1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:23,940 --> 00:00:28,361
‎PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX

4
00:00:43,084 --> 00:00:44,878
‎Khi các tàu ở giữa đại dương…

5
00:00:47,213 --> 00:00:49,299
‎nơi xảy ra các vấn đề…

6
00:00:50,842 --> 00:00:54,220
‎họ có thể sẽ ném anh
‎qua mạn tàu xuống biển.

7
00:00:55,263 --> 00:00:59,267
‎Thật nguy hiểm cho anh
‎khi làm phim tài liệu này.

8
00:00:59,350 --> 00:01:02,145
‎Có rất nhiều rủi ro đấy.

9
00:01:09,110 --> 00:01:12,155
‎Nếu anh sợ chết, thì đi về nhà đi.

10
00:01:36,346 --> 00:01:37,722
‎Tên tôi là Ali.

11
00:01:38,223 --> 00:01:39,140
‎Đó là tôi đấy.

12
00:01:39,682 --> 00:01:41,559
‎Và kể từ lúc tôi còn nhớ được,

13
00:01:41,643 --> 00:01:44,896
‎tôi đã luôn bị mê hoặc
‎bởi cá heo và cá voi.

14
00:01:46,523 --> 00:01:48,525
‎Mà nỗi ám ảnh về đại dương của tôi

15
00:01:48,608 --> 00:01:51,194
‎thật ra là sinh ra
‎từ việc xem phim tài liệu

16
00:01:51,277 --> 00:01:56,533
‎làm bởi những người như Jacques Cousteau,
‎David Attenborough, và Sylvia Earle.

17
00:01:57,075 --> 00:02:00,662
‎Việc xem phim của họ
‎đã mở ra thế giới hoàn toàn mới với tôi,

18
00:02:01,329 --> 00:02:05,416
‎ngập tràn với sự phong phú
‎của cái đẹp, màu sắc, và sự sống.

19
00:02:06,376 --> 00:02:09,879
‎Tôi ước đến một ngày được khám phá
‎các vùng biển giàu có

20
00:02:09,963 --> 00:02:11,131
‎như họ đã từng.

21
00:02:11,214 --> 00:02:14,175
‎Được chụp hình
‎tất cả các loài động vật phi thường

22
00:02:14,259 --> 00:02:15,969
‎sống bên dưới những con sóng.

23
00:02:18,054 --> 00:02:20,974
‎Học xong đại học,
‎tôi làm các phim tài liệu khác,

24
00:02:21,057 --> 00:02:24,018
‎nhưng khi 22 tuổi,
‎tôi sẵn sàng bắt tay tự làm phim

25
00:02:24,102 --> 00:02:26,563
‎về việc đại dương tuyệt vời như thế nào.

26
00:02:31,734 --> 00:02:35,071
‎Nó là nhà của tới 80%
‎tất cả sự sống trên Trái Đất.

27
00:02:35,947 --> 00:02:40,285
‎Và với đại đa số các vùng biển đến nay
‎vẫn chưa được khám phá, với tôi,

28
00:02:40,368 --> 00:02:44,289
‎đại dương là một nguồn cảm hứng bất diệt.

29
00:02:46,124 --> 00:02:48,376
‎Nhưng không lâu sau khi bắt đầu dự án,

30
00:02:48,459 --> 00:02:52,755
‎viễn cảnh lãng mạn mà tôi luôn nghĩ
‎về đại dương đã thay đổi hoàn toàn.

31
00:02:53,548 --> 00:02:56,467
‎…thấy cá voi mắc cạn
‎trên bờ biển nước ta đầu tuần

32
00:02:56,551 --> 00:02:59,721
‎có hơn 30 túi nhựa trong bụng của nó.

33
00:02:59,804 --> 00:03:04,475
‎Đây là con cá voi thứ 29 của loài này
‎mắc cạn khắp châu Âu trong hai tuần qua.

34
00:03:04,559 --> 00:03:07,645
‎Nó tượng trưng cho
‎giai đoạn mắc cạn lớn nhất trong…

35
00:03:07,729 --> 00:03:08,855
‎…dạt vào bãi biển…

36
00:03:08,938 --> 00:03:14,110
‎Ở Vương quốc Anh, bốn con khác đã chết
‎trong các lần mắc cạn gần bờ gần đây…

37
00:03:14,194 --> 00:03:17,488
‎Khi tin tức bắt đầu truyền đến
‎về cá voi dạt vào bờ biển,

38
00:03:17,572 --> 00:03:20,241
‎kể cả dọc bờ biển Đông Nam nước Anh
‎tôi sống,

39
00:03:20,325 --> 00:03:23,411
‎buộc tôi đối mặt với phía câu chuyện
‎tôi chả hề biết.

40
00:03:23,912 --> 00:03:28,041
‎Câu chuyện nói về tác động của ta
‎lên biển đã trở nên to lớn thế nào.

41
00:03:28,124 --> 00:03:31,836
‎Việc những con vật này dạt bờ
‎với những cái dạ dày chứa đầy nhựa

42
00:03:31,920 --> 00:03:36,633
‎là một việc tàn khốc, không chỉ vì
‎trí thông minh tuyệt vời của chúng,

43
00:03:37,217 --> 00:03:40,553
‎mà vì chúng còn giúp
‎giữ cho cả đại dương sống sót.

44
00:03:41,346 --> 00:03:43,681
‎Khi cá heo và cá voi lên mặt nước thở,

45
00:03:43,765 --> 00:03:47,268
‎chúng bón phân cho thực vật biển tí hon
‎trong đại dương: Sinh vật phù du,

46
00:03:47,352 --> 00:03:51,356
‎loài mỗi năm hấp thụ nhiều hơn gấp bốn lần
‎lượng khí các‎-‎bon đi-ô-xít

47
00:03:51,439 --> 00:03:53,107
‎của rừng mưa Amazon,

48
00:03:53,191 --> 00:03:56,945
‎và tạo ra tới 85 phần trăm
‎lượng khí ô-xy ta hít thở.

49
00:03:58,905 --> 00:04:01,991
‎Trong thế giới quan ngại
‎về các-bon, biến đổi khí hậu

50
00:04:02,075 --> 00:04:05,662
‎việc bảo vệ những con vật này
‎nghĩa là bảo vệ cả hành tinh.

51
00:04:06,246 --> 00:04:10,208
‎Theo tôi nhìn nhận, nếu cá heo
‎và cá voi chết, thì đại dương chết.

52
00:04:10,708 --> 00:04:12,877
‎Và nếu đại dương chết, ta cũng vậy.

53
00:04:12,961 --> 00:04:16,422
‎Mà với nhiều cá voi chết dạt bờ thế,
‎tương lai có vẻ u ám.

54
00:04:17,090 --> 00:04:20,176
‎Nhựa xâm chiếm
‎mọi ngóc ngách của biển trên thế giới

55
00:04:20,677 --> 00:04:24,639
‎với các đảo rác trôi nổi khổng lồ
‎đang tích tụ giữa đại dương,

56
00:04:24,722 --> 00:04:26,849
‎như đảo rác Thái Bình Dương.

57
00:04:27,350 --> 00:04:31,396
‎Thực tế là, ngày nay, một lượng
‎tương đương với một xe tải rác nhựa

58
00:04:31,479 --> 00:04:34,190
‎bị đổ xuống biển trong mỗi một phút,

59
00:04:34,274 --> 00:04:38,194
‎hợp nhất với hơn 150 triệu tấn

60
00:04:38,278 --> 00:04:39,737
‎đã đang trôi nổi ở đó.

61
00:04:39,821 --> 00:04:44,409
‎Nhưng lượng nhựa này vỡ ra
‎thành các mảnh nhỏ hơn nữa gọi là vi nhựa,

62
00:04:44,492 --> 00:04:47,578
‎thứ giờ đã nhiều hơn số ngôi sao
‎trên dải Ngân Hà

63
00:04:47,662 --> 00:04:49,747
‎ít nhất là 500 lần,

64
00:04:49,831 --> 00:04:52,875
‎và đang ngấm vào mọi sinh vật sống
‎trong đại dương.

65
00:04:52,959 --> 00:04:56,921
‎Về cơ bản, đại dương của ta đã biến thành
‎một nồi súp nhựa độc hại.

66
00:04:57,505 --> 00:05:00,633
‎Và tệ nhất là,
‎tôi đã là một phần lớn của vấn đề.

67
00:05:01,634 --> 00:05:05,430
‎Dù tôi đã ký các đơn kiến nghị
‎và đăng ký các bản tin đại dương,

68
00:05:05,513 --> 00:05:08,266
‎tôi chả thật sự làm gì
‎để bảo vệ thứ tôi yêu.

69
00:05:08,349 --> 00:05:09,517
‎Nên từ đó trở đi,

70
00:05:09,600 --> 00:05:12,895
‎tôi làm điều kẻ bắt chước
‎Jacques Cousteau có tự tôn làm.

71
00:05:12,979 --> 00:05:18,985
‎Tôi trở thành cảnh sát nhựa. Tôi quyên góp
‎cho mọi tổ chức từ thiện đại dương có thể.

72
00:05:20,778 --> 00:05:22,113
‎Đi dọn dẹp bãi biển,

73
00:05:22,196 --> 00:05:26,034
‎mang dụng cụ ăn tái sử dụng được
‎và chai đựng nước theo mọi nơi.

74
00:05:26,117 --> 00:05:29,954
‎Nhiệm vụ của tôi đơn giản là ngăn thế giới
‎dùng bàn chải đánh răng nhựa,

75
00:05:30,038 --> 00:05:34,292
‎ống hút, dụng cụ ăn, chai lọ, túi
‎hay bất cứ thứ gì là nhựa dùng một lần.

76
00:05:34,375 --> 00:05:37,378
‎Tôi sẽ làm tất cả
‎đến khi thông điệp được lắng nghe.

77
00:05:38,129 --> 00:05:41,174
‎- Seaside Fish and Chip giúp gì được?
‎- Ừ, chào. Tôi là Ali.

78
00:05:41,257 --> 00:05:46,095
‎Liệu quán có thay việc dùng ống hút nhựa
‎vì nó giết cá voi và rùa biển con không?

79
00:05:47,638 --> 00:05:48,473
‎A lô?

80
00:05:48,556 --> 00:05:51,392
‎Nhưng điều đó chả cản tôi
‎xử lý bệnh dịch nhựa.

81
00:05:51,476 --> 00:05:54,854
‎Đây là bãi biển đầu tiên của tôi.
‎Chỉ trong một giờ,

82
00:05:54,937 --> 00:05:57,774
‎tôi đã có thể thu thập
‎ba túi đầy rác nhựa.

83
00:05:57,857 --> 00:05:59,901
‎Có bao bì đựng thức ăn mang đi,

84
00:05:59,984 --> 00:06:02,570
‎có dụng cụ ăn, có ống hút, có mọi thứ.

85
00:06:02,653 --> 00:06:05,948
‎Tôi còn tìm thấy cả Nemo nè.
‎Đến bãi biển kế tiếp nào.

86
00:06:07,408 --> 00:06:10,703
‎Nhưng dù tôi đến bãi biển nào
‎hay thu thập bao nhiêu‎,

87
00:06:11,204 --> 00:06:13,998
‎luôn có nhiều nhựa,
‎nhiều động vật dạt bờ hơn.

88
00:06:14,582 --> 00:06:16,292
‎Sau nhiều tháng làm việc này,

89
00:06:16,376 --> 00:06:21,672
‎khi bắt đầu tự hỏi đây có phải cách cứu
‎sinh vật biển tốt nhất, tôi thấy tin này.

90
00:06:22,298 --> 00:06:26,135
‎Nhật Bản đã xác nhận
‎sẽ tiếp tục săn cá voi thương mại,

91
00:06:26,219 --> 00:06:29,180
‎và sẽ rút khỏi Ủy ban Săn Cá voi Quốc tế.

92
00:06:29,263 --> 00:06:32,975
‎Hạm đội săn cá voi nước này đã
‎đến Nam Cực thứ Ba tuần trước.

93
00:06:33,059 --> 00:06:36,854
‎Tokyo nói có ý định giết cá
‎bất chấp lệnh cấm trên toàn thế giới.

94
00:06:37,605 --> 00:06:40,024
‎Ừm, nay tôi thức dậy thấy tin tức này.

95
00:06:40,525 --> 00:06:43,861
‎Chính phủ Nhật lại muốn tiếp tục
‎săn cá voi ở Nam Cực.

96
00:06:43,945 --> 00:06:46,906
‎Tôi biết cá heo và cá voi
‎đang vô tình chết vì nhựa

97
00:06:46,989 --> 00:06:49,867
‎mà chưa từng mơ
‎chúng sẽ bị nhắm đến có chủ đích

98
00:06:49,951 --> 00:06:53,621
‎bởi một ngành công nghiệp
‎tôi nghĩ chỉ có trong sách lịch sử.

99
00:06:53,704 --> 00:06:58,084
‎Tôi đã nghiên cứu và phát hiện có
‎lệnh cấm săn cá voi quốc tế từ năm 1986.

100
00:06:58,167 --> 00:07:01,629
‎Tuy nhiên, nhiều quốc gia
‎đã hoạt động ngầm nhiều năm,

101
00:07:01,712 --> 00:07:03,923
‎mà khét tiếng nhất lại là Nhật Bản.

102
00:07:04,799 --> 00:07:08,261
‎Về mặt hậu cần, cực kỳ khó khăn
‎để quay phim hay làm gì

103
00:07:08,344 --> 00:07:10,179
‎về việc săn cá voi ở Nam Cực.

104
00:07:10,263 --> 00:07:13,057
‎Nhưng tôi tìm ra một nơi
‎ở phía Nam của Nhật Bản

105
00:07:13,141 --> 00:07:16,185
‎nơi thấy được ngành công nghiệp này
‎hoạt động từ bờ.

106
00:07:16,269 --> 00:07:17,979
‎Ở một nơi gọi là Taiji,

107
00:07:18,062 --> 00:07:23,317
‎mỗi năm có hơn 700 con cá heo và cá voi
‎nhỏ bị dồn theo bầy vào một cái vịnh

108
00:07:23,401 --> 00:07:24,444
‎để tàn sát.

109
00:07:24,527 --> 00:07:29,740
‎Tôi muốn tìm hiểu tục săn cá voi của Nhật
‎là mối đe dọa lớn thế nào‎ ‎so với nhựa.

110
00:07:31,075 --> 00:07:33,619
‎Và tôi hẹn gặp một trong số ít
‎nhà hoạt động

111
00:07:33,703 --> 00:07:37,540
‎đã làm về vấn đề này trong nhiều năm,
‎một người tên Ric O'Barry.

112
00:07:38,082 --> 00:07:40,751
‎Chính phủ Nhật trải qua rất nhiều rắc rối

113
00:07:40,835 --> 00:07:43,963
‎để đảm bảo là người ta
‎không biết đến chuyện này.

114
00:07:44,046 --> 00:07:47,091
‎Nếu bạn đến đó,
‎và bạn không biết mình đang làm gì,

115
00:07:47,175 --> 00:07:50,386
‎bạn có thể bị bắt,
‎và bạn có thể sẽ ngồi tù rất lâu.

116
00:07:50,470 --> 00:07:53,473
‎Vì họ đang cố loại bỏ
‎những người chống đối lại

117
00:07:53,556 --> 00:07:55,475
‎cuộc chiến với cá heo của họ.

118
00:07:55,558 --> 00:07:57,393
‎Khi bạn mới xuất hiện ở Taiji,

119
00:07:57,477 --> 00:08:00,146
‎ngay lập tức, cảnh sát sẽ theo bạn.

120
00:08:00,229 --> 00:08:03,065
‎Họ đến khách sạn bạn ở.
‎Theo dõi mọi nơi bạn đi.

121
00:08:03,649 --> 00:08:05,526
‎Bạn bị Yakuza, bạn bị cánh hữu,

122
00:08:05,610 --> 00:08:08,696
‎bạn bị chính phủ, ngư dân,
‎bạn bị tất cả chống lại.

123
00:08:09,197 --> 00:08:11,032
‎Phòng, điện thoại bị nghe lén.

124
00:08:11,115 --> 00:08:15,036
‎TV thật ra đang chụp ảnh bạn
‎khi bạn đang ở trong phòng mình.

125
00:08:15,119 --> 00:08:18,664
‎Vậy bạn hỏi cái gì, làm sao…
‎Chuyện gì xảy ra khi đến Taiji?

126
00:08:18,748 --> 00:08:21,626
‎Chỉ cần biết tất cả đám người đó
‎sẽ theo dõi bạn

127
00:08:21,709 --> 00:08:25,171
‎và họ cố tìm ra cách:
‎''Làm sao để loại bỏ mấy người này?''

128
00:08:25,254 --> 00:08:27,465
‎Nhưng nếu việc đến đó mạo hiểm thế,

129
00:08:27,548 --> 00:08:30,259
‎và có vấn đề khác
‎ảnh hưởng toàn bộ đại dương,

130
00:08:30,343 --> 00:08:33,888
‎như nhựa dạt bờ khắp nơi,
‎thì sao lại đến Taiji?

131
00:08:33,971 --> 00:08:36,641
‎Có mặt ở Taiji với máy quay
‎siêu quan trọng.

132
00:08:36,724 --> 00:08:40,853
‎Nếu chả thể giải quyết chỗ này,
‎cậu còn dám nói đến việc cứu đại dương?

133
00:08:41,354 --> 00:08:45,441
‎Sao nổi? Còn chả xử lý được chỗ này.
‎Nó chỉ to cỡ sân bóng bầu dục.

134
00:08:47,693 --> 00:08:51,322
‎Đầu tôi vẫn đầy câu hỏi
‎nhưng cuộc săn cá heo chỉ mới bắt đầu,

135
00:08:51,405 --> 00:08:53,699
‎tôi biết tìm hiểu việc xảy ra ở Taiji

136
00:08:53,783 --> 00:08:57,620
‎sẽ giúp tôi hiểu rõ hơn về tổng thể
‎của cách cứu đại dương.

137
00:08:57,703 --> 00:09:00,790
‎Hoặc là tôi ở nhà
‎nhặt rác trên bãi biển cả ngày,

138
00:09:00,873 --> 00:09:04,544
‎hoặc mạo hiểm và tìm hiểu
‎có mối đe dọa nào lớn hơn với biển.

139
00:09:05,586 --> 00:09:07,380
‎Nên tôi bỏ dở các dự án khác,

140
00:09:07,463 --> 00:09:11,050
‎đóng gói máy ảnh của tôi, thuyết phục
‎cộng sự Lucy tham gia,

141
00:09:11,676 --> 00:09:15,012
‎với sứ mệnh vạch trần
‎điều thật sự xảy ra với đại dương,

142
00:09:15,096 --> 00:09:17,223
‎lên chuyến bay sớm nhất đến Nhật.

143
00:09:29,610 --> 00:09:33,114
‎PHÍA NAM NHẬT BẢN

144
00:09:36,325 --> 00:09:41,122
‎XE CẢNH SÁT KHÔNG DÁN DẤU HIỆU NHẬN BIẾT
‎VÀ CẢNH SÁT TAIJI

145
00:09:44,917 --> 00:09:48,629
‎- Hôm nay anh đi đâu?
‎- Bọn tôi vừa đến. Tham quan khu vực thôi.

146
00:09:55,678 --> 00:09:56,512
‎Đi nghỉ mát à?

147
00:09:56,596 --> 00:09:58,097
‎Đi nghỉ mát. Vâng.

148
00:09:58,180 --> 00:09:59,974
‎- Lái xe an toàn nhé.
‎- Cảm ơn.

149
00:10:01,976 --> 00:10:02,852
‎Quái gì thế?

150
00:10:04,270 --> 00:10:07,231
‎Từ thời điểm đó,
‎bọn tôi bị một đoàn cảnh sát,

151
00:10:07,315 --> 00:10:09,692
‎mật vụ, cảnh sát chìm,

152
00:10:09,775 --> 00:10:12,320
‎và cảnh sát biển
‎theo dõi bọn tôi khắp nơi.

153
00:10:20,536 --> 00:10:21,537
‎Là cảnh sát à?

154
00:10:22,121 --> 00:10:24,457
‎Ừ, họ ở ngoài đó. Ra bằng cửa sau thôi.

155
00:10:36,344 --> 00:10:37,928
‎Vậy là, tôi đã đến Taiji,

156
00:10:38,012 --> 00:10:40,931
‎và quyết việc đầu tiên
‎trong buổi sáng là ra cảng.

157
00:10:41,015 --> 00:10:43,267
‎Các tàu bắt đầu ra khơi khá nhanh.

158
00:10:43,351 --> 00:10:47,897
‎Tổng cộng có khoảng 13 tàu.
‎Và họ đã đi trong vài giờ.

159
00:10:47,980 --> 00:10:52,485
‎Khi về, họ đi theo đội hình, khói đen
‎bốc lên cuồn cuộn từ ống xả tàu của họ.

160
00:10:53,235 --> 00:10:55,363
‎Và đập vào các cột nằm trong nước

161
00:10:55,446 --> 00:10:58,532
‎để cố dọa một tốp cá heo lớn
‎vào gần bờ hơn,

162
00:10:58,616 --> 00:11:02,119
‎rồi lèo lái chúng vào vịnh
‎nơi tôi hiện đang đứng ở trên.

163
00:11:02,203 --> 00:11:05,706
‎Không thể biết chính xác
‎điều đang xảy ra. Nước bắn tứ tung.

164
00:11:05,790 --> 00:11:08,125
‎Có người ở đó vật lộn với cá heo.

165
00:11:08,209 --> 00:11:11,712
‎Dù là gì, họ chả muốn bọn tôi quay.
‎Cảnh sát đang cố tìm bọn tôi.

166
00:11:13,005 --> 00:11:15,508
‎Tình trạng rất khó để cố quay phim vụ này.

167
00:11:40,991 --> 00:11:44,954
‎Việc lùa bắt cá heo ở Taiji
‎tiếp tục được ủng hộ,

168
00:11:45,037 --> 00:11:49,500
‎bảo lãnh, tài trợ bởi ngành công nghiệp
‎giải trí công viên hải dương.

169
00:11:49,583 --> 00:11:53,003
‎Một con cá heo còn sống
‎thực sự rất đắt tiền.

170
00:11:53,087 --> 00:11:54,130
‎Và thế nên,

171
00:11:54,213 --> 00:11:58,884
‎việc hái ra tiền
‎là bắt cá heo và cá voi con,

172
00:11:58,968 --> 00:12:01,512
‎rồi bán chúng cho các công viên hải dương.

173
00:12:01,595 --> 00:12:04,682
‎Việc bị giam cầm
‎ở các bể chứa bằng bê tông gây ra

174
00:12:04,765 --> 00:12:08,978
‎là nó lấy đi mọi thứ
‎khiến cuộc sống của chúng đáng sống.

