1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:23,023 --> 00:00:28,361
SEBUAH DOKUMENTARI ASLI NETFLIX

4
00:00:42,959 --> 00:00:44,919
Apabila kapal berada di tengah laut…

5
00:00:47,088 --> 00:00:49,299
di mana masalah berlaku…

6
00:00:50,842 --> 00:00:54,220
mereka boleh campak awak ke laut.

7
00:00:55,263 --> 00:00:59,267
Bahaya untuk awak buat dokumentari ini.

8
00:00:59,350 --> 00:01:02,145
Ada banyak risiko.

9
00:01:08,902 --> 00:01:12,155
Kalau awak takut mati, baliklah.

10
00:01:36,262 --> 00:01:37,722
Nama saya Ali.

11
00:01:38,223 --> 00:01:39,140
Itu saya.

12
00:01:39,641 --> 00:01:41,559
Selama yang saya ingat,

13
00:01:41,643 --> 00:01:44,771
saya sangat meminati dolfin dan paus.

14
00:01:46,523 --> 00:01:48,483
Obsesi saya dengan laut pula

15
00:01:48,566 --> 00:01:51,111
muncul daripada menonton dokumentari

16
00:01:51,194 --> 00:01:53,696
daripada Jacques Coustau,

17
00:01:53,780 --> 00:01:56,449
David Attenborough dan Sylvia Earle.

18
00:01:57,075 --> 00:02:00,662
Menonton filem mereka
membuka dunia baru untuk saya...

19
00:02:01,329 --> 00:02:03,581
yang dipenuhi dengan keindahan,

20
00:02:03,665 --> 00:02:05,416
warna dan kehidupan.

21
00:02:06,376 --> 00:02:09,879
Saya impikan suatu hari
nanti untuk meneroka lautan kita

22
00:02:09,963 --> 00:02:11,131
seperti mereka.

23
00:02:11,214 --> 00:02:14,175
Menangkap gambar
semua hidupan liar luar biasa

24
00:02:14,259 --> 00:02:15,969
yang hidup di bawah ombak.

25
00:02:18,012 --> 00:02:20,974
Selepas tamat pengajian,
saya membuat dokumentari lain,

26
00:02:21,057 --> 00:02:23,935
tapi pada umur 22, saya sedia
untuk membuat filem sendiri

27
00:02:24,018 --> 00:02:26,354
tentang keajaiban laut.

28
00:02:31,734 --> 00:02:34,988
Ia tempat tinggal bagi
hampir 80% kehidupan di bumi.

29
00:02:35,947 --> 00:02:39,409
Dengan sebahagian besar
lautan kita masih belum diterokai,

30
00:02:39,492 --> 00:02:44,289
bagi saya, lautan ialah sumber
inspirasi yang tak boleh dimusnahkan.

31
00:02:46,040 --> 00:02:48,376
Tak lama selepas permulaan projek ini,

32
00:02:48,459 --> 00:02:52,755
gambaran menarik yang saya
sering bayangkan, berubah sepenuhnya.

33
00:02:53,590 --> 00:02:56,467
...paus pantai ditemui
terdampar di pantai minggu ini

34
00:02:56,551 --> 00:02:59,721
dengan lebih 30 beg
plastik di dalam perutnya.

35
00:02:59,804 --> 00:03:03,266
Ia paus ke-29 bagi spesies
ini ditemui terdampar di Eropah

36
00:03:03,349 --> 00:03:04,475
dalam dua minggu lalu.

37
00:03:04,559 --> 00:03:07,645
Ini menjadi peristiwa
terdampar terbesar sejak…

38
00:03:07,729 --> 00:03:08,855
...terdampar di pantai…

39
00:03:08,938 --> 00:03:14,027
Di UK, empat lagi mati di beberapa
pantai berdekatan beberapa hari ini…

40
00:03:14,110 --> 00:03:17,447
Apabila berita paus
terdampar di pantai mula naik,

41
00:03:17,530 --> 00:03:20,200
malahan di pantai tenggara
England, tempat saya tinggal,

42
00:03:20,283 --> 00:03:23,203
saya terpaksa berhadapan
dengan kisah yang tak diketahui.

43
00:03:23,912 --> 00:03:28,041
Kisah tentang betapa
besarnya kesan kita kepada laut.

44
00:03:28,124 --> 00:03:31,836
Melihat ikan-ikan ini terdampar
dengan perut yang dipenuhi plastik

45
00:03:31,920 --> 00:03:36,549
adalah mengejutkan bukan hanya
kerana kepintarannya yang luar biasa...

46
00:03:37,175 --> 00:03:40,553
malah kerana ia membantu
menyelamatkan semua hidupan lautan.

47
00:03:41,346 --> 00:03:43,765
Apabila dolfin dan paus
pergi ke permukaan untuk bernafas,

48
00:03:43,848 --> 00:03:47,227
mereka menyuburkan tumbuhan
laut kecil yang dipanggil fitoplankton,

49
00:03:47,310 --> 00:03:51,231
yang setiap tahun menyerap
empat kali ganda karbon dioksida

50
00:03:51,314 --> 00:03:53,107
berbanding hutan hujan Amazon

51
00:03:53,191 --> 00:03:56,945
dan menjana sehingga
85% oksigen yang kita sedut.

52
00:03:58,905 --> 00:04:01,950
Jadi, dalam dunia yang mempunyai
isu perubahan karbon dan iklim,

53
00:04:02,033 --> 00:04:05,662
melindungi haiwan ini
bermakna melindungi seluruh planet.

54
00:04:06,246 --> 00:04:09,165
Yang saya lihat,
jika dolfin dan paus mati,

55
00:04:09,249 --> 00:04:10,625
lautan mati.

56
00:04:10,708 --> 00:04:12,877
Jika lautan mati, kita juga mati.

57
00:04:12,961 --> 00:04:16,422
Tapi dengan jumlah paus yang mati
terdampar, masa depan nampak gelap.

58
00:04:17,048 --> 00:04:20,134
Plastik bertebaran di
setiap sudut lautan dunia

59
00:04:20,677 --> 00:04:24,597
dengan kawasan sampah terapung
yang luas terkumpul di tengah lautan,

60
00:04:24,681 --> 00:04:27,267
seperti kawasan sampah Laut Pasifik.

61
00:04:27,350 --> 00:04:28,434
Malah, hari ini,

62
00:04:28,518 --> 00:04:31,396
jumlah muatan plastik sampah yang sama

63
00:04:31,479 --> 00:04:34,190
dibuang ke dalam laut pada setiap minit,

64
00:04:34,274 --> 00:04:38,069
menyertai lebih 150 juta tan

65
00:04:38,152 --> 00:04:39,737
yang terapung di lautan.

66
00:04:39,821 --> 00:04:44,409
Tapi plastik ini hancur menjadi kepingan
kecil yang dikenali sebagai mikroplastik,

67
00:04:44,492 --> 00:04:47,412
yang kini melangkaui
bilangan bintang di galaksi

68
00:04:47,495 --> 00:04:49,664
sekurang-kurangnya 500 kali ganda

69
00:04:49,747 --> 00:04:52,875
dan meresap ke dalam setiap hidupan laut.

70
00:04:52,959 --> 00:04:55,378
Secara asasnya, lautan kita telah bertukar

71
00:04:55,461 --> 00:04:56,921
menjadi lautan plastik toksik.

72
00:04:57,505 --> 00:05:00,633
Paling teruk, saya sebahagian
besar daripada masalah ini.

73
00:05:01,634 --> 00:05:05,430
Walaupun saya tandatangan petisyen
dan langgan buletin tentang laut,

74
00:05:05,513 --> 00:05:08,141
saya sebenarnya tak buat apa-apa
untuk melindungi apa yang saya suka.

75
00:05:08,224 --> 00:05:09,517
Sejak itu,

76
00:05:09,600 --> 00:05:12,895
saya buat perkara yang orang
akan buat mengikut Jacques Cousteau.

77
00:05:12,979 --> 00:05:15,523
Saya jadi polis plastik.

78
00:05:15,606 --> 00:05:18,985
Saya menderma kepada
semua badan amal lautan.

79
00:05:20,778 --> 00:05:22,113
Saya sertai pembersihan pantai,

80
00:05:22,196 --> 00:05:25,992
dan bawa kutleri boleh guna
semula dan botol minuman ke mana saja.

81
00:05:26,075 --> 00:05:27,327
Misi saya mudah.

82
00:05:27,410 --> 00:05:29,912
Hentikan penggunaan berus gigi plastik,

83
00:05:29,996 --> 00:05:32,165
straw, kutleri, botol, beg,

84
00:05:32,248 --> 00:05:34,292
atau apa-apa plastik sekali guna.

85
00:05:34,375 --> 00:05:37,378
Saya takkan berhenti
sehingga mesej saya didengari.

86
00:05:38,046 --> 00:05:41,132
- Seaside Fish and Chip, boleh saya bantu?
- Ya, hai. Nama saya Ali.

87
00:05:41,215 --> 00:05:43,885
Saya nak tahu, sanggupkah
awak henti guna straw plastik

88
00:05:43,968 --> 00:05:46,095
sebab ia membunuh
paus dan anak penyu laut.

89
00:05:47,555 --> 00:05:48,473
Helo?

90
00:05:48,556 --> 00:05:51,392
Tapi itu tak menghalang saya
daripada menyelesaikan masalah ini.

91
00:05:51,476 --> 00:05:54,771
Jadi, ini pantai pertama saya.
Dalam masa sejam,

92
00:05:54,854 --> 00:05:57,774
saya dapat kumpul tiga beg
penuh dengan sampah plastik.

93
00:05:57,857 --> 00:05:59,901
Ada bungkusan makanan,

94
00:05:59,984 --> 00:06:02,403
ada kutleri, straw dan pelbagai.

95
00:06:02,487 --> 00:06:04,030
Saya juga jumpa Nemo.

96
00:06:04,614 --> 00:06:05,948
Ke pantai seterusnya.

97
00:06:07,408 --> 00:06:09,035
Tapi tak kira pantai mana yang saya pergi

98
00:06:09,118 --> 00:06:10,661
atau berapa banyak yang saya kumpul...

99
00:06:11,204 --> 00:06:13,998
tetap ada lebih banyak plastik
dan lebih banyak haiwan terdampar.

100
00:06:14,582 --> 00:06:16,292
Selepas beberapa bulan,

101
00:06:16,376 --> 00:06:19,837
apabila saya mula tertanya jika ini cara
terbaik untuk selamatkan hidupan laut,

102
00:06:19,921 --> 00:06:21,672
saya terdengar berita ini.

103
00:06:22,298 --> 00:06:26,135
Jepun telah mengesahkan ia akan
meneruskan pemburuan  paus

104
00:06:26,219 --> 00:06:29,180
dan menarik diri daripada Suruhanjaya
Pemburuan Paus Antarabangsa.

105
00:06:29,263 --> 00:06:32,975
Kapal pemburuan  paus itu
berlayar ke Antartika pada Selasa lepas.

106
00:06:33,059 --> 00:06:36,771
Mereka merancang untuk teruskannya
walaupun dilarang seluruh dunia.

107
00:06:37,605 --> 00:06:40,441
Jadi, inilah berita
yang saya dengar hari ini.

108
00:06:40,525 --> 00:06:43,861
Kerajaan Jepun mahu teruskan
pemburuan paus di Antartika semula.

109
00:06:43,945 --> 00:06:46,906
Saya tahu  dolfin dan paus
mati tanpa sengaja akibat plastik,

110
00:06:46,989 --> 00:06:49,867
tapi saya tak sangka ikan ini
menjadi sasaran secara sengaja

111
00:06:49,951 --> 00:06:53,246
oleh industri yang saya ingat
hanya wujud dalam buku sejarah.

112
00:06:53,329 --> 00:06:58,084
Hasil kajian saya, terdapat larangan
pemburuan paus antarabangsa 1986.

113
00:06:58,167 --> 00:07:01,587
Namun, beberapa negara memburu
selama beberapa tahun secara rahsia

114
00:07:01,671 --> 00:07:03,923
lebih-lebih lagi, Jepun.

115
00:07:04,799 --> 00:07:08,302
Secara logik, sangat mencabar
untuk merakam atau buat apa-apa

116
00:07:08,386 --> 00:07:09,971
berkenaan pemburuan paus di Antartika.

117
00:07:10,054 --> 00:07:13,099
Tapi saya jumpa satu
tempat di selatan Jepun

118
00:07:13,182 --> 00:07:16,185
di mana industri ini masih
dilihat berlaku dari pantai.

119
00:07:16,269 --> 00:07:17,979
Di tempat bernama Taiji,

120
00:07:18,062 --> 00:07:23,317
lebih 700 dolfin dan paus
kecil ditangkap setiap tahun

121
00:07:23,401 --> 00:07:24,444
untuk dibunuh.

122
00:07:24,527 --> 00:07:25,653
Saya nak tahu

123
00:07:25,736 --> 00:07:28,364
betapa besar ancaman
pemburuan paus negara Jepun

124
00:07:28,448 --> 00:07:29,740
berbanding plastik.

125
00:07:31,075 --> 00:07:33,619
Jadi, saya aturkan pertemuan
dengan salah seorang aktivis

126
00:07:33,703 --> 00:07:37,540
yang dah beberapa tahun
terlibat dalam isu ini, iaitu Ric O'Barry.

127
00:07:38,082 --> 00:07:40,751
Kerajaan Jepun menghadapi banyak masalah

128
00:07:40,835 --> 00:07:43,963
untuk pastikan orang tak tahu tentang ini.

129
00:07:44,046 --> 00:07:47,091
Jika anda ke sana, dan anda
tak tahu apa yang anda lakukan,

130
00:07:47,175 --> 00:07:50,344
anda boleh ditahan dan dipenjarakan.

131
00:07:50,428 --> 00:07:53,473
Mereka nak hapuskan
orang yang menentang

132
00:07:53,556 --> 00:07:55,475
mereka berkenaan  dolfin.

133
00:07:55,558 --> 00:07:57,393
Apabila anda datang ke Taiji,

134
00:07:57,477 --> 00:08:00,104
polis terus memburu anda.

135
00:08:00,188 --> 00:08:03,065
Mereka ada di hotel anda.
Mereka ikut anda ke mana saja.

136
00:08:03,608 --> 00:08:05,526
Ada Yakuza, parti sayap kanan,

137
00:08:05,610 --> 00:08:08,696
kerajaan, nelayan dan
lain-lain yang menentang anda.

138
00:08:09,197 --> 00:08:11,032
Bilik dan telefon dipasang
mikrofon tersembunyi.

139
00:08:11,115 --> 00:08:13,659
Televisyen mengambil gambar anda

140
00:08:13,743 --> 00:08:15,036
semasa anda di dalam bilik.

141
00:08:15,119 --> 00:08:18,706
Jadi, apa yang berlaku
apabila anda pergi ke Taiji?

142
00:08:18,789 --> 00:08:21,501
Ketahuilah, mereka semua memerhatikan anda

143
00:08:21,584 --> 00:08:23,127
dan mereka berfikir,

144
00:08:23,211 --> 00:08:25,171
"Bagaiman kita nak halau mereka?"

145
00:08:25,254 --> 00:08:27,465
Tapi jika ia berisiko

146
00:08:27,548 --> 00:08:30,259
dan terdapat isu lain yang
memberi kesan kepada laut,

147
00:08:30,343 --> 00:08:33,888
seperti plastik yang bertebaran
merata-rata, kenapa pergi ke Taiji?

148
00:08:33,971 --> 00:08:36,641
Pergi ke Taiji dengan
kamera adalah sangat penting.

149
00:08:36,724 --> 00:08:38,059
Jika kita tak boleh selesaikannya,

150
00:08:38,142 --> 00:08:41,229
kenapa awak kata nak selamatkan laut?

151
00:08:41,312 --> 00:08:43,314
Bagaimana awak nak lakukannya?
Ini pun awak tak boleh nak selesai.

152
00:08:43,397 --> 00:08:45,441
Ia sebesar padang bola.

153
00:08:47,568 --> 00:08:51,197
Kepala saya masih bingung, tapi
dengan bermulanya pemburuan  dolfin,

154
00:08:51,280 --> 00:08:53,699
saya tahu, dengan memikirkan
apa yang berlaku di Taiji

155
00:08:53,783 --> 00:08:56,369
akan beri saya gambaran yang lebih besar

156
00:08:56,452 --> 00:08:57,620
tentang cara menyelamatkan laut.

157
00:08:57,703 --> 00:09:00,790
Sama ada saya kekal dan kutip
sampah di pantai setiap hari

158
00:09:00,873 --> 00:09:04,544
atau ambil risiko dan ketahui
jika ada ancaman besar kepada laut.

159
00:09:05,586 --> 00:09:07,380
Jadi saya hentikan semua projek lain,

160
00:09:07,463 --> 00:09:11,050
saya kemas beg kamera, saya yakinkan
rakan saya, Lucy, untuk sertai saya...

161
00:09:11,634 --> 00:09:15,012
dan dengan misi untuk dedahkan
apa yang berlaku kepada lautan kita

162
00:09:15,096 --> 00:09:17,223
dan terus terbang ke Jepun.

163
00:09:29,569 --> 00:09:33,114
TAIJI
SELATAN JEPUN

164
00:09:36,325 --> 00:09:41,122
KERETA POLIS TAK BERTANDA & POLIS TAIJI

165
00:09:44,875 --> 00:09:46,210
Awak nak ke mana hari ini?

166
00:09:46,294 --> 00:09:48,629
Kami baru sampai.
Kami cuma melawat kawasan ini.

167
00:09:55,636 --> 00:09:56,470
Bercuti?

168
00:09:56,554 --> 00:09:58,097
Ya, bercuti.

169
00:09:58,180 --> 00:09:59,056
Selamat memandu.

170
00:09:59,140 --> 00:09:59,974
Terima kasih.

171
00:10:01,976 --> 00:10:02,852
Terkejut saya!

172
00:10:04,270 --> 00:10:07,231
Sejak itu, iringan polis,

173
00:10:07,315 --> 00:10:09,692
perkhidmatan rahsia, polis pengintip

174
00:10:09,775 --> 00:10:12,320
dan pengawal pantai mengekori kami.

175
00:10:20,453 --> 00:10:21,537
Adakah itu polis?

176
00:10:22,121 --> 00:10:24,457
Ya, mereka di luar sana.
Mari keluar dari belakang.

177
00:10:36,344 --> 00:10:37,928
Tiba di Taiji,

178
00:10:38,012 --> 00:10:40,931
yang kami buat dulu
ialah menuju ke pelabuhan.

179
00:10:41,015 --> 00:10:43,267
Dengan cepat, bot mula menuju ke laut.

180
00:10:43,351 --> 00:10:47,813
Ada 13 bot semuanya.
Mereka lesap beberapa jam.

181
00:10:47,897 --> 00:10:50,066
Mereka kembali dalam satu bentuk

182
00:10:50,149 --> 00:10:52,485
dan melepaskan asap hitam dari paip ekzos.

183
00:10:53,235 --> 00:10:55,363
Mereka pukul kayu ke dalam air

184
00:10:55,446 --> 00:10:58,532
untuk menakutkan sekumpulan
dolfin mendekat ke darat

185
00:10:58,616 --> 00:11:02,119
dan bawa mereka ke teluk
di bawah tempat saya berdiri.

186
00:11:02,203 --> 00:11:04,288
Sukar untuk lihat apa yang berlaku.

187
00:11:04,372 --> 00:11:05,831
Ada banyak percikan.

188
00:11:05,915 --> 00:11:07,958
Ada orang yang cuba tangkap dolfin ini.

189
00:11:08,042 --> 00:11:09,960
Apa-apa pun, mereka tak mahu kami merakam.

190
00:11:10,044 --> 00:11:11,712
Polis sedang cari kami.

191
00:11:13,005 --> 00:11:15,508
Ia situasi sukar untuk
mencuba dan merakam semua ini.

192
00:11:40,991 --> 00:11:44,954
Operasi dolfin Taiji terus disokong,

193
00:11:45,037 --> 00:11:49,500
ditaja jamin dan dibiayai
oleh industri hiburan taman laut.

194
00:11:49,583 --> 00:11:53,003
Dolfin hidup sangat mahal.

195
00:11:53,087 --> 00:11:54,130
Jadi,

196
00:11:54,213 --> 00:11:58,884
lumayannya ialah
menangkap dolfin dan paus kecil

197
00:11:58,968 --> 00:12:01,512
dan menjual ia ke taman laut.

198
00:12:01,595 --> 00:12:04,682
Tangkapan ke dalam tangki konkrit

199
00:12:04,765 --> 00:12:08,978
menyebabkan nikmat hidup ikan itu ditarik.

200
00:12:09,562 --> 00:12:12,690
Semua yang ikan itu
perlu buat, ia tak boleh buat.

201
00:12:12,773 --> 00:12:16,193
Semua yang ikan itu tak
nak buat, ia terpaksa buat.

202
00:12:17,153 --> 00:12:19,780
Selama ini saya seronok di taman laut

203
00:12:19,864 --> 00:12:23,534
tapi saya tak pernah tertanya
cara haiwan dibawa ke sana.

204
00:12:24,243 --> 00:12:26,996
Tapi setelah mengetahui ia berkait
dengan industri seperti pemburuan paus

205
00:12:27,079 --> 00:12:29,498
membuatkan saya berjanji untuk
tidak pergi ke taman seperti ini lagi.

206
00:12:30,666 --> 00:12:32,835
Tapi setiap hari di
Taiji seperti Hari Groundhog,

207
00:12:32,918 --> 00:12:35,421
melihat bot keluar,
ikan lumba-lumba dibawa masuk,

208
00:12:35,504 --> 00:12:38,507
tangkapan yang tak dapat dielakkan
dan pembunuhan besar-besaran

209
00:12:38,591 --> 00:12:41,010
berulang kali.

210
00:12:46,932 --> 00:12:49,810
Tanpa kami sangka,
sudah seminggu kami di Taiji

211
00:12:49,894 --> 00:12:52,855
tapi kami masih tak tahu punca
mereka membunuh ikan-ikan itu.

212
00:12:53,355 --> 00:12:56,150
Memandangkan dolfin
yang mati tak boleh membantu.

213
00:12:58,194 --> 00:13:00,237
Lucy, tunjukkan semula
apa yang awak dapat tahu.

