Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
MÜZİK, GÖKYÜZÜ KADAR ENGİNDİR … BAUDELAIRE
Winston, I've Got A Secret'ı sunar.
Amerika'nın en çok satan, en leziz filtreli sigarası.
Winston leziz, sigaradan bunu bekleriz.
Winston leziz Sigaradan… bunu bekleriz
Winston sigaraları
Amerika'nın bir numaralı panel programını sunar, I've Got A Secret.
Peki panel, birazdan bariz olacak sebeplerden ötürü
solumdaki beyefendiye Bay X diyeceğiz.
Ancak size şunu söyleyeceğim, bu beyefendi Gallerli.
Gallerli bir beyefendi, ayrıca bir müzisyen.
Yirmi saniye sonra döneceğiz.
Öyleyse her gün ne kadar eroin alıyorsun?
Yirmi dokuz gram, dört ya da beş dolar…
Levittown, ABD. Dikkatle planlanan…
Dallas, Teksas'tan karşınızdayız. Görünüşe göre Başkan Kennedy…
Bir, iki, üç.
Bu John Cale, besteci müzisyen,
geçen hafta tüm konserleri geride bırakan bir konser verdi.
Bu konseri diğerlerinden ayıran neydi?
On sekiz saat sürdü.
Bay Schenzer'ın sırrı sizce nedir?
On sekiz saat boyunca dayanan tek seyirci oydu.
Niye yaptı?
Bunu çalmak nasıl 18 saat 40 dakika sürdü?
Şurada besteci Erik Satie'den bir talimat var,
bu talimatta bu eserin
840 kez tekrarlanması gerek diyor.
Bir adam neden bu eserin tamamlanması için
-840 kez çalınması gerek der? -Bilmem.
Rüzgâr Es rüzgâr
"Sinema salonundaymışım gibi hissediyorum.
Işığın uzun kolu karanlığı geçip dönüyor.
LOU REED'İN SESİ
Gözlerim ekrana kilitlenmiş.
Sahneler noktalarla ve ışınlarla dolu.
İsimsizim ve kendimi unutmuşum.
Sinemaya gidince hep böyle olur.
Dedikleri gibi, bu bir uyuşturucu."
Rüzgârın bana getirdiği bir hayalde
Long Island'dan taşındığımızda dört yaşındaydım, Lou da dokuz.
MERRILL REED WEINER'IN SESİ
Freeport diye bir banliyöde yaşıyorduk.
Brooklyn'den bu tenha banliyöye gelmek zordu,
onun için zor bir geçişti.
Kollarımda
Rüzgâr, rüzgâr
Annem ev hanımıydı.
Babam romancı olmak, yazar olmak istiyordu.
Babaannem "Yok, muhasebeci olacaksın" demiş.
Babam da muhasebeci olmuş.
Babanın en iyisini bildiği…
ALLAN HYMAN'İN SESİ
…bir 1950'ler ailesi için oyuncu arıyorsanız
bence babasıyla çok bir ilgisi yoktu. Babası çalışıyordu.
Birlikte çıkıp top oynayabileceğiniz bir adam değildi.
Babamın Lou için arzusunu bilmiyorum.
Belki işleri üstleneceğini düşünüyordu.
Babamın benim için arzusu ise şüphesiz
harika tavuk çorbası yapmamdı.
Şunlar yoktu, "Sirke gidelim. Müzeye de…"
Böyle şeyler yoktu.
Biliyorum, gitti Ama benim sevgim…
İlk müzik eğitimi klasik piyanoydu.
LOU REED'İN SESİ
İlk kez elime gitar aldığımda on veya 11 yaşındaydım ve bir ders aldım.
Galiba "Blue Suede Shoes" parçasını götürüp
"Bunu çalmayı öğret" demiştim.
Ama bunları öğretmiyorlardı sanırım.
O yüzden müzik derslerim sonlandı,
ben de gitar çalmayı şarkılara eşlik ederek öğrendim.
Doo-wop akımı. The Paragons, the Jesters, the Diablos grupları.
Ve rockabilly akımı.
Lou gençliğinden beri
bana nihayetinde rock yıldızı olmak istediğini söylerdi.
Lisede öyle derdi.
İlk şarkımı, "Leave Her for Me"yi 14 yaşında kaydettim.
Benim için son hayal kırıklığı şuydu,
Murray the K bu şarkıyı radyoda çalacağı gece
hastalanmıştı.
Onun yerine Paul Sherman çaldı ve tamamen yıkıldım.
Radyonun yanında oturuyorduk.
Ve 2,79 dolarlık bir telif ücreti almıştık
ki the Velvet Underground'la kazandığımdan daha çok paraydı.
Bütün çiçekleri al…
Hayloft diye bir mekân vardı
ve buraya tek başına gidip çalardı.
Bırak beni, bebeğim
Eş cinsel gece kulübü olarak biliniyordu.
Bir kez niye eş cinsel gece kulüplerinde çalmak istediğini sormuştum.
Hoş insanlar olduğunu söyledi.
Lütfen o kızı benim için bırak Bırak, bebeğim
Grup şehirde konserler ayarlıyordu.
O hâlâ lisedeydi.
Bence bu kesinlikle ailemdeki zorluklar için zemin hazırladı.
Anneannemin evinde yaşıyorduk.
Ve anneannem aşırı milliyetçiydi.
Annemin Galce konuşmayan İngiliz bir adamla evlenmesi…
JOHN CALE'İN SESİ
…hoşuna gitmiyordu.
İngiliz olmanın yanında bir de madenciydi,
anneannem ise yıllarca çocuklarını bundan uzaklaştırmaya uğraşmıştı.
Bütün oğullarının ve annemin eğitim almasını sağlamıştı.
Evlendiklerinde ve babam eve taşındığında
anneannem evde İngilizce kullanımını yasakladı.
Yedi yaşında okulda İngilizce öğrenene dek
babamla iletişim kuramadım.
Anneannemin bana duyduğu antipati
gerçekten bir tür nefretti.
Biraz gaddarcaydı.
Annem bir süre bana piyano çalmayı öğretti,
bir noktadan sonra ise
piyano eğitimimi başka birine devretti.
Evet, benim için ayakta kaldı.
Yani, belki altı veya yedi yaşımdan bahsediyorum.
Radyonun dünyası, hayal dünyasıydı.
Ve o zamana kadar radyoyu kullanıp
yabancı yayınları dinleyebileceğimi çözmüştüm.
Suisse Romande ve Radio Moscow'u dinleyebileceğimi.
Ortaokula geçtiğimde okulda orkestra vardı ve ben de orkestrada çalmak istedim.
Keman aradım ama kemanları yoktu.
Ama viyola vardı, ben de onu aldım.
Viyola için Bach parçaları, çello parçaları vardı.
Bu da çok iyiydi. Enstrümanda ustalaşmanı sağlıyordu.
Ama bir de Paganini Kapriçyoları vardı…
…ve bunları öğreneceğimi söyleyerek
öğretmenimi şaşkına çevirdim.
Annem göğüs ameliyatı geçirdi.
Ortadan kaybolup etrafı yaklaşık sekiz metre duvarlarla çevrili
bir izolasyon hastanesine gitti.
Babam beni kaldırıp havada tutardı.
Annem ortadan kayboldu.
Her şey sarpa sarmaya başladı.
Tek başımaydım.
Babam işe gitmeye devam etti. Yani… çok yalnız hissettim.
Hayatımda olanları babama anlatamıyordum.
Anneme de anlatamıyordum.
O yüzden benden faydalandılar ve bu konuda ne yapacağımı bilmiyordum.
Bir parça vardı, başını hatırlamıştım
ama sonunu hatırlamamıştım.
O yüzden sonunu doğaçlamam gerekti.
Yani, parçayı gayet güzel bitirdim.
Parçaya uygun bir son yarattım ve parçayı tamamladım.
O odadan çıktığımda başta çok korkmuştum.
Ve ne olacağını bilmiyordum ama sonra oldu.
Her şeyin olduğu o an
bir sorunu nasıl çözeceğine dair
çok erkenden bir fark yaratıyor.
Olacaklardan korkmak bir sorun değil.
Bu, doğaçlamanın başlangıcıydı.
SON
Yapmayı planladıklarım yavaşça odak noktası hâline geldi.
Ben de düşündüm ki… pratik bir karar vermeliyim.
"Orkestra şefi olmak istiyorum" dedim.
Ayrıca yaşadığım yerden çıkmam gerektiği çok barizdi.
Orada hiçbir şey yoktu. Kaçmak için can atıyordum.
Korkudan ödümün koptuğu
ve performansımı görkemli şekilde bitirmem gerektiği o an olmasaydı…
O çok işime yaradı.
Avrupalı oğlunu öldürdün
21 yaşının altındakilere tükürdün
Ama şimdi mavi arabaların gitti
Veda etme vaktin geldi Hey, hey, hey, elveda
New York, savaş sırasında sanatçıların kaçıp gittiği bir yer oldu.
JONAS MEKAS'IN SESİ
Yani New York'la
Paris ve Berlin'in en iyi sanatçıları buluştu.
Veda etme vaktin geldi Soytarıların sana elveda dedi
Bu, 50'lerin sonunda New York. Şimdi de 60'lara geçiyoruz.
Fransız Yeni Dalgası akımının Cinémathèque Française'si vardı,
bizim de 42. Cadde'miz vardı.
Her gece 42. Cadde'ye giderdik,
orada 15... hayır, belki de 20 sinema evi vardı.
İşte o dönemde bütün sanat türleri
ve yaşam stilleri değişmeye başladı.
60'larda doruk noktasına ulaştılar.
Bir alt kültürün ya da karşı kültürün parçası değiliz. Kültür biziz!
Ressamlar, müzisyenler, film yapımcıları.
Hikâye anlatmakla çok ilgilenmiyorlardı.
Sinemanın şairane yönü onu diğer sanatların seviyesine taşıdı.
1962'nin Ocak ayından itibaren
benim stüdyom, yani The Film-Makers' Cooperative
film yapımcıları için bir buluşma noktası hâline geldi.
Her akşam film gösterilirdi.
Ve Andy de burada takılırdı.
Ama ben onun Andy olduğunu bilmiyordum.
Diğer herkesle birlikte yerde oturuyordu.
İlk süperstarlarıyla da burada tanıştı,
mesela Mario Montez, Jack Smith ve Gerard Malanga.
Orası Andy'nin sinema okuluydu.
Ben… Goldsmiths'e gittiğimde
çok serbest bir eğitim kuruluşuydu.
Humphrey Searle ile viyola ve beste dersleri verdiler.
O, Cage'i ve araştırdığım bütün insanları anlıyordu.
John Cage, "Water Walk" ile karşınızda.
John Cage, New York ve Amerika'da müzik alanında
önde gelen, avangart bir şahıstı.
Ama bence La Monte onun yerine geçmeye hazırlanıyordu.
Bernstein Bursu'nu aldım. Seyahatimi falan ödediler.
Arka planında olduğunuz kişi… Bayan Koussevitzky hâlâ yaşıyordu.
Öğrenciler için öğle matineleri düzenliyordu.
Eserlerim çok şiddetli olduğundan çalmama izin vermezlerdi.
Programın başındaki adama, Harry Kraut'a… Bu eserler çok mu şiddetli diye sordu.
Eserin çoğunda piyanonun içindeydim
ve piyanonun içine falan vuruyordum.
Sonra bir balta aldım.
Ve ilk sıradakilerden birinin kalkıp kaçtığını hatırlıyorum.
