1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Downloaded from YTS.MX 2 00:00:08,000 --> 00:00:13,000 Official YIFY movies site: YTS.MX 3 00:00:17,392 --> 00:00:21,980 Realityster Paris Hilton trok woensdag de belangstelling op Capitol Hill… 4 00:00:22,063 --> 00:00:26,026 …waar ze parlementariërs vertelde over het trauma en misbruik… 5 00:00:26,109 --> 00:00:30,196 …dat ze ondervond als 17-jarige in een gedragstherapiecentrum in Utah. 6 00:00:30,280 --> 00:00:35,744 Ik werd verwurgd, geslagen, en moest douchen in 't bijzijn van mannelijke staf. 7 00:00:35,827 --> 00:00:39,539 Dit overkomt onze jeugd, in ons eigen land. 8 00:00:39,622 --> 00:00:42,167 HILTON STRIJDT TEGEN KAMPEN VOOR TIENERS 9 00:00:42,250 --> 00:00:45,920 En als het Paris Hilton en haar familie kan overkomen… 10 00:00:46,004 --> 00:00:48,381 …denk dan aan de vele onzichtbare anderen. 11 00:00:48,465 --> 00:00:53,011 HET VERHAAL BEGON 35 JAAR GELEDEN MET EEN ANDER KAMP 12 00:00:55,472 --> 00:01:01,102 EN MET ÉÉN MAN 13 00:01:09,694 --> 00:01:13,198 Ik ging naar bed, denkend: morgen weer naar school. 14 00:01:13,948 --> 00:01:15,533 Ik was 15. 15 00:01:18,286 --> 00:01:21,456 Het huis was donker. M'n ouders waren niet thuis. 16 00:01:25,418 --> 00:01:30,256 Ik werd gewekt door twee mannen die bij mijn bed stonden. 17 00:01:32,926 --> 00:01:35,804 Grote kerels, van die ruwe pionierstypes. 18 00:01:37,597 --> 00:01:40,683 Ik moest opstaan, me aankleden en meekomen. 19 00:01:43,061 --> 00:01:46,856 Als ik probeerde te vluchten, zouden ze me in de boeien slaan. 20 00:01:48,525 --> 00:01:53,655 Ze pakten me vast en sleurden me mijn huis uit. 21 00:02:00,370 --> 00:02:02,872 Ze namen me mee naar het vliegveld. 22 00:02:07,168 --> 00:02:09,504 Ze hadden een privévliegtuig gehuurd. 23 00:02:09,587 --> 00:02:12,632 In de lucht zegt hij: 'Benieuwd waar je heen gaat?' 24 00:02:12,715 --> 00:02:16,761 Ik van: 'Nee.' Ze mochten niet zien dat ik bang was. 25 00:02:22,183 --> 00:02:26,312 Ik stapte in een auto bij een vrouw die zichzelf 'Mad Cat' noemde… 26 00:02:26,396 --> 00:02:31,276 …en een man die zich 'Mad Dog' noemde. Ik dacht: wat is dit nou? 27 00:02:34,028 --> 00:02:38,241 We reden ver de woestijn in. Ik kon vuur zien in de verte. 28 00:02:39,367 --> 00:02:44,414 En ze gaven me een lege envelop waar iets op geschreven stond. 29 00:02:44,998 --> 00:02:47,750 'Voor je eigen bestwil. We houden van je.' 30 00:02:47,834 --> 00:02:50,420 PAPA EN MAMA 31 00:02:50,503 --> 00:02:54,215 Mijn eigen ouders hadden die lui dus betaald… 32 00:02:54,299 --> 00:02:57,260 …om me te ontvoeren en naar het kamp te brengen. 33 00:02:58,595 --> 00:03:00,722 Kom op. Het is zover. 34 00:03:00,805 --> 00:03:02,223 Vooruit. 35 00:03:02,974 --> 00:03:03,808 Hup. 36 00:03:04,559 --> 00:03:06,102 Kom die truck maar uit. 37 00:03:06,603 --> 00:03:07,729 Vooruit. Hup. 38 00:03:07,812 --> 00:03:10,273 Welkom bij Challenger in de woestijn. 39 00:03:10,356 --> 00:03:15,236 De komende 63 dagen zorgen ik en mijn staf voor je. 40 00:03:15,320 --> 00:03:17,655 Begrepen? -Ja, meneer. 41 00:03:17,739 --> 00:03:19,824 Ik hoor niks. -Ja, meneer. 42 00:03:25,163 --> 00:03:29,792 Wat moet je als het kind dat je al 16 jaar lang met liefde opvoedt… 43 00:03:29,876 --> 00:03:33,796 …zich gaat verzetten en opeens onherkenbaar verandert? 44 00:03:36,257 --> 00:03:39,469 In de jaren 80 was de wereld aan het veranderen. 45 00:03:39,552 --> 00:03:41,012 Het gevoel heerste alom… 46 00:03:41,095 --> 00:03:44,265 …dat de jeugd van Amerika helemaal van God los was. 47 00:03:44,349 --> 00:03:46,851 Nancy? -Dank je. 48 00:03:47,393 --> 00:03:51,356 Er is een epidemie van drug- en alcoholmisbruik in dit land… 49 00:03:51,439 --> 00:03:53,107 …waar niemand aan ontkomt. 50 00:03:53,191 --> 00:03:56,569 U niet, ik niet, en vooral onze kinderen niet. 51 00:03:59,948 --> 00:04:03,243 Het land weet niet meer hoe de jeugd aan te pakken. 52 00:04:03,743 --> 00:04:05,620 En wat moet je dan? 53 00:04:09,374 --> 00:04:13,586 Als niets meer helpt, sturen ouders hun probleemkinderen… 54 00:04:13,670 --> 00:04:16,547 …ten einde raad naar wildernistherapiekampen. 55 00:04:16,631 --> 00:04:21,219 Die zouden ze afhelpen van hun slechte gewoonten en opstandigheid. 56 00:04:21,302 --> 00:04:26,391 Ze zijn bedacht door Steve Cartisano, 35, voormalig sergeant bij de luchtmacht. 57 00:04:26,474 --> 00:04:30,144 Je hoort de mensen steeds weer goedpraten wat ze uitspoken. 58 00:04:30,228 --> 00:04:31,813 Maar de jeugd moet leren… 59 00:04:31,896 --> 00:04:35,316 …verantwoording te nemen voor hun levens en hun daden. 60 00:04:35,400 --> 00:04:38,820 Steve Cartisano was geniaal. 61 00:04:38,903 --> 00:04:42,699 Een markante persoonlijkheid die precies wist te vertellen… 62 00:04:42,782 --> 00:04:47,578 …hoe je met één telefoontje alle problemen bij je thuis kon oplossen. 63 00:04:50,790 --> 00:04:56,170 Steve was zo iemand die mensen geweldig vonden of juist vreselijk. 64 00:04:56,254 --> 00:04:59,507 Hij was zijn tijd vooruit. Hij had een geweldig idee. 65 00:04:59,590 --> 00:05:01,801 Het heet de Challenger Foundation. 66 00:05:02,719 --> 00:05:06,055 Probleemkinderen draaien bij door middel van ontberingen. 67 00:05:06,139 --> 00:05:08,057 Het groeide gewoon te snel. 68 00:05:08,141 --> 00:05:11,728 Ze worden afgemat tot ze zich weten te gedragen. 69 00:05:11,811 --> 00:05:17,483 Het was in principe een uitstekend idee en de kern van de zaak was opmerkelijk. 70 00:05:17,567 --> 00:05:20,486 Wij doen dat niet, maar Moeder Natuur, Phil. 71 00:05:20,570 --> 00:05:24,490 Het bestaat nog steeds. -Het is steeds groter geworden. 72 00:05:25,074 --> 00:05:28,202 Maar helaas komen sommige tieners nooit meer thuis. 73 00:05:28,286 --> 00:05:34,042 De omstandigheden zijn schrijnend, maar de overheid staat machteloos. 74 00:05:34,125 --> 00:05:36,836 Wat is overleven en discipline, en wat misbruik? 75 00:05:36,919 --> 00:05:39,380 Het was bar. -Sterfgevallen, misbruik. 76 00:05:39,464 --> 00:05:45,178 Het liep uit op een ramp, maar hij herrees uit de as. 77 00:05:46,387 --> 00:05:47,972 Hij wist van geen ophouden. 78 00:05:53,603 --> 00:05:58,191 Goed, Mr Cartisano. Het gaat dus over de Challenger Foundation. 79 00:05:58,274 --> 00:06:00,318 Heeft je kind een grote mond? 80 00:06:02,195 --> 00:06:05,323 Zit je thuis met een wijsneus? 81 00:06:07,200 --> 00:06:09,535 Wat moet je aan met die kinderen? 82 00:06:09,619 --> 00:06:11,537 Wie mag wie ontvoeren? 83 00:06:11,621 --> 00:06:15,917 Wie houdt toezicht op de mensen die je kind wel even zullen corrigeren? 84 00:06:17,668 --> 00:06:22,090 Steve Cartisano begint Challenger in 1988. 85 00:06:23,383 --> 00:06:28,179 Ze slepen jongelui uit bed, midden in de nacht. 86 00:06:28,262 --> 00:06:30,556 De ouders geven hun zeggenschap op. 87 00:06:30,640 --> 00:06:34,602 Heeft het kind geen rechten? Kinderen van zestien… 88 00:06:34,685 --> 00:06:37,605 Dat wil maar rechten terwijl ze veel spijbelen… 89 00:06:37,688 --> 00:06:41,109 …drugs gebruiken en zich afgrijselijk misdragen. 