1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Downloaded from YTS.MX 2 00:00:08,000 --> 00:00:13,000 Official YIFY movies site: YTS.MX 3 00:00:31,200 --> 00:00:35,560 W starciu z rekinem nie masz żadnych szans. 4 00:00:44,600 --> 00:00:48,920 To maszyna stworzona do pożerania. 5 00:00:50,440 --> 00:00:55,840 Potwory te zdominowały morza już 350 milionów lat temu. 6 00:01:01,080 --> 00:01:02,960 To zwierzę jak żadne inne. 7 00:01:03,080 --> 00:01:06,680 Jego siła i agresja jest niewyobrażalna. 8 00:01:06,760 --> 00:01:09,760 Starożytni Indianie używali kłów rekina jako grotów strzał. 9 00:01:09,880 --> 00:01:11,880 ...ludojad wciąż na wolności. 10 00:01:11,960 --> 00:01:13,920 Wiem, jak wygląda rekin z bliska. 11 00:01:14,000 --> 00:01:16,040 Do roboty, bo wybuchnie panika. 12 00:01:17,640 --> 00:01:19,320 Rekin zawsze zwycięża. 13 00:01:24,360 --> 00:01:25,440 Piżama. 14 00:01:27,840 --> 00:01:29,040 Koszula na zmianę. 15 00:01:30,600 --> 00:01:32,400 Mogę wyruszać na Fidżi. 16 00:01:35,000 --> 00:01:39,320 Dla żarłaczy założę różowy skafander. 17 00:01:39,400 --> 00:01:42,080 Kiedyś poproszono mnie, abym tego nie robiła, 18 00:01:42,200 --> 00:01:46,560 ponieważ byłam zbyt widoczna i przyciągałam rekiny. 19 00:01:47,320 --> 00:01:49,440 Myślałam, że właśnie o to chodziło. 20 00:01:52,280 --> 00:01:55,360 Cieszę się, bo zobaczę wielu przyjaciół. 21 00:01:58,600 --> 00:02:00,560 Nie widzieliśmy się już ponad rok. 22 00:02:02,880 --> 00:02:07,000 Zazwyczaj wychodząc z wody, umieram wręcz z radości. 23 00:02:07,360 --> 00:02:10,760 Kocham to całym sercem. 24 00:02:11,440 --> 00:02:16,240 Mogę wydawać się niepoważna, 25 00:02:16,320 --> 00:02:18,160 ale ja po prostu uwielbiam nurkować. 26 00:02:18,360 --> 00:02:21,840 Kocham widok wielkich żarłaczy szczerzących zęby tuż przede mną. 27 00:02:28,360 --> 00:02:30,240 Jak z twoim łowiectwem z włócznią? 28 00:02:30,320 --> 00:02:33,200 Jestem w tym całkiem dobra, jak na dziewczynę. 29 00:02:33,560 --> 00:02:34,440 Gdy zanurkowałam, 30 00:02:34,520 --> 00:02:36,560 podpłynął rekin i pogonił mnie z wody. 31 00:02:36,800 --> 00:02:37,920 To ekscytujące. 32 00:02:44,840 --> 00:02:46,440 Nie mają rąk. 33 00:02:47,040 --> 00:02:51,280 Czują nosem, a niekiedy zębami. 34 00:02:58,880 --> 00:03:02,280 Val ma małego guza na brodzie. Twierdzi, że to od zębów rekina. 35 00:03:02,360 --> 00:03:04,280 Wciąż go czuję. Jest bardzo bolesny. 36 00:03:12,480 --> 00:03:13,640 Dziękuję za przybycie. 37 00:03:14,080 --> 00:03:17,200 Od wielu lat twierdzisz, że rekiny to przyjazne stworzenia. 38 00:03:19,080 --> 00:03:21,200 Cóż, wciąż tak uważam. 39 00:03:30,640 --> 00:03:35,080 OKO W OKO Z REKINEM 40 00:03:45,440 --> 00:03:48,360 Naprawdę porównujesz rekiny do psów? 41 00:03:48,720 --> 00:03:51,160 Tak, to zwierzę jak każde inne. 42 00:03:51,240 --> 00:03:53,200 Gdy je poznasz i zrozumiesz, 43 00:03:53,320 --> 00:03:55,880 zmieniasz wobec niego nastawienie. 44 00:03:56,440 --> 00:04:00,800 Psy bywają różne, i tak samo rekiny. 45 00:04:01,560 --> 00:04:02,680 OSTROŻNIE - NUREK POD WODĄ 46 00:04:02,760 --> 00:04:07,560 Niebezpieczne psy prawdopodobnie gryzą i zabijają częściej 47 00:04:07,800 --> 00:04:09,920 niż niebezpieczne rekiny. 48 00:04:16,440 --> 00:04:19,480 Niewiele wiemy o naszych oceanach. 49 00:04:21,880 --> 00:04:24,680 Valerie jest jedną z pionierek. 50 00:04:25,400 --> 00:04:28,600 Jej imię, bez wątpienia, kojarzy się z rekinami... 51 00:04:28,680 --> 00:04:29,960 NUREK, SYN JACQUES'A 52 00:04:30,040 --> 00:04:31,720 ...ale robiła też inne rzeczy. 53 00:04:34,400 --> 00:04:38,720 Większość z nas było zaniepokojonych i niezwykle ostrożnych, 54 00:04:38,800 --> 00:04:40,080 natrafiając na grupę rekinów. 55 00:04:40,200 --> 00:04:41,280 BIOLOG MORSKI 56 00:04:41,360 --> 00:04:44,520 Ale nie Valerie. Ona uważała, że będziemy się dobrze bawić. 57 00:04:49,600 --> 00:04:55,280 Stawiano odważne tezy na temat rekinów i ich agresywności. 58 00:04:55,840 --> 00:04:58,920 Valerie była wtedy jedyną osobą, która uważała, 59 00:04:59,200 --> 00:05:01,840 że rekiny są całkiem przyjazne, a nie niebezpieczne. 60 00:05:02,920 --> 00:05:04,440 Długo przed kimkolwiek innym. 61 00:05:10,200 --> 00:05:14,920 Gdy pierwszy raz otworzyłam oczy pod wodą, 62 00:05:16,160 --> 00:05:18,480 miałam 14 lat... 63 00:05:20,880 --> 00:05:22,640 i zobaczyłam wodorosty. 64 00:05:23,960 --> 00:05:25,600 To było niesamowite. 65 00:05:26,160 --> 00:05:29,480 Wiły się tam i z powrotem. 66 00:05:37,560 --> 00:05:39,160 Musiałam zobaczyć więcej. 67 00:05:43,040 --> 00:05:45,680 Schodziłam pod wodę... 68 00:05:47,720 --> 00:05:49,840 ze świata, który wszyscy znamy... 69 00:05:52,600 --> 00:05:53,840 do zupełnie innego. 70 00:05:55,440 --> 00:05:58,240 Innego, obcego świata. 71 00:06:01,760 --> 00:06:06,960 Nie byłam jego częścią. Po prostu zwiedzałam. 72 00:06:14,680 --> 00:06:16,800 To był początek wszystkiego. 73 00:06:39,600 --> 00:06:44,120 Mój ojciec miał wrzody żołądka, a ryby mu nie szkodziły. 74 00:06:44,840 --> 00:06:48,400 Zaczęłam łowić ryby, aby przypodobać się rodzicom. 75 00:06:49,040 --> 00:06:50,400 Byłam w tym naprawdę dobra. 76 00:06:53,480 --> 00:06:58,720 W latach 50. było tyle ryb, że sami uczyliśmy się łowić. 77 00:06:59,600 --> 00:07:01,920 Uczyliśmy się, jak tropić ryby pod wodą. 78 00:07:07,120 --> 00:07:11,080 Pierwszym rekinem, jakiego zobaczyłam, był tawrosz piaskowy. 79 00:07:17,760 --> 00:07:23,600 Byłam przerażona. Spodziewałam się ataku. 80 00:07:35,000 --> 00:07:39,880 Wypłynęliśmy bez szwanku. Wiedziałam, że to mordercy. 81 00:07:42,760 --> 00:07:47,280 Letnim zmartwieniem Brytyjczyków jest pogoda, Australijczyków – rekiny. 82 00:07:51,280 --> 00:07:54,520 Nikt nie chce zostać pogryzionym przez potwora. 83 00:07:55,000 --> 00:07:59,120 W latach 50. i 60. było takie powiedzenie: 84 00:07:59,200 --> 00:08:00,640 „Dobry rekin to martwy rekin”. 85 00:08:00,760 --> 00:08:02,440 PREZESKA SHARK SAVERS - WILDAID 86 00:08:02,520 --> 00:08:03,720 To wszystko. 87 00:08:04,240 --> 00:08:07,960 Rybacy codziennie poławiają rekiny w zatoce. 88 00:08:09,160 --> 00:08:13,320 Wtedy nie wiedzieliśmy tyle co dziś. 89 00:08:13,840 --> 00:08:19,360 Natura była postrzegana jako coś mrocznego i złego. 90 00:08:22,200 --> 00:08:28,280 Łowiectwo z włócznią stresowało mnie, lecz każda wyprawa była przygodą. 91 00:08:28,440 --> 00:08:30,000 Krokiem w nieznane. 92 00:08:30,520 --> 00:08:33,160 Za każdym razem uczyłam się czegoś nowego. 93 00:08:33,520 --> 00:08:35,560 Poznawałam swoją ofiarę. 94 00:08:50,040 --> 00:08:53,240 W końcu dołączyłam do klubu. Byłam podekscytowana. 95 00:08:53,640 --> 00:08:55,400 Było mnóstwo klubów w Sydney. 96 00:08:58,160 --> 00:09:01,320 Łowiectwo z włócznią było sportem dla twardzieli. 97 00:09:02,080 --> 00:09:06,880 W pierwszych damskich zawodach udział wzięło jedynie siedem kobiet. 98 00:09:09,280 --> 00:09:13,640 Mężczyzn zaś 700. Było ich naprawdę wielu. 99 00:09:14,240 --> 00:09:15,320 Proszę bardzo. 100 00:09:22,640 --> 00:09:26,480 W latach 50. nurkowanie zdominowali mężczyźni. 101 00:09:27,720 --> 00:09:30,360 Rozmawiałam z Valerie, jak wyglądało 102 00:09:30,480 --> 00:09:34,040 bycie kobietą w kulturze typowo męskiej. 103 00:09:34,320 --> 00:09:38,880 By zaistnieć, musiała być silniejsza i sprytniejsza, 104 00:09:39,480 --> 00:09:41,840 po prostu lepsza od innych. 105 00:09:46,280 --> 00:09:50,240 Była skuteczna. Niegdyś nazywano ją Zabójczynią. 106 00:09:58,000 --> 00:10:03,960 Co ciekawe, większość ekologów i konserwatorów zaczynało od łowiectwa. 107 00:10:04,880 --> 00:10:08,520 To właśnie oni mieli prawdziwe doświadczenie. 108 00:10:13,240 --> 00:10:15,680 Valerie odpowiada za bezpieczeństwo chłopca. 109 00:10:16,400 --> 00:10:19,440 Pokaże, jak postępować z niebezpiecznymi rekinami. 110 00:10:37,200 --> 00:10:39,720 Ten niebezpieczny osobnik jest największym 111 00:10:39,840 --> 00:10:42,600 zabitym przez kobietę rekinem na świecie. 112 00:10:58,400 --> 00:11:00,200 Zabiłam tylko jednego rekina. 113 00:11:07,040 --> 00:11:13,080 Żałuję tego. Wtedy nikt nie powiedział mi, że robię coś złego. 114 00:11:13,320 --> 00:11:14,920 Jedynie mnie chwalili. 