1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:06,506 --> 00:00:11,886
ΕΝΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX

3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

4
00:00:18,893 --> 00:00:21,813
Σκεφτείτε ότι οδηγείτε
σε μια ορεινή περιοχή

5
00:00:21,896 --> 00:00:24,649
όπου ο δρόμος περικυκλώνει το βουνό,

6
00:00:25,400 --> 00:00:29,529
με μια ισχυρή μηχανή
που πηγαίνει πολύ γρήγορα,

7
00:00:30,196 --> 00:00:31,906
χωρίς φώτα,

8
00:00:32,615 --> 00:00:35,118
και με κίνδυνο να πέσετε στον γκρεμό.

9
00:00:36,494 --> 00:00:38,580
Ασφαλώς, θέλετε να ανάψετε τα φώτα.

10
00:00:38,663 --> 00:00:41,166
Αυτό ακριβώς κάνει η επιστήμη διαρκώς.

11
00:00:41,249 --> 00:00:44,878
Μας δίνει τα φώτα,
για να δούμε τι κινδύνους αντιμετωπίζουμε.

12
00:00:47,130 --> 00:00:49,924
Πρόσφατες ανακαλύψεις επιστημόνων

13
00:00:50,008 --> 00:00:52,886
που μελετούν το πώς λειτουργεί
ο πλανήτης μας

14
00:00:52,969 --> 00:00:55,346
είναι, αναμφίβολα, υψίστης σημασίας

15
00:00:55,430 --> 00:00:56,431
για όλους μας.

16
00:00:57,057 --> 00:00:59,976
Οι παρατηρήσεις τους
είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές.

17
00:01:00,477 --> 00:01:03,480
Ωστόσο, μας δίνουν ελπίδα

18
00:01:03,563 --> 00:01:06,775
υποδεικνύοντας πώς να διορθώσουμε
τα πράγματα.

19
00:01:08,902 --> 00:01:11,362
Ένας από αυτούς που αφιέρωσε τη ζωή του

20
00:01:11,446 --> 00:01:14,115
στη μελέτη αυτών των παγκόσμιων
προβλημάτων

21
00:01:14,199 --> 00:01:15,742
προέρχεται από τη Σουηδία.

22
00:01:17,118 --> 00:01:18,745
Ο Γιόχαν Ρόκστρεμ.

23
00:01:20,038 --> 00:01:22,999
Αυτό που ανακάλυψε αυτός
και οι συνάδελφοί του

24
00:01:23,083 --> 00:01:27,504
είναι ίσως η σπουδαιότερη
επιστημονική γνώση της εποχής μας.

25
00:01:28,713 --> 00:01:30,882
Ο Γιόχαν μας έδωσε ελπίδα.

26
00:01:31,508 --> 00:01:34,511
Ελπίδα πως υπάρχει διέξοδος από την κρίση.

27
00:01:35,095 --> 00:01:37,472
Και μόλις το ακούσετε κι εσείς,

28
00:01:37,555 --> 00:01:41,017
θα κοιτάξετε τον κόσμο πολύ διαφορετικά.

29
00:01:41,810 --> 00:01:43,436
Δεν αφορά τον πλανήτη,

30
00:01:43,520 --> 00:01:46,481
αλλά εμάς, το μέλλον μας.

31
00:01:46,564 --> 00:01:48,525
Έχουμε ακόμα ελπίδα.

32
00:01:48,608 --> 00:01:53,655
Υπάρχει ακόμα περιθώριο
για να έχει μέλλον η ανθρωπότητα.

33
00:01:54,364 --> 00:01:57,575
Αυτή είναι η ομορφιά
στο πού βρισκόμαστε σήμερα.

34
00:02:10,338 --> 00:02:14,425
Η κατανόηση μας στο πώς λειτουργεί
ο πλανήτης εξελίσσεται συνεχώς.

35
00:02:15,760 --> 00:02:18,263
Διακρίνουμε πιο ξεκάθαρα από ποτέ

36
00:02:18,346 --> 00:02:20,723
πώς η πολυπλοκότητα της ζωής

37
00:02:20,807 --> 00:02:23,977
γίνεται απαραίτητη για την επιβίωσή μας.

38
00:02:25,979 --> 00:02:30,733
Όμως, η βιοποικιλότητα καταρρέει
και το κλίμα αλλάζει.

39
00:02:31,317 --> 00:02:35,613
Ο Γιόχαν Ρόκστρεμ επικεντρώθηκε
σε αυτό που κρατά τον πλανήτη μας σταθερό.

40
00:02:37,657 --> 00:02:40,451
Είμαστε η πρώτη γενιά, χάρη στην επιστήμη,

41
00:02:40,535 --> 00:02:43,204
που έχουμε γνώση ότι ίσως υπονομεύουμε

42
00:02:43,288 --> 00:02:46,457
τη σταθερότητα και την ικανότητα
του πλανήτη Γη

43
00:02:46,541 --> 00:02:49,043
να στηρίζει την ανθρώπινη ανάπτυξη.

44
00:02:49,627 --> 00:02:51,045
Είναι από πυρήνες πάγου,

45
00:02:51,129 --> 00:02:54,340
και το θεωρώ το πιο σημαντικό γράφημα
αυτήν τη στιγμή.

46
00:02:54,424 --> 00:02:56,467
Το γράφημα είναι μια αποκάλυψη.

47
00:02:57,135 --> 00:02:59,762
Δείχνει την παγκόσμια μεταβλητότητα
θερμοκρασίας

48
00:02:59,846 --> 00:03:02,432
τα τελευταία 100.000 χρόνια

49
00:03:02,515 --> 00:03:05,393
από την πρώτη εμφάνιση
των σύγχρονων ανθρώπων.

50
00:03:05,476 --> 00:03:09,314
Η θερμοκρασία μεταβλήθηκε συν-πλην
10 βαθμούς Κελσίου σε μια δεκαετία.

51
00:03:09,397 --> 00:03:13,234
Περάσαμε, με απλά λόγια, δύσκολα.

52
00:03:13,318 --> 00:03:16,487
Το σημαντικό είναι
πως η θερμοκρασία σταθεροποιήθηκε

53
00:03:16,571 --> 00:03:18,615
μόλις πριν από 10.000 χρόνια.

54
00:03:18,698 --> 00:03:20,450
ΕΠΟΧΗ (ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΕΤΗ ΠΡΙΝ ΤΟ ΠΑΡΟΝ)

55
00:03:20,533 --> 00:03:23,536
Βλέπετε από το γράφημα
ότι είναι μια εκπληκτικά,

56
00:03:23,620 --> 00:03:27,248
για να μην πω απίστευτα σταθερή,
μεσοπαγετώδης περίοδος.

57
00:03:27,916 --> 00:03:32,212
Οι γεωλόγοι έδωσαν σ' αυτήν την περίοδο
σταθερότητας ένα ξεχωριστό όνομα.

58
00:03:32,837 --> 00:03:35,089
Αποκαλείται Ολόκαινο.

59
00:03:35,965 --> 00:03:37,842
Το Ολόκαινο είναι εκπληκτικό.

60
00:03:37,926 --> 00:03:41,679
Είναι μια ζεστή περίοδος
όπου η παγκόσμια μέση θερμοκρασία

61
00:03:41,763 --> 00:03:44,474
κυμαίνεται σε συν-πλην έναν βαθμό Κελσίου

62
00:03:44,557 --> 00:03:46,017
καθόλη τη διάρκειά της.

63
00:03:47,185 --> 00:03:48,353
Συν-πλην ένας.

64
00:03:48,436 --> 00:03:50,730
…είναι συν-πλην ένας βαθμός Κελσίου.

65
00:03:50,813 --> 00:03:54,192
Αυτό θεμελίωσε τον σύγχρονο κόσμο
όπως τον ξέρουμε.

66
00:03:55,652 --> 00:03:59,989
Οι σταθερές θερμοκρασίες του Ολόκαινου
μας έδωσαν έναν σταθερό πλανήτη.

67
00:04:00,907 --> 00:04:03,159
Η στάθμη της θάλασσας σταθεροποιήθηκε.

68
00:04:04,244 --> 00:04:05,370
Για πρώτη φορά,

69
00:04:05,453 --> 00:04:08,623
είχαμε προβλέψιμες εποχές
και αξιόπιστο καιρό.

70
00:04:11,167 --> 00:04:14,045
Αυτή η σταθερότητα ήταν θεμελιώδης.

71
00:04:14,128 --> 00:04:17,423
Για πρώτη φορά,
ο πολιτισμός ήταν κάτι το εφικτό,

72
00:04:17,507 --> 00:04:20,885
και η ανθρωπότητα δεν έχασε χρόνο
να το εκμεταλλευτεί.

73
00:04:21,886 --> 00:04:24,806
Καλλιεργήσαμε ρύζι, σιτάρι,

74
00:04:24,889 --> 00:04:27,892
τεφ, αραβόσιτο, σόργο

75
00:04:27,976 --> 00:04:31,062
σε διαφορετικές ηπείρους,
σχεδόν ταυτόχρονα.

76
00:04:31,145 --> 00:04:34,148
Ξεκίνησε το ταξίδι του πολιτισμού,
όπως το ξέρουμε.

77
00:04:34,232 --> 00:04:38,152
Αυτή είναι η μεσοπαγετώδης περίοδος
που μας επέτρεψε

78
00:04:38,236 --> 00:04:40,655
να αναπτύξουμε σύγχρονους πολιτισμούς.

79
00:04:40,738 --> 00:04:44,993
Το Ολόκαινο είναι η μόνη κατάσταση
του πλανήτη που είμαστε βέβαιοι

80
00:04:45,076 --> 00:04:48,371
ότι μπορεί να στηρίξει τον σύγχρονο κόσμο.

81
00:04:50,123 --> 00:04:52,208
Από τις απαρχές του πολιτισμού,

82
00:04:52,292 --> 00:04:55,795
στηριζόμαστε σ' αυτήν τη σταθερή κατάσταση
του πλανήτη.

83
00:04:56,462 --> 00:04:59,507
Ένας πλανήτης με δύο μόνιμα παγοκαλύμματα,

84
00:05:00,133 --> 00:05:01,718
με ποτάμια που ρέουν,

85
00:05:02,302 --> 00:05:04,345
με ένα πέπλο από δάση,

86
00:05:04,971 --> 00:05:06,514
με αξιόπιστο καιρό

87
00:05:07,348 --> 00:05:09,726
και με αφθονία ζωής.

88
00:05:10,518 --> 00:05:12,061
Κατά το Ολόκαινο,

89
00:05:12,145 --> 00:05:15,565
αυτός ο σταθερός πλανήτης
μάς παρείχε τροφή,

90
00:05:15,648 --> 00:05:19,110
πόσιμο νερό και καθαρό αέρα.

91
00:05:19,193 --> 00:05:22,864
Αλλά μόλις βγήκαμε από το Ολόκαινο.

92
00:05:22,947 --> 00:05:25,742
Η ραγδαία αύξηση της ανθρώπινης πίεσης
στη Γη

93
00:05:25,825 --> 00:05:27,076
έφτασε στο σημείο

94
00:05:27,160 --> 00:05:29,871
να δημιουργήσουμε
τη δική μας γεωλογική εποχή.

95
00:05:31,372 --> 00:05:35,501
Οι επιστήμονες δήλωσαν πρόσφατα
ότι το Ολόκαινο παρήλθε

96
00:05:35,585 --> 00:05:38,338
κι έχουμε εισέλθει στο Ανθρωπόκαινο,

97
00:05:38,421 --> 00:05:40,048
την εποχή των ανθρώπων.

98
00:05:40,131 --> 00:05:43,760
Διότι, εμείς είμαστε, πια,
η κινητήριος δύναμη της αλλαγής

99
00:05:43,843 --> 00:05:44,969
στον πλανήτη Γη.

100
00:05:46,179 --> 00:05:49,432
Μετατρέψαμε το ήμισυ του παγκόσμιου
κατοικήσιμου εδάφους

101
00:05:49,515 --> 00:05:52,060
για αγροτική καλλιέργεια κι εκτροφή ζώων.

102
00:05:53,811 --> 00:05:58,816
Μεταφέρουμε παραπάνω ιζήματα και πετρώματα
από τις φυσικές διαδικασίες της Γης.

103
00:05:59,359 --> 00:06:03,112
Πάνω από το ήμισυ των ωκεανών αλιεύεται.

104
00:06:03,196 --> 00:06:07,200
Εννέα στους δέκα αναπνέουμε βλαβερό αέρα.

105
00:06:07,950 --> 00:06:09,786
Και σε μία μόνο ζωή,

106
00:06:09,869 --> 00:06:13,664
έχουμε θερμάνει τη Γη
παραπάνω από έναν βαθμό.

107
00:06:14,540 --> 00:06:18,419
Θα έλεγα ότι το πιο επιτακτικό μήνυμα
προς την ανθρωπότητα

108
00:06:18,503 --> 00:06:19,629
είναι το εξής:

109
00:06:19,712 --> 00:06:22,423
Σε μόλις 50 χρόνια,

110
00:06:23,007 --> 00:06:25,635
καταφέραμε να βγάλουμε τους εαυτούς μας

111
00:06:25,718 --> 00:06:27,637
έξω από μια κατάσταση

112
00:06:27,720 --> 00:06:30,348
όπου βρισκόμασταν
τα τελευταία 10.000 χρόνια.

113
00:06:30,807 --> 00:06:35,937
Άραγε, διακινδυνεύουμε
να αποσταθεροποιήσουμε τον πλανήτη;

114
00:06:38,815 --> 00:06:41,734
Είναι μια άκρως περίπλοκη κατάσταση.

115
00:06:41,818 --> 00:06:44,237
Για πρώτη φορά,
πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά

116
00:06:44,320 --> 00:06:47,156
τον κίνδυνο τυχόν αποσταθεροποίησης
του πλανήτη.

117
00:06:47,782 --> 00:06:50,451
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ POTSDAM
ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΛΙΜΑ

118
00:06:50,535 --> 00:06:54,288
Η φιλοδοξία του Γιόχαν
ήταν να δει την ευρύτερη εικόνα,

119
00:06:54,872 --> 00:06:57,875
να αντλήσει γνώσεις
από ένα παγκόσμιο δίκτυο,

120
00:06:59,210 --> 00:07:02,964
για να μάθει τι κρατά σταθερό
ολόκληρο τον πλανήτη.

121
00:07:03,589 --> 00:07:06,592
Ποια συστήματα καθορίζουν
την κατάσταση του πλανήτη;

122
00:07:07,176 --> 00:07:09,679
Κι αν είναι πέντε ή αν ήταν 30,

123
00:07:09,762 --> 00:07:11,514
δεν ξέραμε πότε ξεκινήσαμε.

124
00:07:11,597 --> 00:07:14,851
Απλά κάναμε μια αόριστη ερώτηση.

125
00:07:14,934 --> 00:07:19,439
"Αναγνωρίζουμε τα συστήματα
που ρυθμίζουν την κατάσταση του πλανήτη;"

126
00:07:19,522 --> 00:07:21,649
Αυτά διατήρησαν τον πλανήτη

127
00:07:21,732 --> 00:07:25,111
στη σταθερή κατάστασή του
κατά τη διάρκεια του Ολόκαινου.

128
00:07:25,194 --> 00:07:29,824
Καθώς αυξάνουμε την πίεση στη Γη,
υπάρχει κίνδυνος ότι αυτά τα συστήματα

129
00:07:29,907 --> 00:07:31,492
θα αρχίσουν να υποχωρούν

130
00:07:31,576 --> 00:07:34,495
και θα ξεπεράσουμε τα όρια της Γης,

131
00:07:34,579 --> 00:07:38,082
προκαλώντας την κατάρρευση
της σταθερότητας που βασιζόμαστε.

132
00:07:38,166 --> 00:07:40,710
Ήμουν πεπεισμένος ότι θέλαμε να…

133
00:07:40,793 --> 00:07:43,796
ερευνήσουμε το θέμα καθορισμού
των πλανητικών ορίων.

134
00:07:43,880 --> 00:07:47,925
Άραγε, μπορούμε να διακρίνουμε
ένα ποσοτικό σημείο,

135
00:07:48,009 --> 00:07:52,555
πέρα από το οποίο να ρισκάρουμε
την πρόκληση μη γραμμικών αλλαγών,

136
00:07:52,638 --> 00:07:54,682
και αυτό να καταστεί το όριο;

137
00:07:58,603 --> 00:08:02,106
Αν οι επιστήμονες καθορίσουν τα όρια 
του πλανήτη μας,

138
00:08:02,190 --> 00:08:04,734
θα μπορούσαν να μας παρέχουν και το πλάνο

139
00:08:04,817 --> 00:08:07,570
μιας καθοδήγησης έξω
από την τρέχουσα κρίση,

140
00:08:07,653 --> 00:08:10,615
για να μας δείξουν
πώς να αποφύγουμε την κατάρρευση

141
00:08:10,698 --> 00:08:14,577
και πώς να διασφαλίσουμε
το δικό μας ευοίωνο μέλλον στον πλανήτη;

142
00:08:19,457 --> 00:08:23,127
Το πρώτο και πιο προφανές όριο
είναι γνωστό σε όλους μας.

143
00:08:23,753 --> 00:08:25,880
Με την παγκόσμια θερμοκρασία αυξημένη

144
00:08:25,963 --> 00:08:28,841
σε σχέση με τις απαρχές του πολιτισμού,

145
00:08:28,925 --> 00:08:31,594
ελλοχεύει ο κίνδυνος να έχουμε ήδη περάσει

146
00:08:31,677 --> 00:08:33,596
το όριο στο κλίμα της Γης.

147
00:08:35,056 --> 00:08:37,892
Ίσως η πιο ανησυχητική απόδειξη αυτού

148
00:08:38,726 --> 00:08:41,521
είναι η αλλαγή στους πάγους του πλανήτη.