214
00:13:00,321 --> 00:13:02,740
Saya baru saja buat kira-kira
daripada data dalam talian,

215
00:13:02,823 --> 00:13:06,368
dari 2000 hingga 2015,
untuk setiap dolfin yang ditangkap,

216
00:13:06,452 --> 00:13:08,996
sekurang-kurangnya 12
lagi terbunuh. Ia tak masuk akal.

217
00:13:09,079 --> 00:13:11,332
Saya tak tahu punca
mereka bunuh semua dolfin itu.

218
00:13:12,416 --> 00:13:16,796
Jadi, jika operasi tahunan dolfin
Taiji didorong oleh industri kurungan,

219
00:13:16,879 --> 00:13:19,298
ia memberi soalan,
"Kenapa bunuh dolfin

220
00:13:19,381 --> 00:13:20,883
yang tak dipilih untuk dikurung?

221
00:13:20,966 --> 00:13:23,010
Tak banyak sebab untuk bunuh ia.

222
00:13:23,093 --> 00:13:25,012
Tiada pasaran untuk daging dolfin.

223
00:13:25,095 --> 00:13:27,264
Kenapa tak lepaskan
ia balik ke laut saja?"

224
00:13:27,348 --> 00:13:30,768
Jawapan untuk soalan
itu ialah kawalan perosak.

225
00:13:30,851 --> 00:13:34,355
Para nelayan anggap
dolfin itu sebagai persaingan.

226
00:13:34,438 --> 00:13:36,190
Mereka rasa dolfin
makan terlalu banyak ikan

227
00:13:36,273 --> 00:13:38,150
dan jika mereka hapuskan dolfin,

228
00:13:38,234 --> 00:13:40,694
ada banyak ikan yang boleh ditangkap.

229
00:13:40,778 --> 00:13:45,324
Secara asasnya,
pembunuhan dolfin ini ialah reaksi

230
00:13:45,407 --> 00:13:48,410
kepada penangkapan ikan
berlebihan yang berlaku di Taiji.

231
00:13:49,662 --> 00:13:53,249
Jika benar, dolfin dipersalahkan
kerana penangkapan ikan berlebihan,

232
00:13:53,332 --> 00:13:56,335
maka, memboikot taman
laut takkan menghalangnya.

233
00:13:56,418 --> 00:13:59,171
Untuk ketahui lebih lanjut, kami
pergi ke pelabuhan nelayan tempatan

234
00:13:59,255 --> 00:14:00,965
yang tidak jauh dari Taiji.

235
00:14:04,552 --> 00:14:07,388
Namun, sebaik tiba, kami mula nampak

236
00:14:07,471 --> 00:14:09,473
yang ini bukan sekadar pelabuhan nelayan.

237
00:14:13,519 --> 00:14:14,353
Ali…

238
00:14:14,854 --> 00:14:16,105
Ali, kenapa?

239
00:14:17,147 --> 00:14:18,357
Hanya ada tuna.

240
00:14:19,108 --> 00:14:20,526
Ini industri tuna.

241
00:14:21,402 --> 00:14:25,739
Kami menjumpai salah satu
pelabuhan tuna terbesar di dunia,

242
00:14:25,823 --> 00:14:27,825
yang menurunkan tuna sirip biru,

243
00:14:27,908 --> 00:14:30,286
ikan paling mahal di dunia.

244
00:14:30,369 --> 00:14:33,539
Ia salah satu ikan yang
dijual di pasar ikan Tokyo

245
00:14:33,622 --> 00:14:35,291
pada harga lebih tiga juta dolar.

246
00:14:36,000 --> 00:14:37,376
Saya ada baca tentang ikan-ikan ini.

247
00:14:37,459 --> 00:14:40,004
Ia seperti cheetah di laut, berdarah panas

248
00:14:40,087 --> 00:14:42,548
dan boleh bergerak
lebih pantas daripada Ferrari.

249
00:14:42,631 --> 00:14:46,760
Tapi disebabkan harga yang tinggi,
satu-satunya arah yang ia tuju

250
00:14:46,844 --> 00:14:48,095
ialah kepupusan.

251
00:14:48,637 --> 00:14:52,141
Hari ini, kurang daripada
tiga peratus spesies itu yang ada.

252
00:14:52,224 --> 00:14:54,643
Ia pernah berkembang beberapa dekad lalu.

253
00:14:59,690 --> 00:15:02,067
Ia bukan sekadar ikan
sirip biru, semuanya tuna.

254
00:15:02,651 --> 00:15:05,362
Semuanya ada di sini.
Ia dijual di seluruh dunia.

255
00:15:05,446 --> 00:15:09,617
Ia industri 42 bilion dolar setahun dan
ancaman daripada tangkapan berlebihan.

256
00:15:09,700 --> 00:15:11,702
Sudah tentu mereka akan salahkan dolfin.

257
00:15:11,785 --> 00:15:13,579
Alasan membunuh dolfin

258
00:15:13,662 --> 00:15:16,790
kerana makan terlalu
banyak ikan ialah satu penipuan.

259
00:15:16,874 --> 00:15:19,418
Realitinya, mereka membunuh dolfin

260
00:15:19,501 --> 00:15:21,170
sebagai kambing hitam kerana
penangkapan ikan berlebihan.

261
00:15:21,253 --> 00:15:23,839
Dengan cara itu,
mereka boleh tetap sertai

262
00:15:23,923 --> 00:15:26,091
industri tuna yang lumayan

263
00:15:26,175 --> 00:15:29,136
dan melupakan tanggungjawab ekologi.

264
00:15:29,219 --> 00:15:31,764
Saya dapat tahu, salah
satu syarikat tuna terbesar dunia

265
00:15:31,847 --> 00:15:33,265
dimiliki oleh Mitsubishi

266
00:15:33,349 --> 00:15:36,769
yang menguasai 40 peratus
sirip biru terancam di dunia.

267
00:15:36,852 --> 00:15:38,687
Oleh kerana mereka berada di Jepun,

268
00:15:38,771 --> 00:15:41,315
kami mengejutkan mereka
dengan pergi ke ibu pejabat mereka.

269
00:15:42,441 --> 00:15:44,401
Bolehkah kami buat temu bual?

270
00:15:44,485 --> 00:15:47,988
Kami ada soalan tentang punca syarikat
awak menghapuskan spesies terancam

271
00:15:48,072 --> 00:15:50,157
dan kaitannya dengan membunuh dolfin.

272
00:15:50,240 --> 00:15:53,786
- Syarikat kami menolak, jadi...
- Ya.

273
00:15:53,869 --> 00:15:55,663
Syarikat awak enggan temu duga?

274
00:15:55,746 --> 00:15:56,997
Ya, semua temu duga.

275
00:15:57,581 --> 00:16:00,709
Kami diminta untuk
mematikan kamera dan keluar segera.

276
00:16:02,127 --> 00:16:03,420
Di pelabuhan nelayan,

277
00:16:03,504 --> 00:16:07,716
saya perasan bukan hanya tuna
spesies bernilai yang ditangkap.

278
00:16:11,595 --> 00:16:13,847
Yu ada di mana-mana...

279
00:16:14,556 --> 00:16:16,850
dan semua sirip ikan itu dikerat.

280
00:16:20,229 --> 00:16:21,480
Hentikan video itu!

281
00:16:22,690 --> 00:16:25,067
Tutup!

282
00:16:25,859 --> 00:16:26,986
Tutup kamera!

283
00:16:27,069 --> 00:16:28,445
Kenapa awak tak mahu saya rakam?

284
00:16:30,155 --> 00:16:34,159
Industri sirip yu
ialah industri berbilion dolar

285
00:16:34,243 --> 00:16:35,869
dan sering kali

286
00:16:35,953 --> 00:16:37,955
terlibat dengan jenayah berat

287
00:16:38,038 --> 00:16:40,082
dan dijalankan Mafia.

288
00:16:40,165 --> 00:16:42,793
Mereka tak mahu orang yang
ada kamera mendapat maklumat

289
00:16:42,876 --> 00:16:44,628
kerana mereka tak mahu didedahkan

290
00:16:44,712 --> 00:16:47,214
atas semua benda haram yang mereka buat.

291
00:16:47,297 --> 00:16:50,217
Yu di seluruh dunia
dibunuh demi sirip mereka.

292
00:16:50,300 --> 00:16:53,554
Sirip ia dihantar ke Asia
dan terutamanya China

293
00:16:53,637 --> 00:16:54,680
untuk sup sirip yu

294
00:16:54,763 --> 00:16:56,390
yang dianggap sebagai simbol status.

295
00:16:56,473 --> 00:17:00,019
Ia tiada manfaat khasiat, rasanya biasa

296
00:17:00,102 --> 00:17:02,855
dan ia boleh menelan
belanja seratus dolar semangkuk.

297
00:17:03,480 --> 00:17:05,190
Melihat banyak yu dikerat siripnya

298
00:17:05,274 --> 00:17:07,901
dan kami dihalau dari
pelabuhan hanya kerana penggambaran

299
00:17:07,985 --> 00:17:09,403
membuatkan saya nak tahu lebih lagi.

300
00:17:09,486 --> 00:17:12,948
Memandangkan kami dah tahu
tentang pemburuan dolfin di Taiji,

301
00:17:13,032 --> 00:17:16,702
kami memutuskan untuk mencari
cerita yu untuk memahami kesan

302
00:17:16,785 --> 00:17:19,121
industri ini kepada laut dunia.

303
00:17:22,666 --> 00:17:25,836
Melepasi lautan dari
Jepun ialah Hong Kong,

304
00:17:25,919 --> 00:17:28,130
atau dikenali sebagai Bandar Sirip Yu.

305
00:17:28,213 --> 00:17:31,091
Kami tiba untuk mencari
jalan yang dipenuhi sirip yu

306
00:17:31,175 --> 00:17:34,386
dan kami temui banyak yu
diturunkan dari trak di mana-mana.

307
00:17:36,221 --> 00:17:37,973
Kami cuba rakam secara dekat...

308
00:17:38,640 --> 00:17:40,934
tapi kami dapat respons yang sama.

309
00:17:41,852 --> 00:17:42,978
Pergi! Tak boleh!

310
00:17:46,023 --> 00:17:46,857
Kami tak boleh rakam?

311
00:17:49,276 --> 00:17:50,903
Awak nak pukul saya dengan kerusi?

312
00:17:51,904 --> 00:17:53,155
Baiklah, kami pergi.

313
00:17:55,074 --> 00:17:56,241
- Tak boleh rakam?
- Tidak.

314
00:17:56,325 --> 00:17:58,368
Kenapa? Kenapa awak merakam?

315
00:17:58,452 --> 00:17:59,953
Kenapa awak ambil gambar?

316
00:18:00,037 --> 00:18:01,663
Awak tak minta izin.

317
00:18:01,747 --> 00:18:02,664
Padam gambar itu.

318
00:18:02,748 --> 00:18:03,582
Padam dulu.

319
00:18:03,957 --> 00:18:05,125
Hei!

320
00:18:06,794 --> 00:18:09,588
Membuat penggambaran di Bandar Sirip
Yu adalah sukar daripada yang kami sangka.

321
00:18:10,130 --> 00:18:14,134
Jadi untuk lihat lebih dekat,
kami guna kamera pengintip.

322
00:18:15,135 --> 00:18:21,767
KAMERA TERSEMBUNYI

323
00:18:21,850 --> 00:18:22,768
Wah.

324
00:18:28,398 --> 00:18:30,192
Dulu saya takut yu semasa kecil.

325
00:18:31,110 --> 00:18:34,696
Manusia tak patut takut dengan yu di laut.

326
00:18:35,239 --> 00:18:37,991
Mereka patut takut tak ada yu di laut.

327
00:18:38,075 --> 00:18:40,202
Yu akan kekalkan laut bersih.

328
00:18:40,285 --> 00:18:43,247
Ia kekalkan stok ikan sihat.
Ia kekalkan ekosistem hidup.

329
00:18:43,330 --> 00:18:44,957
Ia kekalkan terumbu karang hidup.

330
00:18:45,040 --> 00:18:46,542
Jika tiada yu,

331
00:18:46,625 --> 00:18:49,128
jika yu ini diambil siripnya hingga pupus,

332
00:18:49,211 --> 00:18:52,506
laut akan menjadi paya.
Teka siapa akan mati seterusnya?

333
00:18:52,589 --> 00:18:53,423
Kita.

334
00:18:53,507 --> 00:18:57,010
Ramai orang akan fikir saya orang
terakhir yang mempertahankan yu.

335
00:18:57,094 --> 00:19:00,722
Saya pernah diserang seekor yu
selepas berkhidmat 12 tahun dalam tentera.

336
00:19:00,806 --> 00:19:02,891
Saya dalam latihan cegah keganasan

337
00:19:02,975 --> 00:19:05,269
di Pelabuhan Sydney dan
seekor yu menyerang saya.

338
00:19:05,352 --> 00:19:07,187
Tapi pengetahuan menghilangkan ketakutan.

339
00:19:07,271 --> 00:19:09,982
Kerana keperluan,
saya belajar tentang keadaan yu

340
00:19:10,065 --> 00:19:13,068
melalui bekerja dalam
industri penggambaran yu

341
00:19:13,152 --> 00:19:14,236
sejak sedekad lalu.

342
00:19:14,778 --> 00:19:17,656
Rupa-rupanya yu sama penting

343
00:19:17,739 --> 00:19:18,907
seperti dolfin dan paus

344
00:19:18,991 --> 00:19:20,659
dalam menjaga lautan.

345
00:19:22,494 --> 00:19:24,246
Tapi buat pertama kalinya,

346
00:19:24,329 --> 00:19:27,541
yu dalam bahaya kerana
akan pupus disebabkan kita.

347
00:19:28,417 --> 00:19:31,503
Seperti tuna sirip biru,
populasi yu menurun

348
00:19:31,587 --> 00:19:35,257
dalam spesies seperti yu ekor panjang,
yu muncung pendek dan yu tukul

349
00:19:35,340 --> 00:19:39,011
yang kehilangan 80 hingga
99 peratus daripada populasinya

350
00:19:39,094 --> 00:19:40,721
dalam beberapa dekad yang lalu.

351
00:19:40,804 --> 00:19:44,474
Ia juga menyebabkan spesies lain
yang tak disangka mati bersama.

352
00:19:44,975 --> 00:19:47,853
Sepanjang tempoh
kami memantau burung laut,

353
00:19:47,936 --> 00:19:49,521
sejak tahun 1950...

354
00:19:50,022 --> 00:19:53,692
jumlah burung laut
merosot sebanyak 70 peratus.

355
00:19:53,775 --> 00:19:56,653
Meihat cara ia makan,
anda boleh faham sebabnya.

356
00:19:56,737 --> 00:19:59,948
Apa yang ia buat ialah
ia menyelup sedikit ke dalam air

357
00:20:00,032 --> 00:20:02,534
dan ia pilih ikan kecil dari permukaan.

358
00:20:02,618 --> 00:20:04,536
Tempat burung laut mencari makanan

359
00:20:04,620 --> 00:20:07,122
ialah tempat ikan
pemangsa membawa sekumpulan

360
00:20:07,206 --> 00:20:10,167
ikan umpan kecil ke permukaan
yang menjadi makanan burung laut.

361
00:20:10,250 --> 00:20:12,127
Apabila pemangsa ditangkap berlebihan,

362
00:20:12,211 --> 00:20:14,504
ia tidak lagi membawa ikan

363
00:20:14,588 --> 00:20:16,965
ke permukaan, jadi tak
cukup makanan buat burung.

364
00:20:17,049 --> 00:20:20,385
Jadi, kekurangan ikan di
seluruh dunia membawa kita...

365
00:20:20,969 --> 00:20:25,682
kepada persaingan langsung dengan
paus, dolfin dan burung laut untuk mangsa

366
00:20:25,766 --> 00:20:29,019
dan itu menyebabkan
populasi mereka merosot.

367
00:20:29,686 --> 00:20:31,396
Yu ialah pemangsa teratas.

368
00:20:31,480 --> 00:20:33,774
Ia berada di puncak rantaian makanan.

369
00:20:33,857 --> 00:20:35,692
Saya panggil ia tahap satu.

370
00:20:36,401 --> 00:20:37,819
Ia makan tahap dua.

371
00:20:37,903 --> 00:20:40,239
Ia makan ikan rendah,
sakit dan lemah di tahap dua.

372
00:20:40,322 --> 00:20:42,032
Tapi apabila tahap satu diambil,

373
00:20:42,616 --> 00:20:44,701
tahap dua menjadi berlebihan.

374
00:20:44,785 --> 00:20:46,703
Tahap dua pula makan tahap tiga.

375
00:20:46,787 --> 00:20:50,582
Jadi ia akan berlebihan.
Ia akan habiskan bekalan makanan,

376
00:20:50,666 --> 00:20:53,752
iaitu tahap tiga. Kemudian,
tahap dua tiada lagi makanan.

377
00:20:53,835 --> 00:20:56,213
Jadi tahap dua hilang dan pupus.

378
00:20:56,296 --> 00:20:58,632
Ia menurun dalam rantai makanan

379
00:20:58,715 --> 00:21:00,550
hingga ke organisma terkecil.

380
00:21:00,634 --> 00:21:03,804
Jadi, apabila bercakap tentang
menyelamatkan yu dan kepentingannya,

381
00:21:03,887 --> 00:21:06,223
walaupun manusia tak suka yu,

382
00:21:06,306 --> 00:21:08,642
yu kunci untuk kelangsungan lautan kita.

383
00:21:08,725 --> 00:21:10,560
Di seluruh dunia, secara purata,

384
00:21:10,644 --> 00:21:13,355
jerung membunuh sepuluh orang setahun.

385
00:21:13,438 --> 00:21:15,232
Secara perbandingan,

386
00:21:15,315 --> 00:21:20,487
kita membunuh 11,000
hingga 30,000 yu sejam.

387
00:21:20,570 --> 00:21:22,239
Yang tak masuk akalnya,

388
00:21:22,322 --> 00:21:25,993
hampir separuh daripada yu
dibunuh atas tangkapan sampingan

389
00:21:26,076 --> 00:21:27,494
daripada kapal tangkapan ikan komersial.

390
00:21:27,577 --> 00:21:30,789
Ia dibuang sebagai sampah ke lautan.

391
00:21:30,872 --> 00:21:33,166
Tangkapan sampingan
ialah hidupan laut lain

392
00:21:33,250 --> 00:21:35,585
yang ditangkap semasa
tangkapan spesies sasaran.

393
00:21:35,669 --> 00:21:37,004
Saya terkejut mengetahui

394
00:21:37,087 --> 00:21:39,798
yang setiap tahun,
sekurang-kurangnya 50 juta yu

395
00:21:39,881 --> 00:21:41,341
ditangkap dengan cara begini

396
00:21:41,425 --> 00:21:44,177
disamping makanan laut kegemaran kita.

397
00:21:45,721 --> 00:21:48,932
Kajian menganggar sehingga 40 peratus
daripada hidupan laut yang ditangkap

398
00:21:49,016 --> 00:21:51,727
dilempar ke belakang
sebagai tangkapan sampingan,

399
00:21:51,810 --> 00:21:54,855
dan kebanyakannya mati
sebelum kembali ke laut.

400
00:21:56,315 --> 00:21:59,776
Jadi, menghentikan sup
sirip yu hanya sebahagiannya.

401
00:21:59,860 --> 00:22:03,238
Masalahnya,
memakan ikan juga sama teruk,

402
00:22:03,322 --> 00:22:06,158
malah lebih teruk
daripada industri sirip yu

403
00:22:06,241 --> 00:22:09,995
kerana industri sirip
yu hanya terhad di Asia,

404
00:22:10,078 --> 00:22:13,373
tapi semua orang di
seluruh dunia makan ikan.

405
00:22:13,457 --> 00:22:17,085
Saya anggap tangkapan
sampingan sebagai mangsa halimunan

406
00:22:17,169 --> 00:22:18,670
industri perikanan.

407
00:22:18,754 --> 00:22:21,381
Industri itu akan memanggil ia
sebagai "pengambilan tanpa sengaja,"

408
00:22:21,465 --> 00:22:24,259
tapi ia bukannya tak disengajakan.

409
00:22:24,343 --> 00:22:27,637
Ia dimasukkan ke dalam ekonomi perikanan.

410
00:22:27,721 --> 00:22:31,350
Dalam tangkapan itu, kita faham
yang jumlah tangkapan sampingan

411
00:22:31,433 --> 00:22:33,727
adalah membimbangkan.

412
00:22:33,810 --> 00:22:35,771
Saya beri satu contoh,

413
00:22:35,854 --> 00:22:38,690
di Iceland, dalam
sebulan penangkapan ikan,

414
00:22:38,774 --> 00:22:42,319
tangkapan itu termasuk
269 ikan lumba-lumba,

415
00:22:42,402 --> 00:22:45,572
900 anjing laut daripada
empat spesies berbeza

416
00:22:45,655 --> 00:22:47,949
dan 5,000 burung laut.

417
00:22:48,033 --> 00:22:51,953
Itu cuma satu tangkapan
kecil di satu bahagian Iceland.

418
00:22:52,037 --> 00:22:53,789
Merentasi lautan dunia,

419
00:22:53,872 --> 00:22:56,958
jumlahnya sangat besar.

420
00:22:57,918 --> 00:23:01,546
Yang lebih teruk,
tangkapan memusnahkan ini

421
00:23:01,630 --> 00:23:04,466
telah diberikan anugerah
atas amalan memancing lestari

422
00:23:04,549 --> 00:23:07,260
selama bertahun-tahun
mengikut label yang saya percaya

423
00:23:07,344 --> 00:23:08,762
setiap kali saya beli makanan laut

424
00:23:08,845 --> 00:23:10,472
iatu tanda biru MSC.

425
00:23:11,139 --> 00:23:14,768
Saya hubungi badan amal yang
memberi label itu untuk temu bual,

426
00:23:14,851 --> 00:23:16,478
tapi tidak dijawab.

427
00:23:17,104 --> 00:23:18,021
Sementara itu,

428
00:23:18,105 --> 00:23:21,525
saya dapati sudah ada lebih
seratus peraturan memancing berbeza

429
00:23:21,608 --> 00:23:24,027
yang ditulis untuk mengurangkan isu ini.