90 00:06:44,862 --> 00:06:49,492 Dan zien ze een boom van een kerel die zegt: 'Ik bepaal wat je doet. 91 00:06:49,575 --> 00:06:54,997 Jij gaat gedwongen 800 km trekken door de woestijn van Utah.' 92 00:06:56,833 --> 00:06:58,209 Ik heet Horsehair. 93 00:06:58,292 --> 00:07:02,630 Wat de staf je opdraagt, voer je uit zonder te aarzelen. 94 00:07:02,713 --> 00:07:04,966 Begrepen? -Ja, meneer. 95 00:07:05,049 --> 00:07:06,926 Begrepen? -Ja, meneer. 96 00:07:07,009 --> 00:07:10,930 Naam, leeftijd, woonplaats. -April Schmidt, 15. 97 00:07:11,013 --> 00:07:13,349 Luider. -Bonney Lake, Washington. 98 00:07:13,433 --> 00:07:16,436 April Schmidt, 15. Bonney Lake, Washington. 99 00:07:16,519 --> 00:07:21,149 Die eerste dag dringt tot ze door dat ze in een andere wereld zijn… 100 00:07:21,983 --> 00:07:23,568 …heel anders dan thuis. 101 00:07:24,152 --> 00:07:27,447 Voortaan maar aardiger voor je moeder zijn, hè? 102 00:07:27,530 --> 00:07:28,448 Ja, meneer. 103 00:07:30,324 --> 00:07:32,535 En dan blijf je dat ook doen. 104 00:07:33,453 --> 00:07:36,956 Ze heeft veel voor je opgeofferd. Snap je dat wel? 105 00:07:37,039 --> 00:07:38,124 Ja, meneer. 106 00:07:41,627 --> 00:07:46,424 Huilen is voor jou te laat. Had je maar aardiger moeten zijn. 107 00:07:46,507 --> 00:07:47,592 Ja, meneer. 108 00:07:49,260 --> 00:07:51,345 Dus verbeter je voorgoed. 109 00:07:53,431 --> 00:07:55,349 Begrepen? -Ja, meneer. 110 00:07:58,186 --> 00:07:59,812 We braken hun wil. 111 00:07:59,896 --> 00:08:03,524 Maar niet om ze te kwetsen. Het was niet bedoeld als straf. 112 00:08:03,608 --> 00:08:08,529 We braken hun wil om hun oude gedrag eruit te trekken en ze om te bouwen… 113 00:08:08,613 --> 00:08:14,911 …en ze te helpen een beter, positiever mens te worden. 114 00:08:17,622 --> 00:08:20,875 Sommigen vielen bijna flauw van de angst… 115 00:08:20,958 --> 00:08:24,795 …wat mij goed uitkwam, want een beetje angst deed ze goed. 116 00:08:26,047 --> 00:08:30,384 Voor veel van hen was het de keuze tussen dit kamp of de gevangenis. 117 00:08:32,803 --> 00:08:36,224 Hier hebben ze het zwaar. Ze gaan honger lijden. 118 00:08:36,307 --> 00:08:40,394 Ze worden afgemat, ze worden vuil. We moeten doen wat werkt. 119 00:08:40,478 --> 00:08:43,439 Van lieve woordjes zullen ze niet tot inkeer komen. 120 00:08:43,523 --> 00:08:46,234 Horen jullie me? -Ja, meneer. 121 00:08:46,317 --> 00:08:51,739 Steve en ik kwamen allebei van de luchtmacht. Dat hadden we dus gemeen. 122 00:08:52,448 --> 00:08:57,828 Hij wilde de jeugd op een andere manier helpen. 123 00:08:58,412 --> 00:09:00,373 We waren onze tijd ver vooruit. 124 00:09:02,625 --> 00:09:05,586 Het was een programma van 63 dagen. 125 00:09:05,670 --> 00:09:08,005 Er waren drie etappes. 126 00:09:09,090 --> 00:09:11,717 Je begon op het laagste niveau. 127 00:09:13,594 --> 00:09:18,432 Ze ontvingen hun levensbehoeften, maar niet voor niets. Alles had een prijs. 128 00:09:19,725 --> 00:09:26,065 Ze kregen te eten, maar dan wel ergens waar ze te voet naartoe moesten. 129 00:09:28,067 --> 00:09:30,653 Het was geen straf. 130 00:09:30,736 --> 00:09:35,324 Wat we doen heeft zowel goede als slechte gevolgen. 131 00:09:35,408 --> 00:09:39,412 Het is aan jou om te bepalen of het min of plus is. 132 00:09:40,538 --> 00:09:44,792 Begrijp me goed, dit zijn geen kinderen van de zondagsschool. 133 00:09:44,875 --> 00:09:48,087 Geen kinderen die braaf naar de soos gaan door de week. 134 00:09:48,170 --> 00:09:52,425 Het gaat met name om jongelui die losgeslagen en agressief zijn… 135 00:09:52,508 --> 00:09:57,972 …die jouw kinderen aan de drugs helpen, die je auto en je sieraden komen stelen. 136 00:09:58,055 --> 00:10:02,018 Meesterlijke manipulators die het systeem naar hun hand zetten. 137 00:10:07,607 --> 00:10:13,863 Thuis was ik altijd al het opstandige zwarte schaap. 138 00:10:14,947 --> 00:10:19,243 Als kind kun je alleen via je gedrag je zin doorzetten. 139 00:10:20,119 --> 00:10:23,080 Ik gooide mijn kont dus tegen de krib. 140 00:10:24,749 --> 00:10:28,336 Ik dronk en ging naar feestjes. 141 00:10:29,003 --> 00:10:30,713 Ik rookte graag wiet. 142 00:10:31,756 --> 00:10:34,717 Dus ik was een stoner. Zorgelijk voor mijn ouders. 143 00:10:36,093 --> 00:10:37,511 Ik had een vriendje… 144 00:10:38,012 --> 00:10:41,307 …dat in de buurt bekend stond als een lastpak. 145 00:10:41,390 --> 00:10:46,896 Dat vonden mijn ouders niks. Mijn moeder vond mij ook maar niks. 146 00:10:46,979 --> 00:10:51,275 Vanaf mijn twaalfde wilde ze van me af zien te komen. 147 00:10:52,276 --> 00:10:55,655 Dus ik pakte mijn boeltje en liep van huis weg. 148 00:10:59,075 --> 00:11:03,287 Ik zat bij de zus van m'n vriend thuis toen de politie me vond. 149 00:11:03,871 --> 00:11:06,499 De politie bracht me naar het ouderlijk huis… 150 00:11:07,750 --> 00:11:11,295 …maar mijn volgende halte was nog een verrassing. 151 00:11:18,969 --> 00:11:23,224 Ik sliep op de grond, zonder tent. Pal op de rotsen. 152 00:11:24,558 --> 00:11:29,397 Opstaan. Dit is geen zomerkamp. Kom op, vooruit. 153 00:11:32,274 --> 00:11:34,944 's Ochtends zie ik een heel stel jongeren. 154 00:11:35,027 --> 00:11:39,949 Mager, kleren aan flarden. Een meisje komt naar me toe. 155 00:11:40,032 --> 00:11:43,077 Ze vroeg of ze mijn kauwgom mocht hebben. 156 00:11:43,577 --> 00:11:47,164 Waar ik zelf op kauwde, de smaak was er al vanaf. 157 00:11:47,248 --> 00:11:50,251 Dat kon haar niets schelen, dus ik zei: 'Goed, hoor.' 158 00:11:52,086 --> 00:11:55,089 Een jongen vroeg om mijn soep. 159 00:11:55,840 --> 00:11:57,800 Die wilde ik best weggeven. 160 00:11:58,300 --> 00:12:01,429 Maar een meisje zei: 'Niet doen, hoor. 161 00:12:01,929 --> 00:12:03,723 Zonder soep red je het niet.' 162 00:12:13,357 --> 00:12:18,154 Het was 45 graden, en ik liep zo'n 800 km op tennisschoenen. 163 00:12:18,237 --> 00:12:20,030 Het was puur overleven. 164 00:12:20,114 --> 00:12:21,824 Doorlopen. Hier. 165 00:12:21,907 --> 00:12:24,326 Bedankt. -Blijf lopen. 166 00:12:26,287 --> 00:12:28,998 Bij elke etappe werd het wat makkelijker. 167 00:12:29,790 --> 00:12:32,877 De tweede groep kreeg een handkar… 168 00:12:32,960 --> 00:12:37,381 …waar al hun spullen in konden, maar ze moesten 'm wel duwen. 169 00:12:39,175 --> 00:12:42,762 De derde groep beschikte over een boterkarn. 170 00:12:42,845 --> 00:12:44,555 Ze kregen een stoofpot. 171 00:12:47,975 --> 00:12:51,562 Met alles wat er destijds speelde in mijn leven… 172 00:12:51,645 --> 00:12:56,317 …zat ik niet met het zware werk, het stof, de viezigheid… 173 00:12:56,400 --> 00:12:58,486 …of hoe erg we stonken. 174 00:12:59,069 --> 00:13:02,490 We houden de dingen in balans. 175 00:13:04,450 --> 00:13:06,827 Er zit een spiritueel karakter aan. 176 00:13:09,705 --> 00:13:12,458 Zo gaat het al vanaf het eerste begin. 