

963
00:56:09,616 --> 00:56:13,203
‎ดูเหมือนมัลคอล์มกับแคสเซียสจะใกล้ชิดกันมาก

964
00:56:14,829 --> 00:56:16,664
‎พวกเขาไปที่ไทม์สแควร์

965
00:56:16,748 --> 00:56:20,794
‎และไปดูการต่อสู้ที่เคลย์เอาชนะลิสตัน

966
00:56:20,877 --> 00:56:25,048
‎ผู้ชนะและแชมป์โลก
‎รุ่นเฮฟวี่เวทคนใหม่ แคสเซียส เคลย์

967
00:56:28,218 --> 00:56:31,054
‎พอพวกเขาออกมาจากโรงละคร คุณเห็นอะไร

968
00:56:32,305 --> 00:56:35,600
‎ฝูงชนหลายร้อยคนรายล้อมพวกเขา

969
00:56:40,355 --> 00:56:41,898
‎นักข่าวถามมัลคอล์ม

970
00:56:41,981 --> 00:56:46,152
‎ว่าแชมป์จะมาร่วมการเคลื่อนไหวกับเขาหรือไม่

971
00:56:47,237 --> 00:56:49,697
‎มีคำถามมากมายเกี่ยวกับสิ่งที่จะเกิดขึ้นต่อไป

972
00:56:50,323 --> 00:56:51,616
‎(แคสเซียสพัวพันกับมัลคอล์ม
‎จะส่งผลเสียกับอาชีพเขาไหม)

973
00:56:52,700 --> 00:56:54,536
‎มีเจ้าหน้าที่เอฟบีไอในชิคาโก

974
00:56:54,619 --> 00:56:58,331
‎ที่ขอให้การเฝ้าดูคฤหาสน์ของ
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดดำเนินต่อไป

975
00:56:58,415 --> 00:56:59,749
‎และเจ้าหน้าที่คนนี้สืบรู้ว่า

976
00:56:59,833 --> 00:57:02,752
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดคุยโทรศัพท์

977
00:57:02,836 --> 00:57:04,629
‎กับแชมป์รุ่นเฮฟวี่เวท

978
00:57:08,174 --> 00:57:10,135
‎วันที่ 6 มีนาคม 1964

979
00:57:11,052 --> 00:57:14,347
‎แคสเซียสกลับไปที่ห้องพักในโรงแรมเทเรซ่า

980
00:57:14,431 --> 00:57:17,100
‎เขาได้รับโทรศัพท์จากเอไลจาห์ มูฮัมหมัด

981
00:57:17,725 --> 00:57:19,727
‎และท่านศาสนาจารย์สูงสุดบอกเขาว่า

982
00:57:19,811 --> 00:57:23,606
‎"คุณไม่ได้รับอนุญาต
‎ให้ข้องเกี่ยวกับมัลคอล์มอีกต่อไป"

983
00:57:34,325 --> 00:57:38,246
‎ผมเข้าใจว่าบ่ายวันนี้คุณจะไปชิคาโก

984
00:57:38,329 --> 00:57:41,040
‎เพื่อพบเอไลจาห์ มูฮัมหมัดเหรอ

985
00:57:41,124 --> 00:57:43,084
‎ครับ ผมจะทานมื้อค่ำกับท่าน

986
00:57:44,085 --> 00:57:47,464
‎หนึ่งในเหตุผลหลัก
‎ที่คุณเข้าร่วมกับชาวมุสลิมผิวดำ

987
00:57:47,547 --> 00:57:49,632
‎เพราะคุณเป็นเพื่อนกับมัลคอล์ม เอ็กซ์ไม่ใช่เหรอ

988
00:57:49,716 --> 00:57:53,094
‎ไม่ ผมเป็นมุสลิมสี่ปีก่อนที่จะเจอมัลคอล์ม เอ็กซ์

989
00:57:53,178 --> 00:57:54,053
‎จริงเหรอ

990
00:57:54,721 --> 00:57:56,764
‎แต่ตอนนี้เขาเป็นเพื่อนคุณไหม

991
00:57:56,848 --> 00:57:57,932
‎- ใช่
‎- เขา…

992
00:57:58,016 --> 00:58:01,478
‎เขาเป็นพี่ชาย เป็นพี่ชายผม
‎ไม่ว่าเขาจะทำอะไรเขายังเป็นพี่ชายผม

993
00:58:01,561 --> 00:58:03,313
‎ตอนนี้เขาแยกตัวออกจากกลุ่มมุสลิม

994
00:58:03,396 --> 00:58:04,397
‎ผมไม่รู้เรื่องการแยกตัว

995
00:58:04,481 --> 00:58:07,233
‎ผมต้องรู้เรื่องก่อนถึงจะตอบได้

996
00:58:07,317 --> 00:58:10,737
‎นั่นคือหนึ่งในเหตุผลหลัก
‎ที่ผมไปวันนี้เพื่อค้นหาความจริง

997
00:58:10,820 --> 00:58:14,199
‎เพราะผมไม่เชื่อสิ่งที่สื่อเขียน

998
00:58:21,247 --> 00:58:22,248
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดบอกว่า

999
00:58:22,332 --> 00:58:23,166
‎(ชิคาโก)

1000
00:58:23,249 --> 00:58:26,044
‎"สำหรับผู้ศรัทธาของผม
‎และคนของผมทุกคนที่เชื่อในศาสนาอิสลาม

1001
00:58:26,920 --> 00:58:28,963
‎น้องชายผู้นี้ แคสเซียส เคลย์

1002
00:58:29,047 --> 00:58:32,425
‎ผู้ศรัทธาที่ผมไว้ใจที่สุด"

1003
00:58:32,509 --> 00:58:33,593
‎"และผมตั้งชื่อเขาว่า…

1004
00:58:34,677 --> 00:58:36,471
‎มูฮัมหมัด อาลี"

1005
00:58:39,933 --> 00:58:41,226
‎เขาถึงได้ชื่อนี้มา

1006
00:58:44,479 --> 00:58:48,650
‎แคสเซียส เคลย์มีชื่อมุสลิมว่ามูฮัมหมัด อาลี

1007
00:58:49,317 --> 00:58:52,195
‎คนส่วนใหญ่ต้องรอเป็นปีๆ

1008
00:58:53,154 --> 00:58:54,197
‎เขากลายเป็นฮีโร่

1009
00:58:54,280 --> 00:58:56,866
‎เขาปรากฏตัวบนเวทีพร้อมกับผู้ส่งสาร

1010
00:58:58,284 --> 00:58:59,869
‎ส่วนมัลคอล์ม

1011
00:59:01,579 --> 00:59:02,872
‎ก็แยกตัวออกไป

1012
00:59:08,586 --> 00:59:10,004
‎(มัลคอล์ม เอ็กซ์ผละจากมุสลิม)

1013
00:59:10,088 --> 00:59:12,549
‎ตอนนั้นมูฮัมหมัด อาลีอยู่ตรงกลาง

1014
00:59:12,632 --> 00:59:13,466
‎(เคลย์อยู่ต่อ)

1015
00:59:13,550 --> 00:59:16,261
‎ระหว่างคนสองคนที่มีอำนาจมาก

1016
00:59:16,344 --> 00:59:19,847
‎ผู้นำคนดำที่ทรงอิทธิพลสองคน
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดและมัลคอล์ม เอ็กซ์

1017
00:59:19,931 --> 00:59:21,808
‎ไม่ว่าเขาจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม

1018
00:59:21,891 --> 00:59:26,437
‎เมื่อถูกบังคับให้เลือก

1019
00:59:26,521 --> 00:59:29,941
‎สำหรับมัลคอล์ม
‎เขาไม่มีทางเลือกนอกจากเลือกตัวเอง

1020
00:59:30,525 --> 00:59:33,903
‎สำหรับแคสเซียส
‎เขาต้องเลือกบิดาผู้ทรงความศักดิ์สิทธิ์

1021
00:59:34,821 --> 00:59:36,948
‎มัลคอล์มเป็นบุคคลธรรมดา

1022
00:59:37,031 --> 00:59:39,325
‎เอไลจาห์เป็นสถาบัน

1023
00:59:39,909 --> 00:59:42,245
‎มีข่าวว่าทั้งสองฝ่ายแยกกันแล้ว
‎เรื่องนี้รบกวนใจคุณไหม

1024
00:59:42,328 --> 00:59:44,831
‎ไม่ สิ่งที่มัลคอล์ม เอ็กซ์ทำเป็นเรื่องของเขา
‎เขาตัดสินใจคนเดียว

1025
00:59:44,914 --> 00:59:45,748
‎(แคสเซียส อาลี เคลย์)

1026
00:59:45,832 --> 00:59:47,709
‎- ผู้นำของคุณคือเอไลจาห์ มูฮัมหมัดใช่ไหม
‎- ครับ

1027
00:59:47,792 --> 00:59:49,919
‎("แยกจากกันหรือตาย" เอไลจาห์ มูฮัมหมัด)

1028
00:59:50,003 --> 00:59:51,588
‎ผู้ส่งสารคือพ่อของเรา

1029
00:59:52,338 --> 00:59:54,966
‎พ่อที่เราไม่เคยมีและต้องการมาตลอด

1030
00:59:56,551 --> 00:59:58,720
‎เขาเป็นเหมือนเลือดในร่างกาย

1031
01:00:00,346 --> 01:00:02,724
‎ถ้าไม่มีคำสอนของผู้ส่งสาร ก็ไม่มีเมลชิเซเดค

1032
01:00:02,807 --> 01:00:05,685
‎ถ้าไม่มีคำสอนพวกนี้ ผมก็แค่ไอ้มืดข้างถนน

1033
01:00:05,768 --> 01:00:07,186
‎เข้าใจที่ผมพยายามจะบอกไหม

1034
01:00:09,105 --> 01:00:10,982
‎มันเป็นเรื่องราวที่ไม่สลับซับซ้อน

1035
01:00:11,065 --> 01:00:13,318
‎พ่อของฉันอยู่ตรงกลาง

1036
01:00:13,401 --> 01:00:17,697
‎เขาต้องเลือกในขณะที่ยังอายุน้อย

1037
01:00:17,780 --> 01:00:21,159
‎และใช่ อาจมีเรื่องของความอยู่รอดมาเกี่ยว

1038
01:00:21,909 --> 01:00:23,995
‎แคสเซียส เคลย์ไม่ใช่ชื่อคุณแล้วใช่ไหม

1039
01:00:24,078 --> 01:00:25,830
‎ถูกต้องครับ ผมชื่อมูฮัมหมัด อาลี

1040
01:00:25,913 --> 01:00:29,459
‎มูฮัมหมัดแปลว่า "ควรค่าแก่การสรรเสริญ"
‎และอาลีแปลว่า "สูงส่งที่สุด"