430
00:23:24,111 --> 00:23:27,447
Masalahnya, dengan
lebih empat setengah juta kapal

431
00:23:27,531 --> 00:23:29,199
nelayan komersial di laut,

432
00:23:29,282 --> 00:23:32,411
ia masalah yang kerajaan telah
putus asa untuk dikuatkuasakan.

433
00:23:33,120 --> 00:23:34,246
Tapi nampaknya,

434
00:23:34,329 --> 00:23:36,415
ada satu organisasi peka

435
00:23:36,498 --> 00:23:38,417
yang memfailkan kekosongan
penguatkuasaan undang-undang ini.

436
00:23:39,000 --> 00:23:41,586
Kumpulan sukarelawan
yang berlayar mengelilingi dunia

437
00:23:41,670 --> 00:23:42,671
dan membahayakan diri

438
00:23:42,754 --> 00:23:46,466
untuk melindungi hidupan laut dan bawa
penjenayah laut ke muka pengadilan.

439
00:23:47,050 --> 00:23:49,177
Kumpulan pemuliharaan
laut, Pemelihara Laut

440
00:23:49,261 --> 00:23:52,806
yang telah menenggelamkan 13
kapal pemburu paus dan kapal haram

441
00:23:52,889 --> 00:23:56,643
dan memaksa lima yang
lain tanpa mencederakan sesiapa.

442
00:23:58,353 --> 00:24:00,063
Dengan mendekati diri secara peribadi

443
00:24:00,147 --> 00:24:02,065
dengan industri yang memusnahkan laut,

444
00:24:02,149 --> 00:24:04,943
mereka menemui penemuan yang mengejutkan.

445
00:24:05,026 --> 00:24:08,071
Salah satu penemuan terbaru yang
telah dibuat oleh Pemelihara Laut ialah

446
00:24:08,155 --> 00:24:10,949
sehingga 10,000 dolfin
di Pantai Perancis Atlantik

447
00:24:11,032 --> 00:24:13,994
dibunuh setiap tahun
melalui tangkapan sampingan.

448
00:24:14,077 --> 00:24:17,706
Ia sepuluh kali ganda lebih banyak
daripada dolfin yang dibunuh di Taiji

449
00:24:17,789 --> 00:24:18,999
dan tiada siapa tahu.

450
00:24:19,082 --> 00:24:22,085
Ia dah berlaku sekurang-kurangnya 30 tahun

451
00:24:22,169 --> 00:24:26,423
kerana kerajaan Perancis sangat
pakar dalam menyembunyikan masalah ini.

452
00:24:26,506 --> 00:24:29,551
Orang suka dolfin dan mereka tak tahu

453
00:24:29,634 --> 00:24:33,430
jika mereka makan ikan,
mereka sebenarnya merumitkan situasi

454
00:24:33,513 --> 00:24:35,223
populasi dolfin di Perancis.

455
00:24:41,271 --> 00:24:43,815
Salah satu perkara paling mengejutkan
yang kebanyakan orang tak sedar

456
00:24:43,899 --> 00:24:48,320
tentang ancaman terbesar paus
dan dolfin ialah tangkapan komersial.

457
00:24:48,403 --> 00:24:51,615
Lebih 300,000 paus dan
dolfin dibunuh setiap tahun

458
00:24:51,698 --> 00:24:54,159
sebagai tangkapan
sampingan industri perikanan.

459
00:24:54,743 --> 00:24:58,497
Bagaimana dengan label lestari,
seperti tuna Bebas Dolfin?

460
00:24:58,580 --> 00:25:02,250
Bagi orang yang seering
berada di laut seperti saya,

461
00:25:02,792 --> 00:25:06,630
kami sedar bahawa label sering
menutup hal sebenar yang berlaku di laut.

462
00:25:07,130 --> 00:25:11,551
Kami tangkap kapal pancing
tuna yang telah membunuh 45 dolfin

463
00:25:11,635 --> 00:25:13,094
untuk menangkap lapan tuna.

464
00:25:13,178 --> 00:25:18,642
Kapal pancing itu bekerja
untuk tuna Bebas Dolfin.

465
00:25:20,393 --> 00:25:22,938
Saya ketahui banyak perkara
yang mengejutkan setakat ini,

466
00:25:23,021 --> 00:25:24,648
tapi ini sukar dipercayai.

467
00:25:25,232 --> 00:25:27,192
Saya tak dapat sahkan
jumlahnya dalam talian

468
00:25:27,275 --> 00:25:29,194
dan saya ragu-ragu
dengan dakwaan Pemelihara Laut

469
00:25:29,277 --> 00:25:30,612
terhadap organisasi itu.

470
00:25:30,695 --> 00:25:34,533
Untuk mengetahui kebenaran, saya
berjumpa organisasi disebalik label itu,

471
00:25:34,616 --> 00:25:36,326
Institut Pulau Bumi.

472
00:25:36,409 --> 00:25:39,371
Apakah jumlah maksimum dolfin
yang boleh terbunuh dalam jaring

473
00:25:39,454 --> 00:25:41,957
sebelum tuna itu bukan lagi Bebas Dolfin?

474
00:25:42,040 --> 00:25:43,667
Kosong. Satu.

475
00:25:45,085 --> 00:25:48,380
Satu dolfin dan awak terkeluar.

476
00:25:48,964 --> 00:25:52,175
Jadi, boleh awak
jamin setiap tin bebas dolfin?

477
00:25:52,259 --> 00:25:53,343
Tak.

478
00:25:53,426 --> 00:25:54,344
Tiada siapa boleh.

479
00:25:54,427 --> 00:25:57,764
Sebaik saja awak di luar laut,
bagaimana awak tahu apa mereka buat?

480
00:25:58,515 --> 00:26:00,684
Kami ada pemerhati.

481
00:26:00,767 --> 00:26:02,644
Pemerhati boleh disogok.

482
00:26:02,727 --> 00:26:06,356
Tunggu... Adakah pemerhati sering ke laut?

483
00:26:06,439 --> 00:26:07,816
Secara kerap, tidak.

484
00:26:08,900 --> 00:26:11,194
Tiada sesiapa di luar sana menyaksikan

485
00:26:11,278 --> 00:26:14,739
sama ada mereka bunuh dolfin atau tidak.
Jadi bagaimana nak tahu ia bebas dolfin

486
00:26:14,823 --> 00:26:19,202
terutamanya apabila mereka membayar
anda untuk melesenkan label Bebas Dolfin?

487
00:26:19,286 --> 00:26:22,163
Mereka percaya dengan kata-kata kapten.

488
00:26:22,247 --> 00:26:25,166
Lihat log kapten.
Dia kata, "Saya tak bunuh dolfin."

489
00:26:25,250 --> 00:26:26,835
"Oh, okey. Ini label awak.

490
00:26:26,918 --> 00:26:28,545
Ia berjumlah..."

491
00:26:28,628 --> 00:26:31,298
Jadi saya faham,

492
00:26:31,381 --> 00:26:33,592
awak ada pemerhati
tapi mereka jarang ada di situ

493
00:26:33,675 --> 00:26:34,843
dan mereka boleh disogok.

494
00:26:34,926 --> 00:26:37,887
Jadi awak tak boleh jamin yang
Tuna Bebas Dolfin terbukti bebas?

495
00:26:37,971 --> 00:26:42,142
Itu memang benar mengikut sistem.

496
00:26:42,225 --> 00:26:45,437
Jadi, apa yang orang patut
buat jika nak lindungi dolfin?

497
00:26:45,520 --> 00:26:47,772
Kami beritahu mereka
untuk membeli Tuna Bebas Dolfin,

498
00:26:47,856 --> 00:26:50,191
tuna yang disahkan
oleh Institut Pulau Bumi

499
00:26:50,275 --> 00:26:51,526
sebagai bebas dolfin.

500
00:26:51,610 --> 00:26:53,862
Tapi ia tak terjamin bebas.

501
00:26:53,945 --> 00:26:55,989
Tiada apa yang boleh
jamin ia bebas dolfin.

502
00:26:56,906 --> 00:26:58,950
Tapi jika ia tak terjamin bebas,

503
00:26:59,034 --> 00:27:00,702
kenapa ia dinamakan Bebas Dolfin?

504
00:27:00,785 --> 00:27:03,371
Ia boleh juga dianggap bebas dolfin.

505
00:27:03,455 --> 00:27:05,582
Tapi awak beritahu saya ia tak terjamin.

506
00:27:05,790 --> 00:27:08,418
Ia tak terjamin dengan cara sama...

507
00:27:09,419 --> 00:27:12,047
dunia ialah tempat yang sukar.

508
00:27:15,425 --> 00:27:16,760
Konflik kepentingan.

509
00:27:16,843 --> 00:27:20,180
Ya, saya rasa ia konflik kepentingan.
Saya juga rasa ia penipuan.

510
00:27:20,263 --> 00:27:21,765
Saya bekerja dengan mereka...

511
00:27:22,349 --> 00:27:23,642
dan saya keluar dari situ.

512
00:27:23,725 --> 00:27:25,810
Saya dapat lebih $100,000 setahun.

513
00:27:25,894 --> 00:27:28,772
Insurans hayat percuma.
Sesuatu yang saya tak boleh beli.

514
00:27:28,855 --> 00:27:31,483
Saya tinggalkannya
sebab penipuan mereka...

515
00:27:32,609 --> 00:27:35,820
tentang label Tuna Bebas Dolfin.
Saya tak mahu terlibat dengannya.

516
00:27:35,904 --> 00:27:38,114
Saya tak percaya apa yang saya dengar.

517
00:27:38,198 --> 00:27:40,617
Label makanan laut
yang diiktiraf antarabangsa

518
00:27:40,700 --> 00:27:44,287
ialah rekaan kerana ia
tak menjamin apa-apa.

519
00:27:44,371 --> 00:27:47,999
Kini, saya mula tertanya
apa lagi yang dirahsiakan.

520
00:27:48,083 --> 00:27:51,711
Kumpulan yang bercakap
tentang plastik laut juga

521
00:27:51,795 --> 00:27:55,173
sangat menolak bercakap
tentang jenis plastik itu

522
00:27:55,256 --> 00:27:58,259
iaitu jaring dan peralatan memancing.

523
00:27:58,343 --> 00:28:00,762
Banyak kami dengar tentang
Kawasan Sampah Laut Pasifik,

524
00:28:00,845 --> 00:28:04,224
dan kata, "Bukankah ia teruk?
Semua putik kapas dan beg plastik kita

525
00:28:04,307 --> 00:28:07,644
berada di Kawasan Sampah Laut Pasifik."

526
00:28:07,727 --> 00:28:10,063
Empat puluh enam peratus
daripadanya ialah jaring memancing,

527
00:28:10,146 --> 00:28:13,149
jaring yang dibuang
dan jauh lebih berbahaya

528
00:28:13,233 --> 00:28:15,944
untuk hidupan laut
daripada straw plastik kita.

529
00:28:16,027 --> 00:28:18,029
Kerana, sudah tentu
ia direka untuk membunuh.

530
00:28:18,530 --> 00:28:23,368
Ini sangat jelas, kenapa
kita tak bercakap tentangnya?

531
00:28:23,451 --> 00:28:28,081
Kenapa kempen plastik tak
bercakap tentang memancing?

532
00:28:30,208 --> 00:28:32,168
Kenapa saya tak pernah dengar tentang ini?

533
00:28:32,252 --> 00:28:35,213
Kapal memancing
membuang banyak tali dan kail,

534
00:28:35,296 --> 00:28:36,673
dan inilah masalah besar.

535
00:28:37,382 --> 00:28:41,428
Kini, beberapa tempat terpencil di
Bumi juga dipenuhi peralatan memancing.

536
00:28:42,512 --> 00:28:45,014
Seperti Pulau Henderson di Laut Pasifik...

537
00:28:46,474 --> 00:28:48,518
dan Svalbard di Bulatan Artik.

538
00:28:49,894 --> 00:28:53,231
Malahan, melihat lebih dekat
tentang paus yang terdampar di UK

539
00:28:53,314 --> 00:28:54,482
semasa perjalanan saya bermula,

540
00:28:54,566 --> 00:28:57,694
saya dapati peralatan memancing
ialah sampah utama dalam perut ikan itu.

541
00:28:59,112 --> 00:29:02,657
Inilah punca utama
yang tiada siapa sebutkan.

542
00:29:03,867 --> 00:29:05,744
Saya juga mendapati jala panjang

543
00:29:05,827 --> 00:29:09,080
mampu mengelilingi satu dunia

544
00:29:09,164 --> 00:29:12,333
500 kali setiap hari.

545
00:29:14,419 --> 00:29:16,379
Walaupun tiada tangkapan di dunia

546
00:29:16,463 --> 00:29:18,506
yang sengaja mensasarkan penyu laut,

547
00:29:18,590 --> 00:29:23,219
enam daripada tujuh spesis
penyu laut diancam atau terancam.

548
00:29:23,303 --> 00:29:26,598
Bukan kerana perubahan iklim,
bukan kerana pencemaran laut,

549
00:29:26,681 --> 00:29:29,684
bukan kerana plastik di lautan,
tapi kerana tangkapan ikan.

550
00:29:29,768 --> 00:29:32,187
Tapi ini isu yang tiada
siapa nak bincangkan.

551
00:29:32,979 --> 00:29:35,982
Sekali lagi, jika benar,
kenapa saya tak pernah dengar?

552
00:29:36,065 --> 00:29:39,402
Semua tajuk utama yang saya
nampak berfokus pada straw plastik.

553
00:29:39,486 --> 00:29:41,696
Jadi saya buat keputusan
untuk melihat kajian.

554
00:29:41,780 --> 00:29:45,533
Satu kajian global menganggarkan
seribu kematian penyu konservatif

555
00:29:45,617 --> 00:29:47,243
akibat plastik setiap tahun.

556
00:29:47,327 --> 00:29:50,121
Namun, di Amerika Syarikat saja,

557
00:29:50,205 --> 00:29:54,334
250,000 penyu laut ditangkap, dicederakan

558
00:29:54,417 --> 00:29:57,128
atau dibunuh setiap tahun
dengan kapal memancing.

559
00:29:57,796 --> 00:30:00,965
Jika penyu laut yang ada
straw di dalam hidungnya tular,

560
00:30:01,049 --> 00:30:03,301
jadi, kenapa berita ini tak penting?

561
00:30:03,968 --> 00:30:06,930
Semasa saya pergi ke laman
web organisasi laut terkemuka

562
00:30:07,013 --> 00:30:08,640
yang menangani pencemaran plastik,

563
00:30:08,723 --> 00:30:11,601
Saya jumpa laman web
yang menggalakkan orang

564
00:30:11,684 --> 00:30:14,020
untuk hentikan penggunaan
plastik daripada uncang teh

565
00:30:14,103 --> 00:30:15,146
hingga gula-gula getah.

566
00:30:15,230 --> 00:30:16,940
Tapi tidak menyebut

567
00:30:17,023 --> 00:30:18,775
tentang peralatan memancing,

568
00:30:18,858 --> 00:30:20,860
jika mereka menyebutnya.

569
00:30:20,944 --> 00:30:24,322
Sebaliknya, sebanyak 99% straw plastik

570
00:30:24,405 --> 00:30:27,742
disebut oleh kumpulan ini,
yang menjadi lebih mengejutkan,

571
00:30:27,826 --> 00:30:32,914
apabila saya dapat tahu straw
plastik hanya menyumbang 0.03%

572
00:30:32,997 --> 00:30:35,083
plastik yang memasuki laut.

573
00:30:35,667 --> 00:30:39,295
Ini seperti cuba selamatkan hutan
hujan Amazon dan hentikan pembalakan

574
00:30:39,379 --> 00:30:41,422
dengan memboikot pencungkil gigi.

575
00:30:41,506 --> 00:30:43,258
Ia hanya setitis di lautan.

576
00:30:43,341 --> 00:30:45,343
Jika peralatan memancing
ialah masalah besarnya,

577
00:30:45,426 --> 00:30:48,179
saya nak tahu sebab
organisasi plastik kegemaran saya

578
00:30:48,263 --> 00:30:49,389
tak menyebutnya.

579
00:30:49,472 --> 00:30:52,350
Menurut Gabungan Pencemaran Plastik,

580
00:30:52,433 --> 00:30:55,645
apakah sumber utama plastik
dalam Kawasan Sampah Laut Pasifik?

581
00:30:55,728 --> 00:30:56,813
Mikroplastik.

582
00:30:57,564 --> 00:31:00,733
Untuk Kawasan Sampah Laut Pasifik,
kebanyakannya saya jumpa mikroplastik.

583
00:31:00,817 --> 00:31:02,443
Kajian terkini menunjukkan

584
00:31:02,527 --> 00:31:04,988
sebanyak 46 peratus daripada
Kawasan Sampah Laut Pasifik

585
00:31:05,071 --> 00:31:06,739
ialah jaring memancing sahaja

586
00:31:06,823 --> 00:31:10,159
dan sebahagian besar sampah
lain ialah peralatan memancing.

587
00:31:10,243 --> 00:31:12,579
Jadi, bukankah itu majoriti?

588
00:31:12,662 --> 00:31:14,914
Tidak, saya takkan kata majoriti

589
00:31:14,998 --> 00:31:17,417
plastik itu ialah jaring.

590
00:31:18,042 --> 00:31:19,919
Ia banyak. Ia campuran pelbagai benda.

591
00:31:20,003 --> 00:31:22,046
Tapi majoriti bermaksud lebih 50 peratus

592
00:31:22,130 --> 00:31:23,673
dan sampah berkaitan memancing

593
00:31:23,756 --> 00:31:25,717
dalam kawasan itu adalah lebih 50 peratus.

594
00:31:25,800 --> 00:31:27,969
Jadi, bukankah itu majoriti?

595
00:31:28,052 --> 00:31:29,512
Ya. Jika...

596
00:31:29,596 --> 00:31:31,848
Jika ia menghampiri 50 peratus, itu...

597
00:31:33,224 --> 00:31:34,559
Ya, jala plastik.

598
00:31:34,642 --> 00:31:37,854
Tiada apa yang boleh dibanding dengan
nisbah itu berbanding satu benda

599
00:31:37,937 --> 00:31:38,771
awak tahu?

600
00:31:39,439 --> 00:31:41,816
Tapi yang keterlaluannya

601
00:31:41,900 --> 00:31:44,861
ialah ia jaring memancing plastik.

602
00:31:44,944 --> 00:31:46,654
Ada sesuatu yang orang boleh

603
00:31:46,738 --> 00:31:48,573
buat untuk hentikan sampah ini?

604
00:31:50,199 --> 00:31:53,578
Satu perkara yang awak
boleh lakukan ialah menolak

605
00:31:53,661 --> 00:31:57,582
atau mengurangkan pengambilan ikan

606
00:31:57,665 --> 00:32:00,627
dan beri populasi ia meningkat semula.

607
00:32:00,710 --> 00:32:04,339
Tapi ia juga akan menghapuskan
banyak bahan yang digunakan

608
00:32:04,422 --> 00:32:05,506
untuk menangkap ikan itu.

609
00:32:05,590 --> 00:32:06,841
Awak tahu kenapa

610
00:32:06,925 --> 00:32:09,385
mesej penting ini tiada di laman web?

611
00:32:09,469 --> 00:32:12,138
Saya tak tahu.
Saya tak buat laman web itu.

612
00:32:12,221 --> 00:32:14,474
Lebih baik awak cakap
dengan Dianna tentangnya.

613
00:32:14,557 --> 00:32:16,893
Dia pengasasnya, dia ada...

614
00:32:16,976 --> 00:32:18,770
Dia mungkin boleh beri
jawapan yang lebih baik.

615
00:32:20,521 --> 00:32:21,564
Jackie kata,

616
00:32:21,648 --> 00:32:24,651
salah satu cara untuk
menangani masalah jaring nelayan

617
00:32:24,734 --> 00:32:27,445
di laut adalah menolak untuk makan ikan.

618
00:32:27,528 --> 00:32:31,157
Saya tertanya-tanya punca awak tak
letak mesej penting itu di laman web awak.

619
00:32:32,116 --> 00:32:34,535
Mesej pengguna untuk
kurangkan pemakanan ikan?

620
00:32:35,286 --> 00:32:36,663
Ya, itu bukan bidang saya.

621
00:32:36,746 --> 00:32:39,207
- Ia bukan bidang tumpuan saya. Saya tahu.
- Ya.

622
00:32:39,290 --> 00:32:41,084
Saya tak ada masa. Kami ada majlis.

623
00:32:41,167 --> 00:32:43,252
Boleh matikan kamera? Terima kasih.

624
00:32:44,337 --> 00:32:46,047
Saya tak berminat untuk ke arah itu.

625
00:32:46,130 --> 00:32:48,466
Saya tak ada pendapat tentang itu.

626
00:32:49,175 --> 00:32:51,844
Saya bercakap tentang apa
yang orang boleh buat untuk mengubah

627
00:32:51,928 --> 00:32:53,638
tentang sampah jaring di lautan

628
00:32:53,721 --> 00:32:56,224
dan Jackie kata untuk menolak
atau mengurangkan pemakanan ikan.

629
00:32:56,307 --> 00:32:57,392
Saya tanya jika ia...

630
00:32:57,475 --> 00:32:58,977
Dia tak sebut untuk menolak ikan.

631
00:32:59,060 --> 00:33:00,144
- Dia ada sebut.
- Tidak

632
00:33:00,728 --> 00:33:05,608
...adalah menolak atau
mengurangkan pengambilan ikan.

633
00:33:05,692 --> 00:33:08,695
- Ya. Dia ada sebut.
- Dia tak kata begitu.

634
00:33:08,778 --> 00:33:10,738
Saya tak tahu apa yang berlaku.

635
00:33:10,822 --> 00:33:12,615
Kenapa soalan ringkas itu

636
00:33:12,699 --> 00:33:14,575
menerima reaksi begitu?

637
00:33:14,659 --> 00:33:16,828
Satu-satunya pilihan
saya ialah mengikut wang.

638
00:33:17,370 --> 00:33:18,371
Jadi saya buat begitu.

639
00:33:19,205 --> 00:33:21,541
Saya temuinya.

640
00:33:23,543 --> 00:33:26,045
Sudah tentu mereka
takkan bercakap tentang jaring.