177 00:13:13,459 --> 00:13:15,252 Thuis had ik het zwaar. 178 00:13:15,878 --> 00:13:20,841 M'n moeder en ik hadden altijd ruzie. Ik deed het niet goed op school. 179 00:13:20,925 --> 00:13:26,222 En toen, in de maand na het overlijden van mijn vader… 180 00:13:26,305 --> 00:13:28,182 …probeerde ik inderdaad… 181 00:13:29,141 --> 00:13:30,810 …mijn leven te beëindigen. 182 00:13:32,770 --> 00:13:36,482 Oké. Kom om me heen staan in een open cirkel. 183 00:13:36,565 --> 00:13:40,653 Het voelde anders. De groep had een ander soort energie… 184 00:13:40,736 --> 00:13:45,324 …dus ik had geen tijd om bij de dingen stil te staan. 185 00:13:46,867 --> 00:13:49,787 Het ging puur om het overleven. 186 00:13:51,914 --> 00:13:53,666 Daar ging troost van uit. 187 00:13:54,834 --> 00:13:58,379 Onze Vader in de hemel, we vragen U om ons te helpen… 188 00:13:58,462 --> 00:14:04,260 …het offer te gedenken dat dit dier ons brengt… 189 00:14:04,343 --> 00:14:06,804 …in de naam van Jezus Christus. Amen. 190 00:14:06,887 --> 00:14:08,055 Amen. 191 00:14:22,027 --> 00:14:23,946 Het ging beter met me. 192 00:14:24,029 --> 00:14:28,659 Voor mij was het een fijne tijd. 193 00:14:29,535 --> 00:14:32,454 We gaan dit op verschillende manieren klaarmaken. 194 00:14:32,538 --> 00:14:35,541 Zoals de kookput. We gebruiken de maag om te koken. 195 00:14:38,460 --> 00:14:40,504 Ga roeren, doe het vlees erin. 196 00:14:43,299 --> 00:14:46,427 Hoe ik wist dat ze klaar waren om naar huis te gaan? 197 00:14:47,177 --> 00:14:49,763 Door hun blik, hun manier van doen. 198 00:14:49,847 --> 00:14:51,974 Als er wat ging glimmen in hun ogen. 199 00:14:52,057 --> 00:14:55,019 Als ze weer konden lachen en ertegen konden. 200 00:14:55,603 --> 00:14:59,315 Ik vind dat de meeste tieners dit moeten doen. 201 00:15:00,399 --> 00:15:05,654 Kom jezelf verbeteren. Dit is het mooiste wat je kan overkomen. 202 00:15:05,738 --> 00:15:10,659 Steve vond dat iedereen behoefte heeft aan een ritueel… 203 00:15:10,743 --> 00:15:13,746 …waarbij het kind volwassen wordt… 204 00:15:13,829 --> 00:15:15,915 …en daarbij hoort meestal… 205 00:15:17,917 --> 00:15:19,418 …een zware beproeving. 206 00:15:22,338 --> 00:15:24,173 Ik heb het er erg moeilijk mee. 207 00:15:25,049 --> 00:15:26,008 Ik… 208 00:15:27,760 --> 00:15:30,971 Ik wilde niks met m'n ouders te maken hebben. 209 00:15:32,640 --> 00:15:35,684 En nu schrijft ze dat ze van me houdt en me mist… 210 00:15:35,768 --> 00:15:37,853 …en dat ze wil dat ik thuiskom. 211 00:15:39,021 --> 00:15:40,898 Maar ik moet blijven. 212 00:15:42,733 --> 00:15:46,153 Als ik nu al naar huis zou gaan, dan zou het… 213 00:15:46,737 --> 00:15:50,741 Dan zou al de moeite die is gedaan… 214 00:15:52,785 --> 00:15:56,664 …om mij te verbeteren, voor niets zijn geweest. 215 00:15:58,582 --> 00:16:03,754 Ze ondergingen een overgangsritueel en dat begon hiermee. 216 00:16:03,837 --> 00:16:08,676 Wie van jullie was meteen blij dat ie hier was? 217 00:16:08,759 --> 00:16:12,346 Eén, twee. En wie is er nu blij dat ie hier is? 218 00:16:12,429 --> 00:16:13,263 Ja. 219 00:16:13,764 --> 00:16:18,394 Wie heeft iets over zichzelf geleerd wat ie niet wist bij aankomst? 220 00:16:19,436 --> 00:16:22,690 Het is moeilijk uit te leggen als je het niet snapt. 221 00:16:29,071 --> 00:16:30,864 Ik voelde voldoening. 222 00:16:30,948 --> 00:16:34,660 Aan het eind van elke dag voelde ik voldoening. 223 00:16:36,912 --> 00:16:40,416 Verbetering door inspanning, beproeving en ontbering. 224 00:16:40,499 --> 00:16:42,418 Ga maar na. 225 00:16:43,419 --> 00:16:47,131 Met 700 kinderen in het programma zijn honderden levens gered. 226 00:16:47,214 --> 00:16:50,467 Ze hebben dit nodig. We redden nog zoveel levens. 227 00:16:58,017 --> 00:17:02,312 Matthew zou vastgezeten hebben of dood geweest zijn… 228 00:17:02,396 --> 00:17:05,941 …als we niet naar een oplossing waren blijven zoeken. 229 00:17:10,404 --> 00:17:13,157 Ik dronk veel. Ik rookte veel wiet. 230 00:17:14,366 --> 00:17:17,619 Af en toe nam ik LSD. 231 00:17:18,912 --> 00:17:21,457 Of ik rookte wat PCP. 232 00:17:22,833 --> 00:17:27,463 Verderop is een spoorbrug en daar sprong hij af op de treinen. 233 00:17:30,549 --> 00:17:33,302 Hij was niet te houden. 234 00:17:33,802 --> 00:17:34,928 Ik maakte veel lol. 235 00:17:38,307 --> 00:17:41,351 Maar ik werd telkens gearresteerd… 236 00:17:41,435 --> 00:17:44,730 …voor drugsbezit of iets dergelijks. 237 00:17:45,731 --> 00:17:47,733 Ik was best wel een nachtmerrie. 238 00:17:47,816 --> 00:17:50,569 De politie kwam vaak langs voor Matthew. 239 00:17:50,652 --> 00:17:53,697 Dan werd hij weer eens opgepakt voor alcoholbezit. 240 00:17:53,781 --> 00:17:57,743 Ik, zijn vader, de school, de politie, het maakte niet uit… 241 00:17:57,826 --> 00:18:01,413 …wie hem ook strafte, het maakte totaal geen indruk. 242 00:18:02,206 --> 00:18:04,416 Het moest dus radicaal anders. 243 00:18:04,500 --> 00:18:07,503 Neem nou kinderen in een crackhuis, of weglopers. 244 00:18:07,586 --> 00:18:10,756 Ze hebben geen normbesef en zijn extreem manipulatief. 245 00:18:10,839 --> 00:18:13,258 Het ligt aan iedereen behalve henzelf. 246 00:18:13,342 --> 00:18:17,638 Als ze 25 zijn, doen alle smoesjes over waarom ze gestopt zijn met school… 247 00:18:17,721 --> 00:18:20,307 …of waarom ze junks zijn, er niet meer toe. 248 00:18:24,686 --> 00:18:28,232 Ik wist 't ook niet meer en dacht: dit klinkt goed. 249 00:18:43,163 --> 00:18:46,708 Ik was er nog maar pas, nog niet zo lang… 250 00:18:46,792 --> 00:18:50,170 …en ik verlangde terug naar de McDonald's. 251 00:18:50,838 --> 00:18:52,297 En mijn Oreo's. 252 00:18:52,798 --> 00:18:55,926 En mijn Round Top-ijsjes. 253 00:18:56,552 --> 00:18:58,053 Al dat lekkers. 254 00:19:03,058 --> 00:19:08,063 Maar de volwassenen hadden dit al beslist, dus ik dacht, dan moet het maar. 255 00:19:08,147 --> 00:19:12,484 Je ben er toch. Volg het programma en dan thuis een pilsje pakken. 256 00:19:14,236 --> 00:19:18,073 Ik was wel heel bang dat ik voorlopig niet terug zou kunnen… 257 00:19:18,157 --> 00:19:20,534 …maar ik dacht, ze kunnen me niet doden. 258 00:19:21,034 --> 00:19:23,662 Dat dacht ik. Ze mogen me niet doodmaken. 259 00:19:29,626 --> 00:19:33,964 Vanavond de man die zegt: 'Genoeg knuffels en therapie gehad. 260 00:19:34,047 --> 00:19:36,300 Geef tieners een simpele boodschap. 261 00:19:36,383 --> 00:19:40,345 Verman je, het leven is geen picknick. Dus doe een survivalcursus.' 262 00:19:41,138 --> 00:19:45,100 Steve was overal voor verantwoordelijk… 263 00:19:45,184 --> 00:19:48,645 …van advertenties, telefonische verkoop… 264 00:19:48,729 --> 00:19:52,941 …tot de financiën en het personeelsbeleid van het bedrijf. 265 00:19:54,026 --> 00:19:56,778 Het groeide veel sneller dan verwacht. 266 00:19:57,404 --> 00:20:03,118 Dus hij was erg afhankelijk van de staf in Zuid-Utah die de boel daar leidden. 