1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:06,000 --> 00:00:10,200
{\an8}SEBUAH DOKUMENTARI ASLI NETFLIX
3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
4
00:00:33,040 --> 00:00:36,360
Saya masih teringat,
terbaring di atas katil saya,
5
00:00:36,440 --> 00:00:38,560
dengan lampu tidur saya terpasang,
6
00:00:38,640 --> 00:00:39,960
menangis akan hal ini.
7
00:00:40,040 --> 00:00:43,160
Saya berasa amat terharu akan kisah ini.
8
00:00:46,720 --> 00:00:50,600
{\an8}Misha Defonseca memenuhi setiap kriteria
9
00:00:50,680 --> 00:00:54,480
wanita yang kami ingin mewawancara
dalam Exceptional Women.
10
00:00:57,440 --> 00:01:00,640
Berhenti sebentar dan mula semula.
Saya faham. Okey.
11
00:01:01,200 --> 00:01:02,120
Bersedia.
12
00:01:04,640 --> 00:01:06,920
Kisahnya bermula di Belgium,
13
00:01:07,000 --> 00:01:09,560
tapi dia menetap di Millis, Massachusetts,
14
00:01:09,640 --> 00:01:12,440
dua puluh batu jauh dari stesen radio ini.
15
00:01:13,560 --> 00:01:15,120
{\an8}Boleh kamu mulakan kiraan?
16
00:01:15,600 --> 00:01:18,080
{\an8}Tiga, dua, satu…
17
00:01:19,280 --> 00:01:20,280
KE UDARA
18
00:01:20,360 --> 00:01:23,080
Magic 106,7…
19
00:01:25,000 --> 00:01:29,200
{\an8}Ada kisah yang sungguh menghairankan yang
nampak seperti tak masuk akal.
20
00:01:30,400 --> 00:01:34,000
Kadangkala kesedihan yang dialami
sesorang adalah teramat,
21
00:01:34,080 --> 00:01:35,400
hingga mengatasi diri.
22
00:01:37,120 --> 00:01:39,720
Kadangkala keberanian
akan sangat menguasai,
23
00:01:39,800 --> 00:01:41,320
ia menundukkan anda.
24
00:01:43,800 --> 00:01:49,240
Pada lewat 80-an, kami sudah pun
menetap di Millis selama 37 tahun.
25
00:01:49,800 --> 00:01:51,680
Semua orang kenal semua orang.
26
00:01:52,320 --> 00:01:53,920
Kami ada jiran baharu.
27
00:01:54,720 --> 00:01:58,200
Mereka pasangan dari Belgium,
Maurice dan Misha.
28
00:02:00,480 --> 00:02:02,440
Ada satu pepatah di Millis,
29
00:02:02,520 --> 00:02:04,360
"Bandar kecil, keluarga besar."
30
00:02:06,080 --> 00:02:08,800
Ia komuniti yang erat
dan kami menjadi kawan.
31
00:02:10,160 --> 00:02:11,720
Mahukan kucupan?
32
00:02:12,200 --> 00:02:17,320
Misha seorang yang baik.
Sangat peramah, penyayang.
33
00:02:18,280 --> 00:02:23,600
Saya tak pernah jumpa sesiapa yang
ada hubungan dengan haiwan seperti Misha.
34
00:02:24,520 --> 00:02:27,320
Terdapat banyak kucing.
35
00:02:29,240 --> 00:02:31,720
Pastinya satu personaliti yang eksentrik.
36
00:02:33,160 --> 00:02:35,200
Satu hari saya di rumahnya,
37
00:02:35,280 --> 00:02:39,640
dia beritahu saya tentang hidupnya
semasa perang dan sebagainya.
38
00:02:39,720 --> 00:02:41,080
Dia agak terperinci.
39
00:02:42,480 --> 00:02:46,160
Biar saya bawa anda ke dalam
hidup gadis kecil bernama Misha.
40
00:02:46,240 --> 00:02:49,440
Satu hari, dia menunggu ayahnya
menjemputnya pulang dari sekolah,
41
00:02:49,520 --> 00:02:51,120
tapi ayahnya tidak muncul.
42
00:02:52,520 --> 00:02:54,880
Mulut saya ternganga.
43
00:02:55,840 --> 00:02:59,840
Sebaliknya, seorang wanita menepuk
bahunya dan berkata, "Ikut saya."
44
00:03:01,000 --> 00:03:04,640
Dia dibawa ke satu rumah
yang keluarganya dia tak kenali.
45
00:03:06,000 --> 00:03:09,160
Dia diberi nama baharu
dan pakaian yang lain.
46
00:03:12,880 --> 00:03:15,280
Semasa dia hanya berumur tujuh tahun,
47
00:03:15,360 --> 00:03:17,120
dia berjalan kaki sendirian,
48
00:03:17,200 --> 00:03:22,120
melalui negara-negara yang
diduduki Nazi, beribu-ribu batu,
49
00:03:22,760 --> 00:03:25,240
mencari ibu bapanya yang telah diusir.
50
00:03:29,840 --> 00:03:32,760
Misha kini seorang wanita Yahudi dewasa
51
00:03:33,320 --> 00:03:34,920
menetap di kawasan Boston.
52
00:03:35,000 --> 00:03:36,800
Dia mangsa terselamat Holokus.
53
00:03:37,680 --> 00:03:40,480
Dia di sini bagi menceritakan
kisah mengagumkan
54
00:03:40,560 --> 00:03:42,800
akan keberanian dan kemandiriannya.
55
00:03:45,320 --> 00:03:47,800
Saya mengingati ibu bapa
saya setiap hari.
56
00:03:50,520 --> 00:03:53,600
Nama ibu saya Gerusha,
57
00:03:54,120 --> 00:03:56,080
dan ayah saya, Robert.
58
00:03:56,960 --> 00:03:58,560
Reuven dalam bahasa Ibrani.
59
00:03:59,480 --> 00:04:00,920
Tapi nama keluarga kami,
60
00:04:02,240 --> 00:04:03,880
saya tak pernah tahu.
61
00:04:07,440 --> 00:04:10,080
Saya tak tahu apa terjadi
pada ibu bapa saya.
62
00:04:11,200 --> 00:04:14,160
Bukannya ke mana mereka
atau bagaimana mereka mati.
63
00:04:14,880 --> 00:04:17,000
Sehingga ke hari ini, saya tak tahu.
64
00:04:30,760 --> 00:04:32,640
Sila bertenang, semua.
65
00:04:35,440 --> 00:04:38,120
Misha, ceritakan
kali pertama anda
66
00:04:38,200 --> 00:04:40,280
bercakap tentang pengalaman anda.
67
00:04:42,440 --> 00:04:43,680
Pada satu hari...
68
00:04:45,240 --> 00:04:46,720
di sebuah saumaah...
69
00:04:49,560 --> 00:04:53,320
semasa Yom HaShoah, Hari Peringatan…
70
00:04:55,240 --> 00:04:58,680
saya diminta bercerita
tentang saya dan kisah saya.
71
00:04:58,760 --> 00:05:00,160
KUIL BETH TORAH
72
00:05:00,240 --> 00:05:02,600
Suami saya meyakinkan
saya melakukannya,
73
00:05:03,360 --> 00:05:05,480
yang ia akan membebaskan saya.
74
00:05:07,240 --> 00:05:10,120
Semasa menuju ke bimah,
75
00:05:10,960 --> 00:05:16,160
{\an8}Saya tiba-tiba sedar yang saya akan
bercerita untuk pertama kalinya.
76
00:05:19,720 --> 00:05:21,520
Saya menangis.
77
00:05:22,640 --> 00:05:27,920
Dengan perlahan-lahan, sedikit
demi sedikit, saya mula bercerita.
78
00:05:29,120 --> 00:05:32,240
Saya berasa sejuk dan terpaksa
meneruskan perjalanan
79
00:05:32,320 --> 00:05:34,000
selangkah demi selangkah.
80
00:05:35,400 --> 00:05:37,040
Itulah dia kemandirian.
81
00:05:38,120 --> 00:05:40,080
Anda perlu maju ke depan
82
00:05:40,160 --> 00:05:41,640
selangkah demi selangkah.
83
00:05:42,800 --> 00:05:45,800
Saya sangat terpegun.
84
00:05:46,240 --> 00:05:49,800
SANG SAHABAT
85
00:05:49,880 --> 00:05:53,600
Orang tak pernah tahu dia
mangsa terselamat Holokus.
86
00:05:54,280 --> 00:05:56,600
Mata saya bergenang dengan air mata.
87
00:05:56,680 --> 00:06:01,080
{\an8}Dia lapar. Dia sejuk. Dia kesunyian.
Dia inginkan ibu bapanya.
88
00:06:03,480 --> 00:06:06,400
Bagaimana dia terselamat?
89
00:06:08,120 --> 00:06:11,280
Saya beritahu diri saya,
"Mereka fikir saya masih hidup."
90
00:06:11,840 --> 00:06:15,520
"Jika mereka fikir begitu,
saya tak boleh kecewakan mereka."
91
00:06:16,240 --> 00:06:18,040
"Jadi, saya mesti teruskan."
92
00:06:19,560 --> 00:06:21,840
Anda mungkin boleh dengar pin jatuh.
93
00:06:21,920 --> 00:06:25,240
Semua orang terpesona mendengar kisahnya.
94
00:06:28,800 --> 00:06:31,400
Tak sangka saya akan dengar
apa saya dengari.
95
00:06:32,280 --> 00:06:37,160
Semasa Misha berusia tujuh tahun,
ibu bapanya ditangkap oleh pihak Nazi,
96
00:06:37,240 --> 00:06:39,920
dan dia diberitahu mereka telah diusir.
97
00:06:41,320 --> 00:06:44,240
Dia ditempatkan di dalam
jagaan keluarga Katolik
98
00:06:44,320 --> 00:06:45,720
bernama de Wael.
99
00:06:45,800 --> 00:06:47,840
Ia tempat yang selamat untuknya.
100
00:06:47,920 --> 00:06:51,120
Mereka memberinya identiti baharu,
Monique de Wael.
101
00:06:52,640 --> 00:06:54,440
Penipuan itu menyelamatkannya.
102
00:06:55,320 --> 00:06:57,320
Tapi dia berasa terasing di situ.
103
00:07:00,040 --> 00:07:02,880
Saya bersama keluarga
yang tak sayangkan saya.
104
00:07:02,960 --> 00:07:04,800
Itu saja boleh saya katakan.
105
00:07:05,400 --> 00:07:08,960
Mereka bencikan saya.
Mereka panggil saya "si tak guna".
106
00:07:11,440 --> 00:07:13,920
Ada seorang datuk dalam
keluarga angkat itu
107
00:07:14,000 --> 00:07:15,800
yang baik dengannya.
108
00:07:17,120 --> 00:07:20,400
Dia kata ibu bapa saya berada di Jerman.
109
00:07:21,560 --> 00:07:25,480
Dia tunjukkan dengan kompas
yang kedudukannya di timur.
110
00:07:25,560 --> 00:07:28,040
Jadi, Jerman tak nampak begitu jauh.
111
00:07:33,400 --> 00:07:36,840
Ketika itu, Misha membuat
keputusan yang amat penting.
112
00:07:37,520 --> 00:07:39,800
Ia mengubah kehidupannya.
113
00:07:41,840 --> 00:07:44,080
Dia memutuskan, pada usia tujuh tahun,
114
00:07:44,920 --> 00:07:48,680
dia akan berjalan kaki ke Jerman
untuk mencari ibu bapanya.
115
00:07:50,760 --> 00:07:53,600
Dia membawa kompasnya
dan dengan sedikit bekalan,
116
00:07:53,680 --> 00:07:55,320
mula menuju ke timur.
117
00:07:58,200 --> 00:07:59,520
Saya tahu apa saya perlukan.
118
00:08:01,880 --> 00:08:03,640
Saya perlukan yang asas.
119
00:08:04,440 --> 00:08:07,680
Saya perlukan makanan, minuman,
120
00:08:07,760 --> 00:08:09,560
pisau untuk perlindungan.
121
00:08:16,760 --> 00:08:19,840
Pada malam pertama,
saya tidur di bawah jambatan.
122
00:08:19,920 --> 00:08:21,880
Ia tidak jauh dari rumah.
123
00:08:25,720 --> 00:08:28,800
Ia sangat naif bila saya memikirkannya.
124
00:08:30,520 --> 00:08:36,440
Dalam peta, Belgium nampak sangat
kecil dan Jerman sungguh dekat.
125
00:08:38,600 --> 00:08:41,080
Tapi jika saya balik, apa saya akan jumpa?
126
00:08:42,840 --> 00:08:45,320
Tiada apa-apa yang menunggu saya di sana.
127
00:08:47,680 --> 00:08:50,560
Saya ada idea untuk mencari ibu bapa saya.
128
00:08:51,320 --> 00:08:53,520
Oleh itu, saya terpaksa memenuhinya.
129
00:09:00,080 --> 00:09:03,360
Setiap kali menghampiri kampung,
saya lihat kemusnahan.
130
00:09:06,760 --> 00:09:08,880
Apa yang di alaminya semasa kecil,
131
00:09:09,880 --> 00:09:11,840
bersembunyi daripada Nazi,
132
00:09:12,520 --> 00:09:14,600
bersendirian di hutan,
133
00:09:16,600 --> 00:09:18,320
terpaksa mencuri makanan,
134
00:09:18,960 --> 00:09:20,760
suhu sejuk beku…
135
00:09:20,840 --> 00:09:22,880
Zaman kanak-kanaknya mengerikan.
136
00:09:24,640 --> 00:09:26,720
Dia trauma dengan apa yang berlaku.
137
00:09:31,680 --> 00:09:32,720
Pembunuhan...
138
00:09:35,600 --> 00:09:37,080
Saya melihat pembunuhan.
139
00:09:39,360 --> 00:09:40,600
Yang terkorban.
140
00:09:41,880 --> 00:09:44,680
Ia sangat terdesak.
141
00:09:49,880 --> 00:09:52,320
Saya berharap dapat
melihat ibu bapa saya.
142
00:09:55,000 --> 00:09:58,760
Jadi, saya berada jauh di dalam
hutan, jauh dari peperangan.
143
00:10:00,880 --> 00:10:04,200
Semasa dia di dalam hutan,
dia jauh daripada mereka
144
00:10:04,680 --> 00:10:06,760
yang dihantar ke kem tahanan.
145
00:10:07,400 --> 00:10:09,920
Dia jauh daripada kengerian
146
00:10:10,840 --> 00:10:12,960
yang berlaku di bandar-bandar.
147
00:10:21,120 --> 00:10:24,000
Dia bersama burung-burung
dan bunga-bungaan.