175
00:12:09,562 --> 00:12:12,732
‎Những thứ chúng cần làm,
‎chúng không thể làm.

176
00:12:12,815 --> 00:12:16,193
‎Và mọi thứ chúng không muốn làm,
‎chúng buộc phải làm.

177
00:12:17,153 --> 00:12:19,780
‎Tôi đã thích
‎đi công viên hải dương cả đời,

178
00:12:19,864 --> 00:12:23,534
‎nhưng từ đầu chưa từng đặt câu hỏi
‎các động vật đến đó thế nào.

179
00:12:24,243 --> 00:12:26,996
‎Mà giờ, biết nó dính tới
‎ngành như săn cá voi

180
00:12:27,079 --> 00:12:29,582
‎tôi đã thề chả đến các công viên này nữa.

181
00:12:30,666 --> 00:12:32,877
‎Mỗi ngày ở Taiji như Ngày Chuột chũi

182
00:12:32,960 --> 00:12:35,421
‎chứng kiến tàu đi ra, cá heo bị lùa vào,

183
00:12:35,504 --> 00:12:41,010
‎và từng tốp không thể tránh khỏi việc bị
‎bắt giữ, tàn sát hàng loạt lặp đi lặp lại.

184
00:12:46,891 --> 00:12:49,894
‎Chưa kịp nhận ra,
‎bọn tôi đã ở Taiji hơn một tuần

185
00:12:49,977 --> 00:12:52,855
‎nhưng vẫn không hiểu
‎cớ sao họ lại giết chúng.

186
00:12:53,355 --> 00:12:56,150
‎Vì cá heo chết đâu biết làm trò.

187
00:12:58,194 --> 00:13:00,237
‎Lucy, cho tôi xem lại cái cô vừa thấy đi.

188
00:13:00,321 --> 00:13:02,740
‎Tôi vừa tính toán từ dữ liệu trên mạng,

189
00:13:02,823 --> 00:13:06,368
‎và từ năm 2000 đến năm 2015,
‎cứ mỗi một con cá heo bị bắt,

190
00:13:06,452 --> 00:13:11,332
‎thì ít nhất 12 con bị giết. Vô lý. Chả
‎hiểu sao họ lại giết mấy con cá heo đó.

191
00:13:12,416 --> 00:13:16,837
‎Ừm, nếu lùa bắt cá heo ở Taiji hàng năm
‎được thúc đẩy bởi ngành nuôi nhốt,

192
00:13:16,921 --> 00:13:20,883
‎nó đặt ra câu hỏi: "Vì sao giết cá heo
‎không được chọn để nuôi nhốt?

193
00:13:20,966 --> 00:13:23,010
‎Có rất ít lý do để tàn sát chúng.

194
00:13:23,093 --> 00:13:25,012
‎Không có thị trường thịt cá heo.

195
00:13:25,095 --> 00:13:27,264
‎Sao không thả lại chúng ra biển?"

196
00:13:27,348 --> 00:13:30,768
‎Và câu trả lời cho câu hỏi đó
‎là kiểm soát loài gây hại.

197
00:13:30,851 --> 00:13:34,355
‎Các ngư dân xem cá heo
‎là đối thủ cạnh tranh.

198
00:13:34,438 --> 00:13:38,150
‎Họ cảm thấy chúng ăn quá nhiều cá,
‎và nếu loại bỏ được cá heo,

199
00:13:38,234 --> 00:13:40,694
‎sẽ có nhiều cá có sẵn cho họ bắt hơn.

200
00:13:40,778 --> 00:13:45,324
‎Về cơ bản, việc tàn sát
‎những con cá heo này là một phản ứng

201
00:13:45,407 --> 00:13:48,494
‎của việc đánh bắt cá quá mức
‎đang xảy ra ở Taiji này.

202
00:13:49,662 --> 00:13:53,290
‎Nếu đây là thật, rằng cá heo
‎bị đổ lỗi vì đánh bắt cá quá mức,

203
00:13:53,374 --> 00:13:56,043
‎tẩy chay công viên hải dương
‎đâu thể ngăn vụ này.

204
00:13:56,544 --> 00:14:01,048
‎Để tìm hiểu thêm, bọn tôi quyết định ghé
‎một cảng cá địa phương gần Taiji.

205
00:14:04,552 --> 00:14:09,473
‎Tuy nhiên, khi đến nơi, bọn tôi mau chóng
‎nhận ra đây chả phải một cảng cá nào đó.

206
00:14:13,519 --> 00:14:14,353
‎Ali.

207
00:14:14,854 --> 00:14:16,105
‎Ali, nó là gì vậy?

208
00:14:17,231 --> 00:14:20,526
‎Đây chỉ là cá ngừ.
‎Đây là ngành công nghiệp cá ngừ.

209
00:14:21,402 --> 00:14:25,739
‎Bọn tôi vừa tình cờ gặp một trong
‎các cảng cá ngừ lớn nhất thế giới,

210
00:14:25,823 --> 00:14:27,867
‎nơi tiếp nhận cá ngừ vây xanh,

211
00:14:27,950 --> 00:14:30,286
‎loài cá đắt tiền nhất hành tinh.

212
00:14:30,369 --> 00:14:35,416
‎Chỉ một con cá này được bán ở chợ cá Tokyo
‎đã có giá hơn ba triệu đô-la.

213
00:14:36,000 --> 00:14:40,045
‎Tôi đã đọc về những con cá này.
‎Chúng như báo của đại dương, máu nóng

214
00:14:40,129 --> 00:14:42,548
‎có thể tăng tốc nhanh hơn chiếc Ferrari.

215
00:14:42,631 --> 00:14:46,760
‎Nhưng do giá cao, hướng đi duy nhất
‎chúng sẽ tăng tốc vào

216
00:14:46,844 --> 00:14:48,095
‎là hướng tuyệt chủng.

217
00:14:48,637 --> 00:14:52,141
‎Ngày nay, chỉ còn ít hơn ba phần trăm
‎cá thể loài còn lại.

218
00:14:52,224 --> 00:14:54,852
‎Chúng từng phát triển mạnh
‎vài thập kỷ trước.

219
00:14:59,189 --> 00:15:02,067
‎Không chỉ cá ngừ vây xanh, toàn cá ngừ.

220
00:15:02,651 --> 00:15:05,362
‎Có tất cả ở đây.
‎Chúng được bán khắp thế giới.

221
00:15:05,446 --> 00:15:09,617
‎Đây là ngành công nghiệp 42 tỷ đô một năm.
‎Nó đang bị đe dọa vì đánh bắt quá mức.

222
00:15:09,700 --> 00:15:11,702
‎Dĩ nhiên họ sẽ đổ lỗi cho cá heo.

223
00:15:11,785 --> 00:15:13,579
‎Cái cớ để giết cá heo

224
00:15:13,662 --> 00:15:16,790
‎vì tội ăn quá nhiều cá là một lời nói dối.

225
00:15:16,874 --> 00:15:21,170
‎Thực tế, họ giết cá heo là để
‎thí mạng cho việc đánh bắt cá quá mức.

226
00:15:21,253 --> 00:15:26,091
‎Như thế, họ có thể tiếp tục tham gia ngành
‎công nghiệp cá ngừ trị giá hàng tỷ đô,

227
00:15:26,175 --> 00:15:29,136
‎và rũ sạch mọi trách nhiệm sinh thái học.

228
00:15:29,219 --> 00:15:33,265
‎Tôi được biết một công ty cá ngừ
‎lớn nhất thế giới là của Mitsubishi,

229
00:15:33,349 --> 00:15:36,769
‎họ kiểm soát 40% số cá ngừ vây xanh
‎có nguy cơ tuyệt chủng.

230
00:15:36,852 --> 00:15:41,315
‎Vì họ có trụ sở tại Nhật Bản, bọn tôi
‎làm họ bất ngờ khi đến trụ sở chính.

231
00:15:42,441 --> 00:15:44,401
‎Liệu có thể phỏng vấn nhanh chứ.

232
00:15:44,485 --> 00:15:48,030
‎Bọn tôi thắc mắc sao công ty
‎lại xóa bỏ một loài tuyệt chủng

233
00:15:48,113 --> 00:15:49,907
‎và nó dính tới việc giết cá heo ra sao.

234
00:15:50,407 --> 00:15:53,786
‎- Công ty chúng tôi từ chối, nên…
‎- Ừ.

235
00:15:53,869 --> 00:15:56,997
‎- Công ty cô từ chối mọi cuộc phỏng vấn?
‎- Ừ, tất cả.

236
00:15:57,581 --> 00:16:00,709
‎Bọn tôi được yêu cầu tắt máy quay
‎và rời đi ngay.

237
00:16:02,169 --> 00:16:03,337
‎Quay lại cảng cá,

238
00:16:03,420 --> 00:16:07,716
‎tôi nhận ra cá ngừ không phải là
‎loài giá cao duy nhất được đánh bắt.

239
00:16:11,637 --> 00:16:13,847
‎Cá mập ở khắp mọi nơi

240
00:16:14,556 --> 00:16:16,850
‎và tất cả đều đang bị cắt vây.

241
00:16:20,270 --> 00:16:21,480
‎Tắt video đi!

242
00:16:22,690 --> 00:16:25,067
‎Tắt đi!

243
00:16:25,818 --> 00:16:28,445
‎- Tắt máy quay đi!
‎- Sao không muốn tôi quay?

244
00:16:30,155 --> 00:16:34,201
‎Ngành công nghiệp vây cá mập
‎là ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ đô

245
00:16:34,284 --> 00:16:35,869
‎và thường là

246
00:16:35,953 --> 00:16:37,955
‎dính líu sâu với tội phạm

247
00:16:38,038 --> 00:16:40,082
‎và điều hành theo kiểu xã hội đen.

248
00:16:40,165 --> 00:16:42,793
‎Họ chả muốn
‎những người có máy quay rình mò

249
00:16:42,876 --> 00:16:44,628
‎vì họ không muốn bị vạch trần

250
00:16:44,712 --> 00:16:47,214
‎tất cả những điều mờ ám mà họ làm.

251
00:16:47,297 --> 00:16:50,217
‎Cá mập khắp thế giới
‎bị giết để lấy vây của chúng.

252
00:16:50,300 --> 00:16:53,554
‎Các vây này được gửi đến châu Á,
‎chủ yếu là Trung Quốc,

253
00:16:53,637 --> 00:16:56,390
‎làm súp vi cá,
‎được xem là biểu tượng địa vị.

254
00:16:56,473 --> 00:17:00,019
‎Nó chả có lợi ích dinh dưỡng gì,
‎không có vị gì mấy,

255
00:17:00,102 --> 00:17:02,855
‎và có thể có giá
‎lên đến hàng trăm đô một tô.

256
00:17:03,480 --> 00:17:07,901
‎Thấy nhiều cá mập bị cắt vây đến thế,
‎và bị đuổi khỏi cảng chỉ vì quay phim

257
00:17:07,985 --> 00:17:09,403
‎làm tôi muốn biết nhiều hơn.

258
00:17:09,486 --> 00:17:12,990
‎Vì đã khám phá mọi thứ có thể
‎về việc săn cá heo ở Taiji,

259
00:17:13,073 --> 00:17:16,702
‎bọn tôi quyết định theo chuyện cá mập
‎để cố hiểu tác động của

260
00:17:16,785 --> 00:17:19,121
‎ngành công nghiệp này lên đại dương.

261
00:17:22,666 --> 00:17:27,713
‎Chỉ cách Nhật Bản bên kia đại dương là
‎Hồng Kông,‎ ‎còn gọi là Thành phố Vi Cá mập.

262
00:17:28,213 --> 00:17:31,091
‎Bọn tôi đến và thấy
‎đường phố đầy vây cá mập,

263
00:17:31,175 --> 00:17:34,386
‎và số lượng lớn được dỡ từ các xe tải
‎ở mọi góc đường.

264
00:17:36,263 --> 00:17:40,934
‎Bọn tôi cố quay cận cảnh vây cá,
‎nhưng đều nhận được phản hồi như trước.

265
00:17:41,852 --> 00:17:42,978
‎Đi đi! Không!

266
00:17:46,023 --> 00:17:46,982
‎Không được quay?

267
00:17:49,276 --> 00:17:50,903
‎Bác sẽ đánh tôi bằng ghế à?

268
00:17:51,945 --> 00:17:53,155
‎Rồi, bọn tôi đi đây.

269
00:17:55,032 --> 00:17:56,241
‎- Cấm chụp?
‎- Cấm.

270
00:17:56,325 --> 00:17:57,826
‎Vì sao? Sao anh lại quay?

271
00:17:58,452 --> 00:17:59,953
‎Sao anh lại chụp ảnh?

272
00:18:00,037 --> 00:18:01,705
‎Anh đã không được phép.

273
00:18:01,789 --> 00:18:02,664
‎Xóa ảnh đi.

274
00:18:02,748 --> 00:18:03,582
‎Xóa trước đi.

275
00:18:03,957 --> 00:18:05,000
‎Này!

276
00:18:06,794 --> 00:18:09,630
‎Quay phim ở Thành phố Vi Cá mập
‎rõ là khó hơn bọn tôi nghĩ.

277
00:18:10,130 --> 00:18:14,134
‎Để có thể nhìn rõ các vây này,
‎bọn tôi mua vài máy quay ngụy trang.

278
00:18:15,135 --> 00:18:21,767
‎MÁY QUAY BÍ MẬT

279
00:18:21,850 --> 00:18:22,768
‎Chà.

280
00:18:28,398 --> 00:18:30,192
‎Tôi từng sợ cá mập khi còn bé.

281
00:18:31,110 --> 00:18:34,738
‎Mọi người không nên sợ
‎việc có cá mập trong đại dương.

282
00:18:35,280 --> 00:18:37,991
‎Họ nên sợ việc không có cá mập ở đó cơ.

283
00:18:38,075 --> 00:18:40,244
‎Cá mập giữ cho đại dương khỏe mạnh.

284
00:18:40,327 --> 00:18:44,957
‎Chúng giữ nguồn cá khỏe mạnh,
‎giữ hệ sinh thái, các rạn san hô tồn tại.

285
00:18:45,040 --> 00:18:49,128
‎Nếu chả có những con cá mập này,
‎nếu chúng bị cắt vây đến tuyệt chủng,

286
00:18:49,211 --> 00:18:53,423
‎đại dương sẽ biến thành đầm lầy.
‎Và đoán xem ai chết kế tiếp? Chúng ta.

287
00:18:53,507 --> 00:18:57,010
‎Nhiều người nghĩ tôi là người cuối cùng
‎đấu tranh vì cá mập.

288
00:18:57,094 --> 00:19:00,722
‎Tôi bị cá mập tấn công
‎sau khi phục vụ 12 năm trong quân đội.

289
00:19:00,806 --> 00:19:05,227
‎Khi diễn tập chống khủng bố ở cảng
‎Sydney, một con cá mập bò tấn công tôi.

290
00:19:05,310 --> 00:19:09,982
‎Nhưng kiến thức xua đi sợ hãi. Vì cần
‎nên tôi biết về cảnh ngộ của cá mập

291
00:19:10,065 --> 00:19:14,236
‎bằng việc làm trong ngành công nghiệp
‎quay phim cá mập cả thập kỷ qua.

292
00:19:14,778 --> 00:19:17,656
‎Hóa ra cá mập cũng quan trọng không kém

293
00:19:17,739 --> 00:19:20,659
‎cá heo và cá voi
‎trong việc giữ đại dương tồn tại.

294
00:19:22,494 --> 00:19:24,288
‎Nhưng lần đầu tiên trên đời,

295
00:19:24,371 --> 00:19:27,541
‎cá mập có nguy cơ tuyệt chủng vì chúng ta.

296
00:19:28,417 --> 00:19:31,503
‎Giống cá ngừ vây xanh,
‎số lượng cá mập đã giảm mạnh,

297
00:19:31,587 --> 00:19:35,257
‎với các loài như cá nhám đuôi dài,
‎cá mập bò, cá mập đầu búa

298
00:19:35,340 --> 00:19:39,011
‎mất đi từ 80 đến 99 phần trăm
‎số lượng của quần thể

299
00:19:39,094 --> 00:19:40,721
‎chỉ trong vài thập kỷ qua.

300
00:19:40,804 --> 00:19:44,474
‎Và nó khiến các loài không ngờ đến khác
‎cũng chết theo chúng.

301
00:19:44,975 --> 00:19:47,853
‎Trong khoảng thời gian
‎bọn tôi theo dõi chim biển

302
00:19:47,936 --> 00:19:49,521
‎khoảng từ năm 1950,

303
00:19:50,022 --> 00:19:53,692
‎sự đông đúc của chim biển
‎đã giảm khoảng 70 phần trăm.

304
00:19:53,775 --> 00:19:56,653
‎Nếu nhìn cách chúng ăn,
‎bạn có thể hiểu vì sao.

305
00:19:56,737 --> 00:19:59,948
‎Và việc chúng làm
‎là nhẹ nhàng nhúng xuống biển

306
00:20:00,032 --> 00:20:02,576
‎và bắt những con cá nhỏ trên bề mặt.

307
00:20:02,659 --> 00:20:07,164
‎Nơi chim biển ăn được nhiều nhất
‎là nơi những con cá săn mồi lùa từng đàn

308
00:20:07,247 --> 00:20:10,167
‎cá mồi nhỏ lên bề mặt,
‎nơi chim nhạn có thể bắt.

309
00:20:10,250 --> 00:20:14,504
‎Khi đánh bắt quá mức cá săn mồi,
‎chúng không còn có thể lùa đàn cá

310
00:20:14,588 --> 00:20:16,965
‎lên bề mặt
‎nên không đủ thức ăn cho chim.

311
00:20:17,049 --> 00:20:20,385
‎Nên tổn thất cá khắp đại dương
‎trên thế giới đang đưa ta

312
00:20:20,969 --> 00:20:25,682
‎vào cuộc cạnh tranh trực tiếp với cá voi,
‎cá heo, chim biển, vì miếng mồi,

313
00:20:25,766 --> 00:20:29,019
‎và điều đó khiến quần thể của chúng
‎suy giảm hơn nữa.

314
00:20:29,686 --> 00:20:33,774
‎Cá mập là loài săn mồi đỉnh cao.
‎Chúng đang đứng đầu chuỗi thức ăn.

315
00:20:33,857 --> 00:20:35,692
‎Tôi gọi chúng là cấp độ một.

316
00:20:36,401 --> 00:20:40,239
‎Chúng ăn cấp độ hai. Chúng ăn
‎những con cấp độ hai tồi, bệnh, yếu.

317
00:20:40,322 --> 00:20:44,701
‎Nhưng khi lấy đi cấp độ một,
‎số lượng cấp độ hai trở thành quá đông.

318
00:20:44,785 --> 00:20:46,703
‎Và cấp độ hai ăn cấp độ ba.

319
00:20:46,787 --> 00:20:50,582
‎Số lượng chúng quá đông.
‎Chúng sẽ xóa sổ nguồn thức ăn của chúng

320
00:20:50,666 --> 00:20:53,752
‎là cấp độ ba.
‎Và sau đó, cấp độ hai chả có gì để ăn.

321
00:20:53,835 --> 00:20:56,213
‎Rồi cấp độ hai biến mất, bị tuyệt chủng.

322
00:20:56,296 --> 00:21:00,550
‎Và nó kéo theo dọc xuống chuỗi thức ăn,
‎xuống những sinh vật nhỏ nhất.

323
00:21:00,634 --> 00:21:03,804
‎Nên khi nói về cứu cá mập
‎và tầm quan trọng của chúng,

324
00:21:03,887 --> 00:21:08,642
‎dù con người chả cần thích chúng, ta cần
‎chúng cho sự sống còn của đại dương.

325
00:21:08,725 --> 00:21:10,560
‎Trên toàn thế giới, trung bình,

326
00:21:10,644 --> 00:21:13,021
‎cá mập giết khoảng mười người mỗi năm.

327
00:21:13,522 --> 00:21:15,274
‎Giờ, nói một cách tương đối,

328
00:21:15,357 --> 00:21:20,487
‎ta giết 11.000 đến 30.000
‎con cá mập mỗi giờ.

329
00:21:20,570 --> 00:21:22,239
‎Điều điên rồ là

330
00:21:22,322 --> 00:21:27,494
‎gần một nửa số cá mập bị giết đã bị giết
‎do vô tình lọt lưới các tàu cá thương mại.

331
00:21:27,577 --> 00:21:30,789
‎Và chúng bị vứt đi như rác thải
‎trở lại đại dương.

332
00:21:30,872 --> 00:21:35,627
‎Vô tình lọt lưới là các sinh vật biển
‎bị bắt khi ta cố bắt một loài ta nhắm đến.

333
00:21:35,711 --> 00:21:37,045
‎Và tôi đã sốc khi biết

334
00:21:37,129 --> 00:21:41,049
‎mỗi năm, ít nhất 50 triệu con cá mập
‎bị mắc vào lưới theo cách này,

335
00:21:41,550 --> 00:21:44,177
‎cùng lúc
‎với loại hải sản yêu thích của ta.

336
00:21:45,721 --> 00:21:48,932
‎Các nghiên cứu ước tính
‎có tới 40% sinh vật biển bị bắt

337
00:21:49,016 --> 00:21:51,727
‎bị ném lại xuống biển vì vô tình lọt lưới,

338
00:21:51,810 --> 00:21:54,855
‎và hầu hết đã chết
‎cả trước khi chúng chạm mặt nước.

339
00:21:56,315 --> 00:21:59,776
‎Nên việc dừng ăn súp vi cá mập
‎chỉ là một nửa bức tranh.

340
00:21:59,860 --> 00:22:03,238
‎Vấn đề là việc ăn cá cũng tệ như thế,

341
00:22:03,322 --> 00:22:06,158
‎có khi còn tệ hơn
‎ngành công nghiệp vi cá mập,

342
00:22:06,241 --> 00:22:09,995
‎vì ngành công nghiệp vi cá mập
‎được tiến hành hạn chế ở châu Á,

343
00:22:10,078 --> 00:22:13,373
‎trong khi mọi người trên thế giới
‎đều ăn cá.

344
00:22:13,457 --> 00:22:17,085
‎Tôi gọi vô tình lọt lưới
‎là các nạn nhân vô hình

345
00:22:17,169 --> 00:22:18,670
‎của ngành đánh bắt cá.

346
00:22:18,754 --> 00:22:24,259
‎Trong ngành gọi vô tình lọt lưới là ''tình
‎cờ bắt'', nhưng chúng chả phải là tình cờ.