641
00:33:26,129 --> 00:33:28,006
Gabungan Pencemaran Plastik

642
00:33:28,089 --> 00:33:31,467
ialah organisasi yang
sama dengan Institut Pulau Bumi.

643
00:33:31,551 --> 00:33:34,595
Inilah orang yang sama di
belakang label Tuna Bebas Dolfin,

644
00:33:34,679 --> 00:33:37,432
yang bekerja dengan industri perikanan
untuk menjual lebih banyak makanan laut.

645
00:33:37,515 --> 00:33:40,601
Sebab itulah mereka tak bercakap
tentang punca utama pencemaran plastik

646
00:33:40,685 --> 00:33:41,936
di banyak tempat.

647
00:33:43,396 --> 00:33:45,398
Sekarang, boleh dikatakan

648
00:33:45,481 --> 00:33:47,525
yang kita perlu
kurangkan penggunaan plastik.

649
00:33:47,608 --> 00:33:53,072
Tapi walaupun tiada satu
gram plastik memasuki lautan

650
00:33:53,156 --> 00:33:54,949
mulai hari ini,

651
00:33:55,033 --> 00:33:58,244
kita masih akan merosakkan ekosistem itu

652
00:33:58,327 --> 00:34:00,663
kerana isu terbesar setakat ini

653
00:34:00,747 --> 00:34:01,831
ialah pemancingan komersial.

654
00:34:01,914 --> 00:34:04,208
Ia bukan saja lebih merosakkan

655
00:34:04,292 --> 00:34:05,835
daripada pencemaran plastik,

656
00:34:05,918 --> 00:34:09,130
ia lebih merosakkan daripada pencemaran
minyak akibat tumpahan minyak.

657
00:34:09,714 --> 00:34:12,633
Tumpahan minyak dalam laut di Teluk Mexico

658
00:34:12,717 --> 00:34:14,177
ialah yang terbesar dalam sejarah.

659
00:34:14,260 --> 00:34:16,679
Ia mengalirkan banyak minyak

660
00:34:16,763 --> 00:34:19,307
ke dalam laut dalam tempoh sebulan.

661
00:34:19,390 --> 00:34:21,059
Semua orang terkejut

662
00:34:21,142 --> 00:34:23,102
melihat kematian hidupan liar di pantai

663
00:34:23,186 --> 00:34:24,771
apabila minyak mengalir ke darat.

664
00:34:24,854 --> 00:34:27,857
Tapi sebenarnya industri
perikanan di Teluk Mexico

665
00:34:27,940 --> 00:34:31,319
memusnahkan lebih
banyak haiwan dalam sehari

666
00:34:31,402 --> 00:34:34,322
berbanding tumpahan
minyak dalam beberapa bulan.

667
00:34:34,405 --> 00:34:37,533
Oleh kerana kawasan
luas ditutup untuk memancing

668
00:34:37,617 --> 00:34:40,411
kerana kemungkinan dicemari minyak,

669
00:34:40,495 --> 00:34:42,288
kehidupan laut sebenarnya mendapat manfaat

670
00:34:42,371 --> 00:34:44,665
daripada tumpahan
minyak Lingkungan Air Dalam

671
00:34:44,749 --> 00:34:47,001
kerana memancing dihentikan seketika.

672
00:34:48,002 --> 00:34:51,297
Saya sukar menerima
seorang nelayan di atas botnya

673
00:34:51,380 --> 00:34:53,216
- ialah punca kemusnahan ini.
- Ya.

674
00:34:53,299 --> 00:34:54,425
Jadi, apa masalahnya?

675
00:34:54,967 --> 00:34:57,386
Ada gambaran tentang industri perikanan

676
00:34:57,470 --> 00:35:00,473
yang melekat di minda kita sejak kecil.

677
00:35:00,556 --> 00:35:01,891
Ia bot merah kecil

678
00:35:01,974 --> 00:35:04,102
merentasi laut yang bersinar

679
00:35:04,185 --> 00:35:06,229
bersana Kapten Birdseye

680
00:35:06,312 --> 00:35:08,648
dengan janggut putih, mata biru berkedip

681
00:35:08,731 --> 00:35:10,024
dan topi nelayannya.

682
00:35:10,108 --> 00:35:12,068
Sudah tentulah, ia sebenarnya

683
00:35:12,151 --> 00:35:14,070
mesin kematian.

684
00:35:14,153 --> 00:35:17,115
Ini mesin yang sangat berkesan

685
00:35:17,198 --> 00:35:19,242
dan berteknologi.

686
00:35:19,325 --> 00:35:22,078
Anda ada bot yang sangat berkuasa,

687
00:35:22,161 --> 00:35:23,830
kapal memancing besar

688
00:35:23,913 --> 00:35:27,166
yang tujuannya adalah menangkap haiwan

689
00:35:27,250 --> 00:35:31,045
yang merupakan asas rantai makanan laut,

690
00:35:31,129 --> 00:35:32,088
iaitu ikan.

691
00:35:33,131 --> 00:35:36,425
Walaupun akhirnya saya rasa
seperti berada di landasan yang betul,

692
00:35:36,509 --> 00:35:38,302
saya tak dapat tahan rasa kecewa

693
00:35:38,386 --> 00:35:40,346
bahawa media dan perhatian global

694
00:35:40,429 --> 00:35:42,098
tentang plastik dan bahan api

695
00:35:42,181 --> 00:35:45,309
menarik perhatian
industri yang kita jarang dengar

696
00:35:45,393 --> 00:35:47,812
dengan kesan yang lebih besar kepada laut.

697
00:35:47,895 --> 00:35:48,980
Mencari lebih dalam,

698
00:35:49,063 --> 00:35:50,648
saya dapati ini juga benar

699
00:35:50,731 --> 00:35:52,441
berkenaan terumbu karang.

700
00:35:52,525 --> 00:35:56,529
Dengan saintis meramalkan
kehilangan 90 peratus terumbu pada 2050,

701
00:35:56,612 --> 00:35:59,949
hanya naratif utama tentang sebab
terumbu mati ialah perubahan iklim.

702
00:36:00,449 --> 00:36:03,619
Tapi hampir tiada orang
bercakap tentang ikan itu penting

703
00:36:03,703 --> 00:36:04,871
untuk pastikan batu karang hidup.

704
00:36:06,873 --> 00:36:08,833
Ekosistem pada terumbu karang

705
00:36:08,916 --> 00:36:11,043
ialah berdasarkan kitar semula.

706
00:36:11,127 --> 00:36:12,545
Apabila haiwan mengeluarkan sisa,

707
00:36:12,628 --> 00:36:14,463
itulah makanan untuk batu karang.

708
00:36:14,547 --> 00:36:17,341
Ketika nelayan datang dan menangkap ikan,

709
00:36:17,425 --> 00:36:18,926
bukan saja ikan yang menderita,

710
00:36:19,010 --> 00:36:21,429
tapi hasil yang dikeluarkan oleh ikan

711
00:36:21,512 --> 00:36:23,306
ke dalam air.
Ia makanan untuk batu karang,

712
00:36:23,389 --> 00:36:25,016
dan khasiat untuk menggantikannya

713
00:36:25,099 --> 00:36:27,059
dan hidup semula akan hilang.

714
00:36:27,518 --> 00:36:31,022
Memancing telah menjadi ancaman besar
kepada banyak terumbu di seluruh dunia.

715
00:36:31,856 --> 00:36:33,941
Dari Timur Tengah ke Caribbean...

716
00:36:34,025 --> 00:36:35,943
di mana 90 peratus ikan besar

717
00:36:36,027 --> 00:36:37,778
yang hidup selesa di
sana untuk bertahun-tahun

718
00:36:37,862 --> 00:36:39,238
kini sudah pupus.

719
00:36:40,281 --> 00:36:42,909
Jadi, lautan kita
berada di titik perubahan

720
00:36:42,992 --> 00:36:44,952
dan saya perlukan jawapan yang tepat.

721
00:36:45,453 --> 00:36:47,288
Saya nak bercakap dengan
penyokong pemuliharaan

722
00:36:47,371 --> 00:36:49,332
yang menghabiskan
nyawa untuk melindungi laut

723
00:36:49,415 --> 00:36:51,417
bermula dengan bertemu legenda hidup,

724
00:36:51,500 --> 00:36:54,295
dan salah seorang wira kegemaran
saya untuk bercerita lebih lanjut.

725
00:36:54,378 --> 00:36:56,339
Saya Sylvia Earle,
seorang ahli alam lautan

726
00:36:56,422 --> 00:36:59,008
penjelajah di National Geographic,

727
00:36:59,091 --> 00:37:00,218
pengasas Misi Biru,

728
00:37:00,301 --> 00:37:03,971
pengasas Penerokaan dan
Penyelidikan Lautan Dalam.

729
00:37:04,055 --> 00:37:06,390
Selama bertahun-tahun,
saya melihat perubahan.

730
00:37:06,474 --> 00:37:07,475
Saya menyaksikan

731
00:37:07,558 --> 00:37:10,895
penemuan era terhebat

732
00:37:10,978 --> 00:37:11,896
tentang lautan.

733
00:37:11,979 --> 00:37:14,941
Tapi pada masa yang sama,
era kehilangan paling besar.

734
00:37:15,024 --> 00:37:17,151
Sejak pertengahan abad ke-20,

735
00:37:17,235 --> 00:37:18,694
manusia telah berjaya

736
00:37:18,778 --> 00:37:20,738
mengeluarkan jumlah hasil laut

737
00:37:20,821 --> 00:37:22,949
hidupan liar yang banyak.

738
00:37:23,032 --> 00:37:25,993
Jangkaannya pada pertengahan abad ke-21,

739
00:37:26,077 --> 00:37:29,330
jika kita asyik tangkap
ikan liar seperti sekarang,

740
00:37:29,413 --> 00:37:30,998
tiada lagi nelayan komersial

741
00:37:31,082 --> 00:37:33,834
kerana ikan tak cukup untuk ditangkap.

742
00:37:33,918 --> 00:37:36,504
Di tengah-tengah Laut
Utara pada tahun 1830-an,

743
00:37:36,587 --> 00:37:38,923
bot nelayan biasa boleh menangkap

744
00:37:39,006 --> 00:37:41,759
satu atau dua tan halibut setiap hari.

745
00:37:41,842 --> 00:37:44,387
Tapi kini, seluruh
kumpulan memancing di sana

746
00:37:44,470 --> 00:37:46,389
menangkap dua tan halibut

747
00:37:46,472 --> 00:37:47,765
sepanjang tahun,

748
00:37:47,848 --> 00:37:51,727
yang bermakna halibut
kini lebih seribu kali ganda kurang

749
00:37:51,811 --> 00:37:52,645
daripada dulu.

750
00:37:52,728 --> 00:37:55,064
Kita berperang dengan lautan.

751
00:37:55,147 --> 00:37:58,109
Jika kita menang perang ini,
kita akan kehilangan semuanya

752
00:37:58,192 --> 00:38:01,737
kerana manusia tak mampu
hidup di planet ini dengan laut mati.

753
00:38:01,821 --> 00:38:06,701
Industri perikanan
yang menjadi masalah di sini.

754
00:38:06,784 --> 00:38:09,328
Kita memusnahkan
segalanya dengan pantas.

755
00:38:10,329 --> 00:38:12,540
Tangkapan komersial secara asasnya ialah

756
00:38:12,623 --> 00:38:15,167
pencerobohan hidupan liar pada skala besar

757
00:38:15,251 --> 00:38:18,212
yang menangkap sehingga 2.7 trilion ikan

758
00:38:18,296 --> 00:38:19,422
setiap tahun

759
00:38:19,505 --> 00:38:21,048
atau sehingga lima juta

760
00:38:21,132 --> 00:38:23,134
yang dibunuh setiap saat.

761
00:38:24,802 --> 00:38:26,429
Tiada industri lain di Bumi

762
00:38:26,512 --> 00:38:29,098
yang membunuh haiwan
seperti perdagangan ini,

763
00:38:29,181 --> 00:38:32,226
apatah lagi spesies
liar yang kita tak tahu.

764
00:38:32,310 --> 00:38:34,437
Ini menyebabkan populasi ikan global,

765
00:38:34,520 --> 00:38:37,189
dalam beberapa kes,
menjunam hingga hampir pupus.

766
00:38:37,273 --> 00:38:39,191
Tapi salah satu fakta yang mengejutkan

767
00:38:39,275 --> 00:38:42,820
datang daripada pakar perikanaan
terkenal di dunia yang menganggarkan

768
00:38:42,903 --> 00:38:45,323
jika trend perikanan sekarang diteruskan,

769
00:38:45,406 --> 00:38:47,867
kita akan nampak lautan kosong

770
00:38:47,950 --> 00:38:50,119
menjelang tahun 2048.

771
00:38:54,040 --> 00:38:56,959
Semakin saya pelajari,
semakin fakta ini mengecewakan...

772
00:38:57,585 --> 00:38:59,837
apabila saya mula faham
betapa saling berkaitnya

773
00:38:59,920 --> 00:39:01,839
setiap spesies bersama

774
00:39:01,922 --> 00:39:04,967
dan peranan ia dalam
mengekalkan keserasian lautan

775
00:39:05,051 --> 00:39:07,428
dan suasana planet kita.

776
00:39:07,511 --> 00:39:09,722
Ia kedengaran tak masuk akal,

777
00:39:09,805 --> 00:39:13,517
tapi kuasa pergerakan haiwan

778
00:39:13,601 --> 00:39:14,894
mengikut aliran air

779
00:39:14,977 --> 00:39:17,021
dari segi percampuran

780
00:39:17,104 --> 00:39:21,025
adalah sehebat gabungan angin,

781
00:39:21,108 --> 00:39:24,403
ombak, air pasang dan arus di laut.

782
00:39:24,487 --> 00:39:27,656
Ia memberi kesan besar

783
00:39:27,740 --> 00:39:30,076
terhadap fizik, kimia

784
00:39:30,159 --> 00:39:32,244
dan biologi laut.

785
00:39:32,828 --> 00:39:34,288
Semua kitaran laut ini

786
00:39:34,372 --> 00:39:37,875
mungkin salah satu cara laut membantu
menyerap haba daripada atmosfera.

787
00:39:37,958 --> 00:39:40,169
Apabila haiwan
berenang mengikut aliran air,

788
00:39:40,252 --> 00:39:41,879
ia mencipta telaga air berkuasa

789
00:39:41,962 --> 00:39:43,339
daripada permukaan air yang lebih hangat

790
00:39:43,422 --> 00:39:45,216
bercampur dengan air sejuk dari bawah.

791
00:39:45,299 --> 00:39:47,301
Walaupun lebih banyak kajian perlu dibuat,

792
00:39:47,385 --> 00:39:48,803
kemusnahan hidupan laut

793
00:39:48,886 --> 00:39:50,888
mungkin mengganggu proses ini

794
00:39:50,971 --> 00:39:53,349
dan menyumbang kepada
suhu laut yang lebih panas.

795
00:39:53,432 --> 00:39:54,350
Pada akhirnya,

796
00:39:54,433 --> 00:39:56,060
lautan dan kehidupan di dalamnya

797
00:39:56,143 --> 00:39:59,146
memainkan peranan yang lebih besar
kepada iklim berbanding jangkaan kita.

798
00:39:59,772 --> 00:40:00,981
Rupanya,

799
00:40:01,065 --> 00:40:04,610
kehidupan di lautan sangat penting

800
00:40:04,693 --> 00:40:07,530
untuk menahan karbon dan menghalangnya

801
00:40:07,613 --> 00:40:09,990
daripada dilepaskan ke atmosfera.

802
00:40:10,074 --> 00:40:13,494
Kami faham yang membiarkan
pokok atau menanam pokok

803
00:40:13,577 --> 00:40:15,746
sangat membantu persamaan karbon,

804
00:40:15,830 --> 00:40:17,248
tapi tiada apa yang lebih penting

805
00:40:17,331 --> 00:40:19,417
berbanding menjaga keutuhan

806
00:40:19,500 --> 00:40:20,960
sistem lautan.

807
00:40:21,043 --> 00:40:22,670
Haiwan besar

808
00:40:22,753 --> 00:40:24,088
dan juga yang kecil

809
00:40:24,588 --> 00:40:25,798
mengambil karbon.

810
00:40:25,881 --> 00:40:28,759
Mereka menghasilkan karbon
semasa tenggelam ke dasar laut.

811
00:40:29,260 --> 00:40:31,887
Lautan ialah penyerap
karbon terbesar di planet ini.

812
00:40:34,098 --> 00:40:35,975
Jika awak mahu menangani perubahan iklim,

813
00:40:36,058 --> 00:40:37,351
perkara pertama yang awak perlu

814
00:40:37,435 --> 00:40:39,103
buat ialah melindungi lautan.

815
00:40:39,186 --> 00:40:42,022
Penyelesaiannya sangat
mudah, biarkan saja.

816
00:40:42,106 --> 00:40:44,442
Saya selalu samakan ia
dengan kapal angkasa.

817
00:40:44,525 --> 00:40:47,236
Bumi ialah kapal angkasa.
Ia dalam perjalanan di sekitar galaksi.

818
00:40:47,319 --> 00:40:49,572
Ia mengambil masa 250 juta
tahun untuk membuat satu pusingan.

819
00:40:49,655 --> 00:40:52,491
Setiap kapal angkasa
ada sistem sokongan hayat

820
00:40:52,575 --> 00:40:54,702
yang menyediakan makanan dan udara kita

821
00:40:54,785 --> 00:40:56,745
dan mengawal iklim dan suhu.

822
00:40:56,829 --> 00:41:00,374
Sistem sokongan hidup itu
dikendalikan oleh kru bumi.

823
00:41:00,458 --> 00:41:02,501
Ada ramai kru yang anda boleh bunuh

824
00:41:02,585 --> 00:41:05,629
sebelum mesin mula rosak
dan anda juga tiada jurutera.

825
00:41:05,713 --> 00:41:08,215
Itulah yang berlaku, kita bunuh kru.

826
00:41:15,556 --> 00:41:18,517
Saya dapati salah seorang kru terpenting

827
00:41:18,601 --> 00:41:20,019
di kapal angkasa Bumi

828
00:41:20,102 --> 00:41:22,146
ialah tanaman laut.

829
00:41:22,229 --> 00:41:24,523
Setiap ekar, tumbuhan
pantai ini boleh menyimpan

830
00:41:24,607 --> 00:41:26,734
sehingga 20 kali ganda lebih karbon

831
00:41:26,817 --> 00:41:28,194
daripada hutan di darat.

832
00:41:28,277 --> 00:41:31,489
Malah, 93 peratus
daripada karbon dioksida dunia

833
00:41:31,572 --> 00:41:32,781
disimpan di laut

834
00:41:32,865 --> 00:41:34,533
dengan bantuan tanaman laut,

835
00:41:34,617 --> 00:41:35,910
alga dan batu karang.

836
00:41:35,993 --> 00:41:38,579
Kehilangan satu peratus ekosistem ini

837
00:41:38,662 --> 00:41:40,623
ialah bersamaan dengan pelepasan

838
00:41:40,706 --> 00:41:42,875
97 juta kereta.

839
00:41:43,417 --> 00:41:46,962
Dengan penangkapan
ikan berterusan dari lautan kita,

840
00:41:47,046 --> 00:41:48,964
anda merosakkan lautan kita

841
00:41:49,048 --> 00:41:51,133
dengan tidak hanya menangkap ikan,

842
00:41:51,217 --> 00:41:52,593
tapi tindakan penangkapan ikan

843
00:41:52,676 --> 00:41:56,472
dan kaedahnya adalah sangat
buruk kepada habitat dan ekosistem.

844
00:41:56,555 --> 00:41:58,015
Lebih-lebih lagi

845
00:41:58,098 --> 00:41:59,975
kerana ia di luar
pandangan dan tak masuk akal.

846
00:42:00,059 --> 00:42:01,727
Setakat ini, pukat tunda

847
00:42:01,810 --> 00:42:03,854
ialah cara memancing yang paling teruk.

848
00:42:03,938 --> 00:42:05,981
Jaring pukat tunda sangat besar

849
00:42:06,065 --> 00:42:07,691
sehingga ia boleh menelan seluruh katedral

850
00:42:07,775 --> 00:42:10,236
atau sehingga 13 pesawat besar.

851
00:42:10,319 --> 00:42:12,321
Jaring mengheret benda
berat di bahagian bawah dan

852
00:42:12,404 --> 00:42:15,199
memberi kesan ke lantai laut yang
dulunya penuh dengan kehidupan

853
00:42:15,282 --> 00:42:16,158
menjadi kosong

854
00:42:16,242 --> 00:42:17,952
dan meninggalkan tanah gersang.

855
00:42:18,035 --> 00:42:19,578
Ini sama seperti penghancuran

856
00:42:19,662 --> 00:42:21,830
hutan hujan Amazon yang asli

857
00:42:21,914 --> 00:42:24,291
tapi ia lebih teruk.

858
00:42:24,375 --> 00:42:26,335
Sehingga 25 juta ekar

859
00:42:26,418 --> 00:42:28,462
hutan ditarah setiap tahun

860
00:42:28,546 --> 00:42:31,757
yang bersamaan 27
padang bola setiap minit.

861
00:42:32,258 --> 00:42:34,635
Tapi pukat tunda memusnahkan

862
00:42:34,718 --> 00:42:37,721
3.9 bilion ekar

863
00:42:37,805 --> 00:42:39,223
setiap tahun.

864
00:42:39,807 --> 00:42:41,850
Ia seperti kehilangan lebih

865
00:42:41,934 --> 00:42:45,271
4,316 padang bola setiap minit.

866
00:42:46,438 --> 00:42:48,107
Pengiraan sepanjang tahun,

867
00:42:48,190 --> 00:42:50,651
ia sama dengan menghapuskan
gabungan kawasan tanah

868
00:42:50,734 --> 00:42:53,571
Greenland, Norway, Sweden, Finland,

869
00:42:53,654 --> 00:42:57,157
Denmark, UK, Jerman, Perancis, Sepanyol,

870
00:42:57,241 --> 00:43:00,995
Portugal, Itali, Turki, Iran,

871
00:43:01,078 --> 00:43:03,539
Thailand dan Australia.

872
00:43:04,456 --> 00:43:06,208
Mana kumpulan persekitaran besar?

