1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Downloaded from YTS.MX 2 00:00:06,506 --> 00:00:11,886 SEBUAH DOKUMENTARI ASLI NETFLIX 3 00:00:08,000 --> 00:00:13,000 Official YIFY movies site: YTS.MX 4 00:00:18,893 --> 00:00:21,813 Anda boleh memandu di kawasan pergunungan 5 00:00:21,896 --> 00:00:25,316 dengan jalan mengelilingi gunung, 6 00:00:25,400 --> 00:00:29,529 enjin yang terlalu kuat memandu terlalu laju, 7 00:00:30,196 --> 00:00:32,532 memandu tanpa lampu depan, 8 00:00:32,615 --> 00:00:35,243 cenuram yang mendatangkan risiko untuk jatuh. 9 00:00:36,536 --> 00:00:38,621 Anda perlu menyalakan lampu depan, 10 00:00:38,705 --> 00:00:41,166 dan itu yang cuba dilakukan oleh sains sepanjang masa. 11 00:00:41,249 --> 00:00:44,878 Untuk berikan lampu depan supaya kita boleh lihat risiko yang kita hadapi. 12 00:00:47,130 --> 00:00:49,924 Penemuan terbaru ahli sains 13 00:00:50,008 --> 00:00:52,886 mengkaji cara planet kita berfungsi 14 00:00:52,969 --> 00:00:55,346 sememangnya amat penting 15 00:00:55,430 --> 00:00:56,431 untuk kita semua. 16 00:00:57,098 --> 00:00:59,726 Pandangan mereka sangat membimbangkan. 17 00:01:00,477 --> 00:01:03,480 Namun, mereka juga beri kita harapan 18 00:01:03,563 --> 00:01:06,775 kerana mereka tunjuk cara kita boleh baiki keadaan. 19 00:01:08,902 --> 00:01:11,362 Salah seorang yang mengabdikan hidupnya 20 00:01:11,446 --> 00:01:14,199 untuk mengkaji masalah penting di dunia ini 21 00:01:14,282 --> 00:01:15,658 berasal dari Sweden. 22 00:01:17,118 --> 00:01:18,745 Johan Rockstrom. 23 00:01:19,913 --> 00:01:22,999 Apa yang dia dan rakan sekerja di seluruh dunia temui 24 00:01:23,083 --> 00:01:27,504 mungkin pandangan saintifik paling penting pada zaman ini. 25 00:01:28,713 --> 00:01:30,882 Johan memberi kita harapan. 26 00:01:31,508 --> 00:01:34,511 Harap ada jalan keluar daripada krisis ini 27 00:01:35,095 --> 00:01:37,472 yang jika anda juga dengar tentangnya, 28 00:01:37,555 --> 00:01:41,017 anda mungkin takkan lihat dunia dengan cara yang sama lagi. 29 00:01:41,810 --> 00:01:43,436 Ini bukan tentang planet. 30 00:01:43,520 --> 00:01:46,481 Ini tentang kita. Ini tentang masa depan kita. 31 00:01:46,564 --> 00:01:48,566 Kita masih ada peluang. 32 00:01:48,650 --> 00:01:53,655 Tingkap masa depan untuk kehidupan manusia ini masih terbuka. 33 00:01:54,364 --> 00:01:57,492 Saya rasa itulah keindahan dunia kita sekarang. 34 00:02:10,380 --> 00:02:12,966 Pemahaman kita tentang cara planet berfungsi 35 00:02:13,049 --> 00:02:14,425 sentiasa semakin maju. 36 00:02:15,760 --> 00:02:18,263 Kita boleh melihat dengan lebih jelas 37 00:02:18,346 --> 00:02:20,723 bagaimana kompleks kerumitan hidupan 38 00:02:20,807 --> 00:02:23,977 penting untuk kelangsungan hidup kita sendiri. 39 00:02:25,979 --> 00:02:30,733 Namun biodiversiti kian runtuh dan iklim semakin berubah. 40 00:02:31,317 --> 00:02:35,530 Johan Rockstrom fokus kepada faktor kestabilan planet kita. 41 00:02:37,657 --> 00:02:40,451 Kita generasi pertama, kerana sains, 42 00:02:40,535 --> 00:02:43,204 tahu bahawa kita mungkin merosakkan 43 00:02:43,288 --> 00:02:46,457 kestabilan dan kebolehan planet Bumi 44 00:02:46,541 --> 00:02:49,043 untuk menyokong pembangunan manusia. 45 00:02:49,627 --> 00:02:51,045 Ini data teras ais, 46 00:02:51,129 --> 00:02:54,340 dan saya rasa ini graf terpenting yang kita ada hari ini. 47 00:02:54,424 --> 00:02:56,467 Graf itu satu pendedahan. 48 00:02:57,135 --> 00:02:59,762 Ia menunjukkan perubahan suhu global 49 00:02:59,846 --> 00:03:02,432 sejak 100,000 tahun lalu 50 00:03:02,515 --> 00:03:05,393 sejak kemunculan pertama manusia moden. 51 00:03:05,476 --> 00:03:09,314 Suhu melonjak kira-kira 10 darjah Celsius dalam satu dekad. 52 00:03:09,397 --> 00:03:13,234 Secara ringkasnya, kita menghadapi waktu yang sukar. 53 00:03:13,318 --> 00:03:16,487 Apa yang kritikal ialah suhu itu stabil 54 00:03:16,571 --> 00:03:18,615 sekitar 10,000 tahun lalu. 55 00:03:18,698 --> 00:03:20,450 ZAMAN (BERIBU-RIBU TAHUN SEBELUM INI) 56 00:03:20,533 --> 00:03:23,536 Anda boleh lihat daripada graf bahawa ia luar biasa, 57 00:03:23,620 --> 00:03:27,248 malah tempoh antara glasier stabil yang menakjubkan. 58 00:03:27,916 --> 00:03:30,585 Ahli geologi memberikan tempoh stabil ini 59 00:03:30,668 --> 00:03:32,212 nama khas. 60 00:03:32,837 --> 00:03:35,089 Ia dipanggil Holosen. 61 00:03:35,965 --> 00:03:37,842 Holosen sangat luar biasa. 62 00:03:37,926 --> 00:03:41,679 Ia adalah tempoh yang panas di mana suhu global planet 63 00:03:41,763 --> 00:03:44,474 berubah hanya kira-kira satu darjah Celsius 64 00:03:44,557 --> 00:03:46,017 sepanjang tempoh itu. 65 00:03:47,101 --> 00:03:48,353 Sekitar satu darjah. 66 00:03:48,436 --> 00:03:50,730 Satu darjah Celsius. 67 00:03:50,813 --> 00:03:54,776 Inilah yang menjadikan dunia moden seperti sekarang. 68 00:03:55,652 --> 00:03:59,989 Suhu stabil Holosen memberi kita planet yang stabil. 69 00:04:00,907 --> 00:04:03,159 Paras laut stabil. 70 00:04:04,244 --> 00:04:05,370 Buat pertama kalinya, 71 00:04:05,453 --> 00:04:08,623 musim boleh dijangka dan cuaca yang pasti. 72 00:04:11,167 --> 00:04:14,045 Kestabilan ini sangat penting. 73 00:04:14,128 --> 00:04:17,423 Buat kali pertama, tamadun boleh berlaku 74 00:04:17,507 --> 00:04:20,885 dan manusia tidak membazirkan masa dengan mengambil kesempatan. 75 00:04:21,886 --> 00:04:24,806 Kita menanam beras, gandum, 76 00:04:24,889 --> 00:04:27,892 teff, jagung, sorghum 77 00:04:27,976 --> 00:04:31,062 di benua berbeza pada masa yang sama. 78 00:04:31,145 --> 00:04:32,105 Kita menjalani 79 00:04:32,188 --> 00:04:34,148 perjalanan peradaban seperti sekarang. 80 00:04:34,232 --> 00:04:38,152 Inilah peringkat antara glasier yang membolehkan kita 81 00:04:38,236 --> 00:04:40,989 membina peradaban moden seperti yang kita tahu. 82 00:04:41,072 --> 00:04:44,993 Holosen satu-satunya keadaan di planet yang kita pasti 83 00:04:45,076 --> 00:04:48,371 boleh menyokong dunia moden seperti sekarang. 84 00:04:50,123 --> 00:04:52,208 Sejak awal peradaban, 85 00:04:52,292 --> 00:04:55,795 kita bergantung pada keadaan stabil planet ini, 86 00:04:56,462 --> 00:04:59,507 planet dengan dua litupan ais kekal, 87 00:05:00,133 --> 00:05:01,718 sungai yang mengalir, 88 00:05:02,302 --> 00:05:04,887 hutan rimba, 89 00:05:04,971 --> 00:05:06,514 cuaca yang pasti, 90 00:05:07,348 --> 00:05:09,726 dan banyak kehidupan. 91 00:05:10,518 --> 00:05:12,061 Sepanjang Holosen, 92 00:05:12,145 --> 00:05:15,565 planet stabil ini memberikan kita makanan, 93 00:05:15,648 --> 00:05:19,110 air untuk minum dan udara bersih untuk bernafas, 94 00:05:19,193 --> 00:05:22,864 namun kita baru saja meninggalkan Holosen. 95 00:05:22,947 --> 00:05:25,742 Peningkatan eksponen oleh tekanan manusia kepada planet Bumi 96 00:05:25,825 --> 00:05:27,076 kini telah mencapai tahap 97 00:05:27,160 --> 00:05:29,871 di mana kita telah mencipta zaman geologi kita sendiri. 98 00:05:31,372 --> 00:05:35,501 Ahli sains baru-baru ini mengisytiharkan Holosen telah berakhir 99 00:05:35,585 --> 00:05:40,048 dan kita kini berada di zaman Anthropocene manusia 100 00:05:40,131 --> 00:05:43,760 kerana kita sekarang ialah pemandu utama perubahan 101 00:05:43,843 --> 00:05:44,969 di planet Bumi. 102 00:05:46,220 --> 00:05:49,432 Kita telah menukar separuh tanah di dunia 103 00:05:49,515 --> 00:05:52,060 untuk tanaman dan membela ternakan. 104 00:05:53,811 --> 00:05:58,816 Kita menggerakkan lebih banyak sedimen dan batu berbanding proses semula jadi Bumi. 105 00:05:59,359 --> 00:06:03,112 Lebih daripada separuh hasil laut diambil secara aktif. 106 00:06:03,196 --> 00:06:07,200 Sembilan daripada sepuluh daripada kita menghirup udara kotor. 107 00:06:07,950 --> 00:06:09,786 Dalam satu hayat, 108 00:06:09,869 --> 00:06:13,664 kita telah memanaskan Bumi dengan lebih daripada satu darjah. 109 00:06:14,540 --> 00:06:18,419 Mungkin saya akan katakan bahawa mesej paling teruk kepada manusia 110 00:06:18,503 --> 00:06:19,629 adalah berikut. 111 00:06:19,712 --> 00:06:22,423 Dalam tempoh cuma 50 tahun, kita 112 00:06:23,007 --> 00:06:25,635 berjaya menggesa diri kita 113 00:06:25,718 --> 00:06:27,678 di luar kemampuan 114 00:06:27,762 --> 00:06:30,723 kita dalam tempoh 10,000 tahun yang lalu. 115 00:06:30,807 --> 00:06:35,937 Adakah kita berisiko merosakkan kestabilan seluruh planet? 116 00:06:38,815 --> 00:06:41,734 Ia situasi yang sukar diterima akal. 117 00:06:41,818 --> 00:06:44,237 Buat pertama kalinya, kita perlu mempertimbangkan 118 00:06:44,320 --> 00:06:47,740 risiko merosakkan kestabilan seluruh planet. 119 00:06:47,824 --> 00:06:50,451 INSTITUT KAJIAN IMPAK CUACA POTSDAM 120 00:06:50,535 --> 00:06:54,288 Cita-cita Johan adalah untuk melihat gambaran besar, 121 00:06:54,872 --> 00:06:57,875 memperolehinya daripada rangkaian pengetahuan global, 122 00:06:59,210 --> 00:07:02,964 untuk tahu apa yang mengekalkan kestabilan dunia. 123 00:07:03,589 --> 00:07:07,093 Apakah sistem yang menentukan keadaan planet ini? 124 00:07:07,176 --> 00:07:09,679 Jika ia berumur lima atau 30 tahun, 125 00:07:09,762 --> 00:07:11,514 kita tak tahu bila kita mula. 126 00:07:11,597 --> 00:07:14,851 Kami baru saja fokus kepada soalan itu, 127 00:07:14,934 --> 00:07:19,439 "Boleh kami kenal pasti sistem yang mengawal keadaan planet?" 128 00:07:19,522 --> 00:07:21,649 Sistem itu mengekalkan planet 129 00:07:21,732 --> 00:07:25,111 dalam keadaan stabil sepanjang Holosen. 130 00:07:25,194 --> 00:07:29,824 Apabila tekanan di Bumi meningkat, ada kemungkinan sistem itu 131 00:07:29,907 --> 00:07:31,492 akan mula rosak, 132 00:07:31,576 --> 00:07:34,537 dan kita akan melanggar sempadan Bumi, 133 00:07:34,620 --> 00:07:38,082 sehingga kestabilannya terjejas. 134 00:07:38,166 --> 00:07:40,710 Saya amat pasti kami mahu 135 00:07:40,793 --> 00:07:43,796 mengkaji takrifan sempadan planet yang mencabar ini 136 00:07:43,880 --> 00:07:47,925 dan jika boleh kenal pasti titik kuantitatif 137 00:07:48,426 --> 00:07:52,555 yang boleh akibatkan perubahan tak linear jika melebihi hadnya 138 00:07:52,638 --> 00:07:54,682 dan adakah itu sempadannya? 139 00:07:58,603 --> 00:08:02,106 Jika ahli sains boleh menentukan sempadan planet kita, 140 00:08:02,190 --> 00:08:04,734 bolehkah mereka berikan kita hala tuju 141 00:08:04,817 --> 00:08:07,570 membawa kita keluar daripada krisis ini, 142 00:08:07,653 --> 00:08:10,615 bukan hanya tunjukkan cara elak kegagalan, 143 00:08:10,698 --> 00:08:14,577 tapi juga cara untuk menjamin masa depan di planet Bumi? 144 00:08:19,457 --> 00:08:23,127 Sempadan pertama yang paling jelas sangat kita ketahui. 