347
00:22:24,343 --> 00:22:27,637
‎Nó được tính là yếu tố kinh tế
‎của việc đánh bắt cá.

348
00:22:27,721 --> 00:22:31,516
‎Ở các ngư trường ấy, nơi bọn tôi
‎hiểu rõ hơn về vô tình lọt lưới,

349
00:22:31,600 --> 00:22:33,727
‎các con số có thể đáng báo động.

350
00:22:33,810 --> 00:22:35,729
‎Và để cho bạn một ví dụ,

351
00:22:35,812 --> 00:22:38,648
‎ở Iceland, trong một tháng đánh bắt cá,

352
00:22:38,732 --> 00:22:42,319
‎ngư trường đó đã bắt được 269 cá heo cảng,

353
00:22:42,402 --> 00:22:45,572
‎cỡ đâu 900 con hải cẩu
‎của bốn loài khác nhau,

354
00:22:45,655 --> 00:22:47,991
‎và 5.000 con chim biển.

355
00:22:48,075 --> 00:22:51,953
‎Và đó chỉ là một ngư trường nhỏ
‎ở một phần nhỏ của Iceland.

356
00:22:52,037 --> 00:22:56,958
‎Tính trên khắp các đại dương trên thế
‎giới, lượng vô tình lọt lưới là khổng lồ.

357
00:22:57,918 --> 00:23:01,588
‎Điều làm vấn đề tồi tệ hơn là
‎các ngư trường hủy diệt này

358
00:23:01,671 --> 00:23:04,466
‎đã được trao thưởng
‎hoạt động nghề cá bền vững

359
00:23:04,549 --> 00:23:07,177
‎nhiều năm qua bởi chính cái nhãn
‎tôi đã tin

360
00:23:07,260 --> 00:23:10,639
‎mỗi khi mua hải sản, dấu tích xanh
‎Hội đồng Quản lý Hàng hải.

361
00:23:11,139 --> 00:23:14,476
‎Tôi đã liên lạc tổ chức từ thiện
‎cấp nhãn để phỏng vấn,

362
00:23:14,976 --> 00:23:16,478
‎nhưng không được hồi âm.

363
00:23:17,104 --> 00:23:21,525
‎Trong khi đó, tôi phát hiện ra đã có hơn
‎cả trăm quy định đánh cá khác nhau

364
00:23:21,608 --> 00:23:24,027
‎trên giấy tờ để giảm số vô tình lọt lưới.

365
00:23:24,111 --> 00:23:29,199
‎Vấn đề là, với hơn bốn triệu rưỡi
‎tàu đánh cá thương mại ở ngoài biển,

366
00:23:29,282 --> 00:23:32,411
‎Thực tế, nó là vấn đề
‎các chính phủ đã từ bỏ áp đặt.

367
00:23:33,161 --> 00:23:34,287
‎Nhưng có vẻ như,

368
00:23:34,371 --> 00:23:38,417
‎có một tổ chức giữ trật tự đang lấp
‎chỗ trống của cơ quan hành pháp.

369
00:23:39,000 --> 00:23:42,671
‎Nhóm hoạt động tình nguyện
‎đi tàu quanh thế giới đến hiểm nguy

370
00:23:42,754 --> 00:23:46,466
‎để bảo vệ sinh vật biển
‎và đưa tội phạm biển ra ánh sáng.

371
00:23:47,050 --> 00:23:49,177
‎Nhóm bảo tồn biển, Sea Shepherd,

372
00:23:49,261 --> 00:23:52,806
‎nhóm đã đánh chìm 13 tàu săn cá voi
‎và tàu đánh cá trái phép,

373
00:23:52,889 --> 00:23:56,643
‎và đâm vào năm tàu khác,
‎đều không thiệt hại một mạng người nào.

374
00:23:58,353 --> 00:24:02,065
‎Với việc tiếp cận trực tiếp
‎ngành công nghiệp phá hủy đại dương,

375
00:24:02,149 --> 00:24:04,943
‎họ đã có những khám phá gây sốc.

376
00:24:05,026 --> 00:24:08,071
‎Một trong các khám phá
‎gần đây Sea Shepherd có là

377
00:24:08,155 --> 00:24:10,949
‎ngoài Bờ biển Pháp của Đại Tây Dương,
‎có tới 10.000 cá heo

378
00:24:11,032 --> 00:24:13,994
‎bị giết mỗi năm do vô tình lọt lưới.

379
00:24:14,077 --> 00:24:17,706
‎Đây là con số gấp mười lần
‎số cá heo bị giết ở Taiji,

380
00:24:17,789 --> 00:24:22,085
‎và không ai biết về nó cả.
‎Việc này đã diễn ra trong ít nhất 30 năm

381
00:24:22,169 --> 00:24:26,423
‎vì chính phủ Pháp
‎đã bưng bít vấn đề rất hiệu quả.

382
00:24:26,506 --> 00:24:29,551
‎Mọi người yêu cá heo
‎và hầu hết họ đều chả biết

383
00:24:29,634 --> 00:24:33,430
‎là khi họ ăn cá,
‎họ thật ra đang ban án tử hình

384
00:24:33,513 --> 00:24:35,223
‎cho quần thể cá heo ở Pháp.

385
00:24:41,354 --> 00:24:43,857
‎Thuộc số điều gây sốc nhất
‎đa số người chả nhận ra

386
00:24:43,940 --> 00:24:48,320
‎là mối đe dọa lớn nhất đối với cá voi
‎và cá heo là đánh cá thương mại.

387
00:24:48,403 --> 00:24:51,615
‎Hơn 300.000 con cá voi và cá heo
‎bị giết mỗi năm

388
00:24:51,698 --> 00:24:54,159
‎vì vô tình lọt lưới đánh cá thương mại.

389
00:24:54,743 --> 00:24:58,538
‎Ừm, vậy còn các nhãn bền vững,
‎thứ như cá ngừ An toàn với Cá heo?

390
00:24:58,622 --> 00:25:02,250
‎Với những người
‎dành nhiều thời gian trên biển như tôi,

391
00:25:02,792 --> 00:25:06,630
‎bọn tôi nhận ra các nhãn thường che đậy
‎cái thực sự xảy ra ở biển.

392
00:25:07,130 --> 00:25:11,551
‎Bọn tôi bắt gặp các tàu đánh bắt cá ngừ
‎đã giết hại 45 con cá heo

393
00:25:11,635 --> 00:25:13,136
‎để bắt tám con cá ngừ.

394
00:25:13,220 --> 00:25:18,642
‎Và các tàu đánh cá đó làm việc cho
‎cá ngừ đóng hộp An toàn với Cá heo.

395
00:25:20,393 --> 00:25:24,648
‎Đến giờ, tôi đã biết nhiều điều gây sốc,
‎nhưng điều này thật chả tin nổi.

396
00:25:25,232 --> 00:25:27,234
‎Tôi chả thể xác minh số liệu này trên mạng

397
00:25:27,317 --> 00:25:30,612
‎và đã nghi khẳng định của Sea Shepherd
‎với tổ chức đó.

398
00:25:30,695 --> 00:25:34,616
‎Để tìm hiểu chắc chắn, tôi quyết định gặp
‎tổ chức đằng sau nhãn đó,

399
00:25:34,699 --> 00:25:36,368
‎Tổ chức Earth Island.

400
00:25:36,451 --> 00:25:39,371
‎Tối đa, được có mấy cá heo
‎bị giết trong lưới

401
00:25:39,454 --> 00:25:41,957
‎trước khi cá ngừ
‎hết là An toàn với Cá heo?

402
00:25:42,040 --> 00:25:43,667
‎Không con nào. Một con.

403
00:25:45,085 --> 00:25:48,380
‎Vậy là,
‎cứ một con cá heo và biết đó, cậu bị loại.

404
00:25:48,964 --> 00:25:52,175
‎Bác có thể cam đoan
‎mỗi hộp đều an toàn với cá heo chứ?

405
00:25:52,259 --> 00:25:54,344
‎Không. Không ai có thể.

406
00:25:54,427 --> 00:25:57,764
‎Một khi đã ra biển,
‎làm sao cậu biết họ đang làm gì?

407
00:25:58,515 --> 00:26:02,644
‎Bọn tôi có người quan sát trên tàu.
‎Người quan sát có thể bị hối lộ.

408
00:26:02,727 --> 00:26:06,439
‎Khoan… Người quan sát của bên bác
‎có thường ra biển không?

409
00:26:06,523 --> 00:26:07,941
‎Thường xuyên thì không.

410
00:26:08,900 --> 00:26:14,322
‎Chả ai ở đó chứng kiến họ có giết cá heo
‎không. Sao anh biết nó an toàn với cá heo

411
00:26:14,823 --> 00:26:19,202
‎nhất là khi họ trả tiền anh để anh
‎cấp phép dán nhãn An toàn với Cá heo?

412
00:26:19,286 --> 00:26:22,163
‎Việc họ làm là tin lời của thuyền trưởng.

413
00:26:22,247 --> 00:26:25,166
‎Nhật ký hải trình thuyền trưởng nói:
‎"Chả giết cá heo nào".

414
00:26:25,250 --> 00:26:28,545
‎"Ồ, được. Nhãn của anh đây.
‎Anh sẽ tốn hết vân vân''.

415
00:26:28,628 --> 00:26:33,592
‎Vậy để tôi hiểu rõ việc này, bác có
‎người quan sát, nhưng họ hiếm khi ở đó,

416
00:26:33,675 --> 00:26:37,887
‎họ có thể bị hối lộ. Nên chả thể cam đoan
‎Cá ngừ An toàn với Cá heo là thật sự?

417
00:26:37,971 --> 00:26:42,142
‎Điều đó chắc chắn đúng
‎về cách thức hoạt động của hệ thống.

418
00:26:42,225 --> 00:26:45,020
‎Vậy giờ người ta phải làm gì
‎nếu muốn bảo vệ cá heo?

419
00:26:45,520 --> 00:26:47,772
‎Bọn tôi bảo họ mua
‎Cá ngừ An toàn với Cá heo,

420
00:26:47,856 --> 00:26:51,526
‎cá ngừ có Tổ chức Earth Island xác nhận
‎là an toàn cho cá heo.

421
00:26:51,610 --> 00:26:53,862
‎Nhưng nó đâu cam đoan cá heo an toàn.

422
00:26:53,945 --> 00:26:56,072
‎Chả gì cam đoan được cá heo an toàn.

423
00:26:56,906 --> 00:27:00,702
‎Nhưng nếu không thế
‎thì sao được gọi là An toàn với Cá heo?

424
00:27:00,785 --> 00:27:03,371
‎Bọn tôi có thể khá cam đoan
‎cá heo an toàn, ừ.

425
00:27:03,455 --> 00:27:05,707
‎Nhưng bác vừa bảo là không cam đoan.

426
00:27:05,790 --> 00:27:08,418
‎Nó không được cam đoan theo cách mà…

427
00:27:09,461 --> 00:27:12,047
‎Đôi khi thế giới là một nơi khó khăn.

428
00:27:15,425 --> 00:27:16,426
‎Xung đột lợi ích.

429
00:27:16,926 --> 00:27:20,180
‎Tôi nghĩ là xung đột lợi ích.
‎Tôi cũng nghĩ là lừa đảo.

430
00:27:20,263 --> 00:27:23,642
‎Chuyện là, tôi đã làm việc cho họ,
‎và đã bỏ đi khỏi đó.

431
00:27:23,725 --> 00:27:25,852
‎Tôi đã kiếm hơn 100.000 đô một năm.

432
00:27:25,935 --> 00:27:28,772
‎Bảo hiểm nhân thọ miễn phí.
‎Thứ tôi chả mua được.

433
00:27:28,855 --> 00:27:31,566
‎Tôi bỏ họ vì cái nhãn
‎Cá ngừ An toàn với Cá heo

434
00:27:32,692 --> 00:27:35,820
‎giả mạo của họ.
‎Tôi chả muốn liên can đến nó.

435
00:27:35,904 --> 00:27:38,198
‎Tôi chả thể tin vào tai mình.

436
00:27:38,281 --> 00:27:40,659
‎Cái nhãn hải sản được quốc tế công nhận

437
00:27:40,742 --> 00:27:43,870
‎hoàn toàn là bịa đặt
‎vì nó chả cam đoan gì cả.

438
00:27:44,371 --> 00:27:47,582
‎Lúc này, tôi bắt đầu tự hỏi
‎còn gì nữa đang bị che đậy.

439
00:27:48,083 --> 00:27:51,711
‎Ngay cả các nhóm
‎mà đang nói về nhựa trong biển

440
00:27:51,795 --> 00:27:55,173
‎rất miễn cưỡng khi nói đến
‎đa phần lượng nhựa đó là gì,

441
00:27:55,256 --> 00:27:58,259
‎chúng chính là lưới đánh cá và ngư cụ.

442
00:27:58,343 --> 00:28:00,762
‎Ta nghe nhiều về Đảo Rác Thái Bình Dương,

443
00:28:00,845 --> 00:28:04,182
‎và nói: "Tệ nhỉ? Tất cả
‎bông ráy tai và túi nhựa của ta

444
00:28:04,265 --> 00:28:07,686
‎đang quanh quẩn
‎bên trong Đảo Rác Thái Bình Dương''.

445
00:28:07,769 --> 00:28:13,149
‎Bốn mươi sáu phần trăm của nó là lưới đánh
‎cá, lưới đánh cá bỏ đi, thứ còn nguy hiểm

446
00:28:13,233 --> 00:28:18,029
‎cho sinh vật biển hơn ống hút nhựa nhiều.
‎Vì, dĩ nhiên, chúng có thiết kế để giết.

447
00:28:18,530 --> 00:28:23,368
‎Giờ nhé, điều này rõ ràng đến hiển nhiên,
‎sao ta không nói về nó?

448
00:28:23,451 --> 00:28:28,081
‎Sao đến cả các cuộc vận động về nhựa
‎cũng chả nói về việc đánh bắt cá?

449
00:28:30,208 --> 00:28:32,210
‎Sao tôi chưa từng nghe vụ này?

450
00:28:32,293 --> 00:28:35,213
‎Tàu đánh cá vứt một lượng lớn
‎dây thừng và dây câu

451
00:28:35,296 --> 00:28:36,756
‎và đây là vấn đề lớn.

452
00:28:37,382 --> 00:28:41,428
‎Ngày nay, cả các nơi xa nhất trên Trái Đất
‎cũng ngập trong ngư cụ.

453
00:28:42,512 --> 00:28:45,014
‎Như đảo Henderson ở Thái Bình Dương,

454
00:28:46,474 --> 00:28:48,518
‎và Svalbard ở Vòng Bắc Cực.

455
00:28:49,894 --> 00:28:54,524
‎Thật ra, khi nhìn gần hơn vài cá voi
‎dạt bờ ở Vương quốc Anh từ đầu hành trình,

456
00:28:54,607 --> 00:28:57,777
‎tôi phát hiện ngư cụ
‎là rác chính trong bụng chúng.

457
00:28:59,154 --> 00:29:02,657
‎Đây là vấn đề rõ ràng nhất
‎mà chẳng ai nói đến.

458
00:29:03,825 --> 00:29:09,122
‎Tôi còn tìm ra việc đánh cá dây dài thả
‎dây câu đủ dài để quấn quanh cả hành tinh

459
00:29:09,205 --> 00:29:12,333
‎năm trăm vòng mỗi ngày.

460
00:29:14,419 --> 00:29:18,506
‎Dù chả một ngư trường nào trên thế giới
‎cố tình nhắm vào rùa biển,

461
00:29:18,590 --> 00:29:23,219
‎sáu trong số bảy loài rùa biển
‎đều bị đe dọa hoặc có nguy cơ tuyệt chủng.

462
00:29:23,303 --> 00:29:26,598
‎Không vì biến đổi khí hậu,
‎không vì ô nhiễm đại dương,

463
00:29:26,681 --> 00:29:29,684
‎không vì nhựa trong đại dương,
‎mà là vì đánh cá.

464
00:29:29,768 --> 00:29:32,187
‎Nhưng đây là vấn đề chả ai muốn nói đến.

465
00:29:32,896 --> 00:29:35,982
‎Lần nữa, nếu đây là thật,
‎sao tôi chưa hề nghe về nó?

466
00:29:36,065 --> 00:29:39,402
‎Mọi tiêu đề tôi từng thấy
‎đều tập trung vào ống hút nhựa.

467
00:29:39,486 --> 00:29:41,279
‎Nên tôi quyết định xem các nghiên cứu.

468
00:29:41,780 --> 00:29:45,533
‎Một nghiên cứu toàn cầu ước tính
‎1000 rùa biển được bảo tồn chết

469
00:29:45,617 --> 00:29:47,285
‎do nhựa mỗi năm.

470
00:29:47,368 --> 00:29:50,163
‎Tuy nhiên, chỉ riêng ở Hoa Kỳ,

471
00:29:50,246 --> 00:29:54,334
‎250.000 con rùa biển đã bị bắt, bị thương,

472
00:29:54,417 --> 00:29:57,128
‎hoặc bị giết mỗi năm bởi các tàu đánh cá.

473
00:29:57,796 --> 00:30:00,965
‎Nếu một con rùa biển có ống hút ở mũi
‎được lan truyền nhanh chóng

474
00:30:01,049 --> 00:30:03,301
‎thì vì sao vụ này chưa lên trang nhất?

475
00:30:03,968 --> 00:30:06,930
‎Khi tôi lên trang web
‎của các tổ chức biển hàng đầu

476
00:30:07,013 --> 00:30:11,601
‎những người cố xử lý vấn đề nhựa, tôi
‎tìm ra nhiều trang khuyến cáo mọi người

477
00:30:11,684 --> 00:30:15,146
‎ngừng sử dụng mọi thứ từ túi trà
‎đến kẹo cao su.

478
00:30:15,230 --> 00:30:16,940
‎Nhưng không có một đề cập nào

479
00:30:17,023 --> 00:30:18,858
‎về việc cần làm gì với ngư cụ,

480
00:30:18,942 --> 00:30:20,860
‎đó là nếu họ có đề cập đến nó.

481
00:30:20,944 --> 00:30:24,322
‎Thay vào đó,
‎ống hút nhựa có vẻ chiếm 99 phần trăm

482
00:30:24,405 --> 00:30:27,742
‎những thứ các nhóm này nói đến.
‎Điều này còn gây sốc hơn

483
00:30:27,826 --> 00:30:32,914
‎khi tôi phát hiện ra rằng
‎ống hút nhựa chỉ chiếm 0,03 phần trăm

484
00:30:32,997 --> 00:30:34,666
‎lượng nhựa đã vào đại dương.

485
00:30:35,667 --> 00:30:39,295
‎Việc này giống cố cứu rừng mưa Amazon
‎và ngừng khai thác gỗ

486
00:30:39,379 --> 00:30:43,258
‎bằng cách tẩy chay tăm.
‎Chả bằng giọt nước trong đại dương.

487
00:30:43,341 --> 00:30:45,343
‎Nếu ngư cụ là vấn đề lớn thế,

488
00:30:45,426 --> 00:30:49,389
‎tôi muốn biết vì sao tổ chức nhựa
‎tôi yêu thích không nói gì về nó.

489
00:30:49,472 --> 00:30:52,392
‎Vậy, theo tổ chức
‎Plastic Pollution Coalition,

490
00:30:52,475 --> 00:30:55,645
‎nguồn nhựa chính
‎của Đảo Rác Thái Bình Dương là gì?

491
00:30:55,728 --> 00:30:56,813
‎Vi nhựa.

492
00:30:57,522 --> 00:31:00,733
‎Ở Đảo Rác Thái Bình Dương,
‎tôi tìm ra đa số là vi nhựa.

493
00:31:00,817 --> 00:31:05,029
‎Nghiên cứu mới nhất thật ra cho thấy
‎là 46% của Đảo Rác Thái Bình Dương

494
00:31:05,113 --> 00:31:10,201
‎chỉ là mỗi lưới đánh cá, và phần lớn
‎rác thải khác là các loại ngư cụ khác.

495
00:31:10,285 --> 00:31:12,579
‎Vậy đó không phải là đa số sao?

496
00:31:12,662 --> 00:31:14,914
‎Không, tôi sẽ không nói là đa số

497
00:31:14,998 --> 00:31:19,919
‎lượng nhựa trong đó là lưới đánh cá.
‎Nhiều lắm. Nó là sự pha trộn nhiều thứ.

498
00:31:20,003 --> 00:31:22,046
‎Nhưng đa số có nghĩa là hơn 50%

499
00:31:22,130 --> 00:31:25,800
‎và rác liên quan đến việc đánh cá
‎trong đảo rác là hơn 50%.

500
00:31:25,884 --> 00:31:27,969
‎Vậy không phải nó chiếm đa số sao?

501
00:31:28,052 --> 00:31:29,512
‎Ừ. Vậy nếu nó…

502
00:31:29,596 --> 00:31:31,848
‎Nếu nó gần 50 phần trăm, nó là…

503
00:31:33,266 --> 00:31:34,601
‎Ừ, lưới đánh cá nhựa.

504
00:31:34,684 --> 00:31:37,854
‎Nếu tính một loại
‎thì không gì so được tỷ lệ với nó,

505
00:31:37,937 --> 00:31:38,771
‎anh biết đó.

506
00:31:39,439 --> 00:31:41,816
‎Nhưng thứ lấn át nhất

507
00:31:41,900 --> 00:31:44,861
‎là lưới đánh cá bằng nhựa.

508
00:31:44,944 --> 00:31:48,615
‎Người ta có thể làm gì để ngăn chặn
‎rác lưới đánh cá này không?

509
00:31:49,699 --> 00:31:53,578
‎Một điều mà bạn có thể làm là loại bỏ,

510
00:31:53,661 --> 00:31:57,624
‎hoặc thật sự giảm lượng cá mình tiêu thụ,

511
00:31:57,707 --> 00:32:00,627
‎và thật sự để các quần thể đó
‎được hồi phục.

512
00:32:00,710 --> 00:32:05,506
‎Nhưng đồng thời nó sẽ loại bỏ
‎lượng vật liệu tương đương dùng để bắt cá.

513
00:32:05,590 --> 00:32:09,385
‎Ừm, cô biết lý do thông điệp hệ trọng này
‎không có trên web chứ?

514
00:32:09,469 --> 00:32:12,138
‎Tôi… Tôi đâu biết.
‎Tôi đâu làm trang web.

515
00:32:12,221 --> 00:32:14,474
‎Tốt hơn là anh nói với Dianna về nó.

516
00:32:14,557 --> 00:32:18,770
‎Cô ấy là người sáng lập, tham dự,
‎cô ấy có… Chắc sẽ trả lời anh tốt hơn.

