Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
‎Con đường nào ta chọn cũng có định mệnh.
‎PHỤNG SỰ NGƯỜI KHÁC ‎LÀ PHÍ PHẢI TRẢ ĐỂ CÓ CHỖ Ở THIÊN ĐƯỜNG
‎Định mệnh đã định là ‎bố tôi và Cassius Clay gặp gỡ nhau.
‎Ba năm ngắn ngủi họ dành trong đời mình,
‎CON GÁI CỦA MALCOLM X
‎mà định mệnh đã tạo ra cho họ…
‎đó là tình huynh đệ kết nghĩa của họ.
‎Ta hết là nô lệ. ‎Dân da trắng hết sở hữu ta.
‎Cassius đã phá hủy hình ảnh đó ‎vào đêm nọ khi hạ gục Sonny Liston.
‎Nhà vô địch hạng nặng là Cassius Clay!
‎Malcolm đã đến gặp chàng trai này
‎và trao cho người đó sức mạnh người đó cần
‎để lên tiếng.
‎PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX
‎Malcolm và Muhammad.
‎Họ đã rất thân thiết…
‎như thể là anh em.
‎Tôi đã ở đó chứng kiến điều ấy.
‎Anh ông có thích ở gần Malcolm?
‎Anh tôi thích lắm đấy, tôi cũng thế.
‎EM TRAI MUHAMMAD ALI
‎Malcolm có khí chất đáng nể.
‎Rất thánh thiện.
‎Nguồn năng lượng ‎từ cơ thể ông ấy rất thiêng liêng.
‎Thế giới chỉ có vài người như thế.
‎Ông nghĩ sao họ thôi làm bạn?
‎Chà…
‎"Định mệnh có thể ‎khiến bạn thân nhất của ta
‎hóa thành công cụ để hãm hại ta
‎và kẻ thù tệ nhất giúp ích cho ta".
‎Đúng chứ?
‎Judas đã phản bội Jesus.
‎Malcolm X đã phản bội Elijah Muhammad.
‎"Định mệnh có thể ‎khiến bạn thân nhất của ta
‎hóa thành công cụ để hãm hại ta
‎và kẻ thù tệ nhất giúp ích cho ta".
‎Đã đến lúc bạn và tôi ‎đứng lên đấu tranh vì bản thân.
‎Đã đến lúc bạn và tôi tự mình nhìn nhận.
‎Và đã đến lúc bạn và tôi ‎chiến đấu vì bản thân.
‎Không được yêu.
‎Làm da đen ‎ở thế giới da trắng ưu việt là thế.
‎MUHAMMAD LÊN TIẾNG ‎NƯỚC MỸ SỤP ĐỔ!
‎Người da đen không được yêu, ‎không được để tâm hay chăm sóc,
‎bị coi là kém xinh đẹp, ‎kém đạo đức, kém thông minh
‎và ta còn bị nói là luôn phải sợ hãi.
‎Malcolm X,
‎Muhammad Ali… họ đã từ chối điều đó.
‎Malcolm X và Muhammad Ali
‎là hai người đàn ông da đen ‎tự do nhất trong thế kỷ 20.
‎Nhưng từ mặt khác, ta biết là…
‎Phải chịu khó khăn lớn.
‎Phải trả giá lớn ‎để làm kẻ tự do và yêu thương.
‎…22 tuổi đời.
‎Tôi phải là vĩ đại nhất!
‎- Tôi là vua của thế giới! ‎- Khoan.
‎- Tôi đẹp! ‎- Anh không đẹp.
‎- Tôi là kẻ xấu! ‎- Đợi đã…
‎Tôi chấn động thế giới!
‎Thời đó, khá bất thường ‎khi một người da đen
‎nhìn nhận bản thân mình là "đẹp".
‎Vô địch thế giới nên đẹp như tôi.
‎Tôi là vua sàn đấu!
‎Họ vốn nghĩ vận động viên nên khiêm tốn.
‎Rồi ta có Louisville Lip huênh hoang.
‎Kiên trì, phẩm giá, tự tôn, ‎thói bất cần dù bị ghét.
‎CON CẢ CỦA MUHAMMAD ALI
‎Tôi cư xử thế nào với anh? Kẻ xấu à?
‎Đâu rõ, Cassius. ‎Như anh nói, anh vĩ đại nhất.
‎Nhiều người, thậm chí cả da đen, ‎khó chịu thái độ ấy, họ gọi ông là to mồm.
‎Tôi đâu cần làm người mà các vị muốn.
‎Đó là thời điểm chuyển đổi
‎và Ali thực sự đi đầu ‎trong quá trình chuyển đổi
‎cũng như Malcolm.
‎Tôi tự do nghĩ và trở thành điều tôi muốn.
‎Đúng vậy.
‎Họ đang thay đổi cách thức ‎thế giới nhìn nhận… người da đen.
‎Làm sao mà chỉ một số người da trắng
‎có thể cai trị rất nhiều người da đen?
‎Martin Luther King, ‎với trường phái suy nghĩ tôi theo đuổi,
‎nói với người chúng tôi phải trở thành.
‎Malcolm nói với chúng tôi ở quá khứ ‎và kẻ đặt chúng tôi ở đó.
‎Nhóm Hồi giáo da đen ‎trưởng thành ở nước Mỹ này
‎mạnh nhất trong các nhóm da đen ưu việt.
‎Mike Wallace dựng chương trình truyền hình
‎về Quốc gia Hồi giáo gọi là ‎Thù ghét do thù ghét tạo ra.
‎Bốn năm lần mỗi năm,
‎dân Hồi giáo tụ họp ở thành phố lớn của Mỹ
‎để nghe lãnh tụ Elijah Muhammad, ‎sáng lập và thủ lĩnh tinh thần của nhóm.
‎Tôn giáo Cơ đốc giáo ‎đã khiến các bạn thất vọng.
‎THỦ LĨNH TỔ CHỨC QUỐC GIA HỒI GIÁO
‎Nhưng dân New York ‎để tâm hơn đến Malcolm X,
‎mục sư Hồi giáo ở New York.
‎Người da đen về bản chất là thánh thiện.
‎Thế tức là ‎bản chất người da trắng là xấu xa ư?
‎Về bản chất, họ khác với sự thánh thiện.
‎Lời phê bình sự bất công ‎của người da trắng rất mạnh mẽ
‎vì trước thời điểm này,
‎ta phải nói điều như thế lúc riêng tư.
‎Hẳn là không thể ‎gọi người da trắng là quỷ dữ.
‎Đâu thể công khai.
‎Về bản chất, họ là xấu xa.
‎Anh là người xuất chúng,
‎mà theo anh tự nhận, ‎anh từng là ma cô và bán ma túy rong.
‎Mà giờ anh thay đổi, ‎không hút hay uống rượu.
‎Đời anh thay đổi khi niềm tin Hồi giáo
‎dạy anh là người da đen ‎thì không còn phải xấu hổ.
‎Biết đấy, ta có điều ‎mà ta gọi là mốc tham khảo.
‎Bố Malcolm là mốc tham khảo chắc chắn.
‎Dĩ nhiên cả mẹ anh.
‎Earl là bố ông và Louise là mẹ anh,
‎họ là tín đồ của phong trào Marcus Garvey.
‎Tổ chức của bố tôi đã tìm cách
‎liên kết với người gốc Phi
‎ở Châu Phi, ở vùng Caribe, ở nước Mỹ.
‎Bố tôi cảm thấy rằng, ‎người gốc Phi thay vì làm nô lệ,
‎thì họ phải trở nên tự lực.
‎Không có Garvey thì không có Malcolm X.
‎Garvey từng nói:
‎"Người da đen… không sợ hãi".
‎DÂN DA ĐEN MỚI KHÔNG SỢ HÃI
‎Không có ảnh hưởng nào đáng kể hơn
‎BỐ CỦA MALCOLM X
‎với một cậu bé da đen
‎là được ở bên một người bố rất thông thái
‎mà có tầm ảnh hưởng lên một lượng khán giả
‎với tư cách mục sư và nhà thuyết giáo
‎và là một đại diện của phong trào Garvey.
‎Bố của Malcolm là anh hùng của ông.
‎Nhưng vấn đề là, có những kẻ ‎theo chủ nghĩa da trắng ưu việt
‎muốn bịt miệng Earl Little.
‎Malcolm chỉ mới sáu tuổi
‎khi bố của anh bị giết vào năm 1931.
‎NGƯỜI BỊ XE ĐIỆN NGHIẾN
‎Việc họ làm với ông rất kinh khủng.
‎Ông đã bị phang vào đầu,
‎rồi bị kéo lết vào đường ray xe
‎để con tàu đi tới nghiến qua người ông.
‎Trong năm hay sáu năm đầu đời,
‎Malcolm đã có cơ hội trực tiếp
‎nắm bắt giọng nói uy nghiêm của bố mình.
‎Qua nhiều năm, hẳn là anh đã hồi tưởng
‎những khoảnh khắc ‎của toàn thể phong trào Garvey.
‎Tổ chức đó phát sinh ‎những người như Elijah Muhammad,
‎mà tiến tới thành lập Quốc gia Hồi giáo.
‎Elijah Muhammad đã lấy những gì đã học:
‎khái niệm về sở hữu một nền tảng kinh tế,
‎kỷ luật và trang phục quân sự,
‎rồi đặt điều đó vào bối cảnh tôn giáo ‎của người Hồi giáo da đen.
‎Rất lâu trước khi đủ 21 tuổi,
‎Malcolm X bỏ học ở trường và đến Harlem.
‎Và ở đó, anh làm kế toán, bán whiskey lậu,
‎làm ma cô cho gái mại dâm, ‎sử dụng và buôn bán ma túy.
‎Vào cuối hồi 1940, ‎Malcolm X thực hiện vụ cướp ở Boston,
‎bị bắt và bị tống vào tù.
‎Anh vào tù vì tội trộm cướp
‎tại trại cảo tạo ‎bang Michigan và Massachusetts.
‎Ngay từ sớm, ông đã có tính tò mò.
‎Như hầu hết những người luôn bồn chồn
‎rốt cuộc ta thành ra ‎thể hiện sự tò mò theo kiểu dân xã hội.
‎Ta sẽ cố chinh phục, nằm quyền kiểm soát.
‎Trong các bức tường nhà tù,
‎Malcolm đã như một con hổ trong lồng,
‎tiếp thu thông tin,
‎trau dồi trí thông minh, đọc sách.
‎Đó là sự thấm nhuần của Malcolm.
‎Đó là khởi đầu.
‎Thế nên khi được ra tù vào 1952,
‎anh bèn trở lại Michigan.
‎Rồi anh dấn thân hết sức ‎vào tổ chức Quốc gia Hồi giáo.
‎Tôi thấy hạnh phúc và biết ơn Allah
‎vì nguồn năng lượng và tinh thần
‎mà người đã ban cho mục sư Malcolm.
‎Và anh dấn thân đến mức vào năm 1954…
‎anh đã là phát ngôn viên toàn quốc.
‎Tên tôi là Rahman Ali.
‎Tôi tự hào và hạnh phúc nói ‎tôi là em trai duy nhất của Muhammad Ali.
‎Anh tôi đã lên thiên đường.
‎Lần tới gặp, ‎chúng tôi sẽ cùng ở thiên đường.
‎PHỤNG SỰ NGƯỜI KHÁC ‎LÀ PHÍ PHẢI TRẢ ĐỂ CÓ CHỖ Ở THIÊN ĐƯỜNG
‎Hồi còn nhỏ, anh ấy luôn nói với tôi:
‎"Anh sẽ là người nổi tiếng nhất thế giới".
‎Hồi còn nhỏ, cỡ mười, 11, 12, 13 tuổi… ‎Anh tôi đã làm đúng việc anh nói sẽ làm.
‎Nhà màu hồng kia là của Muhammad Ali. ‎Cassius Clay, bọn tôi gọi ông là GG.
‎NHÀ MUHAMMAD ALI HỒI NHỎ
‎Bọn tôi cùng trường tiểu học, ‎trung học cơ sở và phổ thông.
‎Louisville có mỗi ‎Trung học Central cho da đen.
‎Chúng tôi không có ‎cơ sở tiện nghi mà trường da trắng có.
‎Trung học Central ‎không có sân điền kinh và bóng đá,
‎hợp nhất trường mới có.
‎Cassius Clay Sr theo đạo Baptist niềm Nam,
‎Cassius Clay Jr ‎theo đạo Baptist niềm Nam, họ đi nhà thờ.
