1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:35,786 --> 00:00:40,207
Hôm nay, Tổ chức Y tế Thế giới
đã tuyên bố COVID-19 là một đại dịch.

4
00:00:40,290 --> 00:00:44,127
Tôi sẽ cho thi hành lệnh
"ở nhà, giữ gìn sức khỏe".

5
00:00:44,211 --> 00:00:46,672
...trực tiếp chỉ thị mọi công dân nước ta

6
00:00:46,755 --> 00:00:49,424
chỉ cần ở yên tại nhà.

7
00:00:49,508 --> 00:00:53,262
Trong tối nay,
tôi sẽ đưa một hướng dẫn rất đơn giản.

8
00:00:53,345 --> 00:00:55,264
Mọi người phải ở yên trong nhà.

9
00:00:57,558 --> 00:01:02,354
Tháng Ba 2020.
Một virus chết người càn quét toàn cầu.

10
00:01:02,437 --> 00:01:04,982
HÃY Ở NHÀ
NẾU CÓ THỂ

11
00:01:05,065 --> 00:01:08,819
Chỉ trong một đêm,
đời sống sinh hoạt bị ngưng lại.

12
00:01:14,533 --> 00:01:16,201
Nhưng trong lúc đó...

13
00:01:17,536 --> 00:01:22,583
thế giới tự nhiên bắt đầu
thay đổi đáng kể.

14
00:01:25,919 --> 00:01:27,546
Không khí trong lành hơn.

15
00:01:29,923 --> 00:01:31,550
Nước sạch hơn.

16
00:01:33,135 --> 00:01:38,974
Và động vật bắt đầu sinh sôi theo cách
mà ta không được thấy qua hàng thập kỷ.

17
00:01:41,894 --> 00:01:46,607
Quay phim kể từ khi bắt đầu
lệnh phong tỏa khắp năm châu lục…

18
00:01:48,692 --> 00:01:52,154
chúng tôi đã ghi lại những
phản hồi phi thường của tự nhiên.

19
00:02:01,121 --> 00:02:04,833
Từ những gã khổng lồ đại dương giao tiếp
với con chúng qua những cách mới…

20
00:02:08,920 --> 00:02:13,675
Và báo săn đang tăng thêm
cơ hội sinh tồn cho lũ báo con…

21
00:02:14,343 --> 00:02:17,429
Đây là thời điểm lí tưởng nhất
để nó nuôi nấng con cái.

22
00:02:18,430 --> 00:02:24,019
Tới lũ cánh cụt bị đe dọa
đang có một mùa sinh sản phá kỷ lục.

23
00:02:26,939 --> 00:02:32,152
Đây là cơ hội đặc biệt để quan sát
đời sống và thế giới động vật hoang dã

24
00:02:32,778 --> 00:02:37,199
để xem mọi thứ sẽ ra sao
khi không có chúng ta can dự nhiều.

25
00:02:37,950 --> 00:02:41,578
Đây là một thực nghiệm
toàn cầu với quy mô đồ sộ.

26
00:02:43,163 --> 00:02:47,459
Đây là năm Trái Đất thay đổi.

27
00:02:50,462 --> 00:02:56,677
Năm Trái Đất Thay Đổi

28
00:03:00,222 --> 00:03:04,351
DẪN CHUYỆN BỞI
DAVID ATTENBOROUGH

29
00:03:05,894 --> 00:03:11,483
Sau vài tiếng phong tỏa,
nhiều người đã để ý thấy sự tĩnh lặng.

30
00:03:11,567 --> 00:03:12,818
NHÀ HÁT RADIO CITY

31
00:03:14,236 --> 00:03:19,199
Tiếng ồn giao thông toàn cầu giảm đến 70%,

32
00:03:19,283 --> 00:03:22,452
giúp chúng ta nghe được một âm thanh mới…

33
00:03:25,581 --> 00:03:26,999
…tiếng chim hót.

34
00:03:31,503 --> 00:03:33,547
SAN FRANCISCO
HOA KỲ

35
00:03:33,630 --> 00:03:35,257
DÂN SỐ THÀNH THỊ 4,7 TRIỆU NGƯỜI

36
00:03:35,340 --> 00:03:37,426
Những con sẻ đầu trắng này

37
00:03:37,509 --> 00:03:41,346
đang thích nghi với sự yên tĩnh
bằng một hành động bất ngờ.

38
00:03:43,640 --> 00:03:46,476
Sống dưới bóng râm của Cầu Cổng Vàng,

39
00:03:46,560 --> 00:03:50,480
giọng hót của chúng
thường bị tiếng xe hơi át đi.

40
00:03:52,482 --> 00:03:57,362
Nhưng nhờ giao thông ở San Francisco giảm
xuống mức thấp nhất kể từ những năm 1950,

41
00:03:58,614 --> 00:04:04,244
các nhà nghiên cứu kinh ngạc
khi nghe được những âm gọi bạn tình mới…

42
00:04:06,788 --> 00:04:11,877
Và họ hi vọng lũ chim sẽ có một mùa
sinh sản thành công suốt từng ấy năm.

43
00:04:17,548 --> 00:04:20,552
Không chỉ mức độ ồn
giảm xuống nhanh chóng.

44
00:04:22,304 --> 00:04:28,310
Tốc độ ô nhiễm không khí
giảm khắp toàn cầu nhanh không tưởng.

45
00:04:30,229 --> 00:04:31,438
Trong vòng vài ngày,

46
00:04:31,522 --> 00:04:36,944
Los Angeles có chất lượng không khí
trong lành nhất 40 năm vừa qua.

47
00:04:39,112 --> 00:04:44,243
Tại Trung Quốc, mức độ độc hại
trong bầu không khí giảm hẳn một nửa.

48
00:04:46,245 --> 00:04:52,125
Còn Ấn Độ, đất nước điển hình
chịu mức ô nhiễm nặng nhất thế giới…

49
00:04:53,585 --> 00:04:56,213
chỉ trong 12 ngày phong tỏa…

50
00:04:56,713 --> 00:04:59,216
JALANDHAR - ẤN ĐỘ
DÂN SỐ 1 TRIỆU NGƯỜI

51
00:04:59,299 --> 00:05:01,510
…đã cho ra một quang cảnh đáng kinh ngạc.

52
00:05:01,593 --> 00:05:04,471
Lúc đó chúng tôi
đang ngồi quây quần ăn sáng,

53
00:05:04,555 --> 00:05:06,682
thì bố tôi tức tốc đi vào.

54
00:05:06,765 --> 00:05:10,060
Bố nói, "Lên lầu đi.
Thấy rõ những ngọn núi kìa".

55
00:05:10,143 --> 00:05:12,521
Nhiếp ảnh gia không chuyên Anshul Chopra

56
00:05:12,604 --> 00:05:15,858
vội đi xem có gì mà bố phấn khích đến vậy.

57
00:05:16,817 --> 00:05:19,236
Người dân đứng trên mái nhà và trầm trồ,

58
00:05:19,319 --> 00:05:21,822
"Trời ơi. Núi kìa".

59
00:05:21,905 --> 00:05:24,533
Tôi khựng lại, và rồi tôi đã thấy.

60
00:05:27,327 --> 00:05:30,455
Nhờ bầu trời quang đãng,
lần đầu tiên trong đời,

61
00:05:30,539 --> 00:05:32,124
chúng tôi thấy được dãy Himalaya.

