Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
De wereld breekt iedereen…
…en daarna zijn sommigen sterk op de gebroken plekken.
Als je boven een rapid staat…
…is alles theoretisch.
Je stelt je elke beweging voor.
Elke stroom.
Elke slag.
En toch ben je je ervan bewust…
…dat ondanks alles wat je hebt gedaan om je hierop voor te bereiden…
…het toch fout kan gaan.
Toen ik stopte met kajakken, dacht ik…
…dat ik na drie maanden weer terug zou zijn.
Ik was niet van plan om voorgoed met kajakken te stoppen.
Totdat ik inzag dat mijn operatie me geen enkele garantie bood.
Ik gaf mijn leven voor de gevaarlijkste rivieren.
Maar dit was wat anders.
Op dat moment wist ik…
…dat dit de meest angstaanjagende rapid was.
En die zat in mijn hoofd.
Dit is Today, met David Bloom.
Jongens, gefeliciteerd. -Dank je.
Scott, jij bent een kajakker van wereldklasse…
…maar zelfs jij kreeg het benauwd.
Waarom noemen ze dit de Mount Everest van de rivieren?
In de annalen van het avontuur, gaat deze afdaling…
…de boeken in als de meest geslaagde expeditie van deze tijd.
Scott, wat ga je nu doen? Je bent 30.
Wat is je volgende avontuur?
Er is een berg in het westen van Tibet, die heet de Kailash.
Daar ontspringen vier rivieren die in de vier windrichtingen stromen.
Dan heb ik de vier grootste rivieren van de Himalaya bedwongen.
Dit is niet iets voor beginners, dit is een enorme uitdaging.
Nee, dit is voor iemand die zich focust…
…op het bedwingen van grote rivieren.
Mijn eerste herinnering is denk ik deze boot.
Mijn pa zat in de raceboten.
Als hij dat ding startte dan trilde het hele huis.
Hij was een wilde.
We woonden niet in de bergen of aan zee, maar in hete valleien.
San Bernardino, Fresno, Sacramento.
We waren echte valley-kids.
De jongens, en dat geldt voor allebei…
…want ze waren altijd samen.
Ze waren zo hecht.
Actieve kinderen zijn gezonde kinderen.
Dus geen doktersrekeningen.
Die vroege jaren waren zo leuk.
Tot hun vader en ik gingen scheiden.
En daar heb ik jarenlang berouw van gehad.
We hadden bij elkaar moeten blijven.
Maar het zat er gewoon niet in. Het kon niet.
Mijn mam zat zonder werk en ging terug naar school.
We leefden toen van haar studieleningen.
En mijn pa was een vertegenwoordiger, die was niet in beeld.
We woonden in San Bernadino…
…in een hele ruige buurt. Thuis was het veilig…
…maar buiten, twee straten verderop…
…was een heel andere wereld.
Hoeren op de straathoeken, drugsdealers.
Kids op school die wapens droegen.
Er was voor ons maar één manier…
…om respect af te dwingen…
…en dat was de fysieke wijze, vechten, jezelf bewijzen.
Als iemand ons uitdaagde…
…dan trok je je shirt uit en sloeg je erop los.
We werden vaak gepest, met name ik.
Ik kwam bij een vriend vandaan en liep naar huis…
…en kreeg ruzie met een paar kids. Eentje stak me toen in mijn schouder.
Gelukkig was ik wel sneller…
…en kon ik wegkomen.
Ik rende ons huis in en zei tegen mijn broer dat ik gestoken was.
We bespraken hoe we het geheim konden houden voor mam.
Hij wilde niet dat ik het zou zeggen.
Hoe meer we voor onze ouders achterhielden…
…hoe minder stress.
Dus we spraken af dat we er nooit meer over zouden praten.
Er gebeurde van alles in onze jeugd.
Zoals geschorst worden door de school en Scott werd een keer gearresteerd.
Dat had een negatieve invloed op ons.
We raakten ons huis kwijt, ik was blut.
Dat kon er allemaal nog wel bij.
Scott en Dustin moesten weg uit San Bernardino.
Mijn moeder stopte met studeren…
…en we verhuisden naar de Sacramento Valley, naar Rocklin.
En toen werd het wat rustiger.
De familie Stanley waren onze buren.
Door hen kwamen de jongens met raften in aanraking.
Na school gingen we naar de rivier, de bergen in.
Scott en ik hadden dat nooit meegemaakt.
En wij zagen dat als een kans.
Doug, de oudste broer, leidde mensen op tot raft guide.
Hij liet ons zien dat er meer is in het leven…
…dan feesten, vechten en illegale dingen doen.
Dustin en Scott deden de opleiding en werden river guides.
Dat deden ze in de zomer.
Ik dacht toen: wauw, dat is echts iets wat me aanspreekt.
Als river guide ben je verantwoordelijk voor mensenlevens.
Daardoor gingen mijn broer en ik anders tegen het leven aankijken.
Twee jongens die eerst niet wilden deugen…
…en nu ineens in de natuur waren en verantwoordelijkheden hadden.
Ik wilde dat ze hun dromen zouden najagen…
…en hun eigen weg zouden kiezen. En ze waren goed in wat ze deden.
Maar dan zag ik hem slapen op de oever, in een slaapzak.
Wat voor toekomst is dat?
Dat is toch geen beroep.
Totdat ik met hem meeging de Colorado River op.
Ik was overdonderd.
Het was een geweldige trip.
En toen wist ik het.
De rivier verlichtte ons.
Het kanaliseerde de energie die we in ons hadden…
…die we op een negatieve wijze gebruikten…
…in iets positiefs.
Ik wilde niets anders meer doen…
…dan rivieren afreizen. Ik was echt helemaal verkocht.
Door het raften maakte ik kennis met kajakken.
Een vriend van me vertelde me erover.
Hij zei: 'Dat raften is hetzelfde als in een bus rijden.