267 00:20:03,202 --> 00:20:05,454 WELKOM IN ESCALANTE 268 00:20:05,537 --> 00:20:11,126 We groeiden te snel, vond ik. We waren er niet klaar voor. 269 00:20:11,710 --> 00:20:15,923 Er zijn geen douches, geen sanitair, geen stapelbedden of eetzaal. 270 00:20:16,006 --> 00:20:19,593 Sommige stafleden waren er om de aantallen op te krikken. 271 00:20:20,302 --> 00:20:23,055 Ze slapen in dekens op de grond. 272 00:20:23,555 --> 00:20:28,518 Ze wilden graag helpen, maar ze hadden niet hetzelfde inzicht als wij. 273 00:20:28,602 --> 00:20:31,271 Ze leren verantwoording af te leggen. 274 00:20:31,355 --> 00:20:35,025 Deel je je eten met een vriend, dan heb je allebei te weinig. 275 00:20:35,108 --> 00:20:38,487 Als je eten steelt, word je vastgebonden. 276 00:20:38,570 --> 00:20:44,701 De staf was overwegend aan de jonge kant. En Horsehair was de veldleider. 277 00:20:44,785 --> 00:20:48,080 Helaas geloofde die rotsvast in Steve Cartisano… 278 00:20:48,163 --> 00:20:52,292 …die ons uitmaakte voor manipulatieve leugenaars. 279 00:20:52,376 --> 00:20:57,256 Dus het was ze ingepeperd om ons nooit te geloven. 280 00:20:57,339 --> 00:21:03,095 Soms hoor je ze zeggen: 'Ik heb 't aan mijn rug. Ik aan m'n knie. 281 00:21:03,178 --> 00:21:06,473 Je kijkt in 't medisch dossier: niks mis met die knie of rug. 282 00:21:06,556 --> 00:21:09,810 Zei je dat je ziek was, dan loog je dus. 283 00:21:09,893 --> 00:21:12,145 Echt, man. Dat doet pijn. God. 284 00:21:14,273 --> 00:21:18,110 Ze ontzegden ons in feite alles. 285 00:21:19,403 --> 00:21:24,825 En als je houding niet verbetert, blijf je hier langer dan 63 dagen. 286 00:21:24,908 --> 00:21:28,912 Hoe langer we daar waren, hoe meer het Heer van de vliegen werd. 287 00:21:28,996 --> 00:21:33,208 We maakten een paardenstaart met tampons, met dat touwtje. 288 00:21:33,292 --> 00:21:37,421 Als de bepakking slecht was opgerold, viel het onderweg open… 289 00:21:37,504 --> 00:21:40,257 …en dan moest er voor straf een steen bij. 290 00:21:40,340 --> 00:21:44,011 Ik zou sneller kunnen zonder die stomme steen. 291 00:21:47,514 --> 00:21:51,935 Je moest je T-shirt als wc-papier gebruiken, want dat was er niet. 292 00:21:52,019 --> 00:21:57,232 Stel je voor: midden in de woestijn kom je kinderen tegen met tampons in hun haar. 293 00:21:57,316 --> 00:21:58,817 Dan denk je toch ook… 294 00:22:15,584 --> 00:22:18,003 Ik had genoeg van de woestijn. 295 00:22:20,922 --> 00:22:23,467 Op een ochtend weigerde ik op te staan. 296 00:22:26,887 --> 00:22:32,768 De begeleiders zeiden dat ik moest opstaan. Ik zei nee, en zij: 'Opstaan.' 297 00:22:33,727 --> 00:22:34,936 Ik zei: 'Nee. 298 00:22:36,438 --> 00:22:38,357 Je kunt me niet dwingen.' 299 00:22:39,691 --> 00:22:41,735 En hij sloeg me. 300 00:22:42,694 --> 00:22:44,363 Ik werd letterlijk geslagen. 301 00:22:47,491 --> 00:22:53,330 Er was nog een begeleider die hem zei om me bij de enkels vast te binden… 302 00:22:53,413 --> 00:22:56,375 …en ze trokken me mee. Pijn dat dat deed. 303 00:23:01,630 --> 00:23:04,383 Maar na een meter of drie stopte hij. 304 00:23:05,509 --> 00:23:07,010 Of ik nu mee wilde doen. 305 00:23:08,845 --> 00:23:10,347 Ik verging van de pijn. 306 00:23:14,476 --> 00:23:16,103 Ik werd verder gesleept. 307 00:23:17,604 --> 00:23:20,190 De huid werd van mijn rug geschaafd. 308 00:23:20,816 --> 00:23:24,945 Om de vijftien meter vroeg hij of ik nu mee zou gaan doen. 309 00:23:25,028 --> 00:23:26,279 Ik bleef nee zeggen. 310 00:23:30,450 --> 00:23:32,285 Je krijgt me niet op de been. 311 00:23:37,958 --> 00:23:40,627 Steve Cartisano kwam de volgende ochtend. 312 00:23:42,212 --> 00:23:45,590 Hij hamerde erop dat het allemaal mijn eigen schuld was… 313 00:23:47,592 --> 00:23:48,885 …en ging weer weg. 314 00:23:51,847 --> 00:23:53,974 Mooie begeleider ben jij, dacht ik. 315 00:23:54,057 --> 00:23:58,520 Jullie moeten er voor mij zijn, maar jullie mishandelen me. 316 00:23:59,688 --> 00:24:01,398 Wie kan ik nog vertrouwen? 317 00:24:05,193 --> 00:24:07,904 De sociale dienst deelde me mee… 318 00:24:07,988 --> 00:24:12,159 …dat ze een jongeman bij kamp Challenger hadden opgehaald… 319 00:24:12,242 --> 00:24:16,621 …en dat hij verwondingen had waarvan ik op de hoogte moest zijn. 320 00:24:19,249 --> 00:24:23,962 Mijn eerste contact met het programma was begin 1990. 321 00:24:24,045 --> 00:24:25,172 VOORMALIG SHERIFF 322 00:24:25,255 --> 00:24:31,386 Ik werd erop attent gemaakt dat het kamp jongeren met allerlei problemen opnam. 323 00:24:32,095 --> 00:24:35,265 Jongeren die drugs dealden en zelf drugs gebruikten… 324 00:24:35,348 --> 00:24:40,812 …maar ook gewoon luie kinderen waar geen beweging in te krijgen was… 325 00:24:40,896 --> 00:24:43,440 …en ze in de woestijn lieten bivakkeren… 326 00:24:43,523 --> 00:24:48,028 …en ze lieten geen autoriteiten toe. 327 00:24:49,738 --> 00:24:52,199 Ik knoopte dat in mijn oren… 328 00:24:52,282 --> 00:24:55,785 …voor het geval ik nog eens met ze te maken zou krijgen. 329 00:25:00,248 --> 00:25:02,083 Ik reed naar het ziekenhuis… 330 00:25:03,335 --> 00:25:09,716 …en ik was diep geschokt toen ik Matthew daar aantrof, in die toestand. 331 00:25:14,387 --> 00:25:18,058 Hij was onderzocht door een plaatselijke arts. 332 00:25:18,141 --> 00:25:20,977 Die zei dat hij uitgemergeld was. 333 00:25:22,312 --> 00:25:25,732 De dokter constateerde meer dan 80 verwondingen… 334 00:25:25,815 --> 00:25:31,947 …op zijn rug en bovenlichaam als gevolg van het door de woestijn gesleept worden. 335 00:25:33,490 --> 00:25:37,536 Hij zei dat de wonden in verschillende stadia van genezing waren… 336 00:25:37,619 --> 00:25:43,124 …en dat de jongen was mishandeld door stafleden van het programma. 337 00:25:45,669 --> 00:25:47,921 Hoe reageerde u toen u ervan hoorde? 338 00:25:48,004 --> 00:25:51,383 Ik was van streek, want ik had de staf nog zo gezegd: 339 00:25:51,466 --> 00:25:56,012 'Als je een kind verwondt of mishandelt, dan krijg je met mij te maken. 340 00:25:56,096 --> 00:25:57,389 Pas dan maar op.' 341 00:25:57,472 --> 00:26:02,227 Onze werkwijze lijkt op het eerste gezicht hardvochtig. 342 00:26:02,310 --> 00:26:05,146 Je moet je moeder beter gaan behandelen. 343 00:26:05,772 --> 00:26:07,983 Sommige zaken zijn op 't randje. 344 00:26:08,650 --> 00:26:11,111 In elkaar rammen is uit den boze… 345 00:26:11,194 --> 00:26:16,908 …maar er zijn omstandigheden waar lijfstraffen passend zijn. 346 00:26:16,992 --> 00:26:22,414 Een pak slaag. Een pak slaag kan soms wonderen doen. 347 00:26:22,497 --> 00:26:24,791 Begrepen? -Ja, meneer. 348 00:26:24,874 --> 00:26:26,835 Ik hoor je niet. -Ja, meneer. 349 00:26:26,918 --> 00:26:33,133 Sorry, ik ben dan misschien ouderwets, maar je moet 'n mens in het gareel houden. 