115 00:11:18,960 --> 00:11:20,200 Zabiłam wiele ryb. 116 00:11:22,000 --> 00:11:25,720 Wtedy uważano, że skoro w oceanach jest tyle życia, 117 00:11:26,600 --> 00:11:30,120 można brać garściami bez żadnych konsekwencji. 118 00:11:31,920 --> 00:11:35,080 Valerie Heighes przygotowuje się nie tylko do nurkowania, 119 00:11:35,240 --> 00:11:37,880 lecz do ewentualnej obrony przed niebezpieczeństwem 120 00:11:37,960 --> 00:11:40,040 czyhającym pod powierzchnią wody. 121 00:11:40,200 --> 00:11:43,880 Zapewne każda matka chce, by jej córka wyszła za mąż i miała dzieci. 122 00:11:45,360 --> 00:11:47,160 To nie tak, że nie chciałam dzieci. 123 00:11:47,400 --> 00:11:49,120 Od życia chciałam czego innego. 124 00:11:53,360 --> 00:11:56,400 Chciałam, by było wyjątkowe. 125 00:12:02,760 --> 00:12:07,840 Gdy miałam 12 lat, zdiagnozowano u mnie polio. 126 00:12:08,640 --> 00:12:10,280 Miałam porażenie dziecięce. 127 00:12:15,920 --> 00:12:19,720 Nie mogłam wyjść do domu, dopóki nie zaczęłam chodzić. 128 00:12:22,080 --> 00:12:23,520 Nienawidziłam tego miejsca. 129 00:12:29,720 --> 00:12:34,480 Wysyłano mi książki. Prawdziwe klasyki. 130 00:12:34,920 --> 00:12:40,200 Lornę Doone, Wyspę skarbów, Przygody Tomka Sawyera i Przygody Hucka. 131 00:12:45,480 --> 00:12:49,440 Kochałam je i czytałam na okrągło. 132 00:12:50,640 --> 00:12:55,840 Przygody Hucka przeczytałam tyle razy, że poczułam zew przygody. 133 00:13:02,120 --> 00:13:04,520 Postanowiłam, że wrócę do domu. 134 00:13:06,120 --> 00:13:08,360 Walczyłam każdego dnia. 135 00:13:09,400 --> 00:13:14,480 Po dziewięciu tygodniach zaczęłam chodzić. Odebrała mnie mama. 136 00:13:17,440 --> 00:13:19,480 Mówili, że nie dam rady. 137 00:13:30,480 --> 00:13:34,240 Jestem wdzięczna, że nie sparaliżowało mnie do końca życia. 138 00:13:35,960 --> 00:13:42,840 Książki pozwoliły mi dostrzec możliwości naszej planety. 139 00:13:43,760 --> 00:13:48,520 Nie wiedziałam jak do nich dotrzeć, ale wiedziałam, że istnieją. 140 00:13:54,520 --> 00:13:57,120 Nikogo nie bawi ciężka harówka w kuchni, 141 00:13:57,200 --> 00:13:59,280 a na pewno nie syrenkę Valerie Heighes. 142 00:13:59,720 --> 00:14:02,720 Kto chce zdjęcie zrobione przez syrenę, 143 00:14:02,800 --> 00:14:04,320 proszę ustawić się w kolejce. 144 00:14:04,880 --> 00:14:07,360 Gdy Valerie pojawia się ze swoim aparatem, 145 00:14:07,440 --> 00:14:10,800 wszyscy przystojniacy chcą przed nią pozować. 146 00:14:16,560 --> 00:14:18,760 Klub organizował wyprawy. 147 00:14:19,120 --> 00:14:23,560 Na jednej z nich był Ron. Kojarzyłam go, bo też uprawiał łowiectwo. 148 00:14:25,560 --> 00:14:27,240 Był inny niż wszyscy. 149 00:14:33,600 --> 00:14:38,840 Miał na koncie cztery tytuły australijskie i tytuł mistrza świata. 150 00:14:40,560 --> 00:14:41,600 Był najlepszy. 151 00:14:47,120 --> 00:14:49,280 Szukałem przygody w podwodnym świecie. 152 00:14:49,360 --> 00:14:51,320 GŁOS RONA TAYLORA, MISTRZA ŁOWIECTWA Z WŁÓCZNIĄ I FILMOWCA 153 00:14:51,480 --> 00:14:53,840 Na łowy zabierałem swoją 16-milimetrową kamerę. 154 00:14:53,920 --> 00:14:57,720 Po prostu eksperymentowałem. 155 00:15:00,760 --> 00:15:03,640 Zwykł pytać, czy dla niego zapozuję. 156 00:15:04,720 --> 00:15:07,320 Niezwykle mi schlebiał. Zawsze się zgadzałam. 157 00:15:20,000 --> 00:15:24,080 Dokładnie pamiętam pierwszy raz, gdy uchwyciłem Valerie pod wodą. 158 00:15:26,840 --> 00:15:30,080 Bardzo mnie zainteresowała. Była niezwykle atrakcyjna. 159 00:15:32,240 --> 00:15:35,120 Dobrze się bawiłam, flirtowałam. 160 00:15:41,640 --> 00:15:44,600 Sama szyłam sobie bikini. 161 00:15:45,760 --> 00:15:49,320 Pewnego dnia Ron obiecał kupić mi strój kąpielowy. 162 00:15:50,560 --> 00:15:51,640 Był żółty. 163 00:15:54,960 --> 00:15:57,880 Interesował ją świat podwodny tak samo jak mnie. 164 00:15:59,840 --> 00:16:02,760 Była niepokorna. Nie była mięczakiem. 165 00:16:05,680 --> 00:16:07,440 Później postanowiliśmy wziąć ślub. 166 00:16:13,200 --> 00:16:18,520 Byłam mistrzynią kobiet w łowiectwie, zaś Ron mistrzem świata. 167 00:16:19,440 --> 00:16:21,320 Byliśmy na topie. 168 00:16:30,800 --> 00:16:36,560 Odkryliśmy, że łowienie ryb harpunem przyciąga rekiny. 169 00:16:43,240 --> 00:16:48,680 Wówczas nurkowie ciągnęli za sobą cztery lub pięć ryb. 170 00:16:49,560 --> 00:16:51,800 Teraz wiemy, że aby przyciągnąć rekiny... 171 00:16:51,880 --> 00:16:53,240 MISTRZ ŁOWIECTWA Z WŁÓCZNIĄ 172 00:16:53,360 --> 00:16:54,920 ...potrzebujemy rybiej krwi. 173 00:16:55,160 --> 00:16:59,840 Innymi słowy, potrzebujemy przynęty na rekina. 174 00:17:10,040 --> 00:17:15,600 Wiadomość o ataku rekina na Rodneya przeraziła nas. Był naszym przyjacielem! 175 00:17:21,120 --> 00:17:27,480 Miałem 495 szwów na klatce piersiowej i 94 na dłoni. 176 00:17:27,640 --> 00:17:31,520 Każde ścięgno, poza jednym, było zerwane. 177 00:17:31,600 --> 00:17:33,280 Musieli mi je przyszyć. 178 00:17:33,840 --> 00:17:35,960 Liczysz na powrót do nurkowania? 179 00:17:36,840 --> 00:17:40,720 Kiedyś na pewno wejdę do wody, ale na razie nie wiem. 180 00:17:46,800 --> 00:17:49,280 Wiedziałam, że pogryzł go rekin biały. 181 00:17:51,360 --> 00:17:56,480 Ekscytowała nas możliwość uchwycenia tej bestii na filmie. 182 00:17:58,040 --> 00:18:02,800 Rodney wpadł na pomysł wyprawy na rekiny białe. 183 00:18:08,120 --> 00:18:12,920 Pragnęłam popłynąć z nim, ale nie mogłam. 184 00:18:13,760 --> 00:18:18,400 Właściciel łodzi i kapitan nie chcieli kobiety na pokładzie. 185 00:18:21,920 --> 00:18:25,560 Rodney załatwił wyprawę z Alfem Deanem. 186 00:18:25,960 --> 00:18:30,440 Alf Dean ustanowił rekord w poławianiu rekinów białych. 187 00:18:33,920 --> 00:18:37,240 Ludzie fotografowali wtedy różne rekiny. 188 00:18:37,640 --> 00:18:39,360 Lecz nikt nie uchwycił... 189 00:18:39,480 --> 00:18:40,840 REDAKTOR NACZELNY DIVE MAGAZINE 190 00:18:40,920 --> 00:18:42,440 ...żywych rekinów ludojadów. 191 00:18:45,080 --> 00:18:48,600 Nigdy nie widziałem go w filmach dokumentalnych. 192 00:18:49,200 --> 00:18:50,840 Dostrzegłem więc potencjał. 193 00:18:55,160 --> 00:18:59,560 Po kilku dniach zarzuciliśmy kotwicę w zatoce Memory Cove. 194 00:18:59,640 --> 00:19:01,640 Alf polował już tam na rekiny. 195 00:19:03,080 --> 00:19:05,560 Zaczął upuszczać więc tran do wody. 196 00:19:08,880 --> 00:19:13,440 Gdy rano wstaliśmy, żarłacze już tam były. 197 00:19:16,520 --> 00:19:19,960 Gdy zobaczyłem je po raz pierwszy, włosy stanęły mi dęba. 198 00:19:20,040 --> 00:19:21,800 To naprawdę duże rekiny. 199 00:19:42,000 --> 00:19:45,080 Święta makrelo! Wygląda naprawdę groźnie. 200 00:19:55,520 --> 00:19:59,520 Ron siedział na tylnej schodni i nagrywał materiał... 201 00:20:01,000 --> 00:20:05,400 Wtem zobaczył łodzie podwodne z zębami. 202 00:20:28,440 --> 00:20:32,000 Te zwierzęta robiły wrażenie. 203 00:20:35,240 --> 00:20:37,000 Uchwyciłem coś wyjątkowego. 204 00:20:40,800 --> 00:20:46,360 Są wyjątkowymi bestiami, zupełnie jak lwy. 205 00:20:54,080 --> 00:20:58,600 Niestety, po wszystkim zaczęli je mordować. 206 00:21:16,920 --> 00:21:19,360 Alf uznał za swój obowiązek, 207 00:21:19,440 --> 00:21:24,400 aby złowić tyle rekinów, ile tylko zdoła. 208 00:21:24,880 --> 00:21:29,240 Ostatecznie na łodzi mieliśmy pięć ogromnych rekinów białych. 209 00:21:32,840 --> 00:21:37,480 Wtedy po raz pierwszy zdałem sobie sprawę, 210 00:21:38,360 --> 00:21:41,440 że te niesamowite i potężne stworzenia 211 00:21:41,880 --> 00:21:44,640 po prostu zostały zabite i stracone na zawsze. 212 00:21:48,640 --> 00:21:50,440 Uważałam, że to smutne. 213 00:21:54,000 --> 00:21:58,520 Zmieniło to moje postrzeganie świata i łowiectwa z włócznią. 214 00:22:02,200 --> 00:22:07,200 Po tym Ron stwierdził, że zabijanie ryb go przygnębia. 215 00:22:08,480 --> 00:22:10,480 Postanowił już tego nie robić. 216 00:22:15,440 --> 00:22:20,360 Porzuciliśmy harpuny i nie braliśmy już udziałów w zawodach. 217 00:22:22,840 --> 00:22:26,200 Od tamtego momentu jedynie je fotografowaliśmy. 218 00:22:31,200 --> 00:22:35,560 To objawienie zmieniło ich podejścia. 219 00:22:36,280 --> 00:22:38,360 Przekonało ich doświadczenie. 220 00:22:38,440 --> 00:22:40,600 Zobaczyli to na własne oczy. 221 00:22:40,680 --> 00:22:42,040 BADACZKA ŻYCIA MORSKIEGO 222 00:22:42,160 --> 00:22:43,400 Podziwiam to. 223 00:23:05,040 --> 00:23:08,520 Sprzedawaliśmy coraz więcej materiałów do telewizji. 