148
00:10:24,080 --> 00:10:25,400
Dia kata itu yang menyelamatkannya.
149
00:10:28,480 --> 00:10:31,400
Saya menyerah sepenuhnya
kepada hidupan liar.
150
00:10:33,480 --> 00:10:36,440
Saya melihat dunia yang
indah dengan haiwan...
151
00:10:38,720 --> 00:10:40,000
dalam keadaan tenang,
152
00:10:40,680 --> 00:10:42,400
hidup seperti biasa,
153
00:10:43,000 --> 00:10:44,600
memakan apa yang perlu.
154
00:10:44,680 --> 00:10:47,360
Tidak membunuh lebih
daripada yang diperlukan.
155
00:10:48,560 --> 00:10:50,000
Keseimbangannnya sangat
156
00:10:50,840 --> 00:10:51,920
cukup-cukup.
157
00:10:55,720 --> 00:10:58,400
Dengan haiwan, saya tak
memerlukan kata-kata.
158
00:11:00,520 --> 00:11:02,680
Kami saling berdekatan
159
00:11:02,760 --> 00:11:04,120
dalam keheningan,
160
00:11:04,720 --> 00:11:06,640
dan memahami tanpa kata-kata.
161
00:11:07,920 --> 00:11:11,200
Saya terfikir,
"Ia boleh menjadi buku yang menarik."
162
00:11:12,320 --> 00:11:15,120
SANG PENERBIT
163
00:11:15,200 --> 00:11:16,720
Ianya pada awal 90-an.
164
00:11:16,800 --> 00:11:19,400
{\an8}Saya ada sebuah syarikat penerbitan kecil.
165
00:11:19,480 --> 00:11:20,960
{\an8}Ia sememangnya kecil.
166
00:11:21,800 --> 00:11:24,280
Saya sedang mencari projek baharu.
167
00:11:24,880 --> 00:11:26,920
Saya orang pertama yang katakan,
168
00:11:27,000 --> 00:11:31,000
"Bolehkah kita hebahkannya
lagi kepada umum?
169
00:11:31,760 --> 00:11:34,800
"Mungkin saya boleh buat
sesuatu yang besar."
170
00:11:35,920 --> 00:11:37,760
"Ada pasaran untuk kisah ini."
171
00:11:38,240 --> 00:11:41,000
Kerana jalan ceritanya mengejutkan.
172
00:11:42,960 --> 00:11:46,680
Saya teringat saya baru sahaja
ditangkap oleh seorang petani
173
00:11:46,760 --> 00:11:49,320
yang ternampak saya mencuri
dari ladangnya.
174
00:11:51,360 --> 00:11:53,480
Saya lari, penuh ketakutan.
175
00:11:54,120 --> 00:11:55,800
Dia mengejar saya.
176
00:11:56,360 --> 00:11:59,440
Bila anda lari menyelamatkan diri,
anda berlari laju.
177
00:12:03,400 --> 00:12:04,600
Tiba-tiba,
178
00:12:05,720 --> 00:12:09,320
saya merasakan seperti ada yang
sedang memerhatikan saya.
179
00:12:13,080 --> 00:12:14,600
Saya pusing dan…
180
00:12:16,120 --> 00:12:19,360
Saya terlihat satu haiwan
yang mengagumkan.
181
00:12:20,800 --> 00:12:23,440
Pada saya, ia seperti seekor anjing besar.
182
00:12:25,880 --> 00:12:29,280
Serigala itu tampak bersendirian
dan saya perlukan teman.
183
00:12:32,680 --> 00:12:36,040
Ia serigala betina kelabu yang cantik.
184
00:12:37,840 --> 00:12:40,080
Saya mencari makanan dalam beg saya,
185
00:12:40,160 --> 00:12:42,280
dan memberikan sedikit kepadanya.
186
00:12:42,360 --> 00:12:43,840
Dia tidak mengambilnya.
187
00:12:47,800 --> 00:12:49,400
Ia mengambil masa,
188
00:12:49,480 --> 00:12:52,480
tapi selepas itu,
kami berjalan seiringan.
189
00:12:55,560 --> 00:12:58,920
Saya dapat melihat kemurahan hatinya...
190
00:13:01,560 --> 00:13:04,760
menghargai kekuatan yang ada padanya.
191
00:13:07,640 --> 00:13:09,960
Saya mampu hidup bersamanya.
192
00:13:11,040 --> 00:13:12,880
Dia bagaikan ibu kepada saya.
193
00:13:14,680 --> 00:13:17,880
Kemudian, ia menjadi sekawanan serigala.
194
00:13:21,040 --> 00:13:24,000
Saya tak tahu berapa lama
saya bersama kawanan itu.
195
00:13:25,000 --> 00:13:28,000
Kawanan menerima saya dan melindungi saya.
196
00:13:29,720 --> 00:13:34,560
Ia jalan cerita yang hebat. Ianya seperti,
"Siapa yang pernah mendengarnya?"
197
00:13:35,280 --> 00:13:37,280
"Wau, ia kisah yang cukup hebat."
198
00:13:39,120 --> 00:13:43,320
SANG PAKAR SERIGALA
199
00:13:47,240 --> 00:13:51,800
Misha sangat berbeza daripada
kebanyakan orang yang saya pernah temui.
200
00:13:53,200 --> 00:13:55,320
Tanggapan pertama saya ialah,
201
00:13:55,400 --> 00:13:59,080
{\an8}"Dia mungkin seharusnya seekor haiwan."
202
00:13:59,160 --> 00:14:01,360
{\an8}"Atau semangatnya seekor haiwan.
203
00:14:02,960 --> 00:14:09,640
Dia bercakap tentang diterima kawanan,
tapi dianggap seperti ahli pangkat rendah,
204
00:14:10,320 --> 00:14:15,360
dan dia perlu menunjukkan tingkah laku
rendah diri dan submisif
205
00:14:15,440 --> 00:14:16,720
untuk…
206
00:14:17,280 --> 00:14:18,640
bersama dengan kawanan.
207
00:14:23,320 --> 00:14:28,120
Misha berkata jantan alfa kebiasaannya
akan makan dahulu.
208
00:14:28,200 --> 00:14:31,240
Yang lain akan berbaring sekeliling
karkas menunggu giliran.
209
00:14:34,000 --> 00:14:35,960
Kawanan akan meninggalkan sisa,
210
00:14:36,600 --> 00:14:41,560
berhampiran dengan tempat
dia berada setelah selesai.
211
00:14:47,040 --> 00:14:50,640
Serigala makan sejumlah sepuluh
kilogram dalam satu hidangan.
212
00:14:51,520 --> 00:14:54,560
Sisa-sisa itu sudah lebih
daripada cukup buat saya.
213
00:14:54,640 --> 00:14:55,720
Pergi ambil.
214
00:14:56,360 --> 00:14:58,840
Ambil makanan kamu. Ia di situ.
215
00:14:59,480 --> 00:15:01,640
Kami menjadi kawan baik.
216
00:15:02,120 --> 00:15:04,120
Itu dia. Bagus!
217
00:15:04,200 --> 00:15:06,200
Banyak kali dia datang melawat.
218
00:15:06,280 --> 00:15:08,560
Dia beri sendiri daging
kepada kawanan.
219
00:15:11,160 --> 00:15:13,480
Saya rasa kawanan merasakan
220
00:15:13,560 --> 00:15:16,480
Misha seorang kawan,
bukannya seorang musuh.
221
00:15:18,520 --> 00:15:22,520
Dia berasa serasi bersama kawanan,
222
00:15:23,400 --> 00:15:26,440
seperti dia harus layak berada di sana.
223
00:15:36,600 --> 00:15:39,040
Tiada sebab untuk saya berhenti.
224
00:15:39,120 --> 00:15:41,160
Itu yang saya lakukan setiap hari.
225
00:15:42,960 --> 00:15:45,720
Hari demi hari, bulan demi bulan.
226
00:15:50,200 --> 00:15:53,200
Saya sentiasa berharap untuk
mencari ibu bapa saya,
227
00:15:54,200 --> 00:15:58,280
kerana saya mengagak,
"Saya bertahan sehingga setakat ini,
228
00:15:58,360 --> 00:16:03,280
jika sebagai seorang budak saya boleh
bertahan, maka begitu juga ibu bapa saya.
229
00:16:05,560 --> 00:16:08,520
Kepercayaan ini membuatkan
saya terus berjalan.
230
00:16:10,800 --> 00:16:13,840
Saya merasakan, ini adalah
satu kisah moral.
231
00:16:14,200 --> 00:16:18,360
Pertarungan antara baik dan jahat,
anak tak bersalah dan Nazi jahat.
232
00:16:18,920 --> 00:16:20,520
Anak itu selamat.
233
00:16:21,920 --> 00:16:24,120
Ia mempunyai kualiti mitos.
234
00:16:25,760 --> 00:16:29,200
Ia boleh membawa syarikat
penerbitan saya, Mount Ivy Press,
235
00:16:29,280 --> 00:16:33,760
daripada hanya terkenal di
kawasan setempat ke mata dunia.
236
00:16:34,840 --> 00:16:39,280
Jadi, saya bertanya pada Misha jika dia
berminat untuk menerbitkan kisahnya.
237
00:16:39,800 --> 00:16:42,200
Tanpa kepastian, saya mengusulkannya.
238
00:16:45,520 --> 00:16:47,880
Dengan segala apa yang telah saya lalui,
239
00:16:48,400 --> 00:16:50,680
saya belajar untuk tak percayakan orang.
240
00:16:52,320 --> 00:16:54,920
Saya tak fikir dia gembira dengan saya,
241
00:16:55,000 --> 00:16:57,080
dan tiada sebab untuk dia rasa gembira.
242
00:16:57,160 --> 00:17:00,200
Sebelum ini saya terbitkan
buku kewangan perundangan,
243
00:17:00,280 --> 00:17:01,880
yang bukanlah bidangnya.
244
00:17:03,880 --> 00:17:06,520
Selama lebih dua tahun saya menolak,
245
00:17:06,600 --> 00:17:11,560
tapi komuniti dan kawan-kawan saya
memberitahu, "Misha, lakukannya."
246
00:17:12,560 --> 00:17:14,280
"Untuk generasi akan datang."
247
00:17:14,360 --> 00:17:18,520
PROLOG
MELIHAT KEMBALI...
248
00:17:19,760 --> 00:17:21,600
Saya kembali berada di neraka.
249
00:17:32,600 --> 00:17:34,480
Ia proses yang menyeksakan,
250
00:17:34,560 --> 00:17:37,880
tapi ia seperti dia mesti menceritakannya.
251
00:17:37,960 --> 00:17:40,080
Ia seolah-olah satu kelegaan emosi.
252
00:17:43,200 --> 00:17:44,760
Semua orang bersatu.
253
00:17:44,840 --> 00:17:48,160
Semua penerbit asing, satu demi satu.
254
00:17:48,240 --> 00:17:51,120
Kami menjual hak terjemahan
di seluruh dunia.
255
00:17:54,960 --> 00:17:59,200
Ejen saya pulang dari California
dan berkata, "Disney mahukannya."
256
00:17:59,280 --> 00:18:01,480
Noktah. "Mereka mahukannya."
257
00:18:06,240 --> 00:18:08,600
Ia seperti pisang goreng panas.
258
00:18:15,480 --> 00:18:19,080
Apabila buku itu diterbitkan
pada April 1997,
259
00:18:20,160 --> 00:18:22,800
Saya kata, "Mari lihat jika
Oprah bermi.nat."
260
00:18:22,880 --> 00:18:26,640
Ini adalah salah satu saat yang saya
paling gemar di televisyen…
261
00:18:27,280 --> 00:18:31,200
Ketika itu, Oprah ada kelab buku.
Jika anda salah satu buku Oprah,
262
00:18:31,280 --> 00:18:35,760
sejuta buku anda dijamin akan terjual.
Itu cepumasnya.
263
00:18:35,840 --> 00:18:38,080
Kita berjumpa dalam masa sebulan…
264
00:18:38,160 --> 00:18:40,000
Mereka kata, "Kami berminat."
265
00:18:40,080 --> 00:18:40,960
Saya suka!
266
00:18:41,040 --> 00:18:43,680
Ia adalah satu hal yang besar.
267
00:18:43,760 --> 00:18:45,960
Kami mula berkata,
268
00:18:46,040 --> 00:18:49,000
"Kita bakal mempunyai buku terlaris."
269
00:18:51,000 --> 00:18:56,640
Jane Daniel beritahu yang Oprah sedang
mempertimbang menceritakan kisah Misha,
270
00:18:56,720 --> 00:19:02,400
dan bolehkah mereka hantar kru produksi
bagi merakam Misha dengan serigala.
271
00:19:03,200 --> 00:19:05,040
Saya jawab, "Ya, sudah tentu."
272
00:19:05,120 --> 00:19:07,480
SEGMENT RANCANGAN OPRAH WINFREY
DIRAKAM DI WOLF HOLLOW
273
00:19:13,680 --> 00:19:16,400
Saya beritahu Misha sebelum
masuk ke kurungan,
274
00:19:16,480 --> 00:19:19,880
ini serigala dewasa, ia
seekor jantan yang besar.
275
00:19:19,960 --> 00:19:21,480
Namanya ialah Petro.
276
00:19:26,120 --> 00:19:27,680
Misha saja yang masuk.
277
00:19:27,760 --> 00:19:31,240
Juruaudio menghulurkan bumnya
di atas pagar. Dia tak masuk.
278
00:19:35,880 --> 00:19:39,360
Misha mencangkung dan
memberi keju kepada serigala itu.
279
00:19:39,440 --> 00:19:41,600
Serigala itu sangat mesra.
280
00:19:44,640 --> 00:19:46,080
Semuanya berjalan baik.
281
00:19:46,160 --> 00:19:49,960
Kemudian serigala itu meletakkan
kaki di bahu Misha.
282
00:19:52,480 --> 00:19:54,600
Petro melompat ke bahunya,
283
00:19:54,680 --> 00:19:57,120
dan ia lebih tinggi daripada Misha.
284
00:19:57,880 --> 00:20:01,600
Kemudian, secara tiba-tiba,
serigala itu membuka mulutnya...
285
00:20:05,120 --> 00:20:08,200
dan memasukkan kepala
Misha ke dalam mulutnya.
286
00:20:08,840 --> 00:20:10,120
Dengan penuh tenang.
287
00:20:10,680 --> 00:20:12,680
Taring di kedua-dua belah pelipis.
288
00:20:14,160 --> 00:20:16,080
Saya tak rasa takut.