873
00:43:06,292 --> 00:43:08,586
Kenapa mereka tak terburu-buru?

874
00:43:08,669 --> 00:43:09,920
Ia sangat jelas.

875
00:43:10,004 --> 00:43:11,672
Ia di hadapan kita.

876
00:43:11,755 --> 00:43:13,465
Industri perikanan

877
00:43:13,549 --> 00:43:15,175
yang membunuh ikan

878
00:43:15,259 --> 00:43:17,303
dan hidupan laut lain.

879
00:43:17,386 --> 00:43:20,306
Apa lagi yang tak jelas?

880
00:43:20,389 --> 00:43:23,100
Tapi yang paling utama, mereka membisu.

881
00:43:23,183 --> 00:43:25,477
Mereka tak melawan.

882
00:43:25,561 --> 00:43:29,023
Mereka sengaja tak terlibat

883
00:43:29,106 --> 00:43:31,650
dengan isu paling penting itu.

884
00:43:31,734 --> 00:43:33,444
Ramai penyelidik rasa

885
00:43:33,527 --> 00:43:36,488
kita patut lindungi
sekitar 30 peratus lautan kita.

886
00:43:36,572 --> 00:43:37,740
Tapi sebenarnya,

887
00:43:37,823 --> 00:43:39,450
kita berada di tahap lima peratus

888
00:43:39,533 --> 00:43:41,160
bagi kawasan perlindungan laut.

889
00:43:41,243 --> 00:43:43,412
Tapi ia mengelirukan
kerana lebih 90 peratus

890
00:43:43,495 --> 00:43:45,998
kawasan perlindungan laut
masih membenarkan tangkapan ikan.

891
00:43:46,081 --> 00:43:47,249
Jadi realitinya,

892
00:43:47,333 --> 00:43:49,877
kurang daripada satu
peratus lautan kita dikawal.

893
00:43:49,960 --> 00:43:51,462
Kami dengar banyak daripada kerajaan

894
00:43:51,545 --> 00:43:53,297
tentang kawasan perlindungan laut ini.

895
00:43:53,380 --> 00:43:56,425
Salah seorang menteri
ditemu bual dan ditanya,

896
00:43:56,508 --> 00:43:59,803
"Di kawasan perlindungan ini,
apakah perlindungan tambahan

897
00:43:59,887 --> 00:44:01,096
yang awak berikan?

898
00:44:01,180 --> 00:44:04,266
Adakah awak akan melindunginya
daripada tangkapan industri?" "Tidak".

899
00:44:04,350 --> 00:44:07,102
"Adakah awak akan melindunginya
daripada penggerudian minyak?" "Tidak".

900
00:44:07,186 --> 00:44:09,271
"Awak melindunginya daripada siapa?"

901
00:44:09,355 --> 00:44:11,774
"Kami akan beri lebih sekatan

902
00:44:11,857 --> 00:44:12,983
kepada kayak laut."

903
00:44:13,067 --> 00:44:14,068
Serius?

904
00:44:14,151 --> 00:44:15,027
Kayak?

905
00:44:15,110 --> 00:44:17,821
Ini saja yang dia boleh buat?

906
00:44:17,905 --> 00:44:19,823
Ia memalukan.

907
00:44:20,449 --> 00:44:23,911
Dengan kawasan perlindungan
laut yang membenarkan tangkapan

908
00:44:23,994 --> 00:44:26,830
dan populasi ikan
global di ambang runtuhan,

909
00:44:26,914 --> 00:44:28,290
saya mula tertanya

910
00:44:28,374 --> 00:44:31,085
sama ada makanan laut
mampan boleh wujud atau tak.

911
00:44:31,960 --> 00:44:34,004
Saya berfikir panjang dan serius,

912
00:44:34,088 --> 00:44:36,548
cuba mencari contoh

913
00:44:36,632 --> 00:44:41,512
tempat penangkapan
hidupan liar berskala besar.

914
00:44:43,931 --> 00:44:47,267
Ia tak wujud.

915
00:44:47,810 --> 00:44:49,144
Sukar untuk katakan,

916
00:44:49,228 --> 00:44:51,355
"Di sesetengah kawasan,
memancing dibolehkan,

917
00:44:51,438 --> 00:44:52,648
dan yang lain tidak."

918
00:44:52,731 --> 00:44:55,192
Siapa yang akan mengehadkannya?

919
00:44:55,275 --> 00:44:59,488
Macam mana awak tahu
jika ikan itu ditangkap secara haram

920
00:44:59,571 --> 00:45:04,159
atau datang daripada
kaedah memancing mampan?

921
00:45:04,243 --> 00:45:06,662
Pertama sekali, ia tak wujud. Mustahil.

922
00:45:06,745 --> 00:45:08,831
Tiada tangkapan ikan yang mampan.

923
00:45:08,914 --> 00:45:10,749
Ikan tak cukup untuk menjelaskannya.

924
00:45:10,833 --> 00:45:12,459
Semuanya mampan kini.

925
00:45:12,543 --> 00:45:14,878
Ia tak mampan.
Ia cuma ungkapan pemasaran.

926
00:45:15,462 --> 00:45:17,464
Jadi takkah awak
setuju dengan organisasi

927
00:45:17,548 --> 00:45:19,842
yang cadangkan makan makanan laut

928
00:45:19,925 --> 00:45:21,343
sebagai cara melindungi lautan?

929
00:45:21,427 --> 00:45:23,303
Tak, saya tak setuju langsung.

930
00:45:23,387 --> 00:45:25,764
Apa yang mereka cuba buat ialah

931
00:45:25,848 --> 00:45:27,891
memujuk kepada majoriti.

932
00:45:27,975 --> 00:45:30,018
Mereka mahu orang yang
makan ikan untuk sokong mereka.

933
00:45:30,102 --> 00:45:31,520
Ini masalah semasa saya menjadi

934
00:45:31,603 --> 00:45:34,022
Pengarah Kelab Sierra, itu masalahnya.

935
00:45:34,106 --> 00:45:36,817
Mereka tak mahu menentang
pemburuan dan tangkapan ikan

936
00:45:36,900 --> 00:45:38,360
atau menentang pemakan daging.

937
00:45:38,444 --> 00:45:42,281
Sebab mereka fikir mereka
akan hilang sokongan ahli.

938
00:45:42,364 --> 00:45:44,867
Ramai kumpulan tak berminat
untuk selesaikan masalah itu,

939
00:45:44,950 --> 00:45:46,952
mereka berminat untuk
mempergunakan masalah ini.

940
00:45:47,536 --> 00:45:49,830
Ada banyak kumpulan
di luar sana, perubahan iklim,

941
00:45:49,913 --> 00:45:53,917
pemuliharaan dan lain-lain.
Ia perniagaan yang menyenangkan.

942
00:45:54,001 --> 00:45:55,753
Saya melihat laman web Oceana.

943
00:45:55,836 --> 00:45:58,380
Mereka ialah kumpulan
pemuliharaan ikan terbesar dunia

944
00:45:58,464 --> 00:46:00,799
tapi tidak langsung
menyebut tentang pengurangan

945
00:46:00,883 --> 00:46:02,634
atau menolak pengambilan makanan laut.

946
00:46:02,718 --> 00:46:04,970
Sebaliknya, organisasi mencadangkan

947
00:46:05,053 --> 00:46:07,139
salah satu cara terbaik
untuk menyelamatkan ikan

948
00:46:07,222 --> 00:46:08,557
ialah dengan makan ikan.

949
00:46:08,640 --> 00:46:11,351
Oceana menganjurkan
tangkapan ikan yang mampan,

950
00:46:11,435 --> 00:46:14,396
jadi saya jumpa kumpulan itu supaya
mereka boleh jelaskan maksudnya.

951
00:46:14,480 --> 00:46:17,733
Apa maksud tangkapan ikan yang mampan?
Siapa yang mentakrifkannya?

952
00:46:17,816 --> 00:46:19,985
Itu soalan yang sukar.

953
00:46:20,527 --> 00:46:21,361
Kemampanan...

954
00:46:21,445 --> 00:46:23,739
Kemampanan tidak
boleh ditakrifkan sedemikian.

955
00:46:23,822 --> 00:46:25,365
Tiada definisi

956
00:46:25,449 --> 00:46:27,993
kemampanan secara keseluruhan

957
00:46:28,076 --> 00:46:29,077
untuk tangkapan ikan.

958
00:46:29,161 --> 00:46:31,288
Bukankah ia mengelirukan untuk sebut

959
00:46:31,371 --> 00:46:32,790
"Makan ikan secara mampan,"

960
00:46:32,873 --> 00:46:34,792
jika tiada makna sejagat?

961
00:46:35,459 --> 00:46:36,293
Betul.

962
00:46:36,376 --> 00:46:39,254
Tidak, pengguna tak
boleh menilai dengan betul

963
00:46:39,338 --> 00:46:41,173
yang mana ikan yang mampan atau tidak.

964
00:46:42,090 --> 00:46:43,342
Ada banyak nasihat,

965
00:46:43,425 --> 00:46:47,095
tapi pengguna tak boleh
buat keputusan yang tepat sekarang.

966
00:46:47,179 --> 00:46:49,056
Jika tiada siapa tahu apa maksudnya,

967
00:46:49,139 --> 00:46:51,141
bukankah strategi yang lebih berkesan

968
00:46:51,225 --> 00:46:54,102
ialah mengurangkan atau menolak
pengambilan makanan laut?

969
00:46:54,186 --> 00:46:56,355
Bukankah itu yang terbaik untuk lautan?

970
00:46:58,065 --> 00:46:59,066
Itu…

971
00:46:59,608 --> 00:47:01,568
Sukar untuk menjawab soalan

972
00:47:01,652 --> 00:47:04,571
dengan bayangan yang mendalam

973
00:47:04,655 --> 00:47:06,907
dan sedikit masa untuk berfikir, bukan?

974
00:47:08,075 --> 00:47:10,118
Kami tak tahu hal itu.

975
00:47:10,202 --> 00:47:11,954
Kami tak pernah ditanya soalan itu.

976
00:47:12,037 --> 00:47:13,789
Ia patut diletakkan di laman web.

977
00:47:13,872 --> 00:47:16,250
"Nombor satu yang anda
boleh buat untuk laut ialah

978
00:47:16,333 --> 00:47:18,877
kurangkan pengambilan ikan." Seperti itu.

979
00:47:20,379 --> 00:47:24,174
Saya tinggalkan pejabat Oceana dengan
kurang kepercayaan terhadap kumpulan itu.

980
00:47:24,258 --> 00:47:27,302
Saya kecewa kerana mereka
tak dapat jawab soalan mudah

981
00:47:27,386 --> 00:47:28,720
tentang tangkapan mampan.

982
00:47:28,804 --> 00:47:30,848
Mungkin menghubungi pegawai kerajaan

983
00:47:30,931 --> 00:47:32,182
akan menjawab soalan saya.

984
00:47:32,266 --> 00:47:34,977
Lagipun, ia perkara
kedua terbaik untuk dibuat

985
00:47:35,060 --> 00:47:36,144
di laman web Oceana.

986
00:47:36,228 --> 00:47:37,855
Jadi saya terus ke puncak

987
00:47:37,938 --> 00:47:39,606
dan berjaya mengadakan
perjumpaan yang jarang berlaku

988
00:47:39,690 --> 00:47:42,150
dengan Pesuruhjaya
Perikanan dan Alam Sekitar Eropah

989
00:47:42,234 --> 00:47:45,237
yang baru meluluskan undang-undang
untuk mengharamkan plastik sekali satu.

990
00:47:45,320 --> 00:47:48,323
Apa maksud tangkapan mampan?

991
00:47:48,407 --> 00:47:51,285
Bayangkan awak ada duit dalam bank,

992
00:47:51,368 --> 00:47:53,495
awak ada modal dan awak letak

993
00:47:53,579 --> 00:47:55,706
100 dolar dalam bank.

994
00:47:55,789 --> 00:47:58,292
100 dolar itu ialah modal

995
00:47:58,375 --> 00:48:00,252
yang memberi anda faedah.

996
00:48:00,335 --> 00:48:02,588
Selagi awak ambil faedah

997
00:48:02,671 --> 00:48:04,214
dan membelanjakan faedah

998
00:48:04,298 --> 00:48:06,633
tanpa menyentuh modal,

999
00:48:06,717 --> 00:48:09,261
maka itu kemampanan.

1000
00:48:09,344 --> 00:48:12,681
Sebaik saja awak mula
mengambil modal awak,

1001
00:48:12,764 --> 00:48:15,976
awak akan memasuki
kitaran yang tidak mampan.

1002
00:48:16,059 --> 00:48:18,437
Dengan menggunakan teknologi ekonomi awak,

1003
00:48:18,520 --> 00:48:20,272
lautan hari ini bukan hanya berhutang

1004
00:48:20,355 --> 00:48:21,940
tapi ia dalam kemelesetan besar.

1005
00:48:22,024 --> 00:48:24,651
Bukankah kita patut berhenti berbelanja?

1006
00:48:24,735 --> 00:48:26,236
Jelas sekali, kita tak boleh

1007
00:48:26,320 --> 00:48:28,363
menongkah arus dan kata,

1008
00:48:28,447 --> 00:48:31,700
"Satu-satunya penyelesaiannya
ialah untuk tidak memancing."

1009
00:48:31,783 --> 00:48:33,952
Saya rasa kita tak boleh buat macam itu.

1010
00:48:34,036 --> 00:48:36,663
Tapi kerajaan mengambil tindakan melampau

1011
00:48:36,747 --> 00:48:38,582
untuk mengharamkan plastik sekali guna

1012
00:48:38,665 --> 00:48:41,376
sedangkan tangkapan ikan
menyebabkan lebih banyak kemusnahan.

1013
00:48:41,460 --> 00:48:44,546
Jadi kenapa industri perikanan
mendapat layanan istimewa?

1014
00:48:44,630 --> 00:48:47,966
Ya. Bagi saya, ideanya bukan
untuk berhenti menangkap ikan.

1015
00:48:48,050 --> 00:48:54,348
Bagi saya, ideanya adalah
untuk menangkap ikan secara mampan.

1016
00:48:54,890 --> 00:48:57,601
Menangkap ikan secara
mampan bermaksud melakukan sesuatu

1017
00:48:57,684 --> 00:48:58,727
yang tak berkesan

1018
00:48:58,810 --> 00:49:00,520
dan tak boleh ditakrifkan.

1019
00:49:00,604 --> 00:49:03,065
Saya tertanya-tanya, tanpa definisi jelas,

1020
00:49:03,148 --> 00:49:06,944
bagaimana pula kumpulan
pengesahan mampan seperti MSC?

1021
00:49:07,027 --> 00:49:09,029
Mereka belum memberi maklum balas.

1022
00:49:09,112 --> 00:49:11,198
Maksud awak, Majlis Pemeliharaan Laut?

1023
00:49:11,281 --> 00:49:12,532
- Ya.
- Oh, Tuhan.

1024
00:49:13,158 --> 00:49:16,536
Majlis Pemeliharaan
Laut buat saya menyampah.

1025
00:49:19,998 --> 00:49:23,418
Apa yang saya nak kata?
Mereka ada sijil tangkapan ikan

1026
00:49:23,502 --> 00:49:26,630
yang menghasilkan
tangkapan sampingan yang banyak.

1027
00:49:26,713 --> 00:49:29,007
Ia tak diendahkan
kerana tahap pembunuhan itu

1028
00:49:29,091 --> 00:49:31,802
dianggap "mampan" secara sendiri.

1029
00:49:31,885 --> 00:49:34,179
Tapi bukan itu yang pengguna cari.

1030
00:49:34,262 --> 00:49:36,974
Mereka nak tahu yang
tiada mamalia laut yang dibunuh,

1031
00:49:37,057 --> 00:49:38,600
iada burung laut yang dikerat

1032
00:49:38,684 --> 00:49:41,061
untuk mndapatkan ikan mereka.

1033
00:49:41,144 --> 00:49:42,688
Label pada tin

1034
00:49:42,771 --> 00:49:45,190
tak bernilai dalam beberapa kes.

1035
00:49:45,273 --> 00:49:48,819
Ia ditampal seolah-olah makan

1036
00:49:48,902 --> 00:49:51,780
salmon yang ditangkap secara mampan

1037
00:49:51,863 --> 00:49:54,199
adalah lebih baik daripada
membunuh tuna sirip biru.

1038
00:49:54,282 --> 00:49:57,077
Ia juga menimbulkan
kebenaran di mata pengguna.

1039
00:49:57,160 --> 00:50:00,080
Maksudnya, ia lebih mampan

1040
00:50:00,163 --> 00:50:02,249
untuk menembak beruang
kutub daripada menembak panda.

1041
00:50:02,332 --> 00:50:03,375
Tapi sebenarnya,

1042
00:50:03,458 --> 00:50:06,086
tiada yang mampan dan
tiada siapa yang patut buat begitu.

1043
00:50:06,169 --> 00:50:09,214
Adakah boleh untuk
buat temu bual dengan MSC

1044
00:50:09,297 --> 00:50:10,340
sekarang?

1045
00:50:10,924 --> 00:50:12,592
Saya rasa tak boleh.

1046
00:50:13,135 --> 00:50:15,053
Tiada siapa di pejabat sekarang.

1047
00:50:15,137 --> 00:50:16,596
Ada banyak persidangan berlangsung.

1048
00:50:16,680 --> 00:50:20,267
Selepas permintaan temu bual
kami ditolak berkali-kali melalui telefon,

1049
00:50:20,350 --> 00:50:22,686
kami pergi melawat ibu pejabat mereka.

1050
00:50:22,769 --> 00:50:24,312
Hai, nama saya Ali.

1051
00:50:24,396 --> 00:50:27,524
Sudah berbulan-bulan saya
cuba temu bual dengan seseorang dari MSC

1052
00:50:27,607 --> 00:50:30,110
dan saya ada beberapa soalan
tentang tangkapan ikan yang mampan.

1053
00:50:30,193 --> 00:50:32,612
Ada sesiapa di sini yang
saya boleh bercakap sebentar?

1054
00:50:33,155 --> 00:50:36,783
Kami disuruh tunggu di bilik menunggu
sementara mereka jumpa seseorang.

1055
00:50:36,867 --> 00:50:39,911
Tapi selepas setengah jam
melihat wajah panik antara staf,

1056
00:50:39,995 --> 00:50:41,204
kami diminta pergi.

1057
00:50:43,457 --> 00:50:46,251
Ditolak sekali lagi oleh MSC.

1058
00:50:46,334 --> 00:50:49,004
Organisasi makanan laut terbesar dunia

1059
00:50:49,087 --> 00:50:51,798
tak mahu bercakap tentang
makanan laut yang mampan.

1060
00:50:53,633 --> 00:50:56,553
Satu-satunya perkara yang
perlu dibuat ialah cuba dan ikut wang.

1061
00:50:57,054 --> 00:51:00,057
Ia tak lama untuk
mencari konflik kepentingan.

1062
00:51:00,557 --> 00:51:02,142
Salah seorang pengasas MSC

1063
00:51:02,225 --> 00:51:03,894
ialah syarikat Unilever,

1064
00:51:03,977 --> 00:51:06,188
yang merupakan
peruncit makanan laut utama.

1065
00:51:06,271 --> 00:51:10,317
Walaupun tangkapan ikan
mengurangkan sumber dan memusnahkan,

1066
00:51:10,400 --> 00:51:11,735
hanya sedikit yang saya jumpa

1067
00:51:11,818 --> 00:51:14,780
ditolak sijilnya selama 20 tahun.

1068
00:51:14,863 --> 00:51:16,531
Tapi yang paling mengejutkan

1069
00:51:16,615 --> 00:51:18,492
adalah lebih 80 peratus

1070
00:51:18,575 --> 00:51:21,036
daripada pendapatan hampir 30 juta setahun

1071
00:51:21,119 --> 00:51:24,081
adalah daripada melesenkan logo
mereka berkenaan makanan laut.

1072
00:51:24,164 --> 00:51:27,542
Asasnya, semakin banyak tanda biru
diberikan, semakin banyak wang dijana.

1073
00:51:27,626 --> 00:51:29,294
Setakat ini,

1074
00:51:29,377 --> 00:51:31,963
saya takkan percayakan label ini lagi.

1075
00:51:32,047 --> 00:51:32,923
Malah,

1076
00:51:33,006 --> 00:51:34,883
cubaan lain utnuk mengawal industri

1077
00:51:34,966 --> 00:51:36,426
juga gagal,

1078
00:51:36,510 --> 00:51:37,844
dengan pemerhati kerajaan

1079
00:51:37,928 --> 00:51:40,889
yang diberi tugas memantau
aktiviti tangkapan ikan atas kapal

1080
00:51:40,972 --> 00:51:42,766
dibunuh di laut

1081
00:51:42,849 --> 00:51:45,393
dan dilemparkan seperti Keith Davis.

1082
00:51:45,477 --> 00:51:48,021
Seorang pemerhati Amerika berusia 41 tahun

1083
00:51:48,105 --> 00:51:50,982
hilang di pesisir Peru

1084
00:51:51,066 --> 00:51:52,526
dan tak dilihat lagi.

1085
00:51:52,609 --> 00:51:54,027
Di Papua New Guinea,

1086
00:51:54,111 --> 00:51:55,529
18 pemerhati hilang

1087
00:51:55,612 --> 00:51:57,197
dalam masa lima tahun.

1088
00:51:57,280 --> 00:51:59,991
Di Filipina, pada tahun 2015,

1089
00:52:00,075 --> 00:52:02,702
seorang pemerhati
bernama Cik Gerlie Alpajora

1090
00:52:02,786 --> 00:52:05,247
menerima ancaman kematian
daripada keluarga nelayan

1091
00:52:05,330 --> 00:52:06,957
yang ditahan kerana
memancing secara haram.

1092
00:52:07,541 --> 00:52:10,502
Tak lama kemudian,
elaki bersenjata memasuki rumahnya

1093
00:52:10,585 --> 00:52:12,420
dan dia dibunuh tanpa belas kasihan

1094
00:52:12,504 --> 00:52:14,047
dengan tembakan ke kepala

1095
00:52:14,131 --> 00:52:16,633
di depan dua anaknya.