62
00:05:33,041 --> 00:05:35,210
Cách đó hơn 200 km,

63
00:05:35,294 --> 00:05:38,046
dãy núi cao nhất địa cầu,

64
00:05:38,130 --> 00:05:41,842
ẩn mình sau sương khói suốt 30 năm qua,

65
00:05:41,925 --> 00:05:43,468
bỗng nhiên hiện ra.

66
00:05:44,469 --> 00:05:45,888
Tôi không tin nổi.

67
00:05:45,971 --> 00:05:49,725
Suốt thời gian qua dãy Himalaya vẫn
nằm ngay đằng sau lớp ô nhiễm.

68
00:05:51,935 --> 00:05:56,523
Bức ảnh chụp lại cảnh này
của Anshul nổi tiếng khắp thế giới.

69
00:05:57,608 --> 00:05:59,276
Đấy là một khắc họa rõ ràng

70
00:05:59,359 --> 00:06:04,865
chứng tỏ vào lúc chúng ta dừng hoạt động,
Trái Đất lại có thể tiếp tục thở.

71
00:06:10,495 --> 00:06:13,832
Lệnh phong tỏa kéo dài nhiều tuần.

72
00:06:13,916 --> 00:06:16,043
BỐN TUẦN

73
00:06:16,126 --> 00:06:20,172
Lệnh cấm đi lại làm hạn chế
bước chân của chúng ta vẫn kéo dài.

74
00:06:21,131 --> 00:06:24,468
Hãy hủy những kỳ nghỉ mát
các vị đang định đi.

75
00:06:24,551 --> 00:06:27,346
Số hành khách
và khách đặt phòng đều giảm.

76
00:06:27,429 --> 00:06:29,556
Du lịch hàng không giảm nghiêm trọng.

77
00:06:29,640 --> 00:06:32,726
Giảm gần 90% toàn cầu.

78
00:06:33,519 --> 00:06:35,187
Tháng Tư năm 2020,

79
00:06:35,270 --> 00:06:40,526
khách du lịch quốc tế
giảm hơn 114 triệu người

80
00:06:40,609 --> 00:06:42,778
so với cùng kỳ năm ngoái.

81
00:06:44,571 --> 00:06:50,827
Ở Tây Ban Nha, khách du lịch
giảm từ bảy triệu xuống còn không.

82
00:06:53,664 --> 00:06:55,666
FLORIDA - HOA KỲ
DÂN SỐ 22 TRIỆU NGƯỜI

83
00:06:55,749 --> 00:07:00,546
Và ở Florida, các bãi biển thường
đông nghẹt khách du lịch đi nghỉ xuân…

84
00:07:01,505 --> 00:07:03,131
nay không một bóng người.

85
00:07:06,385 --> 00:07:11,056
Liệu đây có phải cơ hội
cho một loài sinh vật biển sắp tuyệt chủng

86
00:07:11,139 --> 00:07:12,933
có thể tăng số lượng?

87
00:07:21,066 --> 00:07:24,611
Cứ hai đến ba năm một lần,
những con rùa cái trở về bãi biển,

88
00:07:24,695 --> 00:07:27,739
nơi chúng từng được nở ra

89
00:07:27,823 --> 00:07:29,658
để đẻ trứng của mình.

90
00:07:32,077 --> 00:07:36,498
Số lượng rùa đang
suy giảm rõ rệt khắp toàn cầu,

91
00:07:36,582 --> 00:07:41,128
một phần là vì chúng e ngại
không dám đến những bãi biển đông khách.

92
00:07:46,091 --> 00:07:47,301
Nhưng năm nay…

93
00:07:48,760 --> 00:07:49,970
lại khác.

94
00:07:53,140 --> 00:07:56,518
Người quay phim của chúng tôi,
làm cùng các nhà nghiên cứu trong vùng,

95
00:07:56,602 --> 00:07:59,938
đã may mắn được quay ở bãi biển Juno…

96
00:08:01,190 --> 00:08:05,819
một trong những vùng rùa quản đồng
làm tổ dày đặc nhất thế giới.

97
00:08:10,866 --> 00:08:12,826
Khi mùa sinh sản bắt đầu,

98
00:08:14,578 --> 00:08:18,081
lần đầu tiên trong đời con rùa cái này

99
00:08:18,916 --> 00:08:21,752
có thể yên tâm làm tổ.

100
00:08:38,018 --> 00:08:40,020
Vài tuần sau đó,

101
00:08:40,102 --> 00:08:42,397
hàng trăm con rùa cái làm tổ hệt như vậy.

102
00:08:47,694 --> 00:08:50,572
Từ lâu đã có nhiều ý kiến cho rằng
sự can thiệp của con người

103
00:08:50,656 --> 00:08:53,659
là nguyên nhân chủ yếu
cản trở loài rùa sinh sản.

104
00:08:56,286 --> 00:09:00,374
Nhưng đây là lần đầu tiên
các nhà khoa học đo được chính xác

105
00:09:00,457 --> 00:09:02,459
quy mô của sự tác động.

106
00:09:08,006 --> 00:09:11,260
Mỗi sáng, đội nghiên cứu này

107
00:09:11,343 --> 00:09:14,972
đếm số lượng dấu chân rùa dẫn tới tổ.

108
00:09:18,350 --> 00:09:20,185
Suốt mười năm qua,

109
00:09:20,269 --> 00:09:23,438
tỉ lệ trung bình
rùa quản đồng làm tổ thành công

110
00:09:23,522 --> 00:09:26,650
giảm còn 40%.

111
00:09:27,401 --> 00:09:31,864
Liệu chúng có làm tổ thành công hơn
khi có cả bãi biển cho riêng mình?

112
00:09:32,614 --> 00:09:34,783
Khi bãi biển đóng cửa cấm người vào,

113
00:09:34,867 --> 00:09:38,412
con số đó nhảy lên tới 61%,
là tỉ lệ cao nhất chúng tôi từng thấy.

114
00:09:38,495 --> 00:09:39,955
TIẾN SĨ JUSTIN PERRAULT
NHÀ NGHIÊN CỨU RÙA

115
00:09:41,707 --> 00:09:44,376
Đây là một sự cải thiện ưu việt.

116
00:09:51,425 --> 00:09:56,138
Mỗi một chiếc tổ thành công
tức là sẽ có thêm cỡ một trăm rùa con,

117
00:09:56,221 --> 00:10:00,767
mỗi con rùa con đều có khả năng
trưởng thành và sinh sản thêm.

118
00:10:03,145 --> 00:10:06,565
Nhờ bãi biển đóng cửa,
những sinh vật này

119
00:10:06,648 --> 00:10:09,109
có thể làm việc chúng
làm suốt hàng triệu năm

120
00:10:09,943 --> 00:10:13,614
thành công hơn lúc có con người hiện diện.

121
00:10:42,226 --> 00:10:44,478
Cách đó sáu nghìn ki-lô-mét,

122
00:10:44,561 --> 00:10:46,355
trên bờ biển phía Tây nước Mỹ…

123
00:10:49,900 --> 00:10:54,780
Sự im lặng mới mẻ dưới những ngọn sóng
đem lại một cơ hội

124
00:10:55,697 --> 00:10:57,824
của những gã khổng lồ đại dương.

125
00:10:59,993 --> 00:11:01,995
ĐÔNG NAM ALASKA
HOA KỲ

126
00:11:02,079 --> 00:11:03,580
SỐ KHÁCH DU LỊCH ĐẾN THƯỜNG NIÊN
1,3 TRIỆU NGƯỜI

127
00:11:03,664 --> 00:11:07,334
Mỗi năm, hơn 10.000 cá voi lưng gù

128
00:11:07,417 --> 00:11:08,710
di cư từ Hawaii…

129
00:11:10,796 --> 00:11:14,633
đến các vịnh ở Alaska để kiếm ăn.