289
00:20:17,040 --> 00:20:20,360
Tiada siapa beritahu tentang
serigala nakal pada saya.
290
00:20:20,920 --> 00:20:24,760
Serigala itu memegang kepalanya
selama seminit. Kami tergamam.
291
00:20:25,320 --> 00:20:28,240
Penerbit Oprah dengan matanya seperti…
292
00:20:30,160 --> 00:20:32,880
Kemudian sepantas segala apa yang berlaku,
293
00:20:32,960 --> 00:20:34,000
ia berakhir.
294
00:20:34,880 --> 00:20:38,080
Pada ketika itu, Misha berundur,
meraung sekuat hati.
295
00:20:40,000 --> 00:20:42,360
Tegak bulu roma saya menceritakannya.
296
00:20:42,440 --> 00:20:45,880
Dari belakang, jauh di
bahagian belakang kurungan,
297
00:20:46,680 --> 00:20:47,680
kami mendengar...
298
00:20:50,120 --> 00:20:52,360
"auuu" membalas.
299
00:20:53,520 --> 00:20:56,360
Bila Misha meraung,
semua serigala meraung balas.
300
00:21:00,680 --> 00:21:02,720
Itu dia. Anda boleh lihat.
301
00:21:02,800 --> 00:21:06,400
Terdapat hubungan antara
manusia dan serigala.
302
00:21:10,000 --> 00:21:13,520
Saya melihatnya. Ia menakjubkan.
Ia saat yang mengejutkan.
303
00:21:15,400 --> 00:21:18,280
Mereka ada banyak rakaman
serigala yang menarik,
304
00:21:18,360 --> 00:21:20,600
saya fikir, "Ia akan
jadi rencana hebat."
305
00:21:20,680 --> 00:21:25,400
Langkah seterusnya adalah Misha perlu
ke Chicago untuk rakaman studio.
306
00:21:26,480 --> 00:21:29,240
Semuanya berjalan dengan lancar.
307
00:21:30,280 --> 00:21:32,680
Kemudian saya mula nampak ketegangan
308
00:21:33,240 --> 00:21:34,720
antara Misha dan Jane.
309
00:21:37,160 --> 00:21:40,080
Ia semakin tidak begitu menyenangkan.
310
00:21:41,400 --> 00:21:43,240
Jualan buku tidak berapa laris,
311
00:21:43,320 --> 00:21:47,520
jadi Misha dan Maurice, suaminya,
mengalami masalah kewangan.
312
00:21:48,480 --> 00:21:51,440
SANG JIRAN
313
00:21:51,520 --> 00:21:55,160
{\an8}Jadi dia mula menjual
barang-barang dari rumahnya.
314
00:21:55,240 --> 00:21:56,440
{\an8}Dan…
315
00:21:57,200 --> 00:21:59,400
{\an8}Sedih kerana mereka
hilang segalanya.
316
00:22:01,400 --> 00:22:05,200
Dia asyik berkata, "Saya tiada duit.
Saya tak punyai apa-apa. "
317
00:22:05,280 --> 00:22:07,480
"Jane Daniel bukan orang baik."
318
00:22:09,640 --> 00:22:10,960
Saya rasa sedih,
319
00:22:11,040 --> 00:22:15,160
tapi pada satu malam Misha
duduk di meja saya dan berkata
320
00:22:16,040 --> 00:22:18,680
dia tak mahu muncul dalam Oprah Winfrey.
321
00:22:20,160 --> 00:22:23,440
Saya kata, "Misha, saya tak faham."
322
00:22:24,480 --> 00:22:27,400
Secara tiba-tiba, Misha tak
memberikan kerjasama,
323
00:22:27,960 --> 00:22:32,520
tidak membalas panggilan, mempunyai
bantahan demi bantahan.
324
00:22:32,600 --> 00:22:34,840
Dia tidak mahu pergi, ia menyusahkan,
325
00:22:34,920 --> 00:22:37,640
dia perlukan seseorang
menjaga peliharaannya.
326
00:22:40,400 --> 00:22:44,440
Jane buat saya marah, sungguh tak yakin..
327
00:22:45,280 --> 00:22:48,960
Suami saya katakan banyak kali padanya,
328
00:22:49,040 --> 00:22:52,440
"Jangan anda bersikap begitu
pada mangsa yang terselamat
329
00:22:56,680 --> 00:22:58,560
Ayuh. Ia Oprah.
330
00:22:58,640 --> 00:23:01,160
Anda cari penjaga anjing atau apa saja.
331
00:23:01,240 --> 00:23:02,920
Buat diri anda tersedia.
332
00:23:03,000 --> 00:23:03,880
"Tidak."
333
00:23:07,480 --> 00:23:10,800
Ingatan, ingatan buruk, kembali.
334
00:23:11,520 --> 00:23:13,960
Saya alami mimpi ngeri.
Saya berasa cemas.
335
00:23:16,240 --> 00:23:17,720
Kami dah cuba segalanya.
336
00:23:17,800 --> 00:23:21,040
Saya tulis nota padanya,
"Ini jualan berjuta."
337
00:23:21,640 --> 00:23:23,080
"Tidak."
338
00:23:25,280 --> 00:23:27,000
Saya fikir, "Gilalah."
339
00:23:27,080 --> 00:23:31,160
"Mana-mana pengarang lain akan
bersusah-payah melakukannya."
340
00:23:34,040 --> 00:23:35,360
Ia tidak berlaku.
341
00:23:39,080 --> 00:23:40,680
Setahun selepas buku diterbitkan,
342
00:23:40,760 --> 00:23:44,000
pintu saya diketuk dan saya
terima satu bungkusan besar.
343
00:23:45,480 --> 00:23:48,440
Ianya Misha memfailkan
saman terhadap saya.
344
00:23:49,040 --> 00:23:50,480
Ia seperti, "Oh, Tuhan."
345
00:23:50,560 --> 00:23:54,480
Semuanya terhenti. Tiada negara
lain ingin berurusan dengan kami.
346
00:23:56,000 --> 00:23:58,840
Kami ada saman yang berkaitan projek ini.
347
00:24:03,440 --> 00:24:05,240
Kali pertama saya jumpa Misha,
348
00:24:05,320 --> 00:24:09,440
saya rasa sangat tertarik
dengan keadaan kes ini.
349
00:24:10,960 --> 00:24:15,200
SANG PEGUAM
350
00:24:15,280 --> 00:24:16,920
{\an8}Jelas kepada saya bahawa
351
00:24:17,000 --> 00:24:23,160
{\an8}beberapa perkara dilakukan secara tidak
wajar, menyalahi undang-undang dan menipu.
352
00:24:23,920 --> 00:24:27,920
Misha meminta untuk dipulangkan
hak ke atas namanya
353
00:24:28,000 --> 00:24:33,440
dan semua royalti yang patut dia
terima daripada jualan buku.
354
00:24:34,440 --> 00:24:37,440
Jane Daniel nampak lubuk
emas dalam hidup saya,
355
00:24:37,520 --> 00:24:39,320
dan dia mengambil kesempatan.
356
00:24:40,560 --> 00:24:43,920
Terdapat banyak kemarahan dan kekecewaan
357
00:24:44,000 --> 00:24:46,600
antara semua pihak semasa
saya mula terlibat.
358
00:24:47,440 --> 00:24:50,440
Tidak banyak ruang untuk rundingan.
359
00:24:51,680 --> 00:24:55,360
Jelas kita akan ke perbicaraan.
Bukan selesai di luar mahkamah.
360
00:24:56,480 --> 00:25:01,160
MAHKAMAH TINGGI MIDDLESEX, MASSACHUSETTS
OGOS 2001
361
00:25:01,800 --> 00:25:05,400
Keadaan di mahkamah penuh drama.
362
00:25:06,120 --> 00:25:08,040
Suasananya agak tegang.
363
00:25:12,600 --> 00:25:14,400
Pastinya, soal wang timbul.
364
00:25:17,240 --> 00:25:22,480
Kami mendapati Jane Daniel telah
menubuhkan syarikat di Turks dan Caicos,
365
00:25:22,960 --> 00:25:26,080
agar royalti yang datang dari luar negaraç
366
00:25:26,160 --> 00:25:30,120
masuk terus ke akaunnya dan royalti
ke atasnya tidak dibayar.
367
00:25:34,560 --> 00:25:36,320
Kami ada dokumentasi,
368
00:25:36,400 --> 00:25:38,960
kami ada penyata menunjukkan dia dibayar.
369
00:25:39,040 --> 00:25:42,360
Kami ada cek terbatal
menunjukkan dia dibayar.
370
00:25:42,440 --> 00:25:46,680
Jadi, semua yang dia katakan, kami ada
dokumentasi untuk menyangkalnya.
371
00:25:47,320 --> 00:25:49,360
Tapi dia saja yang bercakap benar.
372
00:25:49,440 --> 00:25:53,240
Seperti, "Di mana duit itu?"
Saya rasa juri sangat bersimpati.
373
00:25:57,440 --> 00:25:59,520
Pihak juri terpegun.
374
00:25:59,600 --> 00:26:03,360
Di depan anda seorang mangsa
terselamat Holokus semasa kecil
375
00:26:03,440 --> 00:26:05,080
dan menulis memoir tentangnya.
376
00:26:05,160 --> 00:26:10,960
Ia menarik perhatian mereka dan
mereka terpesona dengan kisah ini.
377
00:26:12,840 --> 00:26:14,680
Misha saksi yang baik.
378
00:26:16,200 --> 00:26:19,080
Hidup saya tercatat
dalam manuskrip itu,
379
00:26:19,160 --> 00:26:20,560
kerana ia hidup saya.
380
00:26:24,720 --> 00:26:27,440
Ia membuatkan saya nampak
seperti orang jahat.
381
00:26:28,000 --> 00:26:29,600
Saya fikir, "Ini tak bagus."
382
00:26:33,120 --> 00:26:36,560
Jane sentiasa melawan.
Dia menegaskan apa yang dia mahu..
383
00:26:38,480 --> 00:26:41,600
Ia perbicaraan sepuluh hari
dan ia menjerihkan.
384
00:26:42,240 --> 00:26:45,600
Hakim bertanya pada juri,
"Apa keputusan pertuduhan satu?"
385
00:26:49,320 --> 00:26:52,760
Juri sebulat suara berpihak pada
Misha atas semua pertuduhan.
386
00:26:53,360 --> 00:26:56,640
Akhirnya, pertimbangan mereka
tidak berpihak pada saya.
387
00:26:57,360 --> 00:27:00,480
Agak mengejutkan bila mendengar angkanya.
388
00:27:00,560 --> 00:27:02,480
22,5 juta.
389
00:27:02,560 --> 00:27:04,600
Ia keputusan yang amat besar.
390
00:27:09,480 --> 00:27:13,600
Saya seorang yang optimis, tapi
saya seperti dihempap batu besar.
391
00:27:13,680 --> 00:27:15,680
Saya terkejut.
392
00:27:16,600 --> 00:27:18,440
Saya kata, "Kamu berguraukah?"
393
00:27:23,520 --> 00:27:26,000
Ganti rugi tunai terhadap Jane Daniel
394
00:27:26,080 --> 00:27:29,560
adalah berdasarkan testimoni Jane Daniel.
395
00:27:30,240 --> 00:27:33,920
Ia akan muncul di Oprah,
juga ada kontrak dengan Disney.
396
00:27:34,000 --> 00:27:37,680
Ada perkara yang Jane Daniel
telah beri keterangan
397
00:27:37,760 --> 00:27:41,440
bagi benar-benar meningkatkan
tahap kerosakan
398
00:27:42,240 --> 00:27:46,920
lebih daripada sepatutnya untuk
sebuah buku seperti ini.
399
00:27:47,880 --> 00:27:49,760
Semua orang memberi perhatian.
400
00:27:50,320 --> 00:27:52,560
Orang ramai sukakan keputusan besar.
401
00:27:54,600 --> 00:27:56,920
Disney tak menjadi.
Oprah tak menjadi.
402
00:27:57,000 --> 00:27:58,760
<Tiada berjuta-juta dolar.
403
00:28:00,000 --> 00:28:02,480
Ia kedudukan yang tak dapat dipertahankan.
404
00:28:03,200 --> 00:28:05,880
Pengeksploitasi seorang
yang tak tahu apa-apa.
405
00:28:07,280 --> 00:28:10,200
Dunia anda hancur berkecai ketika itu.
406
00:28:22,600 --> 00:28:24,360
Selepas perbicaraan,
407
00:28:24,440 --> 00:28:26,800
ia titik paling rendah dalam hidup saya.
408
00:28:27,960 --> 00:28:31,800
Kesudahannya saya menjalani terapi dan
didiagnosiskan dengan PTSD.
409
00:28:32,520 --> 00:28:34,080
Saya mengalami insomnia.
410
00:28:35,040 --> 00:28:37,280
Saya hidup segan mati tak mahu.
411
00:28:37,760 --> 00:28:41,520
Syarikat penerbitan saya sudah tiada.
Hak cipta dirampas.
412
00:28:42,880 --> 00:28:45,000
Saya punah ketika itu.
413
00:28:46,200 --> 00:28:49,000
Saya membuat bedah siasat
atas apa yang berlaku,
414
00:28:49,080 --> 00:28:51,480
menelitinya satu demi satu.
415
00:28:51,560 --> 00:28:55,680
Saya berada di pejabat peguam saya
menyemak rekod dan dokumen lama.
416
00:28:55,760 --> 00:28:58,560
Saya tak tahu apa yang saya akan temui.
417
00:28:59,440 --> 00:29:02,760
Saya buka satu fail, dan
ianya akaun bank Misha.
418
00:29:02,840 --> 00:29:05,360
Ia dalam tulisan Misha,
dan ianya kad tandatangannya.
419
00:29:07,400 --> 00:29:09,080
Padanya, tertulis…
420
00:29:10,640 --> 00:29:14,040
tarikh dan tempat kelahiran,
diisi dengan tulisan Misha,
421
00:29:14,120 --> 00:29:15,640
dan nama keluarga ibu.
422
00:29:16,120 --> 00:29:17,880
NAMA - DONVILLE
423
00:29:17,960 --> 00:29:21,120
Tiba-tiba, saya dapat menangkapnya.
424
00:29:25,520 --> 00:29:28,960
Dia tahu dia siapa.
Dia tahu di mana dia dilahirkan.
425
00:29:30,560 --> 00:29:32,280
Dia tahu siapa ibunya.
426
00:29:32,880 --> 00:29:36,160
Dia dikatakan tak tahu semua itu.
Identitinya hilang semasa perang.
427
00:29:37,680 --> 00:29:39,160
Ia tidak masuk akal.