‎Ông kể với tôi có lần đến Louisville, ‎ông đứng ngoài một nhà thờ nhỏ.
‎Ở đó họ hát các bài thánh ca ‎tương tự ở nhà thờ của ông.
‎"Ta có cùng bạn là Chúa Jesus".
‎Rồi một mục sư bước ra nói: ‎"Này, nhóc ra khỏi đây đi".
‎Ông nói: "Có gì sai trái.
‎Họ cũng hát thánh ca như chúng tôi.
‎Sao tôi phải rời đi vì là người da đen?"
‎Phân chia chủng tộc rất tệ. ‎Ở trạm xe buýt ghi "Chỗ cho da màu".
‎Ta biết ở tiệm bách hóa, ‎ta không thể thử quần áo.
‎Họ thu tiền của ta, ‎nhưng ta phải mua đồ và mong sẽ vừa.
‎Ta không được mặc thử.
‎Cassius Clay sinh năm 1942.
‎Emmett Till sinh năm 1941.
‎Tại Money, Mississippi, ‎có câu chuyện gây sốc cho cả nước Mỹ.
‎Câu chuyện về Emmett Till
‎đã là một sự kiện thương tâm…
‎CASSIUS CLAY 13 TUỔI
‎…với người sẽ trở thành Muhammad Ali.
‎Emmett Till, 14 tuổi, ‎bị bắt cóc và sát hại,
‎bị cho là đã huýt sáo ‎trêu chọc vợ của bị cáo, Roy Bryant.
‎Bryant và người anh nửa dòng máu, ‎JW Milam được bồi thẩm đoàn tha bổng.
‎Ông nhìn khuôn mặt biến dạng của ‎Emmett Till trên trang của tạp chí ‎Jet‎.
‎Ông nghe bố kể chuyện khủng khiếp
‎về các vụ hành quyết vẫn xảy ra.
‎Bố tôi luôn rất nhạy cảm với áp bức.
‎Như mọi người da đen khác hiện vẫn làm, ‎bố ông đã dạy ông cách để sống sót.
‎Bà tôi đã nói: ‎"Vụ đó quả thực làm bố cháu phiền lòng".
‎Bố tôi muốn trở nên vĩ đại, ‎nhưng đây là điều tăm tối với một đứa trẻ.
‎THÀNH PHỐ NEW YORK
‎Tôi gặp Malcolm ở nhà hàng Temple Số 7.
‎Rồi Malcolm đến, một gã khổng lồ.
‎Malcolm là gã khổng lồ.
‎Tôi đã bắt tay anh.
‎Sức mạnh từ tay anh ‎có cảm giác như thể là từ Chúa.
‎Lần đầu tiên tôi gặp mặt Malcolm
‎là vào khoảng năm 1959, 1960.
‎Anh đi dọc hành lang và bắt tay mọi người.
‎Anh họ tôi nói: ‎"Cứ tiến đến mà hỏi anh ấy".
‎Tôi đáp: "Không đâu". Tôi đã rất run sợ.
‎Mỗi Chủ nhật, tại nhà hàng Temple số 7,
‎Malcolm đã thuyết giảng
‎ba, bốn, đôi khi năm giờ không ngừng nghỉ.
‎Những kẻ bắt cóc ta và đưa ta đến đây.
‎Phải.
‎- Bọn họ biến ta thành nô lệ. ‎- Phải.
‎- Treo cổ ta trên cây. ‎- Chuẩn xác.
‎- Đâu cần nói với các bạn đó là kẻ nào. ‎- Phải.
‎Tôi chưa bao giờ nghe ai nói ‎về các cuộc tấn công vào tâm trí
‎với sự rành mạch như ông nói.
‎Phim ảnh, sách giáo khoa…
‎NHÀ BÁO, GIÁO SƯ, THÀNH VIÊN SÁNG LẬP OOAU
‎…chương trình truyền hình,
‎tất cả những sản phẩm ấy ‎là các đợt tấn công tâm lý không ngừng.
‎Họ còn gọi ta là "nhóc".
‎Dù ta lớn cỡ nào, họ gọi ta là "nhóc".
‎Malcolm khiến ta tin ta không thể chết.
‎Khi là một chàng trai ‎mà ta được dạy dỗ như thế,
‎đó là điều ta cần.
‎Rome chào đón Olympic Mùa hè thứ 17.
‎Năm 1960, Cassius Clay được 18 tuổi.
‎Ông còn trẻ, còn rất ngây ngô,
‎đi tới Olympic ở Rome.
‎Cassius Clay chiến thắng cho đội Mỹ.
‎Ngay cả khi đó, ‎ông đã có sức hút tuyệt vời.
‎ĐỒNG TÁC GIẢ "BLOOD BROTHERS"
‎Ông gần như đã trở thành ‎thị trưởng của Làng Olympic.
‎Lần đầu tôi thấy ông ấy ở gần,
‎ông đang ngồi ‎trên bậc thang ở Làng Olympic.
‎Ông đang nói say sưa. ‎Ông nâng huy chương lên.
‎"Xem tôi là ai, xem tôi đẹp… ‎Tôi sẽ vô địch hạng nặng thế giới".
‎Họ không hiểu ông ấy nói điều gì.
‎Nhưng tôi để ý một điều.
‎Mỗi lần có vận động viên nữ đi qua,
‎họ dừng chân và quay lại nhìn ông.
‎Tôi nói: "Anh chàng này sẽ có gì đó.
‎Tôi không biết, nhưng sẽ là điều gì đó".
‎Cho biết vì sao tên anh như tên La Mã?
‎Tôi hiểu tôi là Cassius Marcellus Clay VI,
‎ông cố của tôi là nô lệ ở Kentucky, ‎tên ông là theo một người Kentucky vĩ đại.
‎Ông đến từ đâu hay ‎tất thảy bắt nguồn từ đâu,
‎tôi đâu biết, ‎từ khi tôi hơi nổi ở giới quyền anh,
‎hầu hết ai cũng muốn biết tôi từ đâu
‎và tôi lấy tên đó ở đâu, ‎nhưng tôi chưa tìm hiểu vụ đó.
‎Ông vô cùng tự hào khi đại diện cho Mỹ. ‎Đó là vinh dự lớn nhất của ông.
‎Và có một điều ông nhận ra ở đó,
‎không có biển phân chia chủng tộc.
‎Ông tận hưởng sự tự do hành động
‎mà ông chưa từng trải qua.
‎Không như Louisville, Kentucky.
‎NHÌN & NGHE SỨ GIẢ ELIJAH MUHAMMAD
‎Tôi trình bày trước các bạn,
‎đâu phải một con rối.
‎Vâng, thưa ngài.
‎Nhưng tôi trình bày ‎trước các bạn Chúa đích thực.
‎Vâng, thưa ngài.
‎- Đúng thế! ‎- Đúng thế!
‎Theo tên linh thiêng nhất ‎của Chúa toàn năng, Allah…
‎Chúa thực sự tồn tại và Chúa duy nhất…
‎ta mãi cảm tạ Người vì Sứ giả thánh thiện
‎và là Sứ giả duy nhất, ‎Elijah Muhammad đáng kính nhất.
‎Có khi nào ta an toàn với người da trắng?
‎Đúng vậy.
‎Nói với tôi xem.
‎Chương trình Sứ giả
‎là môn học mà thảy chúng tôi ‎đều từng cần tới mà chưa bao giờ có.
‎Không rượu, không ma túy, ‎không thuốc lá, không thịt lợn.
‎Gọn gàng, sạch sẽ, ngăn nắp.
‎Tôi là Melchisedek Supreme Shabazz-Allah,
‎được biết đến là linh mục tối cao ‎của tổ chức Quốc gia Hồi giáo
‎trên Trái đất và trong vũ trụ.
‎Hiện tôi 84 tuổi. Tôi rất hòa bình.
‎Hiểu tôi nói chứ? ‎Mà hạ gục người khác đâu là gì.
‎Vì tôi đã được rèn thế.
‎Rất hòa bình, rất tôn trọng, ‎không bao giờ là kẻ gây hấn,
‎nhưng nguy hiểm.
‎Người anh em mà bạn cho là ‎khiêm tốn, hiền lành và bất an,
‎người anh em đó ‎không khoan nhượng khi nói về giáo lý.
‎Họ nói ta ghét người da trắng. ‎Ta không ghét ai hết.
‎Ta yêu người của ta rất nhiều,
‎họ nghĩ ta ghét những kẻ ‎gây ra bất công chống lại người của ta.
‎Đây là WHAS ở Louisville, Kentucky,
‎khách tối nay, Cassius Clay từ Louisville,
‎thứ tứ mục hạng nặng thế giới. Chào.
‎Anh có nghĩ mình là võ sĩ quyền anh ‎xuất sắc ngang với Joe Louis trước kia?
‎Tôi không bằng, mà xuất sắc hơn.
‎Tôi đẳng cấp hơn, ‎nhanh nhẹn hơn và nói nhiều hơn.
‎Ai thắng huy chương vàng ‎tại Olympic ở Rome? Ông ấy là anh hùng.
‎VÔ ĐỊCH OLYMPIC
‎Nhưng khi về Louisville, ‎ông thấy Louisville vẫn thế.
‎Tôi vừa trở về từ Rome, ‎tôi muốn lên chuyên nghiệp.
‎Hiểu biết tiêu chuẩn ‎là vận động viên da đen
‎sẽ tỏ vẻ tôn kính về quyền công dân.
‎Họ xuất hiện, không lên tiếng.
‎Ông thắng Olympic,
‎đã ra nước ngoài, ‎nơi không có phân chia chủng tộc.
‎Ông trở về và nghĩ nhà vô địch ‎sẽ thay đổi gì đó, nhưng không.
‎Cassius Clay vào một quán ăn.
‎Gã da trắng ở quầy nói: ‎"Đây không phục vụ ngữ như mày, nhóc".
‎Ông đứng đó với áo khoác Olympic ‎và huy chương vàng.
‎Ông bị bẽ mặt.
‎Khoảnh khắc đó, ông từ chối nước Mỹ.
‎Ông dứt huy chương ra, ném xuống sông.
‎Ông thất vọng nghĩ: ‎"Tôi làm vậy cho nước Mỹ,
‎đã vô địch, là tất cả, ‎vẫn ở thế giới phân chia".
‎Tôi nghĩ là tôi hiểu. ‎Điều đó thúc đẩy tất cả nói thật.
‎Gordon B Davidson, ‎luật sư Hội Bảo trợ Louisville,
‎chủ của Cassius Clay,
‎được thuê để gắn kết hội với Cassius Clay.
‎Giờ ông được một số cư dân da trắng ‎nhất định tại Louisville quan tâm,
‎những người này coi ông là hàng hóa.
‎Thứ hàng có thể bán trên thị trường.
‎Tôi là WL Lyons Brown,
‎chủ tịch hội đồng ‎Tập đoàn Chưng cất Brown-Forman.
‎Một nhóm doanh nhân rất giàu có ‎đã thành lập Hội Bảo trợ Louisville
‎để quản lý sự nghiệp quyền anh của ông.
‎JD Stetson Coleman.
‎Worth Bingham, trợ lý xuất bản…
‎Và ông đã bị
‎11 gã Louisville giàu có này kiểm soát.
‎Tôi là sáng lập viên hội Cassius Clay.
‎Và nói chuyện với bọn họ, ‎bạn sẽ có cảm giác rằng
‎bọn họ đang nói về ‎một con ngựa đua bọn họ sở hữu.
‎"Đó là một cậu chàng rất tốt".
‎Cassius đến Miami để rèn luyện với
‎Angelo Dundee, một trong số ‎huấn luyện viên giỏi nhất trong ngành.
‎5TH STREET GYM NỔI TIẾNG THẾ GIỚI
‎Rồi ông gặp một người tên là Abdul Rahman,
‎"Chỉ huy Sam".
‎CHỈ HUY SAM
‎Bố tôi đứng đầu nhà nguyện Miami.
‎Đây là khu vực của nhà nguyện hồi đó.
‎Bố ra ngoài bán tờ báo ‎Muhammad Speaks.
‎Ông nghe có anh từ bên kia phố hét lên:
‎"Sao ta bị gọi là mọi đen?"
‎"Vì sao ta điếc, ngu và mù quáng?"
‎"Sao mọi người đều tiến bộ ‎còn ta thì bị thụt lùi quá xa?"