1041
01:00:29,542 --> 01:00:30,918
‎ตอนที่มัลคอล์มได้ยินเรื่องนี้

1042
01:00:31,002 --> 01:00:34,631
‎มัลคอล์มระเบิดในรถและพูดว่า "นี่คือการเมือง"

1043
01:00:34,714 --> 01:00:36,215
‎มีคนพิเศษตั้งชื่อให้คุณรึเปล่า

1044
01:00:36,299 --> 01:00:39,677
‎ครับ ท่านเป็นผู้นำและครูของผม
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้ทรงเกียรติสูงสุด

1045
01:00:39,761 --> 01:00:45,141
‎เขารู้ว่าในการต่อสู้เพื่อเอาชนะใจมูฮัมหมัด อาลี

1046
01:00:46,559 --> 01:00:47,685
‎เขาแพ้การต่อสู้

1047
01:00:47,769 --> 01:00:49,312
‎(ผู้นำมุสลิมตั้งชื่อให้เคลย์ "มูฮัมหมัด อาลี")

1048
01:00:49,395 --> 01:00:50,938
‎มูฮัมหมัด ผมชื่อมูฮัมหมัด

1049
01:00:51,022 --> 01:00:53,608
‎พวกคุณเรียกผมว่าแคสเซียสอยู่นั่น
‎ผมเบื่อที่จะพูดแล้ว

1050
01:00:53,691 --> 01:00:57,403
‎พวกคุณฉลาดออก
‎ผมชื่อมูฮัมหมัด อาลี ไม่ใช่แคสเซียส

1051
01:00:57,487 --> 01:01:01,991
‎อาลีไม่ยอมให้อเมริกาเป็นผู้กำหนดเขา

1052
01:01:02,075 --> 01:01:04,285
‎และเขาไม่ยอมให้อเมริกาตั้งชื่อเขาหรอก

1053
01:01:04,369 --> 01:01:07,747
‎มูฮัมหมัด อาลี
‎รู้จักกันในชื่อแกสเซียส แคสเซียส

1054
01:01:07,830 --> 01:01:09,499
‎เขาเพิ่งเดินทางมาถึงเมือง…

1055
01:01:09,582 --> 01:01:12,710
‎งานโฆษณาทั้งหมด งานพรีเซนเตอร์ทุกอย่าง

1056
01:01:12,794 --> 01:01:15,463
‎ฮอลลีวูด ทุกประตูเปิดทางรอเขาแล้ว

1057
01:01:15,546 --> 01:01:19,217
‎พอเขาเปลี่ยนชื่อประตูทุกบานปิดลง

1058
01:01:19,300 --> 01:01:20,551
‎(แคสเซียส เคลย์)

1059
01:01:20,635 --> 01:01:24,806
‎ถ้าเป็นในศตวรรษที่ 21 คงต้องใช้
‎ความกล้าอย่างมาก แต่เป็นเรื่องที่คิดไม่ถึงเลย

1060
01:01:24,889 --> 01:01:26,724
‎เขาต้องบ้าไปแล้ว

1061
01:01:26,808 --> 01:01:28,476
‎(ฉันคือมูฮัมหมัด อาลี)

1062
01:01:28,559 --> 01:01:30,937
‎มันเป็นคำประกาศขั้นสูงสุด

1063
01:01:31,521 --> 01:01:32,689
‎คุณเคลย์ ตอนที่คุณ…

1064
01:01:32,772 --> 01:01:34,190
‎มูฮัมหมัด อาลีครับ

1065
01:01:34,273 --> 01:01:36,067
‎- คุณเคลย์…
‎- มูฮัมหมัด อาลีครับ

1066
01:01:36,150 --> 01:01:38,569
‎- คุณมูฮัมหมัด อาลี ชื่อไหนก็ได้
‎- ครับ

1067
01:01:38,653 --> 01:01:40,238
‎- แค่มูฮัมหมัด อาลีครับ
‎- ตอนคุณปรากฏ…

1068
01:01:40,321 --> 01:01:42,281
‎แล้วจู่ๆ ผู้คนก็พูดกันว่า

1069
01:01:42,365 --> 01:01:45,368
‎"เขาคิดว่าเขาเป็นใคร นิโกรปากเก่ง"

1070
01:01:46,744 --> 01:01:49,330
‎"นิโกรปากเก่ง เขาคิดว่าตัวเองเป็นใคร "

1071
01:01:49,414 --> 01:01:51,874
‎"ไปใช้ชื่ออื่น ศาสนาอื่น"

1072
01:01:52,917 --> 01:01:55,336
‎การเรียกผมว่าแคสเซียส เคลย์
‎ถือว่าดูถูกผม เพราะผมไม่ใช่คนขาว

1073
01:01:55,420 --> 01:01:57,046
‎ผมมูฮัมหมัด อาลี ผมเป็นคนดำ

1074
01:01:57,130 --> 01:01:59,382
‎มันคือชื่อในประวัติศาสตร์ของบรรพบุรุษของเรา

1075
01:01:59,465 --> 01:02:02,760
‎ตอนนี้ถือเป็นเกียรติ เมื่อผมได้รู้รากเหง้า

1076
01:02:02,844 --> 01:02:04,178
‎ให้คนเรียกผมด้วยชื่อผมเอง

1077
01:02:04,262 --> 01:02:06,639
‎จะเป็นยังไงถ้าคนรัสเซียชื่อจอร์จ วอชิงตัน

1078
01:02:07,515 --> 01:02:10,560
‎- พูดอีกที ใครยิ่งใหญ่
‎- มูฮัมหมัด อาลี

1079
01:02:11,436 --> 01:02:14,272
‎- อีกครั้ง ใครนะ
‎- มูฮัมหมัด อาลี

1080
01:02:18,192 --> 01:02:19,944
‎มีมุสลิมอยู่ทั่วโลก

1081
01:02:20,027 --> 01:02:23,698
‎ที่อาจไม่เคยติดตามดูการชกมวย

1082
01:02:23,781 --> 01:02:27,869
‎ตอนนี้ได้ยินชื่อนี้ที่แพร่กระจายผ่านสำนักข่าว

1083
01:02:27,952 --> 01:02:29,036
‎มูฮัมหมัด อาลี

1084
01:02:29,120 --> 01:02:30,371
‎(สหภาพนักมวยอาหรับขอต้อนรับมูฮัมหมัด อาลี)

1085
01:02:35,168 --> 01:02:38,629
‎ปี 1964 มูฮัมหมัดและมัลคอล์ม

1086
01:02:38,713 --> 01:02:41,215
‎เดินทางไปแอฟริกาและตะวันออกกลาง

1087
01:02:41,841 --> 01:02:43,384
‎แต่ไม่ใช่ด้วยกัน

1088
01:02:44,051 --> 01:02:46,095
‎พวกเขาทั้งคู่ต่างรู้

1089
01:02:46,179 --> 01:02:50,266
‎เรื่องการเปลี่ยนแปลงหลายอย่าง
‎ที่กำลังก่อตัวเพิ่มขึ้นทั่วแอฟริกา

1090
01:02:50,975 --> 01:02:54,937
‎มูฮัมหมัด อาลีได้พบกับฝูงชนที่รักเขา

1091
01:02:55,646 --> 01:02:58,149
‎เขาเหมือนมีมนต์สะกดใจคนในหลายๆ ด้าน

1092
01:02:58,232 --> 01:03:02,528
‎เสน่ห์ที่เขามีเหนือคนทั่วไป

1093
01:03:06,657 --> 01:03:09,952
‎ส่วนมัลคอล์มเดินทางคนเดียว

1094
01:03:11,537 --> 01:03:13,706
‎เข้าพบผู้นำระดับโลก

1095
01:03:13,790 --> 01:03:17,543
‎เขาพยายามนำสารของ
‎ชาวแอฟริกันอเมริกัน 22 ล้านคน

1096
01:03:17,627 --> 01:03:19,086
‎ไปสู่เวทีโลก…

1097
01:03:19,670 --> 01:03:21,881
‎- ขอสันติสุขจงมีแด่ท่าน
‎- ขอสันติสุขจงมีแด่ท่าน

1098
01:03:21,964 --> 01:03:24,884
‎และแจ้งข้อหาสหรัฐ

1099
01:03:24,967 --> 01:03:27,136
‎เรื่องการละเมิดสิทธิมนุษยชน

1100
01:03:27,220 --> 01:03:30,306
‎ปัญหาของเราไม่ใช่ปัญหาของอเมริกัน
‎แต่เป็นปัญหาของมนุษย์

1101
01:03:30,389 --> 01:03:33,518
‎ไม่ใช่ปัญหาของนิโกร
‎แต่เป็นปัญหาของมนุษยชาติ

1102
01:03:34,519 --> 01:03:37,563
‎เขาเป็นเหมือนตัวแทนมวลชน เป็นสส.

1103
01:03:38,272 --> 01:03:40,191
‎เป็นวุฒิสมาชิกของประเทศแบล็กอเมริกา

1104
01:03:40,274 --> 01:03:43,069
‎ถ้าไม่ใช่ประธานาธิบดีของประเทศแบล็กอเมริกา

1105
01:03:45,446 --> 01:03:46,906
‎"ชาวมุสลิมจากอเมริกาทุกแห่ง

1106
01:03:46,989 --> 01:03:51,369
‎ตื่นเต้น มีความสนใจใคร่รู้"

1107
01:03:51,452 --> 01:03:52,829
‎(อัตชีวประวัติของมัลคอล์ม เอ็กซ์)

1108
01:03:52,912 --> 01:03:55,915
‎"อีกครั้งที่ฉันมองคนอย่างแคสเซียส เคลย์ผิดไป"

1109
01:04:00,878 --> 01:04:03,297
‎"หนังสือพิมพ์ท้องถิ่นได้ตีพิมพ์รูปถ่าย

1110
01:04:03,381 --> 01:04:06,884
‎ของแคสเซียสกับฉันด้วยกัน
‎ที่องค์การสหประชาชาติ"

1111
01:04:10,012 --> 01:04:13,516
‎"ในตอนนั้นเขารับรู้ได้ถึงจินตนาการ

1112
01:04:13,599 --> 01:04:17,728
‎และการสนับสนุนของคนผิวสีทั้งโลก"

1113
01:04:20,982 --> 01:04:22,483
‎(ยินดีต้อนรับแคสเซียส เคลย์
‎ชายผู้งามสง่า)

1114
01:04:24,777 --> 01:04:27,029
‎(ขอต้อนรับแคสเซียส เคลย์ ราชาแห่งโลก)

1115
01:04:44,255 --> 01:04:46,340
‎อาลี! อาลี!