517
00:32:20,521 --> 00:32:24,651
‎Vậy, Jackie đã bảo một cách để xử lý
‎vấn đề to lớn của lưới đánh cá

518
00:32:24,734 --> 00:32:27,528
‎trên đại dương là từ chối ăn cá.

519
00:32:27,612 --> 00:32:31,282
‎Tôi tự hỏi sao cô không đưa
‎thông điệp hệ trọng đó lên web của cô.

520
00:32:32,158 --> 00:32:34,661
‎Thông điệp
‎để người tiêu dùng ăn ít cá hơn?

521
00:32:35,286 --> 00:32:36,663
‎Chả phải lĩnh vực tôi.

522
00:32:36,746 --> 00:32:39,207
‎- Tôi chả chú trọng nó. Tôi hiểu ý.
‎- Ừ.

523
00:32:39,290 --> 00:32:43,252
‎Tôi chả dư giờ. Bọn tôi có sự kiện.
‎Cậu tắt máy quay nhé? Cảm ơn.

524
00:32:44,337 --> 00:32:48,466
‎Tôi chả hứng thú chú trọng vào việc đó.
‎Tôi không có ý kiến về điều đó.

525
00:32:49,258 --> 00:32:51,928
‎Tôi đang nói người ta có thể làm gì
‎để tạo ra khác biệt

526
00:32:52,011 --> 00:32:56,265
‎về rác lưới đánh cá trên biển,
‎Jackie bảo loại bỏ hoặc giảm tiêu thụ cá.

527
00:32:56,349 --> 00:32:57,392
‎Tôi hỏi đó có là…

528
00:32:57,475 --> 00:33:00,144
‎- Cô ấy đâu nói là bỏ cá. Hẳn là thế.
‎- Có mà.

529
00:33:00,728 --> 00:33:05,608
‎…là loại bỏ hoặc thật sự giảm
‎lượng cá mình tiêu thụ.

530
00:33:05,692 --> 00:33:08,277
‎- Có mà. Cô ấy…
‎- Cô ấy đâu nói loại bỏ cá.

531
00:33:08,778 --> 00:33:10,780
‎Tôi chả biết cái gì đang xảy ra.

532
00:33:10,863 --> 00:33:14,617
‎Sao câu hỏi đơn giản thế
‎lại nhận được phản ứng dữ dội như vậy?

533
00:33:14,701 --> 00:33:18,371
‎Lựa chọn duy nhất của tôi là đi theo tiền.
‎Nên tôi đã làm.

534
00:33:19,288 --> 00:33:21,541
‎Và chả nghi ngờ gì nữa, nó đây rồi.

535
00:33:23,501 --> 00:33:25,628
‎Họ hẳn sẽ chả nói về lưới đánh cá.

536
00:33:26,129 --> 00:33:31,092
‎Tổ chức Plastic Pollution Coalition thuộc
‎cùng tổ chức với Tổ chức Earth Island.

537
00:33:31,592 --> 00:33:34,595
‎Đây là những người đứng sau
‎nhãn Cá ngừ An toàn với Cá heo,

538
00:33:34,679 --> 00:33:37,515
‎làm việc với ngành đánh cá
‎để bán thêm hải sản.

539
00:33:37,598 --> 00:33:40,643
‎Thảo nào họ chả muốn nói về
‎nguyên nhân gây ô nhiễm nhựa hàng đầu

540
00:33:40,727 --> 00:33:42,270
‎ở nhiều nơi trên thế giới.

541
00:33:43,396 --> 00:33:47,525
‎Giờ, ta hoàn toàn đúng khi nói
‎rằng ta phải dùng ít nhựa hơn nhiều.

542
00:33:47,608 --> 00:33:53,072
‎Nhưng dù cho không có một gam nhựa nào
‎đi vào đại dương

543
00:33:53,156 --> 00:33:54,949
‎từ hôm nay trở đi,

544
00:33:55,033 --> 00:33:58,244
‎ta vẫn đang phá nát các hệ sinh thái ấy
‎ra từng mảnh

545
00:33:58,327 --> 00:34:01,831
‎vì vấn đề lớn nhất đến hiện tại
‎là đánh cá thương mại.

546
00:34:01,914 --> 00:34:04,208
‎Nó không những gây hại hơn nhiều

547
00:34:04,292 --> 00:34:09,130
‎so với ô nhiễm nhựa, mà còn gây hại
‎hơn nhiều so với ô nhiễm dầu do tràn dầu.

548
00:34:09,714 --> 00:34:14,177
‎Vụ tràn dầu Deepwater Horizon
‎ở Vịnh Mexico là lớn nhất trong lịch sử.

549
00:34:14,260 --> 00:34:19,223
‎Nó phun ra một lượng dầu khổng lồ
‎xuống đáy biển sâu trong hàng tháng trời.

550
00:34:19,307 --> 00:34:23,102
‎Ai cũng sợ hãi trước cái chết
‎của động vật hoang dã trên bãi biển

551
00:34:23,186 --> 00:34:24,771
‎khi lượng dầu tràn vào bờ.

552
00:34:24,854 --> 00:34:27,857
‎Mà thực tế, ngành công nghiệp đánh cá
‎ở Vịnh Mexico

553
00:34:27,940 --> 00:34:31,360
‎đã tiêu diệt nhiều động vật trong một ngày

554
00:34:31,444 --> 00:34:33,946
‎hơn vụ tràn dầu đó đã làm
‎trong hàng tháng.

555
00:34:34,447 --> 00:34:37,575
‎Vì một khu vực rộng lớn
‎bị đóng cửa không được đánh cá

556
00:34:37,658 --> 00:34:40,411
‎do nó có khả năng bị vấy bẩn bởi dầu,

557
00:34:40,495 --> 00:34:44,665
‎sinh vật biển thật ra lại hưởng lợi
‎từ vụ tràn dầu Deepwater Horizon

558
00:34:44,749 --> 00:34:47,001
‎vì nó được hoãn việc đánh bắt cá.

559
00:34:48,002 --> 00:34:52,799
‎Tôi khó chấp nhận nổi việc ngư dân trên
‎thuyền đánh cá nhỏ gây ra mọi tổn hại này.

560
00:34:52,882 --> 00:34:54,425
‎- Ừ.
‎- Vậy chuyện là sao?

561
00:34:55,009 --> 00:34:57,386
‎Ngành công nghiệp đánh cá có hình tượng

562
00:34:57,470 --> 00:35:00,473
‎được khắc sâu trong tâm trí ta
‎từ thời thơ ấu.

563
00:35:00,556 --> 00:35:04,102
‎Một chiếc thuyền nhỏ màu đỏ
‎xình xịch băng qua biển lấp lánh

564
00:35:04,185 --> 00:35:08,648
‎do Thuyền trưởng Birdseye cầm lái
‎với bộ râu trắng, đôi mắt xanh long lanh,

565
00:35:08,731 --> 00:35:10,024
‎và chiếc mũ ngư dân.

566
00:35:10,108 --> 00:35:14,070
‎Và tất nhiên, sự thật thì nó là
‎một cỗ máy tử thần.

567
00:35:14,153 --> 00:35:18,866
‎Đây là một cỗ máy công nghệ cao,
‎đạt hiệu quả tối ưu.

568
00:35:19,367 --> 00:35:22,078
‎Bạn có những chiếc thuyền
‎công suất cực cao,

569
00:35:22,161 --> 00:35:23,830
‎những tàu đánh cá khổng lồ

570
00:35:23,913 --> 00:35:27,166
‎với mục đích là càn quét
‎những loài động vật

571
00:35:27,250 --> 00:35:30,628
‎vốn là nền tảng
‎của toàn bộ chuỗi thức ăn dưới nước,

572
00:35:31,129 --> 00:35:32,088
‎loài cá.

573
00:35:33,214 --> 00:35:36,134
‎Dù cuối cùng tôi đã cảm thấy
‎mình đang đúng hướng,

574
00:35:36,634 --> 00:35:40,346
‎tôi chả thể không thất vọng
‎là truyền thông và sự chú ý toàn cầu

575
00:35:40,429 --> 00:35:45,351
‎về nhựa, nhiên liệu hóa thạch đã đánh lạc
‎hướng ta khỏi ngành công nghiệp ta mù tịt,

576
00:35:45,434 --> 00:35:47,812
‎nhưng tác động lớn hơn nhiều đến biển.

577
00:35:47,895 --> 00:35:52,024
‎Đào sâu hơn, tôi phát hiện điều này
‎cũng đúng khi nói về rạn san hô.

578
00:35:52,525 --> 00:35:56,529
‎Các nhà khoa học dự đoán tới năm 2050,
‎ta sẽ mất 90% các rạn san hô,

579
00:35:56,612 --> 00:35:59,949
‎lý do chính duy nhất được kể
‎về các rạn đang chết là biến đổi khí hậu.

580
00:36:00,449 --> 00:36:03,619
‎Mà hầu như chả ai nói về sự thật
‎cá là rất quan trọng

581
00:36:03,703 --> 00:36:04,871
‎để giữ san hô sống.

582
00:36:06,873 --> 00:36:11,043
‎Hệ sinh thái trên các rạn san hô
‎chủ yếu dựa vào việc tái chế.

583
00:36:11,127 --> 00:36:14,547
‎Khi động vật bài tiết,
‎đó là thức ăn cho san hô.

584
00:36:14,630 --> 00:36:18,926
‎Khi ngư dân đến và bắt cá,
‎không chỉ có cá là chịu thiệt hại,

585
00:36:19,010 --> 00:36:23,306
‎mà các sản phẩm cá thải vào trong nước
‎làm thức ăn cho san hô,

586
00:36:23,389 --> 00:36:27,018
‎và các chất dinh dưỡng để thay thế,
‎nuôi chúng lớn lại sẽ mất.

587
00:36:27,518 --> 00:36:31,772
‎Đánh cá đã thành mối đe dọa lớn
‎cho nhiều rạn san hô trên thế giới.

588
00:36:31,856 --> 00:36:33,983
‎Từ Trung Đông đến vùng Ca-ri-bê,

589
00:36:34,066 --> 00:36:35,943
‎nơi 90 phần trăm các con cá lớn

590
00:36:36,027 --> 00:36:39,238
‎đã phát triển mạnh nhiều thiên niên kỷ
‎giờ đã biến mất.

591
00:36:40,281 --> 00:36:42,909
‎Đại dương của ta rõ là
‎đang ở một bước ngoặt

592
00:36:42,992 --> 00:36:44,952
‎và tôi cần câu trả lời dứt khoát.

593
00:36:45,453 --> 00:36:49,332
‎Tôi muốn nói chuyện với
‎các nhà bảo tồn dành cả đời bảo vệ biển,

594
00:36:49,415 --> 00:36:51,417
‎bắt đầu bằng gặp huyền thoại sống,

595
00:36:51,500 --> 00:36:54,295
‎thuộc số anh hùng tôi thích nhất mọi thời,
‎để biết thêm.

596
00:36:54,378 --> 00:36:59,050
‎Tôi là Sylvia Earle, nhà hải dương học,
‎nhà thám hiểm của National Geographic,

597
00:36:59,133 --> 00:37:03,971
‎người sáng lập liên minh Mission Blue,
‎hãng Deep Ocean Exploration and Research.

598
00:37:04,055 --> 00:37:07,475
‎Nhiều năm qua, tôi đã thấy các thay đổi.
‎Tôi là nhân chứng

599
00:37:07,558 --> 00:37:11,896
‎cho kỷ nguyên khám phá
‎có lẽ là vĩ đại nhất về đại dương.

600
00:37:11,979 --> 00:37:14,941
‎Nhưng đồng thời,
‎là kỷ nguyên mất mát lớn nhất.

601
00:37:15,024 --> 00:37:17,151
‎Từ giữa thế kỷ 20,

602
00:37:17,235 --> 00:37:20,780
‎con người đã thành công
‎trong việc khai thác từ đại dương,

603
00:37:20,863 --> 00:37:25,952
‎lượng rất lớn các động vật hoang dã.
‎Ước tính là vào giữa thế kỷ 21,

604
00:37:26,035 --> 00:37:29,330
‎nếu ta tiếp tục bắt cá hoang dã
‎ở mức độ hiện tại,

605
00:37:29,413 --> 00:37:33,834
‎sẽ không còn đánh cá thương mại nữa,
‎vì sẽ không có đủ cá để mà bắt.

606
00:37:33,918 --> 00:37:36,504
‎Ở giữa Biển Bắc vào những năm 1830,

607
00:37:36,587 --> 00:37:41,801
‎một thuyền đánh cá thông thường có thể
‎bắt được một hoặc hai tấn cá bơn mỗi ngày.

608
00:37:41,884 --> 00:37:44,428
‎Nhưng ngày nay,
‎toàn bộ đội tàu đánh cá ở đó

609
00:37:44,512 --> 00:37:46,389
‎bắt được khoảng hai tấn cá bơn

610
00:37:46,472 --> 00:37:47,765
‎trong suốt cả năm,

611
00:37:47,848 --> 00:37:52,645
‎nghĩa là cá bơn ngày nay còn ít hơn
‎cả ngàn lần so với lượng của ngày xưa.

612
00:37:52,728 --> 00:37:55,064
‎Ta đang có chiến tranh với đại dương.

613
00:37:55,147 --> 00:37:58,150
‎Và nếu ta thắng cuộc chiến này,
‎ta sẽ mất tất cả,

614
00:37:58,234 --> 00:38:01,737
‎vì nhân loại chả thể sống
‎trên hành tinh này với biển chết.

615
00:38:01,821 --> 00:38:06,701
‎Công nghiệp hóa toàn phần nghề đánh bắt cá
‎là vấn đề ở đây.

616
00:38:06,784 --> 00:38:09,328
‎Ta đang phá hủy tất cả
‎với tốc độ chóng mặt.

617
00:38:10,329 --> 00:38:12,581
‎Đánh bắt cá thương mại về cơ bản là

618
00:38:12,665 --> 00:38:18,212
‎săn trộm động vật hoang dã trên quy mô
‎lớn,‎ ‎bắt đến 2,8 nghìn tỷ con cá

619
00:38:18,296 --> 00:38:19,130
‎mỗi năm,

620
00:38:19,630 --> 00:38:23,134
‎hoặc lên đến năm triệu con
‎bị giết trong từng phút.

621
00:38:24,802 --> 00:38:29,098
‎Chả ngành nào trên Trái Đất giết
‎nhiều động vật như ngành buôn bán này,

622
00:38:29,181 --> 00:38:32,226
‎chưa kể những loài động vật
‎ta chưa biết gì đến.

623
00:38:32,310 --> 00:38:34,437
‎Điều này khiến quần thể cá toàn cầu,

624
00:38:34,520 --> 00:38:37,189
‎trong vài trường hợp
‎giảm đến gần tuyệt chủng.

625
00:38:37,273 --> 00:38:39,191
‎Mà có lẽ thuộc số sự thật gây sốc nhất

626
00:38:39,275 --> 00:38:42,945
‎đến từ việc một chuyên gia nghề cá
‎hàng đầu thế giới dự tính

627
00:38:43,029 --> 00:38:47,867
‎là nếu xu hướng đánh cá hiện tại tiếp tục
‎ta sẽ thấy đại dương gần như trống rỗng

628
00:38:47,950 --> 00:38:50,119
‎vào năm 2048.

629
00:38:54,040 --> 00:38:57,084
‎Tôi càng biết nhiều,
‎sự thật càng trở nên thảm khốc

630
00:38:57,585 --> 00:39:01,839
‎khi tôi bắt đầu hiểu cách các loài
‎gắn liền với nhau đến thế nào,

631
00:39:01,922 --> 00:39:04,967
‎và vai trò chúng có trong việc
‎duy trì sự liên kết của đại dương

632
00:39:05,051 --> 00:39:07,428
‎và bầu khí quyển của hành tinh chúng ta.

633
00:39:07,511 --> 00:39:09,722
‎Nghe có vẻ gây sững sờ,

634
00:39:09,805 --> 00:39:13,517
‎nhưng năng lượng từ việc các loài động vật
‎di chuyển lên xuống

635
00:39:13,601 --> 00:39:14,894
‎qua cột nước,

636
00:39:14,977 --> 00:39:16,645
‎về mặt kết hợp,

637
00:39:17,146 --> 00:39:21,025
‎cũng lớn như mọi cơn gió, ngọn sóng,

638
00:39:21,108 --> 00:39:24,403
‎thủy triều và các dòng hải lưu
‎kết hợp lại.

639
00:39:24,487 --> 00:39:27,656
‎Và điều này có một tác động khổng lồ

640
00:39:27,740 --> 00:39:32,244
‎đến vật lý, hóa học, và sinh học của biển.

641
00:39:32,828 --> 00:39:37,875
‎Việc khuấy động biển này có thể là cách
‎đại dương giúp hấp thụ nhiệt từ khí quyển.

642
00:39:37,958 --> 00:39:40,169
‎Khi các động vật bơi qua cột nước,

643
00:39:40,252 --> 00:39:43,339
‎nó tạo ra một dòng đối lưu mạnh
‎từ vùng nước ấm hơn

644
00:39:43,422 --> 00:39:47,301
‎hòa với vùng nước lạnh hơn ở dưới.
‎Và mặc dù cần nghiên cứu thêm,

645
00:39:47,385 --> 00:39:50,888
‎việc tàn phá sinh vật biển
‎có thể gây cản trở quá trình này,

646
00:39:50,971 --> 00:39:53,391
‎và góp phần gia tăng nhiệt độ nước biển.

647
00:39:53,474 --> 00:39:56,060
‎Kết luận lại,
‎đại dương và sự sống trong nó

648
00:39:56,143 --> 00:39:59,146
‎đóng vai trò to lớn
‎trong khí hậu nhiều hơn ta nghĩ.

649
00:39:59,772 --> 00:40:00,981
‎Và hóa ra

650
00:40:01,065 --> 00:40:04,610
‎là sự sống ở đại dương vô cùng thiết yếu

651
00:40:04,693 --> 00:40:09,990
‎trong việc giữ lại các-bon
‎và ngăn nó thải ra bầu khí quyển.

652
00:40:10,074 --> 00:40:13,577
‎Chúng tôi hiểu rằng
‎bảo tồn cây hoặc trồng cây xanh

653
00:40:13,661 --> 00:40:15,788
‎thực sự giúp cân bằng lượng các-bon,

654
00:40:15,871 --> 00:40:19,041
‎nhưng không gì quan trọng hơn
‎là bảo tồn sự toàn vẹn

655
00:40:19,542 --> 00:40:20,960
‎của hệ thống đại dương.

656
00:40:21,043 --> 00:40:25,840
‎Ý tôi là, các con vật to lớn đó,
‎kể cả mấy con nhỏ, chúng hấp thụ các-bon.

657
00:40:25,923 --> 00:40:28,759
‎Chúng cô lập các-bon
‎khi lặn xuống đáy đại dương.

658
00:40:29,260 --> 00:40:31,887
‎Đại dương là bể các-bon
‎lớn nhất hành tinh.

659
00:40:34,098 --> 00:40:37,351
‎Muốn giải quyết biến đổi khí hậu,
‎điều đầu tiên cần làm

660
00:40:37,435 --> 00:40:39,103
‎là bảo vệ đại dương.

661
00:40:39,186 --> 00:40:42,022
‎Và giải pháp cho việc đó rất đơn giản:
‎Để nó yên.

662
00:40:42,106 --> 00:40:44,442
‎Tôi luôn coi nó như đây là tàu vũ trụ.

663
00:40:44,525 --> 00:40:47,153
‎Trái Đất là tàu vũ trụ.
‎Nó đi quanh thiên hà.

664
00:40:47,236 --> 00:40:49,530
‎Mất 250 triệu năm để tạo một quỹ đạo.

665
00:40:49,613 --> 00:40:52,491
‎Và mỗi tàu vũ trụ
‎đều có hệ thống hỗ trợ sự sống,

666
00:40:52,575 --> 00:40:56,745
‎cung cấp đồ để ăn, không khí để thở,
‎và điều chỉnh khí hậu, nhiệt độ.

667
00:40:56,829 --> 00:41:00,374
‎Hệ thống hỗ trợ sự sống đó
‎điều hành bởi một nhóm con người.

668
00:41:00,458 --> 00:41:02,585
‎Thành viên phi hành đoàn giết được
‎thì có ít

669
00:41:02,668 --> 00:41:05,629
‎trước khi máy móc bắt đầu hỏng
‎và bạn hết kỹ sư.

670
00:41:05,713 --> 00:41:08,549
‎Và điều xảy ra đó,
‎ta đang giết cả phi hành đoàn.

671
00:41:15,556 --> 00:41:20,019
‎Tôi phát hiện thành viên phi hành đoàn
‎quan trọng nhất ở tàu vũ trụ Trái Đất

672
00:41:20,102 --> 00:41:24,523
‎thực ra là thực vật biển. Mỗi 0,4 héc-ta,
‎các thực vật duyên hải tích trữ

673
00:41:24,607 --> 00:41:28,235
‎lượng các-bon nhiều tới gấp 20‎ ‎lần
‎so với rừng trên đất liền.

674
00:41:28,319 --> 00:41:32,781
‎Thực tế, 93% lượng khí thải CO2
‎khắp thế giới được tích trữ ở đại dương

675
00:41:32,865 --> 00:41:35,910
‎với trợ giúp của thảm thực vật biển,
‎tảo và san hô.

676
00:41:35,993 --> 00:41:38,662
‎Và mất đi chỉ một phần trăm
‎hệ sinh thái đó

677
00:41:38,746 --> 00:41:42,875
‎tương đương với thải ra
‎lượng khí thải của 97 triệu xe ô tô.

678
00:41:43,417 --> 00:41:46,962
‎Bằng việc tiếp tục khai thác cá
‎khỏi đại dương,

679
00:41:47,046 --> 00:41:48,964
‎về cơ bản ta phá hoại đại dương

680
00:41:49,048 --> 00:41:52,593
‎qua việc không chỉ giết hại cá,
‎mà cả hành động giết hại,

681
00:41:52,676 --> 00:41:56,722
‎cách giết hại đang hủy hoại
‎môi trường sống và các hệ sinh thái.

682
00:41:56,805 --> 00:41:59,975
‎Và nó còn hơn thế
‎vì không thấy là không nghĩ đến.

683
00:42:00,059 --> 00:42:03,854
‎Lưới rà, cho đến giờ là loại hình
‎đánh bắt cá gây tàn phá nhất.

684
00:42:03,938 --> 00:42:07,733
‎Các lưới rà lớn nhất to đến nỗi
‎có thể nuốt chửng cả nhà thờ

685
00:42:07,816 --> 00:42:12,238
‎hoặc tới 13 máy bay phản lực khổng lồ.
‎Lưới kéo theo các vật nặng ở đáy,

686
00:42:12,321 --> 00:42:15,241
‎gây tổn thương đáy biển,
‎nơi sự sống từng trù phú,

687
00:42:15,324 --> 00:42:17,952
‎chả để lại gì,
‎trừ một vùng cằn cỗi phía sau.