149
00:08:43,689 --> 00:08:47,318
Ως Σουηδός, ο Γιόχαν έχει μεγαλύτερη
ευαισθησία στο ζήτημα.

150
00:08:48,986 --> 00:08:51,864
Ως παιδί στη Σουηδία, όπως όλα στη χώρα,

151
00:08:51,948 --> 00:08:55,451
μάθαμε ότι η νότια κορυφή
του όρους Κεμπνεκάισε

152
00:08:55,535 --> 00:08:57,078
είναι το ψηλότερο σημείο.

153
00:08:57,161 --> 00:09:01,958
Και είναι κάτι εδραιωμένο
στην ταυτότητα του Σουηδού πολίτη.

154
00:09:02,500 --> 00:09:05,002
Οπότε… καταλαβαίνετε,

155
00:09:05,086 --> 00:09:06,921
με θλίψη

156
00:09:07,004 --> 00:09:10,716
συνειδητοποιείς ότι κάτι τέτοιο
δεν ισχύει πια.

157
00:09:12,802 --> 00:09:17,098
Η νότια κορυφή του Κεμπνεκάισε
έχασε πρόσφατα τη θέση της

158
00:09:17,181 --> 00:09:19,225
ως το ψηλότερο σημείο στη Σουηδία.

159
00:09:22,562 --> 00:09:24,814
Ο παγετώνας που σχημάτιζε την κορυφή

160
00:09:24,897 --> 00:09:28,526
συρρικνώνεται περίπου μισό μέτρο ετησίως

161
00:09:28,609 --> 00:09:30,695
τα τελευταία 50 χρόνια.

162
00:09:33,489 --> 00:09:36,242
Αυτό που βλέπουμε στο Κεμπνεκάισε

163
00:09:36,325 --> 00:09:40,329
δεν μπορεί από μόνο του
να αποσταθεροποιήσει τον πλανήτη.

164
00:09:40,913 --> 00:09:44,792
Αλλά τα δύο μόνιμα παγοκαλύμματα

165
00:09:44,875 --> 00:09:47,169
στην Αρκτική και την Ανταρκτική

166
00:09:47,253 --> 00:09:52,174
αποτελούν τη βασική προϋπόθεση
ώστε να μείνει ο πλανήτης στην κατάσταση

167
00:09:52,258 --> 00:09:55,261
που μας επέτρεψε την ανάπτυξη πολιτισμών
του σήμερα.

168
00:09:55,344 --> 00:09:59,390
Γι' αυτό, είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό

169
00:09:59,473 --> 00:10:01,976
να βλέπουμε παγετώνες να λιώνουν,

170
00:10:02,059 --> 00:10:06,022
ανεξαρτήτως αν είναι κάποιος μικρός
στο Κεμπνεκάισε

171
00:10:06,105 --> 00:10:08,357
ή αν μιλάμε για τη Γροιλανδία,

172
00:10:08,441 --> 00:10:11,402
διότι συμβάλλουν όλοι συνολικά

173
00:10:11,485 --> 00:10:14,989
σ' αυτήν τη φανταστική ικανότητα ψύξης
του πλανήτη.

174
00:10:15,656 --> 00:10:18,909
Αυτή η ψυκτική δράση
υπήρξε καίρια στο να διατηρεί

175
00:10:18,993 --> 00:10:21,746
σταθερή τη θερμοκρασία τη Γης
κατά το Ολόκαινο.

176
00:10:21,829 --> 00:10:26,125
Ο πάγος του πλανήτη αντανακλούσε
την ακριβή ποσότητα ηλιακής ενέργειας

177
00:10:26,208 --> 00:10:27,877
πίσω στο διάστημα.

178
00:10:29,754 --> 00:10:33,883
Μια μόνιμη λευκή επιφάνεια, όπως αυτή εδώ,

179
00:10:34,508 --> 00:10:39,805
αντανακλά ένα 90%, 95% της θερμότητας
που έρχεται από τον ήλιο.

180
00:10:42,975 --> 00:10:45,936
Όταν αρχίσουν να λιώνουν
αυτά τα στρώματα πάγου,

181
00:10:46,020 --> 00:10:48,314
πέραν του ότι συρρικνώνονται

182
00:10:48,397 --> 00:10:51,817
και τα άκρα τους γίνονται σκοτεινά
κι απορροφούν θερμότητα,

183
00:10:51,901 --> 00:10:55,071
το γεγονός και μόνο
ότι η επιφάνειά τους γίνεται υγρή,

184
00:10:55,154 --> 00:11:00,284
αλλάζει το χρώμα τόσο πολύ
που φτάνει ένα σημείο

185
00:11:00,368 --> 00:11:04,246
όπου τα στρώματα πάγου αναιρούν
την αυτοψυκτική λειτουργία τους

186
00:11:04,330 --> 00:11:06,582
και γίνονται αυτοθερμαινόμενα.

187
00:11:06,666 --> 00:11:11,003
Αυτό είναι το πιο δραματικό σημείο καμπής

188
00:11:11,087 --> 00:11:12,672
στο σύστημα της Γης.

189
00:11:12,755 --> 00:11:14,548
Ένα σημείο καμπής υποδηλώνει

190
00:11:14,632 --> 00:11:17,760
πως μια αλλαγή καθίσταται μη αναστρέψιμη.

191
00:11:18,219 --> 00:11:21,347
Είναι όπως ένα σταματημένο τρένο σε πλαγιά

192
00:11:21,430 --> 00:11:22,890
που αρχίζει να κινείται.

193
00:11:24,308 --> 00:11:26,519
Χαλούν τα φρένα του,

194
00:11:27,728 --> 00:11:29,897
οπότε αυτό επιταχύνει,

195
00:11:29,980 --> 00:11:33,275
όλο και πιο γρήγορα,
ώσπου χάνουμε τον έλεγχο.

196
00:11:36,654 --> 00:11:38,948
Ήδη χάλασαν τα φρένα

197
00:11:39,031 --> 00:11:42,326
που εμπόδιζαν το λιώσιμο
στο παγοκάλυμμα της Γροιλανδίας.

198
00:11:42,868 --> 00:11:45,037
Όταν πρωτοήρθα εδώ, στα 20 μου,

199
00:11:45,121 --> 00:11:47,415
έμοιαζε με όνειρο…

200
00:11:47,498 --> 00:11:50,084
ΚΑΘ. ΤΖΕΪΣΟΝ ΜΠΟΞ
ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΔΑΝΙΑΣ - ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑΣ

201
00:11:50,167 --> 00:11:53,754
γιατί έβλεπα τοπία
που είχα δει μόνο στα βιβλία.

202
00:11:55,631 --> 00:11:58,884
Ο Τζέισον είναι ένας
από τους πολλούς επιστήμονες

203
00:11:58,968 --> 00:12:00,678
με ευρήματα και παρατηρήσεις

204
00:12:00,761 --> 00:12:03,431
που είναι θεμελιώδη
για την έρευνα του Γιόχαν.

205
00:12:04,306 --> 00:12:07,435
Η χιονόπτωση επί χιλιετίες στη Γροιλανδία
συσσωρεύτηκε

206
00:12:07,518 --> 00:12:09,937
και σχημάτισε θόλο πάγου πάχους τριών χλμ.

207
00:12:10,020 --> 00:12:13,941
Γνωρίζουμε ότι ψηλά στην ατμόσφαιρα
έχει πολύ κρύο.

208
00:12:16,152 --> 00:12:18,779
Καθώς λιώνει,
η επιφάνεια του παγοκαλύμματος

209
00:12:18,863 --> 00:12:21,115
υποχωρεί προς τον θερμότερο αέρα,

210
00:12:21,198 --> 00:12:22,992
επιταχύνοντας το λιώσιμο.

211
00:12:24,702 --> 00:12:30,082
Όσο περισσότερο λιώνει, τόσο ψυχρότερο
γίνεται το κλίμα για να το αντιστρέψει.

212
00:12:31,250 --> 00:12:35,296
Αλλά το κλίμα στις μέρες μας
είναι ήδη πολύ ζεστό για τη Γροιλανδία.

213
00:12:35,921 --> 00:12:40,009
Βάσει του τρέχοντος κλίματος,
η Γροιλανδία έχει ξεπεράσει το όριό της,

214
00:12:40,092 --> 00:12:46,307
χάνοντας 10.000 κυβικά μέτρα πάγου
το δευτερόλεπτο.

215
00:12:47,016 --> 00:12:49,143
Αυτός είναι ο μέσος όρος απωλειών.

216
00:12:49,226 --> 00:12:52,897
Το ποσοστό απωλειών θα αυξάνεται

217
00:12:52,980 --> 00:12:55,316
όσο γίνεται θερμότερο το κλίμα.

218
00:12:55,900 --> 00:12:57,860
Άρα, εξαφανίζεται η Γροιλανδία;

219
00:12:58,986 --> 00:13:00,362
Έτσι φαίνεται.

220
00:13:05,534 --> 00:13:09,413
Αν δεν ψυχράνουμε σημαντικά
το κλίμα της Γης,

221
00:13:10,164 --> 00:13:14,251
το λιώσιμο στο παγοκάλυμμα της Γροιλανδίας
αναπόφευκτα θα συνεχιστεί.

222
00:13:17,213 --> 00:13:20,841
Το δραματικό της υπόθεσης
όσον αφορά το σημείο καμπής

223
00:13:20,925 --> 00:13:25,179
είναι πως αν πατήσεις το κουμπί εκκίνησης,
δεν μπορεί να σταματήσει.

224
00:13:25,262 --> 00:13:27,973
Παίρνει τον έλεγχο. Είναι αργά.
Αδύνατο να πεις

225
00:13:28,057 --> 00:13:31,769
"Τώρα κατάλαβα ότι δεν ήθελα
να λιώσω τον πάγο της Γροιλανδίας.

226
00:13:31,852 --> 00:13:33,395
Ας σταματήσω".

227
00:13:33,479 --> 00:13:34,814
Τότε, είναι πολύ αργά.

228
00:13:35,356 --> 00:13:39,527
Περνώντας αυτά τα σημεία καμπής,
παίρνουμε έναν δρόμο χωρίς επιστροφή,

229
00:13:39,610 --> 00:13:42,696
όπου ουσιαστικά υποχρεώνουμε τον πλανήτη

230
00:13:42,780 --> 00:13:45,825
σε μια μη αναστρέψιμη απομάκρυνση

231
00:13:45,908 --> 00:13:48,869
από μια κατάσταση που,
στην περίπτωση αυτή,

232
00:13:48,953 --> 00:13:50,996
στηρίζει εμάς, τους ανθρώπους.

233
00:13:52,122 --> 00:13:54,333
Το λιώσιμο των πάγων στη Γροιλανδία

234
00:13:54,416 --> 00:13:58,587
θα προκαλούσε αύξηση της στάθμης
της θάλασσας επτά μέτρων.

235
00:13:59,129 --> 00:14:03,467
Φανταστείτε έναν κόσμο όπου η στάθμη
της θάλασσας δεν είναι στατική,

236
00:14:03,551 --> 00:14:04,844
αλλά μεταβάλλεται.

237
00:14:05,344 --> 00:14:08,097
Πόλεις, εκατοντάδες παράκτιες πόλεις,

238
00:14:08,180 --> 00:14:10,808
θα απειλούνται από την άνοδο της θάλασσας.

239
00:14:11,809 --> 00:14:14,478
Αυτή η σταθερότητα στη θάλασσα ήταν η βάση

240
00:14:14,562 --> 00:14:17,481
για την εξέλιξη του πολιτισμού.

241
00:14:18,983 --> 00:14:23,737
Είμαστε αντιμέτωποι με ένα μέλλον
όπως στο Mad Max.

242
00:14:27,032 --> 00:14:31,036
Όμως, η Γροιλανδία είναι μόλις ένα
από τα πολικά παγοκαλύμματα,

243
00:14:31,120 --> 00:14:34,164
και είναι νάνος
μπροστά στο νότιο διδυμάκι της.

244
00:14:36,750 --> 00:14:38,210
Λίγα χρόνια πριν,

245
00:14:39,044 --> 00:14:42,548
υπήρχε η πεποίθηση ότι η Ανταρκτική ήταν…

246
00:14:42,631 --> 00:14:44,133
το ανθεκτικό σύστημα.

247
00:14:44,216 --> 00:14:49,638
Το στρώμα πάγου που δεν επηρεαζόταν πολύ
από την κλιματική αλλαγή.

248
00:14:49,722 --> 00:14:52,057
Σήμερα, αυτό έχει αλλάξει πλήρως.

249
00:14:52,141 --> 00:14:56,395
Παρατηρούμε επιταχυνόμενη απώλεια μάζας

250
00:14:56,478 --> 00:14:59,481
και πάγου στον ωκεανό στην Ανταρκτική.

251
00:15:03,903 --> 00:15:07,448
Η δυτική Ανταρκτική θα ανέβαζε τη στάθμη
πάνω από πέντε μέτρα

252
00:15:07,531 --> 00:15:08,949
ΚΑΘ. ΡΙΚΑΡΝΤΑ ΟΥΙΝΚΛΜΑΝ

253
00:15:09,033 --> 00:15:10,701
αν έλιωνε τελείως.

254
00:15:10,784 --> 00:15:13,787
Ενώ η ανατολική Ανταρκτική,
το δεκαπλάσιο από αυτό.

255
00:15:13,871 --> 00:15:17,291
Δηλαδή, πάνω από 50 μέτρα
πιθανή αύξηση της στάθμης.

256
00:15:17,374 --> 00:15:19,793
Η Ρικάρντα είναι συνάδελφος του Γιόχαν

257
00:15:19,877 --> 00:15:23,297
και μελετά πώς αλληλεπιδρούν
τα σημεία καμπής.

258
00:15:23,380 --> 00:15:26,383
Πρέπει να τονίσουμε ιδιαίτερα ότι τα πάντα

259
00:15:26,467 --> 00:15:28,928
στο σύστημα της Γης είναι αλληλένδετα.

260
00:15:29,511 --> 00:15:32,181
Αν ένα μέρος του συστήματος του κλίματος

261
00:15:32,264 --> 00:15:34,808
περάσει το σημείο καμπής του,

262
00:15:34,892 --> 00:15:36,810
τότε θα είναι πιο πιθανό

263
00:15:36,894 --> 00:15:40,522
για άλλα μέρη του συστήματος
να περάσουν το κρίσιμο όριό τους.

264
00:15:40,606 --> 00:15:45,027
Μπορούμε να το παρομοιάσουμε με ντόμινο.

265
00:15:45,110 --> 00:15:46,779
Ρίχνοντας ένα,

266
00:15:46,862 --> 00:15:49,198
προκαλείται μια αλυσιδωτή αντίδραση.

267
00:15:49,281 --> 00:15:52,284
Είναι ξεκάθαρο πως η υπερθέρμανση
του πλανήτη

268
00:15:52,368 --> 00:15:54,078
αυξάνει τον κίνδυνο

269
00:15:54,161 --> 00:15:57,039
να περάσουμε σημεία καμπής
στο σύστημα της Γης.

270
00:16:00,376 --> 00:16:04,463
Όταν περνάμε σημεία καμπής,
προκαλούμε μη αναστρέψιμες αλλαγές.

271
00:16:04,546 --> 00:16:07,508
Δηλαδή, ο πλανήτης,
από καλύτερός μας φίλος,

272
00:16:07,591 --> 00:16:11,720
που μειώνει και καταπραΰνει το άγχος,

273
00:16:11,804 --> 00:16:13,722
απορροφά διοξείδιο του άνθρακα,

274
00:16:13,806 --> 00:16:17,059
δέχεται θερμότητα κι απορροφά συγκρούσεις,

275
00:16:17,142 --> 00:16:20,771
θα φτάσει στο σημείο
όπου θα ενισχύσει τη θερμότητά του

276
00:16:20,854 --> 00:16:22,398
και θα γίνει ο εχθρός.

277
00:16:23,983 --> 00:16:28,112
Το κλίμα, φυσικά,
θερμαίνεται από αέρια του θερμοκηπίου,

278
00:16:28,195 --> 00:16:30,990
οπότε μέσω των εκπομπών αυτών των αερίων

279
00:16:31,073 --> 00:16:33,534
ίσως βρούμε ένα παγκόσμιο σημείο καμπής.

280
00:16:34,368 --> 00:16:36,912
Πολύ πριν από την εμφάνιση των ανθρώπων,

281
00:16:36,996 --> 00:16:41,500
η μέση θερμοκρασία της Γης
παρακολουθούσε στενά τη συγκέντρωση

282
00:16:41,583 --> 00:16:44,545
διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.

283
00:16:45,254 --> 00:16:46,588
Κατά το Ολόκαινο,

284
00:16:46,672 --> 00:16:49,341
αυτή η συγκέντρωση
παρέμεινε σχετικά σταθερή.

285
00:16:49,425 --> 00:16:50,300
ΕΠΟΧΗ (ΕΤΗ)

286
00:16:50,342 --> 00:16:53,429
Όμως, αυτό άλλαξε
με τη Βιομηχανική Επανάσταση.

287
00:16:53,512 --> 00:16:58,267
Το 1988 υπερβήκαμε τα 350 ppm,
μέρη βάρους ανά εκατομμύριο,

288
00:16:58,350 --> 00:17:01,395
του διοξειδίου του άνθρακα
στην ατμόσφαιρα της Γης.

289
00:17:01,478 --> 00:17:04,565
Αυτή ήταν η στιγμή που περάσαμε το όριο.

290
00:17:04,648 --> 00:17:08,610
Από τότε,
υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσουμε αλλαγές

291
00:17:08,694 --> 00:17:11,363
που θα οδηγούσαν
σε αχαλίνωτη υπερθέρμανση.

292
00:17:11,447 --> 00:17:16,785
Αν υπερβούμε τα 350 ppm στη συγκέντρωση
διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα,

293
00:17:16,869 --> 00:17:20,080
μπαίνουμε στην επικίνδυνη ζώνη.