1116
01:04:46,424 --> 01:04:48,968
‎อาลี! อาลี!

1117
01:04:49,051 --> 01:04:50,761
‎อาลี! อาลี!

1118
01:04:54,515 --> 01:04:58,102
‎พ่อผมพูดถึงการไถ่บาปของแอฟริกาเสมอ

1119
01:04:59,770 --> 01:05:04,400
‎และ "เพลงแห่งการไถ่บาป"
‎เป็นการแสดงความเคารพต่อมาร์คัส การ์วีย์

1120
01:05:04,984 --> 01:05:08,821
‎และคำแถลงของมาร์คัส การ์วีย์ในปี 1937

1121
01:05:08,905 --> 01:05:11,365
‎ว่าเราต้องปลดปล่อยจิตใจ
‎จากการเป็นทาสทางจิต

1122
01:05:11,449 --> 01:05:14,994
‎เพราะในขณะที่คนอื่น
‎อาจช่วยเราปลดปล่อยร่างกาย

1123
01:05:15,077 --> 01:05:17,246
‎ไม่มีใครนอกจากเราเอง
‎ที่จะปลดปล่อยจิตใจเราได้

1124
01:05:22,209 --> 01:05:23,502
‎อีโบนี่

1125
01:05:27,131 --> 01:05:30,885
‎ผมคิดว่ามัลคอล์ม เริ่มเห็นตัวเองแล้ว

1126
01:05:31,385 --> 01:05:33,179
‎ระหว่างที่รับหน้าที่นั้น

1127
01:05:40,645 --> 01:05:41,771
‎(โพสต์
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์)

1128
01:05:50,112 --> 01:05:52,448
‎เพราะการกำเนิดใหม่ทางวิญญาณ

1129
01:05:52,531 --> 01:05:54,033
‎ซึ่งผมมีโชคที่ได้เข้าพิธีนี้

1130
01:05:54,116 --> 01:05:57,328
‎จากการไปแสวงบุญที่นครศักดิ์สิทธิ์แห่งเมกกะ

1131
01:05:57,912 --> 01:06:02,083
‎ผมไม่เชื่อในการกล่าวหาเผ่าพันธุ์ใดๆ อีกต่อไป

1132
01:06:02,708 --> 01:06:05,211
‎(มัลคอล์ม เอ็กซ์
‎อดีตมุสลิมผิวดำ)

1133
01:06:12,593 --> 01:06:14,971
‎วันที่ 17 พฤษภาคม 1964

1134
01:06:16,389 --> 01:06:17,390
‎อักกรา ประเทศกานา

1135
01:06:18,391 --> 01:06:20,101
‎นอกโรงแรมแอมบาสซาเดอร์…

1136
01:06:22,228 --> 01:06:27,108
‎มัลคอล์มอยู่กับเพื่อนชาวอเมริกัน
‎ที่มาทำงานต่างประเทศ

1137
01:06:27,191 --> 01:06:30,361
‎มายา แอนเจลู และคนอื่นๆ

1138
01:06:30,444 --> 01:06:33,531
‎มัลคอล์มกำลังจะนั่งรถไปที่สนามบิน

1139
01:06:33,614 --> 01:06:35,366
‎และนอกโรงแรมนั้น

1140
01:06:35,449 --> 01:06:37,618
‎มูฮัมหมัด อาลีปรากฏตัว

1141
01:06:38,619 --> 01:06:39,996
‎(ขอต้อนรับสู่กานา
‎มูฮัมหมัด อาลี หรือแคสเซียส เคลย์)

1142
01:06:40,079 --> 01:06:42,540
‎ต้องทำความเข้าใจก่อนว่ามัลคอล์ม

1143
01:06:42,623 --> 01:06:46,085
‎เขาไปอียิปต์และซาอุดีอาระเบีย

1144
01:06:46,168 --> 01:06:47,795
‎และในบันทึกของเขา

1145
01:06:49,088 --> 01:06:52,091
‎เขาเขียนเรื่องอาลี
‎ในฐานะน้องชายและเพื่อนของเขา

1146
01:06:52,174 --> 01:06:54,885
‎ดังนั้นในช่วงเวลานั้นที่อักกรา ประเทศกานา

1147
01:06:54,969 --> 01:06:57,763
‎ตอนที่เขาได้เจอแชมป์โดยไม่คาดฝัน

1148
01:06:57,847 --> 01:07:00,433
‎เขาคิดว่าพวกเขาจะกอดกันอย่างพี่น้อง

1149
01:07:02,810 --> 01:07:06,147
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์
‎พูดว่า "มูฮัมหมัด มูฮัมหมัด" ไม่หยุด

1150
01:07:08,107 --> 01:07:10,818
‎ในที่สุดมูฮัมหมัด อาลีก็หันไปทางเขาแล้วพูดว่า

1151
01:07:10,901 --> 01:07:14,113
‎"ฟังนะ นายหักหลังเอไลจาห์ มูฮัมหมัด"

1152
01:07:14,196 --> 01:07:16,240
‎"นายคิดผิดแล้วพี่ชาย นายคิดผิด "

1153
01:07:16,323 --> 01:07:17,742
‎แล้วก็หันหลังเดินจากไป

1154
01:07:19,243 --> 01:07:21,871
‎ตอนนั้นเขาดูแคลนมัลคอล์ม

1155
01:07:23,205 --> 01:07:27,418
‎ความสัมพันธ์ของพวกเขาแทบไม่เหลือเยื่อใย

1156
01:07:27,501 --> 01:07:31,005
‎มายา แอนเจลูเขียนบรรยายไว้
‎ถึงตอนที่มัลคอล์มขึ้นรถ

1157
01:07:31,088 --> 01:07:33,340
‎เขาทรุดตัวลงในที่นั่งผู้โดยสาร

1158
01:07:34,091 --> 01:07:36,594
‎เขาบอกว่า "ผมสูญเสียอะไรไปมากมาย"

1159
01:07:38,512 --> 01:07:40,473
‎เขาสูญเสียเอไลจาห์ มูฮัมหมัด

1160
01:07:40,556 --> 01:07:43,100
‎ผู้มีบทบาทเสมือนพ่อในชีวิตของเขา

1161
01:07:43,184 --> 01:07:45,478
‎และตอนนี้เขาเสียมูฮัมหมัด อาลีไป

1162
01:07:46,228 --> 01:07:48,981
‎ถ้านั่นคือความเป็นพี่น้องร่วมสาบานที่เราพูดถึง

1163
01:07:49,065 --> 01:07:52,610
‎ตอนนี้มันมาถึงจุดจบแล้ว

1164
01:07:54,570 --> 01:07:55,488
‎(แชมป์ล้อเลียนอดีตกลุ่มมุสลิมในกานา)

1165
01:07:55,571 --> 01:07:56,906
‎ตอนนี้คุณมีแผนอะไร

1166
01:07:57,531 --> 01:07:59,784
‎ผมจะกลับไปอเมริกา

1167
01:08:01,118 --> 01:08:02,703
‎ไปหาครอบครัวผมก่อน

1168
01:08:02,787 --> 01:08:04,663
‎- ครับ
‎- ดูว่าเกิดอะไรขึ้นบ้าง

1169
01:08:07,124 --> 01:08:10,961
‎ตอนพ่อกลับมาจากแอฟริกาที่สนามบินเจเอฟเค

1170
01:08:11,545 --> 01:08:14,381
‎แม่ฉันส่งฉันให้พ่อ

1171
01:08:14,465 --> 01:08:16,050
‎แล้วพ่อก็ยิ้ม

1172
01:08:16,926 --> 01:08:18,636
‎ฉันไม่รู้ว่านั่นเป็นความทรงจำที่ดี

1173
01:08:18,719 --> 01:08:22,555
‎หรือเพราะฉันเห็นรูปนี้มาหลายครั้ง

1174
01:08:23,515 --> 01:08:26,060
‎แต่ฉันรู้สึกเหมือนฉันเห็นพ่อมองฉัน

1175
01:08:26,143 --> 01:08:27,853
‎เหมือนพ่อรอให้เกิดอะไรขึ้น

1176
01:08:27,937 --> 01:08:30,689
‎และนี่คือมัสยิดมุสลิมสีทอง

1177
01:08:30,773 --> 01:08:34,401
‎ที่สภาอิสลามแห่งอียิปต์มอบให้ผม

1178
01:08:34,484 --> 01:08:36,362
‎(มิถุนายน 1964)

1179
01:08:39,240 --> 01:08:40,950
‎เป็นทองแท้เลย

1180
01:08:41,617 --> 01:08:43,202
‎ทองแท้ทั้งหมด

1181
01:08:44,870 --> 01:08:46,205
‎ทองแท้

1182
01:08:46,788 --> 01:08:47,915
‎ทองแท้ ครับ…

1183
01:08:47,997 --> 01:08:50,542
‎นี่เป็นของขวัญให้ผู้นำ
‎และครูของเราที่ปลุกพวกเราทุกคน

1184
01:08:50,626 --> 01:08:53,462
‎เพราะเราอยู่ในสภาพย่ำแย่
‎ก่อนที่จะได้ฟังคำสอนของเขา

1185
01:08:53,546 --> 01:08:54,630
‎ใช่แล้วครับ

1186
01:08:56,549 --> 01:08:59,635
‎ไชโย ใช่แล้ว

1187
01:08:59,718 --> 01:09:01,053
‎คุณกับมัลคอล์ม เอ็กซ์

1188
01:09:01,679 --> 01:09:05,099
‎คนที่ช่วยนำคุณเข้าสู่องค์กรมุสลิมผิวดำ

1189
01:09:05,182 --> 01:09:06,433
‎คุณสองคนแยกทางกันแล้วรึยัง

1190
01:09:07,017 --> 01:09:09,353
‎เมื่อเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎ผู้ทรงเกียรติ ตัดเยื่อใยกับใคร