350 00:26:33,216 --> 00:26:36,553 Anders wordt het een anarchie, en anarchie werkt niet. 351 00:26:37,387 --> 00:26:38,847 Nu niet en nooit niet. 352 00:26:46,146 --> 00:26:49,816 Een staflid zei dat Matthew naar het ziekenhuis was gebracht… 353 00:26:49,899 --> 00:26:55,113 …en ik dacht, hij is in het ziekenhuis, dus het komt wel goed. 354 00:26:55,196 --> 00:26:59,200 Dus ik ernaartoe. Het team van Challenger haalde me af. 355 00:26:59,284 --> 00:27:01,244 Ze betaalden mijn hotelkamer. 356 00:27:02,120 --> 00:27:06,207 Maar toen ik Matthew zag, was het klaar. We gingen naar huis. 357 00:27:08,460 --> 00:27:12,964 Ik begreep meteen al dat de situatie niet veilig was. 358 00:27:15,800 --> 00:27:18,428 Het moeilijkste aan daar zijn? 359 00:27:21,765 --> 00:27:24,351 Weten dat m'n ouders me dit aandeden. 360 00:27:26,519 --> 00:27:32,359 Het programma kostte m'n ouders meer dan 16.000 dollar in 1989. 361 00:27:33,026 --> 00:27:35,987 Dus ja, dat was toen best een smak geld. 362 00:27:36,071 --> 00:27:38,948 In de afgelopen drie jaar hebben volgens Cartisano… 363 00:27:39,032 --> 00:27:43,870 …800 kinderen dit programma gevolgd, goed voor bijna tien miljoen dollar. 364 00:27:44,788 --> 00:27:47,999 Steve was slim. Hij wist dat dit niet goedkoop was. 365 00:27:48,500 --> 00:27:52,045 Wat is er mis mee als een zakenman geld verdient? 366 00:27:52,545 --> 00:27:54,381 Hij verdiende veel geld. 367 00:27:54,464 --> 00:27:57,008 Hij koopt een kast van een prachtig huis. 368 00:27:58,802 --> 00:28:00,387 Ik heb een radio. 369 00:28:00,470 --> 00:28:04,391 Hij huurde auto's. Hij heeft ooit een Lamborghini gehuurd. 370 00:28:04,474 --> 00:28:10,438 Dat strookt niet met: 'We willen alleen maar graag jongeren helpen.' Toch? 371 00:28:10,522 --> 00:28:12,315 Het kon niet op voor hem. 372 00:28:14,234 --> 00:28:16,778 Ik was niet betrokken bij het geld. 373 00:28:18,738 --> 00:28:21,282 Ik wist dat we aardig verdienden… 374 00:28:21,366 --> 00:28:24,911 …en al kwam er dan veel geld binnen… 375 00:28:24,994 --> 00:28:29,708 …er ging ook veel geld uit. Het kostte veel om alles draaiende te houden. 376 00:28:32,419 --> 00:28:34,504 We vonden een huis in Utah. 377 00:28:35,338 --> 00:28:39,300 Het was een groot huis, zo'n 600 vierkante meter. 378 00:28:39,384 --> 00:28:41,094 Hoe vind je 't, Jen? 379 00:28:41,177 --> 00:28:43,847 Ik kocht een paard en ging paardrijden. 380 00:28:45,014 --> 00:28:49,602 Het ging ons voor de wind, het programma was een succes. 381 00:28:50,687 --> 00:28:53,940 Ik denk dat hij daardoor zijn focus begon te verliezen. 382 00:29:01,823 --> 00:29:04,284 Die berg daar is de Fiftymile Mountain. 383 00:29:05,493 --> 00:29:08,705 De bergkam loopt 80 kilometer door tot aan Lake Powell. 384 00:29:09,581 --> 00:29:12,208 Het is ook het Kaiparowits-plateau. 385 00:29:13,918 --> 00:29:18,381 Dit was geen geschikte plek voor trektochten met jongeren. 386 00:29:18,465 --> 00:29:22,302 Dit landschap kan snel dodelijk worden. 387 00:29:29,517 --> 00:29:32,687 27 JUNI 1990 388 00:29:32,771 --> 00:29:34,647 Ik reed met een andere sheriff… 389 00:29:38,318 --> 00:29:40,653 …toen we bericht kregen uit Richfield… 390 00:29:40,737 --> 00:29:45,283 …dat een deelneemster aan de Challenger Foundation… 391 00:29:45,366 --> 00:29:48,578 …naar het ziekenhuis in Panguitch werd gebracht. 392 00:29:59,214 --> 00:30:01,090 Ik was op kantoor in Provo… 393 00:30:01,174 --> 00:30:05,845 …en hoorde van andere kampen dat er een incident was geweest. 394 00:30:07,347 --> 00:30:12,268 Steve pakte de telefoon om te vragen wat er aan de hand was… 395 00:30:12,352 --> 00:30:16,189 …en zijn blik verstarde. Het was een ernstige zaak. 396 00:30:20,235 --> 00:30:22,695 We lieten meteen alles vallen. 397 00:30:23,363 --> 00:30:25,073 Hij en ik vlogen erheen. 398 00:30:26,699 --> 00:30:31,246 We wisten niet hoe erg ze eraan toe was. Alleen dat het ernstig was. 399 00:30:35,250 --> 00:30:37,919 En we landden vlak voor een ambulance. 400 00:30:43,341 --> 00:30:46,553 Ze werd gereanimeerd en ze lag aan het infuus. 401 00:30:47,470 --> 00:30:50,223 Een arts-assistent was erbij… 402 00:30:50,306 --> 00:30:55,603 …en binnen 45 seconden constateerde hij de dood. 'Ze is er niet meer.' 403 00:31:01,359 --> 00:31:03,778 Steve was er kapot van. 404 00:31:06,239 --> 00:31:08,867 Hij was er volledig kapot van. 405 00:31:13,580 --> 00:31:19,335 Deels zal hij zichzelf de schuld hebben gegeven, want het was zijn programma. 406 00:31:19,419 --> 00:31:22,964 Hij nam die jongeren op in het programma… 407 00:31:23,047 --> 00:31:27,510 …maar hij wist dat dit buiten zijn directe controle lag. 408 00:31:31,222 --> 00:31:37,478 Hij was toen niet vaak meer in Zuid-Utah, dus hij zal zich hebben gerealiseerd… 409 00:31:37,562 --> 00:31:43,860 …dat hij niets had kunnen doen waardoor dit anders was afgelopen. 410 00:31:46,070 --> 00:31:50,450 Kristen Chase was maar drie dagen op het ruige Kaiparowits-plateau. 411 00:31:50,533 --> 00:31:54,203 Ze stortte in en stierf bij een trektocht van 8 kilometer. 412 00:31:54,287 --> 00:31:56,164 Ik stel u voor aan Sharon Fuqua. 413 00:31:56,247 --> 00:31:59,000 Sharon had besloten om hun dochter Kristen… 414 00:31:59,083 --> 00:32:02,211 …op kamp te doen vanwege haar slechte cijfers… 415 00:32:02,295 --> 00:32:07,133 …en een overdosis antidepressiva. Ze was toen 16 jaar. 416 00:32:07,717 --> 00:32:09,886 Sharon kon uiteraard niet vermoeden… 417 00:32:09,969 --> 00:32:13,473 …dat ze haar enige dochter nooit meer bij leven zou zien. 418 00:32:17,810 --> 00:32:20,563 Het was een ondeugend kind. -Ja, dat was ze. 419 00:32:20,647 --> 00:32:26,444 KRISTENS MOEDER EN BROER 420 00:32:27,737 --> 00:32:33,493 Ze was gewoon heel lief en schattig… 421 00:32:34,327 --> 00:32:39,332 Ze was dol op verkleedpartijtjes… -Dat vond ze prachtig. 422 00:32:41,334 --> 00:32:46,047 Maar niet veel later veranderde dat. 423 00:32:47,674 --> 00:32:51,469 Ze werd opstandig. -Ja, opstandig. Klopt. 424 00:32:53,388 --> 00:32:56,265 Ze had het gewoon moeilijk. 425 00:32:58,351 --> 00:33:01,104 We waren aan het eind van ons Latijn. 426 00:33:03,648 --> 00:33:07,986 In week vier gaan ze vier dagen solo. Alle drugs zijn dan uit hun systeem. 427 00:33:08,069 --> 00:33:12,198 Ze willen naar huis, kind zijn van hun ouders, en weer naar school. 428 00:33:15,410 --> 00:33:19,539 Je denkt dat ze er wat aan zal hebben. 429 00:33:23,292 --> 00:33:27,630 Ik ben opgegroeid op een ranch in het ruwe woestijnland hier. 430 00:33:29,298 --> 00:33:33,177 Mensen die in dit gebied zijn opgegroeid, begrijpen heel goed… 431 00:33:33,261 --> 00:33:35,346 …hoe wreed de woestijn kan zijn. 432 00:33:36,514 --> 00:33:40,059 Waterpoelen zijn soms wel 16 kilometer van elkaar verwijderd. 433 00:33:40,810 --> 00:33:45,857 Het personeel was niet getraind. Een aantal was voormalig deelnemer. 434 00:33:45,940 --> 00:33:49,777 Het werd me duidelijk dat dit vroeg of laat verkeerd zou gaan. 435 00:33:50,778 --> 00:33:55,783 De politie van Kane County doorzocht de burelen van de Challenger Foundation. 436 00:33:55,867 --> 00:33:58,745 Op grond van de documenten hoopt men te beslissen… 437 00:33:58,828 --> 00:34:01,205 …wat hun ten laste zal worden gelegd. 