688
00:42:18,035 --> 00:42:21,830
‎Việc này chả khác gì san phẳng
‎rừng mưa nguyên sinh Amazon,

689
00:42:21,914 --> 00:42:24,291
‎trừ việc nó tệ hơn rất nhiều.

690
00:42:24,375 --> 00:42:28,837
‎Hơn 10,1 triệu héc-ta rừng mất đi mỗi năm,

691
00:42:28,921 --> 00:42:32,633
‎tương đương với mất đi
‎khoảng 27 sân bóng đá mỗi phút.

692
00:42:32,716 --> 00:42:37,930
‎Tuy nhiên, lưới rà đã quét sạch
‎khoảng 1,6 tỉ héc-ta

693
00:42:38,013 --> 00:42:39,223
‎mỗi năm.

694
00:42:39,807 --> 00:42:46,397
‎Việc này cũng như mất đi
‎4.316 sân bóng đá mỗi phút.

695
00:42:46,480 --> 00:42:48,107
‎Liệt kê theo năm,

696
00:42:48,190 --> 00:42:50,651
‎nó tương đương với
‎quét sạch các vùng đất

697
00:42:50,734 --> 00:42:53,612
‎của Greenland, Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan,

698
00:42:53,696 --> 00:42:57,157
‎Đan Mạch, Vương quốc Anh,
‎Đức, Pháp, Tây Ban Nha,

699
00:42:57,241 --> 00:43:01,036
‎Bồ Đào Nha, Ý, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Thái Lan,

700
00:43:01,120 --> 00:43:03,539
‎và Úc cộng lại.

701
00:43:04,456 --> 00:43:08,627
‎Các nhóm bảo vệ môi trường lớn ở đâu?
‎Sao họ không xoáy sâu vào nó?

702
00:43:08,711 --> 00:43:13,507
‎Nó quá rõ ràng. Nó như hét vào mặt ta vậy.
‎Chính ngành công nghiệp đánh bắt cá

703
00:43:13,591 --> 00:43:17,303
‎đang tiêu diệt loài cá
‎và phần còn lại của sự sống biển.

704
00:43:17,386 --> 00:43:19,888
‎Còn cần phải rõ ràng thế nào nữa?

705
00:43:20,389 --> 00:43:23,100
‎Thế nhưng phần lớn, họ im lặng.

706
00:43:23,183 --> 00:43:25,477
‎Họ không lên tiếng chống lại điều đó.

707
00:43:25,561 --> 00:43:31,650
‎Họ cố tình không tham gia
‎vào vấn đề quan trọng nhất trong tất cả.

708
00:43:31,734 --> 00:43:33,444
‎Nhiều nhà nghiên cứu cảm thấy

709
00:43:33,527 --> 00:43:36,530
‎rằng mức độ đại dương được bảo vệ
‎nên ở khoảng 30%.

710
00:43:36,614 --> 00:43:41,118
‎Song thực tế,
‎các khu bảo tồn biển của ta đang ở mức 5%.

711
00:43:41,201 --> 00:43:46,040
‎Mà điều đó gây hiểu lầm vì hơn 90% các
‎khu bảo tồn biển vẫn cho phép đánh bắt cá.

712
00:43:46,123 --> 00:43:49,877
‎Nên trên thực tế, chưa đến 1%
‎tổng số đại dương được kiểm soát.

713
00:43:49,960 --> 00:43:53,297
‎Chính phủ đã nói rất nhiều
‎về các khu bảo tồn biển này.

714
00:43:53,380 --> 00:43:56,425
‎Và có bộ trưởng chính phủ
‎khi được phỏng vấn và hỏi:

715
00:43:56,508 --> 00:44:01,138
‎"Ở khu bảo tồn cụ thể này, bà thực sự
‎đưa ra thêm biện pháp bảo vệ gì?

716
00:44:01,221 --> 00:44:04,266
‎Bảo vệ nó khỏi đánh bắt cá công nghiệp?"
‎"Không".

717
00:44:04,350 --> 00:44:07,102
‎"Bà sẽ bảo vệ nó khỏi việc khoan dầu?"
‎"Không".

718
00:44:07,186 --> 00:44:09,271
‎"Vậy bà thực sự bảo vệ nó khỏi gì?"

719
00:44:09,355 --> 00:44:12,983
‎"Chà, chúng tôi sẽ hạn chế thêm
‎chèo thuyền kayak trên biển".

720
00:44:13,067 --> 00:44:15,069
‎Thật luôn? Chèo thuyền kayak?

721
00:44:15,152 --> 00:44:17,821
‎Đó là thứ duy nhất
‎bà ấy có thể nghĩ ra sao?

722
00:44:17,905 --> 00:44:19,823
‎Đó là một sự sỉ nhục vô cùng.

723
00:44:20,407 --> 00:44:23,911
‎Với việc hầu như các khu bảo tồn biển
‎cho phép đánh bắt cá,

724
00:44:23,994 --> 00:44:26,830
‎và quần thể cá toàn cầu
‎đang trên bờ vực sụp đổ,

725
00:44:26,914 --> 00:44:28,290
‎tôi bắt đầu thắc mắc

726
00:44:28,374 --> 00:44:31,085
‎liệu hải sản bền vững còn có thể tồn tại.

727
00:44:31,960 --> 00:44:36,548
‎Tôi đã rất cố gắng tìm hiểu,
‎thực sự đấy, để cố tìm một ví dụ

728
00:44:36,632 --> 00:44:41,762
‎của việc liệu khai thác động vật hoang dã
‎trên diện rộng có bền vững không.

729
00:44:44,014 --> 00:44:47,267
‎Chỉ là nó không tồn tại.

730
00:44:47,810 --> 00:44:49,144
‎Thật khó để nói:

731
00:44:49,228 --> 00:44:52,690
‎"Được phép đánh cá ở vài nơi,
‎và những nơi khác thì không".

732
00:44:52,773 --> 00:44:55,192
‎Vì ai sẽ vạch ra ranh giới?

733
00:44:55,275 --> 00:44:59,488
‎Làm sao anh biết nếu một con cá bị,
‎kiểu, đánh bắt trái phép,

734
00:44:59,571 --> 00:45:04,159
‎hay là được bắt dựa trên
‎một phương pháp đánh bắt bền vững?

735
00:45:04,243 --> 00:45:06,662
‎Đầu tiên, chả có thứ đó. Nó là không thể.

736
00:45:06,745 --> 00:45:10,749
‎Chả có cái gọi là nghề cá bền vững.
‎Chả đủ cá để minh chứng cho nó.

737
00:45:10,833 --> 00:45:14,878
‎Giờ cái gì chả bền vững. Không hề nhé.
‎Chỉ là một cụm từ tiếp thị.

738
00:45:14,962 --> 00:45:17,464
‎Vậy bác không đồng ý với các tổ chức

739
00:45:17,548 --> 00:45:21,343
‎khuyến nghị mọi người ăn nhiều hơn
‎hải sản bền vững để bảo vệ đại dương ư?

740
00:45:21,427 --> 00:45:23,303
‎Không, tôi hoàn toàn phản đối.

741
00:45:23,387 --> 00:45:25,764
‎Biết đó, về cơ bản, điều họ đang cố làm

742
00:45:25,848 --> 00:45:27,891
‎là kêu gọi ý kiến số đông.

743
00:45:27,975 --> 00:45:30,018
‎Họ muốn người ăn cá ủng hộ họ.

744
00:45:30,102 --> 00:45:34,022
‎Đó là vấn đề khi tôi là Giám đốc
‎Hội Sierra, đó là vấn đề của họ.

745
00:45:34,106 --> 00:45:38,360
‎Họ không muốn ra ngoài chống lại
‎việc săn bắn, đánh bắt cá hay ăn thịt.

746
00:45:38,444 --> 00:45:42,281
‎Vì họ nghĩ họ sẽ mất
‎sự hỗ trợ từ thành viên nếu họ làm vậy.

747
00:45:42,364 --> 00:45:46,952
‎Nhiều nhóm không quan tâm đến việc
‎giải quyết vấn đề, mà lợi dụng vấn đề.

748
00:45:47,536 --> 00:45:49,830
‎Ngoài kia có vô số nhóm, biến đổi khí hậu,

749
00:45:49,913 --> 00:45:53,917
‎bảo tồn gì đó. Đó là ngành kinh doanh.
‎Ngành kinh doanh đạo đức giả.

750
00:45:54,001 --> 00:45:58,380
‎Tôi đã xem trang web của Oceana.
‎Họ là nhóm bảo tồn biển lớn nhất thế giới,

751
00:45:58,464 --> 00:46:02,676
‎nhưng không hề đề cập đến việc giảm thiểu
‎hay loại bỏ tiêu thụ hải sản.

752
00:46:02,760 --> 00:46:04,970
‎Thay vào đó, tổ chức này khuyến nghị

753
00:46:05,053 --> 00:46:08,640
‎một trong những cách tốt nhất
‎để bảo vệ cá là ăn cá.

754
00:46:08,724 --> 00:46:13,979
‎Oceana ủng hộ nghề cá bền vững, nên tôi đã
‎gặp nhóm để họ giải thích nó nghĩa là gì.

755
00:46:14,480 --> 00:46:17,733
‎Nghề cá bền vững thực chất là gì?
‎Ai định nghĩa nó?

756
00:46:17,816 --> 00:46:19,985
‎Đó là một câu hỏi rất sâu sắc.

757
00:46:20,527 --> 00:46:23,739
‎Bền vững… Sự bền vững
‎không được định nghĩa chính xác.

758
00:46:23,822 --> 00:46:29,077
‎Không có định nghĩa tổng quát
‎về sự bền vững trong nghề cá.

759
00:46:29,161 --> 00:46:31,246
‎Không phải thật khó hiểu khi nói:

760
00:46:31,330 --> 00:46:34,958
‎"Hãy ăn cá bền vững",
‎nếu không có định nghĩa chung cho nó ư?

761
00:46:35,459 --> 00:46:36,293
‎Tất nhiên rồi.

762
00:46:36,376 --> 00:46:41,173
‎Không, người tiêu dùng chả thể đánh giá
‎đúng về loại cá nào bền vững hay không.

763
00:46:42,132 --> 00:46:47,095
‎Có nhiều lời khuyên, mà thật sự giờ người
‎tiêu dùng chả thể quyết mà có thông tin.

764
00:46:47,179 --> 00:46:51,141
‎Vậy nếu chả ai thực sự hiểu nó là gì,
‎thì chiến lược hiệu quả hơn

765
00:46:51,225 --> 00:46:54,228
‎là giảm thiểu
‎hoặc xóa sổ việc tiêu thụ hải sản nhỉ?

766
00:46:54,311 --> 00:46:56,355
‎Đó chả phải tốt nhất cho biển ư?

767
00:46:58,065 --> 00:46:59,066
‎Đó là…

768
00:46:59,650 --> 00:47:04,571
‎Ý tôi là, thật khó để trả lời một câu hỏi
‎với sự suy ngẫm sâu sắc đến vậy

769
00:47:04,655 --> 00:47:06,907
‎khi có rất ít thời gian suy nghĩ, nhỉ?

770
00:47:08,075 --> 00:47:11,954
‎Vì bọn tôi chưa có quan điểm ở vấn đề đó.
‎Chưa ai đặt câu hỏi ấy.

771
00:47:12,037 --> 00:47:13,789
‎Ồ, chỉ cần đăng lên web thôi.

772
00:47:13,872 --> 00:47:18,877
‎Biết đó: "Điều số một bạn có thể làm cho
‎đại dương là giảm tiêu thụ cá". Kiểu thế.

773
00:47:20,379 --> 00:47:24,174
‎Tôi rời văn phòng Oceana,
‎lòng tin vào nhóm ít đi so với lúc vào.

774
00:47:24,258 --> 00:47:28,804
‎Tôi thất vọng vì họ chả thể trả lời
‎một câu hỏi đơn giản về‎ ‎nghề cá bền vững.

775
00:47:28,887 --> 00:47:32,182
‎Có lẽ liên hệ với cơ quan chính phủ
‎sẽ giúp trả lời nó.

776
00:47:32,266 --> 00:47:36,144
‎Dù sao, đó là điều tốt nhất thứ hai
‎để làm ở trang web của Oceana.

777
00:47:36,228 --> 00:47:39,606
‎Nên tôi đi thẳng lên trên
‎và cố có được cuộc họp hiếm hoi

778
00:47:39,690 --> 00:47:42,192
‎với Ủy viên
‎Thủy sản và Môi trường Châu Âu,

779
00:47:42,276 --> 00:47:45,237
‎người gần đây thông qua
‎luật cấm nhựa dùng một lần.

780
00:47:45,320 --> 00:47:48,323
‎Định nghĩa về nghề cá bền vững là gì?

781
00:47:48,407 --> 00:47:51,285
‎Hãy tưởng tượng
‎anh có tiền trong ngân hàng,

782
00:47:51,368 --> 00:47:55,706
‎anh có vốn, anh để, chả biết nữa,
‎100 euro trong ngân hàng.

783
00:47:55,789 --> 00:47:58,333
‎Một trăm euro đó, là số vốn,

784
00:47:58,417 --> 00:48:00,335
‎sẽ sinh lãi cho anh.

785
00:48:00,419 --> 00:48:02,588
‎Miễn là anh lấy số lãi đó

786
00:48:02,671 --> 00:48:04,256
‎và tiêu số lãi đó

787
00:48:04,339 --> 00:48:06,300
‎mà không động đến tiền vốn,

788
00:48:06,800 --> 00:48:08,927
‎thì đó là sự bền vững.

789
00:48:09,428 --> 00:48:12,764
‎Ngay khi anh bắt đầu
‎lấy đi cả số vốn của mình,

790
00:48:12,848 --> 00:48:15,976
‎thì anh đã bước vào
‎vòng xoáy không bền vững.

791
00:48:16,059 --> 00:48:18,520
‎Chà, theo phép so sánh kinh tế của ông,

792
00:48:18,604 --> 00:48:21,982
‎đại dương giờ không chỉ nợ nần,
‎mà còn suy thoái nặng.

793
00:48:22,065 --> 00:48:24,651
‎Ta nên dừng tiêu
‎cho thứ không trả nổi chứ?

794
00:48:24,735 --> 00:48:28,488
‎Rõ ràng, ta không thể
‎đi đến thái cực khác và nói:

795
00:48:28,572 --> 00:48:33,952
‎"Giải pháp duy nhất là không đánh bắt cá".
‎Ta chả thể… Tôi nghĩ ta không thể làm thế.

796
00:48:34,036 --> 00:48:38,624
‎Nhưng chính phủ đang thực hiện biện pháp
‎nghiêm khắc để cấm nhựa dùng một lần,

797
00:48:38,707 --> 00:48:41,376
‎trong khi đánh cá
‎gây ra sự tàn phá hơn nhiều.

798
00:48:41,460 --> 00:48:44,546
‎Vậy sao ngành công nghiệp đánh cá
‎lại bị đối xử khác?

799
00:48:44,630 --> 00:48:47,966
‎Vâng. Với tôi,
‎ý tưởng không phải là ngừng đánh cá.

800
00:48:48,050 --> 00:48:54,348
‎Với tôi,
‎ý tưởng là đánh bắt cá bền vững hơn.

801
00:48:54,890 --> 00:48:58,727
‎Đánh bắt cá bền vững hơn nghĩa là
‎làm nhiều hơn việc chả hiệu quả

802
00:48:58,810 --> 00:49:03,065
‎và còn chả định nghĩa được.
‎Tôi tự hỏi, dù chả có định nghĩa rõ ràng,

803
00:49:03,148 --> 00:49:07,027
‎nó ảnh hưởng ra sao tới các nhóm
‎chứng nhận bền vững, như MSC,

804
00:49:07,110 --> 00:49:08,612
‎nhóm vẫn chưa hồi âm tôi.

805
00:49:09,112 --> 00:49:11,198
‎Ồ, ý là Hội đồng Quản lý Hàng hải?

806
00:49:11,281 --> 00:49:12,532
‎- Vâng.
‎- Ôi, Chúa ơi.

807
00:49:13,241 --> 00:49:16,536
‎Lại làm tôi phải nói đến
‎Hội đồng Quản lý Hàng hải à.

808
00:49:19,998 --> 00:49:23,502
‎Nói gì nữa? Chà, họ đã chứng nhận
‎cho những bên đánh bắt cá,

809
00:49:23,585 --> 00:49:26,630
‎những bên
‎có mức độ vô tình lọt lưới cao bất ngờ.

810
00:49:26,713 --> 00:49:31,802
‎Và những mức độ đó bị phớt lờ vì chính
‎mức tàn sát ấy được coi là ''bền vững''.

811
00:49:31,885 --> 00:49:34,179
‎Mà người tiêu dùng đâu có tìm cái đó.

812
00:49:34,262 --> 00:49:38,600
‎Họ muốn biết không có động vật có vú biển
‎hay chim biển nào bị giết,

813
00:49:38,684 --> 00:49:41,061
‎để họ có cá để ăn trên đĩa.

814
00:49:41,144 --> 00:49:42,688
‎Cái nhãn dán trên hộp ấy

815
00:49:42,771 --> 00:49:45,190
‎trong vài trường hợp là vô giá trị.

816
00:49:45,273 --> 00:49:48,819
‎Họ hợp thức hóa nó như thể việc ăn,

817
00:49:48,902 --> 00:49:51,780
‎cá hồi được sản xuất bền vững,
‎về mặt nào đó,

818
00:49:51,863 --> 00:49:54,199
‎tốt hơn việc giết cá ngừ vây xanh vậy.

819
00:49:54,282 --> 00:49:57,077
‎Và tạo ra sự biện hộ
‎trong mắt người tiêu dùng.

820
00:49:57,160 --> 00:50:02,249
‎Nhưng về cơ bản, nó cũng như nói săn bắn
‎gấu Bắc Cực bền vững hơn săn gấu trúc vậy.

821
00:50:02,332 --> 00:50:06,086
‎Trong khi thực tế, chả có gì bền vững
‎và chả hành động nào đúng.

822
00:50:06,169 --> 00:50:10,340
‎Thế cô nghĩ tôi sẽ có thể phỏng vấn
‎với MSC bất kỳ lúc nào chứ?

823
00:50:11,049 --> 00:50:15,053
‎Tôi không nghĩ là khả thi đâu.
‎Hiện tại không có ai ở văn phòng.

824
00:50:15,137 --> 00:50:16,596
‎Đang có vô số hội nghị.

825
00:50:16,680 --> 00:50:20,267
‎Sau vô số lần bị từ chối
‎yêu cầu phỏng vấn qua điện thoại,

826
00:50:20,350 --> 00:50:22,686
‎chúng tôi quyết định tới trụ sở chính.

827
00:50:22,769 --> 00:50:24,312
‎Chào, tên tôi là Ali.

828
00:50:24,396 --> 00:50:27,524
‎Tôi đã cố phỏng vấn một ai đó ở MSC
‎suốt nhiều tháng,

829
00:50:27,607 --> 00:50:30,110
‎và tôi có vài câu hỏi về nghề cá bền vững.

830
00:50:30,193 --> 00:50:32,612
‎Có ai ở đó để tôi trò chuyện nhanh không?

831
00:50:33,155 --> 00:50:36,783
‎Chúng tôi được bảo đợi ở phòng chờ
‎trong khi họ tìm ai đó để nói chuyện.

832
00:50:36,867 --> 00:50:41,246
‎Mà sau nửa giờ các nhân viên
‎nhìn nhau sợ hãi, họ mời chúng tôi ra về.

833
00:50:43,498 --> 00:50:46,293
‎Tôi lại vừa bị MSC đuổi khéo.

834
00:50:46,376 --> 00:50:49,087
‎Tổ chức hải sản bền vững lớn nhất thế giới

835
00:50:49,171 --> 00:50:51,798
‎không muốn nói với tôi
‎về hải sản bền vững.

836
00:50:53,633 --> 00:50:56,970
‎Điều duy nhất còn lại có thể làm
‎là truy theo nguồn tiền.

837
00:50:57,054 --> 00:51:00,057
‎Và rất nhanh chóng
‎để tìm ra xung đột lợi ích lớn.

838
00:51:00,557 --> 00:51:03,894
‎Một trong những người sáng lập MSC
‎là tập đoàn Unilever,

839
00:51:03,977 --> 00:51:06,188
‎đồng thời là nhà bán lẻ hải sản lớn.

840
00:51:06,271 --> 00:51:10,317
‎Và mặc dù vô số ngư trường
‎rõ ràng đang bị cạn kiệt và hủy hoại,

841
00:51:10,400 --> 00:51:14,780
‎tôi chỉ có thể tìm thấy vài nơi
‎đã bị từ chối chứng nhận trong hơn 20 năm.

842
00:51:14,863 --> 00:51:16,531
‎Nhưng điều gây sốc nhất

843
00:51:16,615 --> 00:51:21,036
‎là biết được hơn 80% tổng số thu nhập
‎của gần 30 triệu bảng một năm

844
00:51:21,119 --> 00:51:24,081
‎đến từ việc cấp phép in logo của họ
‎lên hải sản.

845
00:51:24,164 --> 00:51:27,542
‎Cơ bản, càng in ra nhiều dấu tích xanh,
‎họ càng kiếm bẫm.

846
00:51:27,626 --> 00:51:31,963
‎Nên theo những gì tôi đã biết,
‎tôi sẽ không bao giờ tin mấy nhãn đó nữa.

847
00:51:32,047 --> 00:51:36,426
‎Thật ra,‎ ‎các nỗ lực khác trong việc
‎chỉnh đốn ngành này cũng đang thất bại,

848
00:51:36,510 --> 00:51:40,889
‎vì các quan sát viên chính phủ
‎được giao giám sát việc đánh bắt trên tàu

849
00:51:40,972 --> 00:51:45,435
‎đã bị giết trên biển,
‎ném khỏi mạn tàu như Keith Davis.

850
00:51:45,560 --> 00:51:48,021
‎MẤT TÍCH TRÊN BIỂN

851
00:51:51,066 --> 00:51:52,526
‎và bặt vô âm tín.

852
00:51:52,609 --> 00:51:57,197
‎Ở Papua New Guinea, 18 giám sát viên
‎đã mất tích giữa hư vô chỉ trong năm năm.