1191
01:09:09,435 --> 01:09:12,314
‎เขาตัดเยื่อใยนั้น
‎ของผู้ศรัทธาทุกคนออกโดยอัตโนมัติ

1192
01:09:12,398 --> 01:09:15,943
‎หนังสือพิมพ์ฉันมีข่าวว่าคุณกลับมาจากแอฟริกา

1193
01:09:16,026 --> 01:09:19,529
‎คุณปฏิเสธที่จะพักที่โรงแรมเทเรซ่า
‎ซึ่งเป็นสำนักงานใหญ่เดิมของคุณ

1194
01:09:19,613 --> 01:09:23,283
‎ผู้นำของผมบอกผม…
‎ไม่ใช่ผู้นำผม แต่เป็นเจ้าหน้าที่หลายคน

1195
01:09:23,367 --> 01:09:26,287
‎บอกว่าคงไม่ดีถ้าอยู่ในโรงแรมเดียวกับที่เขาอยู่

1196
01:09:26,370 --> 01:09:27,580
‎และผมทำตามที่พวกเขาบอก

1197
01:09:30,749 --> 01:09:33,252
‎ตอนที่แคสเซียส เคลย์อยู่ที่อักกรา

1198
01:09:33,335 --> 01:09:38,048
‎มีข่าวว่าเขาพูดจาไม่ค่อยเป็นมิตร

1199
01:09:39,049 --> 01:09:40,301
‎คุณมีอะไรจะเสริมไหมครับ

1200
01:09:40,384 --> 01:09:42,261
‎ผมไม่รู้อะไรเกี่ยวกับที่เขาพูดเลย

1201
01:09:42,344 --> 01:09:46,807
‎ผมมักไม่ปักใจเชื่อสิ่งที่ผมอ่านในหนังสือพิมพ์

1202
01:09:46,890 --> 01:09:50,144
‎ว่าคนดำพูดแบบนั้นกับคนดำอีกคน

1203
01:09:50,227 --> 01:09:51,060
‎เขาน่ะ…

1204
01:09:51,145 --> 01:09:55,441
‎และถ้าผมมีอะไรจะพูด
‎เกี่ยวกับแคสเซียส ผมจะพูดกับเขาเอง

1205
01:09:55,524 --> 01:09:57,276
‎ผมไม่ได้พูดถึงมัลคอล์ม เอ็กซ์ด้วยซ้ำ

1206
01:09:57,359 --> 01:09:59,195
‎เขาไม่ได้อยู่ในความคิดเรา เขาแค่…

1207
01:09:59,278 --> 01:10:01,739
‎เราไม่ห่วงเรื่องมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎มีเรื่องอื่นให้ทำอีกเยอะ

1208
01:10:02,573 --> 01:10:07,077
‎และเขาก็เป็นแค่คนคนหนึ่งที่ออกนอกลู่นอกทาง

1209
01:10:09,288 --> 01:10:11,457
‎คุณยังคิดว่าเขาเป็นเพื่อนอยู่ไหม

1210
01:10:11,540 --> 01:10:14,293
‎ครับ ผมคิดว่าคนของเราทุกคนเป็นเพื่อนผม

1211
01:10:14,376 --> 01:10:17,004
‎และตามปกติแล้วคนที่ทำตัวไม่เป็นมิตร

1212
01:10:17,087 --> 01:10:20,466
‎แค่สะท้อนพิษร้ายที่อีกคนมอบให้

1213
01:10:23,552 --> 01:10:26,847
‎ผมสงสัยว่าคุณยังเชื่ออยู่ไหม
‎เหมือนที่ผมคิดว่าคุณเชื่อ

1214
01:10:26,931 --> 01:10:29,600
‎ตอนที่คุณเป็นพันธมิตรกับกลุ่มมุสลิมผิวดำ

1215
01:10:29,683 --> 01:10:33,854
‎เรื่องการแบ่งแยกดินแดนในอเมริกาเหนือ

1216
01:10:33,938 --> 01:10:37,524
‎ผมไม่เชื่อเรื่องการแบ่งแยก
‎หรือการเหยียดผิวใดๆ

1217
01:10:37,608 --> 01:10:39,443
‎- คุณยังเป็นมุสลิมอยู่ไหม
‎- โอ้ เป็นครับ

1218
01:10:39,526 --> 01:10:41,946
‎ผมเป็นมุสลิม ผมเชื่อในศาสนาอิสลาม

1219
01:10:42,029 --> 01:10:43,948
‎ซึ่งเชื่อในความเป็นพี่น้อง

1220
01:10:44,031 --> 01:10:45,908
‎ความเป็นพี่น้องอย่างสมบูรณ์ของทุกคน

1221
01:10:45,991 --> 01:10:47,910
‎(มัลคอล์ม เอ็กซ์เรียกเอไลจาห์ว่า "ลวงโลก"

1222
01:10:47,993 --> 01:10:52,623
‎มัลคอล์มรู้สึกว่าตอนนี้
‎เขาเป็นคนใหญ่คนโตต่อหน้าสาธารณชน

1223
01:10:52,706 --> 01:10:55,292
‎ซึ่งดูจะเป็นความปรารถนาของเขามาโดยตลอด

1224
01:10:55,376 --> 01:10:57,878
‎เขาอยากให้คนเห็นเขาและฟังเขา

1225
01:10:57,962 --> 01:11:01,298
‎เขาอยากเชิดชูตัวเองเหนือครู

1226
01:11:04,343 --> 01:11:05,552
‎(แคสเซียสตัดขาดมัลคอล์ม
‎เรียกเขาว่า "ปากว่าตาขยิบ")

1227
01:11:05,636 --> 01:11:08,889
‎เมื่อมัลคอล์มถูกตราหน้าว่าปากว่าตาขยิบ

1228
01:11:11,350 --> 01:11:12,643
‎นั่นทำให้เขาเป็นเป้าทันที

1229
01:11:13,143 --> 01:11:14,395
‎(มัลคอล์ม ปากว่าตาขยิบตัวพ่อ)

1230
01:11:14,478 --> 01:11:16,981
‎สิ่งที่คนตีความคำว่า "ปากว่าตาขยิบ"

1231
01:11:17,064 --> 01:11:21,652
‎หรือทำให้พวกเขาคิดว่า
‎มีสิทธิ์ที่จะทำการใดการหนึ่ง

1232
01:11:21,735 --> 01:11:24,822
‎ทำให้มัลคอล์มตกเป็นเป้านิ่ง

1233
01:11:27,324 --> 01:11:30,828
‎เรามองว่าหนึ่งในสิ่งที่แย่ที่สุดที่คุณจะเป็นได้

1234
01:11:30,911 --> 01:11:32,329
‎คือ "ปากว่าตาขยิบ"

1235
01:11:32,413 --> 01:11:34,915
‎ฟังนะ เราไม่ไปยุ่งกับคนปากว่าตาขยิบ

1236
01:11:34,999 --> 01:11:37,584
‎เราปล่อยให้อัลลอฮ์ทรงจัดการพวกนี้เอง

1237
01:11:38,085 --> 01:11:39,420
‎ทำไมพวกเขาถึงขู่เอาชีวิตคุณ

1238
01:11:39,503 --> 01:11:43,132
‎หลักๆ ก็เพราะพวกเขากลัว

1239
01:11:43,215 --> 01:11:46,593
‎ว่าผมจะบอกเหตุผลที่แท้จริงที่…

1240
01:11:46,677 --> 01:11:48,262
‎ที่ผมออกจากกลุ่มมุสลิมผิวดำ

1241
01:11:48,345 --> 01:11:50,431
‎ซึ่งผมไม่เคยบอก ผมเก็บไว้คนเดียว

1242
01:11:50,514 --> 01:11:53,559
‎แต่เหตุผลที่แท้จริงคือเอไลจาห์ มูฮัมหมัด

1243
01:11:53,642 --> 01:11:54,935
‎หัวหน้าองค์กร

1244
01:11:55,019 --> 01:11:59,148
‎เป็นพ่อของเด็กแปดคน
‎ที่เกิดจากเด็กสาววัยรุ่นหกคน

1245
01:11:59,231 --> 01:12:01,650
‎เด็กสาววัยรุ่นหกคน

1246
01:12:01,734 --> 01:12:04,320
‎ซึ่งเป็นเลขาส่วนตัวของเขา

1247
01:12:06,363 --> 01:12:09,033
‎ไม่ควรพูดถึงเขาแบบนั้นเลย
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดเนี่ยนะ

1248
01:12:10,534 --> 01:12:12,244
‎สอนทุกอย่างที่คุณรู้

1249
01:12:12,745 --> 01:12:14,121
‎คิดจะหักหลังผู้ชายคนนั้น

1250
01:12:14,621 --> 01:12:15,706
‎โง่จริงๆ

1251
01:12:18,625 --> 01:12:20,294
‎(ความตาย)

1252
01:12:20,377 --> 01:12:21,837
‎เขาทำพลาดแล้ว

1253
01:12:23,464 --> 01:12:26,884
‎ภารกิจของคุณกับชีวิตส่วนตัวของคุณแยกกัน

1254
01:12:29,428 --> 01:12:30,888
‎ถ้าผมมีของมาให้คุณ

1255
01:12:31,805 --> 01:12:34,933
‎และภารกิจของผมคือข้ามถนนเพื่อเอาของให้คุณ

1256
01:12:35,017 --> 01:12:36,060
‎นั่นเป็นภารกิจผม

1257
01:12:36,560 --> 01:12:38,687
‎ถ้าคุณเห็นผมอยู่ฝั่งตรงข้ามกับเด็กสาว

1258
01:12:38,771 --> 01:12:40,105
‎หรือดื่มไวน์อยู่

1259
01:12:40,939 --> 01:12:42,358
‎นั่นไม่ใช่กงการอะไรของคุณ

1260
01:12:43,442 --> 01:12:44,943
‎เพราะผมทำภารกิจสำเร็จ

1261
01:12:45,778 --> 01:12:50,324
‎หน้าที่ของผู้ส่งสารไม่ใช่มาถกปัญหา
‎หรืออธิบายชีวิตส่วนตัวของเขา