1096
00:52:17,884 --> 00:52:19,386
Apabila kita lihat jenayah perikanan,

1097
00:52:19,469 --> 00:52:23,932
kita harus melihatnya dalam konteks
jenayah terancang transnasional.

1098
00:52:24,015 --> 00:52:27,018
Sindiket yang sama juga di
sebalik tangkapan ikan haram

1099
00:52:27,102 --> 00:52:30,897
ialah kumpulan jenayah yang
sama di sebalik pengedaran dadah,

1100
00:52:30,981 --> 00:52:33,191
pemerdagangan manusia dan jenayah lain.

1101
00:52:33,275 --> 00:52:37,571
Jika anda menghalang perniagaan mereka,
anda membahayakan nyawa sendiri.

1102
00:52:37,654 --> 00:52:41,158
Tapi jangan terkejut sejauh
mana kerajaan akan lakukan

1103
00:52:41,241 --> 00:52:43,160
untuk menghalang anda daripada mendedahkan

1104
00:52:43,243 --> 00:52:44,661
aktiviti ekonomi

1105
00:52:44,744 --> 00:52:46,913
yang mereka beri subsidi di laut.

1106
00:52:47,664 --> 00:52:49,624
Subsidi ialah wang pembayar cukai

1107
00:52:49,708 --> 00:52:50,750
yang diberikan kepada industri

1108
00:52:50,834 --> 00:52:53,920
untuk mengekalkan harga
produk atau perkhidmatan yang rendah.

1109
00:52:54,004 --> 00:52:55,881
Dengan penambahan negara,

1110
00:52:55,964 --> 00:52:59,426
semakin banyak wang keluar
berbanding jumlah ikan yang kembali.

1111
00:53:00,010 --> 00:53:01,761
Jika anda tak makan ikan,

1112
00:53:01,845 --> 00:53:04,014
anda masih memampankan bidang perikanan

1113
00:53:04,097 --> 00:53:06,433
kerana anda membayarnya dalam cukai.

1114
00:53:06,516 --> 00:53:09,186
Apabila difikirkannya,
ia sangat mengejutkan

1115
00:53:09,269 --> 00:53:11,646
bahawa kita beri subsidi
kepada industri perikanan

1116
00:53:11,730 --> 00:53:14,900
di kawasan 35 bilion dolar...

1117
00:53:15,609 --> 00:53:18,612
yang jumlahnya sama menurut
Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu

1118
00:53:18,695 --> 00:53:20,697
untuk kita menentang kelaparan dunia.

1119
00:53:22,449 --> 00:53:26,453
Subsidi pada asalnya bermula sebagai
cara untuk memastikan keselamatan makanan.

1120
00:53:26,536 --> 00:53:27,621
Tapi ironinya,

1121
00:53:27,704 --> 00:53:30,207
ia kini tidak menjamin makanan

1122
00:53:30,290 --> 00:53:31,917
di banyak kawasan membangun.

1123
00:53:32,542 --> 00:53:35,545
Memancing menurut Kesatuan Eropah
di tempat-tempat seperti Afrika Barat

1124
00:53:35,629 --> 00:53:38,924
didorong oleh subsidi Kesatuan Eropah.

1125
00:53:39,007 --> 00:53:41,885
Maknanya, perniagaan
tempatan tak boleh bersaing

1126
00:53:41,968 --> 00:53:43,762
dengan kuasa ekonomi

1127
00:53:43,845 --> 00:53:45,347
Kesatuan Eropah.

1128
00:53:45,430 --> 00:53:47,599
Ia kesinambungan

1129
00:53:47,682 --> 00:53:51,186
sejarah rampasan benua Afrika.

1130
00:53:52,520 --> 00:53:56,191
Operasi tangkapan besar-besaran
ini bukan saja menghapuskan ikan,

1131
00:53:56,274 --> 00:53:58,818
ia juga memusnahkan ekonomi.

1132
00:53:58,902 --> 00:54:00,362
Di Amerika Syarikat,

1133
00:54:00,445 --> 00:54:03,782
satu dalam setiap
tiga ikan liar yang diimport

1134
00:54:03,865 --> 00:54:05,158
telah ditangkap secara haram

1135
00:54:05,242 --> 00:54:06,826
dan dijual secara haram.

1136
00:54:07,369 --> 00:54:10,247
Rompakan, selalunya dari
negara yang paling memerlukan,

1137
00:54:10,330 --> 00:54:12,207
yang kini berperang kerana ikan.

1138
00:54:12,290 --> 00:54:15,252
Salah satu punca lanun Somalia terkenal,

1139
00:54:15,335 --> 00:54:17,254
dan kini ditakuti di seluruh dunia

1140
00:54:17,337 --> 00:54:19,214
ialah tangkapan ikan secara haram.

1141
00:54:19,798 --> 00:54:21,258
Mereka pernah jadi
nelayan yang merendah diri

1142
00:54:21,341 --> 00:54:23,093
untuk menyara keluarga mereka.

1143
00:54:23,176 --> 00:54:25,220
Tapi apabila Somalia
kalah kepada perang saudara,

1144
00:54:25,303 --> 00:54:27,472
kapal asing haram

1145
00:54:27,555 --> 00:54:29,557
iaitu lanun sebenar lautan hari ini

1146
00:54:29,641 --> 00:54:32,143
menyerang perairan mereka
dan mula menangkap ikan.

1147
00:54:32,227 --> 00:54:35,146
Dengan merampas
makanan dari mulut mereka,

1148
00:54:35,230 --> 00:54:39,276
nelayan Somalia
terpaksa mencari kerja lain.

1149
00:54:39,359 --> 00:54:41,778
Rampasan Pantai Afrika ini

1150
00:54:41,861 --> 00:54:43,530
berlaku di seluruh benua.

1151
00:54:44,114 --> 00:54:46,783
Pemelihara Laut dalam misi yang
berani untuk menamatkannya,

1152
00:54:46,866 --> 00:54:48,159
bekerja dengan kerajaan

1153
00:54:48,243 --> 00:54:50,829
untuk menjejaki dan menangkap
kapal tangkapan ikan haram

1154
00:54:50,912 --> 00:54:52,747
di tempat seperti Liberia.

1155
00:54:57,627 --> 00:55:00,255
Walaupun terdapat amaran
tentang perjalanan ke sini,

1156
00:55:00,338 --> 00:55:02,090
kami menyertai Pemelihara Laut

1157
00:55:02,173 --> 00:55:04,509
untuk mendekati
barisan hadapan masalah ini.

1158
00:55:05,969 --> 00:55:08,430
Ada banyak kapal antarabangsa

1159
00:55:08,513 --> 00:55:11,057
yang datang dari negara yang kekurangan

1160
00:55:11,141 --> 00:55:12,767
stok di negara sendiri

1161
00:55:12,851 --> 00:55:16,646
dan mereka cuba menebus ia semula.

1162
00:55:16,730 --> 00:55:19,774
Menggunakan teknologi yang lebih canggih

1163
00:55:19,858 --> 00:55:21,443
untuk meningkatkan
bilangan tangkapan mereka.

1164
00:55:21,526 --> 00:55:23,028
Melihat kapal antarabangsa,

1165
00:55:23,111 --> 00:55:25,322
mereka datang ke sini dan
menangkap ikan secara haram...

1166
00:55:25,405 --> 00:55:27,782
Tangkapan mereka lumayan,

1167
00:55:27,866 --> 00:55:29,576
ia seperti penemuan emas.

1168
00:55:29,659 --> 00:55:31,619
Perairan kami sudah menjadi

1169
00:55:31,703 --> 00:55:34,414
tidak terhad, sehingga baru-baru ini,

1170
00:55:34,497 --> 00:55:36,416
kami memutuskan untuk beri perhatian

1171
00:55:36,499 --> 00:55:37,876
dan cuba menggunakan polis.

1172
00:55:37,959 --> 00:55:40,587
Bagi kami, apabila
kami jalankan operasi ini,

1173
00:55:40,670 --> 00:55:42,630
kami anggap ia amaran tertinggi.

1174
00:55:42,714 --> 00:55:44,716
Kami tahu ia lanun.

1175
00:55:44,799 --> 00:55:46,760
Jadi, ia operasi yang berbahaya.

1176
00:55:48,261 --> 00:55:53,475
PERAIRAN LIBERIA - 108 BATU DI LAUT
RONDAAN TANGKAPAN IKAN HARAM

1177
00:55:54,184 --> 00:55:55,185
Sebaik tiba,

1178
00:55:55,268 --> 00:55:58,355
ia jelas sebab laut Afrika Barat

1179
00:55:58,438 --> 00:55:59,814
berbaloi dilindungi.

1180
00:56:03,151 --> 00:56:06,571
Ia tempat tinggal bagi
pertahanan terakhir lautan kita.

1181
00:56:09,032 --> 00:56:12,619
Ia penuh dengan pelbagai
hidupan liar yang luar biasa dan indah.

1182
00:56:16,164 --> 00:56:18,917
Banyak spesies merentasi Lautan Atlantik

1183
00:56:19,000 --> 00:56:21,211
untuk berada di lautan ini.

1184
00:56:21,920 --> 00:56:23,963
Tempat perlindungan untuk
mengawan dan memberi makan.

1185
00:56:24,047 --> 00:56:27,592
Hidup harmoni dan seimbang
seperti yang saya tak pernah lihat.

1186
00:56:28,676 --> 00:56:30,553
Tapi ada satu lagi spesies,

1187
00:56:30,637 --> 00:56:34,140
yang menuju ke laut
ini untuk tujuan yang berbeza.

1188
00:56:36,601 --> 00:56:38,812
Sekejap saja untuk
mleihat cara Pemelihara Laut

1189
00:56:38,895 --> 00:56:41,856
dan Pengawal Pantai Liberia
menjejaki dan menaiki kapal nelayan.

1190
00:56:56,079 --> 00:56:58,998
Spesies yang saya tak
pernah lihat seumur hidup saya

1191
00:56:59,082 --> 00:57:01,376
mati dalam jaring
sebelum saya melihatnya.

1192
00:57:02,710 --> 00:57:04,295
Tapi adegan itu berterusan di bawah dek,

1193
00:57:04,379 --> 00:57:06,589
tempat kapal-kapal ini

1194
00:57:06,673 --> 00:57:08,967
menjadi seperti rumah pembunuhan terapung.

1195
00:57:10,385 --> 00:57:13,012
Ini baru satu tangkapan kapal pukat jerut.

1196
00:57:13,555 --> 00:57:17,183
Ini cuma di permukaan,
ia sebesar saiz kapal.

1197
00:57:17,267 --> 00:57:19,060
Mungkin beratus ribu ikan.

1198
00:57:19,144 --> 00:57:23,106
Melihat betapa sukarnya untuk naik kapal
ini, awak perlukan operasi ketenteraan.

1199
00:57:23,189 --> 00:57:25,942
Mereka boleh memancing
secara tidak mampan, tiada siapa tahu.

1200
00:57:26,025 --> 00:57:27,694
Jual ia dengan sijil mampan.

1201
00:57:27,777 --> 00:57:30,864
Saya tak nampak bagaimana penguatkuasaan

1202
00:57:30,947 --> 00:57:32,365
undang-undang tangkapan ikan mampan

1203
00:57:32,449 --> 00:57:34,576
dengan semua bot sejauh ini di laut.

1204
00:57:36,077 --> 00:57:37,954
Saya tak rasa ia mustahil.

1205
00:57:40,457 --> 00:57:43,751
PERAIRAN LIBERIA
3:30 PAGI

1206
00:57:45,044 --> 00:57:46,129
Pada waktu malam,

1207
00:57:46,212 --> 00:57:49,048
tangkapan haram berlaku
di bawah kegelapan malam.

1208
00:57:49,132 --> 00:57:52,218
Kapal memasuki perairan
negara lain tanpa dikesan

1209
00:57:52,302 --> 00:57:53,928
dan mencuri ikan.

1210
00:57:54,012 --> 00:57:57,891
Tapi itu juga masa utama untuk
Pemelihara Laut buat kerja mereka.

1211
00:57:57,974 --> 00:58:01,269
Ya, kita akan naik kapal ini,
kita perlu buat secepat mungkin.

1212
00:58:01,352 --> 00:58:02,479
Diterima.

1213
00:58:02,562 --> 00:58:05,982
Jadi, Pemelihara Laut nampak bot di ufuk.

1214
00:58:06,065 --> 00:58:07,233
Ia di radar.

1215
00:58:07,317 --> 00:58:08,902
Mungkin kapal nelayan haram.

1216
00:58:08,985 --> 00:58:10,528
Kami akan pergi dan siasat.

1217
00:58:54,405 --> 00:58:56,574
Kapal itu ialah pukat tunda China.

1218
00:58:57,116 --> 00:59:00,828
Ada banyak ikan yang
ditangkap secara haram.

1219
00:59:00,912 --> 00:59:03,623
Kapal itu ditahan dan didenda.

1220
00:59:03,706 --> 00:59:05,250
Ia hanya satu kejayaan,

1221
00:59:05,333 --> 00:59:08,294
tapi ia menghantar mesej yang
jelas kepada kapal lain di kawasan itu

1222
00:59:08,378 --> 00:59:11,339
yang kini ada akibat sebenar
terhadap tindakan haram mereka.

1223
00:59:12,131 --> 00:59:14,551
Ketika masih di atas kapal nelayan
haram selepas matahari terbit

1224
00:59:14,634 --> 00:59:16,928
dan kapal itu bersiap sedia
untuk dibawa ke pelabuhan,

1225
00:59:17,512 --> 00:59:19,305
saya nampak beberapa
orang mendayung ke kapal.

1226
00:59:20,265 --> 00:59:23,101
Saya ingat amaran lanun
daripada Menteri Pertahanan,

1227
00:59:23,184 --> 00:59:25,311
tapi mereka tak nampak seperti lanun.

1228
00:59:25,853 --> 00:59:29,232
Kenapa mereka bahayakan nyawa
mereka di laut terbuka di atas bot kecil?

1229
00:59:30,066 --> 00:59:32,151
Tiba-tiba, saya nampak ini.

1230
00:59:34,112 --> 00:59:35,280
Mereka lapar.

1231
00:59:38,491 --> 00:59:40,994
Lihat tepi pantai, mereka ialah
orang yang tinggal di sini

1232
00:59:41,077 --> 00:59:42,328
sejak dulu lagi.

1233
00:59:42,912 --> 00:59:44,831
Itu rezeki dan cara hidup mereka.

1234
00:59:44,914 --> 00:59:49,085
Tapi apabila kami benarkan industri
perikanan menghampiri zon mereka,

1235
00:59:49,168 --> 00:59:51,963
mereka tak berpeluang
untuk menangkap ikan yang baik.

1236
00:59:52,046 --> 00:59:54,632
Jika dia tak dapat tangkap
apa yang dia patut tangkap

1237
00:59:54,716 --> 00:59:58,261
kerana sebuah kapal komersial
datang dan menangkap semuanya,

1238
00:59:58,344 --> 00:59:59,846
dia ditakdirkan untuk bergerak jauh.

1239
00:59:59,929 --> 01:00:03,516
Mereka di sini tanpa jaket keselamatan.
Ia bahaya. Apa-apa boleh berlaku.

1240
01:00:03,600 --> 01:00:06,436
Awak jatuh dari bot awak, itu saja.

1241
01:00:07,478 --> 01:00:08,980
Pekerja nelayan di laut

1242
01:00:09,063 --> 01:00:11,357
mempunyai kerja paling berbahaya di Bumi.

1243
01:00:11,441 --> 01:00:12,317
Konteksnya,

1244
01:00:12,400 --> 01:00:15,820
lebih 4,500 askar Amerika dibunuh

1245
01:00:15,903 --> 01:00:18,698
dalam Perang Iraq selama 15 tahun.

1246
01:00:18,781 --> 01:00:20,366
Tapi pada masa yang sama,

1247
01:00:20,450 --> 01:00:24,787
seramai 360,000 nelayan mati bekerja,

1248
01:00:24,871 --> 01:00:27,665
dan dianggarkan 24,000 pekerja

1249
01:00:27,749 --> 01:00:29,042
mati setiap tahun.

1250
01:00:29,125 --> 01:00:31,127
Nelayan Afrika Barat

1251
01:00:31,210 --> 01:00:33,338
mempunyai kadar kematian paling tinggi

1252
01:00:33,421 --> 01:00:35,506
bagi pekerjaan
tangkapan ikan di planet ini.

1253
01:00:36,591 --> 01:00:39,218
Ramai orang bergantung pada ikan

1254
01:00:39,302 --> 01:00:40,887
yang kini kebanyakkannya pupus.

1255
01:00:40,970 --> 01:00:42,805
Ia menyebabkan kelaparan,

1256
01:00:42,889 --> 01:00:44,098
bukan saja di pantai

1257
01:00:44,182 --> 01:00:47,101
tetapi sehingga seribu batu di daratan.

1258
01:00:47,185 --> 01:00:49,270
Sebaliknya, apa yang mereka buat?

1259
01:00:49,854 --> 01:00:51,773
Mereka memburu haiwan liar di darat.

1260
01:00:51,856 --> 01:00:55,276
Itu bukan saja memberi kesan buruk

1261
01:00:55,360 --> 01:00:57,362
terhadap kehidupan haiwan di darat,

1262
01:00:57,445 --> 01:01:00,823
ia juga memberi kesan
besar kepada kehidupan manusia,

1263
01:01:00,907 --> 01:01:02,867
kerana ia perdagangan daging liar

1264
01:01:02,950 --> 01:01:06,454
yang bertanggungjawab
atas wabak Ebola.

1265
01:01:06,537 --> 01:01:09,666
Anda boleh  pertahankannya,
ia dalam hasil saintifik.

1266
01:01:09,749 --> 01:01:13,002
Pencurian stok ikan semakin meningkat

1267
01:01:13,086 --> 01:01:16,923
atau menyebabkan
serangan virus di Afrika Barat.

1268
01:01:19,217 --> 01:01:21,427
Apabila perjalanan kami
di Liberia hampir selesai,

1269
01:01:21,511 --> 01:01:24,472
Saya tertanya sama ada
ada cara menangkap ikan alternatif

1270
01:01:24,555 --> 01:01:26,432
yang boleh berikan penyelesaian

1271
01:01:26,516 --> 01:01:27,850
kepada alam sekitar

1272
01:01:27,934 --> 01:01:30,687
dan kesan rumit
manusia dalam industri ini.

1273
01:01:30,770 --> 01:01:32,647
Harapan yang berkilauan muncul

1274
01:01:32,730 --> 01:01:34,440
dalam bentuk penternakan ikan.

1275
01:01:34,941 --> 01:01:36,567
Sebuah industri dengan nama baik

1276
01:01:36,651 --> 01:01:39,070
yang mesra alam untuk
memberi sumber kepada dunia

1277
01:01:39,153 --> 01:01:41,572
tanpa semua masalah tangkapan ikan liar.

1278
01:01:42,448 --> 01:01:44,867
Tanpa tangkapan tambahan, nelayan haram,

1279
01:01:44,951 --> 01:01:46,285
kerosakan lantai laut,

1280
01:01:46,369 --> 01:01:48,329
pembunuhan spesies terancam

1281
01:01:48,413 --> 01:01:51,958
dan tiada situasi kerja
berbahaya, itu yang saya mahu.

1282
01:01:52,041 --> 01:01:54,168
Ya, ramai orang akan buat kesimpulan

1283
01:01:54,252 --> 01:01:56,796
yang makanan laut mampan itu
datang daripada penternakan ikan

1284
01:01:56,879 --> 01:01:58,339
dan bukannya tangkapan laut,

1285
01:01:58,423 --> 01:02:00,591
tapi bukan itu isunya.

1286
01:02:00,675 --> 01:02:03,678
Ada banyak isu yang
melibatkan penternakan ikan.

1287
01:02:04,303 --> 01:02:07,098
Isu pencemaran, penyakit dan soalan,

1288
01:02:07,181 --> 01:02:08,933
"Ikan ini diberi makan apa?"

1289
01:02:09,016 --> 01:02:10,184
Ikan ini diberi makan apa?

1290
01:02:10,268 --> 01:02:13,604
Industri mendakwa untuk menghasilkan
satu kilogram salmon ternakan,

1291
01:02:13,688 --> 01:02:16,441
iaitu hanya 1.2
kilogram makanan diperlukan.

1292
01:02:16,524 --> 01:02:20,403
Tapi apabila saya lihat lagi,
saya dapati makanannya diproses

1293
01:02:20,486 --> 01:02:22,238
dan diperbuat daripada makanan ikan kering

1294
01:02:22,321 --> 01:02:23,865
dan hasil minyak ikan

1295
01:02:23,948 --> 01:02:26,993
yang memerlukan banyak
ikan untuk dihasilkan.

1296
01:02:27,076 --> 01:02:29,620
Sebenarnya, anda perlukan banyak ikan

1297
01:02:29,704 --> 01:02:31,372
untuk penternakan

1298
01:02:31,456 --> 01:02:32,790
berbanding hasilnya.

1299
01:02:33,374 --> 01:02:34,459
Jadi, penternakan

1300
01:02:34,542 --> 01:02:36,461
hanyalah penyamaran
tangkapan ikan secara liar.

1301
01:02:37,086 --> 01:02:39,213
Yang lebih mengejutkan

1302
01:02:39,297 --> 01:02:42,467
ialah skala operasi
penternakan ikan tersebut.

1303
01:02:42,550 --> 01:02:45,595
Hari ini, sekitar 50% makanan laut dunia

1304
01:02:45,678 --> 01:02:47,805
datang daripada ternakan seperti ini.

1305
01:02:48,389 --> 01:02:53,060
Sangkar besar di laut
yang mengandungi puluhan ribu ikan.

1306
01:02:55,104 --> 01:02:56,773
Kami putuskan untuk tinggalkan Liberia

1307
01:02:56,856 --> 01:02:59,358
dan kembali ke England untuk ke Scotland,

1308
01:02:59,442 --> 01:03:02,195
salah satu pengeluar
salmon ternak ternama di dunia.

1309
01:03:02,278 --> 01:03:04,947
Memandangkan tiada syarikat utama
yang nak bercakap dengan kami,

1310
01:03:05,031 --> 01:03:08,201
kami buat keputusan untuk
berjumpa tukang lapor industri itu.