145 00:08:23,794 --> 00:08:25,880 Dengan suhu global semakin tinggi 146 00:08:25,963 --> 00:08:28,841 berbanding pada awal tamadun, 147 00:08:28,925 --> 00:08:31,594 ada kemungkinan bahawa kita dah melangkaui 148 00:08:31,677 --> 00:08:33,596 sempadan dalam iklim Bumi. 149 00:08:35,056 --> 00:08:37,892 Mungkin bukti yang paling mencemaskan 150 00:08:38,726 --> 00:08:41,521 ialah perubahan pada ais di planet kita. 151 00:08:43,689 --> 00:08:47,318 Sebagai orang Sweden, Johan lebih merasakannya. 152 00:08:48,986 --> 00:08:51,864 Seperti kanak-kanak lain di Sweden, 153 00:08:51,948 --> 00:08:55,451 kami tahu bahawa puncak selatan Gunung Kebnekaise ialah 154 00:08:55,535 --> 00:08:57,078 puncak tertinggi di sini. 155 00:08:57,161 --> 00:08:58,454 Itu sesuatu 156 00:08:58,538 --> 00:09:01,958 yang sebati dengan identiti sebagai penduduk Sweden. 157 00:09:02,500 --> 00:09:05,002 Sudah tentu, ini, 158 00:09:05,086 --> 00:09:06,921 dengan sedihnya, 159 00:09:07,004 --> 00:09:11,342 seseorang sedar bahawa perkara itu dah berubah. 160 00:09:12,802 --> 00:09:17,098 Puncak selatan Gunung Kebnekaise kehilangan statusnya 161 00:09:17,181 --> 00:09:19,225 sebagai puncak tertinggi Sweden. 162 00:09:22,562 --> 00:09:24,814 Glasier yang membentuk puncaknya 163 00:09:24,897 --> 00:09:28,526 telah susut dengan dahsyat pada kadar setengah meter setahun 164 00:09:28,609 --> 00:09:30,695 sejak 50 tahun yang lalu. 165 00:09:33,489 --> 00:09:36,242 Apa yang kami sedang lihat di Gunung Kebnekaise 166 00:09:36,325 --> 00:09:40,329 bukan satu-satunya punca planet ini menjadi tak stabil. 167 00:09:40,913 --> 00:09:44,792 Namun, dua litupan ais kekal 168 00:09:44,875 --> 00:09:47,670 di Artik dan Antartika ialah 169 00:09:47,753 --> 00:09:52,174 syarat terpenting bagi planet ini untuk kekal dalam keadaan 170 00:09:52,258 --> 00:09:55,261 yang membenarkan kita untuk membangunkan tamadun. 171 00:09:55,344 --> 00:09:59,390 Itu sebabnya ini suatu kerisauan yang besar 172 00:09:59,473 --> 00:10:01,976 untuk melihat glasier mencair, 173 00:10:02,059 --> 00:10:06,022 tidak kiralah jika glasier kecil di Gunung Kebnekaise 174 00:10:06,105 --> 00:10:08,357 atau Greenland, 175 00:10:08,441 --> 00:10:11,402 sebab kedua-duanya menyumbang 176 00:10:11,485 --> 00:10:15,573 kepada kapasiti penyejukan planet ini. 177 00:10:15,656 --> 00:10:18,909 Kesan penyejukan ini penting untuk mengekalkan 178 00:10:18,993 --> 00:10:21,746 kestabilan suhu Bumi sepanjang Holosen. 179 00:10:21,829 --> 00:10:26,125 Ais planet ini memantulkan jumlah tenaga matahari yang tepat 180 00:10:26,208 --> 00:10:27,877 kembali ke angkasa. 181 00:10:29,754 --> 00:10:34,592 Permukaan putih kekal yang kita nampak di sini hari ini 182 00:10:34,675 --> 00:10:39,805 memantulkan semula 90 hingga 95 peratus haba yang datang daripada matahari. 183 00:10:42,975 --> 00:10:45,936 Apabila lapisan ais ini mula cair, 184 00:10:46,020 --> 00:10:48,314 bukan sahaja saiznya berkurang, 185 00:10:48,397 --> 00:10:51,817 kawasan pinggir sangat gelap dan menyerap haba, 186 00:10:51,901 --> 00:10:55,071 tapi ada permukaan cecair di atas ais 187 00:10:55,154 --> 00:11:00,284 berubah warna dengan ketara, jadi boleh disimpulkan 188 00:11:00,368 --> 00:11:04,246 bahawa lapisan ais bertukar daripada penyejukan kendiri 189 00:11:04,330 --> 00:11:06,582 kepada pemanasan kendiri 190 00:11:06,666 --> 00:11:11,003 dan itulah titik perubahan paling dramatik 191 00:11:11,087 --> 00:11:12,672 dalam sistem Bumi. 192 00:11:12,755 --> 00:11:14,548 Titik perubahan ialah titik 193 00:11:14,632 --> 00:11:17,760 yang mana perubahan itu tak berbalik. 194 00:11:18,219 --> 00:11:21,430 Seperti kereta api yang diletakkan di atas cerun 195 00:11:21,514 --> 00:11:23,474 dan ia mula bergerak. 196 00:11:24,308 --> 00:11:26,519 Kita kehilangan brek kereta api itu 197 00:11:27,728 --> 00:11:29,897 dan kereta api itu mula memecut 198 00:11:29,980 --> 00:11:33,275 dengan semakin laju sehingga kita hilang kawalan. 199 00:11:36,654 --> 00:11:38,948 Kita sudah kehilangan brek 200 00:11:39,031 --> 00:11:42,284 yang mampu menghalang pencairan litupan ais Greenland. 201 00:11:42,868 --> 00:11:45,037 Ketika saya tiba di sini pada usia 20 tahun, 202 00:11:45,121 --> 00:11:47,415 terasa bagaikan satu mimpi… 203 00:11:47,498 --> 00:11:50,084 TINJAUAN GEOLOGI DENMARK DAN GREENLAND 204 00:11:50,167 --> 00:11:53,754 kerana saya saksikan lanskap yang dilihat dalam buku teks. 205 00:11:55,631 --> 00:11:58,884 Jason salah seorang ahli sains di seluruh dunia 206 00:11:58,968 --> 00:12:01,053 yang bahan bukti dan pandangannya 207 00:12:01,137 --> 00:12:03,431 asas kepada penyelidikan Johan. 208 00:12:03,931 --> 00:12:07,435 Curahan salji di Greenland telah terkumpul 209 00:12:07,518 --> 00:12:08,894 dan hasilkan kubah ais. 210 00:12:08,978 --> 00:12:12,231 Ketebalannya 3.2 kilometer dan di atmosfera atas, 211 00:12:12,314 --> 00:12:13,941 keadaannya sangat sejuk. 212 00:12:16,152 --> 00:12:18,779 Apabila cair, permukaan litupan ais itu 213 00:12:18,863 --> 00:12:21,115 semakin rendah mendekati udara lebih hangat 214 00:12:21,198 --> 00:12:22,992 dan mempercepatkan pencairan. 215 00:12:24,702 --> 00:12:26,954 Semakin cair, iklim lebih sejuk 216 00:12:27,037 --> 00:12:30,082 diperlukan untuk mengembalikannya kepada asal. 217 00:12:31,250 --> 00:12:35,296 Akan tetapi, iklim hari ini sudah terlalu panas untuk Greenland. 218 00:12:35,921 --> 00:12:40,134 Dalam iklim semasa, Greenland sudah melebihi ambangnya 219 00:12:40,217 --> 00:12:46,307 yang mana ia kehilangan 10,000 meter padu ais per saat. 220 00:12:47,016 --> 00:12:49,143 Itulah purata kadar pencairan. 221 00:12:49,226 --> 00:12:52,897 Kini, kadar pencairan akan berterusan 222 00:12:52,980 --> 00:12:55,316 kerana iklim semakin panas. 223 00:12:55,900 --> 00:12:57,860 Greenland sudah tiada? 224 00:12:58,986 --> 00:13:00,362 Itulah hakikatnya. 225 00:13:05,534 --> 00:13:09,413 Melainkan kita boleh menyejukkan iklim Bumi, 226 00:13:10,164 --> 00:13:14,251 pencairan litupan ais Greenland akan tetap berterusan. 227 00:13:17,213 --> 00:13:21,175 Dramanya di sini, satu ciri titik perubahan ialah 228 00:13:21,258 --> 00:13:25,179 sebaik sahaja butang itu ditekan, anda tak boleh hentikannya. 229 00:13:25,262 --> 00:13:27,973 Ia ambil alih. Dah terlambat. Bukan boleh kata, 230 00:13:28,057 --> 00:13:31,769 "Aduhai. Saya sedar saya tak nak cairkan lapisan ais Greenland. 231 00:13:31,852 --> 00:13:33,395 Mari kita berundur." 232 00:13:33,479 --> 00:13:34,814 Ia sudah terlambat. 233 00:13:35,356 --> 00:13:39,527 Apabila melepasi titik perubahan ini, kita tak boleh berpatah balik 234 00:13:39,610 --> 00:13:42,696 hakikatnya kita menyebabkan Bumi 235 00:13:42,780 --> 00:13:45,825 mengalami perubahan tak berbalik 236 00:13:45,908 --> 00:13:48,869 daripada keadaan yang 237 00:13:48,953 --> 00:13:50,996 boleh menampung kita, manusia. 238 00:13:52,122 --> 00:13:54,333 Pencairan litupan ais Greenland 239 00:13:54,416 --> 00:13:58,587 akan meningkatkan paras laut di seluruh dunia setinggi tujuh meter. 240 00:13:59,129 --> 00:14:03,467 Bayangkan dunia yang paras lautnya tak statik. 241 00:14:03,551 --> 00:14:04,844 Perubahan berlaku. 242 00:14:05,344 --> 00:14:08,097 Bandar, ratusan bandar pantai 243 00:14:08,180 --> 00:14:10,808 kini diancam laut yang parasnya meningkat. 244 00:14:11,809 --> 00:14:14,478 Kestabilan paras laut faktor penting 245 00:14:14,562 --> 00:14:17,481 bagi perkembangan tamadun. 246 00:14:18,983 --> 00:14:23,737 Kita menghadapi masa hadapan Mad Max. 247 00:14:27,032 --> 00:14:31,036 Namun, Greenland hanyalah satu daripada litupan ais kutub Bumi 248 00:14:31,120 --> 00:14:34,164 dan ia dibantutkan oleh kembarnya di selatan. 249 00:14:36,750 --> 00:14:38,210 Beberapa tahun lalu, 250 00:14:39,044 --> 00:14:42,548 saya sangka Antartika ialah 251 00:14:42,631 --> 00:14:44,133 sistem berdaya tahan. 252 00:14:44,216 --> 00:14:49,638 Lapisan aisnya tak terlalu terkesan dengan perubahan iklim. 253 00:14:49,722 --> 00:14:52,057 Akan tetapi, hal itu telah berubah. 254 00:14:52,141 --> 00:14:56,395 Kini, kita menyaksikan kehilangan jisim yang memecut laju 255 00:14:56,478 --> 00:14:59,481 dan pencairan ais ke dalam lautan di Antartika. 256 00:15:03,903 --> 00:15:07,031 Antartika Barat akan menerajui peningkatan paras laut lebih lima meter 257 00:15:09,033 --> 00:15:10,701 jika cair sepenuhnya 258 00:15:10,784 --> 00:15:13,787 dan sepuluh kali ganda lagi untuk Antartika Timur 259 00:15:13,871 --> 00:15:17,291 jadi kemungkinan peningkatan paras laut sebanyak 50 meter. 260 00:15:17,374 --> 00:15:19,793 Ricarda salah seorang rakan Johan 261 00:15:19,877 --> 00:15:23,297 dan dia mempelajari cara interaksi titik perubahan. 262 00:15:23,380 --> 00:15:26,383 Perkara penting untuk diketahui ialah segalanya 263 00:15:26,467 --> 00:15:28,928 dalam sistem Bumi saling berkaitan. 264 00:15:29,511 --> 00:15:32,181 Jika satu bahagian sistem iklim 265 00:15:32,264 --> 00:15:34,808 melepasi titik perubahannya, 266 00:15:34,892 --> 00:15:36,810 itu mungkin akan menyebabkan 267 00:15:36,894 --> 00:15:40,522 bahagian lain dalam sistem untuk melangkaui ambang kritikal, 268 00:15:40,606 --> 00:15:45,027 jadi anda boleh fikirkannya seperti domino. 269 00:15:45,110 --> 00:15:46,779 Jika jatuhkan salah satu, 270 00:15:46,862 --> 00:15:49,198 itu akan membawa kepada kesan lata. 271 00:15:49,281 --> 00:15:52,284 Apa yang jelas adalah dengan pemanasan global, 272 00:15:52,368 --> 00:15:54,078 kita meningkatkan risiko 273 00:15:54,161 --> 00:15:57,039 untuk melepasi titik perubahan dalam sistem Bumi. 274 00:16:00,376 --> 00:16:04,463 Jika melepasi titik perubahan, perubahan tak berbalik akan berlaku 275 00:16:04,546 --> 00:16:07,508 bermakna planet kita bertukar daripada kawan baik 276 00:16:07,591 --> 00:16:11,720 kepada menjadi semakin pudar dan mengurangkan tekanan, 277 00:16:11,804 --> 00:16:13,722 menyedut karbon dioksida, 278 00:16:13,806 --> 00:16:17,059 menerima haba, menyerap impak 279 00:16:17,142 --> 00:16:20,771 dan berubah kepada titik yang mana ia boleh mengeluarkan haba 280 00:16:20,854 --> 00:16:22,398 dan menjadi musuh. 281 00:16:23,983 --> 00:16:28,112 Tentunya iklim ini dihangatkan oleh gas rumah hijau, 282 00:16:28,195 --> 00:16:30,990 jadi dengan pengeluaran gas ini, 283 00:16:31,073 --> 00:16:33,534 kita menemui titik perubahan global. 284 00:16:34,368 --> 00:16:36,912 Sejak lama sebelum kewujudan manusia, 285 00:16:36,996 --> 00:16:41,500 purata suhu Bumi ialah mengesan dengan teliti kepekatan 286 00:16:41,583 --> 00:16:44,545 karbon dioksida dalam atmosfera. 287 00:16:45,254 --> 00:16:46,588 Semasa Holosen, 288 00:16:46,672 --> 00:16:49,341 kepekatan ini kekal stabil, 289 00:16:49,842 --> 00:16:53,429 tapi semuanya berubah dengan Revolusi Perindustrian. 290 00:16:53,512 --> 00:16:58,267 Pada tahun 1988, kita melepaskan 350 bahagian per juta 291 00:16:58,350 --> 00:17:01,395 karbon dioksida dalam atmosfera Bumi. 292 00:17:01,478 --> 00:17:04,565 Inilah saatnya kita melangkaui sempadan. 293 00:17:04,648 --> 00:17:08,610 Sejak itu, kita berisiko untuk mencetuskan perubahan 294 00:17:08,694 --> 00:17:11,363 yang membawa kepada pecutan pemanasan. 