1262
01:12:50,866 --> 01:12:52,910
‎หน้าที่ของเขาคือส่งสาร

1263
01:12:52,993 --> 01:12:55,579
‎คุณเป็นใครถึงได้ตั้งคำถามกับผู้ส่งสาร

1264
01:12:55,662 --> 01:12:58,624
‎ใครเอาคุณออกจากถังขยะมาล้างตัว

1265
01:12:58,707 --> 01:13:00,376
‎และให้ที่ยืนคุณต่อหน้าโลก

1266
01:13:00,459 --> 01:13:03,295
‎ในฐานะโฆษกอันดับหนึ่งของคนดำ

1267
01:13:03,379 --> 01:13:05,047
‎คุณจะมาตั้งคำถามกับเขาแบบนี้เหรอ

1268
01:13:07,383 --> 01:13:08,217
‎ไม่ๆ

1269
01:13:12,096 --> 01:13:13,305
‎ตอนที่มัลคอล์มทำแบบนั้น

1270
01:13:13,972 --> 01:13:17,643
‎พูดถึงเอไลจาห์
‎พูดเรื่องแย่ๆ เกี่ยวกับวิถีชีวิตของเขา

1271
01:13:17,726 --> 01:13:19,353
‎กับผู้หญิงอะไรแบบนั้น

1272
01:13:19,436 --> 01:13:21,563
‎ทุกคนที่รักเอไลจาห์หันมาเป็นศัตรูกับเขา

1273
01:13:23,232 --> 01:13:24,525
‎เขาไม่ควรพูดแบบนั้น

1274
01:13:25,192 --> 01:13:27,986
‎มีคนรักเอไลจาห์มากมาย
‎พวกเขายอมฆ่าคนเพื่อเอไลจาห์

1275
01:13:28,070 --> 01:13:28,946
‎พวกเขายอมทำ

1276
01:13:30,406 --> 01:13:33,242
‎วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 1965

1277
01:13:33,742 --> 01:13:37,162
‎บ้านของมัลคอล์ม
‎ในอีสต์เอล์มเฮิสต์ถูกวางระเบิดเพลิง

1278
01:13:37,746 --> 01:13:40,958
‎บ้านของเขาในควีนส์ถูกไฟไหม้เสียหายหนัก

1279
01:13:41,041 --> 01:13:43,710
‎ไฟไหม้ที่เกิดจากระเบิดขวด

1280
01:13:44,586 --> 01:13:47,881
‎ส่วนแม่ของฉัน
‎มีคนโยนระเบิดเข้าไปในห้องเด็ก

1281
01:13:47,965 --> 01:13:50,968
‎ที่ลูกๆ ของแม่นอนหลับ

1282
01:13:52,302 --> 01:13:54,763
‎คงเป็นเหตุการณ์ที่น่ากลัวมาก

1283
01:13:55,347 --> 01:13:56,557
‎บ้านผมโดนระเบิด

1284
01:13:56,640 --> 01:13:59,226
‎มันถูกระเบิดโดยขบวนการมุสลิมผิวดำ

1285
01:13:59,309 --> 01:14:01,687
‎ตามคำสั่งของเอไลจาห์ มูฮัมหมัด

1286
01:14:02,438 --> 01:14:04,815
‎พวกเขาวางแผนลงมือจากด้านหน้าและด้านหลัง

1287
01:14:04,898 --> 01:14:06,316
‎ผมจะได้ออกไปไม่ได้

1288
01:14:06,900 --> 01:14:08,527
‎ตอนนั้นผมทำงานกะดึก

1289
01:14:08,610 --> 01:14:11,697
‎ในโรงงานผลิตรถยนต์แห่งหนึ่งในดีทรอยต์

1290
01:14:11,780 --> 01:14:15,159
‎ตามกำหนดแล้วเขาต้องมาพูดที่ดีทรอยต์

1291
01:14:16,410 --> 01:14:18,203
‎ตอนที่ผมรู้ข่าวตอนเช้า

1292
01:14:18,287 --> 01:14:20,414
‎ว่าบ้านเขาในอีสต์เอล์มเฮิร์สต์
‎ถูกวางระเบิดเพลิง

1293
01:14:20,497 --> 01:14:22,541
‎ผมนึกว่าเขามาไม่ได้

1294
01:14:22,624 --> 01:14:23,917
‎ผมคิดผิด

1295
01:14:25,294 --> 01:14:27,588
‎ตอนสามทุ่มมัลคอล์มอยู่บนเครื่องบิน

1296
01:14:27,671 --> 01:14:30,215
‎เขามาที่ดีทรอยต์เพื่อพูดที่หอประชุม

1297
01:14:31,216 --> 01:14:34,178
‎เพื่อนคนหนึ่งของผมไปที่นั่น
‎เพื่อนเล่าว่าได้กลิ่นควันจากตัวเขา

1298
01:14:34,261 --> 01:14:37,473
‎เขาเอาชีวิตรอดมาได้จากระเบิดเพลิงที่บ้านเขา

1299
01:14:41,435 --> 01:14:45,022
‎(วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 1965)

1300
01:14:48,358 --> 01:14:49,776
‎(ห้องบอลรูมออดูบอน)

1301
01:14:49,860 --> 01:14:54,865
‎มีคนอยู่ประมาณ 400 คนในห้องบอลรูม

1302
01:14:54,948 --> 01:14:56,408
‎เป็นการรวมตัวกัน

1303
01:14:56,492 --> 01:15:03,290
‎ขององค์กรที่รู้จักกันในชื่อ
‎องค์กรเอกภาพแอฟโฟรอเมริกัน

1304
01:15:04,625 --> 01:15:06,877
‎มีมัลคอล์ม เอ็กซ์เป็นผู้นำ

1305
01:15:08,962 --> 01:15:11,632
‎ห้องบอลรูมออดูบอนเป็นห้องบอลรูมที่ใหญ่มาก

1306
01:15:12,758 --> 01:15:15,177
‎แต่มีพื้นที่ล็อบบี้เล็กมาก

1307
01:15:16,887 --> 01:15:20,265
‎ผมนั่งอยู่ที่ล็อบบี้หันหน้าไปทางประตู

1308
01:15:22,893 --> 01:15:27,564
‎ผมเพิ่งมาถึงที่นั่นได้สิบหรืออย่างมาก 15 นาที

1309
01:15:27,648 --> 01:15:29,733
‎ผมได้ยินพี่มัลคอล์มพูดว่า ขอสันติสุขจงมีแด่ท่าน

1310
01:15:29,816 --> 01:15:31,652
‎เสียงถัดไปที่ผมได้ยินเป็นเสียงปืน

1311
01:15:32,319 --> 01:15:33,320
‎ขอสันติสุขจงมีแด่ท่าน

1312
01:15:38,659 --> 01:15:41,036
‎ฉันเห็นผู้คนคลานอยู่บนพื้น

1313
01:15:41,703 --> 01:15:43,664
‎ฉันก็เลยลงไปคลานด้วย

1314
01:15:45,874 --> 01:15:47,042
‎แล้วลูกๆ ฉันก็ร้องไห้…

1315
01:15:47,125 --> 01:15:48,252
‎(เบ็ตตี้ ชาบาซซ์
‎ภรรยามัลคอล์ม เอ็กซ์)

1316
01:15:48,335 --> 01:15:50,546
‎เกิดอะไรขึ้น พวกเขาจะยิงเราไหม

1317
01:15:51,838 --> 01:15:53,507
‎ฉันรู้ว่าสามีฉันถูกยิง

1318
01:15:55,884 --> 01:15:57,135
‎ผมวิ่งไปข้างหน้า

1319
01:15:57,219 --> 01:16:00,931
‎ผมเห็นมัลคอล์มกุมลำตัวกุมท้องแล้วก็ล้มลง

1320
01:16:01,890 --> 01:16:04,643
‎เราได้ตัวผู้ต้องสงสัยสองคนแล้ว

1321
01:16:04,726 --> 01:16:08,397
‎ชายคนหนึ่งถูกจับกุมบนถนน

1322
01:16:08,480 --> 01:16:11,024
‎โดยเจ้าหน้าที่ลาดตระเวนที่อยู่ใกล้เคียง

1323
01:16:11,525 --> 01:16:14,528
‎พวกเขาเป็นพวกมุสลิมผิวดำไหม

1324
01:16:14,611 --> 01:16:15,779
‎เรื่องนั้นผมไม่รู้หรอก

1325
01:16:17,948 --> 01:16:19,241
‎คุณรู้สึกยังไงบ้าง

1326
01:16:19,324 --> 01:16:20,617
‎ผมอยากจะฆ่าใครสักคน

1327
01:16:21,618 --> 01:16:23,537
‎ใช่แล้ว ผมอยากฆ่าใครสักคน

1328
01:16:24,329 --> 01:16:27,791
‎ก่อนสิ้นสุดคืนนี้
‎ถ้ามัลคอล์มตาย ใครบางคนต้องตาย

1329
01:16:37,134 --> 01:16:40,137
‎(มัลคอล์ม เอ็กซ์ถูกฆาตกรรม
‎ถูกยิงดับที่งานชุมนุม)

1330
01:16:40,220 --> 01:16:41,763
‎เขาเป็นหลักยึดของเรา

1331
01:16:42,264 --> 01:16:46,393
‎เขาเป็นหลักเขต เป็นที่ยึดเหนี่ยวของเรา

1332
01:16:46,476 --> 01:16:49,855
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์เป็นคนผิวดำ
‎ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดนับจากมาร์คัส การ์วีย์

1333
01:16:51,356 --> 01:16:52,482
‎และเมื่อคุณสูญเสียไป

1334
01:16:53,066 --> 01:16:56,028
‎คุณพบว่าคุณสูญเสียมากแค่ไหนในฐานะคนคนหนึ่ง

1335
01:16:56,111 --> 01:17:01,742
‎สักวันเราจะทำใจได้

1336
01:17:01,825 --> 01:17:04,870
‎คุณมูฮัมหมัด
‎เมื่อวานนี้ในบทความจากสำนักข่าว

1337
01:17:06,371 --> 01:17:09,916
‎มีการอ้างว่ามุสลิมคนหนึ่งได้กล่าวว่า

1338
01:17:10,000 --> 01:17:12,919
‎"พวกไก่กลับบ้านเก่ามาเกาะมัลคอล์ม"

1339
01:17:13,003 --> 01:17:15,005
‎ตามคำให้การก่อนหน้านี้ของมัลคอล์ม

1340
01:17:15,088 --> 01:17:17,633
‎ถึงเรื่องการลอบสังหารประธานาธิบดีเคนเนดี

1341
01:17:17,716 --> 01:17:21,928
‎ท่านคิดว่ามีพี่น้องมุสลิมคนไหน
‎ที่จะพูดถึงมัลคอล์มแบบนี้บ้างไหม