‎Bố tôi đáp: ‎"Này, tôi thấy anh thấu hiểu giáo lý".
‎"Ừ, trời ạ. Tôi là Cassius Clay".
‎Thế là họ tức thì hợp cạ với nhau.
‎Phần lớn nước Mỹ không hiểu được rằng
‎Cassius Clay có một bí mật.
‎Rằng ông đang sống hai cuộc đời.
‎Vào 1959, Cassius Clay đến Chicago ‎tham dự trình diễn đấm bốc nghiệp dư.
‎Ông hơi rảnh rỗi, ra phố, ‎thấy thành viên Quốc gia Hồi giáo.
‎SỰ THẬT LÀ VŨ KHÍ TUYỆT NHẤT
‎Một trong số họ đưa ông bản thu. ‎"Thiên đường với người da trắng…"
‎"…là địa ngục với người da đen" ‎của Louis X, về sau là Louis Farrakhan,
‎từng được biết đến là ‎Calypso Gene Lôi Cuốn.
‎TỪNG ĐƯỢC BIẾT LÀ CALYPSO GENE LÔI CUỐN
‎Cassius mang bản thu này về Louisville
‎và ông nghe đi nghe lại bản này nhiều lần.
‎Khi ông tập ở 5th Street Gym tại Miami,
‎tôi đã thấy vài gương mặt ‎thay đổi ở trại huấn luyện.
‎Sam Saxon, tức Chỉ huy Sam, đi cùng ông.
‎Và theo như Angelo Dundee biết,
‎đó là gã bạn từ bé ‎ông cho đi quanh phòng tập.
‎Tôi vừa vượt qua trận với Henry Cooper.
‎Ngày nào họ cũng tụ họp.
‎Bố tôi dạy cho Cassius Clay về Hồi giáo,
‎và mang giáo lý tới cho ông ấy.
‎ĐỊNH NGHĨA VỀ CÁCH MẠNG CỦA NGƯỜI DA ĐEN
‎Quốc gia Hồi giáo dần cung cấp cho Clay
‎lời dẫn về sự xuất sắc của người da đen
‎và về thành tựu tối cao của người da đen.
‎QUỐC GIA HỒI GIÁO ‎NHÀ NGUYỆN MUHAMMAD SỐ 29
‎Chỉ huy Sam bắt đầu ‎chỉ dạy cho Cassius Clay…
‎Đó là điều tôi đang dạy.
‎…cùng lúc với sự nghiệp của ‎Elijah Muhammad đáng kính…
‎Và các lãnh đạo da đen này…
‎…cùng sự xuất hiện bùng nổ của Malcolm X.
‎Cassius trở nên gần gũi hơn ‎với tổ chức Quốc gia Hồi giáo.
‎Ông không gia nhập tổ chức,
‎nhưng ông có quan tâm.
‎Ông có nghĩ nếu thiếu đức tin, ‎anh ông vẫn thành vĩ đại nhất?
‎Không đâu.
‎Niềm tin vào Hồi giáo giúp anh tôi tự tin.
‎Chúa rất tử tế.
‎Chúa đầy quyền năng, Chúa rất công chính.
‎Elijah Muhammad, ‎Malcolm X giúp anh tự tin để vĩ đại.
‎Tháng Sáu, Cassius em trai, ‎đang ở nhà của họ ở Louisville,
‎họ nhận cuộc gọi từ Chỉ huy Sam.
‎Quốc gia Hồi giáo tổ chức ‎một cuộc biểu tình lớn ở Detroit.
‎Cassius và Rudy đã hết sức hào hứng.
‎Họ chưa từng thấy tận mắt Sứ giả.
‎Chỉ huy Sam lái xe từ Miami đến Louisville
‎để đón anh em nhà Clay rồi họ đến Detroit.
‎Nhưng trước khi vào sân vận động, ‎Sam đưa họ vào một quán ăn,
‎và trong quán ăn đó là Malcolm X.
‎Có Malcolm X ngồi tại một bàn ở đó
‎như thể ông luôn ngồi ở bàn đối diện cửa.
‎Biết đấy, gần giống như ‎phim cao bồi miền Tây cổ điển.
‎Quanh bàn của Malcolm là lính gác.
‎Cassius bị choáng ngợp.
‎Cassius hiếm khi bị choáng ngợp.
‎"Cậu ta cư xử như thể ‎tôi phải biết cậu ta là ai.
‎Tôi còn chưa nghe về cậu ta.
‎HỒI KÝ MALCOLM X
‎Chúng tôi ở hai thế giới khác hẳn.
‎Thực ra, Elijah Muhammad ‎đã chỉ thị cho người Hồi giáo chúng tôi
‎cưỡng lại mọi hình thức thể thao".
‎Hài thật đấy. ‎Bố tôi đã không biết ông ấy là ai.
‎Nhưng bố tôi cứ thuận theo, ‎cái ý thức về tầm quan trọng đó.
‎"Nếu người này nghĩ cậu ta nổi tiếng,
‎vậy tôi thuận theo cậu ta. ‎Dĩ nhiên tôi biết cậu rất tuyệt".
‎Malcolm X là thiên tài.
‎Ông nói sự thật về ‎cách người da đen bị ngược đãi ở Mỹ.
‎Sự thật, đâu có thù ghét.
‎CHỈ ALLAH LÀ CHÚA ‎MUHAMMAD LÀ TÔNG ĐỒ
‎Rudy và Cassius, ‎họ vào sân vận động Olympic.
‎Và họ đã thấy gì?
‎ĐỘI QUÂN HỒI GIÁO
‎Họ thấy một đội quân da đen.
‎Đàn ông da đen kiêu hãnh, ‎mặc bộ vét đen, thắt nơ
‎và họ có trật tự, có ý thức kỷ luật.
‎Trước khi người da trắng tới, ‎ta đã có những nền văn minh vĩ đại
‎cũng hùng mạnh như những gì ‎người da trắng tạo ra trên Trái đất.
‎Chia tách hoặc chết là ‎thông điệp mà hôm đó Cassius nghe được.
‎Chia tách hoặc chết.
‎Chúng ta không muốn hòa nhập.
‎Chúng ta muốn chia tách.
‎Chúng ta không muốn gì ngoài sự tự do
‎sở hữu một phần Trái đất ‎có thể gọi là của riêng chúng ta.
‎Phân tích rằng người da trắng là quỷ dữ
‎đã vô cùng hấp dẫn với những người
‎từng trải qua khốn cùng ‎do tác động của người da trắng.
‎Cơ đốc giáo thì tốt gì cho bạn và tôi
‎nếu tôn giáo đó không bảo vệ ‎chúng ta chống lại những kẻ hành quyết?
‎Đúng thế.
‎Họ nói họ là tín đồ của Chúa Jesus.
‎Họ là tín đồ của quỷ dữ.
‎"Đôi khi, tôi nghe nói rằng Cassius
‎xuất hiện ở nhà nguyện Hồi giáo
‎và nhà hàng ở nhiều thành phố".
‎HỒI KÝ MALCOLM X
‎"Nếu tôi tình cờ thuyết giảng
‎ở bất kỳ đâu trong khoảng cách hợp lý
‎với nơi nào Cassius hiện diện,
‎thì cậu ta dều có mặt".
‎Tháng Ba năm 1963,
‎Cassius đang ở New York ‎cho trận đấu với Doug Jones.
‎NHÀ THI ĐẤU MADISON SQUARE GARDEN
‎Ai đã ở đó?
‎Malcolm đặc biệt quan tâm đến ‎đấu sĩ hạng nặng trẻ tuổi này.
‎Clay, chiến thằng nhờ hội đồng nhất trí.
‎NGƯỜI CHIẾN THẮNG
‎Ngày hôm sau, ‎Cassius Clay xuất hiện trước công chúng
‎với bộ vét đen, áo sơ mi trắng, nơ đen.
‎NGƯỜI KHIẾN NHÀ THI ĐẤU CHẬT KÍN
‎Ông trả lời phỏng vấn ‎New York Post‎.
‎Ông được hỏi lý do ‎không cùng đi tuần hành vì quyền công dân.
‎Ông nói: "Tôi không tin vào phi bạo lực.
‎Tôi tin vào việc ăn miếng trả miếng".
‎Chuyện đã rất rõ ràng.
‎Ông đã ở Harlem. ‎Ông dành thời gian bên Malcolm.
‎Malcolm đưa Muhammad Ali đến đền
‎và giới thiệu Muhammad Ali với chúng tôi.
‎Họ đã có mối quan hệ kiểu thầy trò.
‎Sự chênh lệch tuổi tác…
‎chàng trai 22 tuổi bảnh bao
‎rồi ta có Malcolm, già dặn hơn một chút.
‎Sự hiểu biết về thế giới
‎sẽ rất quan trọng với Muhammad Ali.
‎Đâu thể ở gần Malcolm mà không học hỏi.
‎Malcolm chia sẻ học thức.
‎Chính phủ không thể bảo vệ ta, ‎ta nên làm gì?
‎Đi tìm kẻ đánh bom nhà thờ ‎ở Birmingham, Alabama.
‎NHÀ THỜ BỊ ĐÁNH BOM ‎BỐN TRẺ EM MẤT MẠNG
‎Nếu họ không thể thìm ra, ‎vậy hãy để chúng ta tự tìm ra.
‎Và khi ta tìm ra… Tôi không muốn nghe thế.
‎Và khi ta tìm ra đó là ai,
‎kẻ đã sát hại các bé gái của chúng ta,
‎thì công lý nói rằng ‎kẻ sát nhân phải bị xử tử.
‎Khi Cassius Clay gặp Malcolm X,
‎ông không hề biết Malcolm ‎đang đi theo hướng chính trị mới.
‎Malcolm tin rằng ‎Quốc gia Hồi giáo có tiềm năng
‎tạo ra sự khác biệt lớn hơn ‎nếu tham gia vào chiến tuyến.
‎Đừng để đám thuyết giáo ôn hòa lừa phỉnh.
‎Khi bị chó tấn công, ta tóm lấy con chó,
‎chính con chó hoặc chủ của nó.
‎Ông không chủ trương bạo lực,
‎ông chủ trương tự vệ.
‎Chúng tôi không cố khơi mào gì. ‎Không khởi đầu, sẽ không rắc rối.
‎Nhưng nếu nhắm tấn công chúng tôi, ‎hãy sẵn sàng chiến đấu,
‎vì chúng tôi không làm theo ‎triết lý của Martin Luther King.
‎Nhưng Elijah đã bảo ông từ chức.
‎Trong một số thư gửi Malcolm, ‎Elijah nhắc nhở Malcolm:
‎"Đừng nói gì mà chưa nghe tôi nhắc tới".
‎Elijah nói:
‎"Sự phán xét với người Mỹ da trắng ‎sẽ nằm trong tay của Chúa".
‎Đối với Malcolm, điều này không phù hợp
‎với mong muốn được ‎chứng kiến công lý ngay lập tức.
‎Miễn là cuộc đấu tranh ‎đòi quyền công dân này được dẫn dắt…
‎Tôi cho từ "dẫn dắt" trong ngoặc kép.
‎Cuộc đấu tranh nếu là do ‎các thủ lĩnh da đen ôn hòa kìm hãm,
‎cấu trúc quyền lực da trắng không sợ.
‎Họ chỉ lo sợ khi biết ‎quần chúng da đen sẵn sàng bùng nổ.
‎Và sự bùng nổ đó ‎sẽ phá hủy một số đồ đạc trong nhà họ.
‎Bố tôi mê sự bạo dạn ở Malcolm.
‎Bố đã bắt chước rất nhiều ‎bài thuyết giảng của Malcolm
‎dựa theo cách Malcolm trình bày.
‎Ta bắt đầu thấy căng thẳng sớm phát triển
‎giữa Malcolm X ‎và Elijah Muhammad đáng kính.
‎Elijah Muhammad không lôi cuốn ‎tương tự như cách Malcolm lôi cuốn.
‎Vì các vị không thích ý tưởng ‎người da trắng bắn người da đen nhỉ?
‎Các vị sẵn sàng làm gì đó với việc ấy nhỉ?
‎Chúng tôi biết mà.
‎Thành viên thông thường ‎của Quốc gia Hồi giáo yêu Malcolm.
‎Đối với nhiều người,
‎ông là sự tiếp cận ‎và trải nghiệm trực tiếp nhất của họ
‎với giáo lý của Elijah Muhammad.