438 00:34:01,289 --> 00:34:07,295 Toen zei ik: 'Ik ga dit tot op de bodem uitzoeken en we gaan hier iets aan doen.' 439 00:34:09,130 --> 00:34:12,842 Max Jackson is de sheriff van Kane County, waar het kamp ligt. 440 00:34:12,925 --> 00:34:17,055 Hij wordt overspoeld met klachten van ouders uit het hele land. 441 00:34:17,138 --> 00:34:20,600 Deze zaak nam mijn hele leven over. 442 00:34:21,601 --> 00:34:24,771 Zolang ze blijven, zal de politie het druk hebben. 443 00:34:26,105 --> 00:34:29,233 Kane County wil mij gewoon kapot maken. 444 00:34:29,317 --> 00:34:32,612 Mij maken ze niets, dus ze spelen het via het programma. 445 00:34:32,695 --> 00:34:36,282 Stuur je iemand de woestijn in, en storten ze dan in… 446 00:34:36,365 --> 00:34:40,078 …of vertonen ze tekenen van hitte-uitputting, dan behandel je ze. 447 00:34:40,161 --> 00:34:42,997 Pioniers banen het pad en worden beschoten. 448 00:34:43,081 --> 00:34:45,083 Ik sta pal voor deze programma's. 449 00:34:45,166 --> 00:34:48,878 Zoveel levens zijn veranderd, zoveel ouders zijn zo dankbaar. 450 00:34:48,961 --> 00:34:52,173 Kleinzielige pennenlikkers hoeven me niks te vertellen… 451 00:34:52,256 --> 00:34:54,467 …als ze niet eens willen komen kijken. 452 00:34:54,550 --> 00:34:59,847 Er kunnen makkelijk meer mishandelingen en mogelijk nog een sterfgeval volgen. 453 00:34:59,931 --> 00:35:05,144 Kane County klaagt Cartisano en Challenger aan voor dood door schuld. 454 00:35:05,228 --> 00:35:09,607 BEKLAAGDEN WAREN NALATIG 455 00:35:12,068 --> 00:35:15,029 Werd Steve veroordeeld, dan ging hij de bak in. 456 00:35:15,530 --> 00:35:17,406 Dat lijdt geen twijfel. 457 00:35:17,490 --> 00:35:22,203 En dat zou hij niet aankunnen, dus hij maakte zich grote zorgen. 458 00:35:22,787 --> 00:35:26,582 Hij wist dat hij de gevangenis zou kunnen indraaien… 459 00:35:26,666 --> 00:35:29,669 …en een moeder met vier kinderen zou achterlaten. 460 00:35:30,419 --> 00:35:31,420 Alles goed? 461 00:35:32,213 --> 00:35:35,925 Ze zullen hem van alles aanwrijven. Laat ze maar komen. 462 00:35:36,008 --> 00:35:38,803 Ze wilden hem finaal afbranden. 463 00:35:38,886 --> 00:35:44,350 Acht anderen zeggen dat ze zijn geslagen, uitgehongerd en vastgebonden aan bomen. 464 00:35:44,433 --> 00:35:47,103 Negen aanklachten van kindermishandeling… 465 00:35:47,186 --> 00:35:50,356 …wegens het vastbinden van kinderen aan bomen… 466 00:35:50,439 --> 00:35:53,276 …en ze over de rotsbodem slepen. 467 00:35:53,359 --> 00:35:54,318 Rechtszaken. 468 00:35:55,319 --> 00:35:57,864 Rechtszaken stapelen zich op. 469 00:35:57,947 --> 00:36:02,535 De rechtszaken hebben veel negatieve publiciteit gegenereerd. 470 00:36:02,618 --> 00:36:06,247 Volgens Challenger is dat miljoenen dollars gaan kosten. 471 00:36:07,081 --> 00:36:10,626 Challenger kostte gezinnen tot wel 16.000 dollar. 472 00:36:11,544 --> 00:36:15,339 Maar waar Cartisano het meest aan verdiende… 473 00:36:15,423 --> 00:36:19,552 …was de verzekering van de ouders factureren… 474 00:36:19,635 --> 00:36:21,888 …voor de 'behandeling' van hun kind. 475 00:36:22,388 --> 00:36:29,187 Opeens willen die maatschappijen dat geld terug, vanwege al die berichtgeving. 476 00:36:29,270 --> 00:36:32,565 Ik heb een sterke mening omdat ik veel anderen ken… 477 00:36:32,648 --> 00:36:35,693 …die zijn mishandeld. Er moet een eind aan komen. 478 00:36:35,776 --> 00:36:37,612 Het programma werd geschorst. 479 00:36:38,529 --> 00:36:41,532 We hadden geen inkomen. Ik ging bij Sears werken. 480 00:36:41,616 --> 00:36:47,914 En zo waren we anderhalf tot twee jaar bezig met die rechtszaak. 481 00:36:49,165 --> 00:36:53,628 Aanklagers probeerden aan te tonen dat het Cartisano om de winst ging… 482 00:36:53,711 --> 00:36:56,589 …ten koste van de veiligheid van de tieners. 483 00:36:56,672 --> 00:37:01,928 Ze lopen al twee jaar keihard te liegen. Zulke bedriegers heb ik nooit meegemaakt. 484 00:37:02,011 --> 00:37:06,974 Hun zaak was dat Kristen Chase was overbelast en bezweek aan een zonnesteek. 485 00:37:09,518 --> 00:37:12,355 De autopsie wees uit… 486 00:37:13,731 --> 00:37:16,525 …dat de toestand van haar inwendige organen… 487 00:37:16,609 --> 00:37:20,488 …in zekere mate verenigbaar was met zonnesteek en uitputting… 488 00:37:21,113 --> 00:37:26,285 …maar ook verenigbaar met andere doodsoorzaken. 489 00:37:26,369 --> 00:37:29,455 Ik hoefde alleen maar zonnesteek uit te sluiten. 490 00:37:29,538 --> 00:37:31,540 Daarmee was moord van de baan. 491 00:37:33,668 --> 00:37:39,006 Ik ben geen dokter, maar ze werd meegenomen naar de woestijn… 492 00:37:39,924 --> 00:37:43,469 …twee kilometer boven zeeniveau, 38 graden Celsius… 493 00:37:43,552 --> 00:37:47,890 …niet in vorm en ze werd gedwongen te marcheren. 494 00:37:49,976 --> 00:37:52,895 Ik geloof wel degelijk dat hij nalatig was… 495 00:37:53,437 --> 00:37:56,524 …en dat dat leidde tot de dood van Kristen Chase. 496 00:37:57,733 --> 00:38:00,111 We hadden succes met wat we wel deden. 497 00:38:00,194 --> 00:38:03,739 Hij koos waar hij voor stond en ik koos waar ik voor stond. 498 00:38:09,662 --> 00:38:15,042 Ik begrijp, Mr Cartisano, dat er een aanklacht tegen u is ingediend… 499 00:38:15,126 --> 00:38:17,628 …voor dood door schuld. 500 00:38:17,712 --> 00:38:18,713 Dat is zo. 501 00:38:18,796 --> 00:38:24,010 Was Challenger verantwoordelijk voor de dood van Kristen Chase? 502 00:38:24,093 --> 00:38:28,055 Ik kende Kristen niet. Ik was 800 kilometer verderop, op ons kantoor. 503 00:38:28,139 --> 00:38:31,142 Kristen, negen gevallen van kindermishandeling… 504 00:38:31,225 --> 00:38:34,979 …allerlei zaken tegen u, een fiscaal onderzoek. 505 00:38:35,062 --> 00:38:36,397 Er is een verschil… 506 00:38:36,480 --> 00:38:38,149 U komt behoorlijk kalm over… 507 00:38:38,232 --> 00:38:41,610 ….voor iemand voor wie het straks allemaal afgelopen is. 508 00:38:47,908 --> 00:38:49,452 Op de dag van het vonnis… 509 00:38:50,995 --> 00:38:53,497 …laat de rechter de jury beraadslagen. 510 00:38:58,294 --> 00:39:01,255 Het zag er belabberd uit voor Steve Cartisano. 511 00:39:02,006 --> 00:39:04,383 De omstandigheden van haar dood… 512 00:39:04,467 --> 00:39:09,055 …wezen er duidelijk op dat ze was gedwongen om daar te lopen… 513 00:39:09,138 --> 00:39:12,266 …zonder water, in de zinderende hitte. 514 00:39:14,352 --> 00:39:15,811 De jury begon 's ochtends… 515 00:39:17,104 --> 00:39:20,483 …en had 's avonds pas een vonnis klaar. 516 00:39:23,611 --> 00:39:25,446 Hij maakte weinig kans… 517 00:39:25,529 --> 00:39:29,408 …want hij moest aantonen dat het een ongeval was. 518 00:39:39,502 --> 00:39:43,589 De jury komt binnen en de rechter vraagt: 'Wat is uw beslissing?' 519 00:39:45,716 --> 00:39:48,677 'Niet schuldig, niet schuldig.' 520 00:39:48,761 --> 00:39:51,138 We kwamen naar buiten, erg opgetogen. 