853
00:51:57,280 --> 00:51:59,991
‎Và ở Philippines, vào năm 2015,

854
00:52:00,075 --> 00:52:02,702
‎một giám sát viên
‎tên là cô Gerlie Alpajora

855
00:52:02,786 --> 00:52:06,957
‎bị dọa giết bởi gia đình một ngư dân
‎bị bắt vì tội đánh bắt trái phép.

856
00:52:07,666 --> 00:52:12,420
‎Ngay sau đó, những kẻ có vũ trang đã
‎vào nhà cô ấy và cô ấy bị ám sát tàn ác

857
00:52:12,504 --> 00:52:16,633
‎với một phát súng vào đầu
‎trước mặt hai đứa con trai nhỏ dại.

858
00:52:17,884 --> 00:52:19,386
‎Khi xem xét tội phạm nghề cá,

859
00:52:19,469 --> 00:52:23,932
‎ta phải xem xét nó trong bối cảnh
‎của tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia.

860
00:52:24,015 --> 00:52:27,144
‎Và các tổ chức tương tự
‎đứng sau đánh bắt cá trái phép

861
00:52:27,227 --> 00:52:30,897
‎cũng giống như các nhóm tội phạm
‎đứng sau buôn lậu ma túy,

862
00:52:30,981 --> 00:52:33,191
‎buôn người và các tội phạm khác.

863
00:52:33,275 --> 00:52:37,571
‎Nếu cản trở việc làm ăn của họ,
‎thì bạn đang tự mạo hiểm tính mạng.

864
00:52:37,654 --> 00:52:41,158
‎Nhưng cũng đừng ngạc nhiên
‎về mức độ chính phủ sẽ làm

865
00:52:41,241 --> 00:52:46,913
‎để ngăn bạn làm bại lộ các hoạt động
‎kinh tế mà họ trợ cấp trên biển.

866
00:52:47,664 --> 00:52:49,624
‎Tiền trợ cấp là tiền đóng thuế

867
00:52:49,708 --> 00:52:54,087
‎đưa cho một ngành công nghiệp để
‎giữ giá sản phẩm hay dịch vụ thấp giả tạo.

868
00:52:54,171 --> 00:52:55,922
‎Và ở ngày càng nhiều nước,

869
00:52:56,006 --> 00:52:59,426
‎số tiền chi ra
‎nhiều hơn giá trị của số cá trở vào.

870
00:53:00,010 --> 00:53:04,014
‎Nên dù bạn không ăn cá,
‎bạn vẫn duy trì cho nghề cá

871
00:53:04,097 --> 00:53:06,433
‎vì bạn trả cho nó trong tiền thuế.

872
00:53:06,516 --> 00:53:09,186
‎Nếu bạn nghĩ về nó, nó thực sự gây sốc

873
00:53:09,269 --> 00:53:11,646
‎rằng ta đang trợ cấp cho ngành đánh cá

874
00:53:11,730 --> 00:53:14,983
‎đâu đó trong khoảng 35 tỷ đô la,

875
00:53:15,609 --> 00:53:20,697
‎ngang với số tiền mà, theo Liên Hiệp Quốc,
‎ta cần để chống nạn đói trên thế giới.

876
00:53:22,449 --> 00:53:26,536
‎Ban đầu, trợ cấp được bắt đầu
‎như một cách đảm bảo an ninh lương thực.

877
00:53:26,620 --> 00:53:27,662
‎Mà trớ trêu thay,

878
00:53:27,746 --> 00:53:31,917
‎giờ nó là lý do gây mất an ninh lương thực
‎ở nhiều nơi đang phát triển.

879
00:53:32,542 --> 00:53:36,713
‎Việc đánh cá của Liên minh Châu Âu
‎ở các nơi như Tây Phi là nhờ

880
00:53:36,796 --> 00:53:38,924
‎trợ cấp của Liên minh Châu Âu.

881
00:53:39,007 --> 00:53:43,803
‎Và nó nghĩa là doanh nghiệp địa phương
‎không thể cạnh tranh với sức mạnh kinh tế

882
00:53:43,887 --> 00:53:45,347
‎của Liên minh Châu Âu.

883
00:53:45,430 --> 00:53:47,724
‎Đó thực sự chỉ là sự tiếp nối

884
00:53:47,807 --> 00:53:51,186
‎một lịch sử của cướp bóc lục địa châu Phi.

885
00:53:52,520 --> 00:53:56,191
‎Các hoạt động đánh bắt cá quá đà này
‎không chỉ xóa sổ cá,

886
00:53:56,274 --> 00:53:58,401
‎mà nó còn hủy hoại các nền kinh tế.

887
00:53:58,985 --> 00:54:00,362
‎Ở Hoa Kỳ,

888
00:54:00,445 --> 00:54:05,158
‎cứ ba con cá nhập khẩu đánh bắt tự nhiên
‎thì có một con đánh bắt trái phép,

889
00:54:05,242 --> 00:54:06,826
‎và do đó bị bán trái phép.

890
00:54:07,369 --> 00:54:12,207
‎Bị ăn cắp, thường là từ các nước cần nó
‎nhất, nơi hiện đang có chiến tranh về cá.

891
00:54:12,290 --> 00:54:15,293
‎Một nguyên nhân
‎gây ra hải tặc khét tiếng Somalia,

892
00:54:15,377 --> 00:54:19,214
‎giờ là nỗi sợ khắp thế giới,
‎thực ra là đánh bắt cá trái phép.

893
00:54:19,798 --> 00:54:23,093
‎Họ từng là ngư dân khiêm nhường
‎làm việc nuôi gia đình.

894
00:54:23,176 --> 00:54:25,220
‎Mà khi Somalia rơi vào nội chiến,

895
00:54:25,303 --> 00:54:29,557
‎các tàu đánh cá trái phép ngoại quốc,
‎hải tặc thực sự của biển ngày nay,

896
00:54:29,641 --> 00:54:32,143
‎đã chiếm vùng biển của họ,
‎bắt đầu đánh cá.

897
00:54:32,227 --> 00:54:35,146
‎Giằng thức ăn khỏi miệng họ
‎một cách hiệu quả,

898
00:54:35,230 --> 00:54:39,276
‎khiến ngư dân Somalia chả có cách nào
‎ngoài đổi sang làm việc khác.

899
00:54:39,359 --> 00:54:43,530
‎Nhưng việc cướp bóc Bờ biển châu Phi này
‎đã xảy ra trên khắp lục địa.

900
00:54:44,114 --> 00:54:48,201
‎Và Sea Shepherd đã làm nhiệm vụ táo bạo
‎để chấm dứt nó,‎ ‎cùng chính phủ

901
00:54:48,285 --> 00:54:52,747
‎truy tìm và bắt giữ các tàu cá
‎bất hợp pháp ở những nơi như Liberia.

902
00:54:57,627 --> 00:55:00,213
‎Mặc cảnh báo
‎về việc đi đến nơi này của thế giới,

903
00:55:00,297 --> 00:55:04,509
‎bọn tôi quyết đi cùng Sea Shepherd
‎để đến gần tiền tuyến của vấn đề này.

904
00:55:05,885 --> 00:55:08,513
‎Chúng tôi có hầu hết các đội tàu quốc tế

905
00:55:08,596 --> 00:55:12,767
‎đến từ các quốc gia,
‎nơi đã cạn kiệt nguồn cá địa phương,

906
00:55:12,851 --> 00:55:16,646
‎họ đang cố gắng đẩy thêm ra xa
‎để tìm cách bù đắp cho điều đó.

907
00:55:16,730 --> 00:55:21,443
‎Và sử dụng công nghệ ngày càng tinh vi
‎để tăng số lượng đánh bắt.

908
00:55:21,526 --> 00:55:25,322
‎Khi nhìn các đội tàu quốc tế đó,
‎họ đến đây và đánh cá trái phép…

909
00:55:25,405 --> 00:55:29,576
‎Và thứ họ bắt được rất đáng giá,
‎nên nó như một cơn sốt vàng vậy.

910
00:55:29,659 --> 00:55:34,414
‎Vùng ven biển của chúng tôi giờ trở thành
‎miễn phí cho tất cả, cho đến gần đây,

911
00:55:34,497 --> 00:55:37,459
‎khi chúng tôi quyết định
‎chú ý và cố kiểm soát nó.

912
00:55:37,959 --> 00:55:42,630
‎Với quân đội chúng tôi, khi tiến hành
‎các hoạt động này, sẽ cảnh giác cao nhất.

913
00:55:42,714 --> 00:55:44,716
‎Chúng tôi biết đó là cướp biển.

914
00:55:44,799 --> 00:55:47,093
‎Nên đó thực sự là hoạt động nguy hiểm.

915
00:55:48,261 --> 00:55:53,475
‎VÙNG BIỂN LIBERIA - NGOÀI KHƠI 93,8 HẢI LÝ
‎TÀU TUẦN TRA ĐÁNH BẮT CÁ TRÁI PHÉP

916
00:55:54,184 --> 00:55:55,185
‎Khi đến nơi,

917
00:55:55,268 --> 00:55:59,814
‎tôi mới rõ tại sao vùng biển quanh Tây Phi
‎lại đáng được bảo vệ đến vậy.

918
00:56:03,151 --> 00:56:06,905
‎Đó là nhà của thuộc số các thành trì
‎cuối cùng của sự sống trên đại dương.

919
00:56:09,115 --> 00:56:12,619
‎Tràn ngập đủ loài động vật hoang dã
‎quý hiếm và tuyệt vời.

920
00:56:16,164 --> 00:56:21,211
‎Vô số loài đã băng qua Đại Tây Dương
‎để tìm thấy chúng ở vùng biển này.

921
00:56:21,920 --> 00:56:24,005
‎Nơi trú ẩn để kết đôi và kiếm ăn.

922
00:56:24,089 --> 00:56:27,592
‎Sống gần với sự hài hòa và cân bằng nhất
‎mà tôi từng thấy.

923
00:56:28,760 --> 00:56:30,553
‎Nhưng có một loài khác,

924
00:56:30,637 --> 00:56:34,140
‎đi đến những vùng biển này
‎với một mục đích rất khác.

925
00:56:36,601 --> 00:56:38,812
‎Rất nhanh để thấy cách Sea Shepherd

926
00:56:38,895 --> 00:56:41,856
‎và Đội Bảo vệ Bờ biển Liberia
‎theo dõi và khám tàu đánh cá.

927
00:56:56,079 --> 00:57:01,501
‎Những loài tôi chưa từng thấy cả đời chết
‎trong lưới trước khi tôi kịp nhìn ngắm.

928
00:57:02,752 --> 00:57:08,967
‎Cảnh đó tiếp diễn dưới boong tàu, nơi rõ
‎là các tàu này chả khác gì các lò mổ nổi.

929
00:57:10,385 --> 00:57:13,012
‎Đây chỉ là một khoang của một tàu đánh cá.

930
00:57:13,638 --> 00:57:17,308
‎Và đây chỉ là phần nổi của tảng băng,
‎tính cả kích cỡ của tàu.

931
00:57:17,392 --> 00:57:19,060
‎Chắc là cả trăm ngàn con cá.

932
00:57:19,144 --> 00:57:23,106
‎Tôi đã thấy lên tàu này khó ra sao,
‎bạn cần một chiến dịch quân sự.

933
00:57:23,189 --> 00:57:27,694
‎Và họ có thể đánh cá không bền vững,
‎ai biết. Bán nó với chứng nhận bền vững.

934
00:57:27,777 --> 00:57:32,365
‎Nên tôi không hiểu làm thế nào
‎bạn có thể thực thi luật đánh cá bền vững

935
00:57:32,449 --> 00:57:34,576
‎với tất cả số thuyền xa bờ như vậy.

936
00:57:36,119 --> 00:57:37,954
‎Tôi chỉ chả hiểu sao nó có thể.

937
00:57:40,623 --> 00:57:43,751
‎VÙNG BIỂN LIBERIA
‎BA RƯỠI SÁNG

938
00:57:45,044 --> 00:57:49,048
‎Ban đêm là lúc đánh cá trái phép
‎điên cuồng dưới lớp áo của bóng tối.

939
00:57:49,132 --> 00:57:53,678
‎Tàu thuyền vào vùng biển của các nước khác
‎mà không‎ ‎bị phát hiện và trộm cá.

940
00:57:54,179 --> 00:57:57,891
‎Nhưng đó cũng là thời điểm vàng
‎để Sea Shepherd làm việc của họ.

941
00:57:57,974 --> 00:58:01,269
‎Ừ, ta sẽ lên tàu đó,
‎phải làm nó càng sớm càng tốt.

942
00:58:01,352 --> 00:58:02,479
‎Đã rõ.

943
00:58:02,562 --> 00:58:05,982
‎Sea Shepherd vừa phát hiện
‎một thuyền ở đường chân trời.

944
00:58:06,065 --> 00:58:08,902
‎Nó ở trên ra-đa.
‎Có thể là tàu đánh cá trái phép.

945
00:58:08,985 --> 00:58:10,528
‎Chúng tôi sắp đi tìm hiểu.

946
00:58:54,405 --> 00:58:56,658
‎Đó là tàu đánh cá lưới rà Trung Quốc.

947
00:58:57,158 --> 00:59:00,828
‎Trong khoang chứa số lượng vô cùng lớn
‎cá đánh bắt trái phép.

948
00:59:00,912 --> 00:59:03,623
‎Con tàu đã bị bắt và bị phạt.

949
00:59:03,706 --> 00:59:08,253
‎Chỉ là một chiến tích, nhưng đã gửi
‎thông điệp rõ đến các tàu khác ở khu vực,

950
00:59:08,336 --> 00:59:11,339
‎rằng có hậu quả thực sự
‎cho những hành động phi pháp của họ.

951
00:59:12,131 --> 00:59:14,592
‎Sau bình minh,
‎vẫn ở trên tàu đánh cá trái phép,

952
00:59:14,676 --> 00:59:19,305
‎khi con tàu chuẩn bị được cập cảng,
‎tôi thấy vài người chèo thuyền đến đó.

953
00:59:20,306 --> 00:59:25,311
‎Tôi nhớ tới cảnh báo hải tặc từ Bộ trưởng
‎Bộ Quốc phòng,‎ ‎nhưng họ chả giống thế.

954
00:59:25,895 --> 00:59:29,232
‎Sao họ lại liều mạng
‎ở vùng biển xa bờ trên ca-nô nhỏ?

955
00:59:30,108 --> 00:59:32,151
‎Đột nhiên, tôi thấy cảnh này.

956
00:59:34,153 --> 00:59:35,280
‎Họ thấy đói.

957
00:59:38,491 --> 00:59:42,328
‎Nếu nhìn dọc bờ biển, đó là những người
‎đã sống ở đây từ thời xưa.

958
00:59:42,912 --> 00:59:44,789
‎Đó là kế sinh nhai, nguồn sống của họ.

959
00:59:44,872 --> 00:59:49,085
‎Nhưng khi chúng tôi cho phép
‎đánh bắt công nghiệp gần khu vực của họ,

960
00:59:49,168 --> 00:59:51,963
‎nó không cho họ cơ hội
‎để bắt nhiều cá ngoài đó.

961
00:59:52,046 --> 00:59:54,632
‎Vì nếu anh ta không thể bắt
‎thứ nên bắt được

962
00:59:54,716 --> 00:59:58,261
‎vì một tàu thương mại đã đến
‎và vét sạch mọi thứ ở đây,

963
00:59:58,344 --> 00:59:59,971
‎hẳn anh ấy phải đi xa hơn.

964
01:00:00,054 --> 01:00:03,516
‎Họ ra đây, chả có áo phao.
‎Nguy hiểm lắm. Mọi thứ có thể xảy ra.

965
01:00:03,600 --> 01:00:06,436
‎Bạn sẽ bị rơi khỏi thuyền,
‎hoặc ca-nô, vậy đó.

966
01:00:07,478 --> 01:00:11,357
‎Các công nhân nghề cá phải làm
‎công việc nguy hiểm nhất Trái Đất.

967
01:00:11,441 --> 01:00:15,820
‎Bối cảnh để giúp bạn hiểu rõ,
‎hơn 4.500 lính Mỹ đã thiệt mạng

968
01:00:15,903 --> 01:00:18,698
‎trong Chiến tranh Iraq trong suốt 15 năm.

969
01:00:18,781 --> 01:00:24,912
‎Nhưng cùng thời gian đó, 360.000 công nhân
‎nghề cá đã thiệt mạng trong khi làm việc,

970
01:00:24,996 --> 01:00:29,042
‎ước tính khoảng 24.000 công nhân
‎thiệt mạng mỗi năm.

971
01:00:29,125 --> 01:00:31,127
‎Và ngư dân dùng ca-nô ở Tây Phi

972
01:00:31,210 --> 01:00:35,506
‎tình cờ có tỷ lệ tử vong cao nhất
‎so với mọi nghề về cá trên hành tinh.

973
01:00:36,591 --> 01:00:40,928
‎Một số lượng lớn người phụ thuộc vào cá,
‎thứ giờ gần như đã cạn kiệt.

974
01:00:41,012 --> 01:00:44,098
‎Nó gây ra nạn đói trầm trọng,
‎không chỉ trên bờ biển,

975
01:00:44,182 --> 01:00:47,101
‎mà lên đến cả ngàn cây số trên đất liền.

976
01:00:47,185 --> 01:00:51,856
‎Vậy họ làm gì thay vì đánh cá?
‎Họ sẽ săn động vật hoang dã trên đất liền.

977
01:00:51,939 --> 01:00:57,362
‎Và nó không chỉ gây tác động tàn phá
‎đến đời sống động vật trên đất liền,

978
01:00:57,445 --> 01:01:00,823
‎mà có vẻ còn có tác động rất lớn
‎đến đời sống con người,

979
01:01:00,907 --> 01:01:02,867
‎vì việc buôn bán thịt thú rừng

980
01:01:02,950 --> 01:01:06,454
‎chịu trách nhiệm cho dịch bệnh Ebola.

981
01:01:06,537 --> 01:01:09,666
‎Bạn thực sự có thể kiểm chứng,
‎nó ở tài liệu khoa học.

982
01:01:09,749 --> 01:01:13,002
‎Việc trộm cắp nguồn cá làm gia tăng

983
01:01:13,086 --> 01:01:16,923
‎hoặc gây bùng phát
‎dịch bệnh Ebola ở Tây Phi.

984
01:01:19,217 --> 01:01:24,472
‎Khi chuyến đi tới Liberia sắp hết, tôi
‎tự hỏi liệu có cách đánh cá thay thế nào

985
01:01:24,555 --> 01:01:27,850
‎có thể cung cấp giải pháp nào đó
‎cho cả môi trường

986
01:01:27,934 --> 01:01:30,687
‎và hệ quả nhân đạo
‎của ngành công nghiệp này.

987
01:01:30,770 --> 01:01:34,440
‎Và một tia hy vọng
‎đã tự xuất hiện dưới hình thức nuôi cá.

988
01:01:34,941 --> 01:01:39,070
‎Ngành có tiếng thân thiện với môi trường
‎trong việc nuôi sống thế giới

989
01:01:39,153 --> 01:01:41,572
‎mà chả có vấn đề
‎của cá đánh bắt tự nhiên.

990
01:01:42,448 --> 01:01:46,369
‎Không vô tình lọt lưới hay bắt cá
‎trái phép hay tổn hại đáy biển,

991
01:01:46,452 --> 01:01:48,371
‎không giết các loài bị đe dọa,

992
01:01:48,454 --> 01:01:51,958
‎và điều kiện làm việc an toàn,
‎đó đúng là thứ tôi đang tìm.

993
01:01:52,041 --> 01:01:54,168
‎Phải, nhiều người nhảy vào kết luận

994
01:01:54,252 --> 01:01:58,339
‎rằng hải sản bền vững đến từ nuôi cá
‎chứ chả phải đánh cá biển.

995
01:01:58,423 --> 01:02:00,591
‎nhưng thực sự không phải vậy.

996
01:02:00,675 --> 01:02:03,678
‎Có rất nhiều vấn đề liên quan đến nuôi cá.

997
01:02:04,303 --> 01:02:08,599
‎Ô nhiễm, bệnh tật, và ta phải đặt câu hỏi:
‎"Lũ cá này được cho ăn gì?"

998
01:02:09,100 --> 01:02:10,184
‎Chúng được cho ăn gì?

999
01:02:10,268 --> 01:02:13,688
‎Ngành công nghiệp tuyên bố
‎để sản xuất một cân cá hồi nuôi,

1000
01:02:13,771 --> 01:02:16,441
‎chỉ cần đến 1,2 cân thức ăn.

1001
01:02:16,524 --> 01:02:20,403
‎Nhưng khi tìm hiểu kỹ hơn,
‎tôi thấy thức ăn được xử lý rất nhiều,

1002
01:02:20,486 --> 01:02:22,238
‎và được làm từ bột cá khô

1003
01:02:22,321 --> 01:02:23,865
‎và chiết xuất dầu cá,

1004
01:02:23,948 --> 01:02:27,034
‎thứ đòi hỏi một lượng lớn cá để sản xuất.

1005
01:02:27,118 --> 01:02:31,456
‎Vì vậy, thực tế, số cá bạn cần để ngư dân
‎làm thức ăn gấp nhiều lần

1006
01:02:31,539 --> 01:02:32,790
‎số cá sẽ nuôi được.

1007
01:02:33,374 --> 01:02:36,461
‎Nên nuôi cá
‎chỉ là đánh bắt cá tự nhiên đội lốt.

1008
01:02:37,086 --> 01:02:39,255
‎Và điều làm nó còn gây sốc hơn nữa

1009
01:02:39,338 --> 01:02:42,508
‎là quy mô trại nuôi cá đã hoạt động.

1010
01:02:42,592 --> 01:02:45,595
‎Ngày nay, khoảng 50% hải sản của thế giới

1011
01:02:45,678 --> 01:02:47,805
‎đến từ các trại cá như thế này.

1012
01:02:48,389 --> 01:02:53,060
‎Những cái lồng khổng lồ
‎trong đại dương chứa hàng vạn con cá.

1013
01:02:55,104 --> 01:02:59,358
‎Nên chúng tôi quyết định rời Liberia
‎và về Vương quốc Anh, tới Scotland‎,

1014
01:02:59,442 --> 01:03:02,195
‎một trong các vựa nuôi cá hồi
‎số một thế giới.

1015
01:03:02,278 --> 01:03:04,947
‎Vì chả có công ty lớn nào
‎muốn tiếp chuyện,

1016
01:03:05,031 --> 01:03:08,201
‎chúng tôi quyết định
‎gặp vài người tố giác của ngành.

1017
01:03:08,743 --> 01:03:11,329
‎Ngành nuôi cá hồi ở Scotland
‎rất hùng mạnh.