‎Một khi Malcolm bắt đầu ‎theo đuổi mọi điều như một trí thức,
‎tôi nghĩ ông đã đạt đến điểm
‎mà lợi ích của ông ‎chia tách khỏi lợi ích của tổ chức.
‎Hẳn là điều đó dẫn đến ‎nhiều căng thẳng và xung đột hơn.
‎HỒI KÝ MALCOLM X
‎"Tôi mến cậu ta.
‎Một số phẩm chất lan truyền cậu ta có
‎khiến cậu ta là một trong số
‎vài người tôi từng mời đến nhà".
‎Họ đã nói chuyện.
‎Chắc họ đã nói chuyện điện thoại,
‎nhưng tất cả đều bí mật.
‎Nhưng Hội Bảo trợ Louisville ‎bắt đầu đánh hơi thấy việc đang diễn ra.
‎Bọn họ bắt đầu nhận ra rằng
‎Cassius có liên hệ với người Hồi giáo.
‎Bọn họ bắt đầu lùi lại.
‎Đột nhiên, lời Cassius Clay hùng biện
‎bắt đầu vang vọng quan điểm Malcolm X.
‎Tháng Bảy, 1963, Chicago.
‎Bruce Hills, phóng viên ‎Chicago Sun-Times‎,
‎chờ sẵn bên ngoài Đại học Hồi giáo,
‎là trường của Quốc gia Hồi giáo.
‎Bằng cách nào đó, ‎anh ta biết có chiếc Cadillac đỏ rực
‎đang đậu ở sau Đại học Hồi giáo.
‎Cassius và Rudy và vài người khác bước ra.
‎Bruce Hills phấn khích.
‎Mắt anh ta sáng lên
‎rồi anh ta đi theo xe của Cassius.
‎Bruce khiến Cassius hạ cửa sổ xe xuống.
‎Anh ta thấy Cassius có đeo
‎huy hiệu sao và lưỡi liềm: "Sao? ‎Anh là thành viên Quốc gia Hồi giáo à?"
‎Trước tiên, Cassius Clay đáp: "Không". ‎Rồi anh nói: "Nếu đúng thì sao chứ?
‎Đó là tổ chức tuyệt vời".
‎Và cứ thế tiếp tục cho đến khi ‎Rudy rẽ vào đường cao tốc ra khỏi Chicago.
‎Câu chuyện được Bruce Hills đăng báo
‎nhưng chưa thành chuyện lớn trên báo chí.
‎Nhưng đã rõ ràng là Cassius ‎có liên hệ với Quốc gia Hồi giáo.
‎Sự thực là Cassius Clay
‎có liên quan đến nhóm này ‎khiến nhiều người da trắng lo lắng.
‎FBI nói phong trào này ‎là mối đe dọa tiềm tàng.
‎cho an ninh nội bộ của nước Mỹ.
‎J Edgar Hoover là giám đốc của FBI,
‎làm việc cho chính quyền Kennedy.
‎Hoover và FBI đã thực hiện ‎một chương trình phản gián
‎thiết kế để giảm tác động của ‎Elijah Muhammad và Malcolm X.
‎Không chỉ giám sát thụ động,
‎mà còn là sự xâm nhập chủ động
‎được thiết kế để làm xói mòn tác động
‎mà Quốc gia Hồi giáo đang có,
‎giảm thiểu tác động Malcolm đang có.
‎Ngày nào họ cũng lên kế hoạch
‎để ngăn chặn Elijah và tín đồ của ông.
‎Mà xin nói là các vị hơi muộn rồi.
‎Ta chủ yếu đối mặt với vấn đề đạo đức.
‎Điều này cổ như Kinh Thánh
‎và rành mạch như Hiến pháp nước Mỹ.
‎Trọng tâm của câu hỏi
‎là liệu tất cả người Mỹ ‎có được quyền bình đẳng
‎và các cơ hội bình đẳng?
‎Liệu ta có định đối xử với ‎đồng bào Mỹ như ta muốn được đối xử?
‎Từ Dallas, Texas, ‎tin cấp báo dường như chính thức,
‎Tổng thống Kennedy đã qia đời ‎lúc 13:00 theo giờ chuẩn miền Trung.
‎Dọc đại lộ đang u sầu, ‎họ đưa Tổng thống John F Kennedy,
‎anh hùng và liệt sĩ,
‎tới nằm dưới mái vòm của Điện Capitol.
‎Khi Kennedy chết đi,
‎Elijah Muhammad ‎đã chỉ thị tất cả các đền thờ
‎hãy để ông bộc lộ cảm xúc của toàn tổ chức
‎CỰU THƯ KÝ TOÀN QUỐC, ‎TỔ CHỨC QUỐC GIA HỒI GIÁO
‎về cái chết của tổng thống.
‎Elijah Muhammad, từ nhà ở Phoenix,
‎gọi điện cho báo, yêu cầu đăng ‎tuyên bố của ông lên trang nhất.
‎Lời tuyên bố viết: "Như toàn thế giới,
‎chúng tôi rất sốc trước vụ ‎ám sát tổng thống của chúng ta".
‎Tôi phải tôn trọng điều Sứ giả nói.
‎Không nên tuyên bố gì.
‎Tôi hiểu điều đó.
‎Với tôi, ông dạy người da trắng là quỷ dữ
‎thì Kennedy là ai?
‎Theo tôi biết, ông ta đâu làm gì cho tôi.
‎Ý là, tôi vẫn phải chu cấp cho bản thân. ‎Ông ta không bỏ tiền vào túi tôi.
‎Mà tôi cần nghe cha mình, ‎Elijah Muhammad đáng kính.
‎Ông đã nói rõ là không tuyên bố gì.
‎Bất chấp chỉ dẫn của Sứ giả,
‎Malcolm đã lên tiếng.
‎Malcolm X, phó chỉ huy ‎phong trào Hồi giáo da đen,
‎tỏ ra mừng về vụ ám sát tổng thống
‎tại biểu tình ở Manhattan Chủ nhật trước.
‎Malcolm nói việc giết tổng thống ‎là một ví dụ về luật nhân quả.
‎Ông còn nói thêm:
‎"Bản thân lớn lên từ nông thôn,
‎trò nhân quả thế này không khiến tôi buồn
‎mà luôn khiến tôi vui".
‎Chicago hôm nay, Elijah Muhammad, ‎lãnh đạo Hồi giáo phản da trắng,
‎đình chỉ Malcolm X ‎và bác bỏ tuyên bố của ông.
‎Vụ đó giúp Elijah Muhammad ‎một cái cớ được xã hội chấp nhận
‎để bịt miệng Malcolm.
‎THỦ LĨNH HỒI GIÁO DA ĐEN ‎ĐÌNH CHỈ MALCOLM X VÌ NÓI XẤU KENNEDY
‎Ông không được phép thuyết giáo ‎hay xuất hiện ở nhà nguyện tại Harlem.
‎Thực tế, thành viên ở nhà nguyện ‎cũng không được liên hệ với Malcolm.
‎Đây là sự tan vỡ lớn trong đời ông.
‎Ông đã coi Elijah Muhammad ‎như là vị cứu tinh của mình.
‎Elijah Muhammad đáng kính nhất.
‎Cảm xúc của ông ‎chắc chắn là rất sâu sắc, chân thành.
‎Tôi muốn xin lỗi ông ‎vì đã khiến ông thất vọng,
‎cho những sai lầm của tôi, ‎nhất là trong năm vừa qua.
‎Và trên hết, tôi cầu nguyện với Allah
‎để được ông thương xót và tha thứ.
‎Malcolm bị giằng xé giữa ý nghĩ rằng ‎Elijah Muhammad giống như bố mình,
‎và thực tế là bố ông ‎đã nắm lấy cổ họng của ông.
‎Rạn nứt ngày một rộng sắp là vấn đề lớn
‎với những người khác như Muhammad Ali.
‎Sonny Liston mà đánh bại tôi…
‎thì tôi sẽ hôn chân gã dưới mưa,
‎nói rằng gã là vĩ đại nhất ‎rồi bắt chuyến bay kế tiếp ra khỏi Mỹ!
‎Tôi nghĩ thế về Sonny Liston đấy!
‎Giữa Liston và Ali ta có
‎một bên là kẻ du côn ‎còn bên kia là một gã to mồm.
‎Nhìn tôi đi, đầy tự tin! Tôi đâu thể thua!
‎Tôi có 180 trận nghiệp dư, ‎22 trận chuyên nghiệp và đẹp như phụ nữ!
‎Người ta đã rất khiếp sợ Liston.
‎Sonny Liston từng là ‎võ sĩ quyền anh xuất thân từ trại giam…
‎Ông từng làm đầu gấu cho ‎tổ chức tội phạm có tổ chức.
‎Anh nợ tiền, Sonny sẽ ghé thăm anh.
‎Gã sẽ gục ở hiệp tám, để thấy tôi vĩ đại. ‎Gã cứ nói nhảm, tôi sẽ giảm còn năm.
‎Cassius, vì những gì ông đã tập trung vào,
‎rèn luyện cho trận đấu lớn ấy,
‎tôi không nghĩ ông đồng điệu ‎với tất thảy các động thái nội tại
‎ở Quốc gia Hồi giáo.
‎Ngày 15 tháng Một 1964, ‎Malcolm định đi về phía Nam.
‎Ông tính đi cùng gia đình ‎đến Miami để thăm Cassius Clay.
‎Trước chuyến đi, ông gọi cho Cassius.
‎Cassius đáp: "Tuyệt". ‎Ông hăng hái, háo hức được gặp Malcolm.
‎Ta biết Malcolm thực sự đã gọi cho Cassius
‎vì một đặc vụ FBI ở New York
‎đã tức thì gọi đến ‎văn phòng hiện trường ở Miami
‎và đưa ra một chỉ thị:
‎"Malcolm sẽ đến ‎trên chuyến bay cụ thể này.
‎Cassius Clay sẽ ở đó.
‎Hãy đảm bảo sẽ bám đuôi xe của họ".
‎Miami là nơi duy nhất
‎mà gia đình chúng tôi cùng đi nghỉ
‎và là nghỉ trọ ở nhà người khác.
‎NHÀ CỦA CASSIUS CLAY, MIAMI, FLORIDA
‎Bức ảnh gia đình đó có mẹ tôi
‎với hai chị gái tôi, Attallah và Qubilah, ‎còn tôi ngồi trên đùi Muhammad Ali.
‎Bố tôi đưa vợ và các con ‎đến nhà của Muhammad Ali,
‎điều đó nghĩa là ‎bố tôi tin ông ấy hoàn toàn.
‎Bố tôi coi Malcolm là bạn, ‎là gia đình, thật sự đấy.
‎Và Malcolm là một trong số ‎vài người bố đã gặp mà có thể tin tưởng.
‎Malcolm đã rất cần đồng minh.
‎Ông đã bị cô lập trong phong trào.
‎Cassius có thể là con mồi lớn.
‎Tôi nghĩ đó có thể là ‎một phần tính toán của Malcolm.
‎Ta không thể bác bỏ khả năng ‎Malcolm có các động cơ cụ thể,
‎mà có thể là phục vụ cá nhân anh.
‎Người nào đó… mà anh có thể tận dụng
‎nhờ tầm ảnh hưởng ngày một lớn của cậu ta,
‎mà để giúp cả anh nữa.
‎Malcolm gửi những bức ảnh này ‎tới hai tờ báo của người da đen.
‎Malcolm muốn nhắc nhở Elijah Muhammad
‎rằng Cassius Clay có khả năng
‎đưa thêm thành viên vào phong trào ‎và họ thân như anh em.
‎Malcolm bảo Elijah Muhammad:
‎"Sẽ thế nào nếu ăn mừng Lễ Cứu Tinh…"
‎là một ngày sau trận đấu,
‎"…nếu tôi xuất hiện cùng Cassius Clay?"
‎TRẬN ĐẤU VÔ ĐỊCH
‎ELIJAH MUHAMMAD LÊN TIẾNG
‎"Tôi muốn trở về, Sứ giả đáng kính,
‎và tôi có một người ‎có thể hỗ trợ mục tiêu của chúng ta".
‎Tầm một tuần trước trận đấu,
‎Malcolm X xuất hiện.
‎Malcolm tập vài buổi ở tại huấn luyện.
‎Ông đã được yêu cầu rời đi… và về nhà.