224 00:23:13,560 --> 00:23:16,920 Nie kupowali byle jakich filmów... 225 00:23:20,040 --> 00:23:25,280 Pragnęli takich z niebezpiecznymi zwierzętami. 226 00:23:26,040 --> 00:23:27,760 Pragnęli dramaturgii. 227 00:23:30,560 --> 00:23:36,520 A jeśli pomiędzy stworzeniami pływałam ja, 228 00:23:36,960 --> 00:23:38,440 to nawet lepiej. 229 00:23:45,440 --> 00:23:48,680 Valerie schodziła pod wodę, podnosiła zwierzęta, bawiła się z nimi... 230 00:23:48,760 --> 00:23:49,640 BIOLOG MORSKI 231 00:23:49,760 --> 00:23:51,040 Coś niesamowitego. 232 00:23:58,920 --> 00:24:02,760 Ta piękna Australijka robiła różne zwariowane rzeczy. 233 00:24:02,840 --> 00:24:04,840 Rzeczy, które się innym nie śniły. 234 00:24:07,920 --> 00:24:10,400 Ron często dawał mi niebezpieczne zadania. 235 00:24:12,160 --> 00:24:14,840 Wiedział, że lubię próbować nowych rzeczy. 236 00:24:15,600 --> 00:24:18,080 Czy to w kuchni... 237 00:24:21,440 --> 00:24:22,720 czy wśród rekinów. 238 00:24:31,320 --> 00:24:33,680 Nie nazwałabym siebie dziewczyną Bonda. 239 00:24:35,480 --> 00:24:38,000 Robiłam to po prostu dla pieniędzy. 240 00:24:41,480 --> 00:24:44,960 Ron kupował coraz to nowszy sprzęt filmowy. 241 00:24:47,720 --> 00:24:51,680 Sam tworzył obudowy. Był geniuszem. 242 00:24:52,680 --> 00:24:55,120 To najmądrzejszy człowiek, jakiego znałam. 243 00:24:59,160 --> 00:25:04,080 Robiliśmy, co tylko mogliśmy, aby żyć z naszego hobby. 244 00:25:10,920 --> 00:25:14,920 Mam karmić małe rybki, czy zachować pokarm dla dużych pstrągów? 245 00:25:15,000 --> 00:25:16,680 Tu nie ma zbyt wielu małych ryb. 246 00:25:16,760 --> 00:25:20,360 Poszukamy żółtych muszli w koralowinie. 247 00:25:23,640 --> 00:25:29,720 W latach 60. niewielu filmowców pracowało pod wodą. 248 00:25:29,800 --> 00:25:31,520 W Niemczech był to Hans Hass. 249 00:25:32,720 --> 00:25:35,480 W Stanach Zjednoczonych Stan Waterman. 250 00:25:37,400 --> 00:25:40,200 Cousteau na południu Francji. 251 00:25:41,680 --> 00:25:44,280 Jacques'a Cousteau widzieliśmy w telewizji. 252 00:25:45,200 --> 00:25:48,760 Miał dużo pieniędzy od francuskiego rządu, 253 00:25:50,080 --> 00:25:52,640 a także dużą ekipę do pomocy. 254 00:25:54,840 --> 00:25:57,440 My nie mieliśmy nic. 255 00:26:00,960 --> 00:26:05,280 Od kapitana Jacques'a zapożyczyliśmy pewien element, 256 00:26:05,600 --> 00:26:07,480 nawiązując do jego czerwonej czapki. 257 00:26:10,120 --> 00:26:16,680 Moim znakiem rozpoznawczym była czerwona wstążka we włosach. 258 00:26:27,600 --> 00:26:29,520 Taylorowie robili swoje. 259 00:26:29,720 --> 00:26:34,640 Eksplorowali podwodny świat na własną rękę. 260 00:26:34,720 --> 00:26:36,560 Tylko Ron i Valerie. 261 00:26:39,200 --> 00:26:42,480 To była złota epoka poznawania morskiego świata. 262 00:26:56,160 --> 00:27:00,200 W tamtych latach niewiele wiedzieliśmy o rekinach. 263 00:27:02,320 --> 00:27:04,640 Możesz je obserwować z łódki, ile tylko chcesz, 264 00:27:05,480 --> 00:27:08,160 możesz studiować budowę jego ciała, 265 00:27:08,240 --> 00:27:12,440 przewidywać jego zachowania i być wielkim naukowcem. 266 00:27:13,560 --> 00:27:17,720 Lecz wciąż nie widziałeś go w akcji. 267 00:27:23,320 --> 00:27:29,440 Pierwszy rekin biały, jakiego zobaczyłam, był niczym pociąg wyłaniający się z mgły. 268 00:27:58,000 --> 00:27:59,440 Był zdumiewający. 269 00:28:01,320 --> 00:28:04,320 OSTROŻNIE - NUREK POD WODĄ 270 00:28:04,440 --> 00:28:08,200 Już nigdy nie przepuściłam okazji, by odwiedzić rekiny. 271 00:28:08,720 --> 00:28:13,880 Bardzo mnie ekscytowały, a nasza mała blaszana łódka 272 00:28:14,120 --> 00:28:16,960 zapewniała nam wolność na oceanie. 273 00:28:20,640 --> 00:28:22,240 Cały świat był nasz. 274 00:28:34,560 --> 00:28:39,320 Szukaliśmy coraz to nowszych miejsc, w których żyły rekiny. 275 00:28:44,160 --> 00:28:50,040 Od pewnego rybaka dowiedzieliśmy się o atolu Marion Reef na Morzu Koralowym. 276 00:28:50,320 --> 00:28:53,240 Twierdził, że żyje tam wiele rekinów. 277 00:28:56,560 --> 00:29:01,160 Zarzuciliśmy przynętę i okazało się, że mamy co filmować. 278 00:29:37,120 --> 00:29:40,680 Zaprzyjaźniliśmy się z nimi. 279 00:29:47,600 --> 00:29:52,200 Wróciliśmy tam rok później i zanim zarzuciliśmy kotwicę, 280 00:29:53,000 --> 00:29:54,920 rekiny podpłynęły do naszej łódeczki. 281 00:29:58,000 --> 00:29:59,800 Rozpoznały jej dźwięk. 282 00:30:03,680 --> 00:30:08,200 Wiedziały, że dostaną jedzenie, a my pojęliśmy, że rekiny się uczą. 283 00:30:11,840 --> 00:30:16,800 Bardzo szybko uczą się prostych sztuczek. 284 00:30:19,960 --> 00:30:22,920 Wiedziałam, jak uchwycić dobry kadr. Byłam fotografem. 285 00:30:25,760 --> 00:30:30,200 Znalazłam piękny różowy koralowiec i wiedziałam, kiedy zajdzie słońce. 286 00:30:30,480 --> 00:30:34,200 Zaczęłam wymachiwać jedzeniem tuż przed koralowcem. 287 00:30:34,520 --> 00:30:37,560 Białopłetwy przypłynął od razu, więc pacnęłam go w nos 288 00:30:37,640 --> 00:30:38,760 i zabrałam jedzenie. 289 00:30:44,560 --> 00:30:48,680 W końcu podpłynął do koralowca, a ja dałam mu kawałek. 290 00:30:50,360 --> 00:30:54,080 Powtórzyłam to dwa razy i wiedział, że jeśli przypłynie do koralowca, 291 00:30:54,560 --> 00:30:57,800 dostanie niewielki kawałek ryby. 292 00:30:59,680 --> 00:31:01,880 Udało się. 293 00:31:03,320 --> 00:31:07,000 Zdjęcie wyszło dokładnie tak, jak zaplanowałam. 294 00:31:09,200 --> 00:31:12,120 Uczą się szybciej niż psy. 295 00:31:15,600 --> 00:31:20,680 Miała odwagę obcować z gatunkami, 296 00:31:20,800 --> 00:31:24,920 o których nie wiedzieliśmy zbyt wiele. Miała więź z naturą... 297 00:31:25,040 --> 00:31:26,200 NUREK, SYN JACQUES'A 298 00:31:26,280 --> 00:31:32,600 ...a swoimi przygodami i doświadczeniami dzieliła się z publiką. 299 00:31:35,240 --> 00:31:38,200 Pomogła każdemu, nurkom również. 300 00:31:38,280 --> 00:31:41,400 Pokazała nam, jak się zachowywać. 301 00:31:42,360 --> 00:31:46,800 Gdy my trzymaliśmy się z dala od rekinów, ona wręcz przeciwnie. 302 00:31:47,480 --> 00:31:53,800 Jako jedyna zbliżyła się do nich, śledziła i fascynowała się 303 00:31:54,160 --> 00:31:59,480 nie tylko ich wyglądem, ale i zachowaniem. 304 00:32:09,840 --> 00:32:12,680 Wtedy dostaliśmy ogromną szansę. 305 00:32:20,320 --> 00:32:22,800 Blue Water, White Death to film 306 00:32:22,960 --> 00:32:26,320 wyśniony przez Amerykanina Petera Gimbela. 307 00:32:26,720 --> 00:32:29,720 Był zafascynowany rekinami. 308 00:32:31,280 --> 00:32:33,720 Chciał nakręcić film fabularny. 309 00:32:37,480 --> 00:32:41,120 Peter widział dwa dokumenty Rona. 310 00:32:42,120 --> 00:32:44,920 Wiedział, że potrafi pracować z rekinami. 311 00:32:46,520 --> 00:32:50,720 Poszukujemy zwierzęcia, które uważane jest 312 00:32:50,800 --> 00:32:54,520 za najgroźniejszego drapieżcę na świecie. 313 00:32:54,760 --> 00:32:57,520 NIEBEZPIECZEŃSTWO. KĄPIEL ZABRONIONA. 314 00:32:57,680 --> 00:33:02,000 Peter Gimbel wybrał nas, aby zagwarantować 315 00:33:02,080 --> 00:33:04,200 umiejętność pracy z tymi bestiami. 316 00:33:06,040 --> 00:33:10,440 Zapewnił Ronowi i mnie przygodę życia. 317 00:33:20,120 --> 00:33:26,680 Wyruszyliśmy z Południowej Afryki i podążyliśmy śladem łowców wielorybów. 318 00:33:27,000 --> 00:33:30,240 Powiedziano nam, że ogromne rekiny białe 319 00:33:30,400 --> 00:33:32,160 żywią się upolowanymi wielorybami. 320 00:33:37,160 --> 00:33:39,080 Jak daleko znajdują się inne statki? 321 00:33:39,160 --> 00:33:40,240 Około... 322 00:33:40,360 --> 00:33:45,600 Jako fotograf podwodny uważałem to za wspaniałą przygodę. 323 00:33:45,680 --> 00:33:47,400 PIONIER KINEMATOGRAFII PODWODNEJ 324 00:33:47,520 --> 00:33:52,640 Wyprawa zabrała nas na Morze Indyjskie w poszukiwaniu rekinów białych. 325 00:33:54,600 --> 00:33:59,880 Myślę, że losy Petera, Rona, moje i Valerie, 326 00:33:59,960 --> 00:34:05,480 splotły się wokół rekinów i ich charyzmy. 327 00:34:09,000 --> 00:34:14,320 Blue Water, White Death to pierwszy film tego typu. 328 00:34:15,720 --> 00:34:18,240 I to jeszcze z piękną blondynką pośród samych mężczyzn... 329 00:34:18,320 --> 00:34:19,800 ZAWODOWA FOTOGRAFKA, PRZYJACIÓŁKA 330 00:34:20,320 --> 00:34:22,000 Najpierw użyjesz tego cylindra. 