294
00:17:20,164 --> 00:17:25,127
Άρα, τα 350 ppm είναι το πρώτο
από τα όρια του Γιόχαν,

295
00:17:25,210 --> 00:17:27,755
και το έχουμε υπερβεί κατά πολύ.

296
00:17:28,255 --> 00:17:32,885
Αυτήν τη στιγμή, τα επίπεδα συγκέντρωσης
διοξειδίου του άνθρακα

297
00:17:32,968 --> 00:17:37,222
στην ατμόσφαιρα είναι περίπου 415 ppm.

298
00:17:37,765 --> 00:17:39,767
Ήδη βλέπουμε τις επιπτώσεις

299
00:17:39,850 --> 00:17:43,353
ευρισκόμενοι μέσα στην επικίνδυνη ζώνη
των κλιματικών ορίων

300
00:17:43,437 --> 00:17:45,981
με την αύξηση συχνότητας της ξηρασίας,

301
00:17:46,065 --> 00:17:47,941
με καύσωνες και πλημμύρες,

302
00:17:48,025 --> 00:17:51,403
με επιταχυνόμενο λιώσιμο των πάγων,

303
00:17:51,487 --> 00:17:56,033
γρήγορη απόψυξη του μόνιμα παγωμένου
υπεδάφους και συχνές δασικές πυρκαγιές.

304
00:17:57,034 --> 00:17:59,828
Μπροστά βρίσκεται ένα δεύτερο κατώφλι.

305
00:17:59,912 --> 00:18:05,584
Πλησιάζουμε με γρήγορο ρυθμό
στα 450 ppm διοξειδίου του άνθρακα.

306
00:18:06,210 --> 00:18:08,045
Η επικίνδυνη ζώνη του πλανήτη

307
00:18:08,128 --> 00:18:11,507
ορίζεται από το εύρος αβεβαιότητας
μέτρησης στην επιστήμη.

308
00:18:11,590 --> 00:18:14,927
Σήμερα, εκτιμούμε πως το εύρος
αβεβαιότητας μέτρησης

309
00:18:15,010 --> 00:18:17,554
είναι από τα 350 ppm,

310
00:18:17,638 --> 00:18:19,389
που είναι το όριο

311
00:18:19,473 --> 00:18:22,309
μεταξύ ασφαλούς ζώνης
κι εισόδου στην επικίνδυνη,

312
00:18:22,392 --> 00:18:24,645
μέχρι τα 450 ppm,

313
00:18:24,728 --> 00:18:28,482
όπου αφήνουμε την επικίνδυνη
και μπαίνουμε στην υψηλού κινδύνου.

314
00:18:29,191 --> 00:18:31,401
Αν μπούμε στη ζώνη υψηλού κινδύνου,

315
00:18:31,485 --> 00:18:35,697
τα μη αναστρέψιμα σημεία καμπής
γίνονται πιο πιθανά, αν όχι αναπόφευκτα,

316
00:18:35,781 --> 00:18:38,117
κι αυτή είναι μια συντηρητική εκτίμηση,

317
00:18:38,200 --> 00:18:42,371
δεδομένου ότι ενδείξεις σημείων καμπής
υπάρχουν παντού γύρω μας.

318
00:18:42,454 --> 00:18:45,582
Με απλά λόγια,
το πλανητικό όριο του κλίματος

319
00:18:45,666 --> 00:18:48,460
ισούται με θερμότητα 1,5 βαθμών Κελσίου.

320
00:18:48,544 --> 00:18:51,171
Αυτό είναι τρανταχτή απόδειξη

321
00:18:51,255 --> 00:18:54,800
ότι θα ρισκάρουμε εξαιρετικά,
εάν επιτρέψουμε

322
00:18:54,883 --> 00:18:56,593
την υπέρβαση του 1,5 ορίου.

323
00:18:57,094 --> 00:19:00,305
Είμαστε ήδη στο 1,1
και κινούμαστε γρήγορα προς το 1,5.

324
00:19:00,389 --> 00:19:04,601
Η μόνη ευκαιρία μας να παραμείνουμε
εντός πλανητικού ορίου του κλίματος

325
00:19:05,102 --> 00:19:07,187
είναι να…

326
00:19:07,271 --> 00:19:11,066
δομηθεί μια οικονομία χωρίς ορυκτά καύσιμα
στα επόμενα 30 χρόνια.

327
00:19:14,111 --> 00:19:18,323
Αν και ο στόχος στην παγκόσμια θερμοκρασία
έγινε το κυρίως θέμα διεθνώς,

328
00:19:18,407 --> 00:19:22,244
ο Γιόχαν ήξερε ότι είναι απλώς
ένα μέρος της συνολικής κατάστασης,

329
00:19:22,828 --> 00:19:27,291
καθώς η σταθερότητα του πλανήτη μας
δεν εξαρτάται μόνο από το κλίμα του.

330
00:19:27,916 --> 00:19:32,421
Η επίσπευση περαιτέρω έρευνας
και στοιχείων

331
00:19:32,504 --> 00:19:38,010
κατέδειξε ότι υπάρχουν τέσσερα όρια
στη βιόσφαιρα.

332
00:19:38,552 --> 00:19:41,263
Όρια εντός της έμβιας Γης.

333
00:19:42,514 --> 00:19:45,392
Αυτά περιλαμβάνουν τη διαμόρφωση
του εδάφους.

334
00:19:45,475 --> 00:19:48,187
Τι συνθέτει τα μεγαοικοσυστήματα της Γης;

335
00:19:49,813 --> 00:19:51,273
Τα τρία τροπικά δάση,

336
00:19:51,940 --> 00:19:53,233
το εύκρατο δάσος,

337
00:19:53,317 --> 00:19:54,526
η τάιγκα,

338
00:19:55,027 --> 00:19:56,403
τα χορτολιβαδικά εδάφη,

339
00:19:57,279 --> 00:19:58,655
οι υγρότοποι.

340
00:20:01,241 --> 00:20:02,910
Δεύτερο, η βιοποικιλότητα.

341
00:20:02,993 --> 00:20:06,955
Όλα τα είδη στο νερό και τη στεριά.

342
00:20:10,209 --> 00:20:13,420
Τρίτο, το κυκλοφορικό σύστημα,
ο υδρολογικός κύκλος.

343
00:20:13,503 --> 00:20:14,588
ΓΛΥΚΟ ΝΕΡΟ

344
00:20:14,671 --> 00:20:17,090
Τέλος, η τροφοδοσία θρεπτικών συστατικών,

345
00:20:17,174 --> 00:20:21,053
που είναι θεμελιώδης για τη λειτουργία
της βιόσφαιρας

346
00:20:21,136 --> 00:20:23,347
και τους κύκλους αζώτου και φωσφόρου.

347
00:20:24,223 --> 00:20:29,019
Το πρώτο από τα όρια της βιόσφαιρας,
η σύνθεση του φυσικού περιβάλλοντος,

348
00:20:29,102 --> 00:20:33,815
αφορά τον τρόπο που το μεταμορφώνουμε.

349
00:20:35,192 --> 00:20:38,153
Πλησιάζουμε γοργά
σε ένα μεγάλο σημείο καμπής

350
00:20:38,237 --> 00:20:41,740
σε ένα από τα μεγαλύτερα τμήματα
άγριας φύσης που απέμειναν.

351
00:20:43,200 --> 00:20:44,368
Τον Αμαζόνιο.

352
00:20:47,204 --> 00:20:49,206
Ο Κάρλος Νόμπρε μελετά

353
00:20:49,289 --> 00:20:53,835
τη σπουδαιότητα του τροπικού δάσους
στη σταθερότητα του πλανήτη για δεκαετίες.

354
00:20:53,919 --> 00:20:56,630
Πρώτος αυτός έκρουσε τον κώδωνα
του κινδύνου.

355
00:20:57,422 --> 00:20:59,883
ΚΑΘ. ΚΑΡΛΟΣ ΝΟΜΠΡΕ
ΙΝΣΤ. ΑΝΩΤ. ΣΠΟΥΔΩΝ, ΣΑΟ ΠΑΟΛΟ

356
00:20:59,967 --> 00:21:02,511
Ο Αμαζόνιος ήταν παρθένος το 1971-72.

357
00:21:05,430 --> 00:21:06,932
Είδα το δάσος

358
00:21:08,267 --> 00:21:09,393
και τα ποτάμια.

359
00:21:10,602 --> 00:21:13,605
Κολυμπούσα στον Ρίο Νέγκρο με τα πιράνχας

360
00:21:13,689 --> 00:21:15,816
και ποτέ δεν μου συνέβη τίποτα.

361
00:21:15,899 --> 00:21:19,987
Από τότε, μεγάλα τμήματα του Αμαζονίου
αποψιλώθηκαν

362
00:21:20,070 --> 00:21:22,531
για κτηνοτροφία και καλλιέργεια σόγιας.

363
00:21:22,614 --> 00:21:25,826
Ο Κάρλος ανακάλυψε
ότι αυτό μας φέρνει πιο κοντά

364
00:21:25,909 --> 00:21:29,913
στο να προκαλέσουμε μη αναστρέψιμες
αλλαγές σε ό,τι έχει απομείνει.

365
00:21:30,414 --> 00:21:35,585
Το 1998 ξεκινήσαμε
το μεγαλύτερο επιστημονικό πείραμα

366
00:21:35,669 --> 00:21:37,671
που έχει γίνει σε τροπικό δάσος.

367
00:21:40,257 --> 00:21:42,634
Χτίστηκαν πολλοί πύργοι παρατήρησης

368
00:21:42,718 --> 00:21:45,637
για να μελετηθεί πώς δημιουργεί
το δικό του κλίμα.

369
00:21:46,221 --> 00:21:50,976
Τα δεδομένα δείχνουν ότι μεγάλα τμήματα
του τροπικού δάσους ξεραίνονται.

370
00:21:53,061 --> 00:21:56,481
Στον Αμαζόνιο, η περίοδος ξηρασίας
διαρκεί έως τρεις μήνες.

371
00:21:56,565 --> 00:21:59,651
Αλλά με την υπερθέρμανση του πλανήτη

372
00:21:59,735 --> 00:22:03,530
και την αποψίλωση του δάσους
λόγω ανθρώπινων δραστηριοτήτων,

373
00:22:03,613 --> 00:22:05,699
κτηνοτροφία και καλλιέργεια σόγιας,

374
00:22:06,325 --> 00:22:11,580
η περίοδος ξηρασίας αυξήθηκε έξι μέρες

375
00:22:11,663 --> 00:22:14,750
κάθε δεκαετία από το '80.

376
00:22:15,542 --> 00:22:18,253
Καθώς το δάσος αραιώνεται
και κατακερματίζεται,

377
00:22:18,337 --> 00:22:20,547
η ικανότητά του να ανακυκλώνει νερό

378
00:22:20,630 --> 00:22:24,259
και να παράγει βροχή
κατά την περίοδο ξηρασίας μειώνεται.

379
00:22:25,469 --> 00:22:28,764
Αν η περίοδος ξηρασίας
ξεπεράσει τους τέσσερις μήνες,

380
00:22:28,847 --> 00:22:32,559
τα δέντρα της ζούγκλας ξεραίνονται
και τα αντικαθιστά η σαβάνα.

381
00:22:32,642 --> 00:22:35,520
Μια διαδικασία που λέγεται σαβανοποίηση.

382
00:22:36,313 --> 00:22:40,442
Υπάρχουν ενδείξεις ότι μέρη του Αμαζονίου
ήδη αλλάζουν μορφή.

383
00:22:41,693 --> 00:22:45,072
Αν η αποψίλωση του δάσους
φτάσει στο 20% με 25%,

384
00:22:45,739 --> 00:22:48,867
και με την αυξανόμενη υπερθέρμανση
του πλανήτη,

385
00:22:48,950 --> 00:22:53,789
πιθανότατα θα βιώσουμε μια μη αναστρέψιμη
διαδικασία σαβανοποίησης

386
00:22:53,872 --> 00:22:58,877
που μπορεί να επενεργήσει 50% με 60%
σε όλο το δάσος του Αμαζονίου.

387
00:23:00,128 --> 00:23:05,175
Έχουμε ήδη απωλέσει περίπου το 20%
του τροπικού δάσους του Αμαζονίου.

388
00:23:06,176 --> 00:23:08,678
Είμαστε στα πρόθυρα να κάνουμε
τον Αμαζόνιο

389
00:23:08,762 --> 00:23:12,307
από πλανητικό φίλο σε πλανητικό εχθρό.

390
00:23:13,100 --> 00:23:16,728
Όσο η ζούγκλα μετατρέπεται σε σαβάνα,
πολλά δέντρα ξεραίνονται

391
00:23:16,812 --> 00:23:19,398
κι απελευθερώνεται άνθρακας
στην ατμόσφαιρα.

392
00:23:19,981 --> 00:23:23,276
Ο Κάρλος υπολόγισε
ότι ο Αμαζόνιος θα απελευθερώσει

393
00:23:23,360 --> 00:23:27,155
200 δισεκατομμύρια τόνους
τα επόμενα 30 χρόνια.

394
00:23:27,239 --> 00:23:31,034
Αυτό ισοδυναμεί με όλο τον άνθρακα
που εκπέμφθηκε παγκοσμίως

395
00:23:31,118 --> 00:23:32,869
τα τελευταία πέντε χρόνια.

396
00:23:33,537 --> 00:23:37,499
Είμαστε πολύ κοντά στο σημείο καμπής.

397
00:23:38,291 --> 00:23:42,003
Ενδιαφερόμαστε για την καταπολέμηση
της κλιματικής κρίσης;

398
00:23:42,087 --> 00:23:47,384
Ενδιαφερόμαστε για τη διατήρηση
του άνθρακα στο δάσος,

399
00:23:47,968 --> 00:23:49,719
ή λέμε "Δεν με νοιάζει";

400
00:23:53,390 --> 00:23:56,935
Υπάρχει μεγάλος λόγος ανησυχίας
επί του παρόντος.

401
00:23:57,018 --> 00:24:00,564
Επεκτείνουμε τη γεωργική γη
σε φυσικά οικοσυστήματα

402
00:24:00,647 --> 00:24:05,235
κι αποψιλώνουμε το τροπικό δάσος με ρυθμό
που βάζει όλο το σύστημα σε κίνδυνο.

403
00:24:07,612 --> 00:24:09,990
Και δεν είναι μόνο τα τροπικά δάση.

404
00:24:10,073 --> 00:24:15,996
Δέντρα κάθε είδους είναι πολύτιμα
για τη σταθερότητα του πλανήτη.

405
00:24:16,913 --> 00:24:21,710
Σε τέτοιο βαθμό, ώστε μια απώλεια 25%
της παγκόσμιας δασικής κάλυψης

406
00:24:21,793 --> 00:24:25,255
ριψοκινδυνεύει την πρόκληση
καταστροφικών σημείων καμπής.

407
00:24:26,173 --> 00:24:29,384
Μόνο που έχουμε ήδη αποψιλώσει το 40%.

408
00:24:29,926 --> 00:24:33,638
Είμαστε για τα καλά
μέσα στην επικίνδυνη ζώνη αυτού του ορίου.

409
00:24:39,019 --> 00:24:44,191
Μια δεύτερη συνέπεια της αποψίλωσης
είναι η απώλεια της βιοποικιλότητας…

410
00:24:45,442 --> 00:24:46,610
της φύσης.

411
00:24:47,444 --> 00:24:51,323
Η βιοποικιλότητα αποτελεί το δεύτερο όριο
της βιόσφαιρας,

412
00:24:51,907 --> 00:24:55,744
διότι ενισχύει τη δική μας ικανότητα
να ευημερούμε στη Γη.

413
00:24:56,369 --> 00:24:58,622
Αλλά δεν της φερόμαστε σωστά.

414
00:24:58,705 --> 00:25:01,208
Η φύση υποβαθμίζεται σε ρυθμό και κλίμακα

415
00:25:01,291 --> 00:25:04,211
ΔΡ ΑΝΝ ΛΑΡΙΓΚΟΝΤΕΡΙ
ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ - ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

416
00:25:04,294 --> 00:25:06,254
πρωτοφανή στην ανθρώπινη ιστορία.

417
00:25:07,589 --> 00:25:10,800
Η Ανν Λαριγκοντερί είναι μια οικολόγος

418
00:25:10,884 --> 00:25:13,803
που προβληματίζεται
από την πληθώρα αποδείξεων.

419
00:25:13,887 --> 00:25:16,014
Παντού στον κόσμο,

420
00:25:16,097 --> 00:25:17,933
η φύση βρίσκεται σε παρακμή.

421
00:25:19,267 --> 00:25:23,188
Ένα εκατομμύριο είδη φυτών και ζώων

422
00:25:23,271 --> 00:25:25,482
από τα συνολικά εκτιμώμενα

423
00:25:25,565 --> 00:25:29,694
οκτώ εκατομμύρια απειλούνται με εξαφάνιση.

424
00:25:31,238 --> 00:25:34,616
Αν συνεχιστεί αυτή η αρνητική τάση,

425
00:25:34,699 --> 00:25:38,703
ίσως βαδίζουμε
προς μια έκτη μαζική εξαφάνιση.

426
00:25:41,206 --> 00:25:43,333
Σε μόλις 50 χρόνια,

427
00:25:43,416 --> 00:25:49,214
η ανθρωπότητα εξόντωσε το 68%
του παγκόσμιου πληθυσμού άγριας ζωής.

428
00:25:49,297 --> 00:25:53,426
Είναι ξεκάθαρο ότι είμαστε εν μέσω κρίσης
στη βιοποικιλότητα.

429
00:25:54,010 --> 00:25:56,429
Χάνοντας όλο αυτόν τον ιστό της ζωής,

430
00:25:56,513 --> 00:26:01,309
όλη αυτήν τη βιοποικιλότητα,
απειλείται η δική μας ζωή στη Γη.