428
00:29:41,440 --> 00:29:45,800
Jelas dia lebih tahu siapa dirinya
daripada apa yang dia beritahu saya.
429
00:29:47,120 --> 00:29:49,040
Apa lagi yang mungkin tak benar.
430
00:29:49,960 --> 00:29:52,440
Saya didapati bersalah
oleh mahkamah.
431
00:29:54,480 --> 00:29:58,080
Hidup saya diporak-perandakan.
Saya mahu hidup saya kembali.
432
00:30:00,560 --> 00:30:04,040
Jika saya boleh buktikan yang dia
bukan seperti dia katakan,
433
00:30:04,120 --> 00:30:05,720
Saya boleh ubah keputusan.
434
00:30:13,240 --> 00:30:16,200
Ianya pada musim sejuk.
Hari siangnya pendek.
435
00:30:16,680 --> 00:30:19,280
Saya sedang berdiri di dapur,
436
00:30:19,760 --> 00:30:22,600
dan berfikir, "Saya perlu buat sesuatu."
437
00:30:25,840 --> 00:30:28,920
Saya mula mengingat semula
perkara yang berlaku.
438
00:30:29,000 --> 00:30:32,160
Bagaimana saya menemuinya,
apa berlaku kemudian...
439
00:30:32,240 --> 00:30:33,880
Bagaimana saman dimulakan?
440
00:30:34,400 --> 00:30:35,520
Saya terfikir,
441
00:30:35,600 --> 00:30:39,440
"Saya akan tulis buku tentang kes itu,
dan tulisnya seperti blog."
442
00:30:39,520 --> 00:30:42,320
Saya menulis memoir saya akan memoirnya.
443
00:30:43,720 --> 00:30:46,200
Mungkin seseorang akan membacanya.
444
00:30:46,760 --> 00:30:48,320
Satu cita-cita tinggi.
445
00:30:50,760 --> 00:30:52,560
Keesokan harinya, saya bangun,
446
00:30:52,640 --> 00:30:55,360
saya menghidupkan komputer dan ada e-mel.
447
00:30:55,840 --> 00:30:57,240
E-mel itu tertulis,
448
00:30:58,680 --> 00:31:03,160
"Saya rasa saya mungkin boleh
bantu mencari apa cerita sebenarnya."
449
00:31:03,680 --> 00:31:07,400
SANG GENEAOLOGI
450
00:31:08,480 --> 00:31:13,600
Saya membuat garis masa
Misha daripada pelbagai gambar.
451
00:31:14,720 --> 00:31:16,160
Mula-mula daripada buku,
452
00:31:16,240 --> 00:31:20,560
kemudian daripada imej-imej
lain di internet,
453
00:31:21,280 --> 00:31:24,200
supaya saya dapat memahami kehidupannya...
454
00:31:24,840 --> 00:31:26,680
Saya nak tahu siapa dia.
455
00:31:27,840 --> 00:31:31,680
{\an8}Siapa orang yang baru sahaja
memusnahkan hidup saya?
456
00:31:32,800 --> 00:31:36,160
{\an8}Saya cuba menganalisis setiap gambar
457
00:31:36,240 --> 00:31:39,760
{\an8}dan lihat maklumat apa
yang saya boleh peroleh.
458
00:31:41,680 --> 00:31:46,360
{\an8}Petunjuk pertama adalah Misha
mendakwa dia berusia tujuh tahun
459
00:31:46,440 --> 00:31:48,760
masa dia diambil oleh keluarga angkat.
460
00:31:49,840 --> 00:31:52,800
Dalam buku Amerika, terdapat satu siri
461
00:31:52,880 --> 00:31:56,160
apa yang dipanggil "imej polifoto".
462
00:31:56,240 --> 00:32:00,080
Polifoto tersebut diambil pada masa itu.
463
00:32:05,920 --> 00:32:08,040
Saya melihat gambar itu dan berkata,
464
00:32:08,680 --> 00:32:11,360
"Dia tidak nampak seperti
budak tujuh tahun."
465
00:32:12,040 --> 00:32:15,160
{\an8}"Dia nampak kecil, seperti
tiga atau empat tahun."
466
00:32:15,240 --> 00:32:19,280
{\an8}Reben besar di rambutnya, pakaian
beropol-ropol dan berpipi tembam.
467
00:32:20,040 --> 00:32:21,160
Ada yang tak kena.
468
00:32:22,840 --> 00:32:25,240
ERNEST AND MARTHE
469
00:32:25,800 --> 00:32:27,720
Gambar seterusnya
470
00:32:27,800 --> 00:32:33,000
ialah gambar yang Misha katakan adalah
datuk dan nenek angkatnya.
471
00:32:33,560 --> 00:32:37,320
Menurut ceritanya, dia sorang
petani kasar.
472
00:32:39,040 --> 00:32:44,400
Saya melihat tangan Datuk dengan
lebih dekat, ianya dirias rapi.
473
00:32:44,480 --> 00:32:47,800
{\an8}Tidak nampak seperti tangan
seorang petani.
474
00:32:47,880 --> 00:32:51,040
{\an8}Dia memakai cincin
pada salah satu jarinya.
475
00:32:51,640 --> 00:32:54,360
Ia bukan jenis yang dipakai oleh petani.
476
00:32:55,680 --> 00:32:58,680
Kemudian anjing kecil di riba Nenek,
477
00:32:58,760 --> 00:33:01,960
{\an8}yang nampak seperti anjing rumah
kecil, bukan anjing ladang.
478
00:33:02,040 --> 00:33:04,080
{\an8}Saya fikir, "Pelik."
479
00:33:05,640 --> 00:33:09,880
{\an8}Ketika itulah saya mula membandingkan
buku Perancis dan Amerika.
480
00:33:10,400 --> 00:33:14,160
Saya melihat semua nama,
tempat dan tarikh.
481
00:33:14,800 --> 00:33:16,720
Itu petanda besarnya.
482
00:33:17,960 --> 00:33:19,680
Dia hubungi saya dan berkata,
483
00:33:19,760 --> 00:33:23,960
"Kamu perasan tak nama Misha yang
dia gunakan dalam buku Perancis
484
00:33:24,040 --> 00:33:26,600
berbeza daripada buku Amerika?"
485
00:33:27,640 --> 00:33:30,360
Dalam buku Amerika, nama
yang diberikan padanya
486
00:33:30,440 --> 00:33:33,840
oleh keluarga angkatnya ialah "de Wael."
487
00:33:35,840 --> 00:33:38,720
Apa yang Sharon perasan
dalam buku Perancis,
488
00:33:38,800 --> 00:33:42,520
keluarga angkat memberinya
nama "Valle", V-A-L-L-E.
489
00:33:42,600 --> 00:33:44,120
NAMA BAHARU SAYA
490
00:33:44,200 --> 00:33:45,840
Kenapa ada nama yang lain?
491
00:33:47,800 --> 00:33:49,920
Terlalu banyak percanggahan,
492
00:33:50,000 --> 00:33:53,120
nama yang berubah,
gambar dan sebagainya.
493
00:33:56,640 --> 00:33:58,280
Sangsi, ya.
494
00:33:58,360 --> 00:33:59,880
Jelas nampak sangsi.
495
00:34:01,080 --> 00:34:05,440
Minum jika mahu. Bertenang.
Saya tahu ia sedikit mendebarkan.
496
00:34:05,520 --> 00:34:06,720
MISHA
WAWANCARA
497
00:34:07,640 --> 00:34:11,160
Jika kisahya benar dan saya meraguinya,
498
00:34:11,240 --> 00:34:13,640
ada sesuatu yang sangat...
499
00:34:14,720 --> 00:34:17,240
kejam untuk…
500
00:34:17,840 --> 00:34:19,880
meragui seseorang yang bercakap benar
501
00:34:19,960 --> 00:34:22,680
tentang perkara buruk
yang berlaku kepadanya
502
00:34:22,760 --> 00:34:26,240
dan keangkuhan untuk berkata,
"Saya tak percayakan kamu."
503
00:34:26,320 --> 00:34:29,120
Juga kemudaratan anda sebabkan
dengan berbuat demikian.
504
00:34:29,200 --> 00:34:31,280
Itulah yang dalam fikiran saya.
505
00:34:31,360 --> 00:34:35,680
Sebaliknya, juga dalam fikiran saya
adalah, "Terlalu banyak percanggahan."
506
00:34:37,360 --> 00:34:39,840
Kenapa anda cakap perkara yang tak benar…
507
00:34:39,920 --> 00:34:41,680
melainkan anda gila?
508
00:34:41,760 --> 00:34:46,160
Mungkin dia begitu trauma sehingga
dia hilang kawalan pada realiti.
509
00:34:47,080 --> 00:34:49,400
Itukah penjelasannya? Saya tak tahu.
510
00:34:50,440 --> 00:34:52,520
Saya perlukan lebih banyak jawapan.
511
00:34:53,760 --> 00:34:56,440
Kami perlu berada di Belgium.
512
00:35:01,960 --> 00:35:05,640
Sharon ada hubungan dengan
pakar geneaologi Belgium,
513
00:35:05,720 --> 00:35:08,720
yang dia sendiri juga mangsa
terselamat Holokus.
514
00:35:10,160 --> 00:35:14,600
Secara kebetulan, dia membesar di kawasan
sama seperti dakwaan Misha.
515
00:35:23,560 --> 00:35:27,960
Semasa perang, saya sendiri
adalah Anak Tersembunyi.
516
00:35:28,640 --> 00:35:32,520
SANG MANGSA TERSELAMAT HOLOKUS
517
00:35:35,160 --> 00:35:37,600
Saya ke sekolah Katolik,
518
00:35:37,680 --> 00:35:43,480
dan saya seorang gadis Katolik,
Belgium, kecil yang baik.
519
00:35:45,080 --> 00:35:49,760
Saya tak ingat akan sesiapa
memberitahu saya apa yang
520
00:35:50,440 --> 00:35:52,400
terjadi kepada ibu bapa saya.
521
00:35:53,800 --> 00:35:56,800
Saya tak ingat langsung.
522
00:36:02,920 --> 00:36:08,880
Saya berusia 40 tahun dan melalui
gangguan jiwa yang teruk...
523
00:36:11,720 --> 00:36:17,160
yang menyebabkan saya mencari apa yang
berlaku kepada saya, dan juga,
524
00:36:17,240 --> 00:36:19,960
{\an8}kepada ibu bapa saya dan keluarga saya.
525
00:36:20,040 --> 00:36:22,800
{\an8}Saya mula menyelidik.
526
00:36:25,840 --> 00:36:32,800
Saya mendapati ayah saya diusir
ke Auschwitz pada September 1942.
527
00:36:37,600 --> 00:36:42,480
Ibu saya ditangkap pada
Oktober di Brussels
528
00:36:43,240 --> 00:36:45,720
dan diusir ke Auschwitz.
529
00:36:49,680 --> 00:36:52,200
Saya diberitahu yang mereka tak kembali.
530
00:37:05,360 --> 00:37:08,400
Jadi, saya ke Auschwitz dengan kereta.
531
00:37:13,440 --> 00:37:16,240
Saya jumpa kem tersebut...
532
00:37:17,680 --> 00:37:21,760
dan tiada seorang pun ada di sana.
533
00:37:28,080 --> 00:37:31,480
Kebuk gas telah diletupkan.
534
00:37:35,160 --> 00:37:40,320
Saya jumpa beberapa lilin,
apa yang kami panggil yahrzeit,
535
00:37:41,360 --> 00:37:47,080
masih membakar dalam runtuhan
beberapa kebuk gas.
536
00:37:50,560 --> 00:37:52,160
Sebelum pergi,
537
00:37:52,240 --> 00:37:58,000
saya membentuk Bintang David
dengan bunga-bunga kering.
538
00:38:00,160 --> 00:38:02,960
Saya tidak tahu...
539
00:38:04,560 --> 00:38:06,120
di mana hendak meletaknya.
540
00:38:08,080 --> 00:38:10,920
Saya tak boleh letaknya di monumen.
541
00:38:13,760 --> 00:38:16,440
Jadi, akhirnya, saya pilih…
542
00:38:17,200 --> 00:38:18,560
di kolam kecil.
543
00:38:19,800 --> 00:38:21,520
Ia terapung di situ.
544
00:38:24,760 --> 00:38:27,360
Saya rasa pada masa itulah saya...
545
00:38:32,000 --> 00:38:33,000
Maaf.
546
00:38:34,040 --> 00:38:35,040
Maaf.
547
00:38:44,400 --> 00:38:47,280
Saya menyemadikan ibu bapa saya.
548
00:38:48,040 --> 00:38:50,960
Ibu bapa saya, nenek saya, sepupu saya.
549
00:39:08,120 --> 00:39:10,760
Evelyne adalah mangsa
terselamat Holokus,
550
00:39:10,840 --> 00:39:13,200
yang kisahnya sama seperti kisah Misha.
551
00:39:13,280 --> 00:39:17,120
Jadi, dia orang yang terbaik bagi
mengetahui apa yang berlaku.
552
00:39:21,000 --> 00:39:25,160
Dalam buku Perancis, keluarga angkat
mempunyai nama keluarga "Valle."
553
00:39:25,720 --> 00:39:30,520
Dalam buku Amerika, nama
keluarga angkat ialah "de Wael."
554
00:39:31,920 --> 00:39:35,160
PERPUSTAKAAN DI RAJA BELGIUM
555
00:39:35,640 --> 00:39:38,280
Bagi menyelesaikan perubahan nama,
556
00:39:38,360 --> 00:39:41,480
Evelyn menyemak direktori bandar
557
00:39:42,040 --> 00:39:45,120
tahun 1930-an, 1940-an.
558
00:39:47,920 --> 00:39:53,600
Saya ke situ sekurang-kurangnya
tiga hari untuk mencari de Wael dan Valle.
559
00:39:59,840 --> 00:40:03,800
Nama Valle tiada dalam buku telefon.
560
00:40:03,880 --> 00:40:06,000
Nama Valle tidak wujud.
561
00:40:12,200 --> 00:40:13,960
{\an8}de Wael, ya.
562
00:40:15,040 --> 00:40:19,640
{\an8}Terdapat banyak DeWael. Banyak.
563
00:40:21,960 --> 00:40:23,560
Jadi, kepala mula berfikir,
564
00:40:23,640 --> 00:40:26,200
buku Perancis diedarkan di Belgium,
565
00:40:26,280 --> 00:40:28,920
{\an8}jika sesuatu tentang
kisah Misha tak benar,
566
00:40:29,720 --> 00:40:34,160
adalah penting untuknya tidak meletakkan
nama sebenar dalam buku Perancis.