130
00:11:23,183 --> 00:11:25,769
Thường thì, chúng sẽ
phải chia sẻ khu nước này

131
00:11:25,853 --> 00:11:29,690
với các du thuyền chở
một triệu lượt khách mỗi năm.

132
00:11:36,280 --> 00:11:39,366
Nhưng giờ, cứ mỗi du thuyền hủy chuyến…

133
00:11:40,284 --> 00:11:45,163
đồng nghĩa với việc dưới lòng biển
yên tĩnh hơn gấp 25 lần.

134
00:11:46,832 --> 00:11:51,837
Trong sự tĩnh lặng này,
các nhà khoa học dùng micrô dưới nước

135
00:11:51,920 --> 00:11:54,381
ghi lại một thay đổi phi thường.

136
00:11:55,132 --> 00:11:58,427
Cá voi lưng gù đang
trò chuyện với nhau nhiều hơn…

137
00:12:00,637 --> 00:12:02,806
bằng những cách mới mẻ.

138
00:12:04,725 --> 00:12:07,144
Tôi cảm thấy phấn khích
và vô cùng xúc động…

139
00:12:07,227 --> 00:12:08,812
NHÀ NGHIÊN CỨU CÁ VOI

140
00:12:08,896 --> 00:12:11,315
…khi nghe lũ cá voi trò chuyện
bằng âm vực dài thế này.

141
00:12:11,982 --> 00:12:14,651
Một con cất giọng,
sau đó là hai mẹ con cá voi.

142
00:12:14,735 --> 00:12:16,570
Tôi chưa từng nghe âm thanh ấy.

143
00:12:18,113 --> 00:12:21,074
Giống như lúc cố nói chuyện với bạn

144
00:12:21,158 --> 00:12:22,492
trong một quán bar đông đúc ấy.

145
00:12:22,576 --> 00:12:25,162
Rất khó, đành hạn chế nói,
khi cần thì phải hét lên.

146
00:12:25,245 --> 00:12:26,246
TIẾN SĨ SUZIE TEERLINK
NHÀ NGHIÊN CỨU CÁ VOI

147
00:12:26,330 --> 00:12:28,999
Nhưng nếu chúng ta ngồi
trong một quán cà phê yên tĩnh

148
00:12:29,082 --> 00:12:30,751
không quá ồn ào,

149
00:12:30,834 --> 00:12:34,880
chúng ta có thể giao tiếp
tường tận và hiệu quả hơn nhiều.

150
00:12:38,842 --> 00:12:41,720
Nhưng có một thứ
còn đáng kinh ngạc hơn.

151
00:12:45,182 --> 00:12:50,270
Giờ cá voi có thể giao tiếp qua
một cự ly xa hơn mà không bị quấy rầy.

152
00:12:50,854 --> 00:12:55,067
Một vài con mẹ, như con này,
để mặc con nó một mình.

153
00:12:55,901 --> 00:12:58,403
Một cảnh tượng cực kỳ hiếm thấy.

154
00:13:01,823 --> 00:13:03,825
Giờ đây nó có thể đi kiếm ăn,

155
00:13:03,909 --> 00:13:09,164
yên tâm rằng nó có thể
nghe tiếng con gọi nếu con cần nó.

156
00:13:15,546 --> 00:13:18,841
Cá voi mẹ đang nuôi con
cần phải ăn càng nhiều càng tốt,

157
00:13:20,092 --> 00:13:24,096
và cách tốt nhất là
săn theo bầy cùng cá voi lớn khác.

158
00:13:30,143 --> 00:13:32,271
Lũ cá voi lặn xuống,

159
00:13:34,439 --> 00:13:36,984
thổi ra một bức tường bọt khí hình tròn…

160
00:13:39,152 --> 00:13:42,030
và sau đó dồn lũ cá lại thành bầy…

161
00:13:44,825 --> 00:13:47,786
trước khi nuốt chửng cả nghìn con cá.

162
00:13:53,333 --> 00:13:56,545
Đấy là một trong những cảnh
hùng vĩ nhất của thiên nhiên.

163
00:14:10,017 --> 00:14:12,186
Yên tâm trước sự tĩnh lặng,

164
00:14:12,269 --> 00:14:17,024
những con cá voi lưng gù mẹ
có thể phối hợp như thế thường xuyên hơn.

165
00:14:18,025 --> 00:14:20,402
Năm nay,
chúng chiếm lĩnh cả một vùng.

166
00:14:20,485 --> 00:14:24,114
Chúng làm bất cứ điều gì chúng thích,
bất cứ ở đâu, bất cứ lúc nào.

167
00:14:24,781 --> 00:14:26,283
Những năm trước,

168
00:14:26,366 --> 00:14:30,370
chỉ vỏn vẹn 7% số cá voi con
có thể sống đến lúc trưởng thành.

169
00:14:31,538 --> 00:14:35,709
Nhưng mùa này, có khả năng
nhiều con sống sót hơn.

170
00:14:37,836 --> 00:14:40,964
Tôi hi vọng, sau vài năm khó khăn
khiến lũ cá voi vật lộn để sinh tồn…

171
00:14:41,048 --> 00:14:42,299
NHÀ NGHIÊN CỨU CÁ VOI

172
00:14:42,382 --> 00:14:45,761
…cơn đại dịch này sẽ cho chúng
khoảng nghỉ vào lúc chúng cần nhất.

173
00:14:49,348 --> 00:14:54,561
Thay đổi độ ồn
dưới nước này kéo dài đến tận Alaska.

174
00:14:57,064 --> 00:15:02,903
Giao thông vận tải quốc tế giảm 17%
trong ba tháng đầu ban hành phong tỏa

175
00:15:03,695 --> 00:15:07,115
cải thiện đời sống của
nhiều động vật khắp các đại dương.

176
00:15:07,199 --> 00:15:10,160
VỊNH HAURAKI

177
00:15:11,453 --> 00:15:13,539
Những con cá heo rời New Zealand

178
00:15:13,622 --> 00:15:16,250
có thể giao tiếp ở khoảng cách dài gấp ba.

179
00:15:20,003 --> 00:15:21,338
BIỂN SALISH

180
00:15:21,421 --> 00:15:26,552
Các nhà nghiên cứu ở Vancouver ghi nhận
độ ồn từ tàu thuyền giảm gấp bốn lần

181
00:15:27,219 --> 00:15:30,264
cho phép cá voi sát thủ
dùng sóng âm của chúng

182
00:15:30,347 --> 00:15:33,016
để săn mồi hiệu quả hơn.

183
00:15:48,407 --> 00:15:51,201
Đại dịch đã kéo dài suốt ba tháng.

184
00:15:51,285 --> 00:15:52,452
BA THÁNG

185
00:15:52,536 --> 00:15:57,332
Ở Hoa Kỳ, hơn một nửa
lực lượng lao động làm việc tại gia.

186
00:15:57,416 --> 00:16:01,044
Và trên toàn cầu, một phần ba
cơ sở kinh doanh bị đóng cửa.

187
00:16:03,005 --> 00:16:06,925
Các quán bar,
nhà hàng và cafe tiếp tục đóng.

188
00:16:07,885 --> 00:16:12,514
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng,
các cơ sở kinh doanh lẻ phải đóng cửa.

189
00:16:13,599 --> 00:16:17,311
Giờ đây xung quanh hoang vắng.
Như thể không có lấy một bóng người.