Maar kajakken is een sportwagen.
Jij wil een sportwagen.' En ik dacht: zeker weten.
Voor wie niets van kajakken weet…
…rapids bestaan uit golven, gaten…
…rotsen en stromingen.
Als je die niet weet te ontwijken, kun je vast komen te zitten.
Of je slaat om.
Als je niet terug kan rollen, moet je zwemmen.
En dan ben je overgeleverd aan de rivier.
Kajaks bieden je de mogelijk een rivier af te dalen…
…zoals geen ander vaartuig dat kan.
In het begin was het wel worstelen.
Maar dat was de eerste keer dat ik langer in de kajak zat.
En toen moest ik een besluit nemen.
Of ik zou gaan studeren…
…of river guide blijven en kajakken. Ik koos voor het laatste.
En toen ik klaar was als guide…
…laadde ik mijn kajak in en reed naar Banks in Idaho.
En toen: boem…
…kajakte ik elke dag op de North Fork of the Payette.
De North Fork was toen razend populair. Daar ontmoette ik Charlie Munsey.
Charlie was de koning van de North Fork.
De North Fork of the Payette heb ik in mijn rijbewijs staan…
…en ik heb misschien wel 800 afdalingen gemaakt, op verschillende hoogtes.
Toen Scott hier opdook, had hij een oude Toyota…
…met een paar miljoen kilometer op de teller.
Hij was wel een mannetje.
En hij was zeer gemotiveerd.
We hadden meteen een band.
We pasten bij elkaar. Ik was vier, vijf jaar ouder…
…en hij was een natuurtalent.
Ik vond het prettig om Scott bij me te hebben.
Dat je iemand bij je hebt op wie je kan rekenen.
Begin jaren 90 was ik in Nepal…
…en heb daar zo'n tien rivieren gedaan.
Ik vroeg of Scott met me mee wilde.
Meer hoefde hij niet te zeggen.
Ik dacht: ik spaar al mijn geld op en dan gaan we naar Azië.
Hij was net van school toen hij naar Nepal ging.
Het was zwaar om hem te laten gaan.
Hij is zeer gefocust…
…en het werd zijn leven.
En toen besefte ik dat kajakken…
…niet iets was van Californië, of Idaho, of Amerika…
…maar dat het over de hele wereld uitgeoefend werd.
Ik was nog superjong. Ik was toen pas twintig.
Een jochie.
We deden altijd nieuwe dingen.
Dat gaf een extra element.
Ik had iets gehoord over de heilige berg Kailash.
In het westen van Tibet…
…en al 5000 jaar schrijven ze over…
…hoe die vier rivieren van de Himalaya en Karakoram…
…uit de gletsjers stromen.
Toen we meer leerden over de mythische overlevering van Kailash…
…werd het voor mij steeds duidelijker wat ik echt wilde.
Ik laat alles vallen. Ik ga zo hard trainen als ik kan…
…om in vorm te zijn voor die vier rivieren.
En dat was het begin van de droom.
Toen ik thuiskwam na dat eerste jaar in Nepal…
…was die vorm van kajakken…
…de drijfveer voor wat ik in Californië zou gaan doen.
Dat voorjaar kocht ik een goedkope Hi8 videocamera…
…en maakte ik kennis met John, Willie en Chuck Kern.
Je hoeft niet per se te kajakken, maar als je van de rivier komt…
…dan heb je iets van nederigheid. Je kent je plaats.
Kameraadschap.
Het werd toen nog niet zo veel gedaan.
Als je een kajakker zag, zei je altijd gedag.
Als je bij een rivier kwam met andere kajakkers…
…dan was je familie.
Toen we Scott ontmoetten…
…hadden wij ons ding, en hij had zijn ding.
Hij is een geboren leider, zonder twijfel.
Scott had een idee.
'Ik hou een camera tussen mijn benen en doe dan een afdaling.'
Johnny had een fototoestel en Chuck kwam met nog iets.
Chuck was de beste.
Hij was de drijvende kracht.
Er was toen geen betere in de wereld.
Het voelde alsof hij ons meenam.
Jullie krijgen hem niet aan het lachen.
Kajakken met Willie en Johnnie… Het zijn mijn beste vrienden.
Kajakken met die gasten, dat is mijn doel.
Daar krijg je zo veel energie van.
Je voelt je goed als je naar beneden kijkt…
…en je ziet je broers daar lachend staan.
Ik was de man zonder camera.
Ik denk aan de groep, de veiligheid en wat we doen.
Iedereen heeft zijn eigen plek.
En zo werden we een team.
Het was een groep ruimdenkende kids van over de hele wereld…
…en we zagen het allemaal op hetzelfde moment.
Er was een basiskennis…
…maar we waren bereid die kennis uit te breiden.
Dat was echt het keerpunt in wat je kan doen in een kajak.
Dankzij de uitrusting en de films van mijn broer.
Als we naar de beelden keken… Niemand had dat ooit vastgelegd.
En toen besloten we een productiebedrijf op te richten.
Overal lagen kansen.
Voor het eerst in de kajakgeschiedenis…
…was er een groep mensen die alleen aan kajakken dacht.
Meer niet.
Ik dacht echt: hoe kan je daar nou geld mee verdienen?
We bekeken andere kajakfilms…
…maar je had alleen Southern Fried Creekin'.
Goed, wat doe je in zo'n situatie?
Zo doe je dat. Je gaat kajakfilms maken.
Hun eerste film was Good 2 the Last Drop. Echt waanzinnig.
Die was zo goed. Heb je die gezien?
Het waren goedkope films…
…maar in die tijd stond iedereen versteld.
Dat was het begin van Driftwood Productions.
Ik ging van river guide naar kajakfilmer voor mijn broer.
Hij besefte dat hij als hij beter werd, en een Emmy zou winnen…
…dat hij grotere budgetten zou krijgen en betere trips kon maken.