567
00:40:35,320 --> 00:40:39,680
Akan ada orang yang berkata,
"Saya kenal keluarga de Wael."
568
00:40:41,320 --> 00:40:45,400
"Saya tahu jika dia ada atau tiada,
atau adakah dia hilang semasa perang."
569
00:40:46,760 --> 00:40:51,240
Hakikat yang dia mengubah nama
di Perancis dan Belgium
570
00:40:51,320 --> 00:40:53,680
daripada de Wael ke Valle,
571
00:40:53,760 --> 00:40:56,600
mencadangkan yang dia ingin
menyorokkan sesuatu.
572
00:40:58,760 --> 00:41:01,560
Saya dan Sharon melihatnya dan berkata,
573
00:41:01,640 --> 00:41:03,880
"Ada yang tak kena dengan cerita ini."
574
00:41:09,280 --> 00:41:13,600
Jadi, pada masa itu, buku itu telah
diambil alih oleh penerbit Perancis,
575
00:41:13,680 --> 00:41:16,680
yang telah menerbitkannya dalam 20 bahasa.
576
00:41:17,160 --> 00:41:19,600
Ia buku terlaris di seluruh Eropah.
577
00:41:19,680 --> 00:41:23,840
Dia berucap depan para pelajar merata
tempat yang berbahasa Perancis.
578
00:41:25,560 --> 00:41:26,920
Pada tahun 2005,
579
00:41:27,280 --> 00:41:30,680
Saya merancang untuk mewujudkan,
580
00:41:31,480 --> 00:41:33,280
sebagai profesor psikologi,
581
00:41:34,120 --> 00:41:37,840
satu projek tentang kisah anak muda ini,
582
00:41:37,920 --> 00:41:41,640
yang telah menempuhi semua cabaran ini.
583
00:41:42,280 --> 00:41:45,520
SANG GURU
584
00:41:46,480 --> 00:41:49,640
Projek tersebut menjadi besar,
585
00:41:49,720 --> 00:41:52,000
pameran yang mengagumkan.
586
00:41:54,000 --> 00:41:58,320
{\an8}Kemudian kami ada idea untuk
membawanya ke Belgium.
587
00:42:01,400 --> 00:42:04,480
Kami melihatnya turun dari kereta api.
588
00:42:05,040 --> 00:42:08,800
Ia adalah pandangan yang mempesonakan.
589
00:42:11,920 --> 00:42:13,840
Dia berpakaian berwarna biru…
590
00:42:16,240 --> 00:42:18,520
seperti burung kenari yang bersinar
591
00:42:18,600 --> 00:42:20,920
dengan warna-warnanya…
592
00:42:24,640 --> 00:42:26,480
dengan dua…
593
00:42:26,560 --> 00:42:29,120
bukan, tiga beg pakaian besar!
594
00:42:30,280 --> 00:42:36,680
Dia datang ke arah saya
dengan penuh berseri.
595
00:42:36,760 --> 00:42:43,400
Awal-awal lagi, dia mempamerkan
keperibadian yang sangat dinamik,
596
00:42:43,480 --> 00:42:46,000
sangat mengalu-alukan dan murah hati.
597
00:42:48,720 --> 00:42:53,000
Semasa Misha masuk ke pameran,
598
00:42:53,080 --> 00:42:54,760
dia jatuh pengsan.
599
00:42:57,080 --> 00:43:02,200
Saya tak diberitahu, jadi semasa
saya melawat pameran itu,
600
00:43:02,280 --> 00:43:06,480
Saya menangis kerana ia
sangat menyentuh hati saya.
601
00:43:09,280 --> 00:43:12,520
{\an8}Dia sungguh gembira berada di sana.
602
00:43:13,000 --> 00:43:15,240
{\an8}Tetapi sebaliknya,
603
00:43:15,320 --> 00:43:18,440
kami nampak kesedihan daripadanya
604
00:43:18,520 --> 00:43:21,640
dan tangisan.
605
00:43:23,000 --> 00:43:25,360
Ia sungguh beremosi.
606
00:43:25,880 --> 00:43:29,480
Kami semua trauma dengan kisahnya
607
00:43:29,560 --> 00:43:34,520
dan kami semua ingin memberikan
sedikit kegembiraan kepada wanita ini
608
00:43:35,240 --> 00:43:37,760
dengan menunjukkan kreativiti kami
609
00:43:37,840 --> 00:43:39,920
dan juga keberanian kami,
610
00:43:40,520 --> 00:43:42,480
bagi memaparkan perasaan kami.
611
00:43:43,120 --> 00:43:46,800
Dalam buku itu, Misha berkata
ibu bapanya ditangkap bersama
612
00:43:46,880 --> 00:43:48,440
oleh Nazi dan diusir.
613
00:43:49,720 --> 00:43:54,520
Walaupun nama keluarga tak diketahui, nama
pertama mereka adalah Reuven dan Gerusha.
614
00:43:55,200 --> 00:43:57,240
Langkah seterusnya, Sharon kata,
615
00:43:57,320 --> 00:44:00,680
"Saya ada akses kepada
rekod pengusiran Nazi."
616
00:44:00,760 --> 00:44:02,600
"Saya akan ambil dua nama itu
617
00:44:02,680 --> 00:44:04,880
dan lihat jika ada dua orang diusir
618
00:44:04,960 --> 00:44:07,480
lebih kurang serentak
dengan nama-nama itu.
619
00:44:13,320 --> 00:44:16,920
Apabila kami memeriksa senarai pengusiran,
620
00:44:17,560 --> 00:44:20,680
mereka tak ditemui sebagai
suami dan isteri.
621
00:44:21,560 --> 00:44:24,000
Saya sangat rindukan ibu bapa saya.
622
00:44:26,160 --> 00:44:29,200
Muka saya diselaputi lumpur.
623
00:44:30,800 --> 00:44:33,760
Beberapa malam saya
menjerit akibat kesejukan.
624
00:44:34,240 --> 00:44:36,160
Tidak lama selepas itu,
625
00:44:36,240 --> 00:44:37,920
Saya mendapat peluang kedua.
626
00:44:38,840 --> 00:44:41,840
Saya selamat kerana tak
mempercayai sesiapa pun.
627
00:44:42,960 --> 00:44:44,640
Kerana saya mengelak
628
00:44:45,120 --> 00:44:46,880
berhubung dengan manusia..
629
00:44:49,560 --> 00:44:53,160
ARKIB MANGSA PERANG
BRUSSELS
630
00:44:58,680 --> 00:45:01,960
Semasa perang,
Jawatankuasa Perlindungan Yahudi
631
00:45:02,040 --> 00:45:05,920
telah membuat senarai kanak-kanak
Yahudi yang tersembunyi
632
00:45:06,600 --> 00:45:10,800
bersama-sama nama penyelamat
dan nama ibu bapa mereka.
633
00:45:12,160 --> 00:45:16,720
Senarai ini kini berada di arkib
Perkhidmatan Mangsa-mangsa Perang.
634
00:45:17,760 --> 00:45:20,160
Terdapat bahaya yang nyata
635
00:45:21,640 --> 00:45:26,320
bahawa senarai ini akan
diambil oleh pihak Nazi.
636
00:45:26,400 --> 00:45:28,400
Kanak-kanak akan ditemui,
637
00:45:28,960 --> 00:45:31,520
dan dibunuh.
638
00:45:32,640 --> 00:45:35,120
Tapi ikhtiarnya agak cerdik.
639
00:45:35,600 --> 00:45:38,840
Ada empat buku yang berbeza.
640
00:45:39,560 --> 00:45:43,640
Anda memerlukan keempat-empatnya
untuk mencari kanak-kanak itu.
641
00:45:44,120 --> 00:45:48,080
Tetapi keempat-empatnya berada
di tempat yang berbeza-beza.
642
00:45:49,960 --> 00:45:54,000
Jika mana-mana Nazi menemui satu buku,
643
00:45:54,480 --> 00:45:56,920
mereka takkan dapat menjejak
kanak-kanak itu.
644
00:45:57,520 --> 00:45:59,120
tapi di penghujung perang,
645
00:45:59,200 --> 00:46:01,960
dengan empat buku yang berbeza itu,
646
00:46:02,040 --> 00:46:06,760
pasti ada cara untuk mencari
kanak-kanak itu anak siapa.
647
00:46:07,920 --> 00:46:11,440
Jadi saya mencari ibu bapa Misha.
648
00:46:19,760 --> 00:46:21,920
Nama ibu bapanya tiada.
649
00:46:22,720 --> 00:46:25,880
Jadi, saya tahu ada sesuatu
yang tidak kena.
650
00:46:26,920 --> 00:46:30,360
Dalam senarai Kanak-kanak Tersembunyi,
651
00:46:30,440 --> 00:46:33,920
tiada "Misha," dan tiada "de Wael,"
652
00:46:34,000 --> 00:46:36,120
itu kepastiannya.
653
00:46:36,920 --> 00:46:39,840
Dia tidak disebut langsung.
654
00:46:47,600 --> 00:46:50,920
Kisah Misha mempunyai kesan
yang semakin besar.
655
00:46:51,400 --> 00:46:56,240
Berjuta-juta buku telah dijual.
656
00:46:57,720 --> 00:47:03,720
Selepas itu, kami menganjurkan beberapa
persidangan dan membawanya ke situ.
657
00:47:06,120 --> 00:47:08,880
Jadi, kami sentiasa bersama.
658
00:47:11,040 --> 00:47:15,960
Pada masa itu, dia sering
pulang ke rumah kami.
659
00:47:16,600 --> 00:47:20,680
Dia makan bersama kami.
Dia seperti ahli keluarga.
660
00:47:25,920 --> 00:47:28,800
Kami ada kira-kira sepuluh acara.
661
00:47:30,280 --> 00:47:34,080
Sudah tentulah kami membawanya
ke acara tersebut.
662
00:47:35,600 --> 00:47:40,800
Dia sentiasa dialu-alukan
oleh para penganjur
663
00:47:41,560 --> 00:47:45,920
dan sentiasa dengan penuh
kebaikan dan keramahan.
664
00:47:46,400 --> 00:47:49,560
Semua orang pulang dari persidangan
665
00:47:51,160 --> 00:47:53,320
terpesona dengan keperibadian ini.
666
00:48:04,680 --> 00:48:07,080
Saya temui jalan buntu sebenarnya.
667
00:48:07,800 --> 00:48:11,440
Tiada penemuan, tapi tiada bukti.
668
00:48:12,640 --> 00:48:13,960
Tiada bukti.
669
00:48:16,680 --> 00:48:22,120
Pada saat itulah saya terfikir
mungkin dia tidak dicatatkan.
670
00:48:22,960 --> 00:48:29,080
Sesetengah kanak-kanak tersembunyi tapi
tidak semestinya melalui organisasi.
671
00:48:30,240 --> 00:48:33,400
Walaupun kisahnya luar biasa,
672
00:48:33,480 --> 00:48:35,520
saya perlu sentiasa ingat
673
00:48:35,600 --> 00:48:40,160
bahawa dia mungkin seorang
Anak Tersembunyi Yahudi.
674
00:48:43,480 --> 00:48:46,960
Kita akan bercakap mengenai
kisah pelik dan mengagumkan ini.
675
00:48:47,040 --> 00:48:48,920
Bersama kita Misha Defonseca. Helo.
676
00:48:49,000 --> 00:48:49,840
Helo.
677
00:48:49,920 --> 00:48:53,320
Terima kasih kerana hadir
bagi menceritakan kisah ini.
678
00:48:53,960 --> 00:48:56,520
Pertaruhan makin tinggi. Saya mula risau.
679
00:48:56,600 --> 00:48:59,640
Saya akan rasa bersalah, jika ia benar,
680
00:48:59,720 --> 00:49:02,640
bahawa saya sedang mengorek masa silamnya.
681
00:49:03,160 --> 00:49:04,760
Bagaimana jika ia benar?
682
00:49:05,440 --> 00:49:07,800
Misha Defonseca adalah saksi Holokus.
683
00:49:07,880 --> 00:49:08,920
Helo.
684
00:49:09,760 --> 00:49:12,680
Adalah tidak adil untuk mencabarnya.
685
00:49:13,360 --> 00:49:16,640
Walaupun jika kebanyakannya
benar tapi tak berapa benar,
686
00:49:16,720 --> 00:49:20,320
adalah tidak adil untuk tidak
menghormati apa yang dilaluinya.
687
00:49:21,520 --> 00:49:24,440
Anda perlu melalui semua tragedi
688
00:49:24,920 --> 00:49:26,720
dan semua kengerian itu.
689
00:49:26,800 --> 00:49:28,000
Ia amat memedihkan.
690
00:49:28,080 --> 00:49:32,040
Rasa seperti berlakon dalam pementasan
yang saya tak pergi uji bakatnya.
691
00:49:32,120 --> 00:49:34,800
Saya tidak mahu berada
dalam pementasan itu.
692
00:49:35,440 --> 00:49:37,120
Saya mengenali kebencian
693
00:49:37,600 --> 00:49:40,360
dan saya mengenali kegilaan untuk membunuh
694
00:49:40,440 --> 00:49:43,160
kerana ianya nyawa saya atau dia.
695
00:49:43,240 --> 00:49:44,760
Ia menguasai saya.
696
00:49:45,520 --> 00:49:47,280
Secara peribadinya…
697
00:49:47,800 --> 00:49:49,000
Saya hadapinya setiap hari.
698
00:49:49,080 --> 00:49:50,840
Hal ini merampas hidup saya.
699
00:49:52,120 --> 00:49:54,800
Saya fikirkan ibu bapa saya
setiap hari, dan pada saya,
700
00:49:54,880 --> 00:49:56,560
Holokus itu setiap hari.
701
00:49:56,640 --> 00:49:58,240
Memori itu kekal bersama anda.
702
00:49:59,600 --> 00:50:03,000
Sudah agak lama saya dihantui oleh
keputusan mahkamah itu.
703
00:50:03,080 --> 00:50:04,800
Rayuan saya tidak berjaya.
704
00:50:04,880 --> 00:50:08,280
Saya sedang melihat kemungkinan
dimusnahkan sepenuhnya.
705
00:50:10,920 --> 00:50:13,840
Jadi, saya mula rasa agak tidak selesa,
706
00:50:13,920 --> 00:50:16,280
tapi saya perlu cari kebenarannya.
707
00:50:17,280 --> 00:50:20,520
{\an8}Apabila kami tiada rekod Yahudi
bagi menyokong kisahnya,
708
00:50:20,600 --> 00:50:23,520
soalannya adalah,
"Mungkin dia bukan Yahudi?"