Kaçan Bayan Koussevitzky'ydi. Gözyaşlarına boğulmuştu
ve ben de dedim ki "Amanın, çok özür dilerim, ben…"
Evet, biraz üzüldü ama endişelenmeyin.
Sonra onu kokteyl içmeye çıkardık. Gayet iyiydi.
O zaman Cornelius Cardew'la tanışmıştım, birlikte takılıyorduk.
Yani, bahsettiğim şeylerden anlayan biri vardı.
Cornelius da La Monte ile tanışmıştı.
John Cage'den sonra La Monte Young'ın sırası gelecekti.
Tanglewood'a Le Monte'a ulaşmak için gitmiştim.
Bir kırılma noktasından sonra
olay artık müzik olmuyor.
Haftaya görüşürüz.
Biri La Monte'la tanıştığında iş bitmiştir demekti.
Herkes gösterişli şeyler yapmak istiyordu, bir de bana bakın.
Yaptığım şeyin amacı
insanları ruhani bir mertebeye getirmekti.
Tamamen uzun, kesintisiz tonlardan oluşan bir parçayı
benden önce kimse yazmamıştı.
John, Gallerliydi.
Bize bir mektup göndermişti…
-Galler'den. Veya Londra. -Birleşik Krallık'tan.
Birleşik Krallık'ın bir yerinden.
Gelip çalışmak istediğini söyledi…
Evet.
-Biz de olur dedik. -Tabii.
New York'a 1963'te geldim.
Bu, New York'a ilk gelişimdi ve dehşete düştüm. New York…
Kaldırımlardan buhar çıkıyordu.
"Bu ne lan, burası leş gibi."
ÜYELİK KARTI BAHAR, 1957
La Monte'un bas ezgileri falan çok rahatlatıcıydı.
Burada müziğe geri dönüp
duyacaklarımıza odaklanıyorduk.
Bas ezgisini duyuyorduk ama aslında doğal armonileri çalışıyorduk.
Lou beni aradı ve çok depresyonda olduğunu söyledi.
ALLAN HYMAN'İN SESİ
Tedavi gördüğünü söyledi.
Ebeveynlerinin onun eş cinselliğini şokla düzeltmeyi denediğini düşünüyordu.
Ebeveynlerini tanıdığım için tek kelimesine inanmadım.
Şunları söylemek istiyorsanız,
"Klinik depresyondan mı muzdaripti? Çok fazla uyuşturucu mu kullanıyordu?"
Bence o dönemin tabiatı yardımcı olmuyordu.
Ve o zaman mevcut olan yardım seçenekleri de çok kötüydü.
O yüzden o dönemde Lou'yu sorduğunuzda sinirleniyorum.
Var olan yanlış fikirler yüzünden sinirleniyorum.
Çünkü Lou'ya da ebeveynlerime de haksızlık edilmiş oluyor.
Kolay bir açıklaması olduğunu düşünmek çok komik ve olayı basitleştiriyor.
New York Üniversitesine gidecekti.
Hatırladığım kadarıyla bir buçuk dönem bitirebildi.
Beni aradı ve Syracuse'a geçiş yapacağını söyledi.
Syracuse'a geçtiğinde bambaşka bir insan oldu.
Huysuz, muhalif.
Neredeyse her konuda çok asiydi.
Onu anlamakta zorlanıyordum.
Kafayı bulup şarkı çalardık.
Ray Charles parçaları çalardık, bazen Frankie Lymon çalardık. Bazen de…
Öğrenci birliklerinde ve barlarda çalardık.
LOU REED'İN SESİ
Çok kötüydük, o yüzden ismimizi sürekli değiştiriyorduk.
Çünkü kimse bizi iki kez tutmazdı.
Ritim kaçırdığım veya zamanlamayı tutturamadığım olurdu.
Ve delirirdi.
Dönüp halileye vururdu.
Hiç sabrı yoktu.
Kesinlikle mükemmel olmayan ve kusursuz çalmayan herkese karşı.
St. Lawrence Üniversitesinde
Saint Lawrence Nehri'nde bir teknede konserimiz vardı.
Lou, "Teknede çalmam" dedi.
Ben de dedim ki "Lou, teknede çalacağız. Hadi…"
"Çalmıyorum" dedi. Çat!
Elini kapının camına soktu ve elini paramparça etti.
Onu hastaneye götürmemiz gerekti. Dikiş atıldı.
Ve doğru hatırlıyorsam sağ eliydi.
"Sikerler, çalamam işte" dedi.
Ben de "Şarkı söyleyebilirsin, zaten bok gibi gitar çalıyorsun,
o yüzden sorun yok" dedim.
Ve çaldık.
Birçok yönden üç yaşında bir çocuk gibiydi.
Dönüp duruyoruz
"Your Love" diye bir demo kayıt yaptık.
Senin küçük aşkın
Senin aşkın, senin küçük aşkın
Senin aşkına dek Gerçek, bütün bir adam olamamıştım
Lou'nun demo kayıtlarından bazılarını beğenen bir adamla buluşmaya
şehir merkezine gittik.
Lou'ya dönüp dedi ki
"Yapmak istediğin nedir? Başarmak istediğin nedir?"
O da dedi ki "Zengin olmak ve rock yıldızı olmak istiyorum.
Ve müziğimi idare eden sen olsan da olmasan da zengin de olacağım
rock yıldızı da olacağım."
Çoğu yerde rahat değildi.
Ve baştan rahat değilse de
bundan faydalanırdı ve herkesi rahatsız ederdi.
Yani onu rahatlatan buydu.
Neden bu kadar öz güvensizdi, bilmiyorum ama hiç öz güveni yoktu.
Bence hayatı boyunca öz güvensizdi.
Onu reddettikleri için herkese karşı hep çok sinirliydi,
bu yüzden de o dostluğu ilk o bitirecekti.
Asla sırf kara veya denizin olmayan Zihnin içindeki havada serpilen
Bu karanlık müzik kilisesinde
DELMORE SCHWARTZ'UN SESİ
Hareketli, eylem hâlindeki örüntüler Art arda ayinler
Katiyetin haşmetiyle hareket eder
Kapalı perdeleri aralamaya…
O zamanlar Delmore'la takılıyordu.
En çok hayran olduğum kişi Delmore Schwartz'tu.
Onunla şiir konusunda çalışırdık ama başka şeyler de vardı.
Hayret verici deneme yazıları ve kısa öyküler.
Birinin öylesine basit, günlük bir dille bunu yapabilmesi beni şaşkına çevirmişti.
Delmore Schwartz, Lou'nun aşırı yetenekli olduğunu düşünüyordu,
hatta Lou'nun birkaç şiirini Evergreen Review dergisinde yayınlatmıştı.
Şiirlerinde ağırlıkla eş cinsel temalar vardı.
Çok karanlık eş cinsel temalar.
Erkeklerle umumi tuvaletlerde buluşmak,
bir erkekle pisuvarın yanında seks yapmak, bunları bir şiire dönüştürüyordu.
Bu şiirlerden birini okuduğumda
Lou'ya dedim ki "Lou, bu ne lan?
Bu aşağılayıcı seks fikri nereden çıktı?"
"Karanlık ve aşağılayıcı değilse seksi değildir. O, seks değildir" dedi.
Dedi ki "Sen anlayamazsın.
Cumhuriyetçiye dönüşüyorsun."
Hayloft'a gitmiştik, Şükran Günü ya da Noel'di.
Eş cinsel barı olması hariç çok şey hatırlamıyorum.
Orada Action adında bir kız vardı. Bana o kızı ayarlamaya çalıştı.
Ben de "Eş cinsel değilim, olmak da istemiyorum.
Deneyimlemek istemiyorum. İlgimi çekmiyor" dedim.
"Git, kızla dans et" dedi. Ben de "Peki, dans ederim" dedim.
Bence beni nerede olduğunu ve ne yaptığını görmem için götürdü.
İnsanlar dedi ki "Niye dert etmedin?
Bir bir erkekle olduğunu biliyorsan nasıl onunlasın?"
"Onun benimle ilgisi yok" dedim.
Ve kıskanmıyordum, rahatsız olmuyordum.
Bundan çok daha korkuncu Manhattan'a, Harlem'a gitmekti,
sanırım eroin almaya gitmiştik.
125. Sokak ve Saint Nicholas kavşağına giderdik.
Bir apartman dairesine çıkardık.
Beni güvenli olmayan yerlere götürmeyi çok severdi.
Bir senaryo kuruyordu,
böylece sonra yazacağı materyal oluyordu.
Sürekli yazıyordu.
Sürekli ya hikâye ya şarkı sözü ya da beste yazıyordu.
Ama her zaman kitap yazarı olmak
ve şarkı sözü yazarı olmak arasında bir fark olmadığı konusunda çok netti.
On yedi Voznesenski inliyor ancak sesleri çıkmıyor.
Feryatlarım yırtıldı
ve binlerce metrelik manyetik şerit ve tükenmez bir kırmızı dile döküldü.
Üniversitedeyken Ginsberg'den çok etkileniyordum.
"Uluma" ve "Kadiş" şiirleri.
Burroughs'un Çıplak Şölen kitabı.
Hubert Selby Jr.'ın Brooklyn'e Son Çıkış kitabı.
"Yapmak istediğim tam da bu ama davul ve gitarla" diye düşündüm.
Yani, "Nereye gidiyorum, bilmiyorum
Mümkünse krallığa gitmeyi deneyeceğim
Çünkü böylece erkek gibi hissedebilirim
Damarıma iğneyi soktuğumda
Hiçbir şey artık eskisi gibi değil
Kafayı bulduğum anda İsa'nın oğluymuşum gibi hissediyorum âdeta
Ve sanırım bilmiyorum Sanırım bilmiyorum."
Eş cinsellik kadar uzun süren
veya eş cinsellik kadar az anlaşılan bir davranış veya uygunsuz davranış sorunu
muhtemelen hiç olmamıştır.
Sizce en ciddi cinsel suç nedir?
Doğaya karşı suç.
Doğaya karşı suçun cezası nedir?
Hapishanede 20 yıla kadar.
Barlara gittiğimiz için tutuklanıyorduk.
Ama ne olacak ki? O da işin parçasıydı.
San Remo diye bir bar vardı,
burada herkes biraz eş cinsel,
aşırı zeki ve yaratıcı gibi görünüyordu.
Ve bu kişiler sonunda Edward Albee, Andy Warhol ve Jasper Johns oldu
ve her şeyin merkezinde patlayan sanat dünyası vardı.
Para, partiler, güç.
Sinema patlıyordu.
New York Film Festivali, Lincoln Center,
bunların tümü 60'ların ortasında oluyordu.
Ve inanılmaz bir… aşırı camp akımı vardı.
Camp'le gerçekten oynayabiliyordunuz,
Jack Smith'in yaptığı gibi.
1964'ÜN BAŞINDA
Hayret, dünyanın yok oluşunun arifesinde
aşırı uyarıldığımız bir geceydi.
JOHN CALE, BESTECİ TONY CONRAD'İN YANINA TAŞINDI.
Ve 56 Ludlow Sokağı'nda ben, Jack Smith, Angus ve Tony'yle tanıştım.
FİLM YAPIMCISI JACK SMITH DE BİRÇOK SANATÇI VE MÜZİSYENLE ORADA YAŞADI.
Tony Conrad o daireyi tuttu…
HENRY FLYNT'İN SESİ
…56 Ludlow Sokağı'ndaydı, çok önemliydi.