295 00:17:11,447 --> 00:17:14,033 Anda melepasi 350 bahagian per juta 296 00:17:14,116 --> 00:17:16,785 kepekatan karbon dioksida dalam atmosfera 297 00:17:16,869 --> 00:17:20,080 dan memasuki zon bahaya. 298 00:17:20,164 --> 00:17:25,127 Jadi, 350 bahagian per juta ialah sempadan Johan yang pertama 299 00:17:25,210 --> 00:17:27,755 dan kita sudah melebihinya. 300 00:17:28,255 --> 00:17:32,885 Sekarang, kita mencapai tahap kepekatan karbon dioksida 301 00:17:32,968 --> 00:17:37,222 dalam atmosfera sebanyak 415 bahagian per juta. 302 00:17:37,765 --> 00:17:40,267 Kita mula nampak kesannya 303 00:17:40,350 --> 00:17:43,353 di tengah-tengah zon bahaya pada sempadan iklim 304 00:17:43,437 --> 00:17:45,981 dari segi pertambahan kekerapan kemarau 305 00:17:46,065 --> 00:17:47,941 gelombang panas, banjir, 306 00:17:48,025 --> 00:17:50,778 pencairan ais yang laju, 307 00:17:50,861 --> 00:17:56,033 pencairan ibun abadi dan kekerapan kebakaran hutan. 308 00:17:57,034 --> 00:17:59,828 Ambang kedua berada di hadapan. 309 00:17:59,912 --> 00:18:05,667 Kita menghampiri dengan laju, 450 bahagian per juta karbon dioksida. 310 00:18:06,335 --> 00:18:08,337 Zon bahaya sempadan planet 311 00:18:08,420 --> 00:18:11,507 ditakrifkan oleh julat ketidakpastian dalam sains. 312 00:18:11,590 --> 00:18:14,927 Kini, penilaian kami ialah julat ketidakpastian sains 313 00:18:15,010 --> 00:18:17,554 berada antara 350 bahagian per juta, 314 00:18:17,638 --> 00:18:19,389 di mana ia merupakan sempadan 315 00:18:19,473 --> 00:18:22,309 antara zon selamat dan memasuki zon bahaya, 316 00:18:22,392 --> 00:18:24,645 iaitu sehingga 450 bahagian per juta, 317 00:18:24,728 --> 00:18:28,482 di mana ketika itu, kita keluar dari zon bahaya dan masuk ke zon risiko tinggi. 318 00:18:29,191 --> 00:18:31,401 Jika kita memasuki zon risiko tinggi, 319 00:18:31,485 --> 00:18:35,697 ada kemungkinan untuk mencapai titik perubahan tak berbalik 320 00:18:35,781 --> 00:18:38,075 dan ini anggaran konservatif, 321 00:18:38,158 --> 00:18:42,371 memandangkan petanda titik perubahan berada di sekeliling kita. 322 00:18:42,454 --> 00:18:45,999 Ringkasnya, sempadan iklim planet 323 00:18:46,083 --> 00:18:48,460 bersamaan 1.5 darjah Celsius pemanasan 324 00:18:48,544 --> 00:18:51,171 dan itu memberikan semua bahan bukti ini 325 00:18:51,255 --> 00:18:54,800 yang kita ambil risiko besar jika kita benarkan diri kita 326 00:18:54,883 --> 00:18:56,593 melebihi 1.5 darjah. 327 00:18:57,094 --> 00:19:00,305 Kita berada pada 1.1 darjah, bergerak pantas ke arah 1.5 darjah 328 00:19:00,389 --> 00:19:03,851 dan satu-satunya peluang untuk kekal dalam sempadan planet 329 00:19:03,934 --> 00:19:07,271 pada iklim adalah dengan 330 00:19:07,354 --> 00:19:11,066 mencapai dunia ekonomi bebas bahan api fosil dalam 30 tahun. 331 00:19:14,153 --> 00:19:18,323 Walaupun sasaran suhu global mungkin mengambil semua tajuk utama, 332 00:19:18,407 --> 00:19:22,744 Johan tahu ini hanya sebahagian daripada perkara lebih besar, 333 00:19:22,828 --> 00:19:27,291 kerana kestabilan planet ini bergantung kepada lebih daripada iklimnya. 334 00:19:27,916 --> 00:19:32,421 Lebih banyak penyelidikan dan bahan bukti perlu dikemukakan 335 00:19:32,504 --> 00:19:38,051 bagi menyimpulkan bahawa kita juga ada empat sempadan biosfera. 336 00:19:38,635 --> 00:19:41,263 Sempadan yang ada pada Bumi. 337 00:19:42,514 --> 00:19:45,392 Ini termasuklah tatarajah tanah. 338 00:19:45,475 --> 00:19:48,770 Bagaimana dengan komposisi biom di Bumi? 339 00:19:49,563 --> 00:19:53,233 Tiga hutan hujan, hutan iklim sederhana, 340 00:19:53,317 --> 00:19:54,943 hutan boreal, 341 00:19:55,027 --> 00:19:56,361 padang rumput, 342 00:19:57,279 --> 00:19:58,655 tanah basah. 343 00:20:01,241 --> 00:20:02,910 Kedua ialah biodiversiti. 344 00:20:02,993 --> 00:20:06,955 Semua spesies dalam air dan di daratan. 345 00:20:10,209 --> 00:20:13,420 Kemudian yang ketiga, aliran darah, kitaran hidrologi 346 00:20:13,503 --> 00:20:14,630 AIR TAWAR 347 00:20:14,713 --> 00:20:17,007 dan akhirnya suntikan nutrisi… 348 00:20:17,090 --> 00:20:18,008 NUTRISI 349 00:20:18,091 --> 00:20:21,053 yang penting untuk fungsi hidupan biosfera, 350 00:20:21,136 --> 00:20:23,222 kitaran nitrogen dan fosforus. 351 00:20:24,223 --> 00:20:29,019 Sempadan biosfera pertama, komposisi habitat di Bumi, 352 00:20:29,102 --> 00:20:33,815 berkenaan dengan cara kita mengubah habitat semula jadi itu. 353 00:20:35,192 --> 00:20:38,153 Kita semakin hampir dengan titik perubahan utama 354 00:20:38,237 --> 00:20:41,740 di salah satu hutan terbesar planet ini. 355 00:20:43,200 --> 00:20:44,368 Hutan Amazon. 356 00:20:47,204 --> 00:20:49,206 Carlos Nobre mengkaji 357 00:20:49,289 --> 00:20:53,835 kepentingan hutan hujan kepada kestabilan planet kita. 358 00:20:53,919 --> 00:20:56,463 Dialah orang pertama yang memberikan amaran. 359 00:20:59,466 --> 00:21:02,511 Tiada gangguan terhadap Amazon pada tahun 1971-1972. 360 00:21:05,430 --> 00:21:06,932 Saya melihat hutan itu 361 00:21:08,267 --> 00:21:09,393 dan sungainya. 362 00:21:10,602 --> 00:21:13,605 Saya berenang di Rio Negro dengan pirana, 363 00:21:13,689 --> 00:21:15,816 tiada apa-apa berlaku kepada saya. 364 00:21:15,899 --> 00:21:19,987 Sejak itu, liputan Amazon yang luas telah dihapuskan 365 00:21:20,070 --> 00:21:22,531 untuk penternakan dan perladangan soya. 366 00:21:22,614 --> 00:21:25,826 Carlos mendapati bahawa ia membuatkan kita lebih hampir 367 00:21:25,909 --> 00:21:29,913 kepada mencetuskan perubahan tak berbalik terhadap hutan itu. 368 00:21:30,414 --> 00:21:35,585 Pada tahun 1998, kami mulakan uji kaji saintifik terbesar 369 00:21:35,669 --> 00:21:37,671 pernah dibuat pada hutan hujan tropika. 370 00:21:40,257 --> 00:21:42,634 Banyak menara dibina di hutan hujan itu 371 00:21:42,718 --> 00:21:45,387 untuk mengkaji caranya cipta iklim sendiri. 372 00:21:46,221 --> 00:21:50,976 Data menunjukkan sebahagian besar hutan hujan itu mengering. 373 00:21:53,061 --> 00:21:56,481 Di Amazon, musim kering berlaku selama tiga bulan. 374 00:21:56,565 --> 00:21:59,651 Akan tetapi, dengan pemanasan global 375 00:21:59,735 --> 00:22:03,530 dan juga kemusnahan hutan disebabkan aktiviti manusia, 376 00:22:03,613 --> 00:22:05,699 khususnya penternakan dan perladangan soya, 377 00:22:06,325 --> 00:22:11,580 musim kering bertambah enam hari lebih lama 378 00:22:11,663 --> 00:22:14,750 setiap dekad sejak tahun 1980-an. 379 00:22:15,542 --> 00:22:18,253 Memandangkan hutan berkurang dan berpecah, 380 00:22:18,337 --> 00:22:20,547 kemampuannya mengitar semula air 381 00:22:20,630 --> 00:22:24,259 dan menjana hujan ke dalam musim kering berkurangan. 382 00:22:25,469 --> 00:22:28,764 Jika musim kering lebih empat bulan, 383 00:22:28,847 --> 00:22:32,559 pokok hutan akan mati dan digantikan dengan savana, 384 00:22:32,642 --> 00:22:35,520 satu proses dipanggil pembentukan savana. 385 00:22:36,313 --> 00:22:40,442 Ada petanda sebahagian Amazon sudah pun berubah. 386 00:22:41,693 --> 00:22:45,072 Jika pembasmian hutan sebanyak 20 hingga 25 peratus, 387 00:22:45,739 --> 00:22:48,867 dengan peningkatan pemanasan global, 388 00:22:48,950 --> 00:22:53,789 mungkin pembentukan savana tak berbalik akan terjadi 389 00:22:53,872 --> 00:22:58,877 yang boleh menjejaskan 50 hingga 60 peratus hutan Amazon. 390 00:23:00,128 --> 00:23:05,175 Kita dah kehilangan hampir 20 peratus hutan hujan Amazon. 391 00:23:06,259 --> 00:23:08,637 Mungkin kita akan mengubah Amazon 392 00:23:08,720 --> 00:23:12,307 daripada kawan kepada musuh. 393 00:23:13,100 --> 00:23:16,686 Apabila hutan bertukar kepada savana, banyak pokok mati 394 00:23:16,770 --> 00:23:19,398 dan karbon dibebaskan ke atmosfera. 395 00:23:19,981 --> 00:23:23,276 Carlos buat pengiraan Amazon mungkin akan membebaskan 396 00:23:23,360 --> 00:23:27,155 200 bilion tan dalam 30 tahun akan datang. 397 00:23:27,239 --> 00:23:31,034 Itu sama dengan semua karbon yang dikeluarkan di seluruh dunia 398 00:23:31,118 --> 00:23:33,453 sejak lima tahun lalu. 399 00:23:33,537 --> 00:23:37,499 Kita amat hampir kepada titik perubahan. 400 00:23:38,291 --> 00:23:42,003 Adakah kita peduli untuk membendung krisis iklim? 401 00:23:42,087 --> 00:23:47,384 Adakah kita peduli untuk memelihara karbon di hutan 402 00:23:47,968 --> 00:23:49,719 atau "Saya tak peduli"? 403 00:23:53,390 --> 00:23:56,935 Ada sebab untuk peduli pada waktu ini. 404 00:23:57,018 --> 00:24:00,564 Kita luaskan tanah pertanian ke dalam ekosistem semula jadi. 405 00:24:00,647 --> 00:24:03,024 Kita masih menebang hutan hujan 406 00:24:03,108 --> 00:24:05,235 pada kadar yang membahayakan sistem. 407 00:24:07,612 --> 00:24:09,990 Bukan sahaja hutan hujan. 408 00:24:10,073 --> 00:24:15,996 Semua jenis pokok sangat penting dalam mengekalkan kestabilan planet. 409 00:24:16,913 --> 00:24:21,710 Kehilangan hanya 25 peratus litupan hutan dunia 410 00:24:21,793 --> 00:24:25,255 boleh mencetuskan titik perubahan yang membawa bencana. 411 00:24:25,839 --> 00:24:29,843 Namun, kita dah hapuskan hampir 40 peratus. 412 00:24:29,926 --> 00:24:33,638 Kita dah berada dalam zon bahaya sempadan ini. 413 00:24:39,019 --> 00:24:44,191 Akibat kedua terbesar pembasmian hutan ialah kehilangan biodiversiti 414 00:24:45,442 --> 00:24:46,610 alam semula jadi. 415 00:24:47,444 --> 00:24:51,323 Biodiversiti sempadan biosfera kedua, 416 00:24:51,907 --> 00:24:55,744 kerana ia menguatkan kebolehan kita untuk berkembang di Bumi. 417 00:24:56,369 --> 00:24:58,622 Namun, kita tak memeliharanya. 418 00:24:58,705 --> 00:25:02,125 Alam sedang dicemarkan pada kadar dan skala 419 00:25:02,209 --> 00:25:06,254 yang manusia tak pernah capai dalam sejarah peradaban manusia. 420 00:25:07,589 --> 00:25:10,800 Anne Larigauderie seorang ahli ekologi 421 00:25:10,884 --> 00:25:13,803 yang cakna tentang peningkatan bahan bukti. 422 00:25:13,887 --> 00:25:16,014 Di seluruh dunia, 423 00:25:16,097 --> 00:25:17,933 alam sekitar semakin merosot. 424 00:25:19,267 --> 00:25:23,188 Sejuta spesies tumbuhan dan haiwan 425 00:25:23,271 --> 00:25:25,482 daripada anggaran jumlah 426 00:25:25,565 --> 00:25:29,694 sebanyak lapan juta diancam kepupusan. 427 00:25:31,238 --> 00:25:34,616 Jika corak negatif ini berterusan, 428 00:25:34,699 --> 00:25:38,703 mungkin kita menuju ke arah kepupusan besar-besaran. 429 00:25:41,206 --> 00:25:43,333 Dalam hanya 50 tahun, 430 00:25:43,416 --> 00:25:49,214 manusia telah menghapuskan 68 peratus populasi hidupan liar global. 431 00:25:49,297 --> 00:25:53,426 Jelas sekali kita berada dalam krisis biodiversiti. 