331 00:34:22,080 --> 00:34:23,200 Wyłączam ten, a włączam 332 00:34:23,280 --> 00:34:24,240 -ten... -Tak. 333 00:34:24,560 --> 00:34:26,280 Zdobyła miejsce na łodzi. 334 00:34:28,320 --> 00:34:29,400 Mam obie. 335 00:34:29,480 --> 00:34:32,400 -Która kamera kręci? -Ta tutaj. 336 00:34:34,320 --> 00:34:36,280 Rekin pod dziobem! 337 00:34:36,800 --> 00:34:38,320 Jest i kolejny. 338 00:34:38,600 --> 00:34:41,520 Jest kolejny! Pod wodą są cztery. 339 00:34:42,080 --> 00:34:44,040 Cztery rekiny. Teraz zgubiłem jednego. 340 00:34:44,120 --> 00:34:45,600 To jak liczenie kurczaków. 341 00:34:48,120 --> 00:34:51,320 Z taką ilością jedzenia spodziewamy się rekina białego... 342 00:34:51,440 --> 00:34:53,240 GŁOS PETERA GIMBELA, FILMOWCA 343 00:34:53,320 --> 00:34:54,400 ...ale nie nadpływa. 344 00:34:56,320 --> 00:35:00,000 Z głębin napłynęły inne rekiny. 345 00:35:00,240 --> 00:35:02,800 Nie widzieliśmy dna, nie było tam lądu. 346 00:35:06,080 --> 00:35:09,960 Nigdy wcześniej nie natknęliśmy się na żarłacze białopłetwe... 347 00:35:12,240 --> 00:35:16,720 Ten gatunek rekina jest odpowiedzialny za więcej ludzkich śmierci 348 00:35:17,080 --> 00:35:19,840 niż wszystkie inne razem wzięte. 349 00:35:25,800 --> 00:35:30,680 Wejście pod wodę i opuszczenie klatki... 350 00:35:31,120 --> 00:35:36,480 pośród tych wszystkich rekinów, wydawało się szokujące, 351 00:35:37,080 --> 00:35:39,480 ale pomyśleliśmy, że jakoś nam się uda. 352 00:35:41,920 --> 00:35:46,360 Kiedy zdecydowaliśmy się wyjść z klatki, 353 00:35:47,120 --> 00:35:49,280 pomyślałam: „Umrzemy”. 354 00:35:56,280 --> 00:35:58,720 Nie zawahałam się ani na sekundę. 355 00:36:30,080 --> 00:36:31,960 Carcharhinus longimanus 356 00:36:32,520 --> 00:36:38,640 to gatunek, który pożre 200 osób po katastrofie statku. Żerują w grupach. 357 00:36:42,640 --> 00:36:47,680 Zauważyliśmy, że zanim ugryzą martwego wieloryba, 358 00:36:47,960 --> 00:36:51,720 zazwyczaj uderzają go dwa czy trzy razy. 359 00:36:52,120 --> 00:36:55,920 Pomyśleliśmy, że nas również uderzą, zanim nas pożrą, 360 00:36:56,000 --> 00:37:00,840 a jeśli odpowiemy im tym samym, zdobędziemy miejsce w stadzie. 361 00:37:34,520 --> 00:37:39,760 Operatorzy mieli ogromne metalowe klatki. 362 00:37:42,360 --> 00:37:43,600 Ja miałam pałkę. 363 00:38:16,640 --> 00:38:19,080 Wstąpiliśmy do innego świata. 364 00:38:26,960 --> 00:38:30,520 Świata, który istniał już 20 milionów lat temu. 365 00:38:39,080 --> 00:38:43,400 Zaakceptowano nas jako inne morskie stworzenia... 366 00:38:45,200 --> 00:38:48,720 dopiero gdy wywalczyliśmy miejsce w grupie. 367 00:39:00,080 --> 00:39:02,480 Wielu uważało... 368 00:39:02,560 --> 00:39:03,800 BADACZKA ŻYCIA MORSKIEGO 369 00:39:03,880 --> 00:39:06,960 ...ich za nieroztropnych. 370 00:39:13,400 --> 00:39:17,600 Koniec końców przedstawili dowód, 371 00:39:17,960 --> 00:39:23,280 że jeśli robimy swoje, rekiny robią swoje. Chodzi o wzajemny szacunek. 372 00:39:30,480 --> 00:39:34,040 Nie uwierzyłbyś! 373 00:39:35,120 --> 00:39:39,280 Było fantastycznie! Tyle się wydarzyło! 374 00:39:39,600 --> 00:39:42,600 Uderzyły wieloryba, krew była wszędzie... 375 00:39:43,160 --> 00:39:47,480 Stan i Peter byli daleko, całkowicie otoczeni przez rekiny... 376 00:39:47,720 --> 00:39:50,920 Tuzin rekinów celujących prosto w nich. 377 00:39:51,040 --> 00:39:55,440 Peter trzymał palec na kamerze i po prostu kręcił się wkoło, 378 00:39:55,560 --> 00:39:56,600 tylko to mógł zrobić. 379 00:40:00,640 --> 00:40:03,600 Oczywiście, że byli podnieceni, gdy wynurzyli się z wody. 380 00:40:03,680 --> 00:40:04,840 W końcu nie wiedzieli... 381 00:40:04,960 --> 00:40:05,960 TWÓRCA PODMORSKICH FILMÓW 382 00:40:06,040 --> 00:40:07,040 ...że to przeżyją. 383 00:40:08,320 --> 00:40:11,240 Wtedy nie nurkowano z rekinami. 384 00:40:14,920 --> 00:40:21,360 Na zdjęciach uwieczniono setkę potężnych żarłaczy białopłetwych. 385 00:40:21,840 --> 00:40:26,320 Dziś nie mogłoby się to wydarzyć. Nie ma już tylu rekinów. 386 00:40:28,040 --> 00:40:31,920 Zdjęcia te stanowią zapis historyczny 387 00:40:32,000 --> 00:40:37,600 tego, co niegdyś było. To niezwykle cenne. 388 00:40:41,920 --> 00:40:44,920 Wciąż szukaliśmy rekina białego. 389 00:40:45,440 --> 00:40:48,280 Przepraszam, ale nie zaakceptuję tych przewidywań. 390 00:40:48,360 --> 00:40:51,360 Wciąż uważam, że możemy tu zwabić rekina białego. 391 00:40:53,240 --> 00:40:59,840 Ron i ja próbowaliśmy przekonać go, gdzie płynąć. Byliśmy w złym miejscu. 392 00:41:04,560 --> 00:41:07,840 Witaj, kochanie. Chodź tu. 393 00:41:08,200 --> 00:41:13,480 Ostatecznie się nas posłuchał. Wyruszyliśmy na południe Australii. 394 00:41:15,560 --> 00:41:18,600 Nadchodzi! Jest tutaj! Rekin biały! 395 00:41:20,560 --> 00:41:23,200 -Musi mieć z 3,5 metra. -O tak. 396 00:41:26,240 --> 00:41:27,840 To rekin biały! 397 00:41:31,280 --> 00:41:35,160 Publika uwielbia niebezpieczeństwo. 398 00:41:35,840 --> 00:41:38,760 Mówiłam, że tu będzie. Wiedziałam. 399 00:41:39,440 --> 00:41:41,840 A także piękne kobiety. 400 00:41:41,960 --> 00:41:43,240 VALERIE MAY TAYLOR, NUREK 401 00:41:43,320 --> 00:41:47,680 Gotowy przepis na udany film dokumentalny. 402 00:41:49,520 --> 00:41:50,400 POLOWANIE NA REKINA BIAŁEGO 403 00:41:50,720 --> 00:41:51,560 Rozerwij! 404 00:41:52,320 --> 00:41:53,640 W POSZUKIWANIU WIELKIEGO REKINA 405 00:41:53,720 --> 00:41:54,720 Nie zdawałam sobie sprawy... 406 00:41:54,880 --> 00:41:55,920 POŚCIG ZA REKINEM-ZABÓJCĄ 407 00:41:56,000 --> 00:41:57,040 ...ze skali filmu. 408 00:41:57,160 --> 00:41:58,000 REKINY! 409 00:41:58,560 --> 00:42:00,880 Już nadchodzi... Jest przy samej klatce! 410 00:42:01,000 --> 00:42:02,720 Gimbel musi być zachwycony. 411 00:42:02,800 --> 00:42:05,080 POSZUKIWANIE REKINA BIAŁEGO 412 00:42:05,160 --> 00:42:07,120 TO EKSPERCI I ATRAKCYJNI, SYMPATYCZNI LUDZIE 413 00:42:07,200 --> 00:42:08,440 Film był genialnym posunięciem. 414 00:42:08,520 --> 00:42:09,760 PIONIER WYPRAW NURKOWYCH 415 00:42:09,840 --> 00:42:14,240 Valerie była pierwszą sławną kobietą 416 00:42:14,400 --> 00:42:20,800 wyruszającą na niebezpieczne wyprawy. Byłem jej fanem. 417 00:42:21,920 --> 00:42:23,760 Właź do środka, Ron! Głuptas. 418 00:42:23,840 --> 00:42:25,280 Dlaczego wyszedł z klatki? 419 00:42:25,520 --> 00:42:26,720 -Gdzie on jest? -Tam. 420 00:42:26,840 --> 00:42:27,960 Siedzi na klatce. 421 00:42:28,120 --> 00:42:31,520 Pochodzę z małej wioski w Walii, a nasz miejscowy policjant 422 00:42:31,600 --> 00:42:34,440 zbierał w dzieciństwie jej plakaty. 423 00:42:35,360 --> 00:42:38,160 Była znana na całym świecie! 424 00:42:38,240 --> 00:42:40,480 Wchodź do klatki, Valerie. 425 00:42:43,480 --> 00:42:49,520 Valerie w Blue Water, White Death była dla mnie objawieniem. 426 00:42:50,240 --> 00:42:52,120 Była silna. 427 00:43:09,520 --> 00:43:13,320 Każdy nurek widział Blue Water, White Death... 428 00:43:16,160 --> 00:43:19,240 Między innymi Peter Benchley. 429 00:43:24,000 --> 00:43:28,040 Valerie i Ron byli jego idolami. 430 00:43:29,120 --> 00:43:32,840 Wiedział, że rekiny stają się gorącym tematem. 431 00:43:35,040 --> 00:43:37,960 Peter miał pomysł na powieść o rybach... 432 00:43:38,120 --> 00:43:39,440 WDOWA PO PETERZE BENCHLEYU 433 00:43:39,520 --> 00:43:42,080 Powiedziałam mu wtedy: „To chyba się nie uda”. 434 00:44:08,400 --> 00:44:13,000 Universal Pictures dostarczyło nam Szczęki autorstwa Petera Benchleya. 435 00:44:15,200 --> 00:44:17,600 SZCZĘKI 436 00:44:17,720 --> 00:44:20,560 Dostaliśmy jej kopię i list z zapytaniem: 437 00:44:20,640 --> 00:44:24,800 „Czy byłby z tego dobry film fabularny?”. 438 00:44:26,800 --> 00:44:29,480 Przeczytaliśmy ją, a Ron odpisał: „Tak”. 439 00:44:39,800 --> 00:44:42,320 Pomocy! 440 00:44:42,720 --> 00:44:46,360 To nie był wypadek z łodzią, ani Kuba Rozpruwacz. 441 00:44:49,640 --> 00:44:50,760 Zrobił to rekin. 442 00:44:55,520 --> 00:44:58,480 Szczęki to nasz pierwszy hollywoodzki kontrakt. 443 00:44:59,240 --> 00:45:02,480 Ron chciał wypaść jak najlepiej. Wiedział, że to ważny krok. 444 00:45:05,040 --> 00:45:10,320 Postanowiono, że reżyserem zostanie Steven Spielberg. 