LUDLOW SOK. GRAND SOK.
Ekonominin parçası olmak istemedim…
TONY CONRAD'İN SESİ
…o yüzden ayda 25,44 dolar olan bir dairede yaşıyordum.
Geçiş yapınca, Lower East Side belgeseli, avangart yaşam tarzıyla
sonradan Soho olan yerin resmî sanat camiası arasında
çok tuhaf bir değişim ortaya çıkıyordu.
Jack yanına taşındı sanırım.
Yan komşuları Piero Heliczer ve eşi Kate'ti.
Sonra Angus MacLise New York'a döndü
ve 56 Ludlow Sokağı'nda aynı kattaki üçüncü daireyi tuttu.
Ayrıca Mario Montez de aynı binada yaşadı. John…
John Cale, Tony'nin yanına taşındı.
Ama Ludlow Sokağı'nın o ana grubu…
AMY TAUBIN'İN SESİ
…La Monte Young ile birlikte The Dream Syndicate oldu.
La Monte, Marian, Tony ve ben
bir buçuk yıl boyunca bunu her gün bir buçuk saat yaptık.
Ben bas ezgisini çıkarıyordum. Ve bu özel bir daldı,
bir sürü olasılığa gözlerinizi açıyordu.
Beyin korteksinde her frekans…
LA MONTE YOUNG'IN SESİ
…farklı bir noktada algılanıyor.
Sürekli tekrarlanan bir frekanslar grubu oluşturunca
çok güçlü ve derin olabilen bir psikolojik durum ortaya çıkarıyor.
Armonik dizilerde
inanılmaz derecede güzel ve sıra dışı detaylar duyabiliyorsunuz.
Ve fark etmeye başlıyorsunuz ki
seslerin içinde bir yuva bulabileceğiniz yeni yerler var.
"La notası ver. Hadi…" diye dert etmiyorduk. Hayır.
Akort etmek için kullanabileceğimiz en güvenilir şeyin
buzdolabının 60 Hertz'lük vızıltısı olduğunu fark ettik.
Çünkü bu vızıltı bizim için Batı medeniyetinin bas ezgisiydi.
Üçüncü armoniği 60 Hertz olarak kullanırsak
temel aldığımız şey, yani bulunduğumuz anahtar 10 Hertz.
Ve şu işe bakın, 10 Hertz uyurken beyninizin alfa dalgasının frekansı.
Birden dedik ki "Hey, burada bir hikâye var."
The Dream Syndicate'ın ilginç yanı
tabii ki minimalist müzikleriydi.
Gamın tamamı çalınırdı, bir nota devam ettirilirdi
ve tüm entonasyonları dinlenirdi.
La Monte Young bir notayı dört saate yayardı.
Andy'yle birlikte bir performansını izlemeye gitmiştim.
The Factory stüdyosuna gitmeden Warhol'un Kiss filmini izlemiştim.
Jenerik yoktu.
AMY TAUBIN'İN SESİ
Filmi kimin yaptığını bilmiyordum.
Haftalık çıkan bir seriydi,
yani her hafta iki dakika 45 saniyelik bir makara
normal hızında, yani saniyede 16 kare hâlinde gösterilirdi.
Warhol sessiz filmlerinin ilginç yönü şu,
saniyede 16 kare olarak oynatılmaları gerekiyor,
yani ekrandaki insanlar
sizin izlerken yaşadığınızdan farklı bir zaman ölçüsünde nefes alıyor
ve kalpleri başka bir zaman ölçüsünde atıyor,
bu yüzden de gerçek dışı gibi.
Bu da inanılmaz bir estetik mesafe hissi ortaya çıkarıyor.
Empire State Binası'nda bir postane var.
Postaneye poşetlerce Film Culture dergisi götürüyorduk,
birden durduk ve binaya baktık.
"Bu, Andy Warhol için mükemmel bir simgesel görüntü" dedim.
İşte böyle oldu.
Warhol'da, avangart sinemada ve avangart müzikte mesele
tamamıyla yayılmış zaman.
La Monte'un kafasındaki müzik kavramı
gerçekten… Çin fikri olduğunu söyleyebilirim.
Evet, bu Çinli bir zaman kavramı.
Ve müzik gerçekten asırlara meydan okuyor.
Bu, doğaçlama bir deneyimdi ve dinî bir ortam gibiydi.
Çok da gizemliydi.
Sonra bir gün Tony gitar manyetiği getirdi ve iş orada bitmişti.
Amfi gelince elimize güç geçti.
Ve bir sürü şey oldu.
Binayı sallayan fark notaları falan.
Yani, gerçekten çok kuvvetli.
Biz çaldığımızda ses,
salonunuzda B-52 uçağı var gibi gelirdi.
Ben hızlı koşarım, bebeğim
Ve bana yetişemezsin
Ben hızlı koşarım, bebeğim
Ve bana yetişemezsin
Hadi bebeğim, yarışalım
Bebeğim, ister misin?
Rock and roll plağı biriktiriyordum…
TONY CONRAD'İN SESİ
…bir tür fetiş gibi.
John benim yanıma taşındığında bunu görünce şaşırdı.
Şarkılardaki armonilerden dolayı
daha çok La Monte'la yaptıklarımızla alakalı olan şeyleri dinliyorduk.
Saf armoniler falan.
Hank Williams ve The Evelyn Brothers.
Hayal
"Hayal." Hayal.
O şarkının başlangıcında
fark notalarını duyabiliyorsunuz, "Aman" diyorum.
O zaman zaten rock and roll'a hayrandım.
The Beatles'ın yaptıklarına
ve şarkı sözlerine hayrandım.
Çocukça değildi.
"Ölmek nasıl, bilirim
ve hiç doğmamışım gibi hissettiriyorsun."
Bir dakika. Bu, Lou'nun yazacağı bir şey.
Ve bundan o ilk çılgın grup ortaya çıktı,
adı The Primitives gibi bir şeydi.
Grupta John, Walter De Maria,
Tony ve Lou vardı.
Peki, sakinleşin.
Size yeni bir şey göstereceğiz.
Duyduğunuzda aklınızı başınızdan alacak.
Hazır olun. Başlıyoruz. Evet. Peki.
Long Island City'deki düşük bütçeli bir plak şirketinde söz yazarıyken
New York'a taşındım.
Pickwick, çok başarılı bir düşük bütçeli plak şirketiydi.
Doksan dokuz sente plak.
On iki sörf şarkısı veya on iki "ayrılıyoruz" şarkısı.
Plakları Woolworths'ta satarlardı.
Vizyonu vardı.
Yeteneğinin ötesinde yetenekliydi, bilmem anlatabiliyor muyum.
Şarkı söyleyemiyordu, enstrüman çalamıyordu
ama o çatallı sesiyle yaptığı her şey beni etkiliyordu.
Lou'yla çığır açacaktık ki sonunda da bunu yaptı.
Tony bir partiye davet edilmişti.
Gittik, bir adam bize gelip "Selam.
Sizde iş var gibi görünüyor.
Plak tanıtmak ister misiniz?
Long Island City'ye gelin" dedi.
Bu, Pickwick Records şirketiydi, o zamanki söz yazarları da Lou Reed'di.
Lou'yla tanıştığımda sürekli birbirimize bakıp dururduk.
Birlikte kahve içtik, yanımda viyolam vardı.
Bir kez daha
Hâlâ ağır vibratoyla
klasik viyola çalıyordum, kulağa çok klasik
ve güzel falan geliyordu.
Lou dedi ki "Siktir. Benden üstün olduğunu biliyordum."
Şimdi herkes yere
Hazır mısınız?
Onlarla toplanıp söz yazmak istedim.
Doğaçlama yazmamız gerektiğini söyleyip durdum,
onların da hoşuna gitti.
Ve işin ilginci, o, bu konuda en önemli unsurdu.
Söz yazarıydı ve lick çalmaya başladı. Ve ben buna bayıldım.
Sonra John ve diğerlerinin de anında hoşuna gitti.
"The Ostrich" şarkısını da orada yazdık,
bir sürü büyük yapımcı bayıldı,
mesela Elektra Records şirketinden Warren Thompson.
-Deve kuşu vakti -Evet
Sola dön Ve ayağını soluna çevir
Harikaydı.
Şarkı, tek notaya akort edilmiş bir gitarla yazılmıştı.
Gitardan inanılmaz gürültü çıkıyordu ve Lou da tef çalıp şarkı söylüyordu.
Ve tamamen spontaneydi.
Garajda birkaç adamın bir şeyler yaptığını düşününce
kafanızda canlanan durumdu tam olarak.
Ve harikaydı.
Evet, çocukluğumda bunu yapamamıştım.
Shirley Ellis'le aynı programdaydık…
"Bo-nana-bana fee-fo-fum." O şarkıyı biliyor musunuz?
Ve DJ "Oley! Harika. Burada bir grup var" dedi.
Dedi ki "New York City'den The Primitives
yeni hit şarkıları 'The Ostrich' ile karşınızda."
Bu, neredeyse sihirli bir hataymış gibi hissettim.
TONY CONRAD'İN SESİ
Yeri tamamen yanlıştı.
Bunu ciddi müzik girişimlerim için bir araç olarak hiç görmedim.
Size şöyle söyleyeyim, Pickwick'teyken sürekli kafayı bulurdu,
hastalanırdı, düşerdi,
onu acilen hastaneye götürmem gerekirdi.
Doğrusu, yetenekli olduğunu düşünmeme rağmen
ilişkimizi bitirmek istememin bir nedeni de buydu.
Ve Lou "İstediğim şarkıları kaydetmeme izin vermiyorlar" dedi.
Bu da boğaya kırmızı göstermek gibiydi. "Ne?" dedim.
Dedim ki "Çalmak istediğin diğer şarkılar ne…"
Ve bana başka şarkılar gösterdi.
Acıya dair yazıyordum.
Ve can yakan şeylere dair yazıyordum.
Ve bildiğim gerçekliğe dair yazıyordum, tanıdığım arkadaşlarıma dair
veya gördüğüm, duyduğum şeylere…
Dıştaki insanlarla iletişim kurmaya ilgiliydim.
"Niye çalmıyorlar?" dedi.
Çünkü insanlar bu şarkıların uyuşturucuya teşvik etmesinden şikâyet edecektir.
Ama konuları uyuşturucu değil.
Konuları, yaşamlarından bıkan ve tatmin olmayan insanlar.
Niye kendimiz yapmıyoruz?
1964'te Ludlow'daki aynı apartman dairesinde artık Cale ve Reed vardı.
"I'm Waiting for the Man." Söz ve müzik Lou Reed.
Muhalif olmak faydalıdır
çünkü bir pozisyon belirlersiniz,
karşıt pozisyonu belirlersiniz ve bundan bir şey oluşturursunuz.
Bulunduğumuz konumu
ve diğer her şeye beslediğimiz iğrenmeyi idrak ettik ve işe yaradı.
Pardon, efendim Zihnimden daha uzak olan bir şey yok
Ama değerli bir dostumu bekliyorum
Evet, hep derdi ki "Hadi lan.
Bunlar nasıl oldu be? Galler'den?"
"Venus in Furs" ve "I'm Waiting for the Man"in sözlerini gösterdi
ve bu şarkı sözlerinin uyumlu, güzel yazıldığını düşündüm.
Ama ben dedim ki "Bir dakika, bu müzik, sözlerde anlatılanı desteklemiyor."
Çok heyecanlandım, sanırım Lou'yu da olasılıklar için heyecanlandırdım.