521 00:39:53,849 --> 00:39:57,395 Soms maken advocaten de fout… 522 00:39:57,478 --> 00:40:03,150 …om een alternatieve theorie te willen aantonen. 523 00:40:03,234 --> 00:40:06,404 Dat moet je nooit doen. Je hoeft alleen te laten zien… 524 00:40:06,487 --> 00:40:09,407 …dat de theorie van de aanklager niet klopt. 525 00:40:09,490 --> 00:40:11,075 DOOD DOOR SCHULD 526 00:40:11,158 --> 00:40:13,994 Je weet niet waar ze aan gestorven is. 527 00:40:14,078 --> 00:40:19,041 Misschien was het een toxische shock. Misschien was het een septische shock. 528 00:40:20,209 --> 00:40:22,461 Het was geen zonnesteek. 529 00:40:23,087 --> 00:40:25,673 Of er is in ieder geval gerede twijfel. 530 00:40:29,468 --> 00:40:31,637 Het was een enorme opluchting. 531 00:40:32,471 --> 00:40:34,849 Ik kan het niet beschrijven. 532 00:40:34,932 --> 00:40:37,601 Het is afgelopen, zoals ik hoopte. 533 00:40:37,685 --> 00:40:41,272 Na twee jaar is het over en ik ben blij dat het voorbij is. 534 00:40:41,355 --> 00:40:44,150 Onze gebeden waren verhoord. 535 00:40:50,656 --> 00:40:53,868 Nog steeds niet te geloven. 536 00:40:55,619 --> 00:40:57,705 Nu nog, 32 jaar later. 537 00:40:59,457 --> 00:41:01,000 We missen haar zo. 538 00:41:03,377 --> 00:41:04,462 Heel erg. 539 00:41:17,057 --> 00:41:21,479 Niemand was er verantwoordelijk voor. Het is gewoon gebeurd. 540 00:41:23,564 --> 00:41:27,526 Dat zal wel kil overkomen, maar dat is de realiteit. 541 00:41:27,610 --> 00:41:29,778 WINST BOVEN VEILIGHEID 542 00:41:29,862 --> 00:41:34,950 We wilden geen publiciteit meer. We hadden genoeg stress gehad. 543 00:41:35,034 --> 00:41:38,954 Ik was bezorgd om m'n kinderen, wat dit hen zou aandoen. 544 00:41:39,038 --> 00:41:41,999 Ik wilde dat hij stopte met die programma's. 545 00:41:45,836 --> 00:41:50,049 Maar het was alsof hij niet wist wat hij nog meer kon doen. 546 00:41:53,928 --> 00:41:56,096 Ik was altijd al goed met kinderen. 547 00:41:57,598 --> 00:41:59,600 Ik begrijp hoe ze de wereld zien. 548 00:42:00,518 --> 00:42:04,021 Beginnen ze over hun zorgen, dan zeg ik: 'Vergelijk maar. 549 00:42:04,688 --> 00:42:08,192 Zal ik je eens vertellen hoe zwaar ik het heb gehad? 550 00:42:08,692 --> 00:42:11,612 En dat kwam ik te boven. Dat kun jij ook.' 551 00:42:14,198 --> 00:42:17,868 Dit is Steve toen hij vier of vijf was. 552 00:42:18,911 --> 00:42:20,246 Dat is Inez. 553 00:42:25,709 --> 00:42:27,294 Toen hij nog klein was… 554 00:42:27,378 --> 00:42:30,923 …gaven zijn ouders hem aanvankelijk op voor adoptie… 555 00:42:31,006 --> 00:42:34,969 …en Troy en Inez adopteerden hem. 556 00:42:37,930 --> 00:42:39,598 Ze was er kapot van… 557 00:42:40,975 --> 00:42:44,979 …toen zijn biologische ouders hem terugnamen… 558 00:42:45,062 --> 00:42:47,147 …toen hij een jaar of twee was. 559 00:42:49,275 --> 00:42:52,236 Wat is je achtergrond en opleiding hiervoor? 560 00:42:54,947 --> 00:42:58,075 Noem maar op. Ik heb zelf veel ellende meegemaakt. 561 00:42:58,158 --> 00:43:00,369 Mijn achtergrond, mijn eigen leven. 562 00:43:00,452 --> 00:43:03,747 M'n moeder was heroïneverslaafd en zat in de gevangenis. 563 00:43:03,831 --> 00:43:05,958 Ze kwam om toen ik zeventien was. 564 00:43:06,041 --> 00:43:10,546 M'n vader was erg driftig. Hij loste dingen op door je te slaan. 565 00:43:10,629 --> 00:43:13,340 Op school kon hij niet goed meekomen. 566 00:43:14,216 --> 00:43:15,384 Het was zwaar. 567 00:43:16,594 --> 00:43:21,890 Hij wilde niet zijn vaders betonbedrijf in dus hij ging bij de luchtmacht. 568 00:43:23,684 --> 00:43:29,481 Dat veranderde zijn leven en gaf hem veel zelfvertrouwen. 569 00:43:32,026 --> 00:43:35,738 De combinatie van basistraining en leren overleven in het veld… 570 00:43:35,821 --> 00:43:38,157 …al zijn ervaringen bij de luchtmacht… 571 00:43:38,240 --> 00:43:43,287 …maakten hem volwassener en verantwoordelijker. 572 00:43:43,370 --> 00:43:49,084 Hij geloofde echt dat dit een goede manier was om jongeren te helpen… 573 00:43:49,793 --> 00:43:54,506 …om zelfvertrouwen op te bouwen en verstandige keuzes te leren maken. 574 00:44:04,141 --> 00:44:07,645 Nu de rechtszaak voorbij was, nu hij was vrijgesproken… 575 00:44:09,438 --> 00:44:13,859 …wilde ik dat hij de kost op een andere manier ging verdienen. 576 00:44:17,237 --> 00:44:18,739 En deed hij dat? -Nee. 577 00:44:19,698 --> 00:44:20,532 Nee. 578 00:44:24,328 --> 00:44:27,539 Geweldsmisdrijven in de VS gepleegd door minderjarigen… 579 00:44:27,623 --> 00:44:30,918 …zijn met 25% toegenomen in de afgelopen tien jaar. 580 00:44:31,001 --> 00:44:33,754 Ik ruik marihuana. Mijn neus liegt niet. 581 00:44:36,882 --> 00:44:42,638 In de jaren 90 wisten ouders nog altijd niet wat ze met hun kind aan moesten. 582 00:44:42,721 --> 00:44:45,599 Het is zeker waar. Jongeren roken veel wiet. 583 00:44:45,683 --> 00:44:47,976 Misschien net zoveel als vroeger. 584 00:44:48,060 --> 00:44:53,941 Steve zag dat wildernisprogramma's nog steeds veel gezinnen konden helpen… 585 00:44:54,024 --> 00:45:00,197 …maar waar hij dat ook probeerde, stak de sociale dienst er een stokje voor. 586 00:45:00,280 --> 00:45:02,032 Hij stond op de zwarte lijst. 587 00:45:03,367 --> 00:45:08,997 Maar Cartisano schiep er genoegen in om de overheid te slim af te zijn… 588 00:45:09,081 --> 00:45:12,668 …en ergens opnieuw te beginnen waar niemand hem kende. 589 00:45:12,751 --> 00:45:15,045 Alles goed? Ik verwachtte jullie al. 590 00:45:15,129 --> 00:45:18,173 Uiteindelijk ging hij naar de Maagdeneilanden. 591 00:45:18,257 --> 00:45:20,259 Ik geloof Sint-Thomas. 592 00:45:25,305 --> 00:45:27,933 Als verslaggever probeer je hem te pakken. 593 00:45:28,016 --> 00:45:30,894 Je moet iets doen als justitie heeft gefaald. 594 00:45:30,978 --> 00:45:34,523 Er restte alleen het oordeel van de publieke opinie. 595 00:45:34,606 --> 00:45:36,608 Je draait een steen om… 596 00:45:36,692 --> 00:45:39,486 …en eronder ligt er nog eentje om om te draaien. 597 00:45:40,863 --> 00:45:44,950 'Cartisano's Challenger Utah wildernistherapie werd verboden… 598 00:45:45,033 --> 00:45:48,412 …nadat een deelneemster omkwam in de woestijn… 599 00:45:48,495 --> 00:45:50,205 …maar hij is weer terug. 600 00:45:50,289 --> 00:45:54,418 Nu leidt hij een programma genaamd HealthCare America.' 601 00:45:54,918 --> 00:45:56,587 Hij gaat gewoon door. 602 00:46:00,132 --> 00:46:03,552 Toen we elkaar leerden kennen was hij filmstudent. 603 00:46:05,053 --> 00:46:09,933 Die kennis gebruikte hij om een promotiefilm te maken. 604 00:46:11,351 --> 00:46:15,898 Hij maakte een fraaie, goed geproduceerde video, met acteurs. 605 00:46:17,149 --> 00:46:22,112 Tijdens de eerste paar dagen is het verzet eigenlijk heel subtiel. 606 00:46:22,196 --> 00:46:27,659 Ze zijn traag. Ze doen zo min mogelijk. Ze proberen het stroef te laten verlopen. 607 00:46:27,743 --> 00:46:32,331 In plaats van een trektocht moesten ze nu met de boot mee, geloof ik. 608 00:46:32,414 --> 00:46:33,832 Toch? Precies. 