1342
01:17:22,012 --> 01:17:23,555
‎เมื่อรู้ว่าเขาตาย

1343
01:17:24,181 --> 01:17:25,098
‎ไม่รู้สิ

1344
01:17:25,182 --> 01:17:28,769
‎ผมไม่รู้ว่าเป็นใคร ผมไม่รู้มากไปกว่าคุณ

1345
01:17:28,852 --> 01:17:31,480
‎มีตำรวจมาขอให้ท่านให้ปากคำไหมครับ

1346
01:17:32,272 --> 01:17:33,106
‎ไม่มีครับ

1347
01:17:33,607 --> 01:17:36,360
‎ท่านมูฮัมหมัดครับ ก่อนที่เขาจะถูกฆ่าเมื่อวานนี้

1348
01:17:36,443 --> 01:17:39,529
‎มัลคอล์มบอกว่ามุสลิมผิวดำพยายามฆ่าเขา

1349
01:17:39,613 --> 01:17:41,198
‎ช่วยออกความเห็นหน่อยได้ไหม

1350
01:17:41,281 --> 01:17:42,616
‎ผมไม่รู้อะไรเลย

1351
01:17:43,617 --> 01:17:46,411
‎เราไม่ใช่พวกใช้ความรุนแรง

1352
01:17:46,953 --> 01:17:48,872
‎เรื่องนี้เป็นเรื่องน่าตกใจสำหรับเรา

1353
01:17:52,668 --> 01:17:54,920
‎คุณคิดว่าเกิดอะไรขึ้นกับมัลคอล์ม เอ็กซ์

1354
01:17:55,003 --> 01:17:56,630
‎- ผมคิดว่าไงเหรอ
‎- ครับ

1355
01:18:02,135 --> 01:18:04,262
‎สิ่งที่ผมรู้ สิ่งที่ขึ้นกับเขา

1356
01:18:07,432 --> 01:18:09,393
‎ผมรู้ว่าเขาเดินออกนอกเส้นทาง

1357
01:18:11,103 --> 01:18:12,270
‎และเขาก็ตาย

1358
01:18:17,609 --> 01:18:21,071
‎มันง่ายมากที่จะเล่า
‎เรื่องการลอบสังหารมัลคอล์ม เอ็กซ์

1359
01:18:21,154 --> 01:18:24,032
‎เป็นเรื่องราวของผู้คัดค้าน

1360
01:18:24,116 --> 01:18:26,952
‎ที่ออกจากองค์กรไปและถูกลงโทษ

1361
01:18:27,744 --> 01:18:30,664
‎และแน่นอนว่ามีความขัดแย้งอย่างรุนแรง

1362
01:18:30,747 --> 01:18:33,083
‎ระหว่างมัลคอล์มกับกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม

1363
01:18:37,671 --> 01:18:39,381
‎(อัลลอฮ์คือผู้ยิ่งใหญ่
‎เราต้องการเสรีภาพทางศาสนา)

1364
01:18:40,006 --> 01:18:43,218
‎แต่จากที่เรารวบรวมมาได้

1365
01:18:43,301 --> 01:18:46,138
‎จากเอกสารที่เอฟบีไอปล่อยออกมา

1366
01:18:46,221 --> 01:18:48,306
‎ตอนนั้นข้อมูลยังไม่ได้ถูกปล่อยออกมาทั้งหมด

1367
01:18:48,390 --> 01:18:51,810
‎เราพบว่าเอฟบีไอนั้นยินดีปรีดา

1368
01:18:52,686 --> 01:18:56,148
‎ที่ได้เห็นรอยแยกนี้กว้างขึ้นเรื่อยๆ

1369
01:18:57,023 --> 01:19:00,402
‎และความขัดแย้งที่เลวร้ายขึ้นระหว่างมัลคอล์ม

1370
01:19:01,278 --> 01:19:02,612
‎และกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม

1371
01:19:02,696 --> 01:19:03,905
‎(ความแตกแยกระหว่างเอไลจาห์ มูฮัมหมัด)

1372
01:19:03,989 --> 01:19:05,282
‎(กับมือขวาของเขา มัลคอล์ม เอ็กซ์)

1373
01:19:05,365 --> 01:19:08,118
‎มือที่มองไม่เห็นคือรัฐบาลกลาง

1374
01:19:08,201 --> 01:19:10,662
‎พวกเขาจะไม่ยอมให้คนขาวยิงมัลคอล์มแน่

1375
01:19:10,746 --> 01:19:13,039
‎เพราะไม่งั้นคงเกิดหายนะ

1376
01:19:16,168 --> 01:19:19,838
‎คุณจะเจอได้ทั่วๆ ไป… ขออภัยที่ต้องพูดแบบนี้

1377
01:19:20,422 --> 01:19:25,635
‎ไอ้มืดที่ยอมขายแม่ตัวเองเพื่อเงินแค่สองดอลลาร์

1378
01:19:28,388 --> 01:19:30,640
‎ตำรวจประจำอยู่ทุกที่ บนหลังคา

1379
01:19:31,141 --> 01:19:33,351
‎ยืนอยู่ตรงบันไดหนีไฟในชุดธรรมดา

1380
01:19:33,435 --> 01:19:39,065
‎ตำรวจนิวยอร์กหลายร้อยนาย
‎ในเครื่องแบบยืนตามถนนเลขที่ 147

1381
01:19:39,649 --> 01:19:42,235
‎จนถึงตอนนี้พิธีศพของมัลคอล์ม เอ็กซ์

1382
01:19:42,319 --> 01:19:44,696
‎ดำเนินไปโดยไม่มีเหตุร้ายเกิดขึ้น

1383
01:19:49,451 --> 01:19:51,495
‎ฉันกับพี่สาวผมเสียพ่อไป…

1384
01:19:54,706 --> 01:19:57,501
‎แต่ฉันคิดว่าในฐานะคนดำ

1385
01:19:58,001 --> 01:20:02,297
‎เราเสียบุคคลที่ฉลาด

1386
01:20:03,632 --> 01:20:05,509
‎ใจดี รักเพื่อนมนุษย์

1387
01:20:06,301 --> 01:20:07,677
‎เห็นอกเห็นใจ

1388
01:20:08,178 --> 01:20:10,096
‎ฉันคิดว่านั่นเป็นสิ่งที่เขาเป็น

1389
01:20:10,180 --> 01:20:15,018
‎เขาจึงตอบสนอง
‎ต่อความอยุติธรรมได้อย่างลึกซึ้ง

1390
01:20:17,437 --> 01:20:20,273
‎เจมส์ บอลด์วินเขียนถึงมัลคอล์ม เอ็กซ์ว่า

1391
01:20:20,857 --> 01:20:24,945
‎"เขาเป็นชายที่อ่อนโยน
‎และนุ่มนวลที่สุดที่ผมเคยเจอ"

1392
01:20:26,321 --> 01:20:27,697
‎นั่นไม่ใช่ภาพลักษณ์ของมัลคอล์ม

1393
01:20:28,490 --> 01:20:30,909
‎แต่เขาเห็นมัลคอล์ม
‎ในแง่มุมที่เกี่ยวข้องกับคนผิวดำ

1394
01:20:34,913 --> 01:20:38,416
‎เขาเคารพกฎของตัวเองและเขาสอนเรา

1395
01:20:43,213 --> 01:20:44,381
‎ยอมรับความตาย

1396
01:20:44,881 --> 01:20:46,633
‎เมื่อคุณยอมรับความตายคุณก็จะเป็นอิสระ

1397
01:20:52,639 --> 01:20:54,933
‎หนึ่งวันก่อนจะมีการฝังมัลคอล์ม เอ็กซ์

1398
01:20:55,016 --> 01:20:58,812
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดปรากฏตัว
‎ต่อสาธารณชนครั้งแรกหลังเหตุลอบสังหาร

1399
01:20:58,895 --> 01:21:03,066
‎ผู้นำกลุ่มเนชั่นถูกล้อมรอบ
‎โดยกลุ่มบอดี้การ์ดจนแทบมองไม่เห็นอะไรเลย

1400
01:21:03,984 --> 01:21:08,113
‎ถ้าคุณอยากเดินตามใครก็ตามที่ต่อต้านผม

1401
01:21:08,905 --> 01:21:10,115
‎เชิญได้เลย

1402
01:21:10,657 --> 01:21:14,286
‎แต่จุดจบของคุณจะเลวร้ายมาก

1403
01:21:15,453 --> 01:21:17,414
‎ผมกลัวแทนพวกคุณ

1404
01:21:20,625 --> 01:21:23,879
‎อีกหนึ่งคนที่ร่วมการประชุมมุสลิมที่ชิคาโก

1405
01:21:23,962 --> 01:21:26,256
‎คือแชมป์รุ่นเฮฟวี่เวท‎ ‎แคสเซียส เคลย์

1406
01:21:26,339 --> 01:21:29,050
‎ชื่อมุสลิมของเขาคือ มูฮัมหมัด อาลี

1407
01:21:32,095 --> 01:21:35,223
‎พิธีฝังศพของมัลคอล์ม เอ็กซ์

1408
01:21:38,059 --> 01:21:40,979
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์และใครก็ตามที่โจมตี

1409
01:21:41,062 --> 01:21:45,233
‎หรือพูดถึงการโจมตี
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดจะต้องตาย

1410
01:21:45,317 --> 01:21:46,151
‎(มีนาคม 1965)

1411
01:21:46,234 --> 01:21:49,738
‎ไม่มีใครสามารถต่อต้าน
‎ผู้ส่งสารแห่งพระเจ้าผู้ยิ่งใหญ่

1412
01:21:50,238 --> 01:21:52,866
‎ไม่ว่าทางวาจาหรือทางกายแล้วจะหนีรอดไปได้

1413
01:21:54,618 --> 01:21:57,037
‎มูฮัมหมัด อาลีออกมาพูดในทางเดียวกัน

1414
01:21:58,288 --> 01:22:02,876
‎ว่าใครก็ตามที่ขวาง
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดจะต้องตาย

1415
01:22:04,336 --> 01:22:06,129
‎โศกนาฏกรรมแท้ๆ

1416
01:22:06,630 --> 01:22:08,131
‎มัลคอล์มเป็นศัตรูงั้นหรือ

1417
01:22:10,216 --> 01:22:14,012
‎มัลคอล์มเป็นศัตรู
‎ตอนที่เขาพาครอบครัวไปไมอามีรึเปล่า