Zo opwindend om hun mam te zijn.
Ze werden bekend.
We deden het juiste op het juiste moment.
En kajakken werd waanzinnig populair.
Kom op, Scott.
Dat was ziek.
Dat was een vrolijke tijd. De wereld was mooi.
We kregen vleugels.
Hoe was dat? -Dat was ziek.
De beste afdaling ooit. En jij, Scotty?
Waar ga je nu heen?
Ik ga naar Colorado, en dan daar kajakken.
Die zomer hoorden we over de Black Canyon of the Gunnison.
Een nationaal monument.
Het is een superdiepe kloof in het Coloradoplateau.
We zouden dichter bij de rivier blijven.
Misschien een nieuwe manier vinden om de puzzel op te lossen.
Er was toen al veel water weg…
…en het moet natuurlijk wel kunnen.
Chuck ging het doen.
Chuck peddelt tegen een verscholen rotspunt…
…wordt doorboord…
…en zit er tot zijn middel in. En ineens is hij verdwenen.
Ik kijk naar hem…
…kijk achterom en weer terug…
…en Chuck is meegesleurd door de kracht van het water.
Het was het moment, het momentum, wat het ook was.
Die plek.
De hechte band die Chuck en Scott hadden…
…was net zo hecht als de band die ik met Chuck had.
We waren broers.
En dat werden zij ook.
We waren allemaal hetzelfde van elkaar.
Hij was de zevende persoon die dat jaar verdronk.
Vijf uit onze kring.
Het was gewoon wreed.
Waar waren we mee bezig?
Na Chucks dood…
…werd het allemaal nog serieuzer voor Scott.
Het dwong hem ertoe nog scherper te zijn.
En de emotie waarin ik bleef hangen was woede.
Ik werd echt superboos.
Als je niet fit was, of mentaal niet stabiel…
…of als je emotioneel niet sterk was…
…was je een gevaar voor de veiligheid.
Dan werd je er meteen uitgezet.
In plaats van te vragen of alles oké met je was…
…werd je keihard aangepakt.
Als je het niet kon bijbenen, dan donderde je maar op.
Dit is het protocol, hè? De predikant.
Eerwaarde, verlost u me van mijn zonden?
We spraken niet echt vaak over onze gevoelens.
We deden het op onze eigen manier.
Een fles whiskey opentrekken en op dingen terugkijken.
Maar we leerden niet veel over onszelf.
Hij deelde met mij…
…dat hij een moeilijk jeugd had gehad.
Daardoor was hij een fel mannetje geworden…
…dat vond dat hij zichzelf moest beschermen.
En dat deed hij door hard voor zichzelf en voor anderen te zijn.
Ik was al te veel vrienden verloren.
Dan word je vanzelf een eikel.
Zo was het gewoon. 'Jij kan dit niet. Wegwezen.'
Niemand kon ermee omgaan.
Als het te zwaar werd, ging ik naar de rivier.
Je verliest iemand en dan wil je…
Je wilt hem terug, dus je gaat zoeken.
En dat kan niet zonder kajak.
Je voelde hem het best als je op de rivier was.
We moesten kajakken weer leuk vinden.
Datgene doen wat ons in Californië inspireerde…
…maar dan in een groter gebied.
En voor Scott betekende dat…
…de vier rivieren.
De eerste keer dat we weer samen op het paard zaten…
…was de Upper Karnali.
DE EERSTE VAN DE VIER RIVIEREN
Draaien we?
De berg Kailash heeft een speciale betekenis.
De hindoes geloven dat als het regent op de Kailash…
…dat het water dan zeven keer om de berg heen draait.
En dan stroomt het eruit richting de vier windstreken.
In het westen stroomt de Sutlej. In het noorden de Indus.
In het oosten de Tsangpo. En in het zuiden de Karnali.
Onze reis begint met de Karnali.
Een pelgrimstocht maken naar de Kailash en over de vier rivieren kajakken…
…was in mijn beleving het hoogste dat je op sportgebied kan bereiken.
We zijn nu op weg naar de bron van de Karnali.
Wat we hier zien is de eerste afdaling.
Dit is dag één van ongeveer 20 dagen.
Het duurde zeven dagen om ons eerste punt te bereiken.
Aan de eerste kloof viel niet te ontkomen.
Wanden van wel 2500 meter hoog.
Je bevindt je in een kloof, in de middle of nowhere.
Je kan alleen maar stroomafwaarts.
Je bent alleen.
Wat is er, Scott?
Een beetje regen.
Maak je je zorgen?
Maakt het niet beter.
Toen we in het hart aankwamen, was dat wel een test.
Maar het meest voor Charlie.
Hij had echt het gevoel dat we misschien te ver waren gegaan.
Dit is echt een flinke kloof.
Hij was uit zijn comfort zone.
Het leek wel een oorlogssituatie.
Het doet iets met je geest.
Ik vond dat zij beter waren en er knakte iets in me.
Het was echt zwaar.
Ik heb veel mensen gezien. En het moment waarop ze afhaakten.
Dit blijft niet eeuwig. Je moet een passie hebben.
En als het instabiel wordt, wordt het gevaarlijk.
En na die geul, de dag erop…
…zei hij dat hij niet met ons meeging stroomafwaarts.
Ik besefte niet dat hij dat voor altijd bedoelde.
Dat was wel een moment voor Charlie en mij…
…want dat was onze laatste keer samen.
Charlie wist alles van de geschiedenis.
Het was Charlie's droom om die vier rivieren te bedwingen.
Succes, makker.
Wees voorzichtig. -Jij ook.
Later.
Ik zag mezelf als Scotts mentor.
En hij heeft meer talent dan ik, dus Scott zou het moeten kunnen.
Maar we zaten echt op een ander niveau.
En het brak mijn hart.
We besloten het af te ronden. En in die tijd…
…was het de indrukwekkendste trip ooit.