431
00:26:10,235 --> 00:26:13,530
Με τις τωρινές αρνητικές τάσεις
στη βιοποικιλότητα,

432
00:26:13,613 --> 00:26:17,158
δεν θα μπορέσουμε να θρέψουμε τον πλανήτη,

433
00:26:17,242 --> 00:26:21,329
κάτι που προϋποθέτει
ομαλή λειτουργία της φύσης.

434
00:26:27,544 --> 00:26:30,338
Για τον Γιόχαν,
ένα περιστατικό στην πατρίδα του

435
00:26:30,422 --> 00:26:32,340
ήταν αυτό που τον επηρέασε πολύ.

436
00:26:32,424 --> 00:26:38,179
Διάβασα ένα άρθρο για Βρετανούς
επιστήμονες που έρχονταν στη Σουηδία

437
00:26:38,263 --> 00:26:42,892
κι έκλεβαν βασίλισσες μελισσών
Bombus subterraneus.

438
00:26:43,852 --> 00:26:46,146
Έγραφε πως έρχονταν κρυφά τη νύχτα

439
00:26:46,229 --> 00:26:49,441
και άρπαζαν εκατοντάδες τέτοιες βασίλισσες

440
00:26:49,524 --> 00:26:54,362
γυρνώντας τες πίσω στο Ηνωμένο Βασίλειο,
για να διασωθεί ό,τι είχαν καταστρέψει.

441
00:26:56,573 --> 00:26:59,367
Στην Ευρώπη,
οι μέλισσες Bombus subterraneus,

442
00:26:59,451 --> 00:27:02,287
είναι βασικοί επικονιαστές
των καλλιεργούμενων φυτών.

443
00:27:02,370 --> 00:27:07,500
Αλλά μέχρι τη δεκαετία του '90
είχαν θεωρηθεί εξαφανισμένο είδος στο ΗΒ.

444
00:27:10,003 --> 00:27:11,504
Βλέπουμε, λοιπόν,

445
00:27:11,588 --> 00:27:14,591
μια χώρα που αναγκάζεται
να πάει σε άλλη χώρα

446
00:27:14,674 --> 00:27:19,471
και να κλέψει τους επικονιαστές της,
για να έχει ένα λειτουργικό οικοσύστημα.

447
00:27:19,554 --> 00:27:22,682
Τότε, για μένα προσωπικά,

448
00:27:22,766 --> 00:27:26,728
ήταν μια στιγμή συνειδητοποίησης ότι…

449
00:27:27,812 --> 00:27:29,147
αυτό είναι σοβαρό.

450
00:27:30,857 --> 00:27:34,110
Το 70% των καλλιεργούμενων ειδών διεθνώς

451
00:27:34,194 --> 00:27:37,656
βασίζονται ως ένα βαθμό στην επικονίαση
από τα έντομα.

452
00:27:38,698 --> 00:27:42,243
Αλλά η διεύρυνση της εντατικής
μονοκαλλιέργειας έχει οδηγήσει

453
00:27:42,327 --> 00:27:44,871
σε δραστική μείωση των εντόμων.

454
00:27:46,122 --> 00:27:49,084
Η ειρωνεία είναι ότι η παγκόσμια
παραγωγή τροφίμων,

455
00:27:49,167 --> 00:27:50,835
στην ουσία,

456
00:27:50,919 --> 00:27:55,006
εξαφανίζει το κύριο πράγμα
από το οποίο εξαρτάται.

457
00:27:58,176 --> 00:28:01,388
Δεν ήταν μόνο η απόδειξη
ενός εκ των βασικών στοιχείων

458
00:28:01,471 --> 00:28:05,433
στην έρευνα βιοποικιλότητας,
η οποία δεν είναι απλώς κάτι

459
00:28:05,517 --> 00:28:08,687
που πρέπει να προστατέψουμε
εξαιτίας της ομορφιάς της

460
00:28:08,770 --> 00:28:11,815
ή κάποιας ηθικής ευθύνης

461
00:28:11,898 --> 00:28:15,694
ενός είδους, του ανθρώπου,
προς άλλα, όπως η χλωρίδα κι η πανίδα.

462
00:28:15,777 --> 00:28:19,739
Όχι. Είναι η εργαλειοθήκη
για τη λειτουργία της κοινωνίας μας.

463
00:28:21,533 --> 00:28:25,495
Είναι βασικό κομμάτι του παζλ

464
00:28:25,578 --> 00:28:28,873
στην παραγωγή τροφίμων,
στον καθαρό αέρα και νερό,

465
00:28:28,957 --> 00:28:33,128
στη δέσμευση άνθρακα, στην ανακύκλωση
θρεπτικών συστατικών… στην όλη λειτουργία.

466
00:28:36,089 --> 00:28:39,008
Οι επιστήμονες προσπάθησαν
να υπολογίσουν τα οφέλη

467
00:28:39,092 --> 00:28:42,011
που παρέχουν τα έντομα ενώ εργάζονται

468
00:28:42,095 --> 00:28:44,347
καθημερινά σε μεγάλες ομάδες,

469
00:28:44,431 --> 00:28:47,767
με το κάθε είδος να προσφέρει
μια διαφορετική υπηρεσία.

470
00:28:48,435 --> 00:28:52,439
Αλλά η αξία τους κρίνεται ανυπολόγιστη
μέχρι, ξαφνικά…

471
00:28:54,983 --> 00:28:55,942
να εξαφανιστούν.

472
00:28:58,069 --> 00:29:02,115
Ένας πλανήτης χωρίς έντομα
δεν είναι λειτουργικός.

473
00:29:05,577 --> 00:29:09,748
Και, φυσικά, η παρακμή
δεν περιορίζεται μόνο στα έντομα.

474
00:29:10,707 --> 00:29:15,044
Η άγρια ζωή έχει παραμεριστεί
εξαιτίας της διεύρυνσης της γεωργίας

475
00:29:15,128 --> 00:29:18,006
σε όλο το κατοικήσιμο έδαφος της Γης.

476
00:29:18,506 --> 00:29:21,259
Σήμερα, από όλα τα είδη πτηνών

477
00:29:21,342 --> 00:29:24,095
μόνο το 30% είναι άγρια.

478
00:29:25,180 --> 00:29:27,390
Και από όλα τα θηλαστικά του πλανήτη

479
00:29:27,474 --> 00:29:32,020
τα άγρια είδη συνιστούν μόνο το 4%
σε βάρος.

480
00:29:33,104 --> 00:29:36,274
Πού είναι το όριο
της βιοποικιλότητας, λοιπόν;

481
00:29:36,941 --> 00:29:38,943
Πόσα ακόμα από τον φυσικό κόσμο

482
00:29:39,027 --> 00:29:43,281
αντέχουμε να χάσουμε
πριν καταρρεύσει η κοινωνία μας;

483
00:29:43,948 --> 00:29:46,284
Υπάρχουν πολλά σημεία καμπής

484
00:29:46,367 --> 00:29:48,119
στον φυσικό κόσμο,

485
00:29:48,203 --> 00:29:51,456
και είναι δύσκολο να διακριθεί ξεκάθαρα

486
00:29:51,539 --> 00:29:54,542
το πλανητικό όριο
αναφορικά με τη βιοποικιλότητα,

487
00:29:54,626 --> 00:29:56,961
γιατί η ζωή είναι πολύ περίπλοκη.

488
00:29:58,505 --> 00:30:02,509
Το όριο για την απώλεια της φύσης
είναι δύσκολο να προσδιοριστεί

489
00:30:02,592 --> 00:30:04,677
λόγω της πολυπλοκότητάς της.

490
00:30:05,178 --> 00:30:06,679
Αλλά ένα είναι σίγουρο.

491
00:30:06,763 --> 00:30:09,682
Έχουμε ήδη ξεπεράσει αυτό το όριο.

492
00:30:11,184 --> 00:30:13,478
Βρισκόμαστε σε μεγάλο έλλειμμα.

493
00:30:13,561 --> 00:30:16,231
Είμαστε σε τέτοιο επικίνδυνο σημείο

494
00:30:16,314 --> 00:30:21,319
όσον αφορά την απώλεια των ειδών στη Γη
και την καταστροφή των οικοσυστημάτων

495
00:30:21,402 --> 00:30:24,739
που πρέπει να σταματήσουμε
την απώλεια βιοποικιλότητας

496
00:30:24,823 --> 00:30:26,950
όσο πιο γρήγορα μπορούμε.

497
00:30:30,078 --> 00:30:33,790
Τώρα είναι η ώρα να θέσουμε έναν στόχο

498
00:30:33,873 --> 00:30:37,460
για το 2021, 2022,

499
00:30:37,544 --> 00:30:39,754
δηλαδή, στις αρχές της δεκαετίας,

500
00:30:40,338 --> 00:30:43,800
στοχεύοντας σε μηδενική απώλεια της φύσης.

501
00:30:46,427 --> 00:30:51,391
Το αντίστοιχο των 1,5 βαθμών Κελσίου
μέγιστης επιτρεπόμενης υπερθέρμανσης

502
00:30:51,474 --> 00:30:54,519
θα ήταν η μηδενική απώλεια
της φύσης εφεξής.

503
00:30:57,772 --> 00:31:02,443
Το τρίτο όριο της βιόσφαιρας
αφορά το κυκλοφορικό σύστημα του πλανήτη,

504
00:31:03,152 --> 00:31:06,614
διότι το γλυκό νερό
είναι ακόμα ένα βασικό στοιχείο

505
00:31:06,698 --> 00:31:08,658
στο οποίο στηρίζεται η κοινωνία.

506
00:31:09,158 --> 00:31:12,161
Γνωρίζατε ότι εσείς κι εγώ χρειαζόμαστε

507
00:31:12,245 --> 00:31:15,123
περίπου 3.000 λίτρα γλυκού νερού

508
00:31:15,206 --> 00:31:19,002
το άτομο κάθε μέρα
για να μείνουμε ζωντανοί;

509
00:31:19,586 --> 00:31:24,007
Λέτε "Θεέ μου, 3.000 λίτρα;
Τρεις τόνους νερό; Πώς γίνεται αυτό;"

510
00:31:24,090 --> 00:31:28,720
Ναι, μας αρκούν 50 λίτρα νερό,
πόσιμο και για την υγιεινή μας.

511
00:31:29,762 --> 00:31:32,891
Εμείς, στον πλούσιο κόσμο,
χρησιμοποιούμε επιπλέον 100

512
00:31:32,974 --> 00:31:35,351
για πλύσιμο, οικιακές ανάγκες,

513
00:31:35,435 --> 00:31:38,980
ενώ η βιομηχανία χρειάζεται άλλα 150.
Σύνολο 300 λίτρα.

514
00:31:39,063 --> 00:31:43,651
Τα υπόλοιπα 2.500 λίτρα, όμως,
είναι για την τροφή.

515
00:31:44,360 --> 00:31:48,948
Τόσο γλυκό νερό απαιτείται για να παραχθεί
ό,τι έχουμε στο τραπέζι μας

516
00:31:49,032 --> 00:31:50,992
όταν καταναλώνουμε την τροφή μας.

517
00:31:53,494 --> 00:31:57,290
Το γλυκό νερό έχει ιδιαίτερη σημασία
για τον Γιόχαν.

518
00:31:57,373 --> 00:31:59,626
Ήταν το αντικείμενο της διατριβής του

519
00:31:59,709 --> 00:32:04,297
και πολλών ετών έρευνας
στις ημιάνυδρες περιοχές της Αφρικής.

520
00:32:05,256 --> 00:32:08,968
Αφιέρωνα ώρες,
από την ανατολή μέχρι το ηλιοβασίλεμα,

521
00:32:09,052 --> 00:32:11,638
τριγυρνώντας, και ιδρώνοντας ολόκληρος,

522
00:32:11,721 --> 00:32:13,890
για να συλλέγω δεδομένα,

523
00:32:13,973 --> 00:32:15,975
να σκάβω εδαφικούς ορίζοντες,

524
00:32:16,059 --> 00:32:19,187
να παίρνω δείγματα,
να μετράω την υγρασία στο έδαφος,

525
00:32:19,938 --> 00:32:22,899
αλλά και δεδομένα ταχύτητας ανέμου
και βροχόπτωσης.

526
00:32:24,233 --> 00:32:27,987
Έχω μετρήσει άπειρες επιφάνειες φύλλων.
Δεν φαντάζεστε,

527
00:32:28,071 --> 00:32:32,867
πόση προσοχή χρειάζεται ένας επιστήμονας
για να μετρήσει σε τετραγωνικά χιλιοστά

528
00:32:32,951 --> 00:32:36,120
το μέγεθος όλων των φύλλων ενός φυτού.

529
00:32:38,206 --> 00:32:42,627
Χρειαζόταν τις λεπτομέρειες
για να απαντήσει ένα μεγαλύτερο ερώτημα.

530
00:32:43,127 --> 00:32:46,506
Πόσο νερό απαιτείται
για να τραφεί ο κόσμος;

531
00:32:47,256 --> 00:32:50,426
Η αρχική μου απάντηση,
κατά το μεταπτυχιακό μου, ήταν

532
00:32:50,510 --> 00:32:52,929
"Ναι. Φαίνεται ότι υπάρχει αρκετό νερό".

533
00:32:53,471 --> 00:32:55,181
Όμως, το νόμισμα έχει δυο όψεις.

534
00:32:55,848 --> 00:32:59,185
Υπάρχει κάποιο παγκόσμιο όριο
στη χρήση γλυκού νερού

535
00:32:59,268 --> 00:33:02,063
που αν ξεπεραστεί
θα καταρρεύσει το σύστημα;

536
00:33:03,523 --> 00:33:06,109
Ελέγξαμε κάθε λεκάνη απορροής των ποταμών,

537
00:33:06,192 --> 00:33:07,735
κι έπειτα

538
00:33:07,819 --> 00:33:10,905
προσδιορίσαμε την ελάχιστη ποσότητα

539
00:33:10,989 --> 00:33:14,242
απορροής της κάθε λεκάνης

540
00:33:14,325 --> 00:33:18,204
που απαιτείται για να διατηρηθεί
η υγρασία στο σύστημα,

541
00:33:18,287 --> 00:33:21,124
ώστε να υπάρχουν οικοσυστήματα
που ευημερούν,

542
00:33:21,207 --> 00:33:24,711
καλή παροχή νερού
και λειτουργικές λεκάνες απορροής ποταμών.

543
00:33:25,628 --> 00:33:29,424
Ο όγκος του νερού που αποστραγγίζεται
από κάθε ποτάμι

544
00:33:29,507 --> 00:33:33,386
φανερώνει τον λόγο που πολλά από αυτά
κινδυνεύουν να στερέψουν.

545
00:33:36,097 --> 00:33:42,061
Παγκοσμίως, είμαστε ακόμα,
σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας,

546
00:33:42,145 --> 00:33:44,397
στην ασφαλή ζώνη για το γλυκό νερό,

547
00:33:44,480 --> 00:33:46,983
αλλά οδεύουμε γρήγορα προς την επικίνδυνη.

548
00:33:52,739 --> 00:33:54,991
Το τελευταίο όριο της βιόσφαιρας

549
00:33:55,074 --> 00:33:59,454
περιλαμβάνει τη ροή θρεπτικών συστατικών,
του αζώτου και του φωσφόρου.

550
00:34:00,038 --> 00:34:03,708
Είναι τα βασικά συστατικά
όλων των έμβιων όντων,

551
00:34:03,791 --> 00:34:06,627
τα κύρια υλικά στα λιπάσματα.

552
00:34:07,170 --> 00:34:12,008
Ο Γιόχαν έχει δει από πρώτο χέρι
τις συνέπειες στην αύξηση της χρήσης τους.

553
00:34:13,760 --> 00:34:18,389
Ως παιδί, περνούσε τα καλοκαίρια του
σε ένα νησί στη Βαλτική Θάλασσα.

554
00:34:19,223 --> 00:34:20,558
Λατρεύαμε το ψάρεμα.

555
00:34:20,641 --> 00:34:24,645
Συνήθως, ψάρευα με τον κολλητό μου φίλο,
τον Άντερς,

556
00:34:24,729 --> 00:34:28,316
και τον μικρό μου αδερφό, τον Νίκλας.

557
00:34:28,399 --> 00:34:30,526
Συχνά, ήμασταν οι τρεις μας,

558
00:34:30,610 --> 00:34:33,905
κι έλεγα στους γονείς μου

559
00:34:33,988 --> 00:34:35,865
"Θέλετε λίγο ψάρι για δείπνο;"

560
00:34:35,948 --> 00:34:39,118
Κι επιστρέφαμε στο σπίτι με μια ψαριά.

561
00:34:39,202 --> 00:34:41,913
Σε μια από τις περιπέτειες,
απομακρυνθήκαμε

562
00:34:42,789 --> 00:34:46,751
καναδυό ναυτικά μίλια
στην ανοιχτή θάλασσα,

563
00:34:47,418 --> 00:34:50,963
και μπορέσαμε να ψαρέψουμε μπακαλιάρο
με το χέρι.

564
00:34:52,256 --> 00:34:55,426
Τότε, ήμουν ο καλύτερος
στο καθάρισμα του ψαριού.

565
00:34:55,510 --> 00:34:58,096
Έτσι, μετά από μία ώρα,
σταμάτησα το ψάρεμα

566
00:34:58,179 --> 00:35:01,682
γιατί πιάσαμε τόσους μπακαλιάρους
που για να τους πάμε σπίτι

567
00:35:01,766 --> 00:35:05,686
έπρεπε να τους τεμαχίσουμε επί τόπου.

568
00:35:06,479 --> 00:35:09,607
Βέβαια, μας πλημμύρισαν γλάροι,

569
00:35:09,690 --> 00:35:12,693
αφού υπήρχαν τόσα πολλά… ξέρετε,

570
00:35:12,777 --> 00:35:14,654
εντόσθια και…

571
00:35:14,737 --> 00:35:16,364
μέρη ψαριών, που έκοψα

572
00:35:16,447 --> 00:35:18,241
για να χωρέσουν στη βάρκα.