445 00:45:11,200 --> 00:45:15,120 Powiedział, byśmy najpierw nakręcili materiał z rekinem białym. 446 00:45:16,160 --> 00:45:17,960 WITAMY W PORT LINCOLN 447 00:45:18,040 --> 00:45:23,960 Bardzo często schodziliśmy pod wodę, próbując nakłonić rekiny do występu. 448 00:45:39,960 --> 00:45:44,040 Byłem dumny, że proszą mnie o zorganizowanie tak wielkiej wyprawy... 449 00:45:44,120 --> 00:45:45,480 KOORDYNATOR POSZUKIWAŃ REKINÓW 450 00:45:45,720 --> 00:45:49,760 ...wciąż byłem młody i cieszyłem się. 451 00:46:00,680 --> 00:46:06,640 Rekin w Szczękach Petera miał 3,5 metra. 452 00:46:07,720 --> 00:46:11,600 Spielberg postanowił, że jego rekin będzie miał 7,5 metra. 453 00:46:18,560 --> 00:46:24,720 To wywołało wiele dyskusji pomiędzy Universalem a Ronem. 454 00:46:24,880 --> 00:46:30,960 Steven Spielberg był bardzo młody. 455 00:46:31,040 --> 00:46:36,880 Był to drugi film w jego karierze. Wyglądał jak nastolatek. 456 00:46:40,880 --> 00:46:43,200 Powiedziałem: „Steven, mamy problem”. 457 00:46:43,600 --> 00:46:47,320 „Nasze rekiny mają około 4 metrów”. 458 00:46:47,440 --> 00:46:52,880 Uznał więc, że zmniejszymy klatkę i wyślemy małego człowieka. 459 00:46:55,760 --> 00:47:02,600 Wszystko było pomniejszone, tak by rekiny wydawały się większe. 460 00:47:05,840 --> 00:47:08,400 Skippy to łódź do poławiania uchowców. 461 00:47:09,400 --> 00:47:14,160 Ta mała łódka zastępowała łódź ze Szczęk. 462 00:47:16,160 --> 00:47:17,560 Potrzebujemy większej łodzi. 463 00:47:26,040 --> 00:47:30,320 Zatrudnili niskorosłego mężczyznę Carla Rizzo. 464 00:47:30,480 --> 00:47:33,200 Był niski, lecz o dobrych proporcjach. 465 00:47:34,800 --> 00:47:40,440 Często zastępował dzieci w scenach jazdy konnej. 466 00:47:42,480 --> 00:47:45,560 Pewnego razu podszedł do mnie i zapytał: 467 00:47:45,840 --> 00:47:50,880 „Gdy wpompują mi tlen, mam go wciągnąć czy sam poleci?”. 468 00:47:51,360 --> 00:47:55,760 Od razu wiedziałem, że nie miał pojęcia o nurkowaniu. 469 00:47:55,840 --> 00:47:57,440 „SZCZĘKI” TAŚMA 1B KAMERA C 470 00:48:01,720 --> 00:48:05,640 Był uczulony na słońce i słoną wodę, 471 00:48:05,760 --> 00:48:08,120 a w szczególności na rekiny. 472 00:48:09,520 --> 00:48:13,640 Bardzo przestraszył się, gdy zobaczył pierwszego białego. 473 00:48:21,480 --> 00:48:24,000 Widząc monstrum pływające obok łodzi, powiedział: 474 00:48:24,080 --> 00:48:27,720 „Mogłem wynegocjować lepszą stawkę”. 475 00:48:29,840 --> 00:48:31,160 Jak zbliży się do klatki, 476 00:48:31,240 --> 00:48:34,000 -strzelę mu w paszczę... -Ten rekin ją rozerwie! 477 00:48:34,080 --> 00:48:35,680 Masz lepsze rozwiązanie? 478 00:48:37,560 --> 00:48:40,440 Pilnowałem go z mojej małej łódeczki 479 00:48:40,520 --> 00:48:42,360 i opuszczałem go na kabestanie. 480 00:48:50,600 --> 00:48:56,200 Carla zmroziło, gdy zobaczył pływające wokół niego rekiny białe. 481 00:49:07,960 --> 00:49:11,080 Reżyser krzyczał: „Wyciągajcie Carla. On tonie!”. 482 00:49:11,240 --> 00:49:15,160 Wyciągnąłem go na powierzchnię, pytając co się stało. 483 00:49:15,240 --> 00:49:19,400 Maska wypełniła mu się wodą. 484 00:49:23,000 --> 00:49:25,240 Jego niechęć ocaliła mu życie. 485 00:49:31,080 --> 00:49:35,080 Byłem jakieś dziesięć metrów pod wodą. Kręciłem, patrząc w górę. 486 00:49:35,840 --> 00:49:39,640 Obok pływał rekin, a ja zastanawiałem się, gdzie jest Carl. 487 00:49:42,600 --> 00:49:45,480 Rodney miał go wyciągnąć i opuścić w klatce. 488 00:49:46,960 --> 00:49:49,360 Rekin zbliżył się, uderzył w klatkę 489 00:49:49,440 --> 00:49:51,080 i zaklinował łeb o uzdę. 490 00:49:51,280 --> 00:49:52,640 Wciągnij go! 491 00:50:01,400 --> 00:50:05,680 Wzięłam 16-milimetrową kamerę i to nagrałam. 492 00:50:21,920 --> 00:50:24,920 Gdy kręciliśmy australijskie sceny z rekinami białymi... 493 00:50:25,040 --> 00:50:26,200 REŻYSER FILMU "SZCZĘKI" 494 00:50:26,280 --> 00:50:28,520 ...jeden z nich wskoczył na łódkę z klatką. 495 00:50:30,560 --> 00:50:33,200 Usłyszałam przeraźliwe pęknięcie. 496 00:50:33,280 --> 00:50:35,560 Oderwał kawałek pokładu w miejscu kabestanu. 497 00:50:35,920 --> 00:50:36,760 Ucieka! 498 00:50:41,560 --> 00:50:44,600 Widziałam, jak Rodney wciągnął Carla. 499 00:50:45,720 --> 00:50:52,200 Rekin złapał klatkę w zęby z siłą 8 ton na centymetr kwadratowy 500 00:50:52,280 --> 00:50:53,760 i odpłynął razem z nią. 501 00:50:55,440 --> 00:50:58,840 Wszystko się załamało i zawaliło tuż przede mną. 502 00:51:02,440 --> 00:51:08,280 Rekin wydostał się i odpłynął. Dał niezłe przedstawienie. 503 00:51:11,480 --> 00:51:18,080 Scena była tak dobra, że dodali ją do scenariusza. 504 00:51:26,720 --> 00:51:28,480 Jak je do tego nakłoniliście? 505 00:51:29,280 --> 00:51:32,000 Czy rekiny robiły to na zawołanie? 506 00:51:32,360 --> 00:51:34,240 -Nie zdradzajmy sekretów. -Nie. 507 00:51:34,320 --> 00:51:38,160 Musieliśmy je szkolić przez co najmniej trzy tygodnie. 508 00:51:40,000 --> 00:51:41,920 SZCZĘKI 509 00:51:43,360 --> 00:51:49,240 Szczęki z 1975 roku są uważane za pierwszy superhit Hollywood. 510 00:51:49,920 --> 00:51:51,120 Widziałeś Szczęki? 511 00:51:51,360 --> 00:51:52,840 A kto ich nie widział? 512 00:51:52,920 --> 00:51:55,200 Opowieść o morderczym rekinie białym. 513 00:51:55,520 --> 00:51:57,760 Kompletnie nie spodziewaliśmy się... 514 00:51:57,840 --> 00:51:58,840 TO TRZEBA ZOBACZYĆ! 515 00:51:58,920 --> 00:52:01,640 ...że film stanie się tak popularny. 516 00:52:01,720 --> 00:52:02,720 WIDOK Z OCZU REKINA 517 00:52:02,880 --> 00:52:04,440 Kolejka liczyła 12 rzędów 518 00:52:04,520 --> 00:52:06,520 -na szerokości całej ulicy. -To prawda. 519 00:52:06,600 --> 00:52:08,400 -To wspaniale. -Tak. 520 00:52:08,520 --> 00:52:10,040 Ron i Valerie Taylor! 521 00:52:11,600 --> 00:52:13,120 Był świetnie wykonany. 522 00:52:13,840 --> 00:52:18,320 Nie spodziewaliśmy się takiej reakcji. 523 00:52:19,120 --> 00:52:23,520 Myśleliśmy, że będzie to raczej film klasy B, 524 00:52:23,600 --> 00:52:25,400 którego nie obejrzy prawie nikt. 525 00:52:25,680 --> 00:52:28,920 Zarobił więcej niż jakikolwiek inny film w historii kina. 526 00:52:29,080 --> 00:52:30,520 STRASZNIEJSZY OD EGZORCYSTY 527 00:52:31,920 --> 00:52:36,600 W kinie aż podskoczyłem ze strachu. Widownia była przerażona. 528 00:52:36,920 --> 00:52:40,040 Niektórzy widzą urojone rekiny, gdy tylko wchodzą do wody. 529 00:52:40,360 --> 00:52:44,240 Ludzie ciągle pytają nas, czy to tutaj kręcono Szczęki. 530 00:52:44,320 --> 00:52:45,760 Nie chcę umrzeć młodo. 531 00:52:47,360 --> 00:52:48,960 NIE ZBLIŻAJ SIĘ DO WODY 532 00:52:49,080 --> 00:52:50,760 Nie zliczę ile razy słyszałem: 533 00:52:50,840 --> 00:52:52,280 „Nurkujesz w oceanie? 534 00:52:52,360 --> 00:52:53,480 PIONIER WYPRAW NURKOWYCH 535 00:52:53,600 --> 00:52:54,920 Przecież pełno tam rekinów!”. 536 00:53:05,400 --> 00:53:08,560 Gdy obejrzałem Szczęki, byłem zdruzgotany. 537 00:53:08,640 --> 00:53:10,440 NUREK, SYN JACQUES'A 538 00:53:10,560 --> 00:53:12,600 Wiedziałem, że ludzie będą bać się oceanu. 539 00:53:17,760 --> 00:53:19,920 Szczęki to fikcja. 540 00:53:20,160 --> 00:53:23,760 Nie tylko Ron i ja, ale i Universal, 541 00:53:23,840 --> 00:53:29,360 Richard Zanuck i David Brown byliśmy zdumieni, że ludzie to kupili. 542 00:53:31,000 --> 00:53:32,080 Rekin! 543 00:53:32,800 --> 00:53:36,960 To zadziwiające. Nowojorczycy nie bali się przecież King Konga. 544 00:53:38,560 --> 00:53:43,680 To chyba podświadomy strach bycia zjedzonym żywcem. 545 00:53:51,240 --> 00:53:52,480 Uśmiechnij się, skur... 546 00:54:10,520 --> 00:54:12,800 Szczęki cofnęły nas w czasie. 547 00:54:20,040 --> 00:54:23,080 Niestety ludzie zaczęli masowo wybijać rekiny. 548 00:54:23,160 --> 00:54:24,560 TŁOK NA ZAWODACH W ŁOWIENIU REKINÓW 549 00:54:29,880 --> 00:54:32,120 Byliśmy wściekli. 550 00:54:35,280 --> 00:54:39,720 Co za bestia! Jak z filmu! 551 00:54:42,440 --> 00:54:46,080 Valerie i Ron Taylor, świetni australijscy filmowcy i nurkowie, 552 00:54:46,200 --> 00:54:49,680 zadzwonili do mnie, mówiąc: „Ludzie organizują mordercze wycieczki, 553 00:54:49,760 --> 00:54:52,120 by dowieść swojej męskości”. 554 00:54:52,200 --> 00:54:53,360 AUTOR KSIĄŻKI "SZCZĘKI" 555 00:54:53,440 --> 00:54:59,360 „Mordują rekiny bez opamiętania. Boimy się zagrożenia niektórych gatunków”. 