Niet lang daarna ontmoette ik Mikey en Allan…
…voor de eerste afdaling van de Sutlej.
Scott vertelde me over zijn droom toen we al bij de Sutlej waren.
DE TWEEDE RIVIER
Je kunt het vergelijken…
…met het beklimmen van de hoogste berg, vanaf vier kanten.
Een van de belangrijkste kenmerken…
…is een 900 meter hoge rotswand.
Het was mijn eerste trip met Scott.
Misschien dat hij ons wat traag vond want hij hield van knallen.
Maar uiteindelijk deden we dat allemaal.
Het lijkt soms wat afschrikwekkend als je een daling van duizenden meters hebt.
Maar één dag tegelijk.
En wat ik me goed herinner, is dat ik voor het eerst besefte…
…dat die rivieren in de Himalaya…
…uitkwamen bij een dam, en dan houdt de rivier op.
En het diepste wildwaterdeel van de rivier staat vol water.
Schitterend wildwater.
En er staan allemaal mensen te kijken, hier in Rampur.
Na de Sutlej waren we echt opgewonden…
…omdat we bijna elke avond over de Tsangpo spraken.
De Tsangpo was logistiek gezien andere koek, dat was een monster.
Ik weet nog dat ik tegen Charlie zei:
'Hé, ik wil van de Tsangpo een mediading maken…
…en ik wil jou erbij.'
Ik was toen fotograaf…
…omdat ik wat ouder werd en niet meer zo vaak kajakte.
Die vier rivieren hoefden voor mij niet meer zo nodig.
Ik zag meer in het vastleggen van de volgende generatie.
Charlie en ik waren geobsedeerd door de Tsangpo.
DE DERDE RIVIER
Het is de diepste geul ter wereld.
Tussen de 8000 meter hoge Gyala Peri…
…en de even hoge Namcha Barwa in.
Met een lengte van 240 kilometer.
De afdaling is bijna vier kilometer.
Op iets dat met een waanzinnige snelheid van het Tibetaans Plateau raast.
Er was toen nog een ploeg, die van Whitwalker.
En ik was bang dat zij ons voor zouden zijn.
Ze gingen het water in…
…maar al heel snel miste Doug Gordon een move…
…werd naar het midden geduwd en is nooit meer teruggezien.
Toen dat gebeurde…
…beseften we dat we rustig de tijd moesten nemen.
Het was een enorme voorbereiding, maandenlang satellietkaarten bekijken.
En bang zijn.
En dan nog de politieke problemen.
Het werd heel snel een gigaprobleem.
Er waren zo veel componenten…
…en de planning kostte me zo veel slapeloze nachten.
Ik gaf mijn hele ziel en zaligheid.
Om te slagen…
…had ik echt de allerbesten nodig.
Dit is wel een bijzondere dag.
Vandaag gaan Scott Lindgren, Johnnie en Willie Kern…
…Dustin Knapp, Mike Abbott, Allan Ellard en Steve Fisher…
…de Yarlung Tsangpo afdalen.
Het wordt echt pittig. Het is een onstuimige rivier.
…hij kwam in een draaikolk terecht…
…en toen ie weer boven kwam, werd ie weer gepakt.
Het is hier echt link.
Ik weet niet of het op film staat, maar ik kreeg er echt van langs.
Ik dook een gat in.
Ik dacht dat ik 't niet zou redden.
Lange dag.
We zitten op zo'n negen kilometer van Rainbow Falls.
Deze rapid is de doorgang naar een grote geul…
…die we als een probleem zagen.
Het was het volhouden.
Het was de afstand, het lijden.
Maar lijden is lekker.
Het trok me aan, ik genoot ervan.
Waar ik nu zit…
…is een van de machtigste plekken op aarde.
Rainbow Falls, een waterval van 30 meter.
Met eronder een waterval van 40 meter…
…waarin de krachten van de Himalaya bij elkaar komen.
Onze reis slaat nu een andere richting in.
We moeten te voet een pas nemen…
…en dat is een groot obstakel.
Het was een van de lastigste delen.
Als je uitglijdt, val je zo'n 700 meter naar beneden.
Niemand heeft me verteld dat we ook moesten klimmen.
Ik hoop dat we het allemaal halen…
…want het wordt een loodzware afdaling.
Je leert iemand heel goed kennen…
…als je je voor zoiets opgeeft.
Het leven onder een vergrootglas.
We zijn net een pas van vier kilometer overgestoken.
De dragers zeiden:
'Als je ons niet het dubbele betaalt…
…dan laten we jullie hier achter.'
En ze dreigden geweld te gebruiken.
Nummer?
Die gasten bestelen ons gewoon.
Hou op over geld, oké?
Scott had er geen kracht meer voor.
En dat was de enige keer dat ik zijn rauwe kant zag.
Of zijn irritatie.
Fuck.
O ja? Wat wil je dan?
Het verraste me. Is het stress?
Of speelt er misschien iets in zijn hoofd?
We zijn de lul. -We hebben een probleem.
Maar we zijn nog niet de lul.
We hebben geen andere optie dan ze gewoon te betalen.
Als je op zo'n 25, 30 dagen zit…
…ontstaat er een andere dynamiek.
Het wordt allemaal heel gevoelig, en ik had al een tijd geen rust gehad.
Dat van vandaag was de eerste keer in tien jaar Himalaya…
…dat we gegijzeld en bestolen werden door onze 43 dragers.
Maar we gaan gelukkig naar Payu. Iedereen wil hier wel weg.
Het had daar wel duizend keer kunnen mislukken.
Elke dag gebeurde er wel iets…
…waardoor de expeditie in gevaar kwam.
Het feit dat we het gered hebben, als ik erop terugkijk…
…dat is gewoon verbluffend.
Na de Tsangpo was ik geestelijk en lichamelijk…
…helemaal leeg.
Jongens, gefeliciteerd. -Dank je.