1311
01:03:08,743 --> 01:03:11,329
Industri pertanian salmon
di Scotland sangat berkuasa.

1312
01:03:11,412 --> 01:03:14,332
Kita bercakap tentang
syarikat multinasional berbilion dolar

1313
01:03:14,415 --> 01:03:17,668
yang ada sumber dan
kemahiran menguasai naratif,

1314
01:03:17,752 --> 01:03:20,922
dan pastikan satu-satunya
maklumat yang keluar

1315
01:03:21,005 --> 01:03:22,715
ialah mendapat tahu yang mereka gembira.

1316
01:03:22,799 --> 01:03:24,550
Semasa saya dokumenkan isu itu,

1317
01:03:24,634 --> 01:03:27,261
akhirnya saya pergi
ke salah satu ternakan.

1318
01:03:27,345 --> 01:03:30,973
Di sana, saya merakam
beberapa serangan kutu laut paling teruk

1319
01:03:31,057 --> 01:03:32,517
yang pernah dirakam.

1320
01:03:33,559 --> 01:03:37,772
Corin dapat menangkap rakaman
salmon yang dimakan hidup-hidup

1321
01:03:37,855 --> 01:03:40,358
oleh serangan parasit kutu laut.

1322
01:03:40,441 --> 01:03:43,736
Satu realiti biasa penternakan
ikan di seluruh dunia.

1323
01:03:44,195 --> 01:03:46,656
Sedih apabila terfikir
bahawa spesies hebat

1324
01:03:46,739 --> 01:03:50,117
yang telah berkembang selama berjuta
tahun ini berpindah ke seluruh lautan

1325
01:03:50,201 --> 01:03:53,496
dan mengarah ke sungai
untuk sampai ke kawasan yang sama

1326
01:03:53,579 --> 01:03:57,959
yang ia lahir, kini dikurung untuk
berenang dalam kitaran sendiri.

1327
01:03:58,960 --> 01:04:03,464
Dianggarkan setiap ternakan salmon
di Scotland menghasilkan sisa organik

1328
01:04:03,548 --> 01:04:06,425
bersamaan dengan bandar
dengan 10 hingga 20,000 orang.

1329
01:04:06,509 --> 01:04:07,718
Melihat keduanya,

1330
01:04:07,802 --> 01:04:10,388
ia dianggarkan industri
penternakan salmon Scotland

1331
01:04:10,471 --> 01:04:11,889
menghasilkan sisa organik

1332
01:04:11,973 --> 01:04:14,851
yang bersamaan dengan
seluruh penduduk Scotland setiap tahun.

1333
01:04:19,730 --> 01:04:23,109
Aktivis seterusnya yang saya
nak jumpa ialah Don Staniford,

1334
01:04:23,192 --> 01:04:26,612
yang akan menyamar untuk
mendedahkan realiti ternakan ikan

1335
01:04:26,696 --> 01:04:27,905
selama bertahun-tahun.

1336
01:04:27,989 --> 01:04:30,032
Kami bersetuju untuk menyamar dengannya.

1337
01:04:32,243 --> 01:04:34,495
Kami di Ternakan Salmon Hasil Marin

1338
01:04:34,579 --> 01:04:35,705
dan ia menjijikkan.

1339
01:04:35,788 --> 01:04:38,374
Ini bau salmon Scotland.

1340
01:04:38,457 --> 01:04:41,544
Ini tempat salmon
mati dari tempat ternakan.

1341
01:04:41,627 --> 01:04:45,965
Mungkin 50 peratus salmon mati daripada
telur ke plat, dari awal hingga tangkapan.

1342
01:04:46,048 --> 01:04:48,050
Ini Gunung Kematian.

1343
01:04:48,134 --> 01:04:51,262
Ini simptom penternakan
salmon bateri kilang.

1344
01:04:51,345 --> 01:04:53,431
Ikan-ikan ini mati akibat anemia,

1345
01:04:53,514 --> 01:04:54,849
serangan kutu,

1346
01:04:54,932 --> 01:04:56,350
penyakit berjangkit.

1347
01:04:56,434 --> 01:04:58,019
chlamydia dan penyakit jantung.

1348
01:04:58,102 --> 01:04:59,270
Ini penderaan kebajikan.

1349
01:04:59,353 --> 01:05:02,315
Berbanding menyelesaikan
masalah makanan dunia,

1350
01:05:02,398 --> 01:05:04,609
penternakan salmon
ialah pembaziran sumber.

1351
01:05:04,692 --> 01:05:06,527
Ia mengarut secara biologi.

1352
01:05:07,528 --> 01:05:09,155
Baunya mengerikan.

1353
01:05:09,238 --> 01:05:11,365
Ini bukan salmon jingga dan merah jambu

1354
01:05:11,449 --> 01:05:13,117
yang saya lihat dalam iklan.

1355
01:05:13,743 --> 01:05:15,286
Jadi, salmon ternakan,

1356
01:05:15,369 --> 01:05:18,706
sepatutnya kelabu tanpa
pewarna dalam makanannya.

1357
01:05:18,789 --> 01:05:23,044
Penternah salmon boleh
memilih daripada carta warna

1358
01:05:23,127 --> 01:05:24,879
seperti lukisan rumah.

1359
01:05:24,962 --> 01:05:28,382
Anda boleh pilih warna merah
jambu yang akan dihasilkan.

1360
01:05:28,466 --> 01:05:30,426
Saya bukan nak kata,

1361
01:05:30,509 --> 01:05:33,638
tapi nampaknya, orang makan ikan
kelabu yang berwarna merah jambu.

1362
01:05:35,806 --> 01:05:38,517
Ini raksasa sebenar
di kawasan laut Scotland.

1363
01:05:38,601 --> 01:05:41,062
Tapi impak persekitaran
hidupan laut yang diternak

1364
01:05:41,145 --> 01:05:42,438
tidak berakhir dengan ikan.

1365
01:05:43,022 --> 01:05:45,483
Salah satu tempat paling penting di dunia

1366
01:05:45,566 --> 01:05:46,817
ialah pokok bakau.

1367
01:05:46,901 --> 01:05:50,780
Hutan paya bakau ialah
pertanahan ribut yang sangat penting.

1368
01:05:50,863 --> 01:05:52,573
Ia melindungi komuniti

1369
01:05:52,657 --> 01:05:55,368
daripada ribut dan juga Tsunami.

1370
01:05:55,451 --> 01:05:59,664
Namun, 38 peratus daripada pokok
bakau dunia telah dimusnahkan oleh

1371
01:05:59,747 --> 01:06:01,999
udang dan penternakan udang.

1372
01:06:02,083 --> 01:06:06,253
Namun, ia udang yang terdapat
impak kemanusiaan terhebat

1373
01:06:06,337 --> 01:06:08,756
kerana ia bergantung kepada perhambaan.

1374
01:06:08,839 --> 01:06:11,258
Kita banyak dengar tentang berlian darah.

1375
01:06:11,842 --> 01:06:13,094
Ini darah udang.

1376
01:06:15,054 --> 01:06:18,349
Rakaman udara baru-baru ini menunjukkan
seorang nelayan di Asia Tenggara

1377
01:06:18,432 --> 01:06:20,726
menulis mesej rahsia kepada dron,

1378
01:06:20,810 --> 01:06:22,478
yang tidak dilihat kapten.

1379
01:06:26,607 --> 01:06:30,152
Perhambaan di laut ialah masalah besar.

1380
01:06:30,236 --> 01:06:31,862
Saya rasa sukar

1381
01:06:31,946 --> 01:06:33,739
untuk berikan angka tepat

1382
01:06:33,823 --> 01:06:36,867
kerana ia beroperasi di bawah radar.

1383
01:06:36,951 --> 01:06:40,162
Mereka yang membuat penderaan ini,

1384
01:06:40,246 --> 01:06:42,373
jelas tak mahu diketahui.

1385
01:06:42,456 --> 01:06:44,834
Sehubungan itu,
saya tujukan kepada Thailand.

1386
01:06:44,917 --> 01:06:49,046
Kira-kira 51,000 bot
memancing merata-rata

1387
01:06:49,130 --> 01:06:51,048
di perairan Thai di
bawah bendera Thailand.

1388
01:06:51,132 --> 01:06:53,467
Mereka terpaksa cari cara memancing

1389
01:06:53,551 --> 01:06:55,094
yang lebih murah

1390
01:06:55,177 --> 01:06:56,804
untuk menangkap sedikit ikan.

1391
01:06:56,887 --> 01:07:00,349
Di situlah kelemahan sedia ada bermula.

1392
01:07:00,433 --> 01:07:03,561
Kebanyakan bot itu tak mendapat untung

1393
01:07:03,644 --> 01:07:05,730
tanpa buruh murah percuma ini.

1394
01:07:08,315 --> 01:07:11,360
Saya tak tahu bila saya mulakan
perjalanan yang membawa saya ke sini,

1395
01:07:11,444 --> 01:07:14,405
tapi sukar untuk percaya yang
industri perikanan menjadi sangat teruk.

1396
01:07:14,488 --> 01:07:17,158
Maklumat yang saya cari
dalam talian bercanggah,

1397
01:07:17,241 --> 01:07:19,076
jadi saya nak tanya sendiri,

1398
01:07:19,744 --> 01:07:21,370
di ekspo makanan laut antarabangsa

1399
01:07:21,454 --> 01:07:23,664
yang hanya dibuka untuk
orang dalam industri.

1400
01:07:23,748 --> 01:07:25,499
Kami cipta kad perniagaan palsu

1401
01:07:25,583 --> 01:07:27,710
untuk syarikat makanan laut
palsu bagi menyelinap masuk,

1402
01:07:27,793 --> 01:07:29,795
yang berkesan,

1403
01:07:29,879 --> 01:07:32,089
dan merakam interaksi saya secara rahsia

1404
01:07:32,173 --> 01:07:34,341
dengan wakil makanan laut Thai.

1405
01:07:34,425 --> 01:07:35,843
Saya sedang buat kajian…

1406
01:07:35,926 --> 01:07:36,761
Kajian?

1407
01:07:36,844 --> 01:07:41,057
Kajian. Saya dapat tahu banyak udang Thai

1408
01:07:41,140 --> 01:07:43,434
datang daripada
buruh hamba. Orang diculik...

1409
01:07:43,517 --> 01:07:45,186
- Oh, tidak!
- Ia tak benar?

1410
01:07:45,269 --> 01:07:46,270
Tidak, tidak benar!

1411
01:07:46,353 --> 01:07:48,522
- Aduhai! Jadi mereka menipu?
- Menipu.

1412
01:07:49,106 --> 01:07:51,233
- Jadi tak ada perhambaan?
- Tak.

1413
01:07:51,859 --> 01:07:53,110
Jadi kenapa mereka kata begitu?

1414
01:07:53,652 --> 01:07:55,237
Saya tak tahu.

1415
01:07:56,614 --> 01:07:59,200
- Ya. Jadi ia...
- Perniagaan, ya? Ia perniagaan.

1416
01:07:59,283 --> 01:08:01,118
Ya, sudah tentu ia perniagaan.

1417
01:08:01,702 --> 01:08:04,955
Saya mengalah dengan
semua syarikat dan organisasi

1418
01:08:05,039 --> 01:08:07,416
yang menipu, tapi sejujurnya

1419
01:08:07,500 --> 01:08:08,834
saya tak tahu nak fikir apa.

1420
01:08:08,918 --> 01:08:10,878
Satu-satunya cara saya dapat tahu

1421
01:08:10,961 --> 01:08:13,380
jika perhambaan memancing
masih berlaku hari ini

1422
01:08:13,464 --> 01:08:16,300
adalah dengan bercakap
dengan hamba-hamba ini.

1423
01:08:16,383 --> 01:08:20,471
Adakah awak rasa ada masalah
keselamatan untuk buat filem ini?

1424
01:08:21,222 --> 01:08:22,765
Kebimbangan keselamatan adalah serius.

1425
01:08:22,848 --> 01:08:25,142
Saya rasa,

1426
01:08:25,226 --> 01:08:27,061
abaikan mereka mengikut risiko awak.

1427
01:08:27,144 --> 01:08:29,688
Awak boleh nampak orang dibunuh.

1428
01:08:29,772 --> 01:08:32,650
Ada yang terlibat ialah pembunuh.

1429
01:08:32,733 --> 01:08:35,111
Seseorang mungkin akan
bunuh awak dan itu mungkin berlaku

1430
01:08:35,194 --> 01:08:38,405
jika awak bodoh dan jika awak berada
di tempat dan masa yang salah.

1431
01:08:38,489 --> 01:08:40,116
Awak boleh jadi mangsa

1432
01:08:40,199 --> 01:08:43,119
tindakan tak adil atau tak
munasabah oleh undang-undang

1433
01:08:43,202 --> 01:08:45,788
yang telah dibayar, iaitu mangsa rasuah.

1434
01:08:45,871 --> 01:08:47,873
Jadi awak perlu berhati-hati

1435
01:08:47,957 --> 01:08:51,377
dan protokol keselamatan yang awak gunakan

1436
01:08:51,460 --> 01:08:54,755
mungkin bermakna
perbezaan antara hidup dan mati.

1437
01:08:54,839 --> 01:09:00,970
BANGKOK
THAILAND

1438
01:09:02,471 --> 01:09:03,889
Kami tiba di Bangkok

1439
01:09:03,973 --> 01:09:05,766
dengan butiran tempat pemulihan

1440
01:09:05,850 --> 01:09:07,101
untuk hamba terlepas.

1441
01:09:07,184 --> 01:09:09,603
Kami tahu hanya dengan merakam temu bual

1442
01:09:09,687 --> 01:09:12,648
ini dan mendedahkan
aktiviti jenayah di negara ini,

1443
01:09:12,731 --> 01:09:15,192
kami membahayakan diri
kami dan orang sekeliling kami.

1444
01:09:15,276 --> 01:09:16,360
PENTERJEMAH THAI

1445
01:09:16,443 --> 01:09:17,653
Jangan rakam muka saya...

1446
01:09:18,320 --> 01:09:20,573
saya boleh diburu kerana bantu awak!

1447
01:09:21,115 --> 01:09:23,367
Kami hanya boleh berdoa

1448
01:09:23,450 --> 01:09:25,327
dan berharap mendapat
jawapan yang kami mahu.

1449
01:09:25,411 --> 01:09:29,665
LOKASI YANG TIDAK DIDEDAHKAN
SELATAN THAILAND

1450
01:09:31,375 --> 01:09:33,127
Boleh awak mulakan dengan beritahu

1451
01:09:33,210 --> 01:09:35,379
saya berapa lama awak naik kapal ini?

1452
01:09:35,880 --> 01:09:38,340
Saya berada di laut selama
sepuluh tahun, dua bulan dan dua hari.

1453
01:09:40,968 --> 01:09:45,806
Saya takut, sejujurnya.

1454
01:09:45,890 --> 01:09:51,729
Tiada siapa boleh turun dari kapal,
ada pengawal yang memerhatikan kami.

1455
01:09:52,354 --> 01:09:56,400
Saya berada di laut selama enam tahun.

1456
01:09:57,234 --> 01:10:02,406
Saya sangat murung
dan cuba bunuh diri tiga kali.

1457
01:10:02,990 --> 01:10:06,452
Semasa kali pertama saya jumpa kapten
di darat, kami minum dan berseronok.

1458
01:10:06,535 --> 01:10:09,330
Tapi sebaik saja saya berada di
kapal dan kapal meninggalkan pantai,

1459
01:10:09,413 --> 01:10:11,874
Kapten berubah daripada
putih menjadi merah.

1460
01:10:11,957 --> 01:10:14,752
Dia berubah,
macam kami tak saling mengenali,

1461
01:10:14,835 --> 01:10:17,838
dia buli dan mendera
saya seperti kami tak saling mengenali.

1462
01:10:17,922 --> 01:10:21,675
Dia simbah kami dengan air
mendidih ketika kami sakit dan letih,

1463
01:10:21,759 --> 01:10:25,930
dia memukul kami apabila dia
marah dengan menggunakan bar besi

1464
01:10:26,013 --> 01:10:29,350
dan mengugut kami dengan pistol.

1465
01:10:31,101 --> 01:10:34,355
Di atas kapal saya,

1466
01:10:34,438 --> 01:10:38,776
kadangkala mereka simpan mayat
dalam peti sejuk selepas membunuh ia.

1467
01:10:39,860 --> 01:10:42,988
Di kapal saya,
budak lelaki dicampak ke laut dan lemas.

1468
01:10:47,368 --> 01:10:51,163
Saya nampak mayat mereka terapung
di permukaan air beberapa hari kemudian.

1469
01:10:51,622 --> 01:10:53,791
Saya kasihankan ibu bapa mereka,

1470
01:10:53,874 --> 01:10:55,918
mereka takkan tahu kematian anak mereka.

1471
01:10:56,460 --> 01:10:58,504
Apabila kapal di tengah laut...

1472
01:10:59,213 --> 01:11:01,048
di mana masalah berlaku...

1473
01:11:02,091 --> 01:11:05,886
mereka boleh campak awak ke laut.

1474
01:11:05,970 --> 01:11:09,932
Mereka boleh beritahu pihak berkuasa

1475
01:11:10,015 --> 01:11:13,560
yang awak sakit dan jatuh ke laut.

1476
01:11:14,770 --> 01:11:18,315
Orang tak nampak cara
kami tangkap makanan laut,

1477
01:11:18,399 --> 01:11:20,859
mereka hanya tahu makan.

1478
01:11:20,943 --> 01:11:26,740
Banyak makanan laut yang kita makan
hari ini adalah daripada perhambaan,

1479
01:11:26,824 --> 01:11:29,410
daripada buruh paksa.

1480
01:11:29,493 --> 01:11:33,497
Saya mahu lihat semua orang
berhenti menyokong mereka

1481
01:11:33,580 --> 01:11:35,708
jika boleh.

1482
01:11:36,792 --> 01:11:39,336
Bolehkah awak bawa kami ke kapal itu

1483
01:11:39,420 --> 01:11:41,422
atau adakah ia terlalu bahaya?

1484
01:11:43,090 --> 01:11:50,055
Bahaya awak buat
dokumentari ini dan rakam kapal ini.

1485
01:11:50,848 --> 01:11:53,517
Kalau awak takut mati, baliklah.

1486
01:11:56,687 --> 01:11:58,439
Ketika ini, kamera dimatikan,

1487
01:11:58,522 --> 01:12:01,358
kami dimaklumkan kami
perlu tamatkan temu bual itu segera

1488
01:12:01,442 --> 01:12:02,943
kerana polis dalam perjalanan.

1489
01:12:03,027 --> 01:12:06,030
Ada orang melaporkan kami atas
penggambaran tanpa kebenaran

1490
01:12:06,113 --> 01:12:08,240
dan kami perlu keluar dari situ segera.

1491
01:12:24,840 --> 01:12:26,925
Saya sedih kerana perlu
meninggalkan Thailand tiba-tiba

1492
01:12:27,009 --> 01:12:30,012
dengan mengetahui ada pemuda
seperti saya yang terperangkap di atas bot

1493
01:12:30,095 --> 01:12:31,638
dan tak dapat pulang.

1494
01:12:31,722 --> 01:12:33,265
Tapi selepas merisikokan keselamatan kami,

1495
01:12:33,349 --> 01:12:35,351
saya rasa tak berdaya untuk buat apa-apa.

1496
01:12:35,434 --> 01:12:38,812
Terutamanya apabila mengetahui yang
pihak berkuasa terlibat untuk menutupnya.

1497
01:12:42,316 --> 01:12:47,488
ENGLAND
UNITED KINGDOM

1498
01:12:47,571 --> 01:12:50,115
Di rumah, sudah beberapa
minggu saya tak pegang kamera.

1499
01:12:50,949 --> 01:12:53,160
Graviti segala-galanya
telah memerangkap saya

1500
01:12:53,243 --> 01:12:54,912
dan saya rasa terbeban.

1501
01:12:55,621 --> 01:12:56,914
Tapi, beberapa bulan lebih awal,

1502
01:12:56,997 --> 01:12:59,124
kami dah tempah tiket ke Kepulauan Faroe,

1503
01:12:59,208 --> 01:13:01,085
sebuah kepulauan kecil di Atlantik Utara

1504
01:13:01,168 --> 01:13:03,045
yang mengamalkan cara
pemburuan paus lama.

1505
01:13:03,128 --> 01:13:05,422
Kami tempah tiket apabila
saya fikir pemburuan paus

1506
01:13:05,506 --> 01:13:07,758
ialah ancaman terbesar lautan.

1507
01:13:07,841 --> 01:13:11,637
Tapi selepas menyaksikan kesan yang lebih
besar dan kesalahan hak asasi manusia,

1508
01:13:11,720 --> 01:13:13,847
ia seperti satu langkah ke belakang.

1509
01:13:13,931 --> 01:13:15,974
Tapi, pemburuan ini

1510
01:13:16,058 --> 01:13:17,059
yang dipanggil "Grind".

1511
01:13:17,142 --> 01:13:21,105
baru-baru ini mendapat perhatian media
sebagai bentuk pemburuan ikan paus mampan,

1512
01:13:21,188 --> 01:13:24,525
mendakwa spesies ikan paus itu
tidak terancam dan memburu ia

1513
01:13:24,608 --> 01:13:26,819
dan tidak menyebabkan
kerosakan alam sekitar.

1514
01:13:26,902 --> 01:13:30,322
Paus ialah sebab utama
saya dalam perjalanan ini,

1515
01:13:30,406 --> 01:13:33,409
dan saya ragu-ragu dengan kemampanannya.

1516
01:13:33,492 --> 01:13:37,287
Jadi kami buat satu
perjalanan akhir ke Kepulauan Faroe

1517
01:13:37,371 --> 01:13:39,498
dengan harapan untuk saksikan
salah seorang pemburu ini

1518
01:13:39,581 --> 01:13:41,125
dan bercakap dengan pengedar paus.

1519
01:13:41,750 --> 01:13:43,502
Beberapa tahun di pulau-pulau itu,

1520
01:13:43,585 --> 01:13:46,088
pemburuan ikan paus hanya
akan berlaku beberapa kali.

1521
01:13:46,672 --> 01:13:48,674
Ada yang tiada langsung.

1522
01:13:49,466 --> 01:13:52,344
Kami menunggu berita
pemburuan selama sepuluh hari,

1523
01:13:52,428 --> 01:13:54,888
sehingga akhirnya kami terima panggilan.