556 00:55:02,880 --> 00:55:05,440 Peter Benchley przyznał, że nie napisałby książki, 557 00:55:05,600 --> 00:55:08,760 gdyby wiedział, co z niej wyniknie. 558 00:55:11,360 --> 00:55:13,920 Ci, którzy widzieli Szczęki, boją się rekinów. 559 00:55:14,000 --> 00:55:15,560 Czy mają ku temu powody? 560 00:55:15,760 --> 00:55:17,160 Powinniśmy być ostrożni, 561 00:55:17,240 --> 00:55:19,760 ale przecież nie boimy się samochodów. 562 00:55:20,120 --> 00:55:26,960 Universal zabrało Rona i mnie na tournée po Ameryce. 563 00:55:27,480 --> 00:55:32,520 W wywiadach tłumaczyliśmy, że rekiny nie są takie jak w Szczękach. 564 00:55:33,760 --> 00:55:36,560 Nie wszystkie rekiny są niebezpieczne. 565 00:55:36,840 --> 00:55:41,160 Twierdzicie, że nie są groźne, lecz nakręciliście już dwa filmy, 566 00:55:41,280 --> 00:55:43,720 które przedstawiają je jako bardzo groźne. 567 00:55:43,840 --> 00:55:45,440 Jak to wytłumaczycie? 568 00:55:46,000 --> 00:55:50,880 Jesteśmy krytykowani za przedstawianie rekinów jako agresywnych ludojadów. 569 00:55:50,960 --> 00:55:55,120 Szczęki to film fikcyjny, lecz na tyle realistyczny, 570 00:55:55,280 --> 00:55:57,920 że ludzie uwierzyli w agresję rekinów. 571 00:55:58,080 --> 00:56:02,720 Ludzie nie powinni obawiać się ani plaż, ani rekinów. 572 00:56:02,840 --> 00:56:06,280 Prędzej potkną się i złamią nogę w drodze na plażę, 573 00:56:06,400 --> 00:56:08,480 niż zostaną zaatakowani przez rekina. 574 00:56:08,560 --> 00:56:12,400 Ron i Valerie Taylor, dziękujemy wam. Wrócimy po reklamach. 575 00:56:13,360 --> 00:56:16,320 Wytnij szczęki, wyciągnij kły, powieś je na złotym łańcuchu 576 00:56:16,400 --> 00:56:19,760 i idź na seans Szczęk. Wszyscy pomyślą, że jesteś debeściak. 577 00:56:20,640 --> 00:56:24,640 Jeśli pływak zachowa spokój w obliczu rekina, 578 00:56:24,720 --> 00:56:28,720 rekin najprawdopodobniej zignoruje go i odpłynie. 579 00:56:29,000 --> 00:56:31,960 Jeśli zacznie panikować, może zostać pogryziony. 580 00:56:32,360 --> 00:56:34,800 Co się stanie po ugryzieniu? 581 00:56:34,920 --> 00:56:37,880 Większość z nich odpuści. One badają zębami. 582 00:56:37,960 --> 00:56:40,680 Mamy świeżo wyciągnięte kły rekina. 583 00:56:40,800 --> 00:56:42,760 Skończyły nam się kły rekinów. 584 00:56:42,880 --> 00:56:44,000 Maszyna do zabijania. 585 00:56:44,080 --> 00:56:47,120 Baseny ogrodowe bywają bardziej niebezpieczne. 586 00:56:47,200 --> 00:56:48,680 Moglibyśmy sprzedać więcej. 587 00:56:48,760 --> 00:56:50,640 Bardzo się ich boję. 588 00:56:53,160 --> 00:56:57,600 Nie słuchali mnie. Mieli to gdzieś. 589 00:57:00,520 --> 00:57:02,240 Rzeź trwała w najlepsze. 590 00:57:14,720 --> 00:57:19,080 Tak. Już sobie lecisz? 591 00:57:19,760 --> 00:57:21,920 A ty? Co u ciebie? 592 00:57:25,640 --> 00:57:28,640 Szczęki zepsuły rekinom reputację. 593 00:57:30,000 --> 00:57:33,720 W oceanach mamy ponad 400 gatunków rekinów. 594 00:57:35,720 --> 00:57:37,640 Może pięć czy sześć z nich 595 00:57:37,720 --> 00:57:39,480 jest potencjalnie niebezpiecznych. 596 00:57:46,520 --> 00:57:50,040 Większość jest niegroźna, tak jak tawrosz piaskowy. 597 00:57:52,880 --> 00:57:56,200 Tawrosz piaskowy wygląda jak krwiożercze zwierzę. 598 00:57:57,000 --> 00:57:58,680 Tylko dlatego, że ma wystające zęby... 599 00:57:58,840 --> 00:58:00,160 REDAKTOR NACZELNY DIVE MAGAZINE 600 00:58:00,280 --> 00:58:01,680 ...ludzie chcą go zamordować. 601 00:58:03,520 --> 00:58:06,880 Na wybrzeżu Florydy zostały kompletnie zgładzone. 602 00:58:08,000 --> 00:58:10,720 Podobny los mógł je spotkać w Australii. 603 00:58:15,200 --> 00:58:20,480 Były wybijane, więc zaczęłam pisać listy. 604 00:58:20,960 --> 00:58:22,880 Błagałam polityków o pomoc. 605 00:58:23,520 --> 00:58:27,960 Pragnęłam ochrony dla tawroszy piaskowych. 606 00:58:30,480 --> 00:58:33,960 Jako harpunnik zabiłam jednego tawrosza... 607 00:58:37,840 --> 00:58:39,840 Teraz chciałam ocalić je wszystkie. 608 00:58:41,520 --> 00:58:42,800 Potrzebowałam je ocalić. 609 00:58:51,800 --> 00:58:56,400 Kiedy wpadnę na pomysł, nie odpuszczam. 610 00:58:58,160 --> 00:59:03,680 Nic nie działa tak, jak dobry podwodny film 611 00:59:03,760 --> 00:59:06,560 ukazujący ich nieszkodliwość. 612 00:59:13,200 --> 00:59:15,440 Wypisywałam kolejne listy. 613 00:59:18,800 --> 00:59:23,240 Podziałało. Są teraz prawnie chronione. 614 00:59:25,520 --> 00:59:30,000 To pierwszy rekin pod ochroną na świecie. 615 00:59:37,160 --> 00:59:39,640 Valerie pokazała nam drogę. 616 00:59:40,000 --> 00:59:45,120 Ogromna część ochrony przyrody zaczęła się 617 00:59:45,240 --> 00:59:48,000 od ochrony tych małych tawroszy piaskowych. 618 00:59:52,360 --> 00:59:56,880 Valerie próbowała szerzyć wiedzę, 619 00:59:56,960 --> 01:00:02,000 tak by zwiększyć środowisko miłośników rekinów. 620 01:00:07,160 --> 01:00:10,640 Kiedyś uwiecznili, jak rekin 621 01:00:10,720 --> 01:00:14,560 zaplątał się w drut, a oni go oswobodzili. 622 01:00:17,760 --> 01:00:22,640 Gdy widzisz rekina walczącego o życie, pragniesz mu pomóc. 623 01:00:27,800 --> 01:00:33,800 Wyciąganie rekina za ogon to coś, czego byśmy się obawiali. 624 01:00:34,800 --> 01:00:40,160 Oni się nie obawiali. Ryzyko odłożyli na bok. 625 01:00:40,240 --> 01:00:42,240 Instynktownie pomogli zwierzęciu. 626 01:01:00,400 --> 01:01:02,320 Było to niebezpieczne. 627 01:01:03,360 --> 01:01:06,040 Ale ten rekin wiedział, co robimy. 628 01:01:16,600 --> 01:01:22,040 Ani śladu agresji. Niezapomniany moment. 629 01:01:35,600 --> 01:01:41,960 Uciekł do morza, a pięć miesięcy później został schwytany przez rybaka. 630 01:01:48,480 --> 01:01:51,880 Ochrona? Nie ma czegoś takiego jak ochrona ludojadów, 631 01:01:51,960 --> 01:01:55,600 ponieważ ludzie wiedzą, że to tylko zabójcy. 632 01:01:57,480 --> 01:01:59,520 Rekiny białe mają poważne kłopoty. 633 01:02:01,400 --> 01:02:04,560 To duże zwierzęta, które żyją długo i rozmnażają się powoli. 634 01:02:05,640 --> 01:02:09,040 Mam teczkę pełną listów, w których proszę 635 01:02:09,120 --> 01:02:11,840 o ochronę rekinów białych, zanim będzie za późno. 636 01:02:14,400 --> 01:02:15,280 Wiesz, co robią? 637 01:02:15,360 --> 01:02:17,040 Wmawiają te bzdury rządowi. 638 01:02:17,760 --> 01:02:19,920 Mówią, że to gatunek zagrożony. 639 01:02:20,000 --> 01:02:21,200 Powinni siedzieć. 640 01:02:21,760 --> 01:02:24,760 Jedyny rekin, z jakim pracował, 641 01:02:25,200 --> 01:02:29,000 swoją drogą z bezpiecznej odległości własnej łódki, 642 01:02:29,080 --> 01:02:31,240 to rekin, który walczy o przetrwanie. 643 01:02:31,360 --> 01:02:33,960 Rekin, którego łapie, próbuje uciekać. 644 01:02:34,040 --> 01:02:37,400 Pragnie przeżyć. Też próbowalibyśmy uciekać 645 01:02:37,560 --> 01:02:39,800 i walczyć o życie, gdyby to nas złapano. 646 01:02:41,960 --> 01:02:44,360 To prawdziwy koszmar. 647 01:02:44,480 --> 01:02:47,360 Na samo słowo „rekin” włos jeży się na głowie. 648 01:02:47,480 --> 01:02:50,440 Rekiny białe nie mają sobie równych. 649 01:02:51,320 --> 01:02:56,280 Antyekolodzy nazywają je „bożą pomyłką”. 650 01:02:59,120 --> 01:03:01,120 To ściek bzdur. 651 01:03:04,080 --> 01:03:10,520 Żyją tu już 20 milionów lat. To nie mogła być pomyłka. 652 01:03:11,960 --> 01:03:13,560 Grasują całą dobę... 653 01:03:13,680 --> 01:03:15,760 Wątpię, by rekin pływał z zamysłem 654 01:03:15,880 --> 01:03:18,240 upolowania i zjedzenia właśnie człowieka. 655 01:03:18,320 --> 01:03:19,520 One tak nie myślą. 656 01:03:20,040 --> 01:03:21,520 To wielki problem. 657 01:03:25,760 --> 01:03:30,080 Ron i ja postanowiliśmy udowodnić, 658 01:03:30,240 --> 01:03:33,080 że rekiny nie polują na ludzi. 659 01:03:34,320 --> 01:03:38,680 Pancerny strój obmyśliłem w 1967 roku, gdy zobaczyłem 660 01:03:38,760 --> 01:03:40,760 nurka w rękawicach rzeźniczych. 661 01:03:45,040 --> 01:03:51,400 Ron postanowił wykorzystać nas jako przynęty. 662 01:03:54,040 --> 01:03:56,000 Biolog morski Jeremiah Sullivan 663 01:03:56,080 --> 01:03:58,640 przyleciał z Ameryki, by do nas dołączyć. 664 01:04:00,520 --> 01:04:02,560 Byłem wtedy młodym studentem. 665 01:04:02,680 --> 01:04:07,200 Jako biolog morski studiowałem układy nerwowe rekinów. 