190
00:16:18,395 --> 00:16:20,731
Khắp các thành phố lớn trên thế giới,

191
00:16:20,814 --> 00:16:24,985
lượng người đi bộ giảm tới hơn 90%.

192
00:16:27,196 --> 00:16:29,531
Các trung tâm đô thị hầu như bỏ hoang…

193
00:16:29,615 --> 00:16:31,450
những hình ảnh tuyệt vời xuất hiện

194
00:16:31,533 --> 00:16:35,370
về các loài sinh vật tận dụng
không gian sinh hoạt thành phố.

195
00:16:37,039 --> 00:16:39,041
NAM PHI

196
00:16:39,124 --> 00:16:42,169
Một con hà mã đi đến trạm xăng.

197
00:16:47,508 --> 00:16:50,219
Lũ chó rừng thong thả dạo công viên.

198
00:16:54,765 --> 00:16:58,101
Thậm chí một chú báo sư tử
còn lảng vảng trên vỉa hè.

199
00:17:06,068 --> 00:17:10,196
Nhưng có một loài thích nghi
với các khu vực thành thị bỏ hoang này

200
00:17:10,280 --> 00:17:12,657
đặc biệt khéo léo.

201
00:17:16,869 --> 00:17:19,205
NHẬT BẢN

202
00:17:19,289 --> 00:17:22,084
SỐ KHÁCH DU LỊCH THƯỜNG NIÊN
13 TRIỆU NGƯỜI

203
00:17:25,253 --> 00:17:29,591
Thành phố Nara
là nhà của một bầy hươu sika

204
00:17:29,675 --> 00:17:32,845
trong ít nhất 1.300 năm qua.

205
00:17:36,223 --> 00:17:39,059
Hầu hết các đồng cỏ chúng đến tìm thức ăn

206
00:17:39,142 --> 00:17:41,812
đều bị các tòa nhà cao tầng xâm chiếm.

207
00:17:41,895 --> 00:17:45,440
Nhưng những sinh vật hay nhút nhát này
đã tìm ra được một giải pháp.

208
00:17:48,735 --> 00:17:55,367
Lũ hươu quay sang 13 triệu
lượt khách thường niên tới đền Nara…

209
00:17:56,952 --> 00:17:59,955
và khám phá ra rằng chỉ cần
thể hiện một chút lòng thành…

210
00:18:02,082 --> 00:18:03,917
sẽ được thưởng bao nhiêu món ngon.

211
00:18:08,463 --> 00:18:13,010
Bánh quy cám gạo trở thành
món thiết yếu trong khẩu phần của chúng.

212
00:18:22,978 --> 00:18:25,522
Nhưng trận dịch đã thay đổi điều đó.

213
00:18:32,154 --> 00:18:35,699
Đồ ăn sẵn ưa thích của chúng
biến mất trong vòng một đêm.

214
00:18:40,996 --> 00:18:44,208
Không người là không có bánh.

215
00:18:53,133 --> 00:18:56,678
Lũ hươu có nguy cơ chết đói.

216
00:18:56,762 --> 00:19:00,974
Nhưng xem ra một vài con hươu già
lại nghĩ ra được một kế.

217
00:19:06,104 --> 00:19:10,025
Chúng dẫn một nhóm ra khỏi sân đền.

218
00:19:10,526 --> 00:19:12,945
Chúng biết chính xác cần đi đâu.

219
00:19:21,161 --> 00:19:23,789
Chúng đi xuống lộ cái…

220
00:19:26,124 --> 00:19:29,336
tiến sâu vào
khu rừng bê tông của thành phố.

221
00:19:40,889 --> 00:19:44,643
Nhưng chúng tìm thức ăn
ở đâu trong đô thị xô bồ này đây?

222
00:19:52,734 --> 00:19:55,153
Sau khi đi bộ hai cây số rưỡi…

223
00:19:56,989 --> 00:19:58,991
cả nhóm tạm dừng chân.

224
00:20:04,454 --> 00:20:09,459
Khu vực khiêm tốn này từng là
một phần khu vực chúng gặm cỏ.

225
00:20:10,586 --> 00:20:12,713
Thật kỳ diệu, những con hươu già

226
00:20:12,796 --> 00:20:16,592
vẫn nhớ nơi chúng từng ăn cỏ.

227
00:20:23,807 --> 00:20:26,268
Nơi đây cung cấp mọi thứ chúng cần,

228
00:20:26,852 --> 00:20:30,439
cỏ tươi, lá cây và thảo mộc.

229
00:20:35,152 --> 00:20:36,570
Trong những tuần tiếp theo,

230
00:20:36,653 --> 00:20:41,992
chúng đi đây đi đó gặm cỏ
ở những mẩu đất giúp sinh tồn này.

231
00:20:44,286 --> 00:20:48,207
Còn một mặt tích cực
khi vắng bóng con người nữa.

232
00:20:50,250 --> 00:20:55,589
Các nhà khoa học phát hiện chế độ ăn mới
không chỉ giúp chúng khỏe hơn…

233
00:20:57,674 --> 00:21:01,678
ít khách du lịch
còn có nghĩa là ít rác thải nhựa hơn,

234
00:21:02,346 --> 00:21:04,056
mà rác có thể giết lũ hươu.

235
00:21:09,728 --> 00:21:13,273
Dù có vẻ như loài vật
hưởng lợi từ sự hiện diện của chúng ta…

236
00:21:16,109 --> 00:21:19,738
nhưng nhiều lúc, thực ra
không có chúng ta lại tốt hơn.

237
00:21:30,958 --> 00:21:33,085
Bốn tháng phong tỏa,
cứ ở đâu chúng ta lui gót…

238
00:21:33,168 --> 00:21:35,128
BUENOS AIRES - ARGENTINA
DÂN SỐ 15,2 TRIỆU NGƯỜI

239
00:21:35,212 --> 00:21:39,633
…nơi chúng ta để lại sẽ cho phép
động vật hoang dã có thêm cơ hội mới.

240
00:21:46,765 --> 00:21:48,225
Ở Argentina…

241
00:21:49,268 --> 00:21:51,562
những con chuột lang nước nhút nhát

242
00:21:51,645 --> 00:21:55,524
đột kích vào các khu vườn tỉa tót
thuộc khu ngoại ô giàu có này…

243
00:21:57,317 --> 00:22:00,821
khu vực được xây trên
vùng đầm lầy chúng từng sinh sống.

244
00:22:04,032 --> 00:22:08,829
Không gì có thể ngăn chúng
chiếm lại nơi vốn là nhà của chúng.

245
00:22:27,472 --> 00:22:28,682
Ừ thì…

246
00:22:30,392 --> 00:22:31,727
hầu như không gì cả.

247
00:22:39,234 --> 00:22:44,781
Chúng ta càng vắng mặt lâu,
loài vật càng dạn dĩ hơn.

248
00:22:46,366 --> 00:22:49,995
Và khi mùa du lịch sinh thái
ở châu Phi bị hủy…

249
00:22:50,954 --> 00:22:52,497
MPUMALANGA - NAM PHI
SỐ DU KHÁCH THƯỜNG NIÊN 4,2 TRIỆU NGƯỜI

250
00:22:52,581 --> 00:22:55,417
…một tay thợ săn nguy hiểm
viết lại luật rừng.

251
00:22:58,086 --> 00:23:01,006
Khu nhà nghỉ sang trọng này bỏ không.

252
00:23:02,841 --> 00:23:07,554
Nhưng chẳng bao lâu
các vị khách mới bắt đầu check-in.

253
00:23:14,811 --> 00:23:18,065
Khỉ Vervet đặt chỗ ở hồ bơi.