Scott, je bent een kajakker van wereldklasse…
…maar zelfs jij kreeg het benauwd.
De Tsangpo-ervaring heeft ons heel veel gekost.
Maar het meest van Scott.
Het veranderde alles.
Deze sport, mentaal gezien…
…je gaat dagen en dagen door…
…en als het klaar is…
…zijn we zo uitgeput…
…dat we even moeten doorzakken.
Terugkeren is dan echt het allermoeilijkste om te doen.
Nog een flesje bier.
Meer heb ik niet.
Hoe geef je dit een plek en doe je er iets goeds mee…
…en niet alleen denken: was ik nog maar daar.
En je belandt in een patroon…
…waarin je vol gas geeft, dagen achter elkaar…
…even flink doorzakt, je uitrusting pakt, en weer gaat…
En dat herhaal je steeds weer.
Het is een krankzinnig leven.
Als je een expeditie voltooid, die veel media-aandacht krijgt…
…dan krijg je steevast de vraag: En wat nu?
TSANGPO OVERWONNEN
Dit is wat je wilde. Je bent nu 30. Wat is je volgende avontuur?
In die tijd keek ik naar de Indus. De vierde en laatste rivier.
Ik heb de Sutlej gedaan, de Karnali en de Tsangpo.
Nu de Indus nog.
Maar Pakistan was verboden gebied voor toeristen.
Ik had ook wel even rust nodig, ik moest op adem komen.
Maar dat zat er dus niet in.
We hebben een tour gemaakt door Amerika, het was een succes.
Ik hoop dat jullie ervan genieten.
Ik ging het hele land door om de film te promoten.
Ik moest een televisieprogramma maken.
Dat was ik allemaal niet gewend.
Ik wist niet hoe dat moest en het ging aan de haal met me.
Hiervoor was het alleen maar kajakken.
En nu draaide alles om de productie.
Het was een hele overgang voor hem.
Je krijgt grotere budgetten en dan moet je leveren.
Dat betekent presteren. Mensen verwachten van alles van je.
Het was een fulltime baan…
…en ik was echt bezig met een bedrijf.
Grotere sponsors aantrekken, meer geld.
Dat was voor iedereen wel een keerpunt.
Voor wat betreft omgaan met Scott.
Ik herinner me een opvallend gesprek met hem.
Hij zei: 'Die rivieren doen me niks meer.
Het gaat alleen nog maar om filmen en de hypotheek betalen.'
Dat had ik Scott nog nooit horen zeggen.
Dat was contra van wat wij wilden.
Het ging ons om de rivier.
De jaren erna ging ik naar Afrika.
DE WITTE NIJL OEGANDA
Ik was toen lichamelijk en mentaal niet fit…
…maar toch gingen we naar Murchison Falls.
En het was misschien wel mijn meest angstaanjagende trip.
Aan de rechterkant van de rivier heerst het Verzetsleger van de Heer.
Je hebt waanzinnig veel wildwater.
De grootste concentratie krokodillen en nijlpaarden ter wereld.
Dit moet je zeer serieus nemen.
Als het hier fout gaat, dan wacht er op de bodem wel iemand op je.
Ik heb het één keer gedaan…
…en daar blijft het bij.
Tijdens die trip zag ik dat er iets mis was met mijn broer.
Hij voelde zich lichamelijk zwak.
Hij moest die angst verbergen. Hij wilde niet…
…de zwakke schakel van de groep zijn. Hij kent de regels.
Ik zag meteen dat hij niet goed peddelde.
Wat er toen gebeurde…
…als ik omsloeg…
…wist ik niet meer waar ik was.
Het was geen black-out, maar ik wist gewoon niet meer waar ik was.
Het rollen was een worsteling.
En dit was wel de laatste plek…
…om te moeten worstelen als je ondersteboven ligt.
De druk die Scott op de groep legde…
Als iemand niet goed peddelde, zei hij:
'Jij slaat deze over.'
En tijdens het eerste deel was hij de man tegen wie hij dat moest zeggen.
Na die expeditie…
…zei ik: 'Ik neem drie maanden vrij. Ik moet weten wat er met me is.'
Maar ik kwam er niet uit. Ik ging naar de dokter…
…maar al mijn vitale organen waren dik in orde.
Maar misschien werd ik wel gewoon oud…
…en was dat het.
Maar mijn gevoel zei dat er iets diepers speelde.
Je kan niet eeuwig op dat niveau presteren.
Die garantie heb je. Je kan 't proberen.
En het enige…
…wat ik nog op mijn lijst had staan, was de Indus.
Dat was het gat in mijn ziel.
En als ik zou stoppen, dan moest ik dat loslaten.
En…
…ik stopte ermee.
Scotty zag die overgang…
…als de professional die twijfelde of hij nog wel de passie had.
Niet meer op de rivier, niet gezond.
Dat is natuurlijk een krankzinnige spiraal voor zo iemand.
Hij ging naar de bar. Hij nam van alles te veel.
Ik gebruikte alles. Ik had nooit genoeg.
Om je maar beter te voelen.
En het gevolg was dat langzaam…
…maar zeker…
…iedereen zich van hem afkeerde.
En het voelde als een gevangenis.
Want je bent helemaal alleen.
Die drie maanden zonder rivier werden acht lange jaren.
Thuis, helemaal alleen…
…en ineens kreeg ik hoofdpijn.
Ik ging dingen dubbel zien. Ik werd duizelig.
En ik raakte buiten westen.
Ik lag daar…
…en kwam bij, en de hoofdpijn was verschrikkelijk.
Er was iets mis. En ik wilde weten wat er was.
Ik ging naar de dokter.
Ik vertelde hem wat er gebeurd was en hij zei: 'We gaan een foto maken.'
En dat was het begin van alles.
Ik werd gebeld, 's avonds.
Hij zei: 'Ik heb een hersentumor zo groot als een kleine honkbal…
…in mijn achterhoofd.