432 00:25:54,010 --> 00:25:56,429 Kehilangan semua fabrik kehidupan, 433 00:25:56,513 --> 00:26:01,309 seluruh biodiversiti mengancam nyawa kita di Bumi. 434 00:26:10,235 --> 00:26:13,530 Dengan corak semasa biodiversiti yang negatif, 435 00:26:13,613 --> 00:26:17,409 kita takkan mampu beri makanan kepada planet ini. 436 00:26:17,492 --> 00:26:21,329 Untuk perkara itu, kita perlukan alam yang berfungsi dengan baik. 437 00:26:27,544 --> 00:26:32,340 Bagi Johan, kisah ini benar-benar membuat dia terkesan. 438 00:26:32,424 --> 00:26:38,179 Saya buka akhbar dan membaca kisah ahli sains Britain datang ke Sweden 439 00:26:38,263 --> 00:26:42,892 untuk mencuri ratu lebah. 440 00:26:43,852 --> 00:26:46,146 Katanya mereka lakukan pada malam hari 441 00:26:46,229 --> 00:26:49,441 dan mengambil ratusan ratu lebah 442 00:26:49,524 --> 00:26:51,359 untuk dibawa pulang ke Britain 443 00:26:51,443 --> 00:26:54,362 demi menyelamatkan sesuatu yang mereka musnahkan. 444 00:26:56,573 --> 00:26:59,784 Di seluruh Eropah, ratu lebah ialah 445 00:26:59,868 --> 00:27:02,287 agen pendebungaan utama hasil tanaman, 446 00:27:02,370 --> 00:27:07,500 tapi menjelang tahun 1990-an, ia diisytiharkan pupus di Britain. 447 00:27:10,003 --> 00:27:11,504 Di sini, kita ada 448 00:27:11,588 --> 00:27:14,591 negara yang rasa terpaksa pergi ke negara lain 449 00:27:14,674 --> 00:27:17,302 dan mencuri semula agen pendebungaan 450 00:27:17,385 --> 00:27:19,471 demi sebuah ekosistem berfungsi. 451 00:27:19,554 --> 00:27:22,682 Secara peribadinya, 452 00:27:22,766 --> 00:27:26,728 saya mula sedar pada saat itu bahawa 453 00:27:27,812 --> 00:27:29,147 ini perkara serius. 454 00:27:30,857 --> 00:27:34,110 Lebih kurang 70 peratus spesies hasil tanaman dunia 455 00:27:34,194 --> 00:27:37,656 bergantung kepada pendebungaan serangga. 456 00:27:38,698 --> 00:27:42,243 Namun, perkembangan monokultur intensif sedang membawa 457 00:27:42,327 --> 00:27:44,871 kepada penurunan drastik serangga. 458 00:27:46,122 --> 00:27:49,459 Ironinya, pengeluaran makanan di seluruh dunia, 459 00:27:49,542 --> 00:27:50,835 pada dasarnya, 460 00:27:50,919 --> 00:27:55,006 menyingkirkan sesuatu yang diperlukan untuk pengeluaran makanan. 461 00:27:58,176 --> 00:28:01,346 Itu bukan sekadar bukti bahawa salah satu asas 462 00:28:01,429 --> 00:28:05,433 penyelidikan biodiversiti, yang mana biodiversiti bukan sesuatu 463 00:28:05,517 --> 00:28:08,687 yang kita perlu lindungi hanya kerana kecantikannya 464 00:28:08,770 --> 00:28:13,608 atau sejenis tanggungjawab moral daripada satu spesies, manusia, 465 00:28:13,692 --> 00:28:15,652 kepada flora dan fauna. 466 00:28:15,735 --> 00:28:20,323 Itu kotak peralatan untuk fungsi masyarakat kita. 467 00:28:21,533 --> 00:28:25,495 Ia kepingan penting kepada teka-teki 468 00:28:25,578 --> 00:28:28,873 untuk hasilkan makanan, udara dan air bersih, 469 00:28:28,957 --> 00:28:33,128 pengasingan karbon, kitar semula nutrisi, untuk bekerja. 470 00:28:36,131 --> 00:28:38,967 Ahli sains cuba menghitung faedah 471 00:28:39,050 --> 00:28:42,011 yang serangga berikan dengan menjalankan 472 00:28:42,095 --> 00:28:44,347 rutin harian dalam jumlah besar, 473 00:28:44,431 --> 00:28:47,767 setiap jenis memberikan perkhidmatan yang berbeza, 474 00:28:48,435 --> 00:28:52,439 tapi nilainya tak boleh dikira sehingga tiba-tiba… 475 00:28:55,066 --> 00:28:55,942 ia menghilang. 476 00:28:58,069 --> 00:29:02,115 Planet tanpa serangga bukan planet yang berfungsi. 477 00:29:05,577 --> 00:29:09,748 Sudah tentu, kemerosotan tak terbatas hanya kepada serangga. 478 00:29:10,707 --> 00:29:15,044 Hidupan liar disingkirkan kerana pertanian kita berkembang 479 00:29:15,128 --> 00:29:18,006 ke seluruh muka Bumi yang boleh didiami. 480 00:29:18,506 --> 00:29:21,259 Hari ini, daripada semua burung di Bumi, 481 00:29:21,342 --> 00:29:24,095 hanya 30 peratus yang liar. 482 00:29:25,180 --> 00:29:27,390 Daripada semua mamalia di planet ini, 483 00:29:27,474 --> 00:29:32,020 spesies liar kini membentuk hanya empat peratus. 484 00:29:33,104 --> 00:29:36,274 Jadi, di mana sempadan untuk biodiversiti? 485 00:29:36,941 --> 00:29:38,943 Berapa banyak lagi alam sekitar 486 00:29:39,027 --> 00:29:43,281 yang kita mahu singkirkan sebelum kejatuhan manusia? 487 00:29:43,948 --> 00:29:46,284 Ada banyak titik perubahan berbeza 488 00:29:46,367 --> 00:29:48,119 pada alam semula jadi 489 00:29:48,203 --> 00:29:51,456 dan sukar untuk diterjemahkan secara konkrit 490 00:29:51,539 --> 00:29:54,542 sempadan planet bagi biodiversiti 491 00:29:54,626 --> 00:29:56,961 kerana hidup ini sangat rumit. 492 00:29:58,505 --> 00:30:02,509 Satu sempadan untuk kehilangan alam mungkin sukar untuk dikenal pasti 493 00:30:02,592 --> 00:30:04,677 kerana kerumitannya, 494 00:30:05,178 --> 00:30:06,679 tapi satu perkara jelas. 495 00:30:06,763 --> 00:30:09,682 Kita sudah jauh melepasinya. 496 00:30:11,184 --> 00:30:13,478 Kita dalam kerugian mendalam. 497 00:30:13,561 --> 00:30:16,231 Kita berada dalam titik bahaya 498 00:30:16,314 --> 00:30:21,319 apabila kehilangan spesies Bumi dan memusnahkan ekosistem Bumi 499 00:30:21,402 --> 00:30:24,280 sehingga perlu hentikan kehilangan biodiversiti 500 00:30:24,864 --> 00:30:26,950 secepat mungkin. 501 00:30:30,078 --> 00:30:33,790 Sekarang masa menetapkan sasaran 502 00:30:33,873 --> 00:30:37,460 untuk tahun 2021 dan 2022. 503 00:30:37,544 --> 00:30:40,255 Maksud saya, pada awal dekad ini. 504 00:30:40,338 --> 00:30:43,800 Kita mesti sasarkan sifar kehilangan alam semula jadi. 505 00:30:46,427 --> 00:30:52,225 Pengekalan pemanasan maksimum pada suhu 1.5 darjah Celsius menandakan 506 00:30:52,308 --> 00:30:54,519 sifar kehilangan alam bermula sekarang. 507 00:30:57,772 --> 00:31:02,443 Sempadan biosfera ketiga berkaitan dengan aliran darah planet, 508 00:31:03,152 --> 00:31:06,614 kerana air tawar satu lagi perkara penting yang 509 00:31:06,698 --> 00:31:08,658 masyarakat bergantung padanya. 510 00:31:09,158 --> 00:31:12,161 Adakah anda tahu bahawa kita memerlukan 511 00:31:12,245 --> 00:31:15,123 lebih kurang 3,000 liter air tawar 512 00:31:15,206 --> 00:31:19,002 setiap orang setiap hari untuk terus hidup? 513 00:31:19,586 --> 00:31:24,007 Anda kata, "Oh Tuhan, 3,000 liter? Tiga tan air? Kenapa pula?" 514 00:31:24,090 --> 00:31:28,720 Ya, kita cuma perlukan 50 liter untuk kebersihan dan minuman. 515 00:31:29,804 --> 00:31:32,891 Dalam dunia kaya, kita gunakan seratus liter lagi 516 00:31:32,974 --> 00:31:35,351 untuk membasuh, keperluan rumah 517 00:31:35,435 --> 00:31:38,980 dan industri memerlukan 150 liter lagi, jumlahnya 300 liter. 518 00:31:39,063 --> 00:31:43,651 Selebihnya, lebih kurang 2,500 liter untuk makanan. 519 00:31:44,360 --> 00:31:48,948 Itulah air tawar yang diperlukan untuk hasilkan hidangan dalam pinggan 520 00:31:49,032 --> 00:31:50,867 ketika kita makan. 521 00:31:53,494 --> 00:31:57,290 Air tawar ada kepentingan istimewa bagi Johan. 522 00:31:57,373 --> 00:31:59,626 Itu subjek kajiannya untuk PhD 523 00:31:59,709 --> 00:32:04,297 dan penyelidikan bertahun-tahun di kawasan separa gersang Afrika. 524 00:32:05,256 --> 00:32:08,968 Saya habiskan masa, dari matahari terbit hingga terbenam 525 00:32:09,052 --> 00:32:11,638 berjalan dan berpeluh, 526 00:32:11,721 --> 00:32:13,932 sambil mengumpul data, 527 00:32:14,015 --> 00:32:15,975 menggali profil dalam tanah, 528 00:32:16,059 --> 00:32:19,187 mengambil sampel tanah dan mengukur kelembapan tanah. 529 00:32:19,938 --> 00:32:22,774 Dapatkan data kelajuan angin dan taburan hujan. 530 00:32:24,233 --> 00:32:27,987 Saya ukur keluasan daun. Cuba bayangkan, 531 00:32:28,071 --> 00:32:32,867 betapa berhati-hati seorang ahli sains untuk mengukur dalam milimeter persegi 532 00:32:32,951 --> 00:32:36,120 saiz semua daun pada tumbuhan. 533 00:32:38,206 --> 00:32:42,627 Itu butiran yang dia perlukan untuk jawab soalan yang lebih besar. 534 00:32:43,127 --> 00:32:46,506 Berapa banyak air yang perlu kita beri kepada dunia? 535 00:32:47,256 --> 00:32:50,426 Jawapan tentatif saya semasa mengambil Sarjana Sains, 536 00:32:50,510 --> 00:32:52,929 "Ya. Air itu sudah mencukupi." 537 00:32:53,471 --> 00:32:55,181 Namun, ada kisah tersirat. 538 00:32:55,848 --> 00:32:59,185 Adakah wujud ambang global untuk penggunaan air tawar 539 00:32:59,268 --> 00:33:02,105 yang akan merosakkan sistem jika melebihi hadnya? 540 00:33:03,523 --> 00:33:06,109 Kami imbas semua lembangan sungai di dunia 541 00:33:06,192 --> 00:33:07,735 dan kemudian, 542 00:33:07,819 --> 00:33:10,905 menentukan jumlah minimum 543 00:33:10,989 --> 00:33:14,242 larian air yang lembangan sungai 544 00:33:14,325 --> 00:33:18,204 mesti ada untuk kekalkan kebasahan dalam sistem 545 00:33:18,287 --> 00:33:21,124 agar ekosistem akan berkembang, 546 00:33:21,207 --> 00:33:24,669 bekalan air yang elok dan lembangan sungai yang berfungsi. 547 00:33:25,628 --> 00:33:29,424 Isipadu air yang dikeluarkan daripada setiap sungai 548 00:33:29,507 --> 00:33:33,386 mendedahkan punca banyak sungai menjadi kering. 549 00:33:36,097 --> 00:33:42,061 Secara globalnya, menurut penilaian, kita masih 550 00:33:42,145 --> 00:33:44,397 dalam zon selamat untuk air tawar, 551 00:33:44,480 --> 00:33:46,983 tapi kita bergerak laju ke arah zon bahaya. 552 00:33:52,739 --> 00:33:54,991 Sempadan biosfera terakhir 553 00:33:55,074 --> 00:33:59,454 melibatkan aliran nutrisi, nitrogen dan fosforus. 554 00:34:00,038 --> 00:34:03,708 Semua itu komponen penting dalam semua hidupan, 555 00:34:03,791 --> 00:34:06,627 bahan utama dalam baja. 556 00:34:07,170 --> 00:34:12,008 Johan menyaksikan sendiri kesan peningkatan penggunaannya. 557 00:34:13,760 --> 00:34:18,389 Dia meluangkan musim panas kanak-kanaknya di pulau di Laut Baltic. 558 00:34:19,223 --> 00:34:20,558 Kami suka memancing. 559 00:34:20,641 --> 00:34:24,645 Selalunya, saya memancing dengan kawan rapat saya, Anders 560 00:34:24,729 --> 00:34:28,316 dan adik saya, Nicklaus dan… 561 00:34:28,399 --> 00:34:30,526 Selalunya kami bertiga 562 00:34:30,610 --> 00:34:33,905 hampir dapat beritahu ibu dan ayah saya, 563 00:34:33,988 --> 00:34:35,865 "Ibu dan ayah nak makan ikan?" 564 00:34:35,948 --> 00:34:39,118 Kemudian kami akan pulang dengan hasil tangkapan. 565 00:34:39,202 --> 00:34:41,913 Salah satu pengembaraan kami adalah keluar 566 00:34:42,789 --> 00:34:46,751 dua hingga empat kilometer di Baltic terbuka 567 00:34:47,418 --> 00:34:50,963 dan itulah tempat memancing ikan kod dengan tangan. 568 00:34:52,256 --> 00:34:55,426 Ketika itu, saya paling handal membilas ikan, 569 00:34:55,510 --> 00:34:58,304 selepas sejam, saya perlu tinggalkan ikan 570 00:34:58,387 --> 00:35:01,766 kerana terlalu banyak hasil, cara untuk membawanya pulang 571 00:35:01,849 --> 00:35:05,686 hanyalah dengan memotong ikan itu di situ juga. 572 00:35:06,479 --> 00:35:09,607 Banyak burung camar akan datang dan makan 573 00:35:09,690 --> 00:35:12,693 kerana ada terlalu banyak, 574 00:35:12,777 --> 00:35:16,364 bahagian dalaman dan kepingan ikan yang saya potong 575 00:35:16,447 --> 00:35:18,241 untuk muatkan dalam bot. 576 00:35:21,119 --> 00:35:25,832 Itu perkara yang sangat mengujakan bagi seorang budak. 