Bir sürü farklı düzenlemeyi denedik,
üçlü, dörtlü, her neyse.
Parlak, parlak…
Bir gün metroda Sterling'le buluşmuş, kışın ayakkabıları yokmuş
ve onu Syracuse'tan beri görmemiş.
Eminim Lou'yu Syracuse'te grubuyla çalarken görmüştür
ve gruba girmek istemiştir.
Bence bunu yapmak istedi. Hazırdı.
On beş yaşından beri çalıyordu, kendi kendine öğrenmişti.
Partilerde elinde hep gitarı olurdu
ve yapmak istediği buydu. Ve karşısına fırsat çıkmıştı.
Birden gitar sololarını gerçekten düşünen bir gitaristimiz oldu.
Lou ve ben oturup doğaçlama yapardık.
Sterling de solo çalardı.
Çok güzel çalardı, Isley Brothers tarzında gitar çalardı.
Çok doğaldı ve nazikti.
R&B ve Wagner'ın birleştirilebileceği fikri ortaya çıkmak üzereydi.
Bir gün okuldan eve dönüyordum, arabadaydım
ve radyoda "Not Fade Away" şarkısının The Rolling Stones versiyonu çıktı,
yolda kenara çektim çünkü bu beni araba süremeyecek kadar heyecanlandırdı.
Baterist arıyorlardı
ve dedim ki "Jim'in kız kardeşi bateri çalıyor."
Ve Lou'yu onunla tanışmaya götürdüm.
Maureen, Syracuse'a giden…
STERLING MORRISON'IN SESİ
…ve Lou'yla arkadaş olan eski bir dostumun kız kardeşiydi.
Maureen, Long Island'da bir kız grubunda çalıyordu
ve grup dağılmıştı.
O da geldi
ve biraz perküsyon çaldı
ve takıldık.
Bilmem. Durum çok rahattı.
Gece beş gibi eve geldiğinde
Bo Diddley plakları takardı
ve her gece beşten 12.00'ye kadar çalardı.
Mükemmel bir baterist olacağını düşündük. Öyleydi de.
Çok eğlenceliydi ve insanlarla birlikte
canlı çalma fırsatım olduğu için çok heyecanlıydım.
Daha önce kimseyle çalmamıştım. Eğlenceliydi.
Bob Dylan'a kafa tutabilmemizin yolu,
her gece sahneye çıkıp doğaçlama farklı şarkılar çalmaktı.
Ve Lou bu konuda uzmandı.
Her konuda bir çırpıda doğaçlama şarkı sözü yazabilirdi.
Gelip gitarıyla otururdu ve ben de viyola çalardım,
bir şarkıya başlardı.
Gerçekten tuhaf bir şarkı sözü ortaya çıkıverirdi.
Sonra her şey art arda oluşurdu ve elimize bir şey geçerdi.
Lou veya John'un ne zaman zihnen meçhul bir yere gidip
kim bilir ne çalacaklarını bilemezdiniz.
Rolüm, onlar döndüğünde
işi tamamlamak için orada olmaktı bence.
Lou hemen yanımda… Sesten bir duvar dikilmiş gibiydi.
Şarkının neresinde olduğumuzu anlamak için ağzını izlerdim.
Yani Lou'yu takip ederdim.
Yazdığı bütün iyi yazılmış şarkıların dışında
benim ilgilendiğim, bu doğaçlamaydı.
Bilinçaltından direkt olarak, büyük ölçüde etkilenmişti.
Ve Lou'nun şok tedavisi hikâyelerini duyduğumda
bunları kafamda birleştirdim.
Müzik aslında rüya müziği olduğu için
bu, müzikle ilişkilendirilebildi.
Ve bu rock and roll'da çok sevdiğim şey
gitar motiflerinin tekrar edilmesiydi
ve yarattığınız bir gitar motifi
bütün şarkı boyunca var olabilir ve güzelce devam edebilirdi.
Bas ezgisi de apaçık bunlardan biriydi.
The Velvet Underground'u kurduğumuzda
birkaç şarkım vardı ve bunların öyle hayat bulduğunu görmek muhteşemdi.
Yani, ben bar gruplarında çalan biriydim.
Çoğu iş birliğinde
ikiyle ikiyi toplarsınız ama yedi çıkar.
O tuhaflığın bu alanda var olmaması gerekirdi.
Ve her zaman zarif olmanın
ve zalim olmanın belirli bir standardı vardı.
Parlak, parlak, parlak deri çizme
Karanlıkta kırbaçlı kız
Çanla gelir kölen Terk etme onu
Vur, sevgili sahibe Ve iyileştir onun kalbini
Yorgunum
Bitap düştüm
Binlerce yıl uyuyabilirim
Beni uyandıracak binlerce rüya boyunca
Bas ezgisi, "Venus in Furs" çıktığında uydu.
Rock and roll'da daha önce kullanılmamış bir yöntemimiz olduğunu biliyordum.
Ve hepsi akordu bozuk gitarla yapılıyordu ki bundan çok gurur duyuyordum
çünkü derdim ki "Hey, Lou.
Kimse bu nasıl yapılıyor, çözemeyecek."
New York'taki tepki bana bir bakıma sürpriz oldu.
Kimsenin yapmadığı bir şey yaptık diye düşünmüştüm.
Karanlıkta parlak deri
Yaptığımız şeyin o kadar cesurca olduğunu düşünmüştüm ki
herkesin bundan çok etkilenmesini bekledim.
Vur, sevgili sahibe Ve iyileştir onun kalbini
Café Bizarre ufak bir yerdi.
Bu işi almalarına çok heyecanlanmıştık.
Orada çok fazla insan yoktu. Kimse dans etmiyordu. Çok tuhaftı.
Bazılarının sırtı kalabalığa dönüktü.
İtici bir havaları vardı.
Yani, amanın, korkunçlardı.
Barbara Rubin o elit, şehirli film yapımcılarındandı.
Bob Dylan'ı iyi tanırdı, Andy'yi de tanırdı.
İnsanları bir araya getirmek için çok çalışırdı.
The Factory'ye gelip şehir merkezinde herkesin görmesi gereken
bir grup olduğunu söyledi.
Birden kulübe çok daha fazla insan geldi.
Gerard, The Factory'nin diplomatik yüzüydü.
Ve gelip bana dedi ki
"Yarın öğlen The Factory'ye davetlisiniz."
Barbara Rubin onları getirdi, hepsi siyah giyinmişti…
…ve çalmaya başladılar.
"Heroin" şarkısını çaldılar. Şöyleydik…
Müthiş. Ağzımız bir karış açık kaldı.
The Factory'ye gittiğimizde çok teşvik edici ve ilham verici olan şey,
tamamen işe odaklanılmasıydı.
Her gün oraya girdiğimde o zaten orada olurdu
ve hep derdi ki "Kaç şarkı yazdın?"
"On tane." O da derdi ki "Çok tembelsin.
Niye 15 tane yazmadın?"
İnsanlar girip çıkardı.
Tanıdık simalar girip çıkardı.
Ve tamamen işletme odaklıydı.
Nereye gidiyorum
Bilmiyorum
Ama
Mümkünse
Krallığa gitmeyi deneyeceğim
Çünkü böylece erkek gibi hissedebilirim
Damarıma iğneyi soktuğumda
Hiçbir şey artık eskisi gibi değil Söyleyeyim sana
Kafayı bulduğum anda
İsa'nın oğluymuşum gibi hissediyorum âdeta
Ve sanırım bilmiyorum
Andy bir ilah.
Gezegen dışı bir canlı.
Sürekli "Evet, evet, evet" diyen bir baba gibiydi.
Karakterinin bu yönü bence herkesi The Factory'ye çekti.
Yuvalarında gibi hissediyorlardı.
İşte o an kan başlar akmaya
Damlalığın boynundan fırlayınca
Ben ölüme yaklaşınca
Yardım edemezsiniz bana, dostlar
Siz de tatlı kızlar O tatlı dillerinizle
Onu etkilemek istedim.
O, bir seyirciydi. Ben de seyircim olsun diye can atıyordum.
Peki. Bir şey yapmana gerek yok.
Böyle devam et.
İşte bu.
Talimat yoktu.
Eroin
Warhol hiç ses çıkarmazdı
ama varlığı bir süre sonra ortalığı kasıp kavurdu
çünkü hiç ses çıkarmazdı.
Benim sonum ol
O yüzden bir şey yapmaya itilirdiniz.
Eroin
Doğrudan kameraya bak.
AMY TAUBIN'İN SESİ
Hareket etmemeye, gözünü kırpmamaya çalış.
Bu, cidden bir yetenekti.
Ve bu, ölmekten daha iyi
Şükürler olsun, umurumda değil hiçbiri
Ve sanırım bilmiyorum
Eroin
Benim sonum ol
Yeni bir grubu destekliyoruz. Adı The Velvet Underground.
Artık resim yapmaya inanmadığım için
bunun güzel bir şekilde birleştireceğini…
Müziği, sanatı ve sinemayı birleştirme konusunda
elimizde bir şans var.
Ve dünyanın en büyük diskoteğinin üzerinde
çalışıyoruz hâlâ.
Sana söylüyorum
Ve hazirandaki hemen her şey, yakın geçmişte…
-Açık mı? -Şimdiki an gösteriyor ki…
Çok iyi şeyler olacak,
iş hayatında.
Bu konumda dünyalar kadar şey gelecek
ve bu başarı, ayrıca çok büyük bir mutluluk gelecek.
Ve çarkıfelek de
daha çok hırslarını gösteriyor, ayrıca yakın dostlarını da
sana çok yakın olan insanları.
Şu an çok çekişme yok yani.
Tartışma gibi şeyler yok.
Çünkü çalışmıyoruz.
Gösterdiği şey…
Kariyer, iş… mesleğinde, bu şeylerde
çok rekabet görünüyor, her zaman.
Her zaman çok fazla rekabet olacak…
Çoğunlukla The Factory'ye gelen insanlar
kameralar çekim yaptığı için geliyordu.
Ve ünlü olabileceklerini, yıldız olabileceklerini düşünüyorlardı.
Ümit verici bir gelecek. Bir sürü yeni içgörü.
Ve bir sürü yeni şey oluyor.
Bir kadın güzelliği ideali vardı
ve buna uymuyorsanız…
Ve kim uyabilirdi ki?
Bunun çok ama çok kötü etkisi vardı.
Kadınlar için iyi bir yer değildi.
Ve size verilen değerin öncelikle görünüşünüzden gelmesini
aşamazsanız…
O zaman, anlarsınız ya.
The Factory'de çalışıyorduk…
BILLY NAME'İN SESİ
…ve Gerard Avrupa'dan yeni dönmüştü.
Yanında 45'lik bir plak getirmişti, bu plakta tuhaf bir ses vardı…
Beni sevmen umurumda demiyorum
Umurumda demiyorum
Tatlı Hayat filminde oynamıştı.
Filmin yıldızı Anita Ekberg'dü
ama o filmde herkesin gördüğü gizemli surat Nico'ydu
çünkü inanılmaz derecede güzeldi.
Ve sonunda Nico, New York'a geldi.
Paul, tanıtım açısından Nico ile ilgilenmeye başladı.
Paul bir şekilde Andy'yi, Lou çok yakışıklı olmadığı
ve sesi harika falan olmadığı için böyle bir rock and roll grubu olmayacağına
ikna etmeye başladı. "Grupta güzel bir kız olmalı."