1418
01:22:14,095 --> 01:22:15,972
‎เขาคิดว่ามัลคอล์มเป็นศัตรู

1419
01:22:16,056 --> 01:22:18,642
‎ตอนที่เขาสวดภาวนา
‎กับมัลคอล์มก่อนขึ้นชกรึเปล่า

1420
01:22:20,852 --> 01:22:22,228
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์มีชื่อเสียงได้

1421
01:22:22,312 --> 01:22:25,523
‎หลักๆ แล้วเป็นเพราะ
‎การต่อสู้กับคนอย่างพวกคุณ คนขาว

1422
01:22:25,607 --> 01:22:28,860
‎ปีศาจคนขาว หมาตาสีฟ้าขนทอง

1423
01:22:29,611 --> 01:22:33,073
‎คนขาวไม่สนใจมัลคอล์มหรือพวกนิโกร

1424
01:22:33,156 --> 01:22:34,950
‎ตอนที่เขาอยู่กับเอไลจาห์ มูฮัมหมัด

1425
01:22:35,033 --> 01:22:38,161
‎แต่ดูเหมือนพวกเขาจะรัก
‎และศรัทธาผู้นำที่ตายไปแล้วของเรา

1426
01:22:38,244 --> 01:22:42,540
‎ตอนนี้พวกเขาก็มีคนตายที่เป็นแค่…

1427
01:22:42,624 --> 01:22:44,668
‎ตัวมัลคอล์มยอมรับเอง

1428
01:22:44,751 --> 01:22:46,795
‎ว่าเขาเป็นคนจรจัด…

1429
01:22:48,004 --> 01:22:50,298
‎เอาผู้หญิงผิวขาวมาขายตัว

1430
01:22:50,382 --> 01:22:53,885
‎เขาไม่มีค่าอะไรจนกระทั่งเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎ผู้ทรงเกียรติทำให้เขายิ่งใหญ่

1431
01:22:53,969 --> 01:22:57,013
‎และถ้ามัลคอล์ม เอ็กซ์อยู่กับคนที่ทำให้เขายิ่งใหญ่

1432
01:22:57,097 --> 01:23:00,475
‎คนที่สอนเขาทุกอย่างที่เขารู้
‎วันนี้เขาคงได้เป็นคนใหญ่คนโตไปแล้ว

1433
01:23:20,537 --> 01:23:24,124
‎ในปี 72 พ่อฉันไปเมกกะ

1434
01:23:29,087 --> 01:23:34,509
‎และนั่นคือสิ่งที่ทำให้พ่อของฉันเป็นอิสลามที่แท้จริง

1435
01:23:35,093 --> 01:23:37,595
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้นำมุสลิมผิวดำ

1436
01:23:37,679 --> 01:23:39,681
‎หัวใจวายตายที่ชิคาโกวันนี้

1437
01:23:39,764 --> 01:23:41,558
‎เขาอายุ 77 ปี

1438
01:23:43,727 --> 01:23:45,812
‎(ปี 1975)

1439
01:23:51,735 --> 01:23:55,405
‎เราออกจากกลุ่มเนชั่นประมาณปี 75

1440
01:23:55,488 --> 01:23:56,948
‎ตอนนั้นฉันอายุเจ็ดขวบ

1441
01:24:06,958 --> 01:24:08,543
‎พี่ชายผมเก่งมาก

1442
01:24:13,006 --> 01:24:15,717
‎คุณต้องมาเป็นผมถึงจะเข้าใจความรู้สึกผม

1443
01:24:16,968 --> 01:24:20,221
‎ผมเป็นน้องชายคนเดียว น้องชายคนเดียว

1444
01:24:20,722 --> 01:24:22,432
‎พี่น้องร่วมสายเลือด

1445
01:24:23,308 --> 01:24:26,269
‎ผมคิดถึงเขามาก แต่ผมจะไปหาเขาบนสวรรค์

1446
01:24:27,312 --> 01:24:30,023
‎ผมรอเจอเขาไม่ไหวแล้ว ผมจะกอดและจูบเขา

1447
01:24:42,911 --> 01:24:46,206
‎มีเรื่องอะไรที่มูฮัมหมัด อาลี
‎เสียใจที่ได้ทำลงไปไหม

1448
01:24:50,210 --> 01:24:51,252
‎ขอคิดก่อนนะ

1449
01:24:51,336 --> 01:24:52,754
‎ขอผมคิดสักครู่

1450
01:24:52,837 --> 01:24:53,671
‎ครับ

1451
01:24:59,010 --> 01:25:00,845
‎นี่เป็นคำถามที่ยากมาก

1452
01:25:06,518 --> 01:25:08,603
‎เวลาจะผ่านไปหลายต่อหลายปี

1453
01:25:08,686 --> 01:25:12,398
‎เราอยากรู้เสมอว่าคนรุ่นสองรุ่นต่อจากนี้

1454
01:25:12,482 --> 01:25:15,276
‎พวกเขาจะมีมุมมองยังไง

1455
01:25:15,360 --> 01:25:19,030
‎พวกเขาจะคิดว่ามูฮัมหมัด อาลีเป็นคนยังไง

1456
01:25:19,114 --> 01:25:20,573
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์เป็นคนยังไง

1457
01:25:21,866 --> 01:25:25,245
‎เส้นทางชีวิตของพวกเขาเป็นยังไง
‎และหมายความว่าอะไร

1458
01:25:26,496 --> 01:25:28,915
‎ตอนนี้เราได้เห็นสิ่งเหล่านั้นแล้ว

1459
01:25:28,998 --> 01:25:31,417
‎อยู่ในหลากหลายวรรณกรรม ภาพยนตร์

1460
01:25:32,293 --> 01:25:33,294
‎หลากหลายสถานที่

1461
01:25:33,378 --> 01:25:35,380
‎ดูสิว่าใครรับช่วงเป็นคนต่อไป

1462
01:25:37,674 --> 01:25:38,842
‎นักกีฬาผู้ยิ่งใหญ่ที่สุด

1463
01:25:41,010 --> 01:25:46,683
‎ภาพอาลีที่ถูกนำเสนอต่อสาธารณชน

1464
01:25:46,766 --> 01:25:48,768
‎ตั้งแต่ปี 1996

1465
01:25:49,769 --> 01:25:51,104
‎เป็นภาพลักษณ์ที่ผิดพลาด

1466
01:25:51,187 --> 01:25:53,731
‎พวกเขาทำการตัดต่อออกไปแล้ว

1467
01:25:53,815 --> 01:25:59,320
‎พวกสิ่งที่ทำให้มูฮัมหมัด อาลี
‎เป็นที่ถกเถียงในอีกยุคหนึ่ง

1468
01:26:03,324 --> 01:26:06,452
‎พวกที่ยืนปรบมือให้เขาในแอตแลนตา

1469
01:26:09,455 --> 01:26:11,791
‎เป็นพวกเดียวกับใน 20 ปีก่อน

1470
01:26:11,875 --> 01:26:13,543
‎ที่เคยพูดถึงเขาเหมือนหมาตัวนึง

1471
01:26:15,587 --> 01:26:18,298
‎เขาวิจารณ์คนขาวแบบไม่กลัวใครหน้าไหน

1472
01:26:18,381 --> 01:26:21,634
‎และผมคิดว่าผมไม่ควรทำอะไรเลยเถิด

1473
01:26:21,718 --> 01:26:24,304
‎ไปยิงคนดำที่ไม่เคยเรียกผมว่าไอ้มืด

1474
01:26:24,387 --> 01:26:28,141
‎ไม่เคยแขวนคอผม
‎ไม่เคยเอาหมามากัดผม ไม่เคยข่มขืนแม่ผม

1475
01:26:28,224 --> 01:26:30,435
‎และผมคิดว่าหลายอย่างที่ถูกเขียนออกมา

1476
01:26:30,518 --> 01:26:32,520
‎เพราะอาการป่วยของเขา

1477
01:26:32,604 --> 01:26:34,981
‎และการที่เขาพูดไม่ได้

1478
01:26:40,320 --> 01:26:44,824
‎และแม้แต่วันนี้ อเมริกาก็ยังเป็น
‎ประเทศที่มีระบบการปกครอง

1479
01:26:44,908 --> 01:26:49,078
‎ที่ยึดหลักเสรีภาพ ความยุติธรรม
‎และความเท่าเทียมสำหรับคนขาวเท่านั้น

1480
01:26:49,579 --> 01:26:53,416
‎ประเทศนี้ไม่มีอิสรภาพสำหรับคนดำ

1481
01:26:53,499 --> 01:26:55,752
‎มัลคอล์มถูกฆ่าในปี 1965

1482
01:26:55,835 --> 01:27:01,174
‎ผู้คนจึงเขียนเรื่องเล่าของเขาใหม่

1483
01:27:01,257 --> 01:27:03,301
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์บูเลอวาร์ด

1484
01:27:03,384 --> 01:27:04,761
‎(มรดกชนผิวดำ มัลคอล์ม เอ็กซ์)

1485
01:27:04,844 --> 01:27:09,557
‎ครั้งแรกที่ผมไปที่ไปรษณีย์
‎เพื่อซื้อแสตมป์ของมัลคอล์ม เอ็กซ์

1486
01:27:09,641 --> 01:27:11,851
‎ตอนที่มัลคอล์มถูกฆ่าในปี 1965

1487
01:27:11,935 --> 01:27:14,229
‎ไม่มีใครคาดคิดว่าเขาจะปรากฏอยู่ใน

1488
01:27:14,312 --> 01:27:17,565
‎สินค้าของรัฐบาลสหรัฐฯ

1489
01:27:18,608 --> 01:27:20,693
‎การได้เห็นมัลคอล์มบนแสตมป์เป็นเครื่องบ่งชี้

1490
01:27:20,777 --> 01:27:24,906
‎ถึงการที่ภาพลักษณ์ของเขา
‎เปลี่ยนไปตามกาลเวลา

1491
01:27:29,160 --> 01:27:31,829
‎ยังไงก็ตามเขายังอยู่กับเรา

1492
01:27:32,413 --> 01:27:34,332
‎เขายังไม่ได้จากไป

1493
01:27:34,999 --> 01:27:36,668
‎จิตวิญญาณของเขายังมีชีวิตอยู่

1494
01:27:38,169 --> 01:27:40,171
‎(มัลคอล์ม เอ็กซ์และดร.เบ็ตตี้ ชาบาซซ์
‎อนุสรณ์สถานและศูนย์การศึกษา)