577 00:35:27,708 --> 00:35:31,838 Beberapa dekad kemudian, hari ini, situasinya sangat berbeza 578 00:35:31,921 --> 00:35:36,467 dan anda takkan nampak sesiapa keluar untuk memancing ikan kod 579 00:35:36,551 --> 00:35:39,303 kerana airnya kosong tanpa sebarang ikan. 580 00:35:40,930 --> 00:35:46,894 Rupanya sama seperti zaman 1970-an, 1980-an 581 00:35:46,978 --> 00:35:49,564 jika dilihat dari atas, 582 00:35:49,647 --> 00:35:53,568 namun apabila anda lihat dari bawah, ia berbeza. 583 00:35:55,194 --> 00:35:59,365 Semasa Johan masih kecil, Baltic ialah persekitaran yang sihat 584 00:35:59,448 --> 00:36:02,577 didominasi oleh ikan pemangsa seperti ikan kod. 585 00:36:03,119 --> 00:36:06,038 Sementara memancing secara berlebihan menghapuskan banyak ikan, 586 00:36:06,122 --> 00:36:09,834 kehilangan baja di kawasan sekitarnya 587 00:36:09,917 --> 00:36:12,587 yang memusnahkan Baltic. 588 00:36:12,670 --> 00:36:15,923 Kini, ia laut yang paling tercemar di dunia. 589 00:36:18,551 --> 00:36:24,140 Kini ada banyak laut seperti Laut Baltic di seluruh planet 590 00:36:24,223 --> 00:36:27,185 yang menyebabkan kebimbangan serius 591 00:36:27,268 --> 00:36:29,854 kerana ia isyarat 592 00:36:29,937 --> 00:36:32,690 bahawa seluruh planet 593 00:36:32,773 --> 00:36:36,736 secara perlahan-lahan hilang ketahanan dan menjadi semakin lemah. 594 00:36:39,238 --> 00:36:44,577 Elena Bennett ialah pakar tentang impak baja. 595 00:36:44,660 --> 00:36:48,497 Kami mengeluarkan nitrogen dari udara dan mengubahnya secara kimia 596 00:36:48,581 --> 00:36:52,084 ke dalam bentuk yang boleh digunakan oleh tumbuhan, 597 00:36:52,168 --> 00:36:55,087 atau dalam kes fosforus, kita gali dari tanah. 598 00:36:55,171 --> 00:36:56,130 Kami melombong. 599 00:36:56,881 --> 00:37:01,510 Kami membina laluan kimia atau kaedah melombong fosforus 600 00:37:01,594 --> 00:37:03,804 yang lebih efisien 601 00:37:03,888 --> 00:37:07,391 sebanyak dua kali ganda, tiga kali ganda, 602 00:37:07,475 --> 00:37:08,935 atau empat kali ganda 603 00:37:09,018 --> 00:37:12,939 pengeluaran makanan di seluruh dunia. 604 00:37:14,315 --> 00:37:17,109 Ini sangat berharga dalam menyediakan makanan untuk populasi  605 00:37:17,693 --> 00:37:21,322 namun kita terbiasa menggunakan lebih baja 606 00:37:21,405 --> 00:37:23,407 berbanding yang biasanya diperlukan tanaman. 607 00:37:23,491 --> 00:37:26,244 Nutrisi yang tak digunakan dibuang ke dalam sungai 608 00:37:26,327 --> 00:37:31,332 juga menyebabkannya menerima lebih baja, sebuah proses yang digelar "eutrofikasi." 609 00:37:32,124 --> 00:37:35,086 Apa yang kita lihat ialah bunga alga. 610 00:37:35,169 --> 00:37:40,591 Ia nampak seperti sampah biru kehijauan di atas tasik. 611 00:37:40,675 --> 00:37:42,551 Ia selalunya berbau busuk 612 00:37:42,635 --> 00:37:46,555 kerana kita menghidu bau alga yang reput. 613 00:37:47,348 --> 00:37:50,643 Semasa proses terurai, ia menggunakan oksigen. 614 00:37:51,227 --> 00:37:54,563 Oksigen yang berkurangan mengubah komposisi kimia 615 00:37:54,647 --> 00:37:59,777 sedimen di dasar tasik, menyebabkan ia melepaskan lebih banyak fosforus. 616 00:37:59,860 --> 00:38:03,489 Sebaik saja berhadapan masalah eutrofikasi, kata tasik, 617 00:38:03,572 --> 00:38:06,117 "Baik, kita akan jadikannya lebih teruk," 618 00:38:06,200 --> 00:38:09,620 dan ia menghasilkan kitaran maklum balas positif 619 00:38:09,704 --> 00:38:12,873 yang menghasilkan lebih banyak fosforus 620 00:38:12,957 --> 00:38:16,669 ke dalam tasik itu dan membiarkannya dalam keadaan begitu. 621 00:38:17,962 --> 00:38:20,256 Kami juga ada masalah yang sama 622 00:38:20,339 --> 00:38:23,009 dengan eutrofikasi di lautan, 623 00:38:23,092 --> 00:38:25,428 di mana terdapat zon mati 624 00:38:25,511 --> 00:38:27,179 daripada nutrien yang sama 625 00:38:27,263 --> 00:38:30,308 dan kami menjumpai zon mati kini 626 00:38:30,391 --> 00:38:33,644 di beberapa tempat di seluruh dunia. 627 00:38:36,355 --> 00:38:40,568 Eutrofikasi di lautan mungkin penyumbang penting 628 00:38:40,651 --> 00:38:44,947 kepada satu daripada lima kepupusan besar-besaran dunia sebelum ini. 629 00:38:45,573 --> 00:38:46,741 Pada hari ini, 630 00:38:46,824 --> 00:38:49,201 beberapa zon mati semakin meluas 631 00:38:49,285 --> 00:38:52,496 sehingga meliputi beribu kilometer persegi. 632 00:38:58,127 --> 00:39:01,255 Kegunaan fosforus dan nuklear berlebihan ini merupakan 633 00:39:01,339 --> 00:39:03,924 salah satu impak paling kritikal 634 00:39:04,008 --> 00:39:05,634 yang dihadapi di biosfera. 635 00:39:05,718 --> 00:39:09,013 Kita telah berada di dalam zon bahaya. 636 00:39:09,638 --> 00:39:12,725 Kita sudah melangkaui sempadan nutrisi. 637 00:39:12,808 --> 00:39:15,394 Ia bukan perkara yang kita selalu fikirkan. 638 00:39:15,478 --> 00:39:21,317 Saya rasa kita perlu lebih serius dengan sempadan ini berbanding sekarang. 639 00:39:23,652 --> 00:39:26,280 Nutrien, air, hutan kita, 640 00:39:26,364 --> 00:39:28,741 biodiversiti dan iklim. 641 00:39:28,824 --> 00:39:31,410 Lima komponen besar planet kita 642 00:39:31,494 --> 00:39:33,204 yang mengawal kestabilan 643 00:39:33,287 --> 00:39:35,623 dan menyokong kelangsungan hidup kita. 644 00:39:39,377 --> 00:39:44,006 Namun, Johan dan rakan-rakannya tahu ini masih bukan gambaran penuh. 645 00:39:45,341 --> 00:39:48,386 Mereka belum lagi menjelaskan drama 646 00:39:48,469 --> 00:39:50,638 yang berlaku di lautan. 647 00:39:55,351 --> 00:40:00,189 Impaknya terhadap kestabilan planet kita boleh mengatasi semua yang lain. 648 00:40:02,149 --> 00:40:05,653 Apabila kita melepaskan CO2 ke atmosfera, 649 00:40:05,736 --> 00:40:09,573 kira-kira satu pertiga pelepasan itu berakhir di lautan. 650 00:40:09,657 --> 00:40:12,410 Terry Hughes bekerjasama rapat dengan  651 00:40:12,493 --> 00:40:14,370 Johan selama bertahun-tahun. 652 00:40:15,121 --> 00:40:17,706 Itu telah mengubah kimia lautan. 653 00:40:17,790 --> 00:40:19,959 Ia telah mengubah pH 654 00:40:20,042 --> 00:40:23,379 dan menjadikannya kurang beralkali atau lebih berasid. 655 00:40:23,462 --> 00:40:26,132 Oleh itu, ia dinamakan "pengasidan laut." 656 00:40:27,007 --> 00:40:29,844 Apabila karbon dioksida larut dalam air, 657 00:40:29,927 --> 00:40:31,929 ia menghasilkan asid karbonik. 658 00:40:32,513 --> 00:40:34,640 Kelemahannya ialah berada dalam air lebih sejuk. 659 00:40:36,475 --> 00:40:38,394 Sejak beberapa dekad yang lalu, 660 00:40:38,477 --> 00:40:42,481 lautan dunia menjadi 26 peratus lebih berasid, 661 00:40:43,399 --> 00:40:46,444 dan selagi kepekatan karbon dioksida 662 00:40:46,527 --> 00:40:48,696 dalam atmosfera kekal tinggi, 663 00:40:48,779 --> 00:40:51,365 laut akan terus mengasid. 664 00:40:52,741 --> 00:40:57,288 Asid bertindak balas dengan bahan kimia dalam air yang dipanggil ion karbonat, 665 00:40:57,371 --> 00:40:59,373 mengurangkan kepekatannya. 666 00:40:59,999 --> 00:41:03,335 Ia menjejaskan organisme yang luas, 667 00:41:03,419 --> 00:41:05,129 terutamanya yang memerlukan 668 00:41:05,212 --> 00:41:07,423 karbonat untuk menumbuhkan rangkanya. 669 00:41:07,506 --> 00:41:10,718 Hidupan seperti moluska, tiram, kerang. 670 00:41:12,094 --> 00:41:15,598 Pengasidan lautan ada sejarah yang menakutkan. 671 00:41:18,100 --> 00:41:20,978 Perubahan global dalam pengasidan, 672 00:41:21,770 --> 00:41:25,483 pH lautan boleh menyebabkan kepupusan besar-besaran. 673 00:41:25,566 --> 00:41:29,570 Kami dah lihat berulang kali dalam rekod geologi. 674 00:41:29,653 --> 00:41:31,363 Ketika kita memanipulasi 675 00:41:31,447 --> 00:41:36,035 iklim planet, kita bermain dengan api 676 00:41:36,118 --> 00:41:39,747 dari segi akibat yang tak dijangka 677 00:41:39,830 --> 00:41:43,292 dalam melangkaui sempadan planet ini 678 00:41:43,375 --> 00:41:45,252 menjadi wilayah yang belum dipetakan. 679 00:41:46,337 --> 00:41:50,424 Kita masih di zon selamat bagi pengasidan laut, 680 00:41:50,508 --> 00:41:52,968 namun kita menuju ke zon bahaya 681 00:41:53,052 --> 00:41:57,264 dan kemungkinan bencana kepupusan besar-besaran. 682 00:42:00,476 --> 00:42:02,686 Bagi semua hak kompleks Bumi, 683 00:42:02,770 --> 00:42:06,899 Johan dan rakan-rakannya menemui hanya sembilan sistem 684 00:42:06,982 --> 00:42:08,776 yang mengekalkan kestabilan planet. 685 00:42:09,860 --> 00:42:14,198 Namun mereka belum mengenal pasti di mana sempadan dua daripadanya. 686 00:42:14,740 --> 00:42:18,953 Pertama ialah pelbagai pencemar buatan manusia. 687 00:42:19,620 --> 00:42:23,290 Kami panggil ia "entiti novel", dan semua 688 00:42:23,374 --> 00:42:27,461 daripada sisa nuklear hingga bahan pencemar organik yang berterusan 689 00:42:27,545 --> 00:42:30,047 hingga menggunakan logam berat 690 00:42:30,130 --> 00:42:32,174 hingga mikroplastik. 691 00:42:33,634 --> 00:42:37,596 Manusia telah mencipta 100,000 bahan baharu, 692 00:42:37,680 --> 00:42:42,726 jumlah yang boleh berinteraksi dengan persekitaran dengan teruk sekali. 693 00:42:44,270 --> 00:42:47,439 Setakat ini, sempadan ini belum dikira. 694 00:42:47,523 --> 00:42:49,942 Kami tak tahu dalam jangka panjang 695 00:42:50,025 --> 00:42:54,071 atau kesan kumulatif bahan pencemar ini, 696 00:42:54,154 --> 00:42:58,117 namun kebanyakannya berpotensi menyebabkan gangguan seluruh planet 697 00:42:58,200 --> 00:43:00,369 jika tak dikawal. 698 00:43:03,956 --> 00:43:08,460 Ada satu bentuk bahan pencemar yang sudah memberikan impak global 699 00:43:08,544 --> 00:43:11,755 sangat teruk sehingga ia ada sempadan sendiri. 700 00:43:12,506 --> 00:43:17,303 Aerosol ialah zarah di atmosfera. 701 00:43:17,386 --> 00:43:20,055 Ia dipanggil zarah pencemaran udara. 702 00:43:21,181 --> 00:43:26,478 75% pencemaran aerosol adalah daripada pembakaran bahan api. 703 00:43:28,022 --> 00:43:30,858 Kita nampak ia sebagai langit berjerebu 704 00:43:30,941 --> 00:43:35,904 kerana ia memintas cahaya matahari dan menyebarkannya seperti cermin, 705 00:43:35,988 --> 00:43:38,782 dan menyebabkan sesuatu yang dipanggil "pemalapan global." 706 00:43:39,283 --> 00:43:41,660 Veerabhadran telah menghabiskan usianya 707 00:43:41,744 --> 00:43:44,663 mengkaji udara di sekeliling kita. 708 00:43:44,747 --> 00:43:48,042 Selain itu, aerosol memberi kesan kepada iklim. 709 00:43:48,626 --> 00:43:52,713 Ia disebabkan anda memotong cahaya matahari, iaitu sumber tenaga utama 710 00:43:52,796 --> 00:43:58,761 untuk memandu suhu planet, aerosol telah menyebabkan penyejukan. 711 00:43:58,844 --> 00:44:04,308 Jika anda dengar ahli sains iklim seperti saya kata aerosol menyejukkan planet 712 00:44:04,391 --> 00:44:07,686 dan menghalang pemanasan, anda fikir, "Itu perkara baik." 713 00:44:07,770 --> 00:44:10,356 Malangnya, tidak. 714 00:44:11,440 --> 00:44:13,484 Oleh sebab halangan ini, 715 00:44:13,567 --> 00:44:18,280 kita masih tak nampak kesan buruk sebenar rumah hijau. 