Bunu yapması için Andy'nin Lou'ya yalvarması gerekti neredeyse.
İşte gidiyor yine
Bir perdeyi düzgün devam ettirememesine
başta inanılmaz sinir olmuşlardı.
O sesle ne yapılabileceğini sanırım John çözmüştü.
Bu işin çoğu ilginçti.
Onu yapamıyordu, bunu yapamıyordu
sonra birden hepsini çok iyi yapıyordu.
Onu öğrenmem gerek.
Birden tanıtım fırsatını ve bu sarışının
sahnenin ortasında siyah kıyafetlerle yanımızda durduğu fikrini
fark ediyorsun.
Aynan ben olurum Sana kim olduğunu gösteririm
Eğer bilmiyorsan diye
Söylediği üç dört şarkı onun için mükemmeldi
ve bu şarkıları başkası söylediğinde uymuyor.
Bize göre gizemliydi.
STERLING MORRISON'IN SESİ
Çok gezmemiştik.
John hariç çok kültürlü değildik.
Ama o şarkı söyleyebiliyordu.
Sadece ayakta durup güzel görünmek için orada değildi.
Lütfen indir ellerini
Çünkü görüyorum seni
Andy pleksi cam bir kutu içinde şarkı söylemesini istemişti
ama Nico hiç yanaşmadı.
Ciddi bir müzisyendi ve o şarkıları söylemek istiyordu.
Güzel görünüyor olması…
…onun için alakasızdı bence.
Korkmayasın diye
Gecenin zihnini gördüğünü düşündüğünde
Çok mesafeli, ulaşılamaz olması
onun Andy'nin zihnindeki hâli olabilir.
Çok ünlü olmak istemiyordu,
tek istediği iyi işler çıkarmaktı bence.
Çünkü görüyorum seni
Ünlü değilseniz herkesle kıyaslanırsınız.
Marlene Dietrich'le veya Garbo'yla kıyaslanırdı.
-Aynan ben olurum -Sana kim olduğunu gösteririm
Şimdi insanları onunla kıyaslıyorlar.
-Aynan ben olurum -Sana kim olduğunu gösteririm
Bize yararları oldu.
Bob Dylan'ın yapımcısı olan Tom Wilson'la tanıştık
ve bir yerlere geliyorduk.
Bir albüm kaydedebilirdik.
Norman Dolph gelip albümü kaydetmesi için Andy'ye 1.500 dolar verdi.
Vay be.
Bir şeyin peşindeydik.
Adamı bekliyorum
Elimde 26 dolar
İstikamet Lexington, 125. Cadde durağı
Hasta ve pis hissediyorum Hayatta değil, ölüymüşüm gibi
Andy olağanüstüydü ve bence gerçekten
Andy olmasa bu şeyler olmazdı.
Albüm kapağını yapacağını söylemese
sözleşme yapamazdık. Veya Nico bu kadar güzel olmasa.
Hey, beyaz çocuk Sen bizim kadınlarımızın mı peşindesin?
Muz albümü için bir yıl prova yaptık.
Andy, ilk albümümüzün yapımcısıydı, stüdyoda olup nefes alması açısından.
Ama bundan çok daha fazlasını yaptı.
Kimse değişiklik yapmadan
bir albüm kaydetmemizi mümkün kıldı çünkü Andy Warhol oradaydı.
Porto Riko ayakkabıları, kocaman hasır bir şapka
Bizi, yaratıcı yönümüzü
ve bunun nasıl en iyi şekilde ortaya çıkarılabileceğini tamamen anladı.
Ve bizi çok destekledi.
...beklemen gerek
Adamı bekliyorum
Nico, Lou'ya âşıktı. Andy de Lou'ya âşıktı.
Kızlar, erkekler, adamlar, kadınlar, herkes ona âşık oluyordu.
Zaten resim ve çizim yapıyor ve anlaşılmak istiyordum
ve kendime bir ortam arıyordum,
ta ki bir arkadaşım ben 15 yaşındayken onların albümünü getirene dek.
Albümü takas etmek istemişti çünkü onun zevkine göre değildi
ve benim de verebileceğim bir Fugs albümüm vardı.
Lou Reed'in sesinin tonuna bayıldım.
"Porto Riko ayakkabıları, kocaman hasır bir şapka."
Şey…
Altta da Cale'ın bas ezgisi vardı.
Yani, işte o kadardı.
Bu şarkıyı istemiyor musun? Bu şarkı benim için.
Ağzımdan ilk şu çıkmış olabilir,
"Bu insanlar beni anlar."
İğnesi de var Güzel bir tadımlık veriyor
Lou'nun yaptıklarında…
DAVID BOWIE'NİN SESİ
…kaçınılmaz şekilde doğru olan unsurlar vardı. Söz yazımının doğası.
Dylan, pop şarkısı yazmaya yeni bir zekâ düzeyi kazandırdı.
Ama Lou bunu avangarda taşıdı
ve köklerinin dayandıkları da Baudelaire, Rimbaud ve…
Ama o zamanlar önemli sayılmıyordu.
Tanıtımı yapılmıyordu.
Birçok radyo istasyonu şarkılarımızı çalmazdı.
"Heroin" falan… Bunları çalmazlardı.
Ama ayrıca MGM plak şirketi…
Bence o noktada Mothers of Invention'ın daha iyi bir tercih olduğuna
karar vermişlerdi ve çok bir şey yapmadılar.
Sanki bizi sokaktan kurtarmak için sözleşme imzalamışlardı.
Yarına dek ama o artık başka zaman
Adamı bekliyorum
Eve yürüyeceğim
Her şey yolunda
Hepimiz burada birlikteyiz.
Andy Warhol, şair Gerard Malanga.
Orada, kamerayı döndürürseniz Ed Sanders,
Fugs isimli rock and roll grubundan.
Peter Orlovsky, hem şair hem de Hint mantraları şarkıları söylüyor.
Jonas Mekas film çekiyor, şu an yaptığı da o.
Sadece New York bölgesinde
kendi sanatlarıyla kısıtlı kalmayan,
diğer sanatları da çalışmalarının bünyesine alan
30, 40 farklı sanatçı vardı.
Bu yüzden böyle bir festival düzenledik,
ve genişlemiş sinemada olanlar konusunda
bir araştırma gibi.
Bu 1965'in kasım, aralık ayıydı.
1966'da 41. Cadde'de Times Meydanı'nda
bir sinema salonu kiraladım ve orada devam ettik.
Chelsea Girls ilk orada yayınlandı, birçok Warhol filmi de orada yayınlandı.
Genç Mary Dave amcaya dedi ki
"Ruhumu sattım, kurtarılması gerekli
Bir multimedya etkinliği düzenledik…
BILLY NAME'İN SESİ
…birkaç hafta sergilendi, adı da "Andy Warhol's Up-Tight"tı.
Yıldızları The Velvet Underground ve Gerard Malanga'ydı,
Mary Woronov da dans falan ediyordu.
Kaç, kaç, kaç, kaç, kaç Sonun aşırı doz
Ne yapacağını söylüyor
Etkinliğe hazırlanmak için
The Velvet Underground'u ve Nico'yu
The Factory'de kamerayla çektik,
o görüntüler sinematekte sahnede canlı performansta üstlerine yansıtıldı.
Ruhunu satmaya gitti, kafası iyi değildi
Bilmiyordu, satın alabileceğini düşünüyordu
East Village'da Saint Mark's Place Sokağı'ndaki
Dom Polski adlı mekân bir şekilde uygun hâle geldi
ve biz burayı bir aylığına devralıp
"Andy Warhol's Up-Tight"ı genişletip "Exploding Plastic Inevitable"ı yarattık.
Burası eskiden millî Polonya eviydi.
Artık adı Dom, East Village gece hayatının merkezi.
Nico ve The Velvet Underground'un müziğiyle.
"The Exploding Plastic Inevitable" gösterisini
pop-art sanatçısı Andy Warhol tasarladı ve yıldızı da Warhol'a göre yılın kızı.
Vokal tarzı olağan dışı.
ANDY'DE HERKESE BİR ŞEY VAR!
Andy'nin bir rock grubu var, The Velvet Underground.
Onun için diskotek kavramı bir dans salonu tutmak,
müzisyenlerinin çalması,
aynı anda birkaç film açmak
ve insanlar dans ederken veya izlerken renkli ışıkların açık olması.
Çılgınca.
ANDY WARHOL - CANLI THE VELVET UNDERGROUND
Dom'da yaptığı gösterilerde Nico'nun gitaristi oldum.
Gösterilerinin açılışını da yaptım.
Henüz albümüm yoktu, oraya hiç kimseyi çekmiyordum.
Sadece çalıyordum.
Ama Andy oraya gidene dek kimse oraya gitmiyordu.
Herkesi çeken oydu.
Andy balkona projektörleri yerleştirirdi
ışık filtreleri, renkler ve stroboskoplar vardı.
Kimse ışıkları nasıl kullanacağını bilmediği için seyirciye kullandırıyorduk.
O yüzden de para kazanamıyorduk,
hep bir şey kırıyorduk veya balkondan düşüyordu
ve Andy'nin tekniği biraz…
"Işıkları çalıştırmayı kim biliyor? Sen biliyor musun?"
İnsanlar filmlerini izlerdi
ama bir hikâye olmadığı için izleyemezlerdi.
O yüzden "Gerçek mi yoksa hikâye mi?" gibi tuhaf bir noktaydı.
Ve bilmiyorduk. O yüzden hipnotiktiler.
Üst kat gelişip bir ortam hâline geldi.
Andy ve Central Park West sanat koleksiyoncularıyla
bağlantıları sayesinde Walter Cronkite
ve Jackie Kennedy gibi insanlar ve sosyeteden birçok kişi oraya gelirdi.
Müthiş insanlar gelip dans ediyordu.
Nureyev gelip dans ediyordu.
Bütün New York City Ballet ekibi gelip dans ediyordu.
Bence bu grubu
olağanüstü bir sahne etkinliği olmak için kurmadılar.
Lou'nun şarkıları sayesinde meydana gelen
müthiş bir müzikal olay olduğu için kuruldular.
İnsanların bakmaları için yeterli değillermiş gibi
sahnedeyken üstlerine o benekleri yansıtmaya başlayan kişi
onları doğru sebeplerle keşfeden Barbara Rupin'di.
"Lou, size niye bunu yapıyorlar?" derdim.
O da tabii ki omuz silkip derdi ki
"Andy bunu ister ve o, aileden yani."
Yaklaşık üç hafta bunu yaptıktan sonra turneye çıktık.
Andy'yi çağırdıkları bir sanat gösterisinde
kaç kez çaldığımızı hatırlamıyorum, sanırım sergi bizdik.
Sürü şeklinde ayrılırlardı, sosyeteden zengin insanlar…
NEW YORK KLİNİK PSİKİYATRİ TOPLULUĞU
…ve sanatçılar falan vardı ve bu…
Şarkılarımızı bırakın, bir grup dinlemek bile istemezlerdi.
RUTGERS ÜNİVERSİTESİ FİLM TOPLULUĞU
Dom'da The Velvet Underground'la Exploding Plastic Inevitable'ı izledim.
Ama buraya ve Provincetown'a,
yaşadığım yere geleceklerini duydum…
Chrysler Müzesi'ndeydi. Sanat olarak tutulmuşlardı.
CHRYSLER SANAT MÜZESİ
Dolu bile değildi. O kent bunu anlamıyordu.