666 01:04:08,120 --> 01:04:10,560 Kombinezon na rekiny pozwolił nam... 667 01:04:10,880 --> 01:04:11,880 BIOLOG MORSKI 668 01:04:12,000 --> 01:04:14,120 ...robić nowe rzeczy i poszerzać wiedzę. 669 01:04:22,680 --> 01:04:25,760 Wszystkie czynności niosą za sobą ryzyko. 670 01:04:26,760 --> 01:04:29,040 Nawet kubek herbaty może cię sparzyć. 671 01:04:32,840 --> 01:04:35,400 Gdyby tylko ugryzł mnie zamiast ryby, 672 01:04:35,920 --> 01:04:39,040 sprawdzilibyśmy możliwości ochronne kombinezonu. 673 01:04:41,200 --> 01:04:45,560 Test teorii Rona i Valerie był niebezpieczny, 674 01:04:45,640 --> 01:04:48,400 ponieważ odbywał się pod wodą... 675 01:04:48,480 --> 01:04:49,840 BADACZKA ŻYCIA MORSKIEGO 676 01:04:49,920 --> 01:04:52,400 ...w wodzie zaś były żarłoczne rekiny. 677 01:04:52,480 --> 01:04:56,400 Ron i Valerie chcieli pokazać, że jest inaczej. 678 01:04:56,680 --> 01:05:00,040 Użyli siebie jako przynęty. Dosłownie. 679 01:05:00,200 --> 01:05:04,000 Musieli je jakoś zachęcić. 680 01:05:10,360 --> 01:05:14,600 Wtedy wciąż nie wiedzieliśmy, jaki jest nacisk szczęki rekina. 681 01:05:15,360 --> 01:05:20,840 Tylko spekulowaliśmy. Teraz mogliśmy się przekonać. 682 01:05:24,120 --> 01:05:30,560 Według opinii naukowej, uścisk szczęk rekina jest bardzo mocny. 683 01:05:31,880 --> 01:05:34,760 Eugenie Clark, ekspertka od rekinów białych, 684 01:05:34,840 --> 01:05:38,440 uważała, że kolczuga odbije się na moich kościach. 685 01:06:32,760 --> 01:06:35,400 Rekiny nie mają mocy miażdżenia. 686 01:06:39,480 --> 01:06:41,560 To przesąd. 687 01:06:43,200 --> 01:06:45,400 Dowiedzieliśmy się, jak gryzą. 688 01:06:50,960 --> 01:06:53,800 Polegają na krawędzi tnącej zębów. 689 01:06:55,360 --> 01:06:58,440 Próbowały przeciąć metal, lecz bez skutku. 690 01:06:58,600 --> 01:07:03,200 Nic im to nie dało. Kolczuga potwierdziła teorię. 691 01:07:08,160 --> 01:07:12,000 Redaktor National Geographic, chcąc wykorzystać tę historię, 692 01:07:12,280 --> 01:07:15,800 wysłał ją do amerykańskich ekspertów, 693 01:07:15,920 --> 01:07:18,440 którzy uznali teorię za bujdę. 694 01:07:21,520 --> 01:07:24,720 Wtedy pokazaliśmy redaktorom nasz film. 695 01:07:25,000 --> 01:07:28,720 To eksperci byli w błędzie. 696 01:07:36,560 --> 01:07:38,400 TWARDY ORZECH DLA REKINÓW 697 01:07:42,920 --> 01:07:46,480 Redaktorzy dali ekspertom kopniaka. 698 01:07:51,200 --> 01:07:55,200 Kolczugi są produkowane już od 40 lat. 699 01:07:55,520 --> 01:07:59,240 Przemysł nurkowania z rekinami osiąga wartość miliarda dolarów rocznie. 700 01:07:59,360 --> 01:08:03,040 Częściowo zbudowany jest na informacjach 701 01:08:03,160 --> 01:08:07,080 zebranych przy użyciu pancerzy, 702 01:08:07,200 --> 01:08:08,960 którymi się niegdyś bawiliśmy. 703 01:08:16,080 --> 01:08:21,240 Żarłacze błękitne miały dobre życie. Widywaliśmy je codziennie. 704 01:08:22,880 --> 01:08:26,840 To miłe rekiny. Te, którym pozwalałam się gryźć, już nie żyją. 705 01:08:27,720 --> 01:08:28,920 Zabito je dla płetw. 706 01:08:30,240 --> 01:08:31,960 Nie zasługiwały na śmierć. 707 01:08:35,480 --> 01:08:37,120 Na rekiny jest duży popyt. 708 01:08:37,200 --> 01:08:40,800 Ludzie odcinają płetwy rekinom w ogromnych ilościach. 709 01:08:41,520 --> 01:08:46,120 Nie można wciąż brać bez oddania czegoś w zamian. 710 01:08:53,120 --> 01:08:57,720 Przez ostatnie 20 lat wzrost klasy średniej w Chinach... 711 01:08:57,840 --> 01:08:59,080 PREZESKA SHARK SAVERS - WILDAID 712 01:08:59,200 --> 01:09:01,760 ...i wzrost konsumpcji zupy z płetw rekina 713 01:09:03,200 --> 01:09:08,160 powodował ubój 100 milionów rekinów rocznie. 714 01:09:14,640 --> 01:09:19,440 Rekiny są częścią ekosystemu, a my go zaburzyliśmy. 715 01:09:24,040 --> 01:09:28,960 To potworne, że zabijamy piękne dzikie zwierzę dla jego płetwy. 716 01:09:29,040 --> 01:09:34,640 Tak jak zabijamy słonia dla jego kłów, czy tygrysa dla jego skóry. 717 01:09:38,680 --> 01:09:44,680 Możemy spodziewać się rybaków łowiących rekiny dla ich płetw, 718 01:09:44,800 --> 01:09:48,840 ponieważ chińscy kupcy słono za nie płacą. 719 01:09:52,160 --> 01:09:58,600 Zwykłam wspinać się na łodzie i robić zdjęcia odciętym płetwom. 720 01:10:02,360 --> 01:10:06,320 Gdy rekiny będą na wyginięciu, 721 01:10:06,840 --> 01:10:10,560 te fotografie posłużą za dowód, co się z nimi stało. 722 01:10:16,600 --> 01:10:21,320 Wszędzie zdjęcia rekinów. 723 01:10:24,160 --> 01:10:26,640 Zostało około dziesięć procent rekinów. 724 01:10:27,840 --> 01:10:31,000 Świadomość tego zwiększa troskę. 725 01:10:31,960 --> 01:10:37,320 To niesamowite stworzenia. Każdy z nich jest inny. 726 01:10:37,720 --> 01:10:38,760 Spójrz na to. 727 01:10:39,080 --> 01:10:41,960 Każdy z nich zasługuje na szacunek. 728 01:10:43,960 --> 01:10:46,520 To jedno ze starszych zdjęć, które lubię. 729 01:10:47,160 --> 01:10:49,120 Musimy przestawić myślenie. 730 01:10:51,760 --> 01:10:55,200 Spójrz na jego uśmiech. 731 01:11:01,040 --> 01:11:06,360 Jedynym sposobem na zatrzymanie wyginięcia 732 01:11:06,440 --> 01:11:12,240 jest utworzenie morskich rezerwatów z zakazem łowienia. 733 01:11:14,600 --> 01:11:18,120 Niegdyś mogliśmy zagwarantować spotkanie rekinów białych 734 01:11:18,480 --> 01:11:20,400 w okolicach Port Lincoln w Australii. 735 01:11:21,520 --> 01:11:23,240 Witajcie, rekinki! 736 01:11:23,320 --> 01:11:24,360 U góry. 737 01:11:24,760 --> 01:11:27,680 To inny! To na pewno Maria! 738 01:11:28,040 --> 01:11:29,240 Widać same płetwy. 739 01:11:29,640 --> 01:11:31,160 Już patrzę. To na pewno Maria. 740 01:11:31,240 --> 01:11:34,320 Gdyby mogła, ocaliłaby cały świat. 741 01:11:34,480 --> 01:11:36,520 Chodź, skarbie. 742 01:11:37,080 --> 01:11:38,120 Rekin... 743 01:11:38,240 --> 01:11:42,360 A zwłaszcza Australię. W końcu to wielka część jej życia. 744 01:11:43,000 --> 01:11:45,440 -Witajcie. -Szybko! Wraca tu. 745 01:11:45,840 --> 01:11:47,760 Szybko. Wraca tutaj. 746 01:11:51,400 --> 01:11:54,560 Valerie przykułaby się do klatki... 747 01:11:54,640 --> 01:11:56,000 ZAWODOWA FOTOGRAFKA, PRZYJACIÓŁKA 748 01:11:56,120 --> 01:11:58,360 ...gdyby ktoś chciał zabić rekina białego bez powodu. 749 01:11:58,520 --> 01:12:01,080 Po to, by dowieść, że rekin nie stanowi zagrożenia. 750 01:12:05,000 --> 01:12:08,680 Chciałam pokazać, że mają różne osobowości. 751 01:12:08,960 --> 01:12:14,080 Nigdy nie widziałam, aby ktoś karmił rekina białego z ręki. 752 01:12:19,000 --> 01:12:23,960 Obok pływały trzy rekiny, w tym jeden uroczy. 753 01:12:26,400 --> 01:12:31,160 Temu grzecznemu chciałam dać rybę. 754 01:12:49,560 --> 01:12:54,480 Mój bratanek bał się tak bardzo, że trzymał mnie za koszulę. 755 01:12:54,600 --> 01:12:56,320 Nic by to przecież nie dało. 756 01:12:56,400 --> 01:13:00,200 Gdyby złapał mnie rekin, w ręce miałby tylko skrawek koszuli. 757 01:13:39,560 --> 01:13:43,240 Nie mówcie mi, że nie mają charakterów. Oczywiście, że mają. 758 01:13:47,920 --> 01:13:50,640 Potrzebujemy takich ludzi jak Valerie. 759 01:13:51,600 --> 01:13:55,360 Poprosiła rząd o ochronę tego regionu. 760 01:13:56,280 --> 01:13:58,120 Szczęśliwie, udało się. 761 01:13:58,240 --> 01:14:00,920 Nazwano go Rezerwatem Morskim Rona i Valerie Taylorów. 762 01:14:06,800 --> 01:14:11,040 Cóż za ironia, że miejsce, w którym kręcono Szczęki, 763 01:14:11,120 --> 01:14:14,640 jest teraz terenem chroniącym rekiny białe. 764 01:14:22,360 --> 01:14:25,160 Po pierwszym filmie z rekinami Ron stwierdził: 765 01:14:25,240 --> 01:14:28,120 „Zrobiliśmy film o rekinach, teraz zrobimy coś innego”. 766 01:14:29,560 --> 01:14:30,960 Wciąż je nagrywaliśmy. 767 01:14:31,800 --> 01:14:35,640 Nie zarobilibyśmy tyle, kręcąc filmy o motylach. 768 01:14:39,520 --> 01:14:41,920 Cóż za motyl musiałby to być. 769 01:14:50,960 --> 01:14:52,960 Nasze małżeństwo było przygodą. 770 01:14:55,240 --> 01:14:57,880 Ron lubił mnie filmować. 771 01:15:00,000 --> 01:15:02,600 Lubił ze mną nurkować. 772 01:15:05,880 --> 01:15:09,800 To nie tylko kwestia miłości. Można kochać wiele rzeczy. 773 01:15:09,920 --> 01:15:11,360 Miłość ma różne oblicza. 774 01:15:11,440 --> 01:15:15,280 WIEK I PODSTĘP ZWYCIĘŻY NAD MŁODOŚCIĄ I TALENTEM 775 01:15:19,800 --> 01:15:25,000 Nie czuł się najlepiej, więc poszedł do lekarza. 776 01:15:25,840 --> 01:15:31,880 Lekarz stwierdził, że to ostra białaczka szpikowa. 