254
00:23:24,112 --> 00:23:26,615
Trong khi linh dương impala
và linh dương nyala

255
00:23:27,407 --> 00:23:29,993
chiếm dụng quầy rau quả.

256
00:23:34,039 --> 00:23:36,124
Nhưng cách đó không xa…

257
00:23:38,168 --> 00:23:42,589
là một chú báo hoa mai đực trưởng thành.

258
00:23:49,763 --> 00:23:54,685
Sự xuất hiện của gã thợ săn
về đêm này vào giữa ban ngày

259
00:23:54,768 --> 00:23:57,062
là một bất ngờ lớn.

260
00:23:57,145 --> 00:23:59,898
Đặc biệt là với đoàn quay chúng tôi.

261
00:24:00,524 --> 00:24:02,192
Đứng im, mọi người.

262
00:24:41,356 --> 00:24:42,941
QUAY PHIM ĐỘNG VẬT HOANG DÃ

263
00:24:43,025 --> 00:24:46,195
Tôi đã trải qua nhiều khoảnh khắc đáng sợ
nhưng cái này sợ chưa từng thấy.

264
00:24:50,699 --> 00:24:52,117
Khắp châu Phi,

265
00:24:52,201 --> 00:24:56,538
báo hoa mai mất
60% lãnh thổ vào tay con người,

266
00:24:57,122 --> 00:24:59,875
khiến việc săn mồi khó khăn hơn.

267
00:25:02,503 --> 00:25:05,088
Nhưng không có khách tham quan nữa,

268
00:25:05,672 --> 00:25:08,425
con báo này thấy nơi đây có cơ may,

269
00:25:09,134 --> 00:25:13,180
và đổi thói quen săn mồi
một cách đáng ngạc nhiên.

270
00:25:17,059 --> 00:25:19,895
Nó bắt đầu đi săn vào ban ngày.

271
00:25:29,821 --> 00:25:32,157
Có thể trượt vài cú…

272
00:25:35,244 --> 00:25:36,912
nhưng chẳng mấy chốc…

273
00:25:38,455 --> 00:25:40,457
chiến thuật mới của nó…

274
00:25:41,041 --> 00:25:42,251
đem lại thành quả.

275
00:25:49,800 --> 00:25:51,593
Số báo hoa mai ở châu Phi

276
00:25:51,677 --> 00:25:55,597
đã giảm 30% trong suốt 25 năm qua.

277
00:25:56,557 --> 00:26:02,271
Nhưng nhờ tận dụng bữa tiệc buffet
tha hồ ăn thỏa thích lúc phong tỏa này,

278
00:26:02,354 --> 00:26:04,356
con báo sống phủ phê lắm.

279
00:26:05,023 --> 00:26:08,694
Chỗ này đã thành nhà nghỉ của nó.
Vương quốc của riêng nó.

280
00:26:24,835 --> 00:26:27,921
Đã sáu tháng kể từ khi đại dịch bắt đầu.

281
00:26:28,005 --> 00:26:29,965
SÁU THÁNG

282
00:26:30,048 --> 00:26:35,262
Tầm tháng Chín, hơn 40 quốc gia
vẫn đang áp lệnh phong tỏa,

283
00:26:37,222 --> 00:26:41,393
hạn chế hoạt động của hơn 3 tỉ người.

284
00:26:42,311 --> 00:26:43,645
Những dịp tụ tập đông,

285
00:26:43,729 --> 00:26:49,484
bao gồm các sự kiện thể thao,
hát múa và lễ hội,

286
00:26:49,568 --> 00:26:54,573
không được mở lại trước khi tìm ra
phương thuốc hiệu quả như là vắc-xin.

287
00:26:56,408 --> 00:26:59,161
Trong lúc
chúng ta tập quen với lối sống mới,

288
00:26:59,995 --> 00:27:03,207
mẹ thiên nhiên tiếp tục hồi xuân.

289
00:27:04,917 --> 00:27:06,168
SÔNG HẰNG
ẤN ĐỘ

290
00:27:06,251 --> 00:27:08,462
Tại Ấn Độ, sông Hằng

291
00:27:08,545 --> 00:27:12,674
cho thấy mức ôxy trong không khí
cải thiện đến 80%.

292
00:27:15,177 --> 00:27:16,386
BỜ BIỂN ĐẠI TÂY DƯƠNG

293
00:27:16,470 --> 00:27:18,847
Và tại bờ biển Đại Tây Dương ở châu Phi,

294
00:27:19,348 --> 00:27:25,270
kết quả đánh giá chất lượng nước
nhảy vọt từ kém lên cực tốt.

295
00:27:29,900 --> 00:27:34,363
Mật độ qua lại ít đi của chúng ta
kéo dài đủ lâu

296
00:27:34,446 --> 00:27:37,366
để đem lại lợi ích cho
cả một thế hệ động vật mới.

297
00:27:37,449 --> 00:27:38,992
CAPE TOWN
NAM PHI

298
00:27:39,076 --> 00:27:40,077
DÂN SỐ 4,7 TRIỆU NGƯỜI

299
00:27:40,160 --> 00:27:42,579
Tại bờ biển Nam Phi này,

300
00:27:42,663 --> 00:27:47,000
một vài cặp bố mẹ kiêu hãnh
đang đi dạo buổi sáng.

301
00:27:53,549 --> 00:27:56,385
Chúng là chim cánh cụt châu Phi.

302
00:28:05,561 --> 00:28:09,022
Chúng đã làm tổ ngay bên cạnh chúng ta.

303
00:28:26,540 --> 00:28:28,500
Suốt mùa giao phối,

304
00:28:28,584 --> 00:28:32,421
mỗi sáng chúng sẽ ra biển bắt cá.

305
00:28:39,970 --> 00:28:42,389
Lũ chim con rất háu ăn.

306
00:28:43,765 --> 00:28:48,687
Chúng cần ăn lượng cá bằng
15% trọng lượng cơ thể mỗi ngày.

307
00:28:51,523 --> 00:28:55,319
May thay, cánh cụt châu Phi
là những tay thợ săn lão luyện…

308
00:28:56,153 --> 00:28:58,572
chúng có thể lặn sâu 80 mét

309
00:28:59,406 --> 00:29:03,076
để mở tiệc bằng những bầy cá
và động vật giáp xác.

310
00:29:09,333 --> 00:29:13,378
Nhưng đem cá đến cho
lũ chim con là cả một vấn đề.

311
00:29:18,675 --> 00:29:22,513
Những năm trước,
các bãi biển này đông nghẹt người.

312
00:29:23,639 --> 00:29:26,517
Và vào lúc lũ cánh cụt sẵn sàng
trở về sau khi kiếm ăn…

313
00:29:27,226 --> 00:29:29,478
đường đi của chúng đều bị chặn.

314
00:29:30,812 --> 00:29:34,399
Nên nhiều con sẽ đợi ngoài khơi

315
00:29:36,527 --> 00:29:38,487
tới khi mặt trời lặn, đám đông đã về nhà.

316
00:29:47,788 --> 00:29:51,834
Nhưng năm nay, bờ biển hoang vắng.

317
00:29:59,758 --> 00:30:02,427
Lũ cánh cụt bỏ lộ trình cũ

318
00:30:02,511 --> 00:30:06,390
và giờ chúng đi ra biển vài tiếng là về

319
00:30:07,349 --> 00:30:10,143
với bầu diều đầy ắp cá cho chim con.

320
00:30:16,900 --> 00:30:22,531
Và với trời vẫn còn sáng một lúc lâu,
chúng có thể ra biển trở lại.