‎Rằng ông có thể quay lại xem trận đấu.
‎Điểm nhấn thực sự vào thời điểm đó
‎là liệu Cassius Clay có phải
‎một thành viên của Quốc gia Hồi giáo?
‎Họ không muốn người Hồi giáo ‎là nhà vô địch hạng nặng,
‎nên họ đã đe dọa ông ấy.
‎Cassius đã chuẩn bị thu dọn ‎lên xe buýt để rời thành phố,
‎vì họ nói hủy trận đó.
‎Nhưng hội quảng bá biết ông định đi, ‎họ quay lại nói:
‎"Đừng nhận là Hồi giáo, bọn tôi sẽ im".
‎Ngày 25 tháng Hai 1964.
‎Giải vô địch hạng nặng thế giới.
‎Malcolm đã trở lại Miami.
‎Miami, Florida, nơi Ngọn đuốc Tình bạn
‎biểu thị sự chào đón những người tốt ‎từ mọi chủng tộc và tín ngưỡng.
‎Thành phố Miami phân chia chủng tộc
‎và ông phải ở khách sạn ‎chỉ dành cho người da đen.
‎Từ thời khắc lái xe ‎đến cổng chính Trung tâm Hampton,
‎bạn được đảm bảo chào đón.
‎Một ngôi nhà xa nhà
‎với hàng ngàn du khách ‎từ các bang của nước Mỹ
‎và nhiều vùng đất lạ,
‎tới tìm ánh dương tuyệt vời ở Florida.
‎TRUNG TÂM HAMPTON
‎Nếu bạn muốn mất tiền ‎thì hãy đánh cược cho Sonny.
‎Nhưng cược cho Clay ‎nếu muốn ngày tốt lành.
‎Tôi luôn nghĩ Sonny Liston
‎chỉ thực sự sợ hãi một điều ‎và đó là một gã điên rồ.
‎Ông là người ra tù ‎và đã dành thời gian sau song sắt
‎nơi mà ở đó ông thấy người ta phát điên.
‎Cassius dùng chiến thuật đó,
‎quấy rối và giễu nhau ông ta.
‎Cassius phát điên ‎tại buổi cân nặng chính thức,
‎cố mà công kích Sonny Liston.
‎Một người gã điên ‎không có gì để mất có thể làm hại ta.
‎Chúng ta gần tiến tới
‎cuộc chiến vô địch hạng nặng thế giới.
‎Tay đấm, nhà vô địch Sonny Liston,
‎võ sĩ thách thức Cassius Clay.
‎Ngay trước trận đấu,
‎Cassius rất lo lắng.
‎Đây là trận lớn. ‎Ông sắp đấu với Sonny Liston, một lẻ xấu.
‎Malcolm X chợt xuất hiện ở phòng thay đồ.
‎Họ cầu nguyện,
‎Malcolm nói với anh tôi, chỉ dẫn đôi chút, ‎rồi anh tôi đã rất tự tin khi bước ra.
‎Malcolm khuyến khích Cassius tin rằng
‎ông phải đem vào sàn đấu đó
‎sức mạnh của Chúa, ‎nếu không phải là chính Chúa.
‎Ta sẵn sàng cho một đêm thú vị ‎ở Convention Hall, Bãi biển Miami.
‎Với sự ủng hộ của người anh kết nghĩa,
‎người cũng tin tưởng sâu sắc như ta vậy,
‎ta có thể cầu với Chúa ‎là ban cho ta ý chí làm điều ta phải làm.
‎Giờ thắc mắc sẽ được giải đáp.
‎Nếu vượt qua hiệp đầu, ‎vậy là vừa đủ bất ngờ rồi.
‎Malcolm có ghế ở hàng bảy, ghế thứ bảy.
‎Đây là lời tiên tri hóa ra sự thật.
‎Họ bắt đầu rồi đây.
‎Clay vừa cười đối thủ, ‎lùi lại, lắc lư, đung đưa người.
‎Clay đấm cả bên phải và trái!
‎Liston trúng đòn, dưới hai mắt chảy máu!
‎Chuông báo hiệp năm, ‎anh đang gặp rắc rối với đôi mắt.
‎Huấn luyện viên nói Liston có gì ở găng. ‎Clay chớp mắt, nói nhìn khó.
‎Liston cúi gục đánh thân dưới.
‎Clay chớp mắt như không thấy Liston,
‎và thế sẽ nguy lắm.
‎Cơ thể và cử động đầu tốt ‎giúp cản cú đấm từ Liston.
‎Cassius lại tấn công vào hiệp năm.
‎Suốt đợt đánh này,
‎Cassius đã thọi được ‎cú đấm trái vào mặt Sonny Liston.
‎Và ở hiệp sáu này, ‎Clay đã nắm quyền kiểm soát trận đấu.
‎Hết hiệp sáu, Liston mệt mỏi về góc riêng.
‎Và chúng ta tiến vào hiệp bảy…
‎Đợi một chút!
‎Sonny Liston sẽ không ra đấu!
‎Người chiến thắng và nhà vô địch ‎hạng nặng thế giới mới là Cassius Clay!
‎Mỗi lần xem trận đấu, ‎tôi vẫn thấy nổi da gà.
‎Đang xảy ra sự hỗn loạn.
‎Khi đi quanh sàn đấu, ông chỉ vào tất cả: ‎"Tôi đã bảo các người mà!
‎Tôi nói tôi siêu nhất và đã chứng minh".
‎Khoảnh khắc đó ‎sẽ gắn bó với ta đến hết cuộc đời.
‎- Tôi chấn động thế giới! ‎- Chấn động thế giới!
‎Chấn động thế giới!
‎Cậu ta nhận là giỏi nhất, ‎bị vận may chống lại.
‎Cậu ta khiến đám nhà cái giận.
‎Cậu ta chiến thắng, trở thành nhà vô địch.
‎Và những người hiểu ‎tâm lý học và hiệu ứng mà…
‎Hiệu ứng tâm lý từ
‎hình ảnh mà người hùng ‎tự gán vào bản thân mình,
‎họ biết ngay khi… ‎người ta đầu đồng cảm với Cassius
‎và hình ảnh cậu ta tạo ra, ‎họ sẽ gặp rắc rối với dân da đen.
‎Vì họ sẽ thấy dân da đen ‎khắp phố nói: "Tôi là nhất."
‎Cassius nói: "Tôi là người chính trực".
‎Cassius Clay, vĩ đại nhất!
‎- Ai là đấu sĩ đẹp nhất lịch sử? ‎- Cassius Clay!
‎- Anh ấy là nhất! ‎- Được rồi.
‎Lượn như bướm, đấm như ong chích!
‎Họ rời trung tâm hội nghị ở dạng nhóm nhỏ.
‎Rudy, Cassius, Malcolm X,
‎Jim Brown, ‎cầu thủ bóng bầu dục xuất sắc hồi đó,
‎Sam Cooke, ‎nghệ sĩ thu âm không thể tin nổi,
‎một bạn tốt của Cassius.
‎Và họ đến nơi đây…
‎Trung tâm Hampton.
‎Cassius và Rudy ngồi trên các ghế đẩu này.
‎Nhà vô địch Cassius Clay, ăn một cốc kem.
‎Ông coi một cốc kem ‎là ý tưởng ăn mừng lớn.
‎Một quãng thời gian tôi vui nhất.
‎Ai cũng ăn mừng chiến thắng.
‎Vào thời khắc này, ai cũng nói: ‎"Chúng tôi đã tin anh".
‎nhưng chính Malcolm tin vào ông.
‎Điều ấy có nghĩa gì dó.
‎Với lòng biết ơn, ông ăn mừng với Malcolm.
‎TRUNG TÂM HAMPTON ‎NHÀ NGHỈ & VILLA
‎Trời đã muộn,
‎câu chuyện kể rằng Malcolm,
‎Cassius Clay, Rudy, Jim Brown, ‎có thể là vài người khác nữa…
‎Họ đến phòng của Malcolm X. ‎Đã đến lúc nói chuyện nghiêm túc.
‎Giờ Malcolm X nói: "Biết đấy,
‎đến lúc dừng trò ‎Louisville Lip huênh hoang.
‎Cậu đã có danh hiệu, có bệ phóng.
‎Giờ cậu phải bắt đầu nói đúng đắn".
‎TRUNG TÂM HAMPTON ‎PHÒNG CỦA MUHAMMAD ALI
‎Ta không ở phòng đó, ‎không có đoạn ghi âm cuộc nói chuyện.
‎Ta chỉ biết những gì xảy ra tiếp theo.
‎Cậu ta đã có thể,
‎nhờ việc thừa nhận Allah là Chúa
‎và Muhammad là Sứ giả của ngài,
‎nói rằng đã đánh bại ‎một đối thủ mạnh hơn mình nhiều.
‎Kẻ thù đã muốn cậu ta gục ngã hoàn toàn.
‎Bọn họ đã nói cậu ta sẽ…
‎Liston sẽ xé nát khuôn mặt đẹp của cậu.
‎Nhưng Allah và tôi nói: "Không".
‎Ông nghĩ việc Cassius ‎là người Hồi giáo da đen
‎liên quan gì đến chiến thắng này?
‎Tôi chưa nghe cậu ta nói là thuộc tổ chức. ‎Chỉ nghe cậu ta nói tin vào Hồi giáo.
‎THÁNG BA 1964
‎Khoảng một tuần sau ‎cuộc đâu giữa Clay và Liston,
‎họ đến Liên Hợp Quốc.
‎Malcolm X, tôi muốn nói ngắn gọn ‎về quan hệ của ông với Cassius.
‎Ông biết anh ấy bao lâu rồi?
‎Gần ba năm rồi.
‎Và ông đã tư vấn cho anh ấy ‎về vấn đề tôn giáo chưa?
‎Tôi không cho ai lời khuyên.
‎Cậu ta là em và bạn tôi.
‎Tôi bày tỏ điều tôi rõ và hiểu về cậu ta.
‎Malcolm X giới thiệu Cassius ‎với dân ngoại giao da đen khắp châu Phi.
‎Bạn tôi đó. Vâng, thưa ngài.
‎Rất vui được gặp anh.
‎Đây là điểm Malcolm nhắc Cassius: ‎"Cậu không còn ở vị thế cũ.
‎Giờ đây cậu là người ‎được ngưỡng mộ trên toàn thế giới".
‎Anh có định đến thăm Nigeria?
‎Có, châu Phi là một điểm đến chính.
‎Malcolm muốn chơi trên sân khấu lớn hơn.
‎Ông đã định đón nhận tình hình chủng tộc,
‎quốc tế hóa chuyện đó, ‎mang chuyện đó tới Liên Hợp Quốc.
‎Nước Mỹ đã tự thúc đẩy mình ‎là lãnh đạo của thế giới tự do,
‎đất nước ủng hộ nhân quyền,
‎người anh em Malcolm ra đó nói:
‎"Này, chuyện đó không hề xảy ra".
‎Malcolm biết rằng đây sẽ là điều gì đó
‎thúc đẩy chính phủ liên bang hành động.
‎Cassius ở vị trí tốt hơn bất kỳ ai khác
‎để khôi phục tinh thần tự hào chủng tộc
‎cho không chỉ người ở Mỹ ‎mà trên toàn thế giới.
‎Suốt cả tuần, Malcolm và Cassius ‎trông như không thể thân thiết hơn.
‎Họ đến Quảng trường Thời đại,
‎họ đi xem trận đấu Clay đánh bại Liston.
‎Người chiến thắng và nhà vô địch ‎hạng nặng thế giới mới là Cassius Clay!
‎Khi họ ra khỏi rạp, họ đã thấy gì?
‎Một đám đông, ‎tới hàng trăm người vây quanh họ.
‎Phóng viên hỏi Malcolm về việc
‎liệu nhà vô địch ‎có tham gia phong trào của ông.
‎Có câu hỏi về việc sẽ xảy ra tiếp theo.
‎MALCOLM X LIỆU CÓ HẠI CHO CASSIUS?
‎Có một đặc vụ FBI ở Chicago
‎yêu cầu tiếp tục giám sát ‎dinh thự của Elijah Muhammad.
‎Và đặc vụ này biết
‎rằng Elijah Muhammad ‎đã nói chuyện điện thoại
‎với nhà vô địch hạng nặng.
‎Vào ngày 6 tháng Ba 1964,
‎Cassius trở về phòng ở khách sạn Theresa.
‎Ông nhận được cuộc gọi từ Elijah Muhammad.