1524
01:14:00,185 --> 01:14:01,687
Ada proses Grind? Sejauh mana?

1525
01:14:03,689 --> 01:14:04,523
Okey.

1526
01:14:05,816 --> 01:14:06,733
Hvannasund?

1527
01:14:06,817 --> 01:14:07,985
Macam mana mengejanya?

1528
01:14:08,068 --> 01:14:10,571
H-V... Ya.

1529
01:14:10,654 --> 01:14:11,947
S-U-N-D.

1530
01:14:12,906 --> 01:14:15,742
Ya, saya tahu di mana. Okey.
Jumpa nanti.

1531
01:14:34,136 --> 01:14:37,473
HVANNASUND
KEPULAUAN FAROE

1532
01:16:01,181 --> 01:16:06,520
PAUS BUNTING

1533
01:17:47,162 --> 01:17:49,414
Dalam keadaan huru-hara yang berlaku...

1534
01:17:49,956 --> 01:17:52,376
akhirnya saya faham makna kemampanan.

1535
01:17:52,876 --> 01:17:54,836
Ia bermaksud sesuatu yang boleh berterusan

1536
01:17:54,920 --> 01:17:56,588
selamanya...

1537
01:17:57,339 --> 01:18:00,175
tanpa mengira akibatnya.

1538
01:18:00,258 --> 01:18:01,176
Secara realiti,

1539
01:18:01,259 --> 01:18:03,970
proses Grind itu tentang
kemampanan yang boleh dilakukan.

1540
01:18:04,054 --> 01:18:06,473
Tapi saya mula tertanya
sama ada kemampanan

1541
01:18:06,556 --> 01:18:09,601
ialah matlamat sebenar
untuk menjaga lautan atau tidak.

1542
01:18:13,146 --> 01:18:15,857
Jadi, saya tak rasa saya jahat.

1543
01:18:15,941 --> 01:18:20,237
Kalau ada orang nak kata, "Ya.
awak orang jahat sebab bunuh ikan paus."

1544
01:18:21,905 --> 01:18:24,449
Saya lebih rela bunuh seekor ikan
paus daripada 2,000 ekor ayam.

1545
01:18:24,533 --> 01:18:26,952
Itu jumlah daging yang sama.

1546
01:18:28,120 --> 01:18:30,372
Jadi, kalau dunia nak ambil 2,000 nyawa

1547
01:18:30,455 --> 01:18:32,708
dan kita ambil satu, ambillah.

1548
01:18:33,208 --> 01:18:34,626
Pada tahap itu,

1549
01:18:34,710 --> 01:18:39,047
saya rasa saya lebih
baik daripada orang lain

1550
01:18:39,131 --> 01:18:41,466
yang memikirkan,

1551
01:18:42,050 --> 01:18:44,594
"Ya, kami makan salmon
untuk makan malam semalam."

1552
01:18:44,678 --> 01:18:45,512
Yakah?

1553
01:18:46,012 --> 01:18:47,723
Empat orang, salmon,

1554
01:18:47,806 --> 01:18:51,017
itu bermakna dua atau tiga salmon dibunuh.

1555
01:18:51,601 --> 01:18:55,689
Awak betul-betul rasa
seronok membunuh dua salmon

1556
01:18:56,231 --> 01:18:57,357
untuk makan malam?

1557
01:18:58,608 --> 01:19:01,027
Saya boleh ikut pemikiran orang...

1558
01:19:01,737 --> 01:19:03,739
"Jika awak nak makan,
jangan bunuh apa-apa."

1559
01:19:04,281 --> 01:19:06,783
Hanya makan sayur, buah

1560
01:19:06,867 --> 01:19:07,951
dan makanan seperti itu.

1561
01:19:08,034 --> 01:19:09,202
Saya boleh ikut,

1562
01:19:09,286 --> 01:19:13,081
tapi saya tak boleh ikut orang yang kata,

1563
01:19:13,999 --> 01:19:17,127
"Jangan bunuh ikut Grind."
Kemudian, mereka membunuh

1564
01:19:17,210 --> 01:19:19,129
atau makan haiwan lain.

1565
01:19:19,212 --> 01:19:22,340
Bagi saya, ikan, ayam, paus,

1566
01:19:22,424 --> 01:19:24,801
mempunyai nilai yang sama.

1567
01:19:24,885 --> 01:19:26,261
Ia ada satu nyawa.

1568
01:19:27,095 --> 01:19:27,971
Dan...

1569
01:19:28,889 --> 01:19:31,433
ada yang kata ia tak perlu
diambil untuk dapatkan makanan,

1570
01:19:31,516 --> 01:19:33,310
tapi itu yang kami buat.

1571
01:19:40,358 --> 01:19:42,652
Walaupun saya tak setuju
dengan apa yang dia cakap,

1572
01:19:42,736 --> 01:19:44,196
tapi saya faham.

1573
01:19:44,279 --> 01:19:46,239
Selama ini, saya hanya melihat ikan

1574
01:19:46,323 --> 01:19:49,576
dan hidupan laut lain dari
segi kemampanan dan kesan ekologi,

1575
01:19:49,659 --> 01:19:52,704
tapi saya tak pernah anggap
nyawa haiwan itu hak ia sendiri

1576
01:19:52,788 --> 01:19:54,039
atau mereka boleh merasakannya.

1577
01:19:55,499 --> 01:19:59,669
Bagi saya, ia luar biasa
untuk soalan itu ditanya

1578
01:19:59,753 --> 01:20:01,880
"Adakah ikan rasa sakit?"

1579
01:20:03,256 --> 01:20:07,052
Sebagai saintis, ia boleh difikirkan.

1580
01:20:07,135 --> 01:20:09,137
Ikan ada sistem saraf.

1581
01:20:09,221 --> 01:20:13,266
Mereka ada unsur asa
yang semua vertebrata ada.

1582
01:20:13,350 --> 01:20:17,646
Mereka ada keupayaan untuk rasa pada

1583
01:20:17,729 --> 01:20:19,856
tahap yang saya tak boleh bayangkan.

1584
01:20:19,940 --> 01:20:22,400
Kita rasa kesakitan, kita rasa disentuh.

1585
01:20:22,484 --> 01:20:25,862
Tapi ikan ada garisan sisi

1586
01:20:25,946 --> 01:20:29,699
yang merasakan pergeraka
yang paling indah dalam air.

1587
01:20:29,783 --> 01:20:32,285
Awak nampak seribu ikan
bergerak seperti satu ikan.

1588
01:20:32,369 --> 01:20:36,039
Mereka yang kata, "Tak kira apa yang awak
buat kepada ikan, ia tak rasa apa-apa."

1589
01:20:36,122 --> 01:20:40,043
Mereka tak boleh kaitkan dengan kesakitan

1590
01:20:40,126 --> 01:20:42,254
atau mereka tak dapat rasa
bahaya pada yang akan datang.

1591
01:20:42,337 --> 01:20:45,465
Ia tak pernah perhatikan ikan.

1592
01:20:45,549 --> 01:20:47,926
Saya rasa ia keadilan

1593
01:20:48,009 --> 01:20:49,970
untuk buat benda jahat

1594
01:20:50,053 --> 01:20:51,721
kepada makhluk tak bersalah.

1595
01:20:52,681 --> 01:20:54,683
Ini saja penjelasan yang saya fikir

1596
01:20:54,766 --> 01:20:56,810
atas cara tangkapan ikan

1597
01:20:56,893 --> 01:20:59,187
yang kasar.

1598
01:20:59,771 --> 01:21:01,356
Jadi awak tak makan ikan?

1599
01:21:01,439 --> 01:21:04,526
Saya tak makan ikan atau apa-apa haiwan.

1600
01:21:05,652 --> 01:21:07,737
Satu panel saintifik untuk Kesatuan Eropah

1601
01:21:07,821 --> 01:21:10,031
membuat kesimpulan bahawa
ikan sebenarnya rasa kesakitan

1602
01:21:10,115 --> 01:21:11,491
dan mengalami ketakutan.

1603
01:21:11,992 --> 01:21:14,077
Sama seperti dolfin dan paus,

1604
01:21:14,160 --> 01:21:16,329
ikan juga boleh ada
kehidupan sosial yang kompleks,

1605
01:21:16,413 --> 01:21:19,791
malah bergabung dengan spesies
lain untuk mencari makanan.

1606
01:21:19,875 --> 01:21:23,587
Dengan bukti kajian,
kebijaksanaan, kebolehan ingatan

1607
01:21:23,670 --> 01:21:25,213
dan perasaan haiwan ini,

1608
01:21:25,297 --> 01:21:28,258
ikan malahan krustasea
juga sama macam kita

1609
01:21:28,341 --> 01:21:29,843
daripada jangkaan kita.

1610
01:21:29,926 --> 01:21:33,305
Ikan mungkin cipta
semua deria biasa kepada kita.

1611
01:21:33,763 --> 01:21:35,265
Ia dah lama hidup.

1612
01:21:35,348 --> 01:21:38,018
Ia ada visi, pendengaran,

1613
01:21:38,101 --> 01:21:40,395
sentuhan, rasa dan bau yang baik.

1614
01:21:40,478 --> 01:21:42,480
Mereka ada reseptor sakit yang betul

1615
01:21:42,564 --> 01:21:44,316
untuk fizikal, kimia

1616
01:21:44,399 --> 01:21:45,901
dan kesakitan panas,

1617
01:21:45,984 --> 01:21:47,736
tiga jenis yang sama seperti kita.

1618
01:21:48,528 --> 01:21:50,030
Ada juga bukti

1619
01:21:50,113 --> 01:21:51,698
menunjukkan ikan ada rasa ingin tahu,

1620
01:21:51,781 --> 01:21:53,742
mungkin risau, mungkin takut,

1621
01:21:53,825 --> 01:21:56,536
apabila mereka lihat
ikan lain di luar tangki

1622
01:21:56,620 --> 01:21:59,164
dan dipotong di luar tangki.

1623
01:21:59,247 --> 01:22:01,124
Mungkin ahli keluarga, saudara-mara

1624
01:22:01,207 --> 01:22:04,502
atau individu yang mereka suka.

1625
01:22:04,586 --> 01:22:07,297
Ada sains yang muncul tentang haiwan

1626
01:22:07,380 --> 01:22:08,798
menggunakan keputusan demokrasi.

1627
01:22:08,882 --> 01:22:12,552
Contohnya ialah hering,
ia ada cara untuk berkomunikasi.

1628
01:22:12,636 --> 01:22:14,387
Ia kentut untuk berkomunikasi.

1629
01:22:14,471 --> 01:22:17,641
Jadi, jika 60% hering
berkumpul mengeluarkan angin,

1630
01:22:17,724 --> 01:22:20,602
maksudnya masa untuk pergi,
mungkin tak mengejutkan.

1631
01:22:20,685 --> 01:22:23,813
Tapi mereka gunakannya
sebagai alat komunikasi.

1632
01:22:25,565 --> 01:22:27,651
Saya tak boleh sembunyikan reaksi.

1633
01:22:29,277 --> 01:22:30,528
Walaupun lucu,

1634
01:22:30,612 --> 01:22:34,032
saya selalu diajar bahawa makanan
laut adalah penting dalam diet sihat.

1635
01:22:34,115 --> 01:22:35,450
Saya masih ada beberapa soalan.

1636
01:22:35,533 --> 01:22:38,703
Apa yang saya akan terlepas kalau saya
berhenti makan makanan laut?

1637
01:22:39,537 --> 01:22:41,456
Apa yang awak akan terlepas

1638
01:22:41,539 --> 01:22:43,124
jika awak berhenti makan makanan laut,

1639
01:22:43,208 --> 01:22:45,710
ialah awak akan terlepas
semua logam berat beracun itu.

1640
01:22:45,794 --> 01:22:46,795
Merkuri, bukan?

1641
01:22:46,878 --> 01:22:50,340
Awak akan kurangkan
pengambilan dioksin dan PCB,

1642
01:22:50,423 --> 01:22:52,801
iaitu pencemar organik berterusan.

1643
01:22:52,884 --> 01:22:54,844
Rantai makanan akuatik

1644
01:22:54,928 --> 01:22:59,099
ialah sumber bahan pencemar
industri yang paling pekat.

1645
01:22:59,182 --> 01:23:00,725
Ikan bersih?

1646
01:23:00,809 --> 01:23:03,770
Cuma ada ikan kotor
dan ikan yang lebih kotor.

1647
01:23:03,853 --> 01:23:06,690
Jika awak lihat sumber
pendedahan nombor satu Dioksin,

1648
01:23:06,773 --> 01:23:09,234
pendedahan logam berat
beracun, pendedahan PCB.

1649
01:23:09,317 --> 01:23:10,860
heksaklorobenzena,

1650
01:23:10,944 --> 01:23:13,655
sebatian plastik dan
bahan kimia tahan api.

1651
01:23:13,738 --> 01:23:17,325
Namakan bahan pencemar industri,
ia paling pekat dijumpai pada ikan.

1652
01:23:17,409 --> 01:23:19,828
Sekali lagi, di situlah

1653
01:23:19,911 --> 01:23:22,122
bahan pencemar akhirnya ditemui.

1654
01:23:22,205 --> 01:23:25,250
Merkuri sangat beracun pada badan.

1655
01:23:25,333 --> 01:23:28,795
Katakan mekuri dari industri
mencemarkan udara atau air.

1656
01:23:28,878 --> 01:23:32,549
Bakteria kecil, plankton,
ia mula menyedut merkuri.

1657
01:23:32,632 --> 01:23:34,968
Kemudian, makhluk kecil memakannya.

1658
01:23:35,051 --> 01:23:38,388
Kemudian ikan kecil dimakan oleh
ikan yang lebih besar dan seterusnya.

1659
01:23:38,471 --> 01:23:41,516
Pada dasarnya,
ini dipanggil biopengumpulan.

1660
01:23:41,599 --> 01:23:45,103
Jadi, ada benda lain dalam ikan,
bukan hanya asid lemak omega-3.

1661
01:23:45,186 --> 01:23:50,025
Pencemar itu sering
kali melebihi manfaat khasiat.

1662
01:23:50,108 --> 01:23:52,902
Satu kepercayaan ialah ikan sumber terbaik

1663
01:23:52,986 --> 01:23:55,530
asid lemak omega-3...

1664
01:23:56,114 --> 01:23:59,909
tapi orang tak sedar ikan
tak hasilkan asid lemak omega-3.

1665
01:23:59,993 --> 01:24:03,288
Sel alga yang hasilkan lemak omega-3

1666
01:24:03,371 --> 01:24:05,999
dan ikan menelan sel alga.

1667
01:24:06,082 --> 01:24:10,045
DHA alga meresap ke isi ikan

1668
01:24:10,128 --> 01:24:12,714
dan apabila kita bunuh, kerat

1669
01:24:12,797 --> 01:24:15,842
dan perah ikan, ia akan
mengeluarkan "minyak ikan" omega-3.

1670
01:24:15,925 --> 01:24:18,470
Ia memang minyak alga.

1671
01:24:18,553 --> 01:24:22,515
Kenapa tak makan alga yang ada
banyak faedah yang kita cari?

1672
01:24:22,599 --> 01:24:24,726
Kenapa ganggu orang tengah

1673
01:24:24,809 --> 01:24:26,436
dan makan sumber terus.

1674
01:24:26,519 --> 01:24:29,606
Kami mulakan Gelombang Makanan Baru
dengan misi untuk mengganggu makanan laut

1675
01:24:29,689 --> 01:24:32,901
bukan lautan dan mencipta
makanan laut daripada tumbuhan laut.

1676
01:24:32,984 --> 01:24:35,612
Jadi awak takkan terlepas rasanya,
ia akan muncul.

1677
01:24:35,695 --> 01:24:38,198
Ia sedap. Tapi awak akan
terlepas kolestrol,

1678
01:24:38,281 --> 01:24:39,449
tiada PCB,

1679
01:24:39,532 --> 01:24:42,535
tiada mekuri dan tiada antibiotik berat.

1680
01:24:42,619 --> 01:24:45,955
Awak dapat benda yang awak mahu
daripada makanan laut, tapi bukan negatif.

1681
01:24:46,039 --> 01:24:47,499
Penyelesaian berasaskan tumbuhan,

1682
01:24:47,582 --> 01:24:50,794
saya rasa ia antara pilihan
terbaik yang perlu diteruskan.

1683
01:24:50,877 --> 01:24:52,378
Pertanian haiwan tradisional,

1684
01:24:52,462 --> 01:24:56,382
membela lembu dan ayam di
darat ada impak besar kepada lautan.

1685
01:24:56,466 --> 01:24:59,677
Larian daripada prosedur itu
mencipta zon mati dalam persekitaran.

1686
01:24:59,761 --> 01:25:02,388
Tangkapan ikan juga sama.
Jika kita boleh cari alternatif

1687
01:25:02,472 --> 01:25:05,016
yang sama sedap,
sama sihat untuk awak,

1688
01:25:05,100 --> 01:25:08,061
tapi lebih baik untuk alam sekitar,
kenapa kita tak buat?

1689
01:25:08,645 --> 01:25:10,647
Perjalanan saya membawa saya jauh.

1690
01:25:10,730 --> 01:25:13,525
Walaupun menyaksikan kemusnahan bencana,

1691
01:25:13,608 --> 01:25:16,528
saya semakin kagum dengan lautan.

1692
01:25:17,028 --> 01:25:19,197
Saya rasa berkuasa
dengan apa yang dipelajari

1693
01:25:19,280 --> 01:25:21,908
dan tak sabar untuk mengamalkannya.

1694
01:25:21,991 --> 01:25:24,410
Walaupun saya masih
kutip sampah di pantai,

1695
01:25:24,494 --> 01:25:27,580
dan memulakan projek untuk terus menyiasat

1696
01:25:27,664 --> 01:25:30,041
dan melaporkan isu alam sekitar.

1697
01:25:30,125 --> 01:25:32,293
Dengan banyak alternatif
berasaskan tumbuhan

1698
01:25:32,377 --> 01:25:35,630
muncul untuk hampir semua produk
makanan laut yang saya boleh bayangkan…

1699
01:25:35,713 --> 01:25:37,090
'IKAN' & KENTANG BERASASKAN TUMBUHAN

1700
01:25:37,173 --> 01:25:41,302
...saya sedar perkara terbaik
yang saya boleh buat setiap hari

1701
01:25:41,386 --> 01:25:42,887
untuk melindungi laut

1702
01:25:42,971 --> 01:25:44,556
dan kehidupan laut yang saya suka

1703
01:25:44,639 --> 01:25:45,557
hanyalah...

1704
01:25:46,182 --> 01:25:47,308
dengan tidak makannya.

1705
01:25:48,518 --> 01:25:50,895
Jika kita lindungi, kurang makan ikan

1706
01:25:50,979 --> 01:25:52,939
dan mengembalikan keseimbangan

1707
01:25:53,022 --> 01:25:54,649
dan ekosistem sihat,

1708
01:25:54,732 --> 01:25:57,986
ia berpeluang untuk
melepasi masa yang sukar.

1709
01:25:58,069 --> 01:25:59,320
Ada harapan sebenar di sini

1710
01:25:59,404 --> 01:26:01,531
kerana ekosistem laut

1711
01:26:01,614 --> 01:26:04,534
melantun cepat jika boleh.

1712
01:26:05,118 --> 01:26:07,287
Anda boleh lihat batu karang

1713
01:26:07,370 --> 01:26:11,624
kawanan ikan

1714
01:26:11,708 --> 01:26:14,586
dan paus kembali ke laut kita.

1715
01:26:14,669 --> 01:26:17,046
Ia dalam jangkauan kita.

1716
01:26:17,130 --> 01:26:18,506
Kita boleh lakukannya.

1717
01:26:18,590 --> 01:26:21,176
Prospek untuk pemulihan laut

1718
01:26:21,259 --> 01:26:23,928
untuk membina semula
adalah sangat mengujakan,

1719
01:26:24,012 --> 01:26:25,513
tapi ia hanya boleh berlaku

1720
01:26:25,597 --> 01:26:27,765
jika kawasan laut yang luas...

1721
01:26:28,349 --> 01:26:30,935
ditutup untuk tangkapan ikan komersial.

1722
01:26:31,019 --> 01:26:34,147
Sementara kerajaan
belum bersedia untuk bertindak,

1723
01:26:34,230 --> 01:26:37,442
dan sementara industri ini tidak teratur,

1724
01:26:37,525 --> 01:26:39,277
satu-satunya perkara beretika

1725
01:26:40,195 --> 01:26:41,696
ialah berhenti makan ikan.

1726
01:26:41,779 --> 01:26:47,785
Masih belum terlambat untuk
berharap kita dapat memiliki

1727
01:26:47,869 --> 01:26:49,913
rumah di alam semesta ini.

1728
01:26:49,996 --> 01:26:53,333
Untuk menghormati apa yang kita ada,
untuk melindungi apa yang tinggal,

1729
01:26:53,416 --> 01:26:55,335
jangan biar apa-apa bahagian hilang.

1730
01:26:55,919 --> 01:26:58,338
Kebanyakan perkara positif dan negatif

1731
01:26:58,421 --> 01:27:01,257
yang membawa perubahan
pada tamadun manusia

1732
01:27:01,341 --> 01:27:02,800
bermula dengan seseorang.

1733
01:27:03,509 --> 01:27:04,677
"Satu" orang.

1734
01:27:05,511 --> 01:27:08,097
Tiada siapa boleh buat segalanya

1735
01:27:08,181 --> 01:27:11,893
tapi setiap orang boleh buat sesuatu.

1736
01:27:12,435 --> 01:27:13,811
Kadangkala...

1737
01:27:14,270 --> 01:27:16,773
idea yang besar memberi perbezaan besar.

1738
01:27:16,856 --> 01:27:18,816
Itu yang kita boleh buat.

1739
01:27:18,900 --> 01:27:21,569
Itu yang anda boleh buat sekarang.

1740
01:27:22,028 --> 01:27:24,489
Tengok cermin, dan fikirkannya.

1741
01:27:24,572 --> 01:27:25,531
Lakukannya.

1742
01:29:13,765 --> 01:29:18,770
Terjemahan sari kata oleh Nuraliya Mazlan