1018
01:03:11,412 --> 01:03:14,332
‎Và ta đang nói về
‎các công ty đa quốc gia tỷ đô,

1019
01:03:14,415 --> 01:03:17,668
‎có nguồn lực và kỹ năng
‎để chi phối câu chuyện,

1020
01:03:17,752 --> 01:03:20,922
‎và đảm bảo rằng
‎thông tin duy nhất được đưa ra

1021
01:03:21,005 --> 01:03:22,715
‎là thông tin mà họ hài lòng.

1022
01:03:22,799 --> 01:03:27,261
‎Nên khi thu thập các vấn đề, rốt cuộc
‎tôi đã đến được một trong các trại cá.

1023
01:03:27,345 --> 01:03:32,517
‎Và ở đó, tôi đã quay được vài vụ nhiễm rận
‎biển nghiêm trọng nhất từng được ghi lại.

1024
01:03:33,559 --> 01:03:40,358
‎Corin đã có thể ghi lại cảnh cá hồi bị ăn
‎sống‎ ‎bởi ký sinh trùng rận biển xâm nhập.

1025
01:03:40,441 --> 01:03:43,694
‎Một thực tế phổ biến
‎của chăn nuôi cá khắp thế giới.

1026
01:03:44,195 --> 01:03:46,656
‎Thật buồn khi nghĩ con vật tuyệt vời này,

1027
01:03:46,739 --> 01:03:50,117
‎đã tiến hóa hàng triệu năm
‎để di cư khắp các đại dương,

1028
01:03:50,201 --> 01:03:53,496
‎và vượt các con sông
‎để đến đúng những bãi đẻ trứng

1029
01:03:53,579 --> 01:03:58,209
‎mà chúng sinh ra, giờ chỉ có thể bơi
‎vòng tròn trong chất thải của chính mình.

1030
01:03:59,001 --> 01:04:03,506
‎Ước tính, mỗi trang trại cá hồi ở Scotland
‎thải ra lượng chất thải hữu cơ

1031
01:04:03,589 --> 01:04:06,425
‎bằng với một thị trấn
‎từ 10.000 đến 20.000 người.

1032
01:04:06,509 --> 01:04:07,718
‎Và tổng cộng,

1033
01:04:07,802 --> 01:04:10,388
‎ước tính ngành nuôi cá hồi ở Scotland

1034
01:04:10,471 --> 01:04:11,889
‎thải ra chất thải hữu cơ

1035
01:04:11,973 --> 01:04:14,851
‎tương đương với
‎toàn bộ dân số Scotland mỗi năm.

1036
01:04:19,730 --> 01:04:23,109
‎Nhà hoạt động tiếp theo
‎tôi muốn gặp là Don Staniford,

1037
01:04:23,192 --> 01:04:27,488
‎người đã hoạt động ngầm để vạch trần
‎thực tế của các trại cá nhiều năm.

1038
01:04:27,989 --> 01:04:30,032
‎Và chúng tôi đồng ý cùng hoạt động ngầm.

1039
01:04:32,243 --> 01:04:35,705
‎Bọn tôi đang ở Trại Cá hồi Marine Harvest
‎và nó rất tởm.

1040
01:04:35,788 --> 01:04:38,374
‎Đây là mùi hôi thối của cá hồi Scotland.

1041
01:04:38,457 --> 01:04:41,544
‎Đây là nơi chứa cá hồi chết
‎từ các trại cá.

1042
01:04:41,627 --> 01:04:45,965
‎Từ khi nở đến khi thành cá để thu hoạch,
‎có khoảng 50% số cá hồi bị chết.

1043
01:04:46,048 --> 01:04:48,050
‎Và đây là Núi Tử thần.

1044
01:04:48,134 --> 01:04:51,262
‎Đây là biểu hiện
‎của một nhà máy nuôi cá hồi độc ác.

1045
01:04:51,345 --> 01:04:54,849
‎Những con cá này đang chết
‎vì mất máu, nhiễm rận biển,

1046
01:04:54,932 --> 01:04:59,270
‎các bệnh truyền nhiễm, bệnh chlamydia,
‎bệnh tim. Đây là lạm dụng phúc lợi.

1047
01:04:59,353 --> 01:05:02,315
‎Nên đây còn lâu mới là thuốc bách bệnh
‎cho lương thực thế giới,

1048
01:05:02,398 --> 01:05:04,609
‎nuôi cá hồi là lãng phí tài nguyên.

1049
01:05:04,692 --> 01:05:06,527
‎Nó nhảm nhí về mặt sinh học.

1050
01:05:07,528 --> 01:05:09,196
‎Mùi hôi thối cực kinh khủng.

1051
01:05:09,280 --> 01:05:13,117
‎Đây không phải mấy miếng cá hồi
‎hồng cam tươi rói trong quảng cáo.

1052
01:05:13,743 --> 01:05:18,706
‎Ừm, cá hồi nuôi, nếu không thêm chất tạo
‎màu vào thức ăn, nó sẽ hoàn toàn xám xịt,

1053
01:05:18,789 --> 01:05:24,879
‎đến mức người nuôi cá hồi có thể chọn từ
‎bảng màu, như bạn có thể làm khi sơn nhà.

1054
01:05:24,962 --> 01:05:28,382
‎Bạn có thể chọn độ hồng
‎của cá hồi mà bạn sẽ sản xuất.

1055
01:05:28,466 --> 01:05:33,638
‎Nên tôi chả muốn nói, mà có vẻ mọi người
‎đang ăn cá màu xám được sơn hồng.

1056
01:05:35,806 --> 01:05:38,100
‎Đây là quái vật hồ thực sự ở Scotland.

1057
01:05:38,601 --> 01:05:42,438
‎Nhưng tác động môi trường
‎của nuôi sinh vật biển‎ ‎không chỉ có cá.

1058
01:05:43,022 --> 01:05:46,859
‎Một môi trường sống quan trọng nhất
‎của thế giới là rừng ngập mặn.

1059
01:05:46,943 --> 01:05:50,780
‎Rừng ngập mặn
‎là rào cản bão cực kỳ quan trọng.

1060
01:05:50,863 --> 01:05:55,368
‎Chúng bảo vệ người dân khỏi bão dâng,
‎thậm chí là sóng thần.

1061
01:05:55,451 --> 01:05:59,664
‎Vậy mà, 38% rừng ngập mặn
‎trên thế giới đã bị tàn phá

1062
01:05:59,747 --> 01:06:01,999
‎bởi chăn nuôi tôm và tôm thương phẩm.

1063
01:06:02,083 --> 01:06:06,253
‎Tuy nhiên, thức ăn cho tôm
‎mới có ảnh hưởng về mặt nhân đạo lớn nhất,

1064
01:06:06,337 --> 01:06:08,756
‎vì nó phụ thuộc vào việc nô lệ.

1065
01:06:08,839 --> 01:06:11,258
‎Ta đã nghe rất nhiều về kim cương máu.

1066
01:06:11,842 --> 01:06:13,094
‎Đây là tôm máu.

1067
01:06:15,054 --> 01:06:18,349
‎Đoạn phim quay từ trên cao gần đây
‎quay một ngư dân ở Đông Nam Á

1068
01:06:18,432 --> 01:06:22,436
‎trốn thuyền trưởng để viết tin bí mật
‎cho máy bay không người lái.

1069
01:06:26,607 --> 01:06:30,194
‎Nô lệ trên biển là một vấn nạn lớn.

1070
01:06:30,277 --> 01:06:33,781
‎Tôi nghĩ rất khó
‎để đưa ra các con số đúng

1071
01:06:33,864 --> 01:06:36,867
‎một cách chính xác
‎bởi vì nó hoạt động ngầm.

1072
01:06:36,951 --> 01:06:40,162
‎Những người đang thực hiện
‎các hành động ngược đãi này,

1073
01:06:40,246 --> 01:06:44,834
‎rõ ràng là không muốn bị phát hiện.
‎Về vấn đề này, tôi sẽ nhắc đến Thái Lan.

1074
01:06:44,917 --> 01:06:49,046
‎Hiện có một nơi nào đó trong khu vực
‎có khoảng 51.000 tàu đánh cá

1075
01:06:49,130 --> 01:06:53,509
‎ở vùng biển Thái Lan dưới cờ Thái Lan.
‎Họ phải tìm một cách đánh cá

1076
01:06:53,592 --> 01:06:56,804
‎ít tốn kém hơn bao giờ hết
‎để bắt ít cá hơn.

1077
01:06:56,887 --> 01:07:00,349
‎Và đó là nơi lỗ hổng vốn có bắt đầu.

1078
01:07:00,433 --> 01:07:05,730
‎Hầu hết các thuyền đó sẽ không có lãi
‎nếu không có nguồn nhân công rẻ mạt này.

1079
01:07:08,232 --> 01:07:11,610
‎Lúc bắt đầu hành trình,
‎tôi đâu biết nó sẽ dẫn tôi đến đây

1080
01:07:11,694 --> 01:07:14,405
‎nhưng khó tin là ngành đánh cá
‎mục nát đến vậy.

1081
01:07:14,488 --> 01:07:17,199
‎Thông tin tôi tìm được trên mạng
‎rất mâu thuẫn,

1082
01:07:17,283 --> 01:07:19,076
‎nên tôi muốn tự hỏi ngành này,

1083
01:07:19,785 --> 01:07:23,748
‎ở một hội chợ hải sản quốc tế
‎chỉ mở cho người trong ngành.

1084
01:07:23,831 --> 01:07:27,710
‎Chúng tôi làm danh thiếp giả
‎của công ty hải sản giả để lẻn vào,

1085
01:07:27,793 --> 01:07:29,795
‎một việc thực sự hiệu quả,

1086
01:07:29,879 --> 01:07:34,341
‎và bí mật quay lại tương tác của tôi
‎với một đại diện của hải sản Thái Lan.

1087
01:07:34,425 --> 01:07:36,761
‎- Tôi đã nghiên cứu…
‎- Nghiên cứu à?

1088
01:07:36,844 --> 01:07:41,057
‎Nghiên cứu. Và tôi phát hiện ra
‎vô số tôm và tôm thương phẩm Thái Lan

1089
01:07:41,140 --> 01:07:43,434
‎đến từ lao động nô lệ. Họ bị bắt cóc…

1090
01:07:43,517 --> 01:07:45,186
‎- Ôi, không!
‎- Không đúng à?

1091
01:07:45,269 --> 01:07:46,312
‎Không, sai rồi!

1092
01:07:46,395 --> 01:07:48,522
‎- Ôi! Vậy là họ nói dối à?
‎- Nói dối.

1093
01:07:49,106 --> 01:07:51,233
‎- Vậy là không có nô lệ sao?
‎- Không.

1094
01:07:51,942 --> 01:07:55,237
‎- Vậy sao họ lại nói thế?
‎- Tôi chịu thôi…

1095
01:07:56,614 --> 01:07:59,200
‎- Ừ. Vậy là nó…
‎- Làm ăn mà? Làm ăn thôi.

1096
01:07:59,283 --> 01:08:01,118
‎Ừ, hẳn rồi. Ừ, đó là làm ăn.

1097
01:08:01,702 --> 01:08:04,955
‎Tôi đã quá chán
‎mọi công ty và tổ chức phi chính phủ

1098
01:08:05,039 --> 01:08:08,667
‎bôi nhọ sự thật, nhưng thật ra,
‎tôi chả biết phải nghĩ gì nữa.

1099
01:08:08,751 --> 01:08:13,380
‎Cách duy nhất để tôi biết chắc rằng
‎liệu ngày nay vẫn còn nô lệ đánh cá

1100
01:08:13,464 --> 01:08:16,300
‎là tự trò chuyện
‎với chính các nô lệ đánh cá này.

1101
01:08:16,383 --> 01:08:20,471
‎Anh cho rằng tôi nên lo ngại về an toàn
‎khi làm phim này chứ?

1102
01:08:21,263 --> 01:08:25,142
‎Những lo ngại về an toàn rất quan trọng.
‎Và tôi nghĩ là,

1103
01:08:25,226 --> 01:08:27,061
‎lờ chúng đi là liều lĩnh.

1104
01:08:27,144 --> 01:08:29,271
‎Cậu có thể thấy họ đang bị giết.

1105
01:08:29,772 --> 01:08:32,650
‎Nên một số kẻ có liên quan là kẻ sát nhân.

1106
01:08:32,733 --> 01:08:35,152
‎Ai đó có thể xử cậu và điều đó là có thể,

1107
01:08:35,236 --> 01:08:38,405
‎nếu cậu ngu ngốc,
‎và ở sai nơi hay sai thời điểm.

1108
01:08:38,489 --> 01:08:43,119
‎Cậu có thể là nạn nhân của những hành động
‎bất công hoặc vô lý của luật pháp,

1109
01:08:43,202 --> 01:08:47,873
‎những kẻ ăn hối lộ, hay nạn nhân của
‎tham nhũng. Nên cậu phải cực kỳ cẩn thận,

1110
01:08:47,957 --> 01:08:51,377
‎và các quy trình an toàn mà cậu áp dụng

1111
01:08:51,460 --> 01:08:54,755
‎có thể có nghĩa là
‎sự khác biệt giữa sống và chết.

1112
01:08:54,839 --> 01:09:00,970
‎THÁI LAN

1113
01:09:02,471 --> 01:09:07,101
‎Chúng tôi đến Bangkok‎ ‎với thông tin
‎về trại giáo dưỡng cho các nô lệ bỏ trốn.

1114
01:09:07,184 --> 01:09:12,648
‎Chúng tôi biết khi quay‎ ‎các cuộc phỏng vấn
‎và hé lộ hoạt động tội phạm của đất nước,

1115
01:09:12,731 --> 01:09:15,192
‎chúng tôi đang làm mình
‎và người xung quanh nguy hiểm.

1116
01:09:15,276 --> 01:09:16,402
‎PHIÊN DỊCH THÁI LAN

1117
01:09:16,485 --> 01:09:17,653
‎Đừng quay mặt tôi,

1118
01:09:18,320 --> 01:09:20,573
‎tôi có thể bị săn lùng vì giúp cậu đó!

1119
01:09:21,115 --> 01:09:25,327
‎Chúng tôi chỉ biết cầu nguyện,
‎và hy vọng có câu trả lời chúng tôi muốn.

1120
01:09:25,411 --> 01:09:29,665
‎ĐỊA ĐIỂM BÍ MẬT
‎MIỀN NAM THÁI LAN

1121
01:09:31,375 --> 01:09:35,379
‎Anh có thể bắt đầu bằng cách cho biết
‎anh đã ở trên tàu bao lâu chứ?

1122
01:09:35,963 --> 01:09:38,340
‎Tôi đã trên biển mười năm,
‎hai tháng, hai ngày.

1123
01:09:40,968 --> 01:09:45,472
‎Tôi đã rất sợ hãi,
‎phải nói thật với anh là thế.

1124
01:09:45,973 --> 01:09:51,729
‎Không ai có thể rời tàu,
‎có các lính gác canh chừng chúng tôi.

1125
01:09:52,354 --> 01:09:56,567
‎Tôi đã ở trên biển sáu năm.

1126
01:09:57,234 --> 01:10:02,406
‎Tôi đã rất tuyệt vọng
‎đến mức cố gắng tự tử ba lần.

1127
01:10:02,990 --> 01:10:06,035
‎Lần đầu gặp truyền trưởng ở đất liền,
‎bọn tôi đã nhậu vui vẻ.

1128
01:10:06,535 --> 01:10:09,205
‎Nhưng khi tôi đã lên tàu
‎và tàu rời khỏi bờ,

1129
01:10:09,288 --> 01:10:14,752
‎tay thuyền trưởng lập tức lật mặt. Hắn
‎quay ngoắt như thể bọn tôi chả quen biết,

1130
01:10:14,835 --> 01:10:17,838
‎hắn bắt nạt và ngược đãi tôi
‎như thể bọn tôi xa lạ.

1131
01:10:17,922 --> 01:10:21,675
‎Hắn dội nước sôi lên người bọn tôi
‎khi bọn tôi ốm và mệt,

1132
01:10:21,759 --> 01:10:25,930
‎dùng một cây sắt đánh đập bọn tôi
‎bất cứ khi nào hắn không vui,

1133
01:10:26,013 --> 01:10:29,350
‎và còn dí súng đe dọa bọn tôi nữa.

1134
01:10:31,101 --> 01:10:34,396
‎Trên con tàu tôi đã đi,

1135
01:10:34,480 --> 01:10:38,776
‎đôi khi chúng giữ xác người chết
‎trong tủ đông sau khi giết họ.

1136
01:10:39,860 --> 01:10:42,988
‎Ở tàu của tôi, có mấy cậu rơi xuống biển
‎và chết đuối.

1137
01:10:47,368 --> 01:10:50,621
‎Tôi thấy xác chết nổi trên mặt nước
‎vài ngày sau đó.

1138
01:10:51,622 --> 01:10:55,918
‎Tôi thấy thương bố mẹ họ, họ sẽ chả
‎bao giờ biết về cái chết của con trai.

1139
01:10:56,460 --> 01:10:58,504
‎Khi các tàu ở giữa đại dương,

1140
01:10:59,255 --> 01:11:01,048
‎nơi xảy ra các vấn đề,

1141
01:11:02,174 --> 01:11:05,970
‎chúng có thể ném anh
‎qua mạn tàu xuống biển.

1142
01:11:06,053 --> 01:11:09,515
‎Chúng có thể chỉ cần nói với chính quyền

1143
01:11:10,015 --> 01:11:13,560
‎rằng anh bị ốm và rơi xuống biển.

1144
01:11:14,812 --> 01:11:18,399
‎Mọi người không thấy
‎cách chúng tôi bắt hải sản,

1145
01:11:18,482 --> 01:11:20,859
‎họ chỉ quan tâm đến việc tiêu thụ thôi.

1146
01:11:20,943 --> 01:11:26,740
‎Rất nhiều hải sản ta tiêu thụ hiện nay
‎đến từ việc nô lệ,

1147
01:11:26,824 --> 01:11:28,993
‎từ lao động cưỡng bức.

1148
01:11:29,493 --> 01:11:33,539
‎Tôi muốn thấy mọi người ngừng ủng hộ chúng

1149
01:11:33,622 --> 01:11:35,708
‎nếu điều đó có thể.

1150
01:11:36,292 --> 01:11:39,336
‎Anh có thể đưa chúng tôi
‎đến các tàu nô lệ không,

1151
01:11:39,420 --> 01:11:41,422
‎hay nó quá nguy hiểm để quay phim?

1152
01:11:43,090 --> 01:11:50,055
‎Rất nguy hiểm cho anh khi làm bộ phim
‎tài liệu này, và quay những con tàu đó.

1153
01:11:50,848 --> 01:11:53,517
‎Nếu anh sợ chết thì về nhà đi.

1154
01:11:56,687 --> 01:11:58,439
‎Lúc này, bên ngoài máy quay,

1155
01:11:58,522 --> 01:12:02,943
‎chúng tôi được thông báo phải chấm dứt
‎phỏng vấn ngay vì cảnh sát đang tới.

1156
01:12:03,027 --> 01:12:06,030
‎Ai đó đã báo cáo
‎chúng tôi quay phim trái phép,

1157
01:12:06,113 --> 01:12:08,240
‎và phải rời khỏi đó ngay lập tức.

1158
01:12:24,798 --> 01:12:26,967
‎Tôi buồn khi rời Thái Lan đột ngột,

1159
01:12:27,051 --> 01:12:31,638
‎biết rằng có các gã trai trẻ như tôi
‎bị kẹt ở tàu đánh cá‎ ‎và chả thể về nhà.

1160
01:12:31,722 --> 01:12:35,351
‎Nhưng sau khi mạo hiểm sự an toàn,
‎tôi thấy bất lực, chả thể giúp gì.

1161
01:12:35,434 --> 01:12:38,854
‎Nhất là khi biết chính quyền
‎liên quan tới việc che đậy nó.

1162
01:12:42,316 --> 01:12:47,488
‎ANH
‎VƯƠNG QUỐC ANH

1163
01:12:47,571 --> 01:12:50,115
‎Về nhà,
‎tôi không sờ đến máy quay vài tuần.

1164
01:12:50,949 --> 01:12:54,912
‎Sự nghiêm trọng của mọi thứ bám lấy tôi,
‎và thực sự, tôi thấy ngợp.

1165
01:12:55,621 --> 01:12:59,124
‎Nhưng vài tháng trước, chúng tôi đã
‎đặt chuyến đi đến Quần đảo Faroe.

1166
01:12:59,208 --> 01:13:03,045
‎một quần đảo nhỏ ở Bắc Đại Tây Dương,
‎nơi săn cá voi theo kiểu cũ.

1167
01:13:03,629 --> 01:13:07,174
‎Chúng tôi đặt nó hồi tôi nghĩ săn cá voi
‎là mối đe dọa lớn nhất với biển.

1168
01:13:07,257 --> 01:13:11,470
‎Nhưng sau khi thấy những tác động lớn hơn
‎và vi phạm nhân quyền sau đó,

1169
01:13:11,553 --> 01:13:13,430
‎nó dường như là bước thụt lùi.

1170
01:13:13,931 --> 01:13:17,101
‎Song cách săn cá voi đặc biệt này,
‎gọi là "Đồ sát",

1171
01:13:17,184 --> 01:13:21,105
‎gần đây được truyền thông chú ý
‎như một cách săn cá voi bền vững,

1172
01:13:21,188 --> 01:13:26,402
‎khẳng định loài cá voi không bị đe dọa và
‎việc săn chúng‎ ‎không gây hại môi trường.

1173
01:13:26,902 --> 01:13:30,280
‎Cá voi là lý do khiến tôi bắt đầu
‎hành trình này từ đầu,

1174
01:13:30,364 --> 01:13:33,409
‎và tôi đã hoài nghi
‎việc nó có thể bền vững ra sao.

1175
01:13:33,492 --> 01:13:37,287
‎Nên chúng tôi quyết đi một chuyến cuối
‎đến Quần đảo Faroe

1176
01:13:37,371 --> 01:13:41,667
‎với hy vọng được thấy một cuộc săn bắt
‎và trò chuyện với thợ săn cá voi.

1177
01:13:41,750 --> 01:13:46,130
‎Trên quần đảo, một cuộc săn cá voi
‎chỉ có thể xảy ra vài lần trong vài năm.

1178
01:13:46,713 --> 01:13:48,674
‎Những năm khác, không có gì cả.

1179
01:13:49,466 --> 01:13:54,888
‎Chúng tôi kiên trì chờ tin cuộc săn suốt
‎mười ngày,‎ ‎rồi rốt cuộc cũng có cuộc gọi.

1180
01:14:00,227 --> 01:14:01,687
‎Có săn Đồ sát à? Bao xa?

1181
01:14:03,689 --> 01:14:04,523
‎Được rồi.