321
00:30:28,453 --> 00:30:33,584
Lũ chim con giờ đây được
cho ăn hai hoặc ba lần mỗi ngày.

322
00:30:36,420 --> 00:30:39,339
Chúng không chỉ khỏe mạnh hơn,
lớn nhanh hơn,

323
00:30:39,423 --> 00:30:44,970
mà thêm nhiều gia đình cánh cụt giống vầy
nuôi chim con song sinh thành công.

324
00:30:46,930 --> 00:30:49,099
Vẫn còn nhiều tin tốt nữa.

325
00:30:49,183 --> 00:30:50,684
Trong vòng vài tuần sau đó,

326
00:30:50,767 --> 00:30:56,148
vài đôi chim còn nuôi được
một bầy chim con thứ hai,

327
00:30:56,690 --> 00:31:00,194
lần đầu tiên mới có hiện tượng này
trong suốt một thập kỷ qua.

328
00:31:03,572 --> 00:31:06,909
Suốt từng ấy năm, chúng tôi
tưởng cánh cụt và người dân nơi đây

329
00:31:06,992 --> 00:31:08,911
chung sống hòa thuận.

330
00:31:12,706 --> 00:31:17,169
Nhưng thực tế là,
chúng ta đã khiến chúng sống rất khó khăn.

331
00:31:21,548 --> 00:31:24,426
Xét về mặt số lượng cánh cụt ở Nam Phi

332
00:31:24,510 --> 00:31:28,597
đã giảm 70% suốt 30 năm qua…

333
00:31:30,599 --> 00:31:33,018
chúng cần mọi sự giúp đỡ
mà chúng ta có thể trao đi.

334
00:31:42,069 --> 00:31:46,406
Không chỉ những con non của
các loài động vật ở thành thị mau lớn.

335
00:31:48,075 --> 00:31:51,495
Lúc này, lệnh phong tỏa ban hành năm nay

336
00:31:51,578 --> 00:31:55,123
đang tác động lên khu vực
hoang dã nhất thế giới.

337
00:31:55,207 --> 00:31:57,417
MAASAI MARA - KENYA
SỐ KHÁCH DU LỊCH THƯỜNG NIÊN 300.000+

338
00:31:57,501 --> 00:32:01,296
Thay đổi khả năng của
một loài mèo bự để bảo vệ con nó.

339
00:32:04,508 --> 00:32:05,759
Báo săn.

340
00:32:11,014 --> 00:32:13,851
Loài thú có vú nhanh nhất quả đất.

341
00:32:30,200 --> 00:32:31,660
Nhưng chúng có một điểm yếu.

342
00:32:31,743 --> 00:32:36,999
Thể hình của chúng khiến chúng thiếu
sức mạnh cơ bắp như những loài đối thủ,

343
00:32:38,959 --> 00:32:41,420
như sư tử và linh cẩu.

344
00:32:46,133 --> 00:32:48,635
Chúng sẽ vui vẻ đi trộm đồ ăn của báo săn,

345
00:32:49,386 --> 00:32:51,722
và không ngần ngại giết báo con.

346
00:33:02,733 --> 00:33:05,444
Báo săn thường cố sống kín tiếng.

347
00:33:08,155 --> 00:33:10,157
Nhưng có hai con nhỏ,

348
00:33:10,949 --> 00:33:14,995
con báo mẹ này phải săn được mồi
mỗi hai hoặc ba ngày để cho con ăn.

349
00:33:31,720 --> 00:33:33,013
Trong lúc nó săn mồi,

350
00:33:33,096 --> 00:33:37,059
những con báo con sáu tháng tuổi
náu mình trong cỏ rậm.

351
00:33:40,145 --> 00:33:45,859
Ngay khi săn được mồi,
nó lại lâm vào thế khó xử.

352
00:33:50,781 --> 00:33:53,158
Nó đang ở cách lũ con hàng trăm mét,

353
00:33:53,617 --> 00:33:56,328
với một cái xác quá lớn không kéo nổi.

354
00:33:58,247 --> 00:34:02,459
Nếu để lại, có nguy cơ
bọn ăn xác thối sẽ trộm mất.

355
00:34:05,963 --> 00:34:09,466
Thế là nó dùng cách cất tiếng kêu nhỏ…

356
00:34:10,634 --> 00:34:12,386
...để gọi con cùng tới ăn.

357
00:34:15,179 --> 00:34:16,389
Nó phải cẩn trọng.

358
00:34:17,099 --> 00:34:19,476
Nếu nó gọi quá lớn hoặc quá thường xuyên,

359
00:34:19,560 --> 00:34:23,146
nó sẽ đánh động kẻ thù
về hai chú báo con bơ vơ.

360
00:34:26,483 --> 00:34:28,569
Và đây chính là giờ phút

361
00:34:28,652 --> 00:34:32,114
con báo này cảm thấy khó gọi con nhất.

362
00:34:36,284 --> 00:34:38,704
Trong những năm trước khi phong tỏa,

363
00:34:38,786 --> 00:34:42,666
ngắm một con báo đi săn luôn
đứng đầu danh sách nguyện vọng

364
00:34:42,748 --> 00:34:44,751
của các du khách đến Maasai Mara.

365
00:34:45,585 --> 00:34:49,965
Nhưng đám đông vây quanh báo mẹ
sau khi nó săn được mồi gây nên vấn đề.

366
00:34:51,842 --> 00:34:54,094
Có quá nhiều chấn động.
Xe cộ đi lên đi xuống.

367
00:34:54,178 --> 00:34:55,387
NHÀ NGHIÊN CỨU BÁO SĂN

368
00:34:55,971 --> 00:34:59,349
Hướng dẫn viên nói qua radio,
người ta trò chuyện với nhau.

369
00:35:00,893 --> 00:35:02,936
Sự huyên náo át đi tiếng gọi

370
00:35:03,020 --> 00:35:05,397
của con báo mẹ đang gọi con nó.

371
00:35:06,064 --> 00:35:07,816
Tất cả tiếng ồn đó

372
00:35:07,900 --> 00:35:12,321
làm át mất tín hiệu tự nhiên
loài báo cần để sinh tồn.

373
00:35:15,699 --> 00:35:20,662
Buộc phải tiếp tục gọi,
chúng có nguy cơ kéo kẻ thù đến.

374
00:35:30,589 --> 00:35:32,174
Nhưng năm nay…

375
00:35:32,257 --> 00:35:36,220
con báo mẹ này tận hưởng cảnh
hầu như không bị con người quấy rầy.

376
00:35:41,517 --> 00:35:45,020
Chỉ sau vài tiếng gọi
qua thảo nguyên trống vắng…

377
00:35:49,066 --> 00:35:50,943
…con nó đã nghe thấy…

378
00:35:57,282 --> 00:35:59,201
và đến chỗ mẹ.

379
00:36:03,664 --> 00:36:06,333
Chúng tôi phát hiện ra
lũ báo mẹ gọi ít hơn.

380
00:36:06,416 --> 00:36:09,753
Gọi một hai lần,
lũ báo con đáp lại ngay lập tức.

381
00:36:12,214 --> 00:36:13,924
Không có bóng người,

382
00:36:14,007 --> 00:36:17,386
các nhà nghiên cứu đã quan sát thấy
báo con sống sót nhiều hơn.

383
00:36:19,847 --> 00:36:23,725
Trước COVID,
cứ mỗi ba báo con, chỉ một con sống sót.