573
00:35:21,119 --> 00:35:25,832
Ως παιδί, αυτό ήταν κάτι το φανταστικό
για μένα.

574
00:35:27,708 --> 00:35:29,669
Λίγες δεκαετίες μετά, στο παρόν,

575
00:35:30,253 --> 00:35:32,630
η κατάσταση έχει αλλάξει πλήρως και

576
00:35:32,713 --> 00:35:34,632
κανείς δεν πάει

577
00:35:34,715 --> 00:35:37,176
να ψαρέψει μπακαλιάρους, επειδή

578
00:35:37,260 --> 00:35:39,303
κυριολεκτικά, δεν υπάρχουν.

579
00:35:40,930 --> 00:35:43,057
Εντωμεταξύ, η θάλασσα είναι ίδια,

580
00:35:43,141 --> 00:35:46,894
όπως τη δεκαετία του '70 και του '80,

581
00:35:46,978 --> 00:35:49,063
όταν τη βλέπεις από πάνω.

582
00:35:49,647 --> 00:35:51,566
Αλλά αν την κοιτάξεις από κάτω,

583
00:35:51,649 --> 00:35:53,568
είναι εντελώς διαφορετική.

584
00:35:55,194 --> 00:35:59,365
Όταν ο Γιόχαν ήταν παιδί,
η Βαλτική ήταν ένα υγιές περιβάλλον,

585
00:35:59,448 --> 00:36:02,577
όπου κυριαρχούσαν ψάρια-θηρευτές,
όπως ο μπακαλιάρος.

586
00:36:03,119 --> 00:36:06,038
Αν και η υπεραλίευση
απομάκρυνε πολλά ψάρια,

587
00:36:06,122 --> 00:36:09,834
τα λιπάσματα που ξεπλένονταν
από τους γύρω αγρούς

588
00:36:09,917 --> 00:36:12,587
μετέτρεψαν τη Βαλτική σε τόπο καταστροφής.

589
00:36:12,670 --> 00:36:15,923
Τώρα είναι η πιο μολυσμένη θάλασσα.

590
00:36:18,551 --> 00:36:21,679
Όταν περιπτώσεις σαν της Βαλτικής Θάλασσας

591
00:36:21,762 --> 00:36:24,140
συμβούν στον κόσμο,

592
00:36:24,223 --> 00:36:27,185
τότε θα υπάρχει μεγάλος λόγος ανησυχίας,

593
00:36:27,268 --> 00:36:29,854
γιατί θα είναι σημάδι

594
00:36:29,937 --> 00:36:32,398
πως ο ολόκληρος ο πλανήτης

595
00:36:32,481 --> 00:36:34,692
χάνει σταδιακά την ανθεκτικότητά του

596
00:36:34,775 --> 00:36:36,736
και γίνεται όλο και πιο αδύναμος.

597
00:36:39,238 --> 00:36:44,118
Η Έλενα Μπένετ είναι ειδήμων
στις επιπτώσεις των λιπασμάτων.

598
00:36:44,660 --> 00:36:48,497
Παίρνουμε άζωτο από τον αέρα
και το μετατρέπουμε χημικά

599
00:36:48,581 --> 00:36:52,084
σε μια μορφή που μπορεί να χρησιμοποιηθεί
από τα φυτά,

600
00:36:52,168 --> 00:36:55,087
ενώ τον φώσφορο,
τον εξάγουμε από το έδαφος.

601
00:36:55,171 --> 00:36:56,130
Τον εξορύσσουμε.

602
00:36:57,256 --> 00:37:01,510
Αναπτύξαμε χημικές οδούς
ή τρόπους εξόρυξης φωσφόρου

603
00:37:01,594 --> 00:37:03,804
που ήταν πολύ πιο αποτελεσματικοί.

604
00:37:03,888 --> 00:37:07,391
Ουσιαστικά, διπλασιάστηκε, τριπλασιάστηκε,

605
00:37:07,475 --> 00:37:08,935
ή και τετραπλασιάστηκε

606
00:37:09,018 --> 00:37:12,939
η παραγωγή τροφίμων σε όλο τον κόσμο.

607
00:37:14,273 --> 00:37:17,109
Ανεκτίμητο για τη θρέψη ενός πληθυσμού
σε ανάπτυξη.

608
00:37:17,693 --> 00:37:20,863
Αλλά χρησιμοποιήσαμε
αρκετά περισσότερα λιπάσματα

609
00:37:20,947 --> 00:37:23,324
από όσα χρειάζονται οι καλλιέργειες.

610
00:37:23,407 --> 00:37:26,244
Οι περίσσιες θρεπτικές ουσίες
χύθηκαν σε ποτάμια,

611
00:37:26,327 --> 00:37:28,537
προκαλώντας τους υπερλίπανση,

612
00:37:28,621 --> 00:37:31,332
μια διαδικασία που λέγεται "ευτροφισμός".

613
00:37:32,124 --> 00:37:35,086
Βλέπουμε να αναπτύσσεται
μια φυκώδης άνθιση.

614
00:37:35,169 --> 00:37:38,172
Μοιάζει με γαλαζοπράσινη άλγη

615
00:37:38,256 --> 00:37:40,591
στην επιφάνεια της λίμνης.

616
00:37:40,675 --> 00:37:42,551
Συνήθως, έχουν απαίσια μυρωδιά,

617
00:37:42,635 --> 00:37:46,555
γιατί μυρίζουμε τη σήψη αυτών των φυκιών.

618
00:37:47,348 --> 00:37:50,643
Καθώς αποσυντίθεται, χρησιμοποιεί οξυγόνο.

619
00:37:51,227 --> 00:37:54,438
Το μειωμένο οξυγόνο
αλλάζει τη χημική σύσταση

620
00:37:54,522 --> 00:37:56,732
του ιζήματος στον πυθμένα της λίμνης,

621
00:37:56,816 --> 00:37:59,777
κάνοντάς το να απελευθερώσει
περισσότερο φώσφορο.

622
00:37:59,860 --> 00:38:03,489
Μόλις προκύψει πρόβλημα ευτροφισμού,
είναι σαν να λέει η λίμνη

623
00:38:03,572 --> 00:38:06,117
"Ωραία. Θα το κάνουμε χειρότερο",

624
00:38:06,200 --> 00:38:09,620
και δημιουργεί
έναν θετικό κύκλο ανάδρασης,

625
00:38:09,704 --> 00:38:12,873
ο οποίος παράγει
όλο και περισσότερο φώσφορο,

626
00:38:12,957 --> 00:38:16,669
που απλώνεται στη λίμνη
και τη διατηρεί σ' αυτήν την κατάσταση.

627
00:38:17,962 --> 00:38:21,007
Το ίδιο πρόβλημα ευτροφισμού υφίσταται

628
00:38:21,090 --> 00:38:23,009
στους ωκεανούς,

629
00:38:23,092 --> 00:38:27,179
όπου έχουμε τις λεγόμενες νεκρές ζώνες
από τις ίδιες θρεπτικές ουσίες.

630
00:38:27,263 --> 00:38:30,308
Και βλέπουμε αυτές τις νεκρές ζώνες πια

631
00:38:30,391 --> 00:38:33,644
σε αρκετές εκατοντάδες μέρη στον κόσμο.

632
00:38:36,355 --> 00:38:40,568
Ο ευτροφισμός στον ωκεανό
ίσως ήταν σημαντικός παράγοντας

633
00:38:40,651 --> 00:38:44,947
σε κάποιο από τα πέντε προηγούμενα
γεγονότα μαζικής εξαφάνισης.

634
00:38:45,573 --> 00:38:46,741
Ήδη σήμερα,

635
00:38:46,824 --> 00:38:49,201
κάποιες νεκρές ζώνες έχουν διευρυνθεί

636
00:38:49,285 --> 00:38:52,496
καλύπτοντας δεκάδες χιλιάδες
τετραγωνικών χιλιομέτρων.

637
00:38:58,127 --> 00:39:00,838
Η υπερβολική χρήση φωσφόρου και αζώτου

638
00:39:00,921 --> 00:39:03,924
είναι η λιγότερη γνωστή
αλλά και πιο σοβαρή επίδραση

639
00:39:04,008 --> 00:39:05,634
πάνω στη βιόσφαιρα.

640
00:39:05,718 --> 00:39:09,013
Βρισκόμαστε ήδη βαθιά
εντός της ζώνης κινδύνου.

641
00:39:09,597 --> 00:39:12,725
Ξεπεράσαμε κατά πολύ
το όριο στα θρεπτικά συστατικά.

642
00:39:12,808 --> 00:39:15,394
Δεν είναι κάτι που το σκεφτόμαστε συχνά.

643
00:39:15,478 --> 00:39:21,317
Πρέπει να πάρουμε πολύ πιο σοβαρά
αυτό το όριο απ' όσο κάνουμε.

644
00:39:23,652 --> 00:39:26,280
Θρεπτικά συστατικά, νερό, τα δάση μας,

645
00:39:26,364 --> 00:39:28,741
βιοποικιλότητα και το κλίμα.

646
00:39:28,824 --> 00:39:31,410
Πέντε μεγάλα δομικά στοιχεία του πλανήτη

647
00:39:31,494 --> 00:39:33,204
που ρυθμίζουν τη σταθερότητα

648
00:39:33,287 --> 00:39:35,623
και στηρίζουν τη δική μας επιβίωση.

649
00:39:39,377 --> 00:39:44,006
Αλλά ο Γιόχαν και οι συνάδελφοί του
ήξεραν ότι δεν έβλεπαν τη συνολική εικόνα.

650
00:39:45,341 --> 00:39:48,386
Δεν είχαν ακόμα προβλέψει
ένα σχετικά άγνωστο δράμα

651
00:39:48,469 --> 00:39:50,638
που εκτυλισσόταν στους ωκεανούς.

652
00:39:55,351 --> 00:40:00,189
Ο αντίκτυπός του στη σταθερότητα
του πλανήτη ίσως υπερβεί όλων των άλλων.

653
00:40:02,149 --> 00:40:05,653
Από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα
στην ατμόσφαιρα,

654
00:40:05,736 --> 00:40:09,573
το ένα τρίτο αυτών καταλήγει στον ωκεανό.

655
00:40:09,657 --> 00:40:12,410
Ο Τέρι Χιουζ έχει στενή συνεργασία

656
00:40:12,493 --> 00:40:14,370
με τον Γιόχαν πολλά χρόνια.

657
00:40:15,121 --> 00:40:17,706
Αυτό άλλαξε τη χημεία των ωκεανών.

658
00:40:17,790 --> 00:40:19,959
Άλλαξε το pH τους

659
00:40:20,042 --> 00:40:23,379
και τους έκανε λιγότερο αλκαλικούς
ή περισσότερο όξινους.

660
00:40:23,462 --> 00:40:26,132
Εξού και η ονομασία "οξίνιση των ωκεανών".

661
00:40:27,007 --> 00:40:29,844
Όταν το διοξείδιο του άνθρακα
διαλύεται στο νερό,

662
00:40:29,927 --> 00:40:32,054
δημιουργεί ανθρακικό οξύ.

663
00:40:32,638 --> 00:40:34,640
Τα κρύα νερά είναι πιο ευπαθή.

664
00:40:36,475 --> 00:40:38,394
Τις τελευταίες δεκαετίες,

665
00:40:38,477 --> 00:40:42,481
οι ωκεανοί έχουν γίνει 26% πιο όξινοι,

666
00:40:43,399 --> 00:40:46,444
και όσο οι συγκεντρώσεις διοξειδίου
του άνθρακα

667
00:40:46,527 --> 00:40:48,696
στην ατμόσφαιρα παραμένουν υψηλές,

668
00:40:48,779 --> 00:40:51,365
τόσο θα συνεχίζεται η οξίνιση των ωκεανών.

669
00:40:52,825 --> 00:40:57,288
Το οξύ αντιδρά με χημικά στο νερό
που λέγονται ανθρακικά ιόντα,

670
00:40:57,371 --> 00:40:59,373
μειώνοντας τη συγκέντρωσή τους.

671
00:40:59,999 --> 00:41:03,335
Επηρεάζει ένα ευρύ φάσμα οργανισμών,

672
00:41:03,419 --> 00:41:07,423
ειδικά όσους χρειάζονται ανθρακικό άλας
για ανάπτυξη των σκελετών.

673
00:41:07,506 --> 00:41:10,718
Όπως τα μαλάκια, τα στρείδια, τα μύδια.

674
00:41:12,094 --> 00:41:15,598
Η οξίνιση των ωκεανών
έχει ανησυχητικό παρελθόν.

675
00:41:18,100 --> 00:41:20,978
Παγκόσμιες αλλαγές στην οξίνιση.

676
00:41:21,770 --> 00:41:25,483
Το pH του ωκεανού
μπορεί να προκαλέσει μαζικές εξαφανίσεις.

677
00:41:25,566 --> 00:41:29,570
Το έχουμε δει επανειλημμένα
στο γεωλογικό αρχείο.

678
00:41:29,653 --> 00:41:31,363
Έτσι, με το να χειραγωγούμε

679
00:41:31,447 --> 00:41:36,035
το κλίμα του πλανήτη,
παίζουμε κυριολεκτικά με τη φωτιά

680
00:41:36,118 --> 00:41:39,747
όσον αφορά στις απρόβλεπτες συνέπειες

681
00:41:39,830 --> 00:41:43,292
της υπέρβασης των πλανητικών ορίων

682
00:41:43,375 --> 00:41:45,252
μπαίνοντας σε άγνωστο έδαφος.

683
00:41:46,337 --> 00:41:50,424
Είμαστε ακόμα στην ασφαλή ζώνη
σχετικά με την οξίνιση των ωκεανών,

684
00:41:50,508 --> 00:41:52,968
αλλά οδεύουμε προς την επικίνδυνη

685
00:41:53,052 --> 00:41:57,264
και, ενδεχομένως,
προς μια καταστροφική μαζική εξαφάνιση.

686
00:42:00,476 --> 00:42:02,686
Παρά την πολυπλοκότητα της Γης,

687
00:42:02,770 --> 00:42:06,857
ο Γιόχαν και οι συνάδελφοί του ανακάλυψαν
πως υπάρχουν εννιά συστήματα

688
00:42:06,941 --> 00:42:08,943
που διατηρούν τον πλανήτη σταθερό.

689
00:42:09,860 --> 00:42:14,198
Αλλά δεν έχουν προσδιορίσει ακόμα
τα όρια δύο εξ αυτών.

690
00:42:14,740 --> 00:42:18,994
Το πρώτο είναι μια ποικιλία ρυπαντών
κατασκευασμένοι από τον άνθρωπο.

691
00:42:19,620 --> 00:42:23,290
Αποκαλούνται "νεοφανείς ρύποι",
και περιλαμβάνουν τα πάντα,

692
00:42:23,374 --> 00:42:27,461
από πυρηνικά απόβλητα,
επίμονους οργανικούς ρυπαντές,

693
00:42:27,545 --> 00:42:30,047
συσσώρευση βαρέων μετάλλων,

694
00:42:30,130 --> 00:42:32,174
μέχρι μικροπλαστικά.

695
00:42:33,634 --> 00:42:37,596
Ο άνθρωπος έχει δημιουργήσει
100.000 νέα υλικά,

696
00:42:37,680 --> 00:42:42,726
καθένα από τα οποία μπορεί να αλληλεπιδρά
καταστροφικά με το περιβάλλον.

697
00:42:44,270 --> 00:42:47,439
Μέχρι στιγμής,
αυτό το όριο δεν έχει ποσοτικοποιηθεί.

698
00:42:47,523 --> 00:42:49,942
Δεν γνωρίζουμε τις μακροπρόθεσμες

699
00:42:50,025 --> 00:42:54,071
ή τις σωρευτικές επιπτώσεις
αυτών των ρυπαντικών ουσιών.

700
00:42:54,154 --> 00:42:58,158
Αλλά οι περισσότερες ενδέχεται
να προκαλέσουν πλανητικές διαταράξεις,

701
00:42:58,242 --> 00:43:00,369
εφόσον δεν τεθούν υπό έλεγχο.

702
00:43:03,956 --> 00:43:08,460
Υπάρχει ένα είδος ρυπαντή
που έχει ήδη παγκόσμια επίπτωση,

703
00:43:08,544 --> 00:43:11,755
σε τέτοιο βαθμό
που έχει το δικό του όριο.

704
00:43:12,506 --> 00:43:15,259
Τα αερολύματα είναι σωματίδια
στην ατμόσφαιρα.

705
00:43:15,342 --> 00:43:17,303
ΚΑΘ. Β. ΡΑΜΑΝΑΘΑΝ
ΠΑΝ. ΤΗΣ ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ

706
00:43:17,386 --> 00:43:21,098
Δηλαδή, αιωρούμενα σωματίδια
ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

707
00:43:21,181 --> 00:43:26,478
Το 75% της ρύπανσης από αερολύματα
προέρχονται από καύση ορυκτών καυσίμων.

708
00:43:28,022 --> 00:43:30,858
Τα βλέπουμε ως θολό ουρανό,

709
00:43:30,941 --> 00:43:35,904
διότι ανακόπτουν το ηλιακό φως
και το διασκορπίζουν σαν καθρέφτης.

710
00:43:35,988 --> 00:43:38,782
Προκαλούν τη λεγόμενη "πλανητική σκίαση".

711
00:43:39,450 --> 00:43:41,660
Ο Βιραμπαντράν αφιέρωσε τη ζωή του

712
00:43:41,744 --> 00:43:44,663
στη μελέτη του αέρα γύρω κι από πάνω μας.

713
00:43:44,747 --> 00:43:48,042
Τα αερολύματα έχουν κι άλλη επίδραση
στο κλίμα.