709
00:50:25,000 --> 00:50:26,960
Jika dia bukan seorang Yahudi,
710
00:50:27,040 --> 00:50:31,520
tentu dia pastinya, berkemungkinan besar,
seorang Katolik.
711
00:50:31,880 --> 00:50:34,360
Jika dia Katolik, mungkin dia dibaptiskan.
712
00:50:36,920 --> 00:50:40,320
Rekod bank Misha Defonseca
dari rekod perbicaraan
713
00:50:41,000 --> 00:50:44,480
mengatakan dia dilahirkan pada tahun 1937,
714
00:50:44,560 --> 00:50:47,960
nama keluarga ibunya ialah Donville
dan dia dilahirkan di Etterbeek.
715
00:50:49,840 --> 00:50:53,400
Etterbeek, subbandar Brussels.
716
00:50:54,000 --> 00:51:00,040
Jadi, di Etterbeek, saya
mencari di banyak gereja.
717
00:51:01,000 --> 00:51:04,440
Jadi, Evelyne pergi ke yang pertama.
Tiada rekod di situ.
718
00:51:07,280 --> 00:51:10,400
Tiada rekod pembaptisan sepadan
dengan maklumat Misha.
719
00:51:11,520 --> 00:51:13,920
Yang ketiga di kawasan itu...
720
00:51:15,040 --> 00:51:18,120
Nampaknya, gereja tersebut telah terbakar.
721
00:51:18,200 --> 00:51:20,480
Apabila mengetahuinya, saya fikir...
722
00:51:22,240 --> 00:51:25,960
"Kita akan gagal kerana rekod
mungkin musnah dalam kebakaran."
723
00:51:28,560 --> 00:51:32,240
{\an8}Tetapi pejabat-pejabat, presbytère,
724
00:51:32,320 --> 00:51:35,000
{\an8}berada di jalan bersebelahan.
725
00:51:35,920 --> 00:51:37,480
Ianya terpelihara.
726
00:51:48,600 --> 00:51:53,800
Evelyne mencari tarikh demi tarikh, semua
kanak-kanak yang lahir di kariah situ.
727
00:51:58,520 --> 00:51:59,840
Saya tahu dua perkara,
728
00:52:01,000 --> 00:52:05,400
tarikh lahirnya, 12 Mei 1937,
729
00:52:07,640 --> 00:52:11,280
dan nama ibunya, Donville.
730
00:52:23,720 --> 00:52:26,400
Dalam buku itu, saya menjumpainya.
731
00:52:28,080 --> 00:52:33,320
{\an8}"Monica Ernestina Josephine de Wael…
732
00:52:35,360 --> 00:52:42,120
anak perempuan
Roberti Henrici Ernesti de Wael
733
00:52:42,800 --> 00:52:48,400
dan Josephinae Germanae Barbarae Donvil."
734
00:52:52,200 --> 00:52:57,080
Kenyataannya adalah nama
ayah Misha ialah de Wael.
735
00:52:57,160 --> 00:53:02,080
Jadi, ketika itu, nampaknya
Monique de Wael ialah nama sebenarnya.
736
00:53:02,160 --> 00:53:07,120
Ia bukan nama yang diberi oleh ibu bapa
angkat bagi menyembunyikannya dari Nazi.
737
00:53:07,200 --> 00:53:10,120
Nampaknya dia dilahirkan
sebagai Monique de Wael.
738
00:53:10,600 --> 00:53:13,520
Dia seorang Katolik.
Dia Katolik yang dibaptiskan.
739
00:53:13,600 --> 00:53:15,520
Ayahnya ialah de Wael.
740
00:53:16,080 --> 00:53:18,400
Namun, ia bukanlah bukti kukuh.
741
00:53:21,560 --> 00:53:25,240
Pada masa itu, nama kanak-kanak
yang telah mati sering diambil
742
00:53:25,720 --> 00:53:29,640
dan diberikan kepada kanak-kanak Yahudi,
bagi tujuan penyembunyian.
743
00:53:31,520 --> 00:53:35,400
Ada kemungkinan keluarga de Wael
mengambil Anak Tersembunyi dan
744
00:53:35,480 --> 00:53:37,680
anak mereka sendiri telah meninggal.
745
00:53:38,240 --> 00:53:39,800
Saya perlukan bukti lagi.
746
00:53:39,880 --> 00:53:41,560
Apa anda lakukan seterusnya?
747
00:53:44,360 --> 00:53:46,800
Di luar rekod, itu soalah bagus.
748
00:53:46,880 --> 00:53:49,080
Apa saya perlu buat seterusnya?
749
00:53:53,240 --> 00:53:58,000
Evelyne berfikir, "Baiklah, di mana
lagi saya boleh mencari bukti itu?"
750
00:53:59,840 --> 00:54:01,760
Dia mungkin pergi ke sekolah.
751
00:54:03,160 --> 00:54:09,840
Saya cuba cari sekolah di landasan trem
yang dia sebut dalam bukunya.
752
00:54:21,720 --> 00:54:24,880
Semasa saya berjalan lalu,
saya singgah di sekolah.
753
00:54:29,280 --> 00:54:30,720
Pintunya terbuka.
754
00:54:30,800 --> 00:54:33,200
Saya masuk dan bertanya
755
00:54:33,280 --> 00:54:39,400
jika mereka mempunyai rekod seseorang
yang bernama Monique de Wael.
756
00:54:45,160 --> 00:54:46,880
Jantung kami berdenyut laju
757
00:54:46,960 --> 00:54:50,880
bagai nak meletup, menunggu maklumat itu.
758
00:54:52,720 --> 00:54:54,840
Sama ada rekod itu ada atau tidak.
759
00:55:08,160 --> 00:55:10,640
Itu dia, namanya dalam daftar.
760
00:55:12,600 --> 00:55:15,520
"de Wael, Monique."
761
00:55:16,240 --> 00:55:19,720
Itulah benar-benar bukti yang terakhir.
762
00:55:19,800 --> 00:55:22,600
Kedua-dua sijil pembaptisan
763
00:55:22,680 --> 00:55:26,480
dan kehadirannya di sekolah di Brussels.
764
00:55:29,360 --> 00:55:32,320
Saya menjawab panggilan
telefon dan ianya Sharon.
765
00:55:32,400 --> 00:55:35,000
Sharon tak dapat menahan keterujaannya.
766
00:55:35,080 --> 00:55:39,560
Dia menjerit dalam telefon,
"Kita ada rekod!"
767
00:55:46,000 --> 00:55:47,680
Ia bukti yang jelas.
768
00:55:50,520 --> 00:55:52,600
Saya dapat menangkap dia menipu.
769
00:55:56,040 --> 00:55:57,920
Hidup saya telah dinodai...
770
00:55:58,000 --> 00:55:59,320
Tamat.
771
00:55:59,400 --> 00:56:02,160
...oleh satu jaringan penipuan.
772
00:56:02,240 --> 00:56:04,280
Rehat 15 minit, semua.
773
00:56:06,520 --> 00:56:08,640
Kini, didedahkan sebagai tipu helah.
774
00:56:09,240 --> 00:56:12,280
Boleh berikan saya sebotol air?
775
00:56:14,880 --> 00:56:15,960
Terima kasih.
776
00:56:16,040 --> 00:56:21,080
Saya terfikir, "Sekarang, kisah yang dia
ceritakan dalam buku itu telah punah."
777
00:56:36,720 --> 00:56:40,440
Ketika itu, saya tahu dia bukan
orang yang dia katakan.
778
00:56:46,360 --> 00:56:51,520
Bukan saja dia bukan anak Yahudi yang
bersembunyi di hutan daripada Nazi,
779
00:56:52,280 --> 00:56:56,160
dia seorang kanak-kanak
Katolik yang bersekolah.
780
00:56:57,120 --> 00:56:59,960
Dia tak berada hampir dengan
mana-mana serigala.
781
00:57:03,160 --> 00:57:06,760
Dia berlakon di depan penonton.
Dia tahu apa yang dia lakukan.
782
00:57:09,000 --> 00:57:13,360
Sekarang kita boleh lihat ini
bukan sekadar tipu sunat,
783
00:57:13,440 --> 00:57:18,000
Ini satu konspirasi besar yang
berlanjutan lebih 20 tahun
784
00:57:19,000 --> 00:57:23,440
bagi menyebarluaskan sesuatu
yang palsu sepenuhnya.
785
00:57:25,160 --> 00:57:27,920
Ini bukan Misha yang sebenar.
786
00:57:36,480 --> 00:57:38,360
Macam-macam saya dapat rasakan.
787
00:57:42,880 --> 00:57:46,360
Saya rasa marah. Saya rasa jijik.
788
00:57:51,920 --> 00:57:56,840
Saya baru sahaja melihat
sejarah palsu, identiti palsu,
789
00:57:57,320 --> 00:58:02,280
cara untuk mendapatkan
duit daripada Holokus.
790
00:58:06,920 --> 00:58:11,800
Seseorang telah mencuri bahagian
hidup saya yang amat memedihkan.
791
00:58:15,040 --> 00:58:18,360
Saya merasainya untuk
diri saya sendiri, untuk...
792
00:58:18,840 --> 00:58:21,560
semua Kanak-kanak Tersembunyi
793
00:58:21,640 --> 00:58:26,920
dan semua kanak-kanak yang
terkorban semasa Holokus.
794
00:58:31,680 --> 00:58:35,280
Untuk semua ibu bapa, untuk ibu bapa saya,
795
00:58:35,960 --> 00:58:38,840
tapi sebenarnya,
untuk semua komuniti Yahudi.
796
00:58:41,360 --> 00:58:44,680
{\an8}HIDUP BERSAMA SERIGALA 2007
PENGARAH VERA BELMONT
797
00:58:47,000 --> 00:58:49,200
{\an8}Semasa kami mendapat rekod itu,
798
00:58:49,280 --> 00:58:52,280
{\an8}buku tersebut terjual
laris di seluruh Eropah
799
00:58:52,360 --> 00:58:54,400
dan filem baru saja ditayangkan.
800
00:58:54,880 --> 00:58:58,600
Filem itu dipanggil
Hidup Bersama Serigala.
801
00:59:26,960 --> 00:59:31,040
Itulah treler filem Vera Belmont.
802
00:59:31,520 --> 00:59:35,800
Saya terharu melihat anda berdua,
individu sebenar dan si kecil Mathilde.
803
00:59:35,880 --> 00:59:37,640
Anda nampak sungguh beremosi.
804
00:59:37,720 --> 00:59:41,600
Seperti anda mengenangnya kembali bila
anda melihat imej-imej ini?
805
00:59:41,680 --> 00:59:45,080
Ya, betul. Tepat sekali.
Ia sangat sukar.
806
00:59:45,160 --> 00:59:51,480
Anda melihat diri anda
dalam lakonan Mathilde?
807
00:59:51,560 --> 00:59:55,920
Sudah pasti. Ia digambarkan
dengan baik sekali.
808
00:59:56,000 --> 00:59:57,920
Lakonannya amat baik.
809
00:59:58,000 --> 01:00:00,600
Dia meluahkan emosi dengan baik.
810
01:00:01,520 --> 01:00:05,360
Ingatan akan ibu saya yang mendorong saya.
811
01:00:05,440 --> 01:00:09,680
Ada satu babak dalam filem
yang pada saya luar biasa.
812
01:00:10,840 --> 01:00:13,520
Babak dia jatuh keluar dari kereta api...
813
01:00:26,200 --> 01:00:29,760
...panggung dengan filem yang
diilhamkan oleh kisah benar.
814
01:00:30,680 --> 01:00:31,960
Kamu hebat.
815
01:00:32,040 --> 01:00:33,400
Kamu pelakon hebat.
816
01:00:34,320 --> 01:00:37,000
Kisah ini sangat menyentuh perasaan.
817
01:00:37,080 --> 01:00:40,800
Kisah yang luar biasa tapi
sebuah kisah yang benar.
818
01:00:44,720 --> 01:00:46,320
Berhenti! Bagus.
819
01:00:46,880 --> 01:00:48,760
Tayangan ulungnya di Paris.
820
01:00:48,840 --> 01:00:50,520
"Berdasarkan kisah benar."
821
01:00:50,600 --> 01:00:53,240
Tapi di sini kami memegang dokumen ini.
822
01:00:54,920 --> 01:00:58,240
Jadi, kami fikir, "Mari kita
letakkannya dalam blog saya,
823
01:00:58,320 --> 01:01:01,480
dan e-mel seseorang di Belgium. "
824
01:01:04,480 --> 01:01:05,800
{\an8}Esoknya, kami bangun,
825
01:01:05,880 --> 01:01:08,440
ia terpampang di muka
depan surat khabar.
826
01:01:12,240 --> 01:01:15,800
Sebuah buku, kemudian filem,
dikatakan sebuah autobiografi,
827
01:01:15,880 --> 01:01:17,400
tetapi semuanya palsu.
828
01:01:17,480 --> 01:01:21,400
Ia satu kisah menakjubkan mengenai
mangsa terselamat muda Holokus.
829
01:01:21,480 --> 01:01:24,240
Kami melancarkan bom kebenaran.
Ia mengenai.
830
01:01:24,320 --> 01:01:28,960
Hidup Bersama Serigala, buku yang
mengilhamkan filem yang ditayangkan...
831
01:01:29,680 --> 01:01:31,880
Semua kepalsuan terdedah.
832
01:01:31,960 --> 01:01:33,880
...bukanlah kisah benar
833
01:01:33,960 --> 01:01:35,560
Semuanya palsu.
834
01:01:46,680 --> 01:01:47,880
Lampu studio.
835
01:01:49,880 --> 01:01:52,920
Saya pulang ke rumah,
terus ke komputer saya,
836
01:01:53,000 --> 01:01:55,720
Saya masukkan namanya dan itu dia.
837
01:01:56,720 --> 01:01:59,320
Tapi kisah yang indah
itu palsu sepenuhnya.
838
01:01:59,400 --> 01:02:01,200
Di Belgium, negara asalnya,
839
01:02:01,280 --> 01:02:05,880
ahli sejarah telah menemui Misha
Defonseca, sebenarnya Monique de Wael.
840
01:02:07,200 --> 01:02:11,040
{\an8}Saya rasa seperti darah saya
mengalir keluar dari badan saya.
841
01:02:11,520 --> 01:02:12,400
{\an8}Bagaimana…
842
01:02:12,880 --> 01:02:14,560
{\an8}Bagaimana ini boleh berlaku?
843
01:02:16,200 --> 01:02:17,640
Saya marah.
844
01:02:18,120 --> 01:02:19,240
Saya sedih.
845
01:02:19,320 --> 01:02:20,440
Saya terluka.
846
01:02:20,920 --> 01:02:22,520
Saya rasa dikhianati.