384
00:36:23,809 --> 00:36:25,811
Nhưng gần đây chúng tôi phát hiện

385
00:36:25,894 --> 00:36:28,021
thêm nhiều con báo con hơn ba tháng tuổi,

386
00:36:28,105 --> 00:36:29,815
chúng tôi thấy lạc quan hơn

387
00:36:29,898 --> 00:36:33,026
rằng khoảng thời gian này
sẽ có nhiều báo con sống sót hơn,

388
00:36:33,110 --> 00:36:34,778
tức là sẽ có nhiều báo săn hơn.

389
00:36:37,739 --> 00:36:41,952
Với chỉ khoảng 7.000
con báo trưởng thành sót lại ở châu Phi…

390
00:36:43,954 --> 00:36:45,831
mọi chú báo con đều quý giá.

391
00:37:05,309 --> 00:37:08,395
Trong khi năm qua
tiếp tục thách thức chúng ta…

392
00:37:08,478 --> 00:37:09,813
VƯỜN QUỐC GIA BWINDI

393
00:37:09,897 --> 00:37:11,565
…ngày càng nhiều động vật bị đe dọa

394
00:37:11,648 --> 00:37:15,485
đang tận hưởng một cú thúc
tăng cơ hội sinh tồn của chúng.

395
00:37:20,532 --> 00:37:23,535
Do năm 2020 ít xáo trộn hơn,

396
00:37:23,619 --> 00:37:24,912
khỉ đột núi ở đây

397
00:37:24,995 --> 00:37:28,665
đã sinh con nhiều gấp đôi mọi khi.

398
00:37:34,588 --> 00:37:36,089
Trên bờ biển phía Nam nước Anh…

399
00:37:36,173 --> 00:37:37,174
NƯỚC ANH

400
00:37:37,257 --> 00:37:42,679
…cá ngựa gai dài quý hiếm xuất hiện
nhiều chưa từng có suốt mười năm qua

401
00:37:43,180 --> 00:37:48,602
nhờ các thảm cỏ biển chúng làm tổ
phục hồi sau khi bị du thuyền gây tổn hại.

402
00:37:54,024 --> 00:37:58,695
Và ở Kenya, không có
con tê giác nào bị giết để lấy sừng

403
00:37:59,363 --> 00:38:02,699
lần đầu tiên kể từ năm 1999.

404
00:38:11,416 --> 00:38:14,086
Đã một năm trôi qua
kể từ khi bắt đầu phong tỏa.

405
00:38:14,169 --> 00:38:15,337
12 THÁNG

406
00:38:15,420 --> 00:38:20,217
Một năm mà rất nhiều người chúng ta
tìm thấy bình yên nơi thế giới tự nhiên.

407
00:38:20,926 --> 00:38:25,848
Một năm mà thế giới đã
thay đổi theo những cách phi thường.

408
00:38:29,059 --> 00:38:32,187
Lượng khí thải CO2 thường niên
trên toàn cầu

409
00:38:32,271 --> 00:38:35,023
đã giảm hơn 6%,

410
00:38:35,107 --> 00:38:37,568
tỉ lệ giảm lớn nhất từ trước tới nay.

411
00:38:39,486 --> 00:38:43,824
Và thậm chí còn có những thay đổi
đáng chú ý dưới bề mặt Trái Đất.

412
00:38:44,825 --> 00:38:48,620
Sự rung chấn từ các ngành
công nghiệp và du lịch giảm một nửa,

413
00:38:48,704 --> 00:38:53,458
giúp dưới mặt đất tĩnh lặng nhất
lịch sử từng ghi nhận.

414
00:38:57,796 --> 00:39:00,716
Nhưng lệnh phong tỏa không kéo dài mãi.

415
00:39:02,217 --> 00:39:05,637
Liệu chúng ta có thể tìm được
nguồn cảm hứng gì từ khoảnh khắc này

416
00:39:05,721 --> 00:39:09,474
để tìm cách chung sống
hòa hợp với thiên nhiên hơn?

417
00:39:14,396 --> 00:39:17,900
Ở Ấn Độ, vài người đã nắm lấy cơ hội

418
00:39:17,983 --> 00:39:19,693
chung sống hòa thuận hơn

419
00:39:19,776 --> 00:39:24,156
cùng một vài động vật hùng mạnh
nhưng có nguy cơ tuyệt chủng.

420
00:39:27,659 --> 00:39:32,164
ASSAM - ẤN ĐỘ
DÂN SỐ 36 TRIỆU NGƯỜI

421
00:39:33,582 --> 00:39:35,626
Một con voi châu Á trưởng thành

422
00:39:35,709 --> 00:39:40,380
cần phải ăn 150 kí thức ăn mỗi ngày.

423
00:39:41,590 --> 00:39:45,010
Nhưng với chỉ 5%
môi trường sống tự nhiên còn lại,

424
00:39:45,594 --> 00:39:48,972
và một diện tích rừng lớn nơi chúng sống
bị thay thế bởi đất nông nghiệp…

425
00:39:49,056 --> 00:39:53,685
những con voi ở đây thường
tấn công vào rẫy nông dân để sinh tồn.

426
00:40:05,989 --> 00:40:10,035
Dẫn tới việc người nông dân
phải cố bảo vệ ruộng rẫy…

427
00:40:11,453 --> 00:40:17,376
nhưng vẫn thường mất hơn
nửa vụ mùa lúa họ lấy làm kế sinh nhai.

428
00:40:30,138 --> 00:40:32,057
Chúng tôi thường thức trắng đêm

429
00:40:32,140 --> 00:40:33,892
đuổi chúng chạy vào rừng.

430
00:40:33,976 --> 00:40:35,519
Nhưng chúng vẫn quay lại

431
00:40:35,602 --> 00:40:39,606
…và chúng tôi phải bắt đầu mọi thứ từ đầu.

432
00:40:53,745 --> 00:40:57,040
Không chỉ đồng ruộng chịu rủi ro.

433
00:41:00,043 --> 00:41:03,630
Voi cũng vào làng tìm thức ăn

434
00:41:03,714 --> 00:41:06,341
và kết quả là giẫm phải người.

435
00:41:11,054 --> 00:41:12,055
Khắp đất nước,

436
00:41:12,139 --> 00:41:15,809
gần 400 con người và hàng trăm con voi

437
00:41:15,893 --> 00:41:18,896
bị giết trong những
vụ xung đột này mỗi năm.

438
00:41:25,819 --> 00:41:28,864
Nhưng có một cộng đồng
đang thử phương pháp mới

439
00:41:28,947 --> 00:41:30,657
để giải quyết vấn đề.

440
00:41:31,241 --> 00:41:34,411
Các công nhân thành phố về làng
vì lệnh phong tỏa

441
00:41:34,995 --> 00:41:37,289
có thể góp thêm sức giúp họ

442
00:41:37,372 --> 00:41:41,627
thực hiện một dự án được dẫn dắt
bởi một quỹ bảo tồn động vật địa phương.

443
00:41:43,253 --> 00:41:45,130
Chúng tôi có cơ hội tốt lúc phong tỏa…

444
00:41:45,214 --> 00:41:46,215
NHÀ BẢO TỒN

445
00:41:46,298 --> 00:41:50,010
…để có thể trồng trọt cho voi hoang dã ăn.

446
00:41:51,803 --> 00:41:54,890
Dọc theo bìa rừng,
họ trồng trọt ở một vùng trung lập

447
00:41:54,973 --> 00:42:00,020
những loại gạo hoang và cỏ
mọc nhanh để voi đến ăn.

448
00:42:02,814 --> 00:42:07,402
Cả cộng đồng
gồm hơn 500 người đều đến giúp.