714
00:43:48,626 --> 00:43:50,544
Επειδή ανακόπτουν το ηλιακό φως,

715
00:43:50,628 --> 00:43:55,090
που είναι η μέγιστη πηγή ενέργειας
στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του πλανήτη,

716
00:43:55,174 --> 00:43:58,761
προκάλεσαν μερική ψύξη.

717
00:43:58,844 --> 00:44:02,848
Όταν οι κλιματολόγοι λέμε
ότι τα αερολύματα

718
00:44:02,931 --> 00:44:05,893
ψύχουν τον πλανήτη
και κρύβουν την υπερθέρμανση,

719
00:44:05,976 --> 00:44:07,686
ίσως πείτε "Αυτό είναι καλό".

720
00:44:07,770 --> 00:44:10,397
Όμως, δυστυχώς, δεν είναι.

721
00:44:11,440 --> 00:44:13,484
Εξαιτίας αυτής της απόκρυψης,

722
00:44:13,567 --> 00:44:18,280
δεν βλέπουμε το κτήνος του φαινομένου
του θερμοκηπίου σε πλήρη ισχύ.

723
00:44:19,615 --> 00:44:22,451
Το φαινόμενο ψύξης
από αερολύματα αποκρύπτει

724
00:44:22,534 --> 00:44:26,455
περίπου το 40% της επίδρασης
της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

725
00:44:27,498 --> 00:44:29,833
Kαι έχει υψηλό τίμημα.

726
00:44:29,917 --> 00:44:34,421
Η ατμοσφαιρική ρύπανση σκοτώνει κάθε έτος
πάνω από επτά εκατομμύρια ανθρώπους

727
00:44:34,505 --> 00:44:38,550
και μειώνει, κατά μέσο όρο,
τρία έτη τη διάρκεια ζωής

728
00:44:38,634 --> 00:44:40,219
στον καθένα μας.

729
00:44:44,640 --> 00:44:49,937
Ακόμα δεν έχει εξακριβωθεί επιστημονικά
το όριο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

730
00:44:53,357 --> 00:44:55,317
Βασιζόμενοι μόνο

731
00:44:55,943 --> 00:44:58,529
στα επτάμισι εκατομμύρια θανάτους

732
00:44:58,612 --> 00:45:01,657
από αυτά τα σωματίδια, θα έλεγα ότι ήδη

733
00:45:01,740 --> 00:45:05,244
έχουμε ξεπεράσει το όριο
αναφορικά με τα αερολύματα.

734
00:45:06,662 --> 00:45:10,582
Τέλος, το ένατο όριο
είναι το στρώμα του όζοντος.

735
00:45:11,291 --> 00:45:15,003
Έχει τη ξεχωριστή διαφοροποίηση
όντας το μόνο όριο

736
00:45:15,087 --> 00:45:17,589
για το οποίο οδεύουμε
στη σωστή κατεύθυνση.

737
00:45:19,383 --> 00:45:23,053
Το όζον ανακόπτει τη βλαβερή

738
00:45:23,137 --> 00:45:27,182
υπεριώδη ακτινοβολία, που επιδρά άμεσα

739
00:45:27,266 --> 00:45:31,895
στο DNA μας προκαλώντας θανάσιμες νόσους,
όπως ο καρκίνος του δέρματος.

740
00:45:32,396 --> 00:45:36,567
Γι' αυτό, όταν η τρύπα του όζοντος
στην Ανταρκτική

741
00:45:36,650 --> 00:45:39,695
ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του '80,

742
00:45:40,821 --> 00:45:42,698
επικράτησε παγκόσμιος πανικός.

743
00:45:44,408 --> 00:45:46,493
Η ανακάλυψη της τρύπας του όζοντος,

744
00:45:46,577 --> 00:45:50,372
αποτέλεσμα χημικών ρυπαντών
που απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα,

745
00:45:50,456 --> 00:45:53,834
έπεισε τα κράτη για σταδιακή κατάργηση
αυτών των χημικών.

746
00:45:55,127 --> 00:45:58,589
Ήταν φανταστικό
το πώς οι επιστημονικές προειδοποιήσεις

747
00:45:58,672 --> 00:46:02,217
μεταφράστηκαν σε πολιτική δράση.

748
00:46:02,301 --> 00:46:05,345
Είναι το πρώτο και μοναδικό παράδειγμα

749
00:46:05,429 --> 00:46:08,807
όπου πράγματι μπορέσαμε να διαχειριστούμε
όλο τον πλανήτη,

750
00:46:08,891 --> 00:46:11,852
για να επιστρέψουμε
σε έναν ασφαλή λειτουργικό χώρο

751
00:46:11,935 --> 00:46:16,940
για ένα πλανητικό όριο που είχαμε μπει
σημαντικά στη ζώνη υψηλού κινδύνου.

752
00:46:17,608 --> 00:46:20,694
Και πετύχαμε να γυρίσουμε
σε ασφαλή λειτουργικό χώρο.

753
00:46:22,571 --> 00:46:25,365
Όντως, ήταν φανταστικό να το βιώνεις.

754
00:46:25,449 --> 00:46:28,869
Οι επιστήμονες σήμαναν συναγερμό
και ο κόσμος έδρασε.

755
00:46:29,703 --> 00:46:32,206
Χάρη στον Γιόχαν και τους συναδέλφους του,

756
00:46:32,289 --> 00:46:35,667
γνωρίζουμε πια
πως ο πλανήτης έχει εννιά όρια,

757
00:46:35,751 --> 00:46:38,170
αλλά και τους κινδύνους, αν τα υπερβούμε.

758
00:46:39,254 --> 00:46:43,091
Μαζί με το στρώμα του όζοντος, είμαστε,
τουλάχιστον προς το παρόν,

759
00:46:43,175 --> 00:46:47,596
εντός ασφαλούς ζώνης για την οξίνιση
των ωκεανών και το γλυκό νερό.

760
00:46:48,222 --> 00:46:51,767
Δεν ξέρουμε πόσο κοντά είμαστε
στην επικίνδυνη ζώνη

761
00:46:51,850 --> 00:46:54,937
για την ατμοσφαιρική ρύπανση
ή άλλους ρυπαντές,

762
00:46:55,020 --> 00:46:56,772
τους νεοφανείς ρύπους.

763
00:46:57,815 --> 00:47:00,651
Το πιο ανησυχητικό
είναι ότι έχουμε ξεπεράσει

764
00:47:00,734 --> 00:47:03,487
τουλάχιστον τέσσερα από τα εννιά όρια.

765
00:47:03,570 --> 00:47:08,033
Κλίμα, απώλεια δασών,
θρεπτικά συστατικά και βιοποικιλότητα.

766
00:47:08,116 --> 00:47:11,870
Τώρα υπερβαίνουμε μη αναστρέψιμα
σημεία καμπής.

767
00:47:12,996 --> 00:47:16,959
Είμαστε επικίνδυνα κοντά
στο να οδηγήσουμε τη Γη σε μια κατάσταση

768
00:47:17,042 --> 00:47:20,671
όπου δεν θα μπορεί
να στηρίξει τον πολιτισμό μας.

769
00:47:21,964 --> 00:47:24,007
Ό,τι βλέπουμε σήμερα στον κόσμο,

770
00:47:24,091 --> 00:47:26,426
επαληθεύει το πλαίσιο πλανητικών ορίων.

771
00:47:26,510 --> 00:47:28,512
Έχουμε τόσο ξεκάθαρες αποδείξεις,

772
00:47:28,595 --> 00:47:31,223
διότι όντας στην επικίνδυνη ζώνη
για το κλίμα

773
00:47:31,306 --> 00:47:34,726
και στη ζώνη υψηλού κινδύνου
στην απώλεια βιοποικιλότητας,

774
00:47:34,810 --> 00:47:38,730
βλέπουμε αυξημένη ξηρασία,
επιπτώσεις στο τροπικό δάσος,

775
00:47:38,814 --> 00:47:42,150
δασικές πυρκαγιές στην Αυστραλία
και στον Αμαζόνιο,

776
00:47:42,776 --> 00:47:46,530
γρήγορο λιώσιμο πάγων,
μαρασμό κοραλλιογενών οικοσυστημάτων.

777
00:47:50,951 --> 00:47:54,746
Για τους επιστήμονες που παρατηρούν
αυτές τις πλανητικές αλλαγές,

778
00:47:54,830 --> 00:47:57,749
οι απώλειες είναι κάτι παραπάνω
από απλοί αριθμοί.

779
00:47:58,917 --> 00:48:02,880
Ο Τέρι Χιουζ αφιέρωσε τη ζωή του
μελετώντας κοραλλιογενείς υφάλους.

780
00:48:03,547 --> 00:48:06,425
Όταν ένα κοράλλι γίνει λευκό,
είναι πολύ άρρωστο.

781
00:48:06,925 --> 00:48:10,387
Τα κοράλλια γίνονται λευκά
όταν το νερό ζεσταθεί πολύ,

782
00:48:10,470 --> 00:48:14,308
κάτι που συμβαίνει
με αυξανόμενη συχνότητα και ένταση,

783
00:48:14,391 --> 00:48:16,810
συνέπεια της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

784
00:48:17,811 --> 00:48:20,981
Σε ακραίες θερμότητες,
σαν αυτές που βλέπουμε

785
00:48:21,064 --> 00:48:24,109
σε μαζικά περιστατικά λεύκανσης
πρόσφατων δεκαετιών,

786
00:48:24,192 --> 00:48:26,069
πεθαίνουν πολύ εύκολα.

787
00:48:26,153 --> 00:48:27,279
Ψήνονται.

788
00:48:29,948 --> 00:48:33,327
Το αποτύπωμα μιας λεύκανσης
είναι δέκα φορές μεγαλύτερο

789
00:48:33,410 --> 00:48:37,497
από τον πιο ακραίο κυκλώνα κατηγορίας 5.

790
00:48:37,581 --> 00:48:42,252
Άρα, είναι εκτός ορίων,
όσον αφορά το μέγεθος της επίδρασης

791
00:48:42,336 --> 00:48:46,214
και της συχνότητας που συμβαίνει.

792
00:48:47,883 --> 00:48:50,302
Ο Τέρι μελετά
τον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο,

793
00:48:50,385 --> 00:48:52,679
το μεγαλύτερο κοραλλιογενές οικοσύστημα.

794
00:48:54,973 --> 00:48:58,310
Τα περιστατικά λεύκανσης
συνέβαιναν τοπικά και σπανίως,

795
00:48:58,393 --> 00:49:00,479
αλλά τις τελευταίες δύο δεκαετίες,

796
00:49:00,562 --> 00:49:04,399
οι θαλάσσιοι καύσωνες
προκάλεσαν εκτεταμένη λεύκανση.

797
00:49:06,068 --> 00:49:11,490
Τρία από τα πέντε μεγαλύτερα περιστατικά
λεύκανσης έγιναν τα τελευταία πέντε έτη.

798
00:49:15,953 --> 00:49:20,791
Μας ανησυχεί το διάστημα που μικραίνει
ανάμεσα στα περιστατικά λεύκανσης.

799
00:49:21,416 --> 00:49:24,044
Συνέβησαν ήδη διαδοχικά
περιστατικά λεύκανσης

800
00:49:24,127 --> 00:49:26,338
στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο

801
00:49:26,421 --> 00:49:30,258
επί δύο συνεχόμενα καλοκαίρια,
του 2016 και του 2017.

802
00:49:32,052 --> 00:49:36,139
Τα διαστήματα είναι πολύ σημαντικά
για να αναρρώσουν τα κοράλλια.

803
00:49:36,848 --> 00:49:40,435
Τα μισά κοράλλια του υφάλου πέθαναν.

804
00:49:44,731 --> 00:49:48,110
Η δουλειά του Τέρι περιλαμβάνει
διεξαγωγή εναέριων ερευνών

805
00:49:48,193 --> 00:49:51,571
για την καταγραφή της έκτασης
κάθε περιστατικού λεύκανσης.

806
00:49:52,155 --> 00:49:54,074
Κατά τις εναέριες έρευνες,

807
00:49:54,157 --> 00:49:56,535
πετάμε όσο πιο αργά μπορούμε,

808
00:49:56,618 --> 00:50:00,288
όσο πιο χαμηλά μπορούμε,
για να διακρίνουμε μεμονωμένα κοράλλια

809
00:50:00,372 --> 00:50:04,584
και να εξακριβώσουμε
πόσα είναι λευκά και πόσα όχι.

810
00:50:05,210 --> 00:50:06,712
Λευκά όλα τα κοράλλια.

811
00:50:07,713 --> 00:50:08,964
Ναι, κακό αυτό.

812
00:50:09,548 --> 00:50:13,010
Ο ύφαλος που έχει λευκανθεί
διακρίνεται από χιλιόμετρα,

813
00:50:13,093 --> 00:50:15,595
γιατί, κυριολεκτικά, λάμπει.

814
00:50:15,679 --> 00:50:17,472
Είναι γεμάτος λευκά κοράλλια.

815
00:50:18,390 --> 00:50:22,352
Υπάρχει μια ευρεία διαγράμμιση
και όλα έχουν λευκανθεί.

816
00:50:23,770 --> 00:50:27,024
Αυτές οι έρευνες
έχουν διεξαχθεί πέντε φορές,

817
00:50:27,107 --> 00:50:28,734
και ήμουν επικεφαλής τριών.

818
00:50:28,817 --> 00:50:33,447
Των τελευταίων τριών,
του 2016, του 2017 και του 2020.

819
00:50:33,530 --> 00:50:37,743
Είναι μια δουλειά που ήλπιζα
να μην κάνω ποτέ,

820
00:50:38,744 --> 00:50:41,997
γιατί πραγματικά είναι ψυχοφθόρο.

821
00:50:48,253 --> 00:50:49,129
Με συγχωρείτε.

822
00:50:51,214 --> 00:50:52,883
Οδεύουμε σε ένα μέλλον,

823
00:50:52,966 --> 00:50:55,218
όπου ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος

824
00:50:55,302 --> 00:50:57,387
θα είναι ένα νεκροταφείο κοραλλιών.

825
00:51:00,057 --> 00:51:02,559
Τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν σε εμάς,

826
00:51:02,642 --> 00:51:04,186
τους βιολόγους,

827
00:51:04,269 --> 00:51:07,189
πως οι συνήθεις εκπομπές άνθρακα

828
00:51:07,272 --> 00:51:09,983
θα οδηγήσουν σε διαδοχικά
περιστατικά λεύκανσης

829
00:51:10,067 --> 00:51:13,111
κάθε καλοκαίρι μέχρι το τέλος του αιώνα.

830
00:51:13,945 --> 00:51:16,782
Ξεπεράσαμε το σημείο καμπής
στη λεύκανση κοραλλιών.

831
00:51:19,117 --> 00:51:21,620
Επιστήμονες και οικολόγοι, όπως εγώ,

832
00:51:21,703 --> 00:51:25,749
μιλάμε εδώ και δεκαετίες
για την υπερθέρμανση του πλανήτη,

833
00:51:26,249 --> 00:51:31,379
και είναι εκνευριστικό
που δεν έχουμε εισακουστεί.

834
00:51:35,634 --> 00:51:36,676
Θυμώνω.

835
00:51:37,928 --> 00:51:40,514
Δεν καταθλίβομαι. Θυμώνω.

836
00:51:41,223 --> 00:51:44,267
Είναι δικαιολογημένος ο εκνευρισμός,

837
00:51:45,727 --> 00:51:47,813
γιατί η επιστήμη είναι ξεκάθαρη

838
00:51:47,896 --> 00:51:49,940
και γνωστή τα τελευταία 30 χρόνια,

839
00:51:50,023 --> 00:51:52,359
κι ακόμα πάμε προς τη λάθος κατεύθυνση.

840
00:51:55,779 --> 00:51:57,155
Θέλω να νιώσετε πανικό.

841
00:51:57,989 --> 00:52:00,742
Θέλω να νιώσετε τον φόβο
που νιώθω κάθε μέρα,

842
00:52:01,243 --> 00:52:02,911
και μετά θέλω να δράσετε.

843
00:52:02,994 --> 00:52:06,623
Θέλω να δράσετε ανάλογα,
όπως σε μια κρίση.

844
00:52:07,874 --> 00:52:11,586
Θέλω να δράσετε
σαν να πήρε φωτιά το σπίτι σας,

845
00:52:12,420 --> 00:52:13,505
γιατί πήρε.

846
00:52:14,339 --> 00:52:19,052
Οι πυρκαγιές στην Αυστραλία μαίνονται
για μήνες, κατακαίγοντας τη δυτική ακτή…

847
00:52:19,136 --> 00:52:23,140
Το 2012 η Αυστραλία υπέμεινε
ένα καλοκαίρι κόλαση.

848
00:52:23,223 --> 00:52:24,474
Η μόνη διέξοδος τώρα

849
00:52:24,558 --> 00:52:28,270
είναι μέσω ενός επικίνδυνου δρόμου
με πεσμένα δέντρα και φλόγες.

850
00:52:30,438 --> 00:52:34,401
Έχοντας πληγεί από θερμοκρασίες ρεκόρ
και σφοδρή ξηρασία μηνών,

851
00:52:34,484 --> 00:52:37,612
200 εκατομμύρια στρέμματα γης
αποτεφρώθηκαν.

852
00:52:41,449 --> 00:52:44,786
Ο κόσμος φοβάται
ότι αυτό θα είναι το φυσιολογικό.

853
00:52:46,496 --> 00:52:49,708
Η επιστήμη λέει
πως τίποτα δεν θα είναι φυσιολογικό.

854
00:52:53,128 --> 00:52:56,965
Η Ντανιέλα Τεϊσέιρα
μελετά τους μαύρους γυαλιστερούς κακατούα,

855
00:52:57,048 --> 00:52:59,634
από τα πιο ευάλωτα πτηνά της Αυστραλίας.

856
00:53:04,181 --> 00:53:07,726
Οι μαύροι γυαλιστεροί κακατούα
σ' αφήνουν να τους πλησιάσεις.