1182
01:14:05,858 --> 01:14:06,859
‎Hvannasund?

1183
01:14:06,942 --> 01:14:07,985
‎Đánh vần thế nào?

1184
01:14:08,068 --> 01:14:10,571
‎H-V… Được rồi.

1185
01:14:10,654 --> 01:14:11,947
‎S-U-N-D.

1186
01:14:12,990 --> 01:14:15,742
‎Ừ, tôi biết nó ở đâu rồi. Ừ. Gặp sau nhé.

1187
01:14:34,136 --> 01:14:37,473
‎QUẦN ĐẢO FAROE

1188
01:16:01,181 --> 01:16:06,520
‎CÁ VOI MANG THAI

1189
01:17:47,162 --> 01:17:49,414
‎Giữa sự hỗn loạn của mọi thứ xảy ra,

1190
01:17:49,998 --> 01:17:52,376
‎cuối cùng tôi đã hiểu về sự bền vững.

1191
01:17:52,876 --> 01:17:56,588
‎Nó chỉ có nghĩa là
‎thứ gì đó có thể tiếp diễn mãi mãi

1192
01:17:57,339 --> 01:18:00,175
‎bất kể nó gây ra nhiều nỗi đau thế nào.

1193
01:18:00,258 --> 01:18:03,970
‎Trong thực tế, kiểu săn Đồ sát
‎đã gần với bền vững nhất có thể.

1194
01:18:04,054 --> 01:18:06,473
‎Nhưng tôi bắt đầu tự hỏi liệu sự bền vững

1195
01:18:06,556 --> 01:18:09,601
‎có phải là mục tiêu đúng
‎cho cách bảo vệ đại dương.

1196
01:18:13,146 --> 01:18:15,857
‎Kiểu, tôi chả cảm thấy
‎mình là người xấu ấy.

1197
01:18:15,941 --> 01:18:20,237
‎Nếu ai đó muốn nói: "Ừ, anh là người xấu
‎vì giết một con cá voi".

1198
01:18:21,988 --> 01:18:26,952
‎Tôi thà giết một con cá voi còn hơn 2.000
‎con gà. Đó đều cùng một lượng thịt cả.

1199
01:18:28,120 --> 01:18:32,708
‎Nên nếu thế giới muốn lấy 2.000 mạng,
‎và bọn tôi lấy một mạng, cứ tùy ý.

1200
01:18:33,208 --> 01:18:34,626
‎Và tại thời điểm đó,

1201
01:18:34,710 --> 01:18:39,089
‎tôi cảm thấy mình là người tốt
‎hơn nhiều người khác,

1202
01:18:39,172 --> 01:18:41,466
‎những người đang nghĩ về:

1203
01:18:42,092 --> 01:18:44,594
‎"Ừ, bữa tối qua chúng ta ăn cá hồi".

1204
01:18:44,678 --> 01:18:45,512
‎Nhỉ?

1205
01:18:46,012 --> 01:18:47,806
‎Bốn người ăn cá hồi,

1206
01:18:47,889 --> 01:18:51,017
‎nghĩa là có hai đến ba con cá hồi bị giết.

1207
01:18:51,601 --> 01:18:55,689
‎Anh có thật sự thấy mình tử tế
‎khi giết hai con cá hồi

1208
01:18:56,314 --> 01:18:57,357
‎để ăn tối không?

1209
01:18:58,650 --> 01:19:03,739
‎Tôi có thể chấp nhận suy nghĩ của những
‎người nói: "Nếu muốn ăn, đừng giết gì cả".

1210
01:19:04,322 --> 01:19:07,576
‎Kiểu, chỉ ăn rau,
‎hoa quả và mấy thứ kiểu vậy.

1211
01:19:08,118 --> 01:19:13,081
‎Tôi có thể chấp nhận nó, nhưng tôi
‎không thể đồng ý với những người nói:

1212
01:19:13,999 --> 01:19:19,129
‎"Anh không được giết kiểu Đồ sát".
‎Và rồi họ giết hoặc ăn thịt động vật khác.

1213
01:19:19,212 --> 01:19:22,382
‎Với tôi, một con cá, một con gà,
‎một con cá voi,

1214
01:19:22,466 --> 01:19:24,843
‎đều có giá trị tương đương.

1215
01:19:24,926 --> 01:19:26,261
‎Nó có một mạng sống.

1216
01:19:27,179 --> 01:19:28,054
‎Và…

1217
01:19:28,930 --> 01:19:33,310
‎Vài người nói không cần giết chúng
‎để lấy thức ăn, nhưng ta đang làm thế.

1218
01:19:40,317 --> 01:19:44,279
‎Dù tôi chả nhất trí mọi thứ
‎thợ săn cá voi nói, mà anh ta có ý đúng.

1219
01:19:44,362 --> 01:19:46,239
‎Bấy lâu nay, tôi chỉ nhìn cá

1220
01:19:46,323 --> 01:19:49,576
‎và các sinh vật biển khác dựa trên
‎sự bền vững và tác động sinh thái,

1221
01:19:49,659 --> 01:19:54,039
‎mà chưa hề nghĩ đến quyền được sống
‎hay cảm nhận có thể có của động vật.

1222
01:19:55,540 --> 01:20:01,880
‎Với tôi, điều đáng chú ý là thậm chí
‎còn có câu hỏi rằng: "Cá có đau không?"

1223
01:20:03,298 --> 01:20:07,052
‎Là một nhà khoa học,
‎đó là kiến thức căn bản.

1224
01:20:07,135 --> 01:20:09,179
‎Chúng có hệ thần kinh, cá có nó.

1225
01:20:09,262 --> 01:20:13,266
‎Chúng có các bộ phận cơ bản
‎mà mọi loài có xương sống đều có.

1226
01:20:13,350 --> 01:20:19,856
‎Chúng có khả năng cảm nhận ở mức độ
‎mà tôi gần như chả nghĩ rằng ta có thể.

1227
01:20:19,940 --> 01:20:22,400
‎Ta cảm thấy đau đớn hay động chạm.

1228
01:20:22,484 --> 01:20:25,862
‎Nhưng cá có một cơ quan đường bên
‎nằm dọc hai bên

1229
01:20:25,946 --> 01:20:29,699
‎cảm nhận được những chuyển động nhỏ
‎tinh tế nhất trong nước.

1230
01:20:29,783 --> 01:20:32,285
‎Nên bạn thấy ngàn con cá bơi như một con.

1231
01:20:32,369 --> 01:20:36,039
‎Ai mà nói: "Làm gì cá chả được,
‎chúng có cảm thấy gì đâu".

1232
01:20:36,122 --> 01:20:40,043
‎Hoặc là chúng… Ý thức của chúng,
‎chúng không hiểu được nỗi đau,

1233
01:20:40,126 --> 01:20:42,254
‎hay cảm nhận được nguy hiểm sắp tới.

1234
01:20:42,337 --> 01:20:45,465
‎Chà, họ vẫn chưa thực sự quan sát loài cá.

1235
01:20:45,549 --> 01:20:47,509
‎Tôi nghĩ đó chỉ là sự biện hộ

1236
01:20:48,009 --> 01:20:51,721
‎cho những việc làm hèn hạ
‎đối với những sinh vật vô tội đó.

1237
01:20:52,681 --> 01:20:56,810
‎Đó là cách lý giải duy nhất
‎tôi có thể nghĩ tới về việc đối xử với cá

1238
01:20:56,893 --> 01:20:59,187
‎với một thái độ mạn rợ như vậy.

1239
01:20:59,771 --> 01:21:00,939
‎Vậy cô không ăn cá?

1240
01:21:01,439 --> 01:21:04,109
‎Ồ, giờ tôi không ăn cá,
‎hay bất kỳ con nào.

1241
01:21:05,652 --> 01:21:10,073
‎Một hội đồng khoa học của Liên minh
‎Châu Âu đã kết luận cá thực sự biết đau

1242
01:21:10,156 --> 01:21:11,491
‎hay cảm thấy sợ hãi.

1243
01:21:11,992 --> 01:21:16,329
‎Cũng như cá heo và cá voi, cá cũng có thể
‎có cuộc sống xã hội phức tạp,

1244
01:21:16,413 --> 01:21:19,791
‎thậm chí hợp tác
‎với các loài khác để tìm thức ăn.

1245
01:21:19,875 --> 01:21:23,587
‎Với nghiên cứu chứng minh,
‎rõ là trí tuệ, khả năng ghi nhớ,

1246
01:21:23,670 --> 01:21:28,258
‎và tri giác của những con vật này, cá
‎và cả động vật giáp xác đều giống ta

1247
01:21:28,341 --> 01:21:29,843
‎hơn những gì ta tưởng.

1248
01:21:29,926 --> 01:21:35,265
‎Có lẽ cá đã tạo ra mọi giác quan quen
‎thuộc với ta. Chúng đã tồn tại từ rất lâu.

1249
01:21:35,348 --> 01:21:40,395
‎Chúng có thị giác, thính giác,
‎xúc giác, khứu giác và vị giác tuyệt vời.

1250
01:21:40,478 --> 01:21:42,480
‎Chúng có đúng loại thụ thể đau

1251
01:21:42,564 --> 01:21:47,736
‎với các loại đau vật lý, hóa học
‎và nhiệt độ, giống như ba loại ta có.

1252
01:21:48,528 --> 01:21:51,698
‎Và còn có bằng chứng
‎rằng cá cho thấy sự tò mò,

1253
01:21:51,781 --> 01:21:53,742
‎có thể là lo lắng hay sợ hãi,

1254
01:21:53,825 --> 01:21:56,536
‎khi thấy mấy con cá khác
‎bị đưa ra khỏi bể,

1255
01:21:56,620 --> 01:21:59,164
‎và bị chặt trên một cái thớt
‎ngay ngoài bể.

1256
01:21:59,247 --> 01:22:04,502
‎Đó có thể là thành viên gia đình, họ hàng
‎hay cá thể mà chúng quý theo thời gian.

1257
01:22:04,586 --> 01:22:08,798
‎Có khoa học mới nổi về cách động vật
‎thực sự đưa ra quyết định dân chủ.

1258
01:22:08,882 --> 01:22:12,552
‎Một ví dụ là cá trích,
‎chúng có cách giao tiếp rất kỳ lạ.

1259
01:22:12,636 --> 01:22:17,641
‎Thực ra, chúng xì hơi để giao tiếp.
‎Nên nếu 60% số cá trích trong đàn xì hơi,

1260
01:22:17,724 --> 01:22:20,602
‎nghĩa là đã đến lúc rời đi,
‎chắc chả bất ngờ lắm.

1261
01:22:20,685 --> 01:22:23,813
‎Nhưng chúng thực sự dùng nó
‎làm công cụ giao tiếp.

1262
01:22:25,565 --> 01:22:27,651
‎Tôi chả giữ mặt nghiêm nghị nổi.

1263
01:22:29,277 --> 01:22:34,032
‎Hài chả kém, tôi luôn được dạy hải sản
‎rất quan trọng trong chế độ ăn lành mạnh.

1264
01:22:34,115 --> 01:22:35,450
‎Và tôi vẫn thắc mắc.

1265
01:22:35,533 --> 01:22:38,703
‎Tôi sẽ thiếu chất gì nếu bỏ ăn hải sản?

1266
01:22:39,537 --> 01:22:43,124
‎Chà, cái mà anh sẽ thiếu,
‎nếu anh ngừng ăn hải sản,

1267
01:22:43,208 --> 01:22:46,795
‎là thiếu mọi chất
‎kim loại nặng độc hại đó. Thủy ngân, nhỉ?

1268
01:22:46,878 --> 01:22:50,340
‎Anh sẽ giảm lượng nạp vào
‎đi-ô-xin và các nhóm chất PCB,

1269
01:22:50,423 --> 01:22:52,801
‎chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy khác.

1270
01:22:52,884 --> 01:22:54,844
‎Chuỗi thức ăn thủy sản

1271
01:22:54,928 --> 01:22:59,099
‎là nguồn tập trung nhiều nhất
‎các chất ô nhiễm công nghiệp.

1272
01:22:59,182 --> 01:23:00,725
‎Ý nghĩ về cá sạch ư?

1273
01:23:00,809 --> 01:23:03,812
‎Chỉ có cá bẩn và cá bẩn hơn mà thôi.

1274
01:23:03,895 --> 01:23:06,690
‎Và nếu nhìn vào nguồn tiếp xúc
‎đi-ô-xin số một,

1275
01:23:06,773 --> 01:23:10,860
‎hay nguồn tiếp xúc kim loại nặng độc hại
‎và PCB, hexachlorobenzene,

1276
01:23:10,944 --> 01:23:13,655
‎các hợp chất nhựa, hóa chất chống cháy.

1277
01:23:13,738 --> 01:23:17,325
‎Cứ kể tên các chất ô nhiễm công nghiệp đi,
‎cá có nhiều nhất.

1278
01:23:17,409 --> 01:23:22,122
‎Một lần nữa, vì đó là nơi
‎các chất ô nhiễm cuối cùng tích tụ lại.

1279
01:23:22,205 --> 01:23:25,250
‎Thủy ngân hoàn toàn là chất độc
‎cho cơ thể.

1280
01:23:25,333 --> 01:23:28,837
‎Giả sử thủy ngân từ vài ngành công nghiệp
‎làm ô nhiễm không khí hay nước.

1281
01:23:28,920 --> 01:23:32,549
‎Các vi khuẩn nhỏ, sinh vật phù du
‎bắt đầu bám vào thủy ngân.

1282
01:23:32,632 --> 01:23:34,968
‎Và rồi, những sinh vật nhỏ bé ăn chúng.

1283
01:23:35,051 --> 01:23:38,388
‎Rồi những con cá nhỏ hơn
‎bị cá lớn hơn ăn, và cứ thế.

1284
01:23:38,471 --> 01:23:41,516
‎Thực chất, đây gọi là tích lũy sinh học.

1285
01:23:41,599 --> 01:23:45,103
‎Nên cá chứa những thứ khác,
‎không chỉ là a-xít béo omega-3.

1286
01:23:45,186 --> 01:23:50,025
‎Các chất gây ô nhiễm đó thường nhiều hơn
‎lợi ích của chất dinh dưỡng.

1287
01:23:50,108 --> 01:23:55,530
‎Niềm tin phổ biến là cá là nguồn tốt nhất
‎cung cấp a-xít béo omega-3 cần thiết này,

1288
01:23:56,114 --> 01:23:59,909
‎nhưng người ta không nhận ra
‎cá không tạo ra a-xít béo omega-3.

1289
01:23:59,993 --> 01:24:03,288
‎Mà là các tế bào tảo
‎tạo ra các chất béo omega-3,

1290
01:24:03,371 --> 01:24:05,999
‎và cá nuốt các tế bào tảo đó.

1291
01:24:06,082 --> 01:24:10,045
‎Và a-xít DHA của tảo
‎là thứ rốt cuộc nằm trong thịt cá,

1292
01:24:10,128 --> 01:24:12,714
‎thứ mà khi ta giết cá, ép nát thịt nó,

1293
01:24:12,797 --> 01:24:15,842
‎và vắt kiệt "dầu cá" để lấy omega-3.

1294
01:24:15,925 --> 01:24:18,470
‎Thực sự trong đó luôn là dầu tảo.

1295
01:24:18,553 --> 01:24:22,515
‎Vậy sao ta không ăn loại tảo
‎có lợi ích tuyệt vời ta đang tìm kiếm?

1296
01:24:22,599 --> 01:24:26,436
‎Sao phải động đến vật trung gian,
‎mà không ăn nguồn trực tiếp.

1297
01:24:26,519 --> 01:24:29,606
‎Bọn tôi lập Thực phẩm New Wave
‎nhằm phá bỏ hải sản,

1298
01:24:29,689 --> 01:24:32,901
‎không phải biển,
‎nhờ tạo ra hải sản từ thực vật biển.

1299
01:24:32,984 --> 01:24:35,612
‎Nên bạn sẽ không bị mất mùi vị,
‎nó vẫn sẽ có.

1300
01:24:35,695 --> 01:24:38,198
‎Rất ngon. Nhưng sẽ chả có cholesterol,

1301
01:24:38,281 --> 01:24:39,449
‎nó không chứa PCB,

1302
01:24:39,532 --> 01:24:42,535
‎không chứa thủy ngân
‎hay các kháng sinh nặng.

1303
01:24:42,619 --> 01:24:45,955
‎Bạn có mọi thứ bạn muốn từ hải sản,
‎trừ những gì gây hại.

1304
01:24:46,039 --> 01:24:50,794
‎Giải pháp từ thực vật, rõ là một trong các
‎lựa chọn tốt nhất ta phải tiếp tục.

1305
01:24:50,877 --> 01:24:56,382
‎Nông nghiệp chăn nuôi truyền thống, nuôi
‎bò và gà trên cạn, tác động lớn đến biển.

1306
01:24:56,466 --> 01:24:59,677
‎Nước thải từ các quy trình đó
‎gây các vùng chết ở môi trường.

1307
01:24:59,761 --> 01:25:05,016
‎Đánh cá, nuôi cá nữa. Nếu có thể tìm cách
‎thay thế ngon, tốt cho sức khỏe tương tự,

1308
01:25:05,100 --> 01:25:08,061
‎lại tốt hơn cho môi trường,
‎thì sao ta không làm?

1309
01:25:08,686 --> 01:25:13,525
‎Hành trình của tôi đã đưa tôi đi rất xa.
‎Và dù chứng kiến sự hủy diệt thảm khốc,

1310
01:25:13,608 --> 01:25:16,528
‎tôi lại thêm ngưỡng mộ đại dương
‎hơn bao giờ hết.

1311
01:25:17,028 --> 01:25:21,908
‎Tôi thấy có sức mạnh bởi thứ đã học được,
‎và háo hức để đưa nó vào thực tế.

1312
01:25:21,991 --> 01:25:24,410
‎Mặc dù tôi vẫn nhặt rác trên bãi biển,

1313
01:25:24,494 --> 01:25:27,580
‎và bắt tay vào một dự án
‎để tiếp tục điều tra

1314
01:25:27,664 --> 01:25:32,293
‎và báo cáo về các vấn đề môi trường.
‎Với vô số lựa chọn thay thế từ thực vật

1315
01:25:32,377 --> 01:25:35,630
‎tạo ra cho gần như mọi sản phẩm hải sản
‎tôi nghĩ được‎,

1316
01:25:35,713 --> 01:25:37,090
‎"CÁ" & KHOAI TÂY TỪ THỰC VẬT

1317
01:25:37,173 --> 01:25:41,302
‎tôi nhận ra điều tốt nhất
‎tôi có thể làm mỗi ngày

1318
01:25:41,386 --> 01:25:44,556
‎để bảo vệ đại dương
‎và sinh vật biển mà tôi yêu,

1319
01:25:44,639 --> 01:25:45,557
‎chỉ đơn giản là

1320
01:25:46,182 --> 01:25:47,308
‎không ăn chúng.

1321
01:25:48,518 --> 01:25:50,895
‎Nếu ta bảo vệ nhiều hơn và ăn ít cá hơn,

1322
01:25:50,979 --> 01:25:54,691
‎và khôi phục lại
‎một hệ sinh thái cân bằng và lành mạnh,

1323
01:25:54,774 --> 01:25:57,986
‎nó sẽ có cơ hội vượt qua
‎giai đoạn khó khăn trước mắt.

1324
01:25:58,069 --> 01:26:01,531
‎Thực sự là có hy vọng ở đây
‎vì hệ sinh thái biển

1325
01:26:01,614 --> 01:26:04,534
‎phục hồi rất nhanh nếu chúng được phép.

1326
01:26:05,118 --> 01:26:07,287
‎Bạn sẽ thấy rạn san hô quay trở lại,

1327
01:26:07,370 --> 01:26:11,624
‎bạn sẽ thấy
‎những đàn cá tuyệt vời trở lại,

1328
01:26:11,708 --> 01:26:14,586
‎sẽ thấy những con cá voi
‎quay lại bờ biển của ta.

1329
01:26:14,669 --> 01:26:18,506
‎Việc này nằm trong tầm tay chúng ta.
‎Ta có thể làm nó.

1330
01:26:18,590 --> 01:26:23,928
‎Triển vọng của việc phục hồi biển, việc
‎khôi phục sự hoang dã là cực kỳ thú vị,

1331
01:26:24,012 --> 01:26:27,849
‎nhưng nó chỉ có thể xảy ra
‎nếu các vùng biển rộng lớn

1332
01:26:28,349 --> 01:26:30,935
‎cấm cửa việc đánh cá thương mại.

1333
01:26:31,019 --> 01:26:34,147
‎Và trong khi chính phủ
‎chưa sẵn sàng hành động,

1334
01:26:34,230 --> 01:26:37,442
‎và khi ngành công nghiệp
‎cơ bản chưa được kiểm soát,

1335
01:26:37,525 --> 01:26:39,527
‎điều đúng đắn duy nhất cần làm

1336
01:26:40,195 --> 01:26:41,696
‎là ngừng ăn cá.

1337
01:26:41,779 --> 01:26:47,410
‎Vẫn chưa quá muộn
‎để ta hy vọng điều tuyệt vời nhất từng có

1338
01:26:47,911 --> 01:26:49,913
‎là có một ngôi nhà ở vũ trụ này.

1339
01:26:49,996 --> 01:26:53,333
‎Để tôn trọng những gì ta có,
‎để bảo vệ những gì còn lại,

1340
01:26:53,416 --> 01:26:55,335
‎không để bất cứ thứ gì biến mất.

1341
01:26:55,919 --> 01:26:58,338
‎Hầu hết những điều tích cực và tiêu cực

1342
01:26:58,421 --> 01:27:02,800
‎đem đến thay đổi trong nền văn minh
‎của con người bắt đầu từ một ai đó.

1343
01:27:03,551 --> 01:27:04,677
‎"Một" ai đó.

1344
01:27:05,511 --> 01:27:08,097
‎Và không ai có thể làm mọi thứ,

1345
01:27:08,181 --> 01:27:11,893
‎nhưng ai cũng có thể làm một thứ gì đó.

1346
01:27:12,477 --> 01:27:16,773
‎Và đôi khi, những ý tưởng lớn
‎tạo nên sự khác biệt lớn.

1347
01:27:16,856 --> 01:27:18,441
‎Đó là điều ta có thể làm.

1348
01:27:18,942 --> 01:27:21,569
‎Đó là điều bạn có thể làm ngay bây giờ.

1349
01:27:22,070 --> 01:27:24,489
‎Nhìn vào gương, tìm xem nó là gì.

1350
01:27:24,572 --> 01:27:25,531
‎Và làm nó.

1351
01:29:13,765 --> 01:29:18,770
‎Biên dịch: Frank G