Ik ging op m'n knieën.
Het ergste moment van mijn leven.
Scott heeft een hypofysetumor. Die uiten zich op verschillende manieren.
Mensen hebben hevige hoofdpijn, we maken een scan en dan zien we het.
Het grootste gevaar is gezichtsverlies.
En ze kunnen ook bloeden.
Als dat zo is, groeit de tumor niet zo snel…
…maar door het bloed gaat hij wel meer ruimte innemen…
…en drukt dan de oogzenuwen weg.
Dus als mensen hoofdpijn hebben, gepaard met gezichtsverlies…
…dan moeten we snel handelen.
Dan moeten ze echt binnen 24 uur geopereerd worden.
Zijn tumor was groot en drukte tegen de oogzenuwen…
…en dat moest operatief behandeld worden.
Ik wist dat de operatie acht tot tien uur zou duren.
En zonder enige garantie.
Hij zat om de halsslagader gewikkeld…
…en dat maakte de operatie nog gecompliceerder.
Tijdens de operatie kan de slagader beschadigd raken.
Wat als hij na de operatie niets meer zou kunnen?
Wat is dat voor leven voor hem?
En het ergste is natuurlijk overlijden.
Ik liep door de gang met mijn familie, en Johnnie en Willie.
Het was de langste gang ooit.
We komen bij de deur naar de operatiekamer…
…en de verpleegster kijkt me aan…
…met een blik van: 'Oké, geef elkaar maar een afscheidskus.'
Ik heb een foto van hem op de IC na de operatie.
En om Scott zo te zien is echt angstaanjagend.
Niemand is onoverwinnelijk, dat heb ik gezien toen Chuck omkwam.
Maar om je vriend met al die slangen te zien…
…dat was wel een ommekeer voor ons. 'En wat nu?'
We haalden eerst alles weg dat de oogzenuwen blokkeerden…
…en alles wat die ruimte opvulde.
Wat er overbleef, was een tumor zo groot als een pinda.
De kans dat het terugkomt bestaat…
…want de buitenkant van de slagader…
…bleek te riskant om te opereren.
Een maand verstreek, mijn hoofd was in orde…
…en mijn oren…
…en er kwamen weer functies terug…
…die al heel lang weg waren.
Als je je lichamelijk goed voelt, dan is dat ook goed voor je geest.
Maar ik praatte er met niemand over.
Ik viel terug in het patroon.
Net zoals toen hij neergestoken werd, gewoon wegstoppen.
Niemand mocht het weten.
Als je ergens niet mee wil dealen…
…dan stop je het gewoon weg.
Op die manier verwerk je het niet…
…maar ga je er alleen mee om.
Ik zag mijn tumor als een zwakte.
En mijn leven lang stond in het teken van niet zwak zijn.
Kwetsbaar zijn is eng…
…als je je hele leven vecht om veilig te zijn.
Fysiek ging het steeds beter met me…
…maar geestelijk ging ik achteruit.
De tumor drukte op de hypofyse.
De hypofyse is een klier die ervoor zorgt hoe je je voelt.
Die hormonen komen niet snel terug, en soms helemaal niet.
Ik zeg altijd tegen patiënten: 'Je kan je depressief gaan voelen.'
Het duurt maanden voordat het lichaam hersteld is.
Scott deed een jaar lang niets anders dan op scans wachten.
'O, je hebt nog zes maanden.'
En zoals hij ermee omging, was niet goed voor de tumor.
Het is moeilijk om als vriend te zeggen: 'Zit het leven tegen?
Is dit de lange afgrond na de top?'
Hoe pak je dat aan?
Ik schreeuwde om hulp maar wist niet hoe ik erom moest vragen.
Het keerpunt voor Scott, en dat heb ik hem nooit verteld…
…was dat hij heel diep viel, rijden onder invloed.
Toen ik hem ophaalde uit de gevangenis…
…en we naar huis reden, dat kwam heel hard bij hem binnen.
Maar het redde wel zijn leven.
Ik denk altijd dat het universum mensen niet zomaar bij elkaar brengt.
Ik herinner me de eerste keer nog.
We werden voorgesteld door een vriend.
Op een skihelling, een blind date.
En er was meteen een klik.
Toen ik Scott ontmoette…
…was het de Scott die net was genezen van een hersentumor.
Ze was intuïtief…
…en ze kon op een goeie manier met me communiceren.
En ik was meteen verliefd op haar.
Voor mijn lieve Patricia, ik hou zo veel van je.
Het was een intense liefde.
Hij omringde me met een bubbel van bescherming en kracht.
Het was absoluut zo dat we elkaar hielpen met het verwerken…
…van ons verleden.
Maar toch lag er een zee tussen ons.
Het was alsof de liefde van mijn leven een val was…
…die niet wist hoe hij mij binnen moest laten.
Ik kon niet dichter bij hem komen…
…en ik dacht dat de mindset die hij nodig had op de rivier…
…net zo werkte in een relatie, dat hij afstand moest houden.
Als ik een rotdag had of huilde, dan zei hij: 'Wees 's wat harder, Trish.'
Zij kwam naar me toe en zei:
'Ik kan dit niet meer.
Je bent emotioneel totaal onbereikbaar.'
En ik dacht:
We moeten een andere taal zoeken om te communiceren.
En toen heb ik hem aangemoedigd…
…om in therapie te gaan, om onze liefdespatronen te ontdekken…
…en waarom we op deze wereld zijn.
Therapie?
Het grootste deel van mijn jeugd heb ik dat belachelijk gemaakt.
Hij had zo veel niet verwerkt.
Er was zo veel in zijn relaties dat weer hersteld moest worden.
Ik begon langzaam te denken aan overgave.
En op dat punt…
…luisterde ik naar wat ze zei.
Ik ging hulp zoeken.
Heel langzaam begon ik te praten.