609 00:46:33,916 --> 00:46:35,751 Hé, wat doe je nou? 610 00:46:35,834 --> 00:46:37,002 Rustig aan. 611 00:46:37,795 --> 00:46:39,296 Rustig, jongens. -Dan. 612 00:46:40,464 --> 00:46:45,969 Wat krijgen we nou? Het deed hem niks dat hij net was vrijgesproken… 613 00:46:46,053 --> 00:46:51,099 …van dood door schuld van een meisje van 16 onder zijn verantwoording… 614 00:46:51,725 --> 00:46:54,228 …en vervolgens flikt hij dit? Nee, toch? 615 00:46:54,311 --> 00:46:55,145 Dan. 616 00:46:55,229 --> 00:46:59,817 Bij een programma als dit zullen sommige jongeren wat agressiever zijn. 617 00:46:59,900 --> 00:47:02,820 Vooral Dan was erg agressief. 618 00:47:02,903 --> 00:47:07,616 Steve zet gewoon nog hoger in en zegt: 'Ik maak het nog veel duurder.' 619 00:47:07,699 --> 00:47:11,495 Het concept was niet langer de barre woestenij van Utah… 620 00:47:11,578 --> 00:47:13,831 …waar je moest leren overleven… 621 00:47:13,914 --> 00:47:20,087 …maar nu was het eerder zeg maar spelevaren in de Caraïben. 622 00:47:20,170 --> 00:47:23,715 Ik kijk toe. Ik help wel, maar je moet het zelf doen. 623 00:47:23,799 --> 00:47:26,426 Als je 't niet goed doet, zit je er zelf mee. 624 00:47:27,427 --> 00:47:32,850 Ze gaan ergens voor anker en aan land, een tijdje van de boot af… 625 00:47:32,933 --> 00:47:35,727 …maar er is praktisch geen supervisie. 626 00:47:35,811 --> 00:47:37,729 Je kent de regels. Samen op pad. 627 00:47:37,813 --> 00:47:40,858 Zonder regels eet je ook. -Samen eten is de regel. 628 00:47:40,941 --> 00:47:46,864 Hij wist 'n aantal van de rijkste families in onze geschiedenis aan te trekken. 629 00:47:46,947 --> 00:47:51,118 De Rockefellers. De kleinzoon van wijlen de gouverneur van Arkansas. 630 00:47:51,201 --> 00:47:52,536 Die moest erheen. 631 00:47:52,619 --> 00:47:56,832 Ze geloofden dat dit een legitiem, betrouwbaar programma was… 632 00:47:56,915 --> 00:47:58,709 …waar de jeugd zichzelf vindt… 633 00:47:58,792 --> 00:48:02,212 …en vol respect als nieuw mens weer thuis zou komen. 634 00:48:02,296 --> 00:48:05,757 We pakten het gewoon recht door zee en beheerst aan. 635 00:48:06,425 --> 00:48:08,719 Het is een fase waar je doorheen moet. 636 00:48:08,802 --> 00:48:11,889 En alles kwam goed. We zijn nu allemaal heel hecht. 637 00:48:15,225 --> 00:48:17,769 Ik stond onder behandeling bij een arts… 638 00:48:17,853 --> 00:48:20,981 …en die stelde het voor aan mijn moeder, dacht ik. 639 00:48:23,609 --> 00:48:27,779 We ontvingen de HealthCare America-video. 640 00:48:27,863 --> 00:48:29,615 Wat wil je echt gaan doen? 641 00:48:30,741 --> 00:48:32,951 Geen idee, gewoon wat vrijheid of zo. 642 00:48:33,994 --> 00:48:36,955 Therapie voor een jongere vereist een relatie. 643 00:48:37,039 --> 00:48:38,916 Zonder die verstandhouding… 644 00:48:38,999 --> 00:48:41,126 De film zelf was erg overtuigend. 645 00:48:41,209 --> 00:48:43,003 …anders bereiken ze minder. 646 00:48:43,921 --> 00:48:47,466 Als tiener was er geen land te bezeilen met Adam. 647 00:48:47,549 --> 00:48:49,760 Hij kon niet overweg met zijn moeder. 648 00:48:49,843 --> 00:48:53,722 Hij gooide een paar keer messen naar haar, dat weet ik nog. 649 00:48:55,682 --> 00:48:57,517 Ik had veel woede in me… 650 00:48:57,601 --> 00:49:01,897 …en ik rechtvaardigde dat via het feit dat ik geadopteerd was. 651 00:49:02,606 --> 00:49:05,108 We waren wanhopig en moesten iets doen. 652 00:49:05,609 --> 00:49:10,489 Jullie weten waarom jullie hier zijn. Jullie nemen geen verantwoording. 653 00:49:10,572 --> 00:49:12,240 Dat ga je hier leren. 654 00:49:12,824 --> 00:49:17,371 Ik had ondersteuning nodig in m'n leven, want die had ik niet. 655 00:49:17,454 --> 00:49:18,956 Mijn vader was er nooit. 656 00:49:23,210 --> 00:49:25,170 Dus ik vloog naar Sint-Thomas. 657 00:49:28,548 --> 00:49:31,468 Ik was klaar voor iets volslagen anders. 658 00:49:31,551 --> 00:49:36,598 Ik was bereid om beter te worden, om aan mezelf te werken. 659 00:49:39,893 --> 00:49:44,606 Een half jaar lang maakte het programma een enorm verschil. 660 00:49:46,024 --> 00:49:47,776 Alles veranderde voor me. 661 00:49:51,279 --> 00:49:52,280 ADAMS VADER 662 00:49:52,364 --> 00:49:57,703 Ik ontmoette Steve voor het eerst in Costa Rica. Adam was er al een tijdje. 663 00:49:57,786 --> 00:50:01,665 Hij was al een tijd weg, en ze rieden ons aan om hem te bezoeken. 664 00:50:04,042 --> 00:50:06,586 Wat zou je tegen je vader willen zeggen? 665 00:50:06,670 --> 00:50:07,963 Ik wil hem omhelzen. 666 00:50:08,046 --> 00:50:10,882 Kijk eens achter je. -Draai je om. Ik ben er. 667 00:50:29,651 --> 00:50:31,611 Het is heel emotioneel. 668 00:50:34,865 --> 00:50:40,162 Ik ben niet echt emotioneel, maar dat heeft me diep geraakt. 669 00:50:43,498 --> 00:50:45,208 Ik dacht, ik kom even langs. 670 00:51:02,642 --> 00:51:06,271 De meeste mensen die ik spreek die zoiets hebben meegemaakt… 671 00:51:09,524 --> 00:51:14,446 Je kunt er niet over praten zonder het trauma te herbeleven… 672 00:51:15,947 --> 00:51:18,492 …voor minstens vijf jaar. 673 00:51:24,915 --> 00:51:28,126 Je mag dan een verwend kreng zijn, maar je staat alleen. 674 00:51:28,210 --> 00:51:30,837 Als je eigen ouder niet om je geeft… 675 00:51:31,630 --> 00:51:32,839 …wie dan wel? 676 00:51:33,632 --> 00:51:37,010 Wie stuurt zijn kind nou naar zoiets? 677 00:51:40,889 --> 00:51:43,058 M'n ouders kwamen me ophalen… 678 00:51:43,141 --> 00:51:46,520 …en m'n moeder vermeed me vanwege de stank. 679 00:51:46,603 --> 00:51:50,565 We stapten in de auto. Ze deed het raam open en zei: 'Ze stinkt.' 680 00:51:50,649 --> 00:51:55,570 Ik dacht, wat de fuck? Wat mankeert jullie toch? 681 00:51:56,196 --> 00:52:01,326 Toen je klaar was met het programma had je al een tijd niets gebruikt. 682 00:52:02,327 --> 00:52:07,541 Maar terug in Atlanta was het binnen een week weer raak. 683 00:52:07,624 --> 00:52:12,921 Nee, het was ongeveer een maand en toen pakte ik mijn oude gewoontes weer op. 684 00:52:13,004 --> 00:52:15,257 Er was niet veel veranderd. 685 00:52:16,299 --> 00:52:21,012 Ik had je daar moeten laten voor de rest van je leven. 686 00:52:21,096 --> 00:52:23,974 Voor de rest van m'n leven? -Ja, in de jungle. 687 00:52:39,739 --> 00:52:45,912 Mijn eerste tip kwam van een onderzoeksstation op Sint-Jan. 688 00:52:48,707 --> 00:52:54,504 Ze hadden een stel jongeren met wat volwassenen op een boot zien aankomen… 689 00:52:54,588 --> 00:52:58,133 …om naar eigen zeggen te komen trainen… 690 00:52:58,216 --> 00:53:02,179 …voor een organisatie genaamd HealthCare America. 691 00:53:03,889 --> 00:53:08,143 Het viel ze op hoe haveloos de jongeren waren… 692 00:53:08,226 --> 00:53:11,438 …en het gebrek aan orde of discipline. 693 00:53:12,606 --> 00:53:14,566 Dus het hoofd van dat station… 694 00:53:14,649 --> 00:53:19,654 …trok hun vergunning na bij de overheid van de Maagdeneilanden… 695 00:53:19,738 --> 00:53:22,908 …en HealthCare America beschikte hoegenaamd niet… 696 00:53:22,991 --