Hippi döneminde ortaya çıktıklarını düşünmek…
ANN ARBOR FİLM FESTİVALİ
…bence bir açıdan çok tuhaftı
çünkü hippilere çok karşılardı.
MOD DÜĞÜNÜ MICHIGAN FUAR ALANI
O insanlardan bir sürü hayran edindik…
MERCE CUNNINGHAM DERNEĞİ
…ama şakalaşıp derdik ki "Kaç kişi gitti?
Yaklaşık yarısı. Bu gece iyi çaldık herhâlde."
Sadece gürültü değildi…
NICO'NUN SESİ
…dışarıda fırtına varken duyabileceğiniz
bir tür müzikti.
Sonra Paul bize Kaliforniya'da bir iş ayarladı.
Pazartesi, pazartesi
Bana o kadar iyi ki
Müziksel olarak
Kaliforniya, pop camiasında baskın olmaya çalışan organize bir güçtü.
Olmasını umduğum her şeydi
Kiraladığımız arabayla havalimanından dönerken…
STERLING MORRISON'IN SESİ
…radyoyu açtım, ilk çıkan şarkı "Monday, Monday"di.
Dedim ki "Bilmiyorum.
Böyle bir şey için hazır olmayabiliriz."
Los Angeles'a geldik
ve farklı olduğumuzu ilk fark ettiğimiz an
işte o mekâna, Tropicana Motel'e girdiğimiz andı.
Tamamen siyah giyinmiştik, her yerimiz kapalıydı
ve havuzun etrafında oturuyorduk.
Yani, çok aptalca görünüyordu.
Gerard dışında. Gerard arkada birini sikiyordu.
Pazar sabahı
Getirir seheri
Huzursuzluk hissi gibi Yanımda
Hiç Kaliforniya'ya gitmemiştik
ve herkesin çok sağlıklı olduğunu fark etmemiz çok tuhaf gelmişti.
Işık gösterisinden anladıkları bir duvara Buda slaytı yansıtmaktı.
Kaliforniya'ya gittiğimizde Trip'te çalacaktık ve bir sahne vardı.
Sahneye ne koyarsınız? Gerard'ı ve beni.
Daha çok insan grubumuza baksın diye bir gösteri yapardık.
Etrafında hep birileri var Arayacak
Hiçbir şey yok
Ve afişe Frank Zappa'yı da sokmuşlardı,
Mothers of Invention'ı da. Ve onlardan nefret ederdik.
Bizce Kaliforniya ruhunun vücut bulmuş hâliydiler.
Onlar hippiydi. Hippilerden nefret ederdik.
Çiçek gücü, sütyen yakmak falan.
Yani, sizin sorununuz ne lan?
O "sevgi, barış" zırvalarından nefret ederdik. Gerçekçi olun.
Ve özgür aşk ve şey,
"Herkes harika, herkesi seviyorum. Harika değil miyim?"
Herkes barışçıl bir dünya ister, kafasından falan vurulmamak ister
ama sizi vurmak isteyen bir mankafaya çiçek vererek
fikirlerini değiştiremezsiniz.
Yapmaları gereken…
…evsizlere yardım etmek veya… Bir şey yapmaktı.
Bu konuda bir şey yapın. Saçınıza çiçek takıp etrafta dolaşmayın.
Bu, tehlikenin ne kadar önemli olduğundan
ve bu dünyadayken
tehlikenin değerini bilmemenizden bir tür kaçıştı.
İnsanlar bomboktu
ve toplum da onları sikiyordu.
Yani bunun sonucunda bunalıma girip yıkılmak yanlış.
Bunun sonucunda güçlenirsiniz
ve diğer insanların karşıt olmadığı bir sürü şeye karşıt olursunuz.
Yani siz…
Bir sanatçı da böyle bir yerden başlar
çünkü topluma uyum sağlayamıyordur.
Farklıdır.
Bir rock dansında olma hissini anlatmak neredeyse imkânsız
ve belki de bu yüzden her hafta sonu gençler
Bill Graham ve Fillmore West'i görmek için buraya akın ediyordur.
Burada herkes kibar. Neşe var.
Diğer şehirlerde olmayan bir ruh var,
mesela New York, Chicago, Detroit,
oralarda her şey zor ve çetin.
Bizden nefret ediyordu.
Biz sahneye çıkarken
orada duruyordu ve "Umarım sıçıp batırırsınız" dedi.
Ve niye bizden… Niye bizi tuttun ki?
Bence gerçekten kıskanmış ve sinirlenmişti
çünkü ilk multimedyayı kendisinin yaptığını iddia ediyordu
ve Andy'nin düzenlediğine kıyasla acınasıydı. Gerçekten öyleydi.
Ve hakkımızda inceleme yazılıyordu.
"The Velvet Underground'un yerin dibine, en dibine
gömülmesi gerek."
"SIRF İNTİHARIN YERİNE GEÇER."
Adı her neyse, Cher öyle demişti.
Sonra New York'a döndük ve biz Dom'a dönmeye hazırdık.
Ve hayır, Dom'a dönemiyorduk. "Niye?"
Çünkü mekânı All Grossman'a, yani Dylan'ın menajerine kiralamış,
Dylan da adını değiştirmiş ve adını The Balloon Farm koymuş.
Ve biz oraya giremedik.
İşte şimdi geliyor
Gitti, gitti, gitti
Sonra ikinci albüm çıktı ve işte bu albümde
yollarda olmanın etkileri görülüyordu.
Ve bütün o saldırganlık. Ve bu size…
Saldırganlık, grupta olan her şeyi yansıtıyordu.
Birlikte çalışmak bizim için
gitgide daha zorlaşıyordu.
-Çoktan öldü, biliyorum -Adımı söylediğini duydum
-Hâlâ aynı değil -Adımı söylediğini duydum
Bu sabah uyandığımda, anne
-Adımı söylediğini duydum -Adımı söylediğini duydum
Muhtemelen en hızlı albümdü. Gerçekten süratliydi.
Mühendis gitti.
Bir mühendis dedi ki "Bunu dinlemek zorunda değilim.
Kaydı başlatıp gidiyorum. İşiniz bittiğinde gelip beni çağırın."
-Beyaz ışık -Beyaz ışık yanıp zihnimi karıştırıyor
-Beyaz ışık -Bilmiyorsun
-Kör edecek beni -Beyaz sıcaklık
Beyaz sıcaklık Ayak parmaklarıma kadar gıdıklıyor
-Beyaz ışık -Merhamet et
Hazır elimdeyken, kim bilir
İkinci albümdeki bütün şarkılar
doğaçlama ve agresifti.
Yani, bu direkt amfetamindi.
Beyaz sıcaklık Ayak parmaklarıma kadar gıdıklıyor
Kimse birbiriyle konuşmuyordu.
Herkes sürekli kendi sesini açtı.
Ve gürültü sürekli çoğaldı.
"Peki şimdi en çok kimin sesi çıkıyor?" Çocuk oyunu gibiydi.
Doğaçlama yapmazsak birbirimizi deli edecektik.
Sonunda birbirimizi yine de deli ettik.
Ama şarkıyı tekrar tekrar çaldıktan sonra
doğaçlamanın turne esnasında yoldayken yardımı dokundu.
Ortaklık bozuluyordu.
Beyaz ışık içime girdi Beynimden geçerek
-Beyaz ışık -Beyaz ışık yanıyor
-Seni delirtiyor -Beyaz sıcaklık
Beyaz sıcaklık Ayak parmaklarıma kadar gıdıklıyor
LÜTFEN SESSİZ OLUN PROGRAM YAYINDA
The Velvet Underground ve Nico hâline gelmesi asla amacımız değildi.
Bu bizim kafamızda sadece geçici bir durumdu.
İşte Oda 546
Mideni kaldırmaya yeter
Brigid folyoya sarılmış
Merak ediyorsun
Nico grupta her istediğimizi yaptı
ve… Ama bence kalbinin derinliklerinde
onu çeken başka bir şey vardı.
Hep oturup şarkı sözü, şiir yazardı.
Hep onu ortak işlerden uzaklaştıran bir şey vardı.
Gezgindi.
Gezerek gelip bir duruma girer, sonra yine gezerek sessizce giderdi.
Keçeli kalem dizisi
Merak edersin
Ne kadar kafayı bulacaklar
İşte geliyorlar şimdi
Ve sonra… Bunlardan sonra
Lou birden çıldırdı.
Sonra Andy'yi kovdu,
Andy de ona adi dedi.
Bu olay tamamen kapalı kapılar ardında gerçekleşti.
Lou'nun Andy'yi kovduğunu bilmiyordum.
İnsanlar Andy Warhol'u solo gitarist sanıyordu
ve müthiş yol göstericimizi bıraktığımızda hayat biraz zorlaştı.
ANDY WARHOL'UN YAŞAM SAVAŞI
Bunun adı "Sister Ray".
Konusu birkaç drag queen.
Birinin adı Duck, diğerinin de Sally.
Duck ve Sally içeride
Pipoyu arıyorlar
Bayan Rayon'a bakıyorlar
O da birini yalıyor
Ben de damarımı arıyorum
İğneyi yandan vuramadım
Harvard profesörleri, New York'tan mankenler,
gerçek çocuk suçlular,
motosiklet çeteleri…
…benim gibi inekler.
Grateful Dead hayranları. Birçok insan iki grubun da hayranıydı.
Hayran kitlesi edindiğimizi fark ettik.
Ve bu tabii ki hoştu,
özellikle de Boston'da çünkü orada sık sık çalıyorduk.
Onları toplam 60 ya da 70 kez izledim.
Müziklerini duyduğumda duygusal olarak özgür hissetmemin nedeni
bunun benzeri olmadığını fark etmemdi.
Belirli bir tarza girerler, sonra asla onu kullanmazlardı.
Heyecanlı olan da oydu.
Hadi, evet, aynen öyle
Evet, aynı Rahibe Ray'in dediği gibi
Yani hem yeniydi hem de tamamen farklıydı.
Rock and roll olmayan yavaş, orta tempolu veya yavaş tempolu bir şeydi.
Tuhaf melodiler vardı.
Onları izleyebilirdiniz
ve açıklanamayacak armonik sesler olurdu.
Görebilirdiniz, şöyle…
Üstüne de fuzz'lı bir solo duyardınız.
Şöyle… Ve bas gitarı duyardınız.
Ama odada başka sesler de olurdu
ve herkese bakabilirdiniz ve şöyle…
O ses nereden geldi?
Bir grup sesiydi.
Genelde "Sister Ray" şarkısının uzun versiyonu
ve sonraki beş saniye olurdu.
Sonraki beş saniye, onları izlemenin nasıl olduğunu güzel yansıtırdı.
Birden şöyle olurdu…
Sonra farklı klavye kısımları.
Sonra da bir sürü farklı şey olurdu. Bateri.
Ve birden…
Ve öyle biterdi, seyirciler de
tamamen sessiz kalırdı, bir…
Beş, sonra da alkış gelirdi.
The Velvet Underground bir kez daha onları büyülemiş olurdu.
Boston Tea Party konser alanındayım, The Velvet Underground'un amfileri çıktı.
Sahneyi ayarlamaya başladılar. Akort yapmalarını izledim.
Sorular sorardım.
"O geçişte niye sadece fuzz'lı sesi kullandınız? Niye?" derdim.
"Ve o ses?" falan derdim.
O da derdi ki "O ses birçok şey, genç adam."
Ve bana gitar çalmayı öğreten kişi Sterling Morrison'dı.