Hoe meer ik dat deed…
…hoe meer helende werking ik voelde.
En ik voelde dat kwetsbaarheid een kracht was, geen zwakte.
Kwetsbaarheid was de weg naar voren.
Hij begon intensief met yoga, en meditatie.
En hij ging lezen. En hij zag in…
…dat hij zijn hart kon volgen en tegelijk een sportman kon zijn.
Hij wilde zich niet langer achter dat gordijn verstoppen.
Hij zag het voordeel ervan.
Hij moest zichzelf voorop stellen, en niet wat hij had gedaan.
Niet zijn prestaties, niet wat hij allemaal gedaan had.
Hij moest denken: wie ben ik nu? Wat is mijn waarheid?
Ik genas niet alleen lichamelijk…
…maar ook mentaal en spiritueel.
En hij wilde weer gaan kajakken.
Ik denk dat ik niet helemaal begreep…
…wat dat voor hem betekende.
Hij moest gewoon weer op het paard springen…
…en de sportman worden.
Ik zei tegen mezelf: 'Kom je bed uit en aan de slag.
Denk alleen nog maar aan dat ene…
…ga erin zitten en zet jezelf ertoe.'
En zo ben ik weer gaan kajakken.
En de eerste maand was heel bescheiden.
Ik moest veel zwemmen.
Ik miste veel moves.
Ik maakte regelmatig een klapper.
Alsof ik weer helemaal opnieuw moest beginnen.
Maar ineens ging het beter.
Het werd een tweede natuur.
Ik ging de liefde weer voelen.
De rivier was terug in mijn leven.
Ik werd beter.
Ik moest terug naar de North Fork of the Payette.
Daar was het allemaal begonnen, en het betekende zo veel voor me.
En ik stap in de auto…
…en ik zie Aniol, die had ik al eens ontmoet.
Hij was een van de beste kajakkers ter wereld.
Hij vroeg of ik naar de rivier ging. 'Ja', zei ik.
'Cool, kan ik met je meerijden?' 'Geen probleem, pak je spullen.'
Hij was toen een idool. Je keek tegen hem op.
En tijdens die rit van een uur kwamen vele verhalen voorbij.
Dat hij de vier rivieren wilde afdalen.
En toen zei hij: 'Wat is de vierde rivier?'
En ik zou dat jaar naar Pakistan gaan.
Hij nodigde me uit om mee te gaan.
Alsof ik door de bliksem werd getroffen.
Ik geloof het pas als we gaan maar ik zei wel 'ja'.
Wat Aniol voor me deed…
…had ik nooit voor een ander gedaan, in mijn situatie.
Hij nam me mee en leerde me wat ik ooit kwijtgeraakt was.
In het begin was hij mijn idool.
De grote Scott, de grote kajakker, de legende.
Maar na een paar maanden was hij een goede vriend van me.
Ik heb een groot deel van mijn kajakcarrière besteed…
…aan het verbannen van zwakte. En hier stond ik dan…
…de zwakste schakel…
…en mijn kajakvrienden verbanden mij helemaal niet.
20 JAAR NA DE EERSTE AFDALING
Als ik gewond zou raken, dan was het dus niet voorbestemd.
En als ik om zou komen, dan zij dat zo.
En toen werd al dat harde werken echt beloond.
Dat was waanzinnig. Ik ben jullie zo ontzettend dankbaar.
Holy shit.
Een paar kids van een jaar of 20…
…maakten mij weer fit…
…om de Indus af te dalen.
En ik heb een afspraak voor een MRI.
Dit moet dus één keer per jaar.
Ze maken een foto…
…en dan kunnen ze zien of de tumor rustig is.
Dokter Jian belde me en zei:
'We moeten je gaan bestralen, de tumor groeit.'
Ik weet nog dat ze uitlegden wat dat inhield.
Bestralen en andere behandelingen.
Ik kan het me zo goed herinneren. Scott dacht: lazer op.
Ik zegde alle doktersafspraken af.
Ik wil het niet weten. Het kan me niks schelen.
Het enige wat ik wilde, is veilig in een kajak de Indus afdalen.
Dat was alles.
Pakistan werd echt een scheur in onze relatie.
Bedankt dat je me laat gaan. Mijn god.
Ik of God?
Alles. Jij, God, mijn lichaam…
…mijn hersenen, mijn tumor, alles. Dit is zo mooi.
Op dat moment was het voor hem duidelijk…
…dat niemand of niets hem van de Indus weg zou houden.
En ik…
…had niet alleen een partner met een hersentumor…
…maar ook een partner die zijn leven ging riskeren.
Hoe kan je dan rustig wachten op de afloop?
We werden voor de keuze gesteld.
Volgen we ons liefdespad…
…of gaan we ieder onze eigen weg?
En ik denk dat we allebei voor onszelf kozen.
En voor Scott was dat de rivier.
Dames en heren, wij danken u dat u met ons…
Waar dit allemaal op uitdraait is één groot vraagteken.
Ik ben als de dood voor die bestraling…
…en voor nog een operatie.
Ik ben een knokker…
…maar als ik daarvan verlies, dan zij dat zo.
Het staat voor mij vast dat de Indus mijn moeilijkste rivier is.
Niet alleen vanwege het grote aantal rapids.
Zo'n 200 uit de vijfde klasse.
DE LAATSTE VAN DE VIER RIVIEREN
Het is de lengte…
…en opgesloten zitten in een geul.
Dit is zo surrealistisch.
Ik was zo veel vergeten…
…ik had dit nooit meer verwacht. Ik had het opgegeven.
De operatie aan mijn tumor was het meest vernederende…
…dat me ooit is overkomen.
En om dan te horen dat de tumor weer groeit…
…was weer zo'n vernederend moment.
Ik heb tien dagen om het allemaal te doen.
Ik voel me supergezegend en ben superdankbaar.
Dat Scott hier is, is geweldig.