‎Mục sư Tối cao nói với ông:
‎"Cậu không được phép ‎liên hệ với Malcolm nữa".
‎Tôi biết là chiều nay anh sẽ đến Chicago
‎để gặp gỡ Elijah Muhammad, phải chứ?
‎Vâng. Tôi sẽ ăn tối với ông ấy.
‎Một lý do chính để anh ‎gia nhập nhóm Hồi giáo da đen
‎là tình bạn với Malcolm X nhỉ?
‎Không, tôi theo Hồi giáo ‎bốn năm trước khi gặp Malcolm X.
‎Ồ, thật sao? Giờ ông ấy là bạn anh nhỉ?
‎- Vâng. ‎- Ông ấy…
‎Đó là anh em tốt với tôi. ‎Dù làm gì, ông ấy là anh tôi.
‎Giờ ông ấy tách khỏi tổ chức…
‎Tôi đâu rõ vụ đó.
‎Tôi phải xem xét trước khi nhận xét được.
‎Đó là một lý do chính tôi tới, ‎tìm ra câu chuyện thực sự.
‎Tôi không tin điều gì ‎mà báo chí và người ta viết ra.
‎Elijah Muhammad nói:
‎"Với tất cả tín đồ của tôi ‎và tin vào Hồi giáo,
‎Cassius Clay, người anh em với tôi, ‎người theo dõi đáng tin cậy nhất tôi có.
‎Tôi đặt tên cậu ta…
‎là Muhammad Ali".
‎Từ đó mà anh có tên ấy.
‎Cassius Clay được đặt tên Hồi giáo ‎là Muhammad Ali.
‎Hầu hết người ta ‎phải đợi nhiều năm mới được thế.
‎Ông thành anh hùng, ‎xuất hiện trên sân khấu với Sứ giả.
‎Và Malcolm đã…
‎bị cô lập.
‎MALCOLM X TỪ BỎ TỔ CHỨC
‎Muhammad Ali bị tranh giành…
‎CLAY Ở LẠI
‎giữa hai cá nhân quyền lực,
‎hai thủ lĩnh da đen quyền lực, ‎Elijah Muhammad và Malcolm X,
‎dù là ông có biết hay không.
‎Khi bị buộc… phải lựa chọn,
‎Malcolm chỉ có thể chọn chính mình.
‎Cassius phải chọn ‎người cha tinh thần của mình.
‎Malcolm là một cá nhân.
‎Elijah là một tổ chức.
‎Sự chia rẽ này có phiền anh không?
‎Không, việc của Malcolm X là việc cá nhân.
‎- Thủ lĩnh của anh là Elijah? ‎- Ừ.
‎"CHIA TÁCH HOẶC CHẾT"
‎Với chúng tôi, Sứ giả là người cha ‎chúng tôi chưa từng có và luôn muốn có.
‎Ông như máu ở huyết quản chúng tôi.
‎Không có giáo lý của ông, không có tôi.
‎Đem giáo lý đi, ‎tôi chỉ là gã ngốc da đen trên phố.
‎Hiểu ý tôi nói chứ?
‎Đó là một câu chuyện đơn giản
‎và bố tôi nằm ở ngay tâm điểm
‎mà chàng trai này đang cố chọn lựa.
‎Và phải, có thể đã có yếu tố sinh tồn.
‎Cassius Clay không còn là tên chính à?
‎Phải. Giờ là Muhammad Ali.
‎Muhammad tức là "đáng ngợi ca" ‎còn "Ali" tức là "cao nhất".
‎Khi Malcolm nghe vậy,
‎ông đã cáu điên trong chiếc xe và nói: ‎"Đó là chính trị".
‎Ai đặc biệt đặt tên đó à?
‎Phải. Lãnh đạo và thầy tôi, ‎Elijah Muhammad đáng kính.
‎Malcolm biết rằng trong trận chiến ‎giành lấy trái tim của Muhammad Ali,
‎ông đã thua cuộc.
‎Tên tôi là Muhammad.
‎Ai cũng gọi tôi là Cassius, chán nói rồi.
‎Các vị thông minh mà. ‎Tôi là Muhammad Ali, không phải Cassius.
‎Ali không để nước Mỹ định nghĩa ông,
‎còn không để họ đặt tên cho ông.
‎Muhammad Ali, ‎phổ biến hơn là Gaseous Cassius,
‎vừa đến thị trấn để…
‎Tất cả thương vụ tài trợ, quảng cáo,
‎Hollywood, tất cả đều mở ra cho ông,
‎việc thay tên đổi họ ‎đóng lại hết các cơ hội đó.
‎Cần nhiều can đảm trong Thế kỷ 21,
‎nhưng không tưởng tượng nổi… ‎Ông ấy hẳn là điên.
‎TÔI LÀ MUHAMMAD ALI
‎Đó là tuyên bố tối hậu.
‎Anh Clay, khi anh…
‎Muhammad Ali, thưa ngài.
‎- Anh Clay… ‎- Là Muhammad Ali.
‎- Hoặc là anh Muhammad Ali. ‎- Vâng.
‎- Tên đó thôi. ‎- Anh xuất…
‎Đột nhiên, mọi người nói,
‎"Gã nghĩ mình là ai? Gã mọi to mồm…
‎Gã mọi to mồm. Gã nghĩ mình là ai?
‎Đi lấy một cái tên khác, tôn giáo khác".
‎Gọi Cassius Clay là xúc phạm,
‎vì tôi đâu phải da trắng, ‎Muhammad Ali da đen.
‎Đó là tên của lịch sử, ‎tổ tiên chúng tôi. Giờ đó là vinh dự.
‎Tiến đến hiểu về bản thân, ‎được gọi bằng tên của mình.
‎Ra sao nếu người Nga ‎tên George Washington?
‎- Bảo tôi lại đi, ai có sức mạnh? ‎- Muhammad Ali!
‎- Một lần nữa. Đó là ai? ‎- Muhammad Ali!
‎Người Hồi giáo khắp thế giới.
‎Những người có lẽ chưa từng ‎xem một trận đấu quyền anh nào,
‎giờ họ nghe thấy cái tên này ‎xuất hiện khắp nơi trên báo chí:
‎Muhammad Ali.
‎Năm 1964, Muhammad và Malcolm
‎đã đến Châu Phi và Trung Đông,
‎nhưng không cùng nhau.
‎Cả hai đều có mối quan tâm
‎về những thay đổi lan rộng khắp châu Phi.
‎Muhammad Ali ‎gặp gỡ thảy những đám đông yêu mến.
‎Anh cuốn hút theo nhiều cách khác nhau.
‎Sự thu hút mà anh có thật phi thường.
‎Còn Malcolm thì đi một mình.
‎Gặp gỡ các nhà lãnh đạo thế giới,
‎anh đã cố truyền thông điệp ‎của 22 triệu người Mỹ gốc Phi
‎lên vũ đài thế giới…
‎- An bình cho các bạn. ‎- Bạn cũng thế.
‎…và đưa ra cáo buộc chống lại Mỹ
‎về việc chính họ vi phạm nhân quyền.
‎Vấn đề của ta là về con người, ‎không phải của nước Mỹ.
‎Là vấn đề nhân loại, ‎không phải vấn đề người da đen.
‎Malcolm như một người đại diện, dân biểu, ‎thượng nghị sĩ từ cộng đồng Mỹ đen,
‎thậm chí tổng thống da đen của nước Mỹ.
‎"Người Hồi giáo Mỹ gây hứng thú khắp nơi,
‎tạo sự tò mò và hứng thú mãnh liệt nhất.
‎HỒI KÝ MALCOLM X
‎Tôi thường xuyên bị nhầm với Cassius Clay.
‎Một tờ báo địa phương đã in bức hình
‎của Cassius và tôi ở Liên Hợp Quốc.
‎Vào thời điểm ấy, ‎cậu ta đã chiếm được trí tưởng tượng
‎và sự ủng hộ của cả thế giới da màu".
‎CHÀO ĐÓN QUÝ ÔNG ĐẸP ĐẼ
‎CHÀO ĐÓN CASSIUS CLAY ‎VUA CỦA THẾ GIỚI
‎Ali ơI!
‎Ali!
‎Ali ơi!
‎Bố tôi luôn nói về ‎sự cứu chuộc của Châu Phi.
‎Nếu có thể nói, "Ca khúc cứu chuộc" ‎là tỏ lòng tôn kính với Marcus Garvey
‎và tuyên bố Marcus Garvey đưa ra
‎vào năm 1937 rằng ta phải ‎giải phóng tâm trí khỏi tinh thần nô lệ,
‎bởi khi người khác ‎có thể giúp ta giải phóng cơ thể,
‎chỉ ta mới có thể giải phóng tâm trí.
‎Tôi tin Malcolm đã bắt đầu ‎nhìn nhận chính bản thân ông
‎sẽ đón nhận trách nhiệm đó.
‎Vì sự tái sinh của tâm linh,
‎mà tôi đã may mắn trải qua,
‎là kết quả của cuộc hành hương ‎đến thánh địa Mecca,
‎Tôi không còn tin vào
‎cáo trạng chung với ‎bất kỳ chủng tộc nào nữa.
‎CỰU TÍN ĐỒ HỒI GIÁO DA ĐEN
‎Ngày 17 tháng Năm 1964,
‎Tại Accra, Ghana,
‎bên ngoài khách sạn Đại sứ…
‎Malcolm đã đi cùng ‎vài người bạn Mỹ sống tại Ghana,
‎Maya Angelou và những người khác.
‎Malcolm sắp được đưa ra sân bay
‎và bên ngoài khách sạn,
‎thì Muhammad Ali xuất hiện.
‎CHÀO MỪNG ĐẾN GHANA
‎Hãy nhớ rằng Malcolm ‎đã đến Ai Cập và Ả Rập Xê Út.
‎Trong nhật ký của mình,
‎ông viết về Ali ‎như người anh em và bạn mình.
‎Nên tại thời điểm này, ở Accra, Ghana,
‎khi bất ngờ thấy nhà vô địch,
‎ông đã nghĩ họ sẽ ôm nhau như anh em.
‎Malcolm X đã gọi: "Muhammad ơi".
‎Rốt cuộc, Muhammad Ali quay sang ông nói:
‎"Nghe này, ‎ông quay lưng lại với Elijah Muhammad.
‎Ông đã sai, người anh em".
‎Rồi ông quay người bỏ đi.
‎Thời điểm đó ông đã hắt hủi Malcolm.
‎Mối quan hệ của họ ‎có khá nhiều rắc rối, tan vỡ.
‎Sau này, Maya Angelou ‎viết về lúc Malcolm bước lên xe,
‎ông sụp xuống ở ghế hành khách.
‎Ông nói: "Tôi đã mất rất nhiều".
‎Ông đã mất Elijah Muhammad,
‎người giữ hình bóng người cha với ông
‎và giờ ông đã mất Muhammad Ali.
‎Nếu là ta đang nói đến ‎tình anh em kết nghĩa,
‎thì tôi nghĩ đó có lẽ là ‎kết thúc của thứ tình cảm đó.
‎NHÀ VÔ ĐỊCH NHẠO BÁNG ‎CỰU TÍN ĐỒ HỒI GIÁO Ở BUỔI TRANH LUẬN
‎Kế hoạch của ông là gì?
‎Tôi sẽ quay lại nước Mỹ,
‎xem gia đình tôi thế nào.
‎- Vâng. ‎- Xem chuyện sẽ ra sao.
‎Khi bố từ châu Phi trở về tại sân bay JFK,
‎mẹ tôi giao tôi cho bố tôi và ông cười.
‎Tôi không rõ đó có phải kỷ niệm trìu mến, ‎hoặc vì tôi đã xem ảnh đó quá nhiều lần.
‎Nhưng tôi thấy bố nhìn tôi ‎như đang chờ đợi điều gì đó xảy ra.
‎Đây là nhà nguyện Hồi giáo bằng vàng
‎do Hội đồng Hồi giáo Ai Cập trao cho tôi.
‎THÁNG SÁU 1964
‎Toàn bộ là vàng nguyên chất.
‎Toàn bộ là vàng.
‎Vàng nguyên chất.
‎Vàng nguyên chất! Ừ…
‎Quà cho lãnh đạo và thầy vì đánh thức ta,
‎vì ta ở tình thế tệ hại ‎trước khi nghe lời thầy.
‎Tuyệt lắm!