1495
01:27:40,255 --> 01:27:41,673
‎คุณฆ่าคนได้

1496
01:27:42,840 --> 01:27:44,968
‎แต่คุณฆ่าความคิดของเขาไม่ได้

1497
01:27:47,345 --> 01:27:51,182
‎ในโรงเรียน วิทยาลัย มหาวิทยาลัยทุกแห่ง ยูทูบ

1498
01:27:51,266 --> 01:27:55,728
‎ยังเปิดไฟล์เสียง
‎และวิดีโอของมัลคอล์มเหมือนเขายังอยู่ที่นี่

1499
01:27:55,812 --> 01:27:58,690
‎และสิ่งที่เขาสอนเมื่อ 50 ปีก่อน

1500
01:27:58,773 --> 01:28:00,775
‎คุณยังเห็นทุกอย่างนั้นในวันนี้

1501
01:28:04,487 --> 01:28:08,992
‎ประวัติศาสตร์คนดำ ประวัติศาสตร์อเมริกา
‎และประวัติศาสตร์โลกเปลี่ยนไป

1502
01:28:09,075 --> 01:28:12,161
‎เพราะสองคนนี้ที่กล้า

1503
01:28:12,245 --> 01:28:14,414
‎ที่จะเป็นตัวของตัวเองและกล้าหาญ

1504
01:28:14,497 --> 01:28:16,749
‎และความกล้านั้นแผ่ขยายไปทุกหย่อมหญ้า

1505
01:28:17,333 --> 01:28:18,918
‎เพราะมันคือสุนัขสองขาที่ควบคุม…

1506
01:28:19,002 --> 01:28:22,130
‎พวกเขากำหนดเส้นทางให้กับคนรุ่นเรา

1507
01:28:22,213 --> 01:28:25,091
‎ทิศทางที่เราเดินไปอย่างภาคภูมิ

1508
01:28:25,174 --> 01:28:26,759
‎สง่าผ่าเผย

1509
01:28:29,554 --> 01:28:33,516
‎ผู้คนลืมไปว่าพ่อของฉันยังเป็นหนุ่มน้อยอายุ 20

1510
01:28:34,100 --> 01:28:36,102
‎ที่มุ่งมั่นอยากเป็นแชมป์

1511
01:28:36,811 --> 01:28:40,732
‎มีหลายอย่าง
‎ที่มัลคอล์มสอนเขา ที่ทำให้เขาจดจำ

1512
01:28:41,649 --> 01:28:42,942
‎จนถึงวันสุดท้ายของเขา

1513
01:28:45,069 --> 01:28:48,489
‎พี่ชายคุณรู้สึกยังไงกับมัลคอล์ม เอ็กซ์

1514
01:28:48,573 --> 01:28:50,783
‎หลังจากที่เขาถูกลอบสังหาร

1515
01:28:50,867 --> 01:28:55,496
‎เขาเคยคุยกับคุณ
‎เรื่องความเสียใจหรือความรู้สึกของเขาไหม

1516
01:28:55,997 --> 01:28:58,875
‎เขาไม่เคยแต่ผมรู้จักพี่ชายผมดี

1517
01:28:59,375 --> 01:29:01,169
‎เขารู้สึกแย่

1518
01:29:02,170 --> 01:29:03,838
‎เรื่องนี้ทำให้พี่ชายผมเจ็บปวดมาก

1519
01:29:07,258 --> 01:29:10,845
‎ทันทีที่เขาตัดขาดกับกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม

1520
01:29:11,596 --> 01:29:14,474
‎มูฮัมหมัดอาลีติดต่อกับครอบครัวเรา

1521
01:29:15,183 --> 01:29:18,311
‎ฉันคิดว่ามูฮัมหมัด อาลีคงจะรู้สึก

1522
01:29:18,394 --> 01:29:21,522
‎ว่าเขาติดหนี้พ่อฉัน

1523
01:29:21,606 --> 01:29:26,986
‎เขาอยากแน่ใจ
‎ว่าภรรยาและลูกๆ ของมัลคอล์มปลอดภัย

1524
01:29:27,070 --> 01:29:28,488
‎และไม่เดือดร้อน

1525
01:29:31,449 --> 01:29:34,702
‎เขาชะงักแล้วทำหน้าตกใจตอนที่ฉันเดินไปหาเขา

1526
01:29:34,786 --> 01:29:38,081
‎ระหว่างช่วงที่ฉันย่างเข้า 18 19 หรือ 20

1527
01:29:38,164 --> 01:29:39,832
‎(อัททัลลาห์ ชาบาซซ์
‎ลูกสาวคนโตของมัลคอล์ม เอ็กซ์)

1528
01:29:39,916 --> 01:29:41,834
‎พอฉันมองหน้าเขา…

1529
01:29:41,918 --> 01:29:42,835
‎คุณก็รู้ว่าเขาเป็นยังไง

1530
01:29:42,919 --> 01:29:45,338
‎เขาพูดเชิงไม่แน่ใจว่า "ใช่เธอเหรอ"

1531
01:29:45,421 --> 01:29:49,300
‎(รำลึกถึงมูฮัมหมัด อาลี
‎วันที่ 10 มิถุนายน 2016)

1532
01:29:51,052 --> 01:29:53,971
‎ตั้งแต่วินาทีแรกที่เราพบกัน

1533
01:29:54,055 --> 01:29:56,140
‎เหมือนเวลาไม่ได้ผ่านไปแม้แต่วันเดียว

1534
01:29:56,808 --> 01:29:58,726
‎เราร้องไห้โฮ

1535
01:30:00,686 --> 01:30:05,608
‎เขาเสียใจที่ไม่ได้คุยกับพ่อฉันก่อนพ่อจากไป

1536
01:30:06,359 --> 01:30:10,488
‎การมีมูฮัมหมัด อาลีเข้ามา
‎ในชีวิตของฉัน ช่วยต่อลมหายใจของพ่อ

1537
01:30:11,697 --> 01:30:13,366
‎ให้อยู่กับฉันต่ออีกหน่อย

1538
01:30:14,367 --> 01:30:16,160
‎อีก 51 ปี

1539
01:30:16,244 --> 01:30:17,245
‎จนกระทั่งตอนนี้

1540
01:30:39,851 --> 01:30:43,020
‎ผมดับฝันซันนี่ ลิสตันตอนที่เพิ่งอายุ 22

1541
01:30:43,104 --> 01:30:44,564
‎ผมเป็นคนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแน่นอน

1542
01:30:44,647 --> 01:30:46,482
‎ผมคือราชาของโลก

1543
01:30:49,193 --> 01:30:50,778
‎เขาเป็นพี่ชายและเพื่อนของผม

1544
01:30:51,696 --> 01:30:54,532
‎ผมพูดสิ่งที่ผมรู้และเข้าใจให้เขาฟัง

1545
01:30:54,615 --> 01:30:57,618
‎แต่เขามีความคิดเป็นของเขาเอง
‎มีความเข้าใจของเขาเอง

1546
01:30:58,703 --> 01:31:01,706
‎(ขอต้อนรับสู่ค่ายฝึกมูฮัมหมัด อาลี)

1547
01:31:01,789 --> 01:31:05,918
‎โชคชะตาทำให้
‎พวกเขารู้สึกถึงความเป็นพี่น้องกัน

1548
01:31:06,002 --> 01:31:07,920
‎และเรียนรู้ไปด้วยกัน

1549
01:31:10,923 --> 01:31:13,259
‎แต่มีอิทธิพลจากภายนอก

1550
01:31:13,342 --> 01:31:16,304
‎ที่ทำให้พวกเขาไม่สามารถสานต่อ

1551
01:31:16,387 --> 01:31:19,932
‎ความสัมพันธ์อันงดงามที่เกิดขึ้นนี้ได้

1552
01:31:26,147 --> 01:31:27,857
‎ตอนที่เราเขียนอัตชีวประวัติของพ่อ

1553
01:31:27,940 --> 01:31:30,151
‎"จิตวิญญาณของผีเสื้อ" ในปี 2003

1554
01:31:31,235 --> 01:31:32,653
‎ฉันถามเขาเรื่องมัลคอล์ม เอ็กซ์

1555
01:31:32,737 --> 01:31:35,114
‎ว่าเขารู้สึกยังไง
‎กับความสัมพันธ์นี้ที่จบลงแบบนี้

1556
01:31:36,491 --> 01:31:38,743
‎และฉันจำได้ว่า

1557
01:31:38,826 --> 01:31:41,412
‎พ่อฉันนั่งลงบนเก้าอี้และหลับตา

1558
01:31:44,040 --> 01:31:47,543
‎เขาใช้เวลานานเล็กน้อย
‎อาจถึงสิบหรือ 15 วินาที

1559
01:31:47,627 --> 01:31:49,128
‎เขาพูดกับฉันว่า

1560
01:31:49,837 --> 01:31:54,091
‎เขาบอกว่าการแตกหักกับมัลคอล์ม
‎เป็นเรื่องที่เขาเสียใจที่สุด

1561
01:31:54,175 --> 01:31:57,803
‎เขาอยากมีโอกาส
‎กลับไปบอกมัลคอล์มว่าเขาขอโทษ

1562
01:31:57,887 --> 01:32:00,223
‎เขารักมัลคอล์ม มัลคอล์มเป็นเพื่อนเขา

1563
01:32:00,306 --> 01:32:02,308
‎และมัลคอล์มพูดถูกหลายเรื่อง

1564
01:32:02,391 --> 01:32:04,936
‎(มัสยิดมูฮัมหมัด อาลี
‎เดียร์เลค รัฐเพนซิลเวเนีย)

1565
01:32:05,019 --> 01:32:07,688
‎สิ่งหนึ่งที่ฉันจะไม่มีวันลืมคือ

1566
01:32:09,357 --> 01:32:11,901
‎ฉันมองไปที่มูฮัมหมัด อาลีและถามเขาว่า

1567
01:32:13,069 --> 01:32:14,570
‎"คุณรักพ่อฉันไหม"

1568
01:32:17,865 --> 01:32:19,825
‎และเขาบอกว่า

1569
01:32:21,244 --> 01:32:23,913
‎"ฉันรักพ่อของเธอสุดหัวใจ"

1570
01:35:03,447 --> 01:35:08,452
‎คำบรรยายโดย พัชรินทร์ อนะพรอนันต์