Het is een optelsom van een levenswerk…
…en om dat te mogen delen met iemand die ik zo bewonder…
…is een unieke ervaring.
Ik heb Scott gisteren pas ontmoet, toen we aankwamen in Pakistan.
Ik wist niets van zijn ziekte of zijn problemen van de laatste jaren.
Hij was er zo lang uit geweest, daar dacht ik aan.
'Kan hij het nog wel? Kan hij echt de Indus afdalen?'
Want dit is geen rustig riviertje, de Indus is echt het grote werk.
Na deze trip…
…gaat hij naar huis voor een MRI.
Hij heeft misschien niet meer zo lang te leven als we hopen.
Daar gaan we.
Het is mijn verantwoordelijkheid om de groep te gidsen.
Ik moet ze laten weten waar ze naartoe moeten.
Ik ken de belangrijkste stukken…
…maar we hebben het over een paar honderd rapids.
Soms vlak achter elkaar.
Dus als je in de bovenste zit, duik je meteen de volgende in…
…en dat geeft je het gevoel dat je nooit veilig bent.
Je moet altijd scherp en alert zijn.
Er is constant spanning. Het is niet rustig peddelen.
Holy shit. Fuck.
Hou je daaraan vast. Pak vast.
Pak vast.
Dit lukt niet. Het water uit.
Toen Aniol moest zwemmen, beseften we allemaal…
…als hij het kan, dan kunnen wij het ook.
En dat zette een andere toon voor mij.
Niemand van ons zat te wachten op een nederlaag.
We moeten weer even warm worden en een goede nachtrust hebben.
Morgen weer proberen.
Ik voel geen druk om meer te doen dan waar ik goed in ben.
Ik luister gewoon naar mijn hart.
Ik hoop dat ik helemaal heel beneden kom.
Ik hoef geen weg meer te banen.
Ik voel me gewoon gezegend dat ik weer op de weg ben.
Ik voel me nu zo nietig.
Fuck.
De rapids zijn lang, complex.
Het is een enorme puzzel. Maar die lossen we heel langzaam op.
Overal heb je moves, overal diepe gaten.
Als je daarin komt, moet je zwemmen.
Bij elke sport heb je generaties voor je die een precedent hebben geschapen.
Die met iets tot het uiterste gegaan zijn.
Tot er een jonger iemand komt, die creatiever is…
…en goed gekeken heeft naar wat je altijd hebt gedaan.
En nu kajak ik met al die kids…
…die de sport naar een hoger plan hebben getild.
En ik voel dat ik groei, en dat ik weer dingen leer.
Ieder lid van deze expeditie was ongelofelijk.
Het is nu heel anders dan toen ik zo oud was.
Er waren geen ego's.
Dat was geweldig.
Dit is de meest behulpzame expeditie waar ik ooit aan mee heb gedaan.
En om dat gedrag te omarmen…
…en er deel van uit te maken, zie ik echt als een eer.
Als je ziet hoe Benny en Aniol de rivier aan stukken scheuren.
Ik was echt sprakeloos.
Ik ben op veel plekken geweest…
…maar deze plek is echt bijzonder, zo uniek.
Ik voel me hier thuis. De rivieren, de bergen, de aardige mensen.
Ze vormen een prachtige plek om naartoe te gaan, te genieten…
…en te ontdekken. Ik heb nog nooit zoiets gezien.
Proost, bro. -Dank je.
Salud, amigo. -Dat is lekker.
Weten wat je te wachten staat, is waar het om gaat.
Ik heb grote verwachtingen. Maar ik ben ook nerveus.
Hieronder is een rapid waar ik naar uitgekeken heb.
Hij heet Need for Speed. Zo intimiderend.
Ik wilde altijd alles controleren.
Maar toen die tumor kwam, had ik daar geen controle over.
Ik gaf me over aan het leven.
Ik probeer nu niet meer alles te controleren.
Ik luister naar mijn hart.
En dat geeft me zo'n vrij gevoel.
DE SAMENVLOEIING VAN DE INDUS EN DE GILGIT
Ja, gast.
Gehaald. -Bedankt, makker.
De vierde. Waanzinnig. Ik ben zo blij. -Dank je wel.
Uit mijn ooghoeken zie ik Scott…
Met z'n hoofd op het spatzeil. Het betekende zo veel voor hem.
Eindelijk de vierde rivier verslagen. Het heeft 20 jaar geduurd.
Ik had nooit gedacht dat ik 't zou halen.
Gehaald.
Wat een verhaal.
ÉÉN WEEK LATER
Toen ik klaar was met de Indus, had ik een afspraak voor een MRI.
Ik wist gewoon zeker dat ie gegroeid was.
Honderd procent.
Ze zeggen dat als ie eenmaal groeit, dat dat niet stopt.
Ik laat de MRI maken…
…en wacht in spanning af hoeveel groter hij is geworden.
En toen werd ik gebeld door dokter Jian.
'Ik wil je even laten weten…
…dat je tumor niet gegroeid is.'
Ik kon het gewoon niet geloven.
Ik vind het ongelofelijk dat kajakken…
…en jezelf openstellen voor je omgeving…
…een effect op de groei van een tumor zouden hebben…
…of wat dan ook.
Stel je voor.
Ik eindigde met iets dat ik eerst zag…
…als een zwakte, dat me zou verslaan.
En nu zie ik dat heel anders.
Het beste wat me kon overkomen.
En ik kan het navertellen.
Scott deed mee aan een medisch onderzoek naar het effect…
…van het buitenleven op de groei van zijn tumor.
Hij vertelt zijn verhaal aan iedereen over de hele wereld.
De strijd tegen zijn tumor gaat door.
Maar de artsen denken dat hij nog lang en gezond zal leven.
Hij kajakt nog steeds het hele jaar.
Wat een geweldige vent.
TER NAGEDACHTENIS AAN CHUCK KERN
Heel goed.
Oké. Goed.