‎Hoan hô! Tuyệt lắm!
‎Anh và Malcolm X,
‎người đã giúp anh cải đạo ‎qua phong trào Hồi giáo da đen,
‎đã dứt tình bạn rồi ư?
‎Elijah Muhammad dứt quan hệ với ai đó,
‎thì người đó tự động bị ‎tín đồ khác dứt quan hệ.
‎Báo của tôi kể chuyện là ‎khi anh từ châu Phi trở về,
‎anh từ chối ở khách sạn Theresa, ‎trụ sở cũ của anh.
‎Thủ lĩnh bảo tôi… ‎không phải mà là nhiều quan chức
‎nói là không hay ‎khi ở cùng khách sạn với ông ta,
‎và tôi làm theo họ.
‎Khi Cassius Clay ở Acra,
‎người ta kể anh ấy đã nói ‎những điều không thân thiện lắm.
‎Ông có gì để nói không?
‎Tôi không biết cậu ta nói gì.
‎Tôi luôn miễn cưỡng tin ‎những gì tôi đọc trên báo
‎về một người da đen nói ‎về một người da đen khác.
‎Anh ấy…
‎Và nếu tôi có bất cứ điều gì ‎muốn nói về Cassius,
‎tôi sẽ nói với cậu ta.
‎Tôi còn không nói về Malcolm X.
‎Chúng tôi đâu nghĩ về Malcolm X, ‎không lo về ông ấy.
‎Chúng tôi có quá nhiều việc ‎và ông ta chỉ là một cá nhân
‎mà như chúng tôi nói là đã đi lạc hướng.
‎Ông vẫn coi anh ấy là bạn chứ?
‎Vâng, tôi coi mọi người của tôi là bạn.
‎Và thường thì ai cư xử không thân thiện
‎chỉ phản ánh điều xấu xa ‎mà người khác tiêm nhiễm cho họ.
‎Xin hỏi liệu ông có còn tin, ‎mà chắc chắn ông đã từng
‎hồi ông liên minh với ‎phong trào Hồi giáo da đen,
‎vào quốc gia da đen tách biệt ở Bắc Mỹ?
‎Tôi không tin vào việc phân chia ‎hay phân biệt chủng tộc nào.
‎- Ông vẫn theo Hồi giáo? ‎- Vâng.
‎Tôi là người Hồi giáo, tin vào đạo Hồi,
‎vốn là tin vào tình huynh đệ. ‎Tình huynh đệ trọn vẹn với mọi người.
‎MALCOLM X NÓI ELIJAH "GIẢ DỐI"
‎Malcolm cảm thấy hiện mình là ‎cá nhân quan trọng trước công chúng
‎và đây dường như là mong muốn của anh ta.
‎Anh ta muốn được chú ý và lắng nghe.
‎Anh ta muốn tôn vinh bản thân ‎hơn là thầy của mình.
‎TÔI MUỐN CHUỘC LẠI SAI LẦM
‎CASSIUS GỌI X LÀ ĐẠO ĐỨC GIẢ
‎Một khi Malcolm bị gắn mác đạo đức giả…
‎ông thành mục tiêu.
‎MALCOLM - ĐẠO ĐỨC GIẢ NHẤT
‎Định nghĩa đạo đức giả mọi người nghĩ
‎hoặc tự cho phép suy ngẫm để thực hành,
‎đặt ông vào tình thế cực kỳ dễ tổn thương.
‎Chúng tôi hẳn xem đó là ‎một trong số điều tệ nhất có thể làm,
‎là kẻ đạo đức giả.
‎Chúng tôi không liên kết với ‎đám đạo đức giả mà để Allah xử bọn họ.
‎Vì sao họ đe dọa tính mạng ông?
‎Chủ yếu là vì họ sợ hãi ‎rằng tôi sẽ nói lý do thực sự là họ đã…
‎Tôi bỏ phong trào Hồi giáo da đen, ‎mà tôi chỉ giữ cho riêng mình.
‎Nhưng lý do thực sự là Elijah Muhammad, ‎người đứng đầu phong trào,
‎là cha của tám đứa con ‎với sáu thiếu nữ khác nhau.
‎Sáu thiếu nữ khác nhau.
‎là thư ký riêng của ông ta.
‎Lẽ ra đừng nên nói thế về Elijah Muhammad.
‎Elijah dạy Malcolm mọi điều.
‎Quay lưng lại với người đó. Đúng là ngốc.
‎CÁI CHẾT
‎Nhiệm vụ và cuộc sống riêng là riêng biệt.
‎Nếu tôi có hàng cho bạn,
‎nhiệm vụ của tôi là đi qua đường ‎đưa hàng cho bạn, đó là nhiệm vụ.
‎Nếu thấy tôi ở bên gái trẻ bên đường
‎hay tôi uống ít rượu vang ‎thì đó đâu phải việc của bạn.
‎Vì tôi đã xong nhiệm vụ.
‎Nhiệm vụ của Sứ giả không phải là ‎thảo luận hay giải thích đời tư của mình.
‎Việc của ông là truyền thông điệp.
‎Anh là ai mà dám xét hỏi Sứ giả
‎người đã dắt anh khỏi thùng rác,
‎lau sạch anh và dẫn anh ra trước thế giới
‎làm phát ngôn viên số một cho dân da đen?
‎Giờ anh sẽ thẩm vấn ông sao?
‎Không được.
‎Khi Malcolm làm thế,
‎nói những điều xấu ‎về phong cách sống của Elijah
‎với phụ nữ và đại loại, ‎ai mến Elijah đều quay lưng với ông ấy.
‎Lẽ ra Malcolm đừng nên thế. ‎Nhiều kẻ mến Elijah, dám giết vì Elijah.
‎Họ đã làm vậy.
‎Ngày 14 tháng Hai 1965,
‎nhà của Malcolm ở East Elmhurst
‎đã bị ném bom xăng.
‎Nhà của ông ở Queens ‎bị hư hại nặng do hỏa hoạn,
‎vụ cháy bùng lên do bom xăng.
‎Một quả bom bị ném vào ‎chỗ mẹ tôi trong phòng trẻ con
‎là nơi các con bà đang ngủ.
‎Điều đó hẳn phải đáng sợ.
‎Nhà tôi bị đánh bom.
‎Bị phong trào Hồi giáo da đen đánh bom
‎theo lệnh của Elijah Muhammad.
‎Họ đã định ném từ cửa trước và sau ‎để tôi không thoát ra được.
‎Khi ấy đang làm ca trực đêm
‎tại một nhà máy ô tô ở Detroit.
‎Theo lịch trình, ‎Malcolm phải đến Detroit nói chuyện.
‎Khi tôi nghe vào sáng sớm rằng
‎nhà Malcolm ở East Elmhurst bị đốt,
‎tôi đã nghĩ anh sẽ không đến.
‎Tôi đã sai.
‎Lúc chín giờ, Malcolm ở trên máy bay,
‎đến Detroit, nói ở Ford Auditorium.
‎Bạn tôi tham dự, ‎nói là thấy mùi khói từ Malcolm
‎mà ám vào anh từ ngôi nhà bị ném bom xăng.
‎21 THÁNG HAI 1965
‎NHÀ HÁT AUDUBON
‎Có khoảng 400 người có mặt ở nhà hát này,
‎đại diện cho một tổ chức gọi là
‎Tổ chức Đoàn kết Mỹ Phi,
‎do Malcolm X dẫn đầu.
‎Audubon có một phòng khiêu vũ lớn,
‎nhưng nó có một khu sảnh rất nhỏ.
‎Khi ấy tôi ngồi ở sảnh, đối diện lối vào.
‎Tôi đoán là tôi đã ở đó ‎tầm mười, 15 phút tối đa.
‎Nghe Malcolm nói "an bình cho các bạn" ‎tiếp theo là tiếng súng.
‎An bình cho các bạn.
‎Tôi thấy người ta bò trên sàn nhà
‎thế là tôi cũng quỳ xuống.
‎Các con tôi khóc… ‎"Chuyện gì vậy? Họ sẽ bắn ta à?"
‎VỢ MALCOLM X
‎Tôi biết họ đã bắn chồng tôi.
‎Tôi chạy về trước.
‎Tôi thấy Malcolm ép tay lên sườn, ‎ôm bụng rồi ngã xuống.
‎Chúng tôi có ‎hai nghi phạm đang bị giam giữ.
‎Một trong hai người này bị bắt trên đường
‎bởi một trong những lính tuần tra gần đó.
‎Họ có phải thành viên của ‎nhóm Hồi giáo da đen?
‎Tôi không biết.
‎Hiện anh thấy sao?
‎Tôi muốn giết ai đó.
‎Đúng vậy, tôi muốn giết ai đó.
‎Trước khi hết đêm nay, ‎nếu Malcolm chết, ai đó sẽ chết.
‎MALCOLM X BỊ SÁT HẠI ‎BỊ BẮN TẠI BUỔI BIỂU TÌNH
‎Ông ấy đã là chuẩn của chúng tôi. ‎Ông ấy như cột mốc, mỏ neo của chúng tôi.
‎Malcolm X là người da đen vĩ đại nhất ‎kể từ Marcus Garvey.
‎Mất đi điều đó rồi, ta phát hiện ‎quần chúng này thực sự đã lạc lối ra sao.
‎Chúng ta sẽ vượt qua một ngày nào đó.
‎Ông Muhammad, ‎hôm qua trong bài báo truyền thông,
‎một người Hồi giáo được trích dẫn đã nói:
‎"Trò nhân quả đã rơi vào đầu Malcolm",
‎liên quan đến tuyên bố trước của Malcolm ‎về vụ ám sát Tổng thống Kennedy.
‎Ông thấy một người anh em Hồi giáo
‎có nên tuyên bố vậy về Malcolm ‎khi biết về cái chết của ông ấy?
‎Tôi không biết.
‎Cũng như anh, tôi không biết đó là ai.
‎Cảnh sát có yêu cầu ông khai báo gì không?
‎Không hề.
‎Ông Muhammad, trước khi bị giết hôm qua,
‎Malcolm nói ‎nhóm Hồi giáo da đen nhắm giết ông ấy.
‎Có thể bình luận gì không?
‎Tôi không biết gì đâu.
‎Chúng tôi không phải những kẻ bạo lực.
‎Đây là cú sốc với chúng tôi.
‎Ông nghĩ đã có gì xảy ra với Malcolm X?
‎- Tôi nghĩ sao à? ‎- Vâng.
‎Điều tôi biết là đã xảy ra với ông ấy.
‎Tôi biết ông ấy đã trệch hướng…
‎và ông ấy chết.
‎Rất dễ kể câu chuyện ‎về vụ ám sát Malcolm X
‎là một người bất đồng chính kiến
‎bỏ phong trào và bị trừng phạt vì điều đó.
‎Và chắc chắn là có bất hòa lớn
‎giữa Malcolm và Quốc gia Hồi giáo.
‎ALLAH LÀ VĨ ĐẠI NHẤT ‎YÊU CẦU TỰ DO TÔN GIÁO
‎Nhưng từ những gì ta có thể lượm lặt
‎từ các hồ sơ mà FBI đã công bố
‎và tất cả chưa được công bố hết,
‎thì FBI đã rất vui vẻ
‎theo dõi cách biệt ‎và sự chia tách tăng lên,
‎và chuyển hướng sang chua chát ‎giữa Malcolm và Quốc gia Hồi giáo.
‎BẤT ĐỒNG GIA TĂNG ‎ELIJAH MUHAMMAD VÀ PHÓ TƯỚNG MALCOLM X
‎Kẻ ném đá giấu tay là chính phủ liên bang.
‎Họ không để người da trắng bắn Malcolm,
‎vì như thế sẽ là… thảm họa.
‎Xin phép cho từ ngữ của tôi, ta sẽ luôn có
‎dân mọi đen sắn sàng bán đứng ‎mẹ mình với giá hai đô la.
‎Cảnh sát ở khắp nơi, trên mái nhà, ‎đứng trên lối thoát hiểm, mặc thường phục
‎và hàng trăm cảnh sát thành phố New York
‎mặc đồng phục dọc đường số 147.
‎Tới nay, nghi thức cuối cho Malcolm X
‎đang được tiến hành mà không có sự cố.
‎Chị em gái tôi và tôi đã mất bố…
‎nhưng tôi nghĩ với người da đen,
‎chúng tôi đã mất một người rất xuất chúng,
‎tốt bụng, đầy yêu thương, vô cùng trắc ẩn.