Bunun özgürlüğü beni liseye daha az bağlı hissettirdi,
diğer müziklerin kurallarına daha az bağlı hissettirdi
ve kendi müziğimi nasıl yapacağımı çözmeme yardım etti.
İşte böyleydiler. Çok cömerttiler.
Bana karşı cömerttiler. Bir kez onlar için konser açılışı yapmama izin verdiler.
Ve gruptaki insanlar arasında gerginlik olduğunda
onlarla takılmama müsaade vardı.
Bir şey demeyeceğimi biliyorlardı.
Ama evet, biraz gerginlik hissedebiliyordunuz.
Ama John Cale'ın gruptan çıkacağı kadar ciddi olmasına
çok şaşırmıştım.
Üç erkek arasında sık sık gerginlik vardı.
Doğrusu provalara bile güç bela gidiyordum, çok stresliydi.
Müzikle ilgili tartışıyor olabilirlerdi.
Veya Lou'nun aksiliği tutmuş olabilirdi
veya çok patronluk taslayıp herkese ne yapacağını söylüyor olabilirdi.
Gerginlik hep vardı.
Lou başta olmak istiyordu.
Onu nasıl tatmin ederim, bilmiyordum.
Yani, yapabileceğim bir şey yoktu…
Kibar olmaya çalışsanız sizden daha çok nefret ederdi. O…
Bir şey önermeye çalışsanız reddederdi.
Çok sorunlu bir insandı.
Ama şunu da söyleyeyim, John Cale da cidden patlardı.
O iyi hissetmiyorsa yanında olmayı da
çok nahoş bir hâle getirirdi.
Karanlık biriydi.
Anladığımız şey nerede olduğumuz, diğer her şeyin nerede olduğu
ve diğer şeyleri ne kadar hor gördüğümüzdü.
Ne yazık ki sonunda
birbirimizi hor görmeye başladık.
Sonunda öyle bir noktaya geldik ki "Boş ver.
Böyle davranarak sorunlarımızı çözmüyoruz.
Ve işleri düzeltmemize yardım edecek kimse yok" dedik.
Ve kimsenin ne yapacağımızı söylemesine izin vermezdik.
O uyuşturucular etrafımızda olmasa hepimiz bir şey arzuluyor olurduk.
İşte o an, biraz geri çekilmemiz gereken andı…
…çünkü güven kalmamıştı.
Belki Lou kıskandı.
STERLING MORRISON'IN SESİ
Öyle bir şey olabilir.
Lou sonunda o ve John arasında seçim yapmamızı istedi.
Sterling'i ve beni aradı, bir kafede falan buluştuk
ve bize bunu söyledi.
Artık John'la çalışamadığını,
ya onun kalacağını ya da John'u seçebileceğimizi söyledi.
Sterling beni ziyaret etti ve "Lou'nun yanından geliyorum" dedi.
Dedim ki "Evet, provaya başlayalım.
Hafta sonu Cleveland'a gideceğiz."
"Hayır. Biz gidiyoruz, evet. Sen gitmiyorsun" dedi.
"Ne diyorsun?" dedim.
Dedi ki "Lou sen gelirsen kendisinin gelmeyeceğini söyledi,
sana bunu söylemem için beni gönderdi."
O kadardı.
Ve o anı tekrar yaşadım,
bundan sonra ne olacağı konusunda merak uyandı.
"Yapıma başlamam lazım" diye düşündüm.
Benim için çok üzücüydü çünkü o ana dek
bu grup hayatı anlamama yardım etmişti.
Çıkarttıkları sesler bir hayal dünyası kurmama yardım etti.
Ses tonu renkleri… Bu…
Benim için Michelangelo'yla aynı yerde olmak gibiydi.
Lou gerçekten biraz başarı kazanmak istedi.
Yani gerçek başarı.
Daha az avangart olsun istedi veya adı her neyse işte.
Daha normal yani.
Hadi. Başlıyoruz.
Kız işte orada, köşede
Hatırladığım kadarıyla Doug Yule geldi,
bir sürü şarkıyı hızla, havalı bir şekilde öğrendi.
Ve kendisi de çok titiz ve ciddi bir müzisyendi.
Ve kendi harmoni algısı vardı, bu da farklı bir şey kazandırdı.
Bence fark çok engindi.
Bence hâlâ iyi bir gruptuk
ve Doug gruba kendinden bir şeyler katıyordu
ama kimse Cale'ın yerini tutamazdı.
Bilmiyor musun? Hepsini geri gönderdi
Evet
İyi akşamlar.
Biz Velvet Underground'uz
ve sizi gördüğüme çok sevindim.
Teşekkürler.
Özellikle de insanların biraz zaman ayırıp buraya gelip
rock and roll'la eğlenebilmesine çok sevindik.
Çok sessiz çalıyorlardı.
Daha sessiz çalmaya başlamışlardı.
Bazen çok mutlu hissediyorum
Bazen de çok üzgün
Bazen çok mutlu hissediyorum
Ama genelde beni delirtiyorsun
Bebeğim, beni delirtiyorsun
Takılı kaldım
Soluk mavi gözlerinde
Takılı kaldım
Soluk mavi gözlerinde
Bunun arkasında bir teori vardı, ferahlık teorisi.
Bütün şarkılar çok ferahtı.
LOU REED'İN SESİ
Bir şeyler eklemiyorduk, çıkarıyorduk
ki bu da herkesin çalışma tarzının tersi.
Yani, hiç enstrüman eklemiyoruz, kayıt için birilerini getirmiyoruz.
Sahnedeyken aynısını yapamayacağımız hiçbir şeyi yapmıyoruz.
Üçüncü albümü, gri albümü, Los Angeles'ta çalıyorduk, Steve dedi ki…
DOUG YULE'UN SESİ
…"Planlar değişti.
Bir hafta daha kalıp bir albüm yapacağız."
Candy diyor ki
"Vücudumdan nefret etmeye başladım
Ve bütün gereken…
"Candy Says"in kendi gerilimi var.
"Vücudumdan ve gerektirdiklerinden nefret ediyorum" diyen
bir insan hakkında.
Ve şarkıdaki o güzel müzik de çalarken
düşünmeye başlıyorsunuz, "Bu ne hakkında?"
Ve üçüncü albümün geri kalanı tamamen bunun hakkında.
Omzumun üstünde
Ne görürdüm sence
Vokalleri yapana kadar o şarkıyı söyleyeceğimi bilmiyordum,
o bir kez söyledi, sonra dedi ki "Sen de bir tane söylesene.
Hep şarkıyı söylememek eğlenceli. Rahatlamak, gitar çalmak
ve sürekli ana vokal olmamak eğlenceli."
Bu şarkıyı başta spot ışığıyla
ve altın rengi bir lame elbiseyle söylemeyi düşünmüştüm.
Sonra düşündüm ki "Bunu kabul etmeye
hazırlar mı, bilmem."
O yüzden biz de Maureen'i çıkardık
ve bana inanmayacaklarsa ona inanırlar diye düşündük.
Bu, setin son şarkısı.
Adı "After Hours."
Kapıyı kapatırsan
Gece ebediyen sürebilir
Gün ışığı dışarıda kalsın
Ve aslaya merhaba de
Ödüm kopmuştu.
Bir şey söylememiştim hiç ve "Bunu yapamam ben…" falan dedim.
Sterling'i odadan çıkarmak zorunda kaldık
çünkü bana gülüyordu.
Bir daha günü görmem gerekmez
Lou'ya "Biri istemedikçe bunu canlı söylemek istemiyorum" dedim
çünkü kimsenin istemeyeceğini umuyordum.
Ve iki konser sonra, biz Teksas'tayken
birisi bu şarkıyı istedi ve başardım.
Ve aslaya bir kadeh kaldır
Boston Tea Party'de çalarken Maureen şarkı söylediğinde
o gece gruba çok da hayran kalmamış insanlar,
şöyle diyen çocuk suçlular, "Bunlar da kim?
Jimmy Page'in gitar solosu yok, bu da ne lan?"
Birden Maureen Tucker çıktığında
ve "Kapıyı kapatırsan" diye başladığında
herkesi büyülerdi.
Sağ olun.
Jenny dedi ki O beş yaşındayken
Hiçbir şey olmuyormuş
Radyoyu her açtığında
Çalan hiçbir şey yokmuş
Hiçbir şey
Güzel bir sabah Bir New York radyo istasyonu açmış
Duyduklarına hiç inanamamış
Bu güzel müzikle Dans etmeye başlamış
Hayatını rock and roll kurtarmış
Bütün kesip atmalara karşın
Biliyorsun, dışarı çıkıp Rock and roll'la dans edebilirsin
-Ve her şey yolundaydı -Her şey yolundaydı
-Bebeğim, her şey yolundaydı -Her şey yolundaydı
Jenny'nin dediği gibi O beş yaşındayken
Biliyorsun Hiçbir şey olmuyormuş
Keşke baştan yapabilsem dediğim şey Maureen çalabilecek duruma gelmeden
Loaded'ı kaydetmeyi reddetmek olurdu.
Loaded 1970'in sanırım nisan ayında kaydedildi.
Hamileydim ve bateriye ulaşamayacak kadar şişmandım,
o yüzden çalamadım.
Üzülmüştüm çünkü o albümde bana ihtiyacı olan
bir sürü şarkı vardı bence.
Büyük bir farktı.
Maureen çalmadı, Sterling de…
o da bir süre sonra gelmeyi bıraktı. Loaded'da çok gitar çaldım.
Ufacık bir kısım
tartışılarak çözümlenip çalınırken
saatlerce kontrol odasında oturmak onun için çok sinir bozucu olmalı.
Şarkı kaydettiklerini biliyordum, ben… Ben hiç Doug'la tanışmadım.
Ben…
Ama her neyse, artık beni ilgilendirmiyordu.
Lou da bunu açıkça söyledi.
En başta eşsizlerdi.
Her grup üyesi kendi çapında eşit katkı sağlıyordu.
Ama artık normal bir rock and roll grubuydular,
grubun başında da çok zeki, yaratıcı bir insan vardı.
Lou'nun bir sürü pop şarkısı vardı.
Ve Lou kendi tarzını bulmaya başladı.
TONY CONRAD'İN SESİ
Popta çözünen üst kültür. Olayı oydu.
Long Island'dan ortaya çıkıyordu.
Temiz, düzenli yapıyı eritiyordu, aklımızdaki de tam oydu.
Köşede duruyorum
Elimde de bavul
Jack korsesini giymiş Jane de yeleğini
Ben ise bir rock and roll grubundayım
Stutz Bear Cat arabası sürüyorum, Jim
Farklı zamanlardı bunlar
Bütün şairler Mısraların kurallarına çalıştı
O hanımlar da Gözlerini devirdi
Tatlı Jane
Bunu insan içinde çalabilmemiz bence harika.
Onları tahrik etmesi beni gerçekten tahrik ediyor.
Ve Jane bir memur
Kanıtlayacağımız bir şey, bir şikâyetimiz
veya kimseye söyleyecek bir şeyimiz yok.
Ve işten eve geldiklerinde
Yetenekli olduğunu biliyordu.
O, harika bir gitarist ve söz yazarı olduğunu biliyordu.
Ve erişmeyi umduğu noktanın yakınına bile erişemiyorduk.
Ve lanet olsun, bu ne zaman olacaktı?
Ama kalbi olan kimse
Dönüp bir kalp kırmaz
Ve bir rolü olan kimse
Dönüp bu işten nefret etmez
Tatlı Jane
Sonra Max's'taki konser geldi.