857
00:53:07,809 --> 00:53:11,688
Μαθαίνουν την παρουσία σου,
ενώ στα μέρη που επισκέπτεσαι τακτικά

858
00:53:11,771 --> 00:53:14,316
αρχίζουν να εξοικειώνονται μαζί σου.

859
00:53:14,399 --> 00:53:17,903
Τους πλησιάζεις, κάθεσαι κάτω από δέντρα
που τρέφονται

860
00:53:17,986 --> 00:53:19,738
και τους γνωρίζεις ξεχωριστά.

861
00:53:21,615 --> 00:53:23,533
Μόλις κατέστη δυνατό,

862
00:53:23,617 --> 00:53:26,995
η Ντανιέλα επέστρεψε
σε μια από τις κύριες μελέτες της

863
00:53:27,078 --> 00:53:30,582
στη Νήσο Καγκουρό νότια της Αυστραλίας.

864
00:53:38,298 --> 00:53:41,718
Είναι Φεβρουάριος,
εποχή ζευγαρώματος για τους κακατούα.

865
00:53:54,898 --> 00:53:57,859
Δεν υπάρχει κανένα ίχνος άγριας ζωής.

866
00:54:01,821 --> 00:54:03,156
Δεν έμεινε τίποτα.

867
00:54:06,576 --> 00:54:07,786
Μοιάζει με…

868
00:54:08,453 --> 00:54:09,913
απόλυτο μακελειό.

869
00:54:09,996 --> 00:54:12,999
Είναι λες και βλέπω μια άλλη περιοχή,

870
00:54:13,083 --> 00:54:16,294
σαν να μην είναι η ίδια που ήξερα,

871
00:54:16,878 --> 00:54:19,047
γιατί είναι εντελώς διαφορετική.

872
00:54:22,467 --> 00:54:26,179
Πέρασα τα τελευταία τέσσερα χρόνια
δουλεύοντας σ' αυτό το μέρος,

873
00:54:26,263 --> 00:54:28,431
οπότε είναι πολύ…

874
00:54:30,267 --> 00:54:31,893
Ναι, είναι πολύ οδυνηρό.

875
00:54:31,977 --> 00:54:33,895
Η περιοχή ήταν…

876
00:54:35,438 --> 00:54:37,899
Υπήρχε τόση ζωντάνια κάθε βράδυ.

877
00:54:38,733 --> 00:54:41,069
Θα είχαμε και νεοσσούς μέχρι τώρα.

878
00:54:42,904 --> 00:54:45,407
Είναι πολύ θλιβερό.

879
00:54:46,992 --> 00:54:48,034
Θεέ μου.

880
00:54:57,419 --> 00:54:58,712
Ξέρω αυτήν τη φωλιά

881
00:54:59,963 --> 00:55:00,797
πολύ καλά.

882
00:55:02,090 --> 00:55:04,301
Είναι φρικτό να τη βλέπω έτσι.

883
00:55:06,428 --> 00:55:09,139
Και το μόνο που έμεινε είναι…

884
00:55:09,222 --> 00:55:12,934
η μεταλλική λαμαρίνα, καμένη στο έδαφος.

885
00:55:15,353 --> 00:55:17,480
Μεταλλική λαμαρίνα είναι…

886
00:55:17,564 --> 00:55:20,358
αυτό που βάζουμε στις φωλιές
για να τα σώσουμε.

887
00:55:20,442 --> 00:55:21,943
Εμποδίζουν τα πόσουμ

888
00:55:22,694 --> 00:55:25,488
να αρπάξουν τους νεοσσούς.

889
00:55:26,072 --> 00:55:29,492
Και μόνο που βλέπω όλες τις λαμαρίνες…

890
00:55:30,618 --> 00:55:32,203
πεσμένες στο έδαφος…

891
00:55:34,247 --> 00:55:36,541
Δεν αρκούσαν για να τα σώσουν.

892
00:55:40,253 --> 00:55:43,381
Είναι οικολογική καταστροφή.
Δεν υπάρχει αμφιβολία.

893
00:55:44,591 --> 00:55:48,053
Οι πυρκαγιές του 2020
ήταν οι πιο καταστροφικές

894
00:55:48,136 --> 00:55:50,138
στην ιστορία της Αυστραλίας.

895
00:55:50,221 --> 00:55:52,849
Οι κλιματολόγοι μιλούν για τέτοια γεγονότα

896
00:55:52,932 --> 00:55:53,892
πολύ καιρό…

897
00:55:53,975 --> 00:55:56,311
ΔΡ ΝΤΑΝΙΕΛΑ ΤΕΪΣΕΪΡΑ
ΠΑΝ. ΤΟΥ ΚΟΥΙΝΣΛΑΝΤ

898
00:55:56,394 --> 00:55:59,022
και αναμέναμε να συμβεί κάτι παρόμοιο,

899
00:55:59,105 --> 00:56:02,901
αλλά κανείς δεν το περίμενε τόσο σύντομα

900
00:56:03,568 --> 00:56:05,070
ή τόσο σφοδρά.

901
00:56:06,571 --> 00:56:08,073
Οι επιστήμονες εκτιμούν

902
00:56:08,156 --> 00:56:12,994
πως οι πυρκαγιές σκότωσαν
ή ανάγκασαν σε αποδήμηση τρία δις ζώων.

903
00:56:13,495 --> 00:56:16,414
1,43 εκατομμύρια θηλαστικά,

904
00:56:16,498 --> 00:56:19,501
2,46 δισεκατομμύρια ερπετά,

905
00:56:19,584 --> 00:56:21,711
180 εκατομμύρια πτηνά

906
00:56:22,253 --> 00:56:23,963
και 51 εκατομμύρια βατράχια.

907
00:56:27,133 --> 00:56:30,095
Αυτά τα νούμερα είναι τόσο τεράστια,

908
00:56:30,804 --> 00:56:32,722
τόσο εντυπωσιακά.

909
00:56:34,724 --> 00:56:36,351
Αδύνατο να τα συλλάβεις.

910
00:56:37,477 --> 00:56:40,480
Δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε τέτοια,
ως οικολόγοι.

911
00:56:45,318 --> 00:56:47,362
Νομίζω ότι είναι προειδοποίηση.

912
00:56:49,280 --> 00:56:52,200
Αυτές οι πυρκαγιές
έδειξαν ότι συμβαίνει τώρα,

913
00:56:52,283 --> 00:56:54,035
μας επηρεάζει σήμερα,

914
00:56:54,119 --> 00:56:57,122
και θα έχει μακροχρόνιες συνέπειες.

915
00:57:00,125 --> 00:57:01,459
Πού μπορεί να πάει;

916
00:57:04,504 --> 00:57:08,258
Για τις πυρκαγιές και τη λεύκανση
των κοραλλιών φταίμε εμείς,

917
00:57:08,341 --> 00:57:10,927
αφού υπερβήκαμε το κλιματικό όριο.

918
00:57:13,346 --> 00:57:18,768
Όμως, η καταστροφή της φύσης
ευθύνεται για τη μεγαλύτερη

919
00:57:18,852 --> 00:57:23,106
και πιο ευρεία επίπτωση στον πλανήτη μας
που αποσταθεροποιείται.

920
00:57:24,065 --> 00:57:26,192
Την πανδημία της COVID-19.

921
00:57:26,276 --> 00:57:29,487
Επηρέασε τη ζωή σας, όπως και τη δική μου.

922
00:57:30,280 --> 00:57:33,408
Η COVID-19 είναι μια πλανητική επίπτωση

923
00:57:33,491 --> 00:57:36,411
που δεν είχαμε επαρκή μέσα
να την αντιμετωπίσουμε.

924
00:57:36,494 --> 00:57:38,663
Υπερφόρτωσε τα συστήματα υγείας

925
00:57:39,497 --> 00:57:42,500
και γονάτισε την παγκόσμια οικονομία.

926
00:57:45,044 --> 00:57:47,964
ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ ΣΤΗΝ CARNABY STREET

927
00:57:48,047 --> 00:57:49,299
Αν και ξαφνιαστήκαμε,

928
00:57:49,382 --> 00:57:54,095
ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
είχε προειδοποιήσει για τον ερχομό της.

929
00:57:54,179 --> 00:57:55,889
Νομίζω ότι ήταν θέμα χρόνου.

930
00:57:55,972 --> 00:57:57,849
ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΝΕΪΡΑ
Π.Ο.Υ.

931
00:57:57,932 --> 00:58:01,644
Καταστρέφουμε τη φύση,
τα οικοσυστήματά μας.

932
00:58:03,062 --> 00:58:08,276
Πραγματοποιούμε πολύ επιθετικές
γεωργικές πρακτικές.

933
00:58:08,359 --> 00:58:12,864
Διαπράττουμε μια απίστευτη,
πολύ επιθετική αποψίλωση.

934
00:58:14,157 --> 00:58:18,745
Αν προσθέσουμε το γεγονός
ότι ζούμε σε πολύ μολυσμένες πόλεις

935
00:58:18,828 --> 00:58:21,873
με υψηλή πληθυσμιακή πυκνότητα,

936
00:58:21,956 --> 00:58:25,502
θεωρώ ότι όλα αυτά τα στοιχεία συντελούν
στη δημιουργία

937
00:58:25,585 --> 00:58:29,589
ιδανικών προϋποθέσεων για την εξάπλωση
οποιουδήποτε νέου ιού.

938
00:58:31,841 --> 00:58:35,970
Οι ζωονοσογόνες ασθένειες
εμφανίζονται και εξαπλώνονται στον άνθρωπο

939
00:58:36,054 --> 00:58:38,515
όταν η ανθεκτικότητα της φύσης εξασθενεί.

940
00:58:39,516 --> 00:58:43,311
Η υγιής φύση δεν προκαλεί πανδημίες.

941
00:58:43,811 --> 00:58:46,147
Όσον αφορά τη μετάδοση των ασθενειών,

942
00:58:46,231 --> 00:58:49,609
συμβαίνει με συγκεκριμένα είδη,
σε συγκεκριμένες συνθήκες,

943
00:58:49,692 --> 00:58:54,113
και όταν εισβάλλουμε στο περιβάλλον τους
με επιθετικό τρόπο.

944
00:58:54,197 --> 00:58:58,243
Έτσι, η ανθρώπινη υγεία, η υγεία των ζώων
και η περιβαλλοντική υγεία

945
00:58:58,326 --> 00:59:00,078
συνδέονται και οι τρεις.

946
00:59:01,996 --> 00:59:04,374
Η έκθεση στη φύση είναι καλή,

947
00:59:04,457 --> 00:59:07,168
εφόσον δεν καταστρέφουμε αυτήν

948
00:59:07,252 --> 00:59:09,295
και τα οικοσυστήματα

949
00:59:09,379 --> 00:59:12,090
όπου μπορούν να ζουν άλλα είδη.

950
00:59:15,009 --> 00:59:16,594
Η COVID-19

951
00:59:16,678 --> 00:59:20,223
πιστεύω ότι μας έκανε
να συνειδητοποιήσουμε

952
00:59:20,306 --> 00:59:21,891
για πρώτη φορά πως

953
00:59:21,975 --> 00:59:25,853
"Θεέ μου, αν κάτι πάει στραβά
κάπου αλλού στον πλανήτη,

954
00:59:25,937 --> 00:59:28,606
μπορεί να χτυπήσει την παγκόσμια οικονομία

955
00:59:28,690 --> 00:59:31,317
και να αλλάξει τη ζωή μου στη στιγμή".

956
00:59:36,155 --> 00:59:38,408
Η εμφάνιση της COVID-19

957
00:59:38,491 --> 00:59:41,911
ήταν προειδοποίηση
ότι στον πλανήτη μας δεν είναι όλα καλά.

958
00:59:42,495 --> 00:59:45,123
Αλλά μας έδωσε και μια ευκαιρία

959
00:59:45,206 --> 00:59:47,917
για ανασυγκρότηση προς μια νέα κατεύθυνση.

960
00:59:48,710 --> 00:59:52,088
Τώρα που ο Γιόχαν κι οι συνάδελφοί του
μας άναψαν τα φώτα,

961
00:59:52,171 --> 00:59:54,257
βλέπουμε ξεκάθαρα τα όρια.

962
00:59:54,340 --> 00:59:58,094
Διακρίνουμε το μονοπάτι προς την ασφάλεια,

963
00:59:58,177 --> 01:00:00,221
σε ένα πιο ανθεκτικό μέλλον.

964
01:00:01,055 --> 01:00:02,390
Είναι εφικτό.

965
01:00:04,350 --> 01:00:08,104
Δεν τίθεται πια το ερώτημα
της προσπάθειας οικονομικής ανάπτυξης

966
01:00:08,187 --> 01:00:11,983
και παράλληλα της μείωσης
των επιπτώσεων στο περιβάλλον.

967
01:00:12,066 --> 01:00:16,154
Όχι, τώρα πρέπει να τεθεί ένα πλαίσιο
για ένα πλήρες μοντέλο ανάπτυξης

968
01:00:16,237 --> 01:00:17,739
γύρω από τη βιωσιμότητα

969
01:00:17,822 --> 01:00:21,576
και να αφήσουμε τον πλανήτη
να μας καθοδηγήσει σε ό,τι κάνουμε.

970
01:00:23,286 --> 01:00:27,874
Άμεση προτεραιότητα είναι η μείωση
εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στο μηδέν

971
01:00:27,957 --> 01:00:32,253
και η σταθεροποίηση της παγκόσμιας
θερμοκρασίας σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

972
01:00:33,087 --> 01:00:35,632
Υπάρχουν ακόμα περιθώρια για μας

973
01:00:35,715 --> 01:00:38,343
ώστε να μην ξεπεράσουμε τους δύο βαθμούς.

974
01:00:39,510 --> 01:00:42,388
Ακόμα και τους 1,5 βαθμούς.

975
01:00:43,181 --> 01:00:45,725
Αλλά τα περιθώρια είναι…

976
01:00:45,808 --> 01:00:46,976
πολύ στενά.

977
01:00:47,852 --> 01:00:50,396
Από τις αρχές
της Βιομηχανικής Επανάστασης,

978
01:00:50,480 --> 01:00:56,527
έχουμε εκπέμψει 2.400 δισεκατομμύρια
τόνους διοξειδίου του άνθρακα.

979
01:00:57,111 --> 01:00:59,489
Για να μείνουμε κάτω από 1,5 βαθμούς,

980
01:00:59,572 --> 01:01:03,451
πρέπει να εκπέμψουμε
λιγότερους από 300 δισεκατομμύρια τόνους.

981
01:01:04,118 --> 01:01:08,706
Αν συνεχίσουμε να εκπέμπουμε
40 δισεκατομμύρια τόνους ετησίως,

982
01:01:08,790 --> 01:01:12,585
ο προϋπολογισμός μας
θα εξαντληθεί σε επτά χρόνια.

983
01:01:13,378 --> 01:01:15,338
Φυσικά, δεν μπορούμε να κλείσουμε

984
01:01:15,922 --> 01:01:19,592
όλα τα ενεργειακά συστήματα σε μια νύχτα.

985
01:01:19,676 --> 01:01:21,594
Οπότε, ο μόνος ομαλός τρόπος

986
01:01:21,678 --> 01:01:25,098
είναι να κάμψουμε την παγκόσμια
καμπύλη εκπομπών τώρα.

987
01:01:25,181 --> 01:01:26,933
Αυτό δείχνει η επιστήμη.

988
01:01:27,016 --> 01:01:30,853
Τώρα είναι η τελευταία ευκαιρία
να κάμψουμε την παγκόσμια καμπύλη.

989
01:01:31,604 --> 01:01:33,940
Πόσο γρήγορο ρυθμό μείωσης των εκπομπών

990
01:01:34,023 --> 01:01:36,609
μπορούμε να επιτύχουμε;

991
01:01:37,193 --> 01:01:41,823
Καμία μελέτη δεν δείχνει ότι μπορούμε
γρηγορότερα από 6 - 7% ανά έτος,

992
01:01:42,490 --> 01:01:46,744
που σημαίνει μείωση στο μισό
σε μια δεκαετία.

993
01:01:48,037 --> 01:01:50,331
Μείωση των εκπομπών στο μισό ανά δεκαετία

994
01:01:50,415 --> 01:01:53,543
είναι ένας αυξανόμενος ρυθμός αλλαγής.

995
01:01:54,043 --> 01:01:56,254
Ο καθένας πετυχαίνει αυτόν τον ρυθμό.

996
01:01:56,337 --> 01:01:58,631
Εσείς κι εγώ, μεμονωμένα.

997
01:01:58,715 --> 01:02:02,009
Να πούμε
"Στο εξής, εγώ και η οικογένειά μου

998
01:02:02,093 --> 01:02:04,971
θα μειώσουμε τις εκπομπές στο μισό
ανά δεκαετία".

999
01:02:05,054 --> 01:02:08,266
Αυτό σημαίνει ότι θα απαλλαχτείτε
από τα ορυκτά καύσιμα

1000
01:02:08,850 --> 01:02:11,310
σε μια γενιά, σε 30 χρόνια.

1001
01:02:11,394 --> 01:02:14,564
Μια εταιρεία μπορεί να το κάνει
ή μια χώρα ή ο κόσμος

1002
01:02:14,647 --> 01:02:16,774
μπορεί, και πρέπει να το κάνει.

1003
01:02:18,818 --> 01:02:21,529
Η σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων

1004
01:02:21,612 --> 01:02:24,657
θα ξεκινήσει το ταξίδι μας
προς την ασφάλεια

1005
01:02:24,741 --> 01:02:27,160
μέσα στο όριο του κλίματος.

1006
01:02:27,910 --> 01:02:31,164
Επίσης, θα υποχωρήσει σημαντικά
η ατμοσφαιρική ρύπανση,

1007
01:02:31,247 --> 01:02:34,000
θα επιβραδυνθεί η οξίνιση των ωκεανών

1008
01:02:34,083 --> 01:02:37,712
και θα μειωθεί η πίεση στη βιοποικιλότητα.