847
01:02:22,600 --> 01:02:24,320
Saya rasa digunakan.
848
01:02:25,280 --> 01:02:28,080
Dia menjadi rakan rapat saya
849
01:02:28,600 --> 01:02:33,200
hinggakan bila kami ada seperinduk anak
anjing, seekor kami namakannya "Misha."
850
01:02:34,800 --> 01:02:36,920
Ia menyedihkan.
851
01:02:38,200 --> 01:02:39,720
Amat menyedihkan.
852
01:02:40,720 --> 01:02:41,880
Hei, sayang.
853
01:02:43,120 --> 01:02:44,240
Kami ditipu,
854
01:02:44,720 --> 01:02:46,880
sama seperti anda semua.
855
01:02:50,520 --> 01:02:56,280
Hakikat yang dia tipu mengatakan dia
seorang mangsa terselamat Holokus
856
01:02:57,000 --> 01:02:58,880
membuatkan saya menangis.
857
01:02:59,360 --> 01:03:02,520
Misha Defonseca bermain dengan simpati.
858
01:03:02,600 --> 01:03:05,520
{\an8}Itulah cara dia menjadi
penglipur lara yang hebat.
859
01:03:05,600 --> 01:03:06,640
{\an8}Simpati.
860
01:03:07,120 --> 01:03:10,440
Itulah cara Misha Defonseca dapat
memperdaya orang ramai.
861
01:03:10,520 --> 01:03:11,720
Simpati.
862
01:03:16,320 --> 01:03:18,080
Saya menangis.
863
01:03:19,480 --> 01:03:24,040
Saya rasa dipergunakan
dan saya ditipu dan semua...
864
01:03:24,720 --> 01:03:27,320
{\an8}Penipuan dan kekecewaan,
segalanya terluah.
865
01:03:28,680 --> 01:03:32,240
Beberapa jiran saya ada memberinya
sejumlah wang yang besar.
866
01:03:32,320 --> 01:03:36,600
Saya maksudkan $25,000, $30,000, bagi
membantunya menyelamatkan rumahnya.
867
01:03:38,280 --> 01:03:43,040
Dia berjumpa rabai dan
meminta derma dari kuil.
868
01:03:44,600 --> 01:03:46,360
Seluruh komuniti...
869
01:03:48,280 --> 01:03:52,120
yang mengenalinya, jiran-jiran saya,
tak bercakap dengannya lagi.
870
01:03:56,160 --> 01:03:57,680
Semua orang rasa dikhianati.
871
01:03:59,680 --> 01:04:00,560
Ya.
872
01:04:07,760 --> 01:04:11,080
Ada kemarahan yang timbul dalam diri saya,
873
01:04:11,160 --> 01:04:15,160
{\an8}yang masih terperap dalam diri saya.
874
01:04:17,360 --> 01:04:20,760
Para pelajar yang terlibat
dalam projek itu,
875
01:04:23,040 --> 01:04:26,920
pada hari saya masuk ke kelas,
876
01:04:28,280 --> 01:04:30,440
ada pemberontakan.
877
01:04:31,160 --> 01:04:34,200
Awak perlu bayangkan sekumpulan
yang memberontak.
878
01:04:35,640 --> 01:04:39,080
Leteran, tangisan, pekikan
879
01:04:40,240 --> 01:04:42,880
Mereka berdiri di atas bangku.
880
01:04:42,960 --> 01:04:45,120
Saya kehilangan kawalan,
881
01:04:45,200 --> 01:04:48,800
dan saya selalunya mengawal
pelajar saya dengan baik.
882
01:04:50,560 --> 01:04:53,160
Saya terus menghubungi Misha.
883
01:04:53,720 --> 01:04:56,960
Saya ingin berterus terang
dan ikhlas dengannya.
884
01:04:57,600 --> 01:05:02,120
Tetapi dia berkata, "Jangan risau, itu
yang mereka selalu buat dengan saya."
885
01:05:03,320 --> 01:05:08,240
"Pasti kerja penerbit di Amerika."
886
01:05:16,280 --> 01:05:19,520
Kemudian hadir jalan cerita mengejutkan.
887
01:05:20,040 --> 01:05:22,840
Ia tidak mungkin lebih pelik.
888
01:05:24,160 --> 01:05:27,080
Saya berkata,
"Saya takkan boleh tulis plot ini."
889
01:05:27,160 --> 01:05:28,840
Jika ya, ada yang akan kata,
890
01:05:28,920 --> 01:05:31,200
"Mengarutlah.
Ini takkan berlaku."
891
01:05:33,440 --> 01:05:37,120
Setiap wartawan mengimpikan skup.
892
01:05:38,600 --> 01:05:43,560
SANG WARTAWAN
893
01:05:43,640 --> 01:05:47,800
{\an8}Persoalan pada saya adalah,
jika kisahnya palsu...
894
01:05:49,240 --> 01:05:51,640
...jadi, apa kisah dia yang sebenar?
895
01:05:53,400 --> 01:05:55,720
Apa yang saya buat,
896
01:05:55,800 --> 01:05:59,920
adalah menyemak buku telefon Brussels,
897
01:06:00,000 --> 01:06:03,680
yang terdapat kira-kira 400 de Wael.
898
01:06:04,240 --> 01:06:09,120
Jadi, saya mula menghubungi
mereka satu demi satu..
899
01:06:10,520 --> 01:06:13,320
Pada nama ke-44 atau ke-43,
900
01:06:13,800 --> 01:06:17,080
Saya terjumpa seorang wanita
bernama Emma de Wael.
901
01:06:21,000 --> 01:06:25,720
Perjumpaan saya dengan Emma, makcik Misha,
902
01:06:26,160 --> 01:06:28,680
adalah luar biasa.
903
01:06:29,560 --> 01:06:32,480
Dia tidak ke seluruh Eropah
mencari ibu bapanya?
904
01:06:32,560 --> 01:06:34,400
Oh Tuhan, tidak.
905
01:06:35,200 --> 01:06:38,960
{\an8}Dia tinggal dengan datuk dan neneknya.
906
01:06:39,040 --> 01:06:42,640
Emma memberitahu saya
907
01:06:43,160 --> 01:06:46,360
anak saudaranya sering delusi,
908
01:06:46,440 --> 01:06:51,280
yang dia akan mewujudkan
dunia khayalan untuk dirinya.
909
01:06:51,360 --> 01:06:55,360
Saya selalu menjemputnya
910
01:06:56,120 --> 01:06:59,560
dengan trem nombor 56 ke Anderlecht
911
01:06:59,640 --> 01:07:02,960
dan bawanya ke Schaerbeek.
912
01:07:03,040 --> 01:07:07,520
Pada waktu petang, saya bawanya
pulang ke Pakcik Ernest.
913
01:07:12,880 --> 01:07:17,560
Emma de Wael memberitahu
saya perkara yang sebenar
914
01:07:18,040 --> 01:07:20,960
tentang apa yang berlaku semasa perang.
915
01:07:21,680 --> 01:07:25,920
Apa yang berlaku kepada Robert de Wael,
ayah Misha Defonseca.
916
01:07:34,360 --> 01:07:37,720
Robert de Wael bekerja di
dewan perbandaran Schaerbeek.
917
01:07:38,200 --> 01:07:41,960
SANG SEJARAWAN KETENTERAAN
918
01:07:42,040 --> 01:07:46,760
{\an8}Dia patriotik dan sibuk dalam
tugas sebagai pegawai simpanan.
919
01:07:46,840 --> 01:07:50,400
Saya bertemu Jean-Philippe Tondeur
secara tidak sengaja,
920
01:07:51,600 --> 01:07:55,880
tapi dia mempunyai banyak dokumen
921
01:07:55,960 --> 01:07:59,160
mengenai ayah Misha Defonseca.
922
01:08:00,440 --> 01:08:05,400
Jadi, saya pergi merujuk
fail Robert de Wael.
923
01:08:12,640 --> 01:08:16,520
Pada 10 Mei 1940,
Jerman menakluk Belgium.
924
01:08:20,160 --> 01:08:24,920
Mereka menghancurkan tentera Belgium
semasa kempen selama 18 hari.
925
01:08:31,040 --> 01:08:34,760
Raja menyerah diri
926
01:08:35,240 --> 01:08:36,760
dan Belgium diduduki.
927
01:08:39,160 --> 01:08:43,040
Robert de Wael menyertai puak penentang
928
01:08:43,120 --> 01:08:46,320
dan mula merekrut pejuang penentang.
929
01:08:53,040 --> 01:08:54,760
Sebagai pejuang penentang,
930
01:08:55,680 --> 01:08:56,960
Robert de Wael
931
01:08:57,760 --> 01:09:00,920
terlibat dalam mengumpul senjata…
932
01:09:03,640 --> 01:09:06,000
mengaktifkan rangkaian perisikan,
933
01:09:07,760 --> 01:09:11,760
dan menghantar risikan
kepada kerajaan Belgium,
934
01:09:11,840 --> 01:09:13,560
yang disampaikan ke London.
935
01:09:14,920 --> 01:09:17,520
Malangnya, Robert de Wael
tidak berhati-hati
936
01:09:17,600 --> 01:09:19,720
tentang aktiviti penentangannya.
937
01:09:19,800 --> 01:09:21,400
SCHAERBEEK
RUMAH KELUARGA?
938
01:09:24,360 --> 01:09:26,160
Mulutnya petah.
939
01:09:27,880 --> 01:09:30,440
Dia bangga dengan apa yang dia lakukan.
940
01:09:31,120 --> 01:09:34,720
Kerana saya tahu dia ada dokumen rahsia.
941
01:09:34,800 --> 01:09:37,560
Dia pernah tunjukkan kepada kami di rumah.
942
01:09:38,680 --> 01:09:41,880
Ayah saya memberitahunya
agar berhati-hati.
943
01:09:42,320 --> 01:09:43,920
"Kamu sudah mula cuai."
944
01:09:44,600 --> 01:09:46,680
Dia mengambil risiko ditangkap.
945
01:09:48,320 --> 01:09:53,960
Dia dilaporkan oleh seorang pesimpati Nazi
946
01:09:55,040 --> 01:09:58,280
dan segera ditangkap.
947
01:09:59,720 --> 01:10:05,760
Robert de Wael, isterinya,
dan 41 pejuang penentang tertangkap
948
01:10:06,400 --> 01:10:08,240
diusir ke Jerman...
949
01:10:12,680 --> 01:10:16,760
dan dihantar ke
Penjara Brauweiler di Cologne.
950
01:10:18,280 --> 01:10:23,360
Penjara Cologne mempunyai
rejim yang sangat keras.
951
01:10:27,120 --> 01:10:30,600
Dia disoal siasat oleh Gestapo.
952
01:10:33,440 --> 01:10:34,800
Dia membocorkan rahsia.
953
01:10:38,120 --> 01:10:39,920
Robert de Wael mengalah.
954
01:10:46,360 --> 01:10:52,000
Robert de Wael membuat
perjanjian di penjara Cologne.
955
01:10:52,600 --> 01:10:56,080
Perjanjian ini melibatkan dia menyerahkan
956
01:10:56,160 --> 01:10:59,320
nama-nama rakan pejuang penentangnya
957
01:10:59,400 --> 01:11:03,720
sebagai ganti isterinya dilindungi
958
01:11:03,800 --> 01:11:06,960
dan untuk melihat anaknya,
Misha Defonseca.
959
01:11:11,680 --> 01:11:15,720
Pada Ogos 1942, selepas mengkhianati
rakan-rakan pegawainya,
960
01:11:15,800 --> 01:11:17,720
seperti yang dituntut Jerman,
961
01:11:19,000 --> 01:11:22,720
Robert de Wael mendapat peluang
terakhir melihat anaknya.
962
01:11:26,360 --> 01:11:27,560
Itulah
963
01:11:28,840 --> 01:11:30,440
kesudahannya
964
01:11:30,920 --> 01:11:36,080
untuk Robert de Wael,
yang kemudian diusir.
965
01:11:41,360 --> 01:11:44,600
Robert dan isterinya, Germaine,
meninggal di kem Jerman.
966
01:11:49,560 --> 01:11:52,000
Kami memanggilnya "Anak Pengkhianat".
967
01:11:54,240 --> 01:11:57,240
Kerana ayahnya dikatakan
968
01:11:57,720 --> 01:12:00,160
berpihak kepada pihak Jerman.
969
01:12:09,000 --> 01:12:13,800
Kawasan perbandaran Schaerbeek
menuris plak
970
01:12:13,880 --> 01:12:18,480
dengan nama-nama pejuang penentang
yang terkorban semasa perang.
971
01:12:24,440 --> 01:12:28,120
Robert de Wael, yang namanya
paling akhir disenaraikan...
972
01:12:31,360 --> 01:12:33,240
kemudiannya dipadamkan.
973
01:12:37,880 --> 01:12:43,920
Pada 22 Februari 2008, setelah
segalanya menjadi jelas
974
01:12:44,800 --> 01:12:48,800
kami menerbitkan keseluruhan
kisah Robert de Wael,
975
01:12:48,880 --> 01:12:50,160
dan pengkhianatannya,
976
01:12:50,240 --> 01:12:54,120
kepalsuan kisah Misha Defonseca.
977
01:12:54,920 --> 01:12:56,600
Beberapa jam berikutnya,
978
01:12:56,680 --> 01:12:59,560
satu kenyataan telah dikeluarkan.
979
01:13:00,160 --> 01:13:02,880
Ini kenyataan Misha Defonseca.
980
01:13:10,280 --> 01:13:13,200
"Mereka memanggil saya
'Anak Pengkhianat...'
981
01:13:15,000 --> 01:13:19,120
kerana ayah saya disyaki memberi
maklumat semasa diseksa.
982
01:13:24,640 --> 01:13:27,600
"Buku ini, kisah ini, kepunyaan saya."
983
01:13:32,200 --> 01:13:34,440
"Ia bukan realiti sebenar…
984
01:13:37,920 --> 01:13:40,200
tapi ia realiti saya."
985
01:13:42,480 --> 01:13:44,000
"Cara kemandirian saya."
986
01:13:47,360 --> 01:13:49,000
"Saya memohon kemaafan."
987
01:13:50,880 --> 01:13:55,760
"Saya hanya ingin melenyapkan
penderitaan saya."
988
01:14:09,440 --> 01:14:11,600
Saya rasa sungguh tak diterima,
989
01:14:11,680 --> 01:14:13,880
tapi saya tak dapat jelaskan
pada diri sendiri,
990
01:14:13,960 --> 01:14:16,080
begitu juga pada nenek atau datuk saya.