Birden bocaladı.
İşte geliyor okyanus
Ve denizden dalgalar
Beş yıl sonra
Max's'ın üst katında üye sayısı azalmış bir grupla çaldıklarını düşünsenize.
Ve dalgalar, neredeydiler?
Homurdanıyordu, zar zor atlatıyordu.
Hiç eğlenmiyordu gerçekten.
Delirtebilirdi beni
Okula döndüm.
Amacım, o tarz şeylerden uzaklaşmaktı.
Bize söylemek istemedi bence.
Kaçmadı ama bize havaalanına girerken söyledi.
Sonunda "Gitmiyorum" dedi.
Bunun nedeni, onu gitmemeye ikna etmelerinden korkmasıymış.
Moe ağlardı. Hayır.
Sterling onu kalbinden bıçaklamış gibi hissettiğini söyledi.
…karanın
Denize girmiş olan
Max's'ta onları izlemeye gitmiştim ve setleri bitmişti,
Lou geldi ve çıkışa doğru yürüdü.
"Lou" dedim. Hızla yürümeye devam etti.
Sonra biri dedi ki "Biraz önce gruptan çıktı."
Denizden
Çıktı. O kadar. Olay bitmişti.
İşte geliyor okyanus ve dalgalar
Kıyılardan
İşte geliyor okyanus
Ve dalgalar…
Gruptan çıktıktan sonra bir buçuk yıl falan
ailesinin evinde kaldı.
Zihnini toparlamaya çalışıyordu sanırım.
Yönetimle gerçek bir sorun vardı.
Kendimi toparlamaya gitmiştim.
Annem ben okuldayken bana demişti ki
"Daktilo dersi al da sırtını dayayacağın bir mesleğin olsun."
Ben tembel bir adamım Hiçbir şeyi halletmem
Çoğunlukla sudan oluşmuşum
Ve işte
Geliyor dalgalar
Kıyılardan
O kadar parladılar ki
hiçbir yer yaydıkları ışığı içinde tutmaya yeterli değildi.
O grubu zirvelerindeyken ancak fizikle tanımlayabilirsiniz.
İşte geliyor dalgalar
İçlerinde dağıntı vardı.
İşte geliyor dalgalar
Alo? Evet.
Barbara arıyor.
Bir şey oluyor mu?
Harika.
Saçmalama. Sadece buraya hemen bir şey getir.
Sonra konuşuruz.
Renklerin girişini beğendin mi?
Çok tuhaflar.
Bu fotoğraf mı…
-Hayır, bunlar resim. -Güzelmiş.
Ama The Velvet Underground'un resmi var.
Harika, değil mi?
Harika.
Bu kim?
-O Sterling. -Sterling.
Onu fark etmemişim.
Görüşüyor musunuz?
Evet, geçen hafta Maureen'i gördüm.
Evet, bilgisayar programcısı olmuş.
-Evet. Fabrikada çalışıyor. -Ne…
-Birçok açıdan. -Öyle mi?
IBM. Bir çocuğu var.
John'la görüşüyor musun? John Cale'la?
Evet, geçen gün konuştuk.
O ne… Hâlâ yazıyordur tabii ama…
Island Records'da çalışıyor ve…
Island'da mı? Bilmiyordum…
Warner Brothers'daydı, şimdi Island'da.
22 ŞUBAT 1987'DE ANDY WARHOL AMELİYAT SONRASI KOMPLİKASYONLARDAN VEFAT ETTİ,
Ulaşmamız epey sürdü.
58 YAŞINDAYDI.
18 TEMMUZ 1988'DE NICO BEYİN KANAMASINDAN VEFAT ETTİ, 49 YAŞINDAYDI.
Nereye gidiyorum, bilmiyorum
30 AĞUSTOS 1995'TE STERLING MORRISON HODGKİN DIŞI LENFOMADAN VEFAT ETTİ,
Ama mümkünse
53 YAŞINDAYDI.
Krallığa gitmeyi deneyeceğim
27 EKİM 2013'TE LOU REED KARACİĞER HASTALIĞINDAN VEFAT ETİ, 71 YAŞINDAYDI.
Çünkü böylece erkek gibi hissedebilirim Damarıma iğneyi soktuğumda
Hiçbir şey artık eskisi gibi değil Söyleyeyim sana
Kafayı bulduğum anda
İsa'nın oğluymuşum gibi hissediyorum âdeta
Ve sanırım bilmiyorum
Ben
Bilmiyorum
Birkaç şeye karar verdim
Ama ben
Şunu biliyorum
Hayatımı çürütmeye çalışacağım
Çünkü kan akmaya başladığında
Damlalığın boynundan fırlayınca
Ben ölüme yaklaşınca
Yardım edemezsiniz bana
Siz, dostlar Siz de, tatlı, güzel kızlar
O tatlı dillerinizle
Hepiniz yürüyüp gidebilirsiniz
Ve sanırım bilmiyorum
LOU REED SÖZ YAZARI, MÜZİSYEN, YAZAR,
SOLO SANATÇI OLARAK 22 STÜDYO ALBÜMÜ, 9 CANLI ALBÜMÜ VAR.
JOHN CALE SÖZ YAZARI, MÜZİSYEN, YAPIMCI,
16 STÜDYO ALBÜMÜ, 6 CANLI ALBÜMÜ VAR, 75'İ AŞKIN ALBÜMÜN YAPIMCILIĞINI YAPTI.
HÂLÂ TURNEYE ÇIKIYOR, LOS ANGELES'TA YAŞIYOR.
STERLING MORRISON MÜZİSYEN, DOKTORA YAPTI,
AUSTIN, TEKSAS ÜNİVERSİTESİNDE ORTA ÇAĞ ÇALIŞMALARI PROFESÖRÜ.
MAUREEN TUCKER SÖZ YAZARI VE MÜZİSYEN,
SOLO SANATÇI OLARAK 4 STÜDYO ALBÜMÜ VAR, GÜNEY GEORGIA'DA YAŞIYOR.
NICO SÖZ YAZARI VE MÜZİSYEN
SOLO SANATÇI OLARAK 6 STÜDYO ALBÜMÜ VAR.
DOUG YULE MÜZİSYEN, SOLO SANATÇI OLARAK
1 CANLI ALBÜMÜ VAR VE SEATTLE'DA YAŞIYOR.
MERRILL REED-WEINER LOU REED'İN KARDEŞİ,
PSİKOTERAPİST, LONG ISLAND'DA YAŞIYOR.
ALLAN HYMAN LOU REED'İN LİSEDEN, ÜNİVERSİTEDEN
VE GRUPTAN ARKADAŞI, LONG ISLAND'DA YAŞIYOR.
HENRY FLYNT BESTECİ, MÜZİSYEN, FİLOZOF, YAZAR,
NEW YORK CITY'DE YAŞIYOR.
LA MONTE YOUNG, BESTECİ, MÜZİSYEN, YAZAR, THEATRE OF ETERNAL MUSIC
VE THE DREAM SYNDICATE'IN KURUCUSU, NEW YORK CITY'DE YAŞIYOR.
MARIAN ZAZEELA, SANATÇI, MÜZİSYEN, THEATRE OF ETERNAL MUSIC
VE THE DREAM SYNDICATE'IN ÜYESİ, NEW YORK'TA YAŞIYOR.
RICHARD MISHKIN, LOU REED'İN ÜNİVERSİTEDEN VE GRUPTAN ARKADAŞI, NEW YORK'TA YAŞIYOR.
SHELLEY CORWIN LOU REED'İN ÜNİVERSİTEDEN SEVGİLİSİ,
SANATÇI, GÜNEY KALİFORNİYA'DA YAŞIYOR.
DANNY FIELDS, MÜZİK MENAJERİ, REKLAMCI, NEW YORK CITY VE LONDRA'DA YAŞIYOR.
AMY TAUBIN, AKTRİS, 60'LARDA THE FACTORY ZİYARETÇİSİ
FİLM ELEŞTİRMENİ, NEW YORK'TA YAŞIYOR.
TERRY PHILIPS MÜZİSYEN, PICKWICK'TE YÖNETİCİ,
NEW YORK CITY'DE YAŞIYOR.
MARTHA MORRISON STERLING MORRISON'IN EŞİ,
VASSAR ÜNİVERSİTESİNDE ÇALIŞTI, NEW YORK'TA YAŞIYOR.
MARY WORONOV, WARHOL YILDIZI, AKTRİS, YAZAR, LOS ANGELES'TA YAŞIYOR.
JACKSON BROWNE SÖZ YAZARI, MÜZİSYEN, ÇEVRECİ,
LOS ANGELES'TA YAŞIYOR.
JONATHAN RICHMAN, SÖZ YAZARI, MÜZİSYEN, THE MODERN LOVERS'IN KURUCUSU,
KUZEY KALİFORNİYA'DA YAŞIYOR.
JOHN WATERS FİLM YAPIMCISI, AKTÖR, SANATÇI,
BALTIMORE, SAN FRANCISCO VE PROVINCETOWN'DA YAŞIYOR.
JOSEPH FREEMAN THE FACTORY'DE WARHOL'UN ASİSTANIYDI,
NEW YORK CITY'DE YAŞIYOR.
DELMORE SCHWARTZ YAZAR, ŞAİR
VE SYRACUSE ÜNİVERSİTESİNDE YARATICI YAZMA PROFESÖRÜYDÜ.
TONY CONRAD DENEYSEL FİLM YAPIMCISI VE MÜZİSYEN,
THEATRE OF ETERNAL MUSIC'İN
VE LOU REED İLE JOHN CALE'İN YANINDA THE PRIMITIVES'İN ÜYESİYDİ.
BILLY NAME (BILLY LINICH) WARHOL'UN ORTAĞI, FOTOĞRAFÇI
VE THE FACTORY'DE BAŞ GÖREVLİYDİ.
DAVID BOWIE SÖZ YAZARI, MÜZİSYEN, AKTÖR,
LOU REED'İN ALBÜMÜ TRANSFORMER'IN YAPIMCISIYDI.
JONAS MEKAS'IN ANISINA, FİLM YAPIMCISI, SANATÇI
VE ANTHOLOGY FILM ARCHIVES'IN KURUCUSU,
HAYATINI AMERİKAN AVANGART SİNEMASINA ADADI.
Hangi kostümü giysin Zavallı kız
Yarının bütün partilerine?
Kim bilir nereden Kullanılmış bir elbise
Yarının bütün partilerine
Ve nereye gidecek Ve ne yapmalı
Gece yarısı olduğunda?
Bir kez daha Pazar gününün palyaçosuna dönecek
Ve kapının arkasında ağlayacak
Hangi kostümü giysin Zavallı kız
Yarının bütün partilerine?
Niye dünün elbiselerinin İpekleri ve ketenlerini giysin
Yarının bütün partilerine?
Ve pazartesi geldiğinde Ne yapacak kız
Perşembenin yırtık bez parçalarıyla?
Bir kez daha Pazar gününün palyaçosuna dönecek
Ve kapının arkasında ağlayacak
Hangi kostümü giysin Zavallı kız
Yarının bütün partilerine?
Çünkü perşembenin çocuğu Pazarın palyaçosudur
Onun için kimse gidip yas tutmaz
Kararmış bir kefen Kullanılmış bir elbise
Bez parçaları ve ipekten, bir kostüm
Yarının bütün partileri için
Oturup ağlayan birine tam uyar
Alt yazı çevirmeni: Ezgi Yağmur Fikirdanış