777 01:15:33,720 --> 01:15:35,400 Powiedział, że nieuleczalna. 778 01:15:37,800 --> 01:15:41,840 Szykuję się na nocne nurkowanie. Lubię nurkować nocą. 779 01:15:41,920 --> 01:15:46,440 Można zobaczyć ciekawe stworzenia, 780 01:15:46,560 --> 01:15:48,200 których nie widać za dnia. 781 01:15:48,320 --> 01:15:50,200 Powodzenia! Odkryjcie, ile się da! 782 01:15:50,680 --> 01:15:51,680 Pa! 783 01:15:58,480 --> 01:16:00,680 Valerie nigdy nie okazuje strachu. 784 01:16:03,200 --> 01:16:09,000 Wiedziała, że on umrze. Nie chciała się z tym zmierzyć. 785 01:16:18,240 --> 01:16:20,640 Nie sądziłam, że kiedykolwiek umrze. 786 01:16:27,560 --> 01:16:31,000 Patrzyłam na tego przystojniaka i myślałam: „Nie może umrzeć”. 787 01:16:33,160 --> 01:16:37,480 Dla mnie był bardzo przystojny. 788 01:16:45,720 --> 01:16:49,480 Ron Taylor wraz z żoną Valerie porzucili łowiectwo, by zostać sławnymi 789 01:16:49,560 --> 01:16:52,000 działaczami na rzecz ochrony morza. 790 01:16:52,200 --> 01:16:54,240 Taylor zmarł dziś w prywatnym szpitalu 791 01:16:54,320 --> 01:16:56,320 nieopodal swojego domu w Sydney. 792 01:17:00,600 --> 01:17:05,760 Bardzo za nim tęsknię. Był dla mnie wszystkim. 793 01:17:09,480 --> 01:17:12,480 Najbardziej tęsknię za przytulaniem w łóżku. 794 01:17:12,560 --> 01:17:14,320 Idę do łóżka, a jego tam nie ma. 795 01:17:17,760 --> 01:17:20,640 Gdy czuję się samotnie, biorę poduszkę 796 01:17:25,120 --> 01:17:27,600 i kładę ją po lewej stronie. 797 01:17:35,120 --> 01:17:38,800 VITI LEVU, FIDŻI 798 01:17:51,040 --> 01:17:57,480 Ostatni raz nurkowaliśmy razem na Fidżi z żarłaczami tępogłowymi. 799 01:17:59,880 --> 01:18:01,040 To było wyjątkowe. 800 01:18:03,320 --> 01:18:05,560 -Witaj. -Bula. 801 01:18:05,760 --> 01:18:06,960 -Bula. -Bula. 802 01:18:08,840 --> 01:18:11,080 Wiem doskonale, że czasem jest jej ciężko 803 01:18:11,160 --> 01:18:14,320 nurkować tam, gdzie robili to wspólnie. 804 01:18:15,440 --> 01:18:17,200 Pamiętam, jak mówiła, że nigdy tam nie wróci. 805 01:18:17,320 --> 01:18:18,960 PRODUCENTKA FILMÓW O NURKOWANIU, PRZYJACIÓŁKA 806 01:18:24,800 --> 01:18:26,840 Zbyt wiele wspomnień. 807 01:18:27,400 --> 01:18:30,720 Działalność Rona i Valerie była kluczowa 808 01:18:30,840 --> 01:18:33,600 w historii ochrony środowiska. 809 01:18:34,840 --> 01:18:38,280 Bardzo zaangażowali się w życie środowisk lokalnych. 810 01:18:41,640 --> 01:18:47,640 W wyniku nadmiernych połowów rafa była martwa. Nie było w niej ryb. 811 01:18:48,360 --> 01:18:54,200 Dzięki dokarmianiu rekinów stała się jedynym miejscem, 812 01:18:54,320 --> 01:18:58,400 w którym spotkać można od 80 do 100 żarłaczy tępogłowych. 813 01:19:01,360 --> 01:19:03,320 -Ben! -Cześć! 814 01:19:05,920 --> 01:19:07,960 -Jak się masz? -Dobrze. 815 01:19:08,080 --> 01:19:09,440 Witaj w domu. 816 01:19:09,800 --> 01:19:11,520 -Dziękuję. -To ja dziękuję. 817 01:19:11,600 --> 01:19:13,000 BIOLOG MORSKI, PARTNER W NURKOWANIU 818 01:19:13,120 --> 01:19:14,200 Jak podróż? 819 01:19:14,360 --> 01:19:17,720 -Dobrze. Zaopiekujesz się mną? -Tak. 820 01:19:18,160 --> 01:19:19,880 To nie będzie łatwe. 821 01:19:20,400 --> 01:19:22,200 -Dlaczego? -Bo jestem stara. 822 01:19:22,320 --> 01:19:23,400 -Nie. -Obolała. 823 01:19:23,480 --> 01:19:24,400 A ja młody. 824 01:19:24,600 --> 01:19:26,440 To mi się podoba. 825 01:19:27,560 --> 01:19:30,080 Widzę, że jesteś bardzo silny. 826 01:19:30,200 --> 01:19:31,280 Bardzo dziękuję. 827 01:19:31,360 --> 01:19:35,440 Wzięłaś blady kombinezon, prawda? 828 01:19:35,560 --> 01:19:37,440 Mam różowy, ale... 829 01:19:37,520 --> 01:19:39,360 uszkodziłam bark. 830 01:19:39,440 --> 01:19:41,720 Nie mogę go założyć. 831 01:19:41,800 --> 01:19:44,640 -Szkoda. -Pójdę się przygotować. 832 01:19:54,120 --> 01:19:57,400 Moje biedne, stare palce. 833 01:19:57,640 --> 01:19:59,600 Skup się. 834 01:20:07,920 --> 01:20:11,680 Auć. Już dobrze. 835 01:20:17,280 --> 01:20:20,920 Każde nurkowanie może okazać się niezwykłą przygodą. 836 01:20:24,600 --> 01:20:26,600 Będą myśleć, że jesteś szaleńcem. 837 01:20:28,040 --> 01:20:33,280 Wielu ludzi chciałoby nurkować, ale strach im nie pozwala. 838 01:20:38,240 --> 01:20:41,360 Zawsze jest szansa, że rekin popełni błąd. 839 01:20:41,440 --> 01:20:43,960 Byłby to zwykły błąd. 840 01:20:47,360 --> 01:20:48,480 Dzień dobry, Valerie! 841 01:20:55,440 --> 01:20:57,040 -Czołem! -Dzień dobry! 842 01:21:00,840 --> 01:21:02,240 -Michael! -Tak. 843 01:21:02,720 --> 01:21:04,040 Och, kochaniutki! 844 01:21:04,120 --> 01:21:05,440 -Jak tam? -Tęskniłam! 845 01:21:09,680 --> 01:21:13,560 Wioska, do której należy rafa, chroni rekiny. 846 01:21:15,160 --> 01:21:20,680 Strzeże ich jak skarbu, bo tym właśnie są. 847 01:21:21,440 --> 01:21:26,760 Wioska nie tylko się wzbogaciła, ale zapewniła pracę wielu mieszkańcom. 848 01:21:28,800 --> 01:21:31,080 Zobaczymy żarłacze nadpływające stąd, 849 01:21:31,200 --> 01:21:33,480 a tu damy im tuńczyka. 850 01:21:38,840 --> 01:21:40,360 To nasza ulubiona część. 851 01:21:42,120 --> 01:21:43,840 Włóż delikatnie. 852 01:21:45,800 --> 01:21:47,480 Wybacz, kochana. 853 01:21:51,640 --> 01:21:53,680 Proszę bardzo. Już jesteś zapięta. 854 01:21:53,800 --> 01:21:54,840 Tak. 855 01:21:56,240 --> 01:21:58,840 Nie wierzę, że jestem gotowa. 856 01:22:02,120 --> 01:22:03,120 Dobrze. Możesz iść. 857 01:22:06,720 --> 01:22:07,720 Dziękuję. 858 01:22:16,320 --> 01:22:19,240 -Ktoś mnie wyciągnie? -Są tu trzej duzi Fidżijczycy! 859 01:22:19,320 --> 01:22:21,000 -Podoba mi się to! -Okej. 860 01:22:24,800 --> 01:22:26,560 Mam dużo powietrza. 861 01:22:26,840 --> 01:22:28,400 -Zeskoczę. -Tutaj. 862 01:23:57,960 --> 01:24:01,280 Natura stworzyła idealne zwierzę. 863 01:24:03,320 --> 01:24:06,320 To cudo nigdy nie wyginęło. 864 01:24:09,320 --> 01:24:11,800 Ocalało przez tyle lat. 865 01:25:14,560 --> 01:25:16,120 Świat podwodny jest cudowny. 866 01:25:19,880 --> 01:25:24,800 To wspaniałe doświadczenie, którego wielu nie zrozumie, 867 01:25:24,920 --> 01:25:28,520 ponieważ boją się zagrożenia, którego tam nie ma. 868 01:25:34,480 --> 01:25:38,680 Będę nurkować, choćbym jeździła już na wózku. 869 01:25:40,600 --> 01:25:42,800 Tam nie ma grawitacji. Tam mogę latać. 870 01:26:00,920 --> 01:26:02,320 -Witajcie. -Cześć. 871 01:26:04,280 --> 01:26:05,960 To wspaniały rejon. 872 01:26:06,800 --> 01:26:07,960 Z pewnością. 873 01:26:08,120 --> 01:26:10,240 Bardzo bogaty. Piękne koralowce. 874 01:26:10,680 --> 01:26:15,040 Mam nadzieję, że nagrali, jak wpadł we mnie rekin. 875 01:26:20,960 --> 01:26:22,400 Widziałeś, jak na mnie wpadł? 876 01:26:22,720 --> 01:26:23,960 Tak. Niezły widok. 877 01:26:24,040 --> 01:26:25,520 -Na pewno niechcący. -Tak. 878 01:26:26,320 --> 01:26:27,320 To tylko ogon. 879 01:26:27,400 --> 01:26:29,200 One chyba cię już poznają. 880 01:26:29,280 --> 01:26:30,640 -Tak. -Byłaś blisko. 881 01:26:31,160 --> 01:26:32,240 Zawsze przypływają. 882 01:26:33,280 --> 01:26:36,920 Czuję, że znam je już od dawna. 883 01:26:42,560 --> 01:26:47,480 Nikt nie może robić wszystkiego, a Valerie zrobiła już naprawdę dużo. 884 01:26:48,240 --> 01:26:49,960 Mamy powody do nadziei. 885 01:26:51,360 --> 01:26:53,440 Wystarczy, że zapytamy samych siebie: 886 01:26:53,520 --> 01:26:57,240 „Skoro ona zrobiła tyle, dlaczego ja nie?”. 887 01:26:58,840 --> 01:27:02,560 Cóż... Zdrowie rekinów! 888 01:27:07,080 --> 01:27:12,960 Z PODZIĘKOWANIAMI DLA VALERIE MAY TAYLOR 889 01:27:44,040 --> 01:27:46,920 Podziękowania dla rodzin Heighes i Taylor 890 01:27:47,000 --> 01:27:50,000 za pomoc w realizacji filmu. 891 01:27:50,080 --> 01:27:54,320 Valerie działała też na rzecz ochrony granika kartoflanego, 892 01:27:54,400 --> 01:27:58,040 Wielkiej Rafy Koralowej i uchatki karłowatej. 893 01:27:58,120 --> 01:28:01,640 Dziękujemy gospodarzom terenów, na których kręciliśmy film. 894 01:28:01,720 --> 01:28:04,480 Składamy hołd starszyźnie, 895 01:28:04,560 --> 01:28:07,320 Aborygenom i mieszkańcom Cieśniny Torresa. 896 01:28:07,400 --> 01:28:10,280 Oglądając ten film legalnie, zapewniasz pracę tysiącom osób, 897 01:28:10,360 --> 01:28:12,280 w tym dystrybutorom i ekipie filmowej. 898 01:30:27,120 --> 01:30:29,120 Napisy: Paulina Psujka