1009
01:02:38,504 --> 01:02:40,757
Αλλά οι μηδενικές εκπομπές δεν αρκούν.

1010
01:02:41,716 --> 01:02:44,385
Πρέπει να ελαττώσουμε τον άνθρακα

1011
01:02:44,469 --> 01:02:47,180
που ήδη υπερθερμαίνει τον πλανήτη.

1012
01:02:47,263 --> 01:02:50,391
Και μπορεί να γίνει
με έναν πολύ αποτελεσματικό τρόπο.

1013
01:02:51,350 --> 01:02:53,102
Να φυτέψουμε κι άλλα δέντρα.

1014
01:02:56,773 --> 01:02:59,484
Το φύτεμα δισεκατομμυρίων δέντρων
παγκοσμίως

1015
01:02:59,567 --> 01:03:02,361
ίσως αποδειχθεί από τις πιο οικονομικές

1016
01:03:02,445 --> 01:03:04,655
και εφικτές λύσεις

1017
01:03:04,739 --> 01:03:06,449
για την κλιματική κρίση.

1018
01:03:07,784 --> 01:03:10,119
Τα επιπλέον δέντρα παίζουν κρίσιμο ρόλο

1019
01:03:10,203 --> 01:03:13,331
στην αντιστάθμιση του άνθρακα
που παράγουμε

1020
01:03:13,414 --> 01:03:16,375
όσο προσπαθούμε να πετύχουμε
μηδενικές εκπομπές

1021
01:03:16,459 --> 01:03:17,960
το συντομότερο δυνατό.

1022
01:03:18,795 --> 01:03:21,214
Φυσικά, η απορρόφηση του άνθρακα

1023
01:03:21,297 --> 01:03:24,717
είναι μόνο ένα από τα οφέλη
που παρέχουν τα δέντρα.

1024
01:03:26,093 --> 01:03:29,096
Ο Σεΐκ Μπόου έχει πολυετή συνεργασία
με τον Γιόχαν.

1025
01:03:29,180 --> 01:03:30,890
ΚΑΘ. ΣΕΪΚ ΜΠΟΟΥ
ΠΑΝ. ΤΗΣ ΠΡΕΤΟΡΙΑ

1026
01:03:30,973 --> 01:03:32,975
Είναι υπέρμαχος των δέντρων.

1027
01:03:33,059 --> 01:03:39,315
Τα δέντρα εμποδίζουν τη διάβρωση
του εδάφους.

1028
01:03:40,525 --> 01:03:46,739
Χωρίς δέντρα, θα υπάρχει λιγότερη βροχή.

1029
01:03:48,324 --> 01:03:50,618
Αν φυτέψουμε δέντρα στα χωράφια,

1030
01:03:51,118 --> 01:03:53,037
θα αυξηθεί η γονιμότητά τους,

1031
01:03:53,120 --> 01:03:54,580
συνεπώς, και η παραγωγή.

1032
01:03:56,999 --> 01:03:59,126
Θέλουμε τα δέντρα πίσω στη θέση τους

1033
01:03:59,210 --> 01:04:02,463
στο επίκεντρο της αειφόρου ανάπτυξης.

1034
01:04:02,964 --> 01:04:05,341
Όπου μπορεί να μεγαλώσει ένα δέντρο,

1035
01:04:05,424 --> 01:04:06,509
το φυτεύουμε.

1036
01:04:08,553 --> 01:04:12,640
Το φύτεμα δέντρων και η αποκατάσταση
του φυσικού μας κόσμου, σαφώς,

1037
01:04:12,723 --> 01:04:16,644
θα έχει τεράστια οφέλη
στη βιοποικιλότητα του πλανήτη.

1038
01:04:16,727 --> 01:04:20,189
Επίσης, θα βοηθήσει τη σταθεροποίηση
του κλίματος,

1039
01:04:20,273 --> 01:04:23,234
το γλυκό νερό και θα ωφελήσει σημαντικά

1040
01:04:23,317 --> 01:04:26,279
την παραγωγή τροφίμων,
καθώς και όλες τις υπηρεσίες

1041
01:04:26,362 --> 01:04:28,406
που μας παρέχει η φύση δωρεάν.

1042
01:04:32,827 --> 01:04:37,164
Φανταστείτε, για πρώτη φορά
από την εμφάνιση της ανθρωπότητας,

1043
01:04:37,248 --> 01:04:40,084
να ξυπνούσαμε μια πρωία σε έναν πλανήτη

1044
01:04:40,167 --> 01:04:43,546
που θα είχε περισσότερη άγρια ζωή
από όταν κοιμηθήκαμε.

1045
01:04:47,466 --> 01:04:51,470
Υπάρχει κι άλλη αλλαγή
που είναι απίστευτα απλή,

1046
01:04:51,554 --> 01:04:55,308
αλλά είναι βασική για να μείνουμε
εντός ορίων του πλανήτη.

1047
01:04:55,391 --> 01:04:57,560
Όλοι μπορούν να την κάνουν.

1048
01:04:57,643 --> 01:04:59,979
Βασικά, από καθέναν με την ελευθερία

1049
01:05:00,062 --> 01:05:02,273
να διαλέξει τι φαγητό τρώει.

1050
01:05:07,778 --> 01:05:11,115
Τώρα είναι συναρπαστική
η ημι-χορτοφαγική διατροφή,

1051
01:05:11,198 --> 01:05:14,577
με λιγότερο κόκκινο κρέας,
παραπάνω φυτική πρωτεΐνη,

1052
01:05:14,660 --> 01:05:17,788
φρούτα και ξηρούς καρπούς,
λιγότερες αμυλούχες τροφές.

1053
01:05:17,872 --> 01:05:20,499
Αν ακολουθήσουμε αυτήν τη διατροφή,

1054
01:05:21,042 --> 01:05:23,586
υποθέτοντας ότι όλοι θα τρώμε υγιεινά,

1055
01:05:23,669 --> 01:05:27,214
θα μπορούσαμε να γυρίσουμε
σε έναν ασφαλή λειτουργικό χώρο

1056
01:05:27,298 --> 01:05:30,301
όχι μόνο για το κλίμα,
αλλά και τη βιοποικιλότητα,

1057
01:05:30,384 --> 01:05:33,596
το έδαφος, το νερό, το άζωτο
και τον φώσφορο.

1058
01:05:33,679 --> 01:05:36,432
Πολύ ενδιαφέρον το ότι τρώγοντας υγιεινά

1059
01:05:36,515 --> 01:05:41,479
ίσως να είναι ο πιο σημαντικός τρόπος
να σώσουμε τον πλανήτη.

1060
01:05:47,026 --> 01:05:49,987
Υπάρχει ακόμα μία καταλυτική αλλαγή.

1061
01:05:50,071 --> 01:05:52,907
Θα μας επαναφέρει πίσω στην ασφαλή ζώνη

1062
01:05:52,990 --> 01:05:55,159
όλων των ορίων του πλανήτη.

1063
01:05:55,242 --> 01:05:58,162
Φανταστείτε έναν κόσμο χωρίς απορρίμματα,

1064
01:05:58,245 --> 01:06:00,206
μη έχοντας τίποτα να πετάξουμε.

1065
01:06:04,669 --> 01:06:07,672
Τα απορρίμματά μας
είναι αποτέλεσμα σχεδιασμού.

1066
01:06:07,755 --> 01:06:09,090
Η κατασκευή προϊόντων

1067
01:06:09,173 --> 01:06:12,802
σπανίως συνοδεύεται από μέσα ανάκτησης
των πρώτων υλών.

1068
01:06:13,344 --> 01:06:17,139
Αν μετατρέψουμε αυτό το γραμμικό σύστημα
σε κυκλικό,

1069
01:06:17,223 --> 01:06:19,976
σχεδιάζοντας προϊόντα ώστε οι πρώτες ύλες

1070
01:06:20,059 --> 01:06:21,686
να μπορούν να επανακτηθούν,

1071
01:06:21,769 --> 01:06:24,397
η χρήση πόρων μπορεί να γίνει άπειρη.

1072
01:06:24,981 --> 01:06:28,985
Όλο και περισσότερα στοιχεία
δείχνουν ότι οι κυκλικές οικονομίες

1073
01:06:29,068 --> 01:06:32,863
είναι ζωτικής σημασίας,
αν θέλουμε να έχουμε ελπίδες

1074
01:06:32,947 --> 01:06:35,282
για να παρέχουμε μια καλή ζωή

1075
01:06:35,366 --> 01:06:38,703
σε όλους τους πολίτες του κόσμου.

1076
01:06:40,913 --> 01:06:45,084
Εξαλείφοντας τα απορρίμματα
πλησιάζουμε στην ασφαλή ζώνη για το κλίμα,

1077
01:06:45,167 --> 01:06:48,421
τη βιοποικιλότητα,
και ειδικά για τα θρεπτικά συστατικά,

1078
01:06:48,504 --> 01:06:51,465
τους νεοφανείς ρύπους
και την ατμοσφαιρική ρύπανση.

1079
01:06:55,136 --> 01:06:58,973
Τα πλανητικά όρια
μας δείχνουν έναν ξεκάθαρο δρόμο.

1080
01:06:59,056 --> 01:07:02,560
Απλά πράγματα,
όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

1081
01:07:02,643 --> 01:07:05,187
η υγιεινή διατροφή, το φύτεμα δέντρων,

1082
01:07:05,271 --> 01:07:07,023
η παύση απορριμμάτων,

1083
01:07:07,106 --> 01:07:10,568
όλα μαζί μπορούν να αλλάξουν ριζικά
το μέλλον μας στη Γη.

1084
01:07:11,485 --> 01:07:14,739
Και το εκπληκτικό είναι
ότι όλες αυτές οι αλλαγές

1085
01:07:14,822 --> 01:07:18,409
μπορούν να βελτιώσουν τη ζωή μας τώρα.

1086
01:07:20,286 --> 01:07:23,039
Αν δεν νοιάζεσαι για τον πλανήτη

1087
01:07:23,122 --> 01:07:25,583
και την ισότητα στον κόσμο,

1088
01:07:25,666 --> 01:07:28,794
αλλά είσαι ένας εγωιστής
που εστιάζεις στον εαυτό σου,

1089
01:07:28,878 --> 01:07:32,048
στην οικογένειά σου και στη ζωή σου,

1090
01:07:32,715 --> 01:07:36,427
κάτι που θεωρώ απόλυτα σεβαστό

1091
01:07:36,510 --> 01:07:39,638
ως άνθρωπος που παλεύει
στην καθημερινότητα,

1092
01:07:40,139 --> 01:07:43,309
πάλι θα χρειαστείς έναν ασφαλή
λειτουργικό χώρο.

1093
01:07:44,727 --> 01:07:48,773
Όλοι θα ωφεληθούν άμεσα,
με το να έχουν καθαρό αέρα

1094
01:07:48,856 --> 01:07:51,817
και υγιέστερο και μεγαλύτερο
προσδόκιμο ζωής.

1095
01:07:51,901 --> 01:07:53,652
Τα παιδιά θα ήταν πιο υγιή.

1096
01:07:54,862 --> 01:07:57,281
Επιστρέφοντας μέσα στα πλανητικά όρια

1097
01:07:57,364 --> 01:08:00,701
σημαίνει ότι θα μπορούσαμε να ζήσουμε

1098
01:08:00,785 --> 01:08:04,705
σε κοινωνίες με σταθερή αγορά και εργασία,

1099
01:08:04,789 --> 01:08:09,251
κάτι που μειώνει τον κίνδυνο διενέξεων
και αστάθειας.

1100
01:08:09,335 --> 01:08:10,461
Συνολικά, λοιπόν,

1101
01:08:11,128 --> 01:08:14,757
καλύτερα μέσα σε έναν ασφαλή χώρο
παρά σε μια επικίνδυνη ζώνη,

1102
01:08:14,840 --> 01:08:16,550
όπου όλα είναι ρευστά.

1103
01:08:19,762 --> 01:08:23,557
Ό,τι κάνουμε μεταξύ 2020 και 2030,
βάσει των τωρινών στοιχείων,

1104
01:08:23,641 --> 01:08:27,686
έχω καταλήξει πως θα κρίνει το μέλλον
της ανθρωπότητας στη Γη.

1105
01:08:29,355 --> 01:08:33,025
Το μέλλον δεν είναι προκαθορισμένο.
Είναι στα χέρια μας.

1106
01:08:33,109 --> 01:08:36,278
Ό,τι συμβεί στους επόμενους αιώνες,

1107
01:08:36,362 --> 01:08:40,032
θα καθοριστεί από τις πράξεις μας
σ' αυτήν ακριβώς τη δεκαετία.

1108
01:08:41,075 --> 01:08:43,953
Είναι σπουδαία εποχή να ζούμε,

1109
01:08:44,036 --> 01:08:46,831
αλλά έχουμε και τη μεγάλη ευθύνη

1110
01:08:46,914 --> 01:08:48,749
να δράσουμε αποφασιστικά.

1111
01:08:50,084 --> 01:08:52,503
Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο.

1112
01:08:54,171 --> 01:08:57,216
Τι θα κάναμε αν μαθαίναμε αύριο το πρωί

1113
01:08:57,299 --> 01:08:59,718
ότι ένας αστεροειδής θα χτυπήσει τη Γη;

1114
01:08:59,802 --> 01:09:03,597
Είμαι σίγουρος ότι θα παραβλέπαμε
οτιδήποτε άλλο

1115
01:09:03,681 --> 01:09:07,143
και θα επικεντρωνόμασταν
στη λύση αυτού του προβλήματος.

1116
01:09:07,810 --> 01:09:09,937
Με οποιοδήποτε τίμημα.

1117
01:09:11,105 --> 01:09:13,107
Από την επιστήμη, είναι ξεκάθαρο

1118
01:09:13,190 --> 01:09:15,526
πως η πλανητική κρίση που αντιμετωπίζουμε

1119
01:09:15,609 --> 01:09:18,654
απαιτεί την ανάλογη ενιαία αντίδραση.

1120
01:09:18,737 --> 01:09:22,491
Θα έλεγα πως δεν έχουμε
περιβαλλοντικά προβλήματα πια.

1121
01:09:22,575 --> 01:09:24,326
Η αποσταθεροποίηση του πλανήτη…

1122
01:09:24,410 --> 01:09:29,748
Ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης του πλανήτη
είναι θέμα ασφάλειας και σταθερότητας

1123
01:09:29,832 --> 01:09:32,585
για όλες τις κοινωνίες του κόσμου.

1124
01:09:32,668 --> 01:09:35,379
Επομένως, είναι θέμα
του Συμβουλίου Ασφαλείας.

1125
01:09:35,462 --> 01:09:39,175
Πρέπει να βάλουμε τα πλανητικά όρια
στο επίκεντρο

1126
01:09:39,258 --> 01:09:41,927
του πιο στρατηγικού και κορυφαίου

1127
01:09:42,428 --> 01:09:44,847
εκτελεστικού οργάνου στον κόσμο,

1128
01:09:44,930 --> 01:09:47,141
το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

1129
01:09:48,726 --> 01:09:53,772
Μια τέτοια παγκόσμια αντίδραση
είναι τώρα εφικτή όσο ποτέ άλλοτε.

1130
01:09:55,441 --> 01:09:58,444
Συμβαίνει κάτι πολύ μεγαλύτερο τώρα,

1131
01:09:58,527 --> 01:10:01,572
δηλαδή ένα είδος, εμείς οι άνθρωποι,

1132
01:10:01,655 --> 01:10:04,408
είμαστε τόσο κυρίαρχη δύναμη στον πλανήτη,

1133
01:10:04,491 --> 01:10:07,203
με τρόπο πρωτοφανή στους αιώνες

1134
01:10:07,286 --> 01:10:09,371
των τελευταίων τεσσάρων δις ετών.

1135
01:10:13,876 --> 01:10:17,755
Η Μητέρα Γη βρίσκεται υπό συνεχή διάγνωση

1136
01:10:17,838 --> 01:10:20,591
και συνεχή παρατήρηση.

1137
01:10:20,674 --> 01:10:23,928
Η ψηφιοποίηση και η υπερσυνδεσιμότητα

1138
01:10:24,011 --> 01:10:27,806
στον κόσμο της επιστήμης
και στον κόσμο της παρατήρησης

1139
01:10:27,890 --> 01:10:31,769
κατάφερε να περιβάλλει τον πλανήτη
με γνώση.

1140
01:10:32,311 --> 01:10:34,355
Κι αν τώρα μπαίνουμε

1141
01:10:34,939 --> 01:10:38,567
σε μια νέα, μοναδική γεωλογική εποχή

1142
01:10:38,651 --> 01:10:41,278
που δεν καθορίζεται μόνο γεωφυσικά,

1143
01:10:41,362 --> 01:10:43,572
αλλά και από το γεγονός

1144
01:10:43,656 --> 01:10:46,533
ότι έχουμε μια νέα συνείδηση
μέσα στον πλανήτη;

1145
01:10:55,417 --> 01:10:59,255
Χάρη στη δουλειά επιστημόνων,
όπως του Γιόχαν Ρόκστρεμ,

1146
01:10:59,338 --> 01:11:04,510
τώρα έχουμε την ικανότητα να δρούμε
ως η συνείδηση της Γης, ο νους της,

1147
01:11:05,135 --> 01:11:08,514
να σκεφτόμαστε και να ενεργούμε
για έναν ενιαίο σκοπό:

1148
01:11:08,597 --> 01:11:13,185
Τη διασφάλιση πως ο πλανήτης μας
θα παραμείνει υγιής και ανθεκτικός.

1149
01:11:13,811 --> 01:11:15,187
Το τέλειο σπίτι.

1150
01:13:03,921 --> 01:13:08,300
Υποτιτλισμός: Δημήτριος Θωμαΐδης