449
00:42:07,486 --> 00:42:08,529
NHÀ BẢO TỒN

450
00:42:09,279 --> 00:42:11,031
Chỉ trong vài tháng,

451
00:42:11,114 --> 00:42:17,329
họ đã cải tạo gần 162 héc-ta,
1,6 ki-lô-mét vuông đất đai.

452
00:42:19,373 --> 00:42:22,459
Và giờ, thay vì đuổi bầy voi đi,

453
00:42:22,543 --> 00:42:25,379
họ lại tổ chức một nghi lễ
chào đón chúng.

454
00:42:34,346 --> 00:42:36,598
Vụ mùa đã đến lúc thu hoạch.

455
00:42:38,225 --> 00:42:41,854
Nhưng liệu bầy voi có chịu ăn cỏ
mà họ trồng cho chúng…

456
00:42:43,897 --> 00:42:46,650
…hay chúng vẫn xâm phạm vào rẫy của họ?

457
00:42:51,530 --> 00:42:53,532
Khi mọi người về nhà…

458
00:42:54,950 --> 00:42:58,537
có gì đó đang lay động ở rìa rừng.

459
00:43:06,712 --> 00:43:11,925
Từng con một,
chúng dần lộ diện từ những lùm cây.

460
00:43:14,928 --> 00:43:16,263
Những con voi mẹ.

461
00:43:17,764 --> 00:43:19,266
Lũ voi con.

462
00:43:19,349 --> 00:43:24,354
Cả một gia đình họ hàng thân thích
gồm 26 con voi đói ngấu.

463
00:43:26,690 --> 00:43:28,358
Chúng sẽ rong ruổi bao xa đây?

464
00:43:33,739 --> 00:43:36,575
Đứng gần rìa rừng…

465
00:43:38,076 --> 00:43:42,915
chúng quyết định mở tiệc
bằng chỗ lương thực trồng cho mình.

466
00:43:46,126 --> 00:43:48,795
Trước kia chúng tôi từng đuổi voi đi.

467
00:43:48,879 --> 00:43:50,881
Nhưng giờ mọi thứ đã thay đổi.

468
00:43:50,964 --> 00:43:54,259
Cảm giác thật vui…
chúng tôi hạnh phúc lắm.

469
00:43:59,181 --> 00:44:01,767
Trong suốt mùa thu hoạch…

470
00:44:01,850 --> 00:44:06,438
lũ voi không hề xâm phạm vào rẫy nông dân

471
00:44:07,064 --> 00:44:08,982
cũng như đặt chân vào làng.

472
00:44:12,486 --> 00:44:14,613
Nếu chúng ta yêu quý voi,

473
00:44:14,696 --> 00:44:17,574
lũ voi cũng sẽ quý chúng ta.

474
00:44:21,203 --> 00:44:22,955
Một vùng trung lập trồng cây

475
00:44:23,038 --> 00:44:25,165
cung cấp một giải pháp lâu dài

476
00:44:25,249 --> 00:44:27,459
cho mâu thuẫn lâu đời.

477
00:44:29,920 --> 00:44:32,005
Đây là một trong những cách
mà các làng lân cận

478
00:44:32,089 --> 00:44:36,844
đang nghiêm túc thảo luận với
quỹ bảo tồn địa phương để học hỏi theo.

479
00:44:50,274 --> 00:44:53,026
Nhìn lại năm vừa qua…

480
00:44:53,110 --> 00:44:56,530
nhiều người chúng ta đã sống chật vật…

481
00:44:56,613 --> 00:45:01,201
vậy chúng ta có thể học được gì
để bảo vệ tương lai cho động vật hoang dã…

482
00:45:01,285 --> 00:45:02,911
và cho chính chúng ta?

483
00:45:05,622 --> 00:45:09,001
Chúng ta phải nghĩ cách để cùng tồn tại.

484
00:45:10,085 --> 00:45:14,214
Cảnh tỉnh rằng chúng ta
có thể chia sẻ đất với động vật hoang dã.

485
00:45:14,882 --> 00:45:16,508
Đừng xem là hiển nhiên

486
00:45:16,592 --> 00:45:19,344
rằng ta sẽ quay về lối sống cũ
khi mọi thứ trở lại như xưa.

487
00:45:21,263 --> 00:45:25,184
Tốc độ phi thường
và sự đa dạng trong phản ứng tự nhiên…

488
00:45:25,267 --> 00:45:29,021
đã cho thấy thậm chí những thay đổi
nhỏ nhặt nhất trong đời sống…

489
00:45:29,104 --> 00:45:33,650
cũng có thể tạo ra khác biệt lớn lao
cho thế giới tự nhiên.

490
00:45:37,487 --> 00:45:41,158
Chúng ta có thể đóng cửa
một chút vào mỗi mùa hè.

491
00:45:41,241 --> 00:45:44,077
Đóng bãi biển vào ban đêm.
Không nhất thiết phải vào ban ngày.

492
00:45:44,161 --> 00:45:47,039
Người ta có thể thay đổi những thứ vụn vặt

493
00:45:47,122 --> 00:45:50,417
để đảm bảo con người và thiên nhiên
đều có thể sống tốt đẹp cùng nhau.

494
00:45:51,627 --> 00:45:54,546
Chúng tôi biết
nếu yêu cầu các tàu lớn đi chậm hơn,

495
00:45:54,630 --> 00:45:58,342
và gộp các chuyến tàu lớn lại,
họ sẽ để ít dấu tích lại hơn

496
00:45:58,425 --> 00:46:01,428
từ đó bảo tồn không gian âm thanh
dưới biển và bảo vệ cá voi.

497
00:46:02,304 --> 00:46:05,057
Chúng tôi đang làm đề xuất
lên các cơ quan quản lý vườn quốc gia

498
00:46:05,140 --> 00:46:10,437
với mục đích khuyến khích hành vi văn minh
của du khách và hướng dẫn viên

499
00:46:10,521 --> 00:46:12,981
nhằm đảm bảo
những sinh vật này có thể sống sót.

500
00:46:14,066 --> 00:46:18,403
Một năm phi thường vừa qua,
năm Trái Đất thay đổi,

501
00:46:18,987 --> 00:46:22,741
chúng ta có thể giúp
động vật hoang dã phát triển,

502
00:46:23,534 --> 00:46:25,661
mà còn cho thấy nếu chọn cách làm vậy,

503
00:46:26,245 --> 00:46:30,165
chúng ta có thể cải thiện
sức khỏe cho toàn hành tinh.

504
00:46:31,375 --> 00:46:33,544
Tôi biết đã đến lúc

505
00:46:33,627 --> 00:46:37,965
chúng ta nên đóng góp bằng
mọi cách nhỏ nhặt để giảm ô nhiễm.

506
00:46:38,715 --> 00:46:42,302
Và chúng ta
không hề tách biệt với thế giới tự nhiên…

507
00:46:44,096 --> 00:46:48,725
mà hóa ra đời sống
của chúng ta lại kết nối với tự nhiên

508
00:46:48,809 --> 00:46:51,311
theo những cách sâu sắc, đầy bất ngờ.

509
00:46:53,355 --> 00:46:55,816
Nếu chúng ta muốn
phát triển trong tương lai,

510
00:46:55,899 --> 00:46:58,902
thì đây là lúc quyết định

511
00:46:59,736 --> 00:47:02,573
để tìm những cách chia sẻ hành tinh này…

512
00:47:04,491 --> 00:47:06,869
với mọi dạng thức sống trên Trái Đất.

513
00:48:11,517 --> 00:48:13,519
Biên dịch: Huy Nguyen