716 00:44:19,615 --> 00:44:23,035 Kesan penyejukan aerosol menghalang kira-kira 717 00:44:23,118 --> 00:44:26,455 40 peratus kesan pemanasan global 718 00:44:27,498 --> 00:44:29,875 dan ia disertai harga yang tinggi. 719 00:44:29,958 --> 00:44:34,421 Pencemaran udara membunuh lebih tujuh juta orang setiap tahun 720 00:44:34,505 --> 00:44:38,550 dan memendekkan sebanyak tiga tahun jangka hayat 721 00:44:38,634 --> 00:44:40,219 setiap daripada kita. 722 00:44:44,640 --> 00:44:49,937 Sempadan pencemaran udara belum ditentukan secara saintifik. 723 00:44:53,357 --> 00:44:58,529 Hanya berdasarkan tujuh setengah juta kematian 724 00:44:58,612 --> 00:45:02,408 oleh zarah-zarah ini, saya mengatakan kita telah pun melangkaui 725 00:45:02,491 --> 00:45:05,244 sempadan gara-gara penggunaan aerosol. 726 00:45:06,662 --> 00:45:10,582 Akhir sekali, sempadan kesembilan ialah lapisan ozon. 727 00:45:11,291 --> 00:45:15,003 Ia ada perbezaan unik sebagai satu-satunya sempadan 728 00:45:15,087 --> 00:45:17,589 di mana kita bergerak ke arah yang betul. 729 00:45:19,383 --> 00:45:23,053 Ozon memintas 730 00:45:23,137 --> 00:45:27,182 radiasi ultraungu berbahaya, yang memberi impak langsung 731 00:45:27,266 --> 00:45:31,895 kepada DNA kita dan menyebabkan penyakit berbahaya seperti kanser kulit. 732 00:45:32,396 --> 00:45:36,567 Itulah sebabnya, apabila lubang ozon Antartika 733 00:45:36,650 --> 00:45:39,695 ditemui pada tahun 1980-an, 734 00:45:40,821 --> 00:45:42,698 berlaku panik global. 735 00:45:44,408 --> 00:45:46,452 Penemuan lubang ozon 736 00:45:46,535 --> 00:45:50,372 yang disebabkan oleh bahan pencemar kimia dilepaskan ke atmosfera 737 00:45:50,456 --> 00:45:53,792 meyakinkan negara-negara untuk keluarkan bahan kimia ini. 738 00:45:55,127 --> 00:45:58,589 Ia agak hebat bagaimana amaran saintifik 739 00:45:58,672 --> 00:46:02,217 diterjemahkan kepada tindakan politik. 740 00:46:02,301 --> 00:46:05,387 Ini satu-satunya contoh pertama 741 00:46:05,471 --> 00:46:08,807 yang kita sebenarnya boleh menguruskan seluruh planet. 742 00:46:08,891 --> 00:46:11,852 Kita boleh kembali ke tempat pengendalian selamat 743 00:46:11,935 --> 00:46:15,397 bagi sempadan planet kita yang sedang serius 744 00:46:15,481 --> 00:46:17,524 memasuki ke zon berisiko tinggi 745 00:46:17,608 --> 00:46:20,694 dan kita kembali ke tempat pengendalian selamat. 746 00:46:22,571 --> 00:46:25,365 Memang hebat untuk menyaksikannya. 747 00:46:25,449 --> 00:46:28,869 Ahli sains memberi amaran dan dunia bertindak. 748 00:46:29,787 --> 00:46:32,164 Terima kasih kepada Johan dan rakan-rakannya, 749 00:46:32,247 --> 00:46:35,667 kini kita tahu planet ini ada sembilan sempadan 750 00:46:35,751 --> 00:46:38,170 dan risiko yang kita hadapi dengan melangkauinya. 751 00:46:39,254 --> 00:46:43,050 Bersama lapisan ozon, kita buat masa sekarang, 752 00:46:43,133 --> 00:46:47,596 di dalam zon selamat bagi pengasidan laut dan air tawar. 753 00:46:48,222 --> 00:46:51,767 Kita belum tahu sehampir mana kita dengan zon bahaya 754 00:46:51,850 --> 00:46:56,772 bagi pencemaran udara atau semua bahan pencemar lain, entiti novel. 755 00:46:57,689 --> 00:47:00,651 Apa yang paling membimbangkan, kita sudah melebihi 756 00:47:00,734 --> 00:47:03,487 empat daripada sembilan sempadan. 757 00:47:03,570 --> 00:47:08,033 Iklim, kehilangan hutan, nutrisi dan biodiversiti. 758 00:47:08,116 --> 00:47:11,870 Kita sedang melepasi tahap yang tidak boleh diundur kembali 759 00:47:12,996 --> 00:47:16,959 dan kita sangat hampir kepada titik punca Bumi mendekati keadaan 760 00:47:17,042 --> 00:47:20,671 yang tak mampu menyokong peradaban kita sendiri. 761 00:47:21,964 --> 00:47:26,385 Apa yang kita lihat di dunia hari ini mengesahkan rangka sempadan planet. 762 00:47:26,468 --> 00:47:29,179 Kita boleh nampak bukti yang jelas, 763 00:47:29,263 --> 00:47:31,223 kerana kita berada di zon bahaya iklim 764 00:47:31,306 --> 00:47:33,183 kerana kita dalam zon berisiko tinggi 765 00:47:33,267 --> 00:47:34,726 dalam kehilangan biodiversiti, 766 00:47:34,810 --> 00:47:38,730 kita mula nampak peningkatan kemarau, impak ke atas hutan hujan, 767 00:47:38,814 --> 00:47:42,276 kebakaran hutan di Australia dan Amazon, 768 00:47:42,359 --> 00:47:46,530 pencairan ais yang semakin pantas, keruntuhan sistem terumbu karang. 769 00:47:50,951 --> 00:47:54,788 Bagi ahli sains yang menyaksikan perubahan planet ini, 770 00:47:54,872 --> 00:47:57,749 kerugian lebih daripada sekadar nombor. 771 00:47:58,917 --> 00:48:02,880 Terry Hughes menghabiskan seumur hidupnya mengkaji terumbu karang. 772 00:48:03,547 --> 00:48:06,425 Batu karang yang meluntur sangat tidak sihat. 773 00:48:06,925 --> 00:48:10,387 Batu karang meluntur apabila air di sekelilingnya terlalu panas, 774 00:48:10,470 --> 00:48:14,308 sesuatu yang berlaku dengan peningkatan frekuensi dan suhu 775 00:48:14,391 --> 00:48:16,810 akibat pemanasan global. 776 00:48:17,436 --> 00:48:21,064 Dalam terma besar ekstrim, seperti yang kita lihat 777 00:48:21,148 --> 00:48:24,109 ketika pelunturan besar-besaran beberapa dekad kebelakangan ini, 778 00:48:24,192 --> 00:48:26,069 ia boleh mati dengan cepat. 779 00:48:26,153 --> 00:48:27,279 Ia menjadi masak. 780 00:48:29,948 --> 00:48:34,786 Kesan pelunturan adalah sepuluh kali lebih besar daripada  781 00:48:34,870 --> 00:48:37,497 siklon tropika kategori paling ekstrem. 782 00:48:37,581 --> 00:48:42,252 Jadi, ia jauh daripada skala dari segi impak 783 00:48:42,336 --> 00:48:46,214 dan dari segi berapa kerap ia berlaku. 784 00:48:47,883 --> 00:48:50,302 Terry mengkaji Great Barrier Reef, 785 00:48:50,385 --> 00:48:52,679 sistem terumbu terbesar di dunia. 786 00:48:54,973 --> 00:48:58,310 Kejadian pelunturan dahulunya setempat dan jarang ditemui 787 00:48:58,393 --> 00:49:00,479 namun sejak dua dekad lalu, 788 00:49:00,562 --> 00:49:04,399 gelora panas marin menyebabkan pelunturan meluas. 789 00:49:06,068 --> 00:49:08,737 Tiga daripada lima pelunturan terbesar 790 00:49:08,820 --> 00:49:11,490 telah berlaku dalam tempoh lima tahun ini. 791 00:49:15,953 --> 00:49:17,871 Kami bimbang dengan jurang yang kian dekat 792 00:49:17,996 --> 00:49:21,333 antara satu pelunturan dengan yang seterusnya. 793 00:49:21,416 --> 00:49:24,002 Kami telah melihat pelunturan berulang kali 794 00:49:24,086 --> 00:49:26,338 berlaku buat pertama kalinya di Great Barrier Reef 795 00:49:26,421 --> 00:49:30,258 dalam dua tahun berturut pada 2016 dan 2017. 796 00:49:32,052 --> 00:49:36,139 Jurang itu sangat penting sama ada karang akan pulih atau tidak. 797 00:49:36,848 --> 00:49:40,435 Separuh terumbu karang sudah mati. 798 00:49:44,731 --> 00:49:48,110 Kerja Terry melibatkan tinjauan udara 799 00:49:48,193 --> 00:49:51,488 untuk merekod sejauh mana setiap pelunturan yang berlaku. 800 00:49:52,114 --> 00:49:54,074 Apabila kami buat tinjauan udara, 801 00:49:54,157 --> 00:49:56,535 kami terbang perlahan-lahan, 802 00:49:56,618 --> 00:50:01,456 serendah yang mungkin supaya boleh nampak setiap karang dan kami boleh menilai 803 00:50:01,540 --> 00:50:04,584 berapa banyak yang meluntur atau tidak. 804 00:50:05,210 --> 00:50:06,712 Semua karang meluntur. 805 00:50:07,713 --> 00:50:08,964 Ya, itu teruk. 806 00:50:09,548 --> 00:50:13,010 Anda boleh nampak terumbu meluntur dari beberapa kilometer jauhnya 807 00:50:13,093 --> 00:50:17,472 kerana ia bercahaya. Ada banyak karang putih di situ. 808 00:50:18,390 --> 00:50:22,352 Jadi, saya dapat pandangan lebar dan hampir semua meluntur. 809 00:50:23,770 --> 00:50:28,734 Tinjauan itu telah dilakukan lima kali dan saya mengetuai tiga daripadanya. 810 00:50:28,817 --> 00:50:33,447 Tiga terakhir pada tahun 2016, 2017 dan 2020. 811 00:50:33,530 --> 00:50:37,743 Ia kerja yang saya harap saya tak perlu buat, 812 00:50:38,744 --> 00:50:41,997 kerana ia sangat sukar dilakukan. 813 00:50:48,253 --> 00:50:49,129 Maaf. 814 00:50:51,214 --> 00:50:52,883 Kita menuju masa depan 815 00:50:52,966 --> 00:50:55,594 di mana Great Barrier Reef 816 00:50:55,677 --> 00:50:57,304 ialah perkuburan karang. 817 00:51:00,057 --> 00:51:02,559 Pemodel iklim beritahu kami 818 00:51:02,642 --> 00:51:04,186 ahli biologi, 819 00:51:04,269 --> 00:51:07,230 bahawa pelepasan karbon seperti selalu 820 00:51:07,314 --> 00:51:09,941 akan menyebabkan pelunturan berulang kali 821 00:51:10,025 --> 00:51:13,111 setiap musim panas berturut-turut menjelang akhir abad ini. 822 00:51:13,945 --> 00:51:16,782 Kita dah melepasi titik ramalan pelunturan batu karang. 823 00:51:19,117 --> 00:51:21,620 Para ahli sains dan ahli ekologi seperti saya 824 00:51:21,703 --> 00:51:25,749 sudah bercakap tentang pemanasan global selama beberapa dekad 825 00:51:25,832 --> 00:51:31,379 dan kami tak pernah didengari dan itu sangat mengecewakan. 826 00:51:35,634 --> 00:51:36,676 Saya marah. 827 00:51:37,928 --> 00:51:40,514 Saya tak murung. Saya marah. 828 00:51:41,223 --> 00:51:44,267 Ada sebab untuk kecewa 829 00:51:45,727 --> 00:51:47,813 kerana sains itu jelas 830 00:51:47,896 --> 00:51:52,484 dan telah diperkatakan sejak 30 tahun, namun kita tak menuju ke arah yang betul. 831 00:51:55,779 --> 00:51:57,114 Saya nak anda panik. 832 00:51:57,989 --> 00:52:00,742 Saya nak anda rasa takut yang saya rasakan setiap hari, 833 00:52:01,243 --> 00:52:02,911 dan saya nak anda bertindak. 834 00:52:02,994 --> 00:52:06,623 Saya mahu anda bertindak seperti dalam krisis. 835 00:52:07,874 --> 00:52:11,586 Saya nak anda bertindak seolah-olah rumah sedang terbakar 836 00:52:12,337 --> 00:52:13,505 kerana ia sedang berlaku. 837 00:52:14,089 --> 00:52:16,633 Kebakaran belukar di Australia berlarutan berbulan-bulan, 838 00:52:16,716 --> 00:52:19,052 memusnahkan banyak pantai timur negara. 839 00:52:19,136 --> 00:52:23,140 Pada tahun 2020, Australia menanggung musim panas dari neraka. 840 00:52:23,223 --> 00:52:24,891 Satu-satunya jalan keluar kini ialah 841 00:52:24,975 --> 00:52:28,061 pokok -pokok yang jatuh dan terbakar. 842 00:52:30,438 --> 00:52:34,401 Berpunca daripada suhu pecah rekod dan bulan kemarau yang teruk, 843 00:52:34,484 --> 00:52:37,612 50 juta ekar tanah telah terbakar. 844 00:52:41,449 --> 00:52:44,786 Orang takut ini akan jadi normal baharu. 845 00:52:46,496 --> 00:52:49,708 Namun sains mengatakan tiada normal. 846 00:52:53,128 --> 00:52:56,965 Daniella Teixeira mengkaji burung kakak tua hitam berkilat, 847 00:52:57,048 --> 00:52:59,634 salah satu burung paling terjejas di Australia. 848 00:53:04,181 --> 00:53:07,726 Burung kakak tua hitam berkilat buat anda rapat dengannya. 849 00:53:07,809 --> 00:53:11,688 Ia akan belajar siapa anda dan di tempat yang anda selalu melawat, 850 00:53:11,771 --> 00:53:14,316 saya rasa ia mula mengenali anda 851 00:53:14,399 --> 00:53:16,943 supaya anda pergi kepadanya, duduk di bawah pokok 852 00:53:17,027 --> 00:53:19,738 di mana ia makan dan mengenali setiap burung. 