991
01:14:17,120 --> 01:14:20,480
Saya bukanlah gadis kecil
yang saya sangkakan,
992
01:14:21,080 --> 01:14:22,320
tetapi ada masanya…
993
01:14:23,840 --> 01:14:25,280
bila saya teragak-agak.
994
01:14:25,840 --> 01:14:29,240
Saya bertanya sendiri,
"Adakah saya alaminya atau tidak?"
995
01:14:29,320 --> 01:14:31,320
Saya perlu berfikir.
996
01:14:33,240 --> 01:14:35,040
Terutamanya dengan haiwan.
997
01:14:35,120 --> 01:14:37,440
Terutamanya dengan haiwan.
998
01:14:38,040 --> 01:14:39,600
Saya melihat diri saya
999
01:14:40,120 --> 01:14:43,000
berguling di atas tanah dengan serigala.
1000
01:14:59,880 --> 01:15:01,920
Kamu pernah melihat serigala saya?
1001
01:15:04,680 --> 01:15:06,000
Ia sentiasa menjadi
1002
01:15:06,720 --> 01:15:07,720
serigala saya.
1003
01:15:08,800 --> 01:15:11,440
Saya akan sentiasa di
sisi kawanan serigala.
1004
01:15:12,800 --> 01:15:16,680
Walaupun saya tahu hal
yang sebenar sekarang.
1005
01:15:17,640 --> 01:15:20,880
Saya di pihak mereka.
1006
01:15:22,600 --> 01:15:27,120
Saya masuk ke dalam kepompong,
dunia saya sendiri.
1007
01:15:28,480 --> 01:15:31,680
Dunia saya ini dipenuhi dengan haiwan.
1008
01:15:33,520 --> 01:15:35,920
Haiwan yang mempertahankan saya....
1009
01:15:36,000 --> 01:15:37,520
menentang manusia.
1010
01:16:02,760 --> 01:16:05,640
Mendengar semula temu duga ini,
1011
01:16:05,720 --> 01:16:09,200
kata-kata pertama dalam pembukaan
rancangan itu adalah…
1012
01:16:10,360 --> 01:16:15,080
{\an8}"Kadang-kadang ada kisah yang sungguh
menghairankan, ia tak masuk akal."
1013
01:16:15,960 --> 01:16:19,840
Bahawa ianya perkataan pertama
adalah agak menghairankan.
1014
01:16:20,880 --> 01:16:23,960
Rupa-rupanya, ia tidak benar.
1015
01:16:24,560 --> 01:16:29,680
SANG PENGACARA RADIO
1016
01:16:30,600 --> 01:16:32,240
{\an8}Saya percayakan dia.
1017
01:16:32,720 --> 01:16:35,400
{\an8}Saya tidak nampak apa-apa pada matanya
1018
01:16:35,480 --> 01:16:38,680
yang membuatkan saya fikir
yang dia tak berkata benar.
1019
01:16:38,760 --> 01:16:42,080
Ketakutan pada saya, ketika itu,
adalah pihak Jerman.
1020
01:16:42,160 --> 01:16:43,200
Ianya adalah...
1021
01:16:43,280 --> 01:16:48,080
Apa yang saya lakukan adalah
mencari kebenaran selanjutnya
1022
01:16:48,160 --> 01:16:51,160
bagi mengesahkan apa yang saya percayai.
1023
01:16:51,240 --> 01:16:54,480
Melihat kembali, ia menyeramkan.
1024
01:16:56,120 --> 01:16:58,360
Tetapi pada saya, pada ketika itu,
1025
01:16:58,960 --> 01:17:03,280
Saya sangat menghormati
akan pengalaman seseorang,
1026
01:17:03,760 --> 01:17:07,520
pada apa yang saya fikir kita semua,
sebagai rakyat dunia,
1027
01:17:07,600 --> 01:17:12,560
akan mengakui adalah zaman paling
gelap dalam sejarah dunia kita.
1028
01:17:13,200 --> 01:17:15,880
Tidak patut untuk saya mempersoalnya.
1029
01:17:22,280 --> 01:17:26,400
Mempersoal tuntutan seseorang yang
dia mangsa terselamat Holokus
1030
01:17:26,760 --> 01:17:28,760
adalah sukar sekali.
1031
01:17:29,920 --> 01:17:34,720
Ia membawa rasa kurang yakin
dengan tuntutan seperti itu.
1032
01:17:38,760 --> 01:17:41,720
Tetapi keberbahayaan mempercayai segalanya
1033
01:17:43,680 --> 01:17:46,200
meletakkan sejarah
1034
01:17:47,320 --> 01:17:50,000
dan realiti sejarah
1035
01:17:50,680 --> 01:17:53,960
mereka yang benar-benar
terselamat dalam bahaya.
1036
01:17:54,480 --> 01:17:59,080
SANG SEJARAWAN HOLOKUS
1037
01:17:59,160 --> 01:18:02,600
Pada Disember 1996,
1038
01:18:04,000 --> 01:18:08,360
saya menerima surat dan
manuskrip daripada Jane Daniel.
1039
01:18:09,400 --> 01:18:13,240
Manuskrip tersebut ialah
Misha: Satu Memoir
1040
01:18:13,720 --> 01:18:17,880
{\an8}oleh seorang gadis muda semasa Holokus.
1041
01:18:20,240 --> 01:18:22,000
Saya menghubungi Jane Daniel
1042
01:18:22,080 --> 01:18:27,400
bagi menjelaskan mengapa
naratif ini tidak berkesan.
1043
01:18:28,000 --> 01:18:29,720
Saya berkata padanya,
1044
01:18:29,800 --> 01:18:32,880
"Saya takkan terbitkan buku ini."
1045
01:18:36,880 --> 01:18:39,480
Selama ini saya membuat banyak tanggapan
1046
01:18:39,560 --> 01:18:45,320
mengapa Jane Daniel memutuskan
untuk meneruskan penerbitan.
1047
01:18:47,040 --> 01:18:49,080
Jelas sekali dia berharap
1048
01:18:49,960 --> 01:18:52,800
bahawa manuskrip tersebut adalah benar,
1049
01:18:53,640 --> 01:18:58,480
tetapi jelasnya dia risau
yang ia sebaliknya.
1050
01:18:59,720 --> 01:19:01,720
Saya rasa ianya ketamakan
1051
01:19:02,800 --> 01:19:05,880
yang menjana naratif ini
1052
01:19:07,520 --> 01:19:11,280
untuk Misha dan Jane Daniel.
1053
01:19:13,760 --> 01:19:17,720
Kemudian, apabila angka jualan meningkat,
1054
01:19:17,800 --> 01:19:19,880
semakin ramai orang
1055
01:19:20,760 --> 01:19:24,840
menerima memoir itu sebagai benar.
1056
01:19:28,320 --> 01:19:29,440
Saya mengaku.
1057
01:19:29,520 --> 01:19:31,160
Saya wujudkan raksasa itu.
1058
01:19:31,240 --> 01:19:32,600
Dia raksasa saya.
1059
01:19:32,680 --> 01:19:37,240
Saya mewujudkan individu ini dengan
simpati yang besar sebagai karakternya.
1060
01:19:38,440 --> 01:19:40,640
Seseorang yang menderita teruk.
1061
01:19:40,720 --> 01:19:44,080
Seseorang yang layak dihormati
dan sebenarnya, dikagumi.
1062
01:19:45,360 --> 01:19:47,640
Tiada siapa mahu
mengaku mereka ditipu.
1063
01:19:47,720 --> 01:19:50,960
Saya akui, saya ditipunya,
saya percayakan dia.
1064
01:19:52,200 --> 01:19:53,880
Semua orang tergoda.
1065
01:19:54,360 --> 01:19:57,760
Sistem perundangan Amerika,
hakim-hakim dan pihak juri,
1066
01:19:57,840 --> 01:19:59,560
tergoda oleh kisah tersebut.
1067
01:20:02,560 --> 01:20:05,040
Adalah sifat manusia untuk mempercayainya.
1068
01:20:05,120 --> 01:20:07,560
Kredibiliti itu perkara lain.
1069
01:20:09,680 --> 01:20:12,840
Ianya keperluan anda mempersoalkan
jika ia tak benar
1070
01:20:12,920 --> 01:20:19,760
yang akan membantu anda melihat
apa yang benar dan apa yang tidak.
1071
01:20:21,880 --> 01:20:24,480
Anda membunuh seorang
manusia dengan pisau?
1072
01:20:24,560 --> 01:20:29,920
Kerana saya melihat seorang
gadis kecil dirogol.
1073
01:20:33,680 --> 01:20:36,000
Saya mempunyai jarak yang cukup
1074
01:20:36,600 --> 01:20:41,160
untuk melihat keperibadian
Misha dengan lebih analitis.
1075
01:20:41,760 --> 01:20:47,200
Bila saya melihatnya, saya terkejut kerana
dia berpusing dan menuju ke arah saya.
1076
01:20:47,280 --> 01:20:50,040
Ketika itu, saya cuma
fikirkan satu perkara,
1077
01:20:50,120 --> 01:20:51,240
hidup.
1078
01:20:51,320 --> 01:20:52,480
Kerana saya nak hidup.
1079
01:20:52,560 --> 01:20:57,040
Misha mencipta dunia
untuk dirinya sendiri,
1080
01:20:57,640 --> 01:20:59,800
satu dunia kepercayaannya.
1081
01:21:00,440 --> 01:21:04,000
Apabila dia menghampiri,
saya menikamnya di perut.
1082
01:21:04,720 --> 01:21:08,680
Saya mengelarnya merata.
1083
01:21:08,760 --> 01:21:10,520
Di tekak, di muka.
1084
01:21:10,600 --> 01:21:12,280
Saya berlumuran darah.
1085
01:21:12,760 --> 01:21:15,880
Ia dahsyat sungguh.
1086
01:21:16,400 --> 01:21:18,320
Menulis buku ini
1087
01:21:18,800 --> 01:21:21,480
menyebabkan saya mengenang kembali
1088
01:21:21,960 --> 01:21:23,720
mimpi ngeri saya.
1089
01:21:23,800 --> 01:21:30,240
Misha mencari perlindungan
dalam mitomania,
1090
01:21:30,320 --> 01:21:34,320
dan lama-kelamaan
1091
01:21:34,400 --> 01:21:38,200
dia perlahan-lahan menjadi
1092
01:21:38,280 --> 01:21:42,040
watak dalam kisahnya sendiri.
1093
01:21:42,120 --> 01:21:43,920
Setiap kali saya tikam,
1094
01:21:44,000 --> 01:21:46,520
ia untuk gadis kecil itu,
untuk kanak-kanak,
1095
01:21:46,600 --> 01:21:48,440
untuk ibu bapa saya.
1096
01:21:48,520 --> 01:21:51,520
Saya rasa kita ingin percayakan
1097
01:21:52,080 --> 01:21:56,000
bahawa Misha Defonseca mempercayai
1098
01:21:56,080 --> 01:21:59,120
yang dia seorang mangsa
terselamat Holokus.
1099
01:21:59,200 --> 01:22:01,600
Saya rasa kita ingin percayakan
1100
01:22:02,360 --> 01:22:05,280
bahawa kita tidak begitu naif.
1101
01:22:06,080 --> 01:22:09,600
Bahawa kita percaya kerana
dia mempercayainya.
1102
01:22:10,080 --> 01:22:12,720
Kita juga ingin percayakan
1103
01:22:13,200 --> 01:22:17,480
bahawa naratif ini mempunyai
tujuan penebusan,
1104
01:22:17,960 --> 01:22:23,040
kerana ia membetulkan apa yang salah
pada zaman kanak-kanaknya.
1105
01:22:23,520 --> 01:22:25,320
Saya rasa ia mengarut.
1106
01:22:26,760 --> 01:22:29,560
Tidak wujud tujuan penebusan.
1107
01:22:30,120 --> 01:22:31,760
Kita sungguh naif.
1108
01:22:32,920 --> 01:22:35,120
Semuanya adalah rekaan.
1109
01:22:39,880 --> 01:22:42,400
{\an8}Apa perasaan saya terhadapnya sekarang...
1110
01:22:48,000 --> 01:22:49,360
Bercampur-campur...
1111
01:22:49,440 --> 01:22:50,600
Perasaan berbaur.
1112
01:22:54,440 --> 01:22:59,760
{\an8}Saya rasa dia protagonis cerita ini,
tapi dia tidak keseorangan.
1113
01:23:00,840 --> 01:23:04,760
{\an8}Ada orang lain yang membantu
1114
01:23:05,520 --> 01:23:10,840
menjadikan biografi ini
menjadi buku terlaris.
1115
01:23:16,160 --> 01:23:20,680
Bercakap tentangnya sekarang,
segala pencarian,
1116
01:23:21,520 --> 01:23:24,000
dan tahun-tahun yang berlalu…
1117
01:23:27,400 --> 01:23:28,840
sedikit kasihan.
1118
01:23:29,520 --> 01:23:30,480
Sedikit kasihan.
1119
01:23:36,280 --> 01:23:38,040
Sedikit rasa meluat...
1120
01:23:38,560 --> 01:23:41,680
Mungkin perkataan itu amat kasar, tapi...
1121
01:23:47,760 --> 01:23:50,960
Saya boleh memahaminya.
1122
01:23:52,000 --> 01:23:53,360
Sebagai kanak-kanak,
1123
01:23:53,440 --> 01:23:57,720
tentu sukar baginya selepas perang itu.
1124
01:23:59,400 --> 01:24:03,360
Hakikat bahawa ayahnya
digelar pengkhianat.
1125
01:24:03,440 --> 01:24:04,720
pesimpati.
1126
01:24:07,960 --> 01:24:10,600
Dia adalah seorang mangsa
dan juga penjahat.
1127
01:24:12,040 --> 01:24:13,120
Dia kedua-duanya.
1128
01:24:14,240 --> 01:24:16,200
Dia kedua-duanya dalam kisah ini.
1129
01:24:38,800 --> 01:24:43,320
MISHA DEFONSECA MASIH TINGGAL DI
MASSACHUSETTS BERSAMA SUAMI DAN HAIWANNYA
1130
01:24:43,400 --> 01:24:48,200
DIA MEMILIH UNTUK TIDAK DIWAWANCARA
UNTUK FILEM INI.
1131
01:24:50,640 --> 01:24:54,680
SELEPAS MEMOIR DIDEDAHKAN
SEBAGAI TIDAK BENAR
1132
01:24:54,760 --> 01:25:00,240
KEPUTUSAN TUNTUTAN KEWANGAN TERHADAP
JANE DANIEL TELAH DIUBAH SEPARA.
1133
01:28:34,360 --> 01:28:37,360
Terjemahan sari kata oleh: Ikram Rashid