‎Tôi nghĩ rằng bạn phải như thế
‎để có phản ứng sâu sắc với sự bất công.
‎James Baldwin viết về Malcolm X:
‎"Ông ấy là người hòa nhã ‎và dịu dàng nhất mà tôi từng gặp".
‎Hình ảnh của Malcolm khác mà, nhưng ‎ông thấy Malcolm đồng cảm với dân da đen.
‎Malcolm tuân thủ đạo lý riêng ‎mà chính ông đã dạy chúng tôi.
‎Chấp nhận cái chết. ‎Chấp nhận cái chết, bạn sẽ được tự do.
‎Ngày trước khi Malcolm X được chôn,
‎Elijah Muhammad xuất hiện ‎trước công chúng lần đầu sau vụ ám sát.
‎Lãnh tụ tổ chức lọt thỏm ‎sau một hàng rào vệ sĩ bảo vệ ông.
‎Nếu các bạn muốn đi theo ‎bất cứ kẻ nào chống lại tôi,
‎vậy hãy làm đi.
‎Nhưng kết cuộc của các bạn… sẽ khá tồi tệ.
‎Tôi sợ cho các bạn.
‎Cũng ở Chicago, tham gia hội nghị Hồi giáo
‎có nhà vô địch hạng nặng Cassius Clay.
‎Tên Hồi giáo của anh: Muhammad Ali.
‎BUỔI LỄ CHÔN CẤT MALCOLM X
‎Malcolm X và bất cứ ai tấn công
‎hoặc nói về việc tấn công ‎Elijah Muhammad sẽ chết.
‎THÁNG BA 1965
‎Không ai có thể chống lại ‎Sứ giả của Chúa toàn năng,
‎bằng lời nói hay thể xác ‎và cứ thế mà thoát.
‎Muhammad Ali thành một phần của điệp khúc
‎rằng bất cứ ai đụng độ với ‎Elijah Muhammad đều phải chết.
‎Đó là bi kịch của chuyện này.
‎Rằng Malcolm là kẻ thù ư?
‎Malcolm có phải kẻ thù ‎khi đưa gia đình tới Miami không?
‎Ông ấy có nghĩ Malcolm là kẻ thù ‎khi cùng cầu nguyện trước trận đấu?
‎Malcolm X nổi tiếng chủ yếu là ‎nhờ cứng rắn với người da trắng các vị.
‎Quỷ da trắng, chó mắt xanh, tóc vàng.
‎Dân da trắng đâu để tâm đến Malcolm
‎hay dân da đen khi ‎ông ta ở bên Elijah Muhammad.
‎Mà họ có vẻ thích và theo dõi
‎các thủ lĩnh đã chết của chúng tôi ‎và giờ họ có người đã chết mà chỉ là…
‎Và Malcolm đã thừa nhận
‎ông ta là một kẻ lang thang…
‎Điều khiển phụ nữ da trắng bán thân.
‎Malcolm đâu là gì, ‎Elijah Muhammad giúp ông ta tuyệt vời.
‎Nếu Malcolm X ở lại ‎với người khiến ông ta tuyệt vời,
‎dạy ông ta mọi điều ông rõ, ‎thì giờ ông ta đã rất vĩ đại.
‎Năm 1972, bố tôi đến thánh địa Mecca.
‎Và đó là sự kiện đã đưa bố tôi ‎đến với Hồi giáo chân chính.
‎Elijah Muhammad, lãnh đạo Hồi giáo da đen,
‎hôm nay qua đời vì suy tim ở Chicago. ‎Ông hưởng thọ 77 tuổi.
‎Tôi tin là gia đình tôi ‎rời bỏ tổ chức đó vào tầm 1975.
‎Khi đó tôi bảy tuổi.
‎Anh tôi đã rất tốt.
‎Các vị phải là tôi để rõ tôi thấy ra sao.
‎Tôi là em trai duy nhất. Cậu em duy nhất.
‎Anh em ruột.
‎Tôi rất nhớ anh ấy, ‎nhưng sẽ gặp anh ấy ở thiên đường.
‎Tôi nóng lòng gặp anh ấy, ‎sẽ ôm hôn anh ấy.
‎Ông có nhớ bất cứ điều gì mà ‎Muhammad Ali hối tiếc không?
‎Để tôi nghĩ.‎ ‎Để tôi suy nghĩ vài phút.
‎Vâng.
‎Đó là một câu hỏi rất hay đấy.
‎Nhiều năm nữa sẽ trôi qua
‎và chúng tôi luôn tò mò về ‎một hoặc hai thế hệ sau kể từ giờ
‎và rằng nhận thức họ có sẽ là gì,
‎họ sẽ có ước tính nào về Muhammad Ali,
‎và Malcolm X?
‎Quỹ đạo của cuộc đời họ là gì ‎và điều đó có ý nghĩa gì?
‎Ta có thể thấy chuyện đó diễn ra
‎trong các tác phẩm văn học, ‎phim ảnh, địa điểm khác nhau.
‎Hãy xem ai đón lửa kìa.
‎Người vĩ đại nhất.
‎Nhân vật Ali
‎mà được giới thiệu với công chúng từ 1996
‎một hình ảnh giả.
‎Người ta đã chỉnh sửa đi mất
‎những điều thứ khiến Muhammad Ali ‎gây tranh cãi trong một thời đại khác.
‎Chính những người ‎đã đứng lên hoan hô ông ở Atlanta…
‎chính những người đó 20 năm trước ‎đã nói về ông ấy như một con chó.
‎Ông chỉ trích mạnh ‎tư tưởng da trắng ưu việt.
‎Và tôi không nghĩ mình ‎sẽ đi cả chục ngàn dặm từ đây
‎để bắn người da đen ‎chưa từng gọi tôi là mọi,
‎không hành quyết tôi, ‎thả chó đuổi tôi, cưỡng bức mẹ tôi.
‎Tôi nghĩ nhiều điều trong đó ‎đã bị loại bỏ vì căn bệnh của ông ấy
‎và sự thật là ông đã không nói được nữa.
‎Ngay cả ngày nay, nước Mỹ vẫn là ‎một đất nước có hệ thống chính phủ
‎chỉ dựa trên tự do, công bằng ‎và bình đẳng cho người da trắng.
‎Không có gì gọi là tự do ‎người da đen ở đất nước này.
‎Dĩ nhiên, Malcolm bị giết vào 1965
‎vì thế mọi người đã viết lại ‎câu chuyện của ông kể từ đó.
‎ĐẠI LỘ MALCOLM X
‎DI SẢN CỦA NGƯỜI DA ĐEN
‎Lần đầu tiên đến bưu điện để ‎mua tem Malcolm X, tôi đã mâu thuẫn.
‎Khi Malcolm bị giết vào 1965,
‎không ai tưởng tượng ông sẽ xuất hiện
‎trên bất kỳ sản phẩm chính thức nào
‎của chính phủ Mỹ.
‎Thấy Malcolm trên tem ‎thực sự có tính tượng trưng
‎cho việc hình ảnh ông ấy ‎đã thay đổi theo thời gian.
‎Ở mức nào đó, ‎ông ấy vẫn sống với chúng ta.
‎Ông ấy chưa bị bắt đi. ‎Tinh thần của ông ấy vẫn còn sống.
‎TRUNG TÂM GIÁO DỤC VÀ TƯỞNG NIỆM ‎MALCOLM X & TIẾN SĨ BETTY SHABAZZ
‎Ta có thể chấm dứt mạng ai đó ‎nhưng không thể chấm dứt một ý tưởng.
‎Mọi trường trung học cơ sở, ‎đại học, đại học, trên YouTube
‎họ bật bản thu và hình ảnh ‎của Malcolm như thể ông vẫn ở đây.
‎Những gì ông ấy đã dạy 50 năm trước, ‎ta thấy những điều đó hiện đang diễn ra.
‎Lịch sử da đen, ‎lịch sử nước Mỹ và lịch sử thế giới
‎đã thay đổi bởi vì hai người này ‎có bản lĩnh để là chính mình và bạo dạn.
‎Sự bạo dạn đó trở thành truyền nhiễm.
‎…vì chủ của chó kiểm soát…
‎Họ định nghĩa cả một thế hệ
‎mà trong đó chúng tôi bước đi ‎với đầu ngẩng cao và vai ưỡn thẳng.
‎Mọi người quên rằng bố tôi ‎vẫn chỉ là một chàng trai đôi mươi
‎với tâm trí nhắm vào chức vô địch.
‎Có những điều Malcolm dạy bố tôi ‎mà ông còn tuân theo đến ngày cuối cùng.
‎Anh trai ông thấy thế nào về Malcolm X
‎sau khi ông ấy bị ám sát?
‎Anh ông có bao giờ nói với ông ‎về hối tiếc hay ông ấy cảm thấy ra sao?
‎Anh tôi không nói gì, ‎nhưng tôi hiểu anh tôi.
‎Anh ấy thấy tệ hại. ‎Phải, chuyện đó khiến anh tôi tổn thương.
‎Sau khi cắt quan hệ với Quốc gia Hồi giáo,
‎Muhammad Ali ‎đã liên lạc với gia đình chúng tôi.
‎Tôi nghĩ Muhammad Ali ‎chắc đã cảm thấy ông ấy nợ bố tôi
‎và cần đảm bảo vợ và con bố được an toàn
‎và rằng họ vẫn ổn.
‎Khi tôi đến gặp, ‎ông ấy đã ngập ngừng rồi ngỡ ngàng,
‎đâu đó hồi tôi sang tuổi 18, 19 hoặc 20.
‎CON GÁI CẢ CỦA MALCOLM X
‎Giờ nhìn thẳng vào mặt ông ấy… ‎Các vị biết ông ấy mà.
‎Ông ấy nhìn dò xét kiểu: "Cháu đó à?"
‎LỄ TƯỞNG NIỆM MUHAMMAD ALI ‎NGÀY 10 THÁNG SÁU 2016
‎Từ lúc chúng tôi tìm thấy nhau,
‎cứ như thể thời gian chưa trôi qua.
‎Chúng tôi khóc to lên.
‎Nỗi đau khổ của ông ấy vì đã
‎không nói với bố tôi trước khi bố ra đi.
‎Có Muhammad Ali trong đời ‎giúp duy trì hơi thở của bố với tôi
‎chỉ thêm một chút nữa,
‎là 51 năm nữa, cho đến bây giờ.
‎Tôi đã thắng Sonny Liston ‎và tôi vừa sang tuổi 22.
‎Tôi phải là vĩ đại nhất!
‎Tôi là vua của thế giới!
‎Cậu ta là em và bạn tôi.
‎Tôi bày tỏ điều tôi rõ và hiểu về cậu ta.
‎Nhưng cậu ta có đầu óc ‎và cách hiểu của riêng mình.
‎CHÀO MỪNG ĐẾN VỚI ‎TRẠI TẬP HUẤN MUHAMMAD ALI
‎Định mệnh đã cho họ ‎cảm nhận tình anh em đó
‎và học hỏi cùng nhau.
‎Nhưng có những thế lực bên ngoài
‎ngăn cản họ tiếp tục
‎mối quan hệ đẹp đẽ đã bắt đầu đó.
‎Khi viết hồi ký cho bố tôi,
‎The Soul of a Butterfly, ‎vào 2003,
‎Tôi hỏi bố về Malcolm X, ‎bố thấy sao về mối quan hệ và kết thúc đó.
‎Và tôi nhớ, ‎bố tôi ngồi xuống ghế, nhắm mắt lại…
‎và bố mất một lúc mới trả lời, ‎có lẽ là mười hay 15 giây.
‎và bố nói với tôi…
‎Bó nói quay lưng với Malcolm là ‎một trong số điều ông tiếc nuối nhất.
‎Bố ước có thể quay lại ‎và nói với Malcolm rằng bố rất tiếc,
‎rằng bố yêu thương ông và họ là bạn,
‎rằng ông ấy đã đúng về nhiều điều.
‎NHÀ NGUYỆN MUHAMMAD ALI, ‎HỒ DEER, PENNSYLVANIA
‎Một trong những điều ‎tôi không bao giờ quên…
‎nhìn lên Muhammad Ali và hỏi ông ấy,
‎"Chú có từng yêu bố cháu?"
‎Và ông ấy nói,
‎"Chú yêu bố cháu bằng cả trái tim".
‎Biên dịch: Đức Khứng