853 00:53:21,281 --> 00:53:23,533 Sebaik saja selamat untuk berbuat demikian, 854 00:53:23,617 --> 00:53:26,995 Daniella kembali ke salah satu tapak kajian utamanya 855 00:53:27,078 --> 00:53:30,582 di Kangaroo Island di Australia Selatan. 856 00:53:38,298 --> 00:53:41,718 Bulan Februari, musim bersarang untuk burung kakak tua. 857 00:53:54,898 --> 00:53:58,151 Tiada sebarang hidupan liar. 858 00:54:01,821 --> 00:54:03,156 Tiada apa-apa di sini. 859 00:54:06,576 --> 00:54:07,786 Ia nampak seperti 860 00:54:08,453 --> 00:54:09,955 pembunuhan beramai-ramai. 861 00:54:10,038 --> 00:54:12,999 Ia tidak lagi seperti tempat yang saya tahu. 862 00:54:13,083 --> 00:54:16,294 Ia seperti tempat lain 863 00:54:16,878 --> 00:54:19,047 kerana ia sangat berbeza. 864 00:54:22,509 --> 00:54:25,136 Ya, saya dah habiskan empat tahun bekerja 865 00:54:25,220 --> 00:54:28,431 di lokasi ini, ini merupakan… 866 00:54:30,267 --> 00:54:33,895 Ya, sukar diterima. Tempat ini benar-benar… 867 00:54:35,438 --> 00:54:37,899 Keadaan di sini riuh setiap petang. 868 00:54:38,733 --> 00:54:41,069 Ada anak burung di sini. 869 00:54:42,904 --> 00:54:45,407 Ini menyedihkan. 870 00:54:46,992 --> 00:54:48,034 Oh, Tuhan. 871 00:54:57,419 --> 00:55:00,797 Saya sangat kenal sarang ini 872 00:55:02,090 --> 00:55:04,301 Sangat teruk melihatnya begini. 873 00:55:06,428 --> 00:55:09,139 Apa yang tinggal cuma 874 00:55:09,222 --> 00:55:12,934 kolar besi yang terbakar di atas tanah. 875 00:55:15,353 --> 00:55:20,358 Kolar besi itu diletakkan di sarang untuk selamatkan ia semua. 876 00:55:20,442 --> 00:55:21,943 Untuk menghalang possum 877 00:55:22,694 --> 00:55:25,488 daripada memburu anak-anak ayam itu. 878 00:55:26,072 --> 00:55:29,492 Melihat di sekeliling saya, kolar besi ini 879 00:55:30,618 --> 00:55:32,203 terbiar di atas tanah. 880 00:55:34,205 --> 00:55:36,750 Ia tak cukup untuk selamatkannya 881 00:55:40,253 --> 00:55:43,381 Ini malapetaka ekologi. Tak syak lagi. 882 00:55:44,591 --> 00:55:48,053 Kebakaran hutan tahun 2020 merupakan yang terburuk 883 00:55:48,136 --> 00:55:50,138 dalam sejarah Australia. 884 00:55:50,221 --> 00:55:53,892 Ahli sains iklim dah lama bercakap tentang kejadian ini… 885 00:55:53,975 --> 00:55:56,269 UNIVERSITI QUEENSLAND 886 00:55:56,353 --> 00:55:59,022 dan kami menjangkakan ini akan berlaku, 887 00:55:59,105 --> 00:56:02,901 namun tiada sesiapa sangka secepat ini 888 00:56:03,568 --> 00:56:05,070 atau seburuk ini. 889 00:56:06,571 --> 00:56:08,073 Ahli sains menganggarkan 890 00:56:08,156 --> 00:56:12,994 kebakaran membunuh atau memindahkan tiga bilion haiwan. 891 00:56:13,495 --> 00:56:16,414 1.43 juta juta mamalia, 892 00:56:16,498 --> 00:56:19,501 2.46 bilion reptilia, 893 00:56:19,584 --> 00:56:21,711 180 juta burung, 894 00:56:22,253 --> 00:56:23,963 dan 51 juta katak. 895 00:56:27,133 --> 00:56:30,095 Angka-angka ini sangat besar 896 00:56:30,804 --> 00:56:32,722 dan sangat penting. 897 00:56:34,724 --> 00:56:36,351 Saya tak tahu bagaimana nak terima. 898 00:56:37,477 --> 00:56:40,480 Bukan itu yang kami patut hadapi sebagai pemulihara. 899 00:56:45,318 --> 00:56:47,362 Saya rasa ini adalah amaran. 900 00:56:49,280 --> 00:56:52,200 Api musim panas hitam ini menunjukkan bahawa kini 901 00:56:52,283 --> 00:56:54,035 ia menjejaskan kita hari ini 902 00:56:54,119 --> 00:56:57,122 dan ini akan beri kesan yang lama. 903 00:57:00,083 --> 00:57:01,459 Ke mana ia boleh pergi? 904 00:57:04,504 --> 00:57:10,927 Kebakaran dan pelunturan karang disebabkan kita yang melangkaui sempadan iklim. 905 00:57:13,346 --> 00:57:18,768 Kemusnahan alam semula jadi di antara semua yang berlaku merupakan 906 00:57:18,852 --> 00:57:23,106 impak yang paling menjejaskan kestabilan planet kita. 907 00:57:24,065 --> 00:57:26,192 Pandemik COVID-19. 908 00:57:26,276 --> 00:57:29,487 Ia menjejaskan hidup anda juga hidup saya. 909 00:57:30,280 --> 00:57:33,450 COVID-19 adalah impak planet 910 00:57:33,533 --> 00:57:36,369 yang kita tak mampu uruskan. 911 00:57:36,453 --> 00:57:38,663 Ia mengatasi perkhidmatan kesihatan 912 00:57:39,497 --> 00:57:42,500 dan menjatuhkan ekonomi global. 913 00:57:45,044 --> 00:57:47,964 SELAMAT DATANG KE CARNABY STREET 914 00:57:48,047 --> 00:57:49,299 Walaupun mengejutkan ramai, 915 00:57:49,382 --> 00:57:54,095 Pertubuhan Kesihatan Sedunia menjangkakan kedatangannya. 916 00:57:54,179 --> 00:57:55,889 Saya rasa ia cuma soal masa. 917 00:57:57,932 --> 00:58:01,644 Kita memusnahkan alam semula jadi. Kita memusnahkan ekosistem. 918 00:58:03,062 --> 00:58:08,276 Kita menjalankan pertanian yang agresif. 919 00:58:08,359 --> 00:58:12,864 Kita menebang hutan dengan sangat agresif. 920 00:58:14,157 --> 00:58:18,745 Jika anda tambah hakikat bahawa kita tinggal di bandar yang tercemar 921 00:58:18,828 --> 00:58:21,873 dengan ketumpatan penduduk yang tinggi, 922 00:58:21,956 --> 00:58:25,502 saya rasa semua unsur itu menyumbang untuk mencipta 923 00:58:25,585 --> 00:58:29,589 senario yang sempurna untuk mana-mana virus baharu untuk tersebar. 924 00:58:31,841 --> 00:58:35,970 Penyakit zoonosis muncul dan merebak kepada populasi manusia 925 00:58:36,054 --> 00:58:38,515 apabila daya tahan alam semakin lemah. 926 00:58:39,516 --> 00:58:43,311 Kesihatan bukan penyebab pandemik. 927 00:58:43,811 --> 00:58:46,189 Dari segi penyebaran penyakit, 928 00:58:46,272 --> 00:58:49,609 ia hanya dengan spesies tertentu dalam keadaan tertentu 929 00:58:49,692 --> 00:58:54,113 dan apabila kita menakluk persekitarannya dengan cara yang agresif. 930 00:58:54,197 --> 00:58:58,243 Jadi, kesihatan manusia, haiwan dan kesihatan alam sekitar, 931 00:58:58,326 --> 00:59:00,078 ia bertiga berkait rapat. 932 00:59:01,996 --> 00:59:04,374 Pendedahan kepada alam semula jadi adalah bagus, 933 00:59:04,457 --> 00:59:07,168 dengan syarat kita tak memusnahkan alam semula jadi 934 00:59:07,252 --> 00:59:09,295 dan kita tak memusnahkan ekosistem 935 00:59:09,379 --> 00:59:12,090 di mana spesies lain boleh hidup. 936 00:59:15,009 --> 00:59:16,594 COVID-19, 937 00:59:16,678 --> 00:59:20,223 saya rasa, telah buat kita faham 938 00:59:20,306 --> 00:59:21,891 buat kali pertama, 939 00:59:21,975 --> 00:59:25,853 "Oh, Tuhan, ada sesuatu yang tak kena di tempat lain di planet 940 00:59:25,937 --> 00:59:28,606 yang tiba-tiba boleh tinggalkan kesan kepada ekonomi dunia 941 00:59:28,690 --> 00:59:31,317 dan boleh mengubah hidup saya serta-merta." 942 00:59:36,155 --> 00:59:38,700 Munculnya COVID-19 adalah 943 00:59:38,783 --> 00:59:41,911 amaran yang jelas bahawa semuanya tak kena dengan planet kita, 944 00:59:42,495 --> 00:59:45,123 namun ia juga memberi kita peluang 945 00:59:45,206 --> 00:59:47,917 untuk bina semula ke arah baharu. 946 00:59:48,710 --> 00:59:52,088 Kini, Johan dan rakan-rakannya telah menghidupkan lampu depan, 947 00:59:52,171 --> 00:59:54,382 kita boleh nampak sempadan dengan jelas. 948 00:59:54,465 --> 00:59:58,094 Kita nampak jalan kembali ke ruang selamat 949 00:59:58,177 --> 01:00:00,221 ke arah masa depan yang lebih berdaya tahan. 950 01:00:01,055 --> 01:00:02,390 Ia boleh dicapai. 951 01:00:04,350 --> 01:00:08,104 Ia bukan persoalan tentang pertumbuhan ekonomi di sini 952 01:00:08,187 --> 01:00:11,983 dan buat impak terhadap alam sekitar di sini. 953 01:00:12,066 --> 01:00:16,154 Sekarang, ia soal membawa seluruh model pertumbuhan 954 01:00:16,237 --> 01:00:17,739 ke arah yang mapan 955 01:00:17,822 --> 01:00:21,576 dan membiarkan planet memandu kita. 956 01:00:23,286 --> 01:00:27,874 Keutamaan segera ialah mengurangkan pelepasan karbon kepada sifar 957 01:00:27,957 --> 01:00:32,253 dan menstabilkan suhu global serendah mungkin. 958 01:00:33,087 --> 01:00:35,632 Tingkap ini masih terbuka untuk kita 959 01:00:35,715 --> 01:00:38,343 untuk dapat mengelakkan melepasi dua darjah. 960 01:00:39,510 --> 01:00:42,388 Ia terbuka untuk sampai ke tahap 1.5 darjah. 961 01:00:43,181 --> 01:00:45,099 Namun tingkapnya… 962 01:00:45,183 --> 01:00:46,976 Ia tidak terbuka. 963 01:00:47,852 --> 01:00:50,396 Sejak permulaan Revolusi Perindustrian, 964 01:00:50,480 --> 01:00:56,527 kita melepaskan 2, 400 bilion tan karbon dioksida. 965 01:00:57,111 --> 01:00:59,489 Untuk kekal di bawah 1.5 darjah, 966 01:00:59,572 --> 01:01:04,035 kita mesti melepaskan kurang 300 bilion tan lagi. 967 01:01:04,118 --> 01:01:08,706 Jika kita terus keluarkan 40 bilion tan setiap tahun, 968 01:01:08,790 --> 01:01:12,585 bajet kita akan habis dalam masa tujuh tahun. 969 01:01:13,378 --> 01:01:15,296 Sudah tentu, kita tak boleh hentikan 970 01:01:15,922 --> 01:01:19,592 semua kemudahan tenaga di dunia semalaman, 971 01:01:19,676 --> 01:01:22,011 jadi satu-satunya cara yang teratur 972 01:01:22,095 --> 01:01:27,100 untuk membengkokkan keluk global pelepasan kerana itu yang ditunjukkan oleh sains. 973 01:01:27,183 --> 01:01:30,853 Sekarang ialah peluang terakhir kita untuk membengkokkan keluk global. 974 01:01:31,604 --> 01:01:33,940 Apa kadar pengurangan pelepasan yang paling cepat 975 01:01:34,023 --> 01:01:36,609 yang kita boleh capai? 976 01:01:37,193 --> 01:01:41,823 Tiada kajian menunjukkan kita boleh buat lebih cepat daripada 6% hingga 7% setahun 977 01:01:42,490 --> 01:01:46,744 kerana enam hingga tujuh peratus setahun, memansuhkan separuh dalam satu dekad. 978 01:01:48,037 --> 01:01:50,915 Memotong separuh pelepasan setiap dekad 979 01:01:50,998 --> 01:01:53,543 ialah kadar perubahan eksponen. 980 01:01:54,043 --> 01:01:56,254 Sesiapa saja boleh ambil langkah ini. 981 01:01:56,337 --> 01:01:58,631 Maksud saya, kita buat sebagai individu. 982 01:01:58,715 --> 01:02:02,009 Kita boleh kata, "Okey, mulai sekarang, saya dan keluarga 983 01:02:02,093 --> 01:02:04,971 akan memotong separuh pelepasan setiap dekad," 984 01:02:05,054 --> 01:02:08,099 yang bermaksud anda akan bebas bahan api 985 01:02:08,850 --> 01:02:11,310 dalam satu generasi, dalam masa 30 tahun. 986 01:02:11,394 --> 01:02:14,564 Syarikat boleh lakukan, atau negara boleh lakukan, atau dunia 987 01:02:14,647 --> 01:02:16,774 boleh atau mesti melakukannya. 988 01:02:18,818 --> 01:02:21,529 Mengeluarkan bahan bakar fosil, sudah tentu, 989 01:02:21,612 --> 01:02:24,657 memulakan perjalanan kita ke tempat selamat 990 01:02:24,741 --> 01:02:27,160 di dalam sempadan iklim, 991 01:02:27,910 --> 01:02:31,164 dan ia juga akan mengurangkan pencemaran udara 992 01:02:31,247 --> 01:02:34,000 dan memperlahankan pengasidan laut 993 01:02:34,083 --> 01:02:37,712 serta tekanan ke atas biodiversiti. 994 01:02:38,546 --> 01:02:40,673 Namun pelepasan sifar tak cukup. 995 01:02:41,716 --> 01:02:44,385 Kita juga perlu mengurangkan karbon 996 01:02:44,469 --> 01:02:47,221 yang telah pun memanaskan planet 997 01:02:47,305 --> 01:02:50,266 dan ada cara yang efisyen untuk melakukannya. 998 01:02:51,350 --> 01:02:53,102 Tanam lebih banyak pokok. 999 01:02:56,773 --> 01:02:59,484 Usaha global untuk menanam berbilion pokok 1000 01:02:59,567 --> 01:03:02,361 mungkin antara kos paling efektif 1001 01:03:02,445 --> 01:03:04,655 dan penyelesaian yang boleh dicapai 1002 01:03:04,739 --> 01:03:06,449 kepada krisis iklim. 1003 01:03:07,784 --> 01:03:10,077 Menanam lebih banyak pokok penting 1004 01:03:10,161 --> 01:03:13,331 untuk mengimbangi karbon yang terus kita keluarkan 1005 01:03:13,414 --> 01:03:16,375 dalam kita berusaha untuk mencapai pelepasan sifar 1006 01:03:16,459 --> 01:03:17,960 secepat yang mungkin. 1007 01:03:18,795 --> 01:03:21,339 Sudah tentu, menggunakan karbon adalah 1008 01:03:21,422 --> 01:03:24,717 salah satu faedah yang pokok berikan. 1009 01:03:26,093 --> 01:03:30,389 Cheikh Mbow telah lama bekerjasama dengan Johan. 1010 01:03:30,473 --> 01:03:32,975 Dia penyokong penanaman pokok. 1011 01:03:33,059 --> 01:03:39,315 Pokok menghalang hakisan tanah. 1012 01:03:40,525 --> 01:03:46,739 Tanpa pokok, hujan akan berkurangan. 1013 01:03:48,324 --> 01:03:50,618 Jika kita tanam pokok di ladang, 1014 01:03:51,118 --> 01:03:53,162 ia akan meningkatkan kesuburan ladang, 1015 01:03:53,246 --> 01:03:54,580 dan pengeluaran meningkat. 1016 01:03:56,999 --> 01:03:59,126 Kami mahu kembalikan pokok ke tempatnya 1017 01:03:59,210 --> 01:04:02,463 di pusat pembangunan mampan. 1018 01:04:02,964 --> 01:04:05,424 Tugas kami memastikan di mana-mana pokok boleh tumbuh, 1019 01:04:05,508 --> 01:04:06,509 kami akan tanam. 1020 01:04:08,553 --> 01:04:12,640 Menanam pokok dan memulihkan alam semula jadi, sudah tentu 1021 01:04:12,723 --> 01:04:16,644 mempunyai faedah besar untuk biodiversiti planet kita, 1022 01:04:16,727 --> 01:04:20,189 malah juga akan menstabilkan iklim kita, 1023 01:04:20,273 --> 01:04:23,234 air tawar dan ada banyak faedah 1024 01:04:23,317 --> 01:04:26,279 untuk pengeluaran makanan dan perkhidmatan lain 1025 01:04:26,362 --> 01:04:28,573 yang diberi secara percuma oleh alam semula jadi. 1026 01:04:32,827 --> 01:04:37,164 Bayangkan , buat pertama kalinya sejak awal peradaban, 1027 01:04:37,248 --> 01:04:40,084 kita bangun pada pagi hari di planet 1028 01:04:40,167 --> 01:04:43,546 dengan lebih banyak hidupan liar berbanding ketika masuk tidur. 1029 01:04:47,466 --> 01:04:51,470 Ada satu lagi perubahan yang hampir mudah, 1030 01:04:51,554 --> 01:04:55,308 namun ia adalah kunci untuk kekal dalam sempadan planet kita. 1031 01:04:55,391 --> 01:04:57,560 Ia boleh dilakukan oleh anda atau saya. 1032 01:04:57,643 --> 01:04:59,979 Malah, oleh sesiapa yang bebas 1033 01:05:00,062 --> 01:05:02,273 memilih makanan yang mereka makan. 1034 01:05:07,778 --> 01:05:11,115 Perkara yang menarik ialah diet yang lebih fleksibel, 1035 01:05:11,198 --> 01:05:14,660 kurang daging merah, lebih protein berasaskan tumbuhan, 1036 01:05:14,744 --> 01:05:17,830 lebih banyak buah dan kacang, makanan kurang kanji. 1037 01:05:18,331 --> 01:05:20,499 Jika anda makan diet tersebut 1038 01:05:21,042 --> 01:05:23,586 dan anggap semua orang akan makan makanan sihat, 1039 01:05:23,669 --> 01:05:27,214 kita boleh kembali ke tempat pengendalian selamat, 1040 01:05:27,298 --> 01:05:30,301 bukan saja tentang iklim, tapi juga tentang biodiversiti, 1041 01:05:30,384 --> 01:05:33,596 di darat, air, nitrogen dan fosforus. 1042 01:05:33,679 --> 01:05:36,432 Agak menarik kerana makan makanan sihat 1043 01:05:36,515 --> 01:05:41,479 mungkin satu-satunya cara paling penting untuk menyelamatkan planet ini. 1044 01:05:47,026 --> 01:05:49,987 Ada satu lagi perubahan yang penting. 1045 01:05:50,071 --> 01:05:52,907 Ia akan membawa kita kembali ke zon selamat 1046 01:05:52,990 --> 01:05:55,159 dalam semua sempadan planet kita. 1047 01:05:55,242 --> 01:05:58,162 Bayangkan dunia tanpa bahan buangan 1048 01:05:58,245 --> 01:06:00,206 tanpa sesuatu untuk dibuang. 1049 01:06:04,669 --> 01:06:07,672 Buangan kita dicipta dengan rekaan. 1050 01:06:07,755 --> 01:06:09,090 Apabila kita buat produk, 1051 01:06:09,173 --> 01:06:12,760 kita jarang membangunkannya untuk dapatkan semula bahan mentah. 1052 01:06:13,344 --> 01:06:17,139 Jika kita jadikan sistem linear itu menjadi bulatan, 1053 01:06:17,223 --> 01:06:19,976 membangunkan produk supaya bahan mentah 1054 01:06:20,059 --> 01:06:21,686 boleh diperolehi semula, 1055 01:06:21,769 --> 01:06:24,397 penggunaan sumber kita mungkin tak terbatas. 1056 01:06:24,981 --> 01:06:28,985 Jadi, semakin banyak bukti menunjukkan ekonomi sepusingan 1057 01:06:29,068 --> 01:06:32,863 adalah asas jika kita ada peluang 1058 01:06:32,947 --> 01:06:35,282 untuk menyediakan hidup yang baik 1059 01:06:35,366 --> 01:06:38,703 untuk semua rakyat di dunia ini. 1060 01:06:40,913 --> 01:06:45,126 Membuang sisa akan membawa kita lebih dekat ke zon selamat untuk iklim, 1061 01:06:45,209 --> 01:06:48,379 biodiversiti, terutamanya nutrien, 1062 01:06:48,462 --> 01:06:51,465 entiti novel dan pencemaran udara. 1063 01:06:55,136 --> 01:06:58,973 Sempadan planet telah memberi kita jalan yang jelas. 1064 01:06:59,056 --> 01:07:02,560 Perkara mudah seperti memilih tenaga boleh diperbaharui, 1065 01:07:02,643 --> 01:07:05,187 makan makanan sihat, menanam pokok 1066 01:07:05,271 --> 01:07:07,023 dan katakan tidak kepada buangan. 1067 01:07:07,106 --> 01:07:10,568 Bersama ia boleh mengubah masa depan kita di Bumi. 1068 01:07:11,485 --> 01:07:14,739 Keajaibannya ialah perubahan ini 1069 01:07:14,822 --> 01:07:18,409 juga akan memperbaiki kehidupan kita sekarang. 1070 01:07:20,286 --> 01:07:23,039 Walaupun anda tak peduli tentang planet ini 1071 01:07:23,122 --> 01:07:25,624 dan tak peduli tentang ekuiti di dunia, 1072 01:07:25,708 --> 01:07:28,794 hanya mementingkan diri, fokus pada diri sendiri 1073 01:07:28,878 --> 01:07:32,048 dan keluarga dan kehidupan anda, 1074 01:07:32,715 --> 01:07:36,427 yang saya rasa hak setiap individu 1075 01:07:36,510 --> 01:07:39,638 sebagai manusia yang bergelut dengan kehidupan seharian, 1076 01:07:40,139 --> 01:07:43,309 namun anda masih perlu kembali ke tempat pengendalian selamat. 1077 01:07:44,727 --> 01:07:48,773 Semua orang akan dapat faedah serta-merta udara bersih, 1078 01:07:48,856 --> 01:07:51,817 memberikan lebih kesihatan serta jangka hayat. 1079 01:07:51,901 --> 01:07:53,652 Anak-anak lebih sihat. 1080 01:07:54,862 --> 01:07:57,281 Kembali ke sempadan planet 1081 01:07:57,364 --> 01:08:00,076 juga bermaksud anda akan hidup 1082 01:08:00,159 --> 01:08:04,705 dalam masyarakat dengan pasaran yang stabil dan pekerjaan stabil, 1083 01:08:04,789 --> 01:08:09,251 yang kemudian mengurangkan risiko konflik dan ketidakstabilan di mana anda tinggal. 1084 01:08:09,335 --> 01:08:10,461 Jadi, kesimpulannya, 1085 01:08:11,170 --> 01:08:14,757 anda mahu berada di tempat yang selamat berbanding berada di zon bahaya 1086 01:08:14,840 --> 01:08:16,550 di mana semuanya di dalam fluks. 1087 01:08:19,762 --> 01:08:22,098 Apa yang kita lakukan antara tahun 2020 dan 2030, 1088 01:08:22,181 --> 01:08:24,600 daripada bukti yang ada hari ini, kesimpulan saya, 1089 01:08:24,683 --> 01:08:27,686 ia akan menjadi dekad penentu masa depan manusia di Bumi. 1090 01:08:29,355 --> 01:08:31,273 Masa depan belum ditentukan. 1091 01:08:31,357 --> 01:08:33,025 Masa depan di tangan kita. 1092 01:08:33,109 --> 01:08:36,278 Apa yang berlaku dalam abad seterusnya 1093 01:08:36,362 --> 01:08:39,949 akan ditentukan oleh tindakan kita dalam dekad ini. 1094 01:08:41,075 --> 01:08:43,953 Untuk hidup dalam masa ini adalah luar biasa, 1095 01:08:44,036 --> 01:08:46,831 tapi ia juga datang dengan tanggungjawab besar 1096 01:08:46,914 --> 01:08:48,749 untuk bertindak tegas. 1097 01:08:50,084 --> 01:08:52,503 Kita tiada masa lagi. 1098 01:08:54,171 --> 01:08:57,216 Apa kita akan buat jika laporan pagi esok 1099 01:08:57,299 --> 01:08:59,718 mengatakan bahawa asteroid dalam perjalanan ke Bumi? 1100 01:08:59,802 --> 01:09:03,597 Saya pasti kita akan ketepikan segalanya 1101 01:09:03,681 --> 01:09:07,143 dan fokus untuk selesaikan masalah. 1102 01:09:07,810 --> 01:09:09,937 Apa saja kos yang diperlukan. 1103 01:09:11,105 --> 01:09:13,107 Kini jelas daripada sains 1104 01:09:13,190 --> 01:09:15,526 bahawa krisis planet yang kita hadapi 1105 01:09:15,609 --> 01:09:18,654 memerlukan respon bersama. 1106 01:09:18,737 --> 01:09:20,281 Saya akan kata kita tiada 1107 01:09:20,364 --> 01:09:22,575 masalah alam sekitar di dunia lagi. 1108 01:09:22,658 --> 01:09:24,326 Ketidakstabilan planet… 1109 01:09:24,410 --> 01:09:29,748 Risiko ketidakstabilan planet ini ialah persoalan keselamatan dan kestabilan 1110 01:09:29,832 --> 01:09:32,585 untuk semua masyarakat di dunia. 1111 01:09:32,668 --> 01:09:35,379 Oleh itu, ia satu soalan untuk Majlis Keselamatan. 1112 01:09:35,462 --> 01:09:37,715 Saya rasa seseorang patut letak sempadan planet 1113 01:09:37,798 --> 01:09:40,009 betul-betul di tengah 1114 01:09:40,092 --> 01:09:44,889 tahap pemerintahan tertinggi strategik di dunia, 1115 01:09:44,972 --> 01:09:47,141 Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa Bersatu. 1116 01:09:48,726 --> 01:09:53,772 Respon global kini dalam capaian berbanding sebelum ini. 1117 01:09:55,441 --> 01:09:58,444 Ada sesuatu yang lebih besar berlaku sekarang, 1118 01:09:58,527 --> 01:10:01,572 di mana satu spesies, kita manusia, 1119 01:10:01,655 --> 01:10:04,408 adalah kuasa dominan di planet ini 1120 01:10:04,491 --> 01:10:07,203 dengan cara yang kita tak pernah lihat sejak berzaman 1121 01:10:07,286 --> 01:10:09,371 sejak empat bilion tahun lalu. 1122 01:10:13,876 --> 01:10:17,755 Bumi dalam diagnosis berterusan 1123 01:10:17,838 --> 01:10:20,591 dan pemerhatian berterusan. 1124 01:10:20,674 --> 01:10:23,928 pendigitalan dan ketersambungan-hiper 1125 01:10:24,011 --> 01:10:27,806 dalam dunia sains dan dunia pemerhatian 1126 01:10:27,890 --> 01:10:31,769 kini bermaksud pengetahuan kita meliputi seluruh dunia. 1127 01:10:32,311 --> 01:10:34,355 Bagaimana jika kita masuk 1128 01:10:34,939 --> 01:10:38,567 ke dalam satu era geologi yang baharu dan unik 1129 01:10:38,651 --> 01:10:41,278 yang bukan saja jelas secara geofizik 1130 01:10:41,362 --> 01:10:44,073 namun juga jelas dengan fakta bahawa kita ada 1131 01:10:44,156 --> 01:10:46,533 kesedaran baharu yang tertanam di dalam planet ini? 1132 01:10:55,417 --> 01:10:59,255 Terima kasih kepada ahli sains seperti Johan Rockstrom, 1133 01:10:59,338 --> 01:11:04,510 kini kita ada kapasiti untuk bertindak atas kesedaran, pemikir Bumi 1134 01:11:05,135 --> 01:11:08,514 berfikir dan bertindak atas satu tujuan yang sama. 1135 01:11:08,597 --> 01:11:13,185 Untuk memastikan planet kita selamanya kekal sihat dan berdaya tahan. 1136 01:11:13,811 --> 01:11:15,187 Tempat tinggal yang sempurna. 1137 01:13:03,879 --> 01:13:08,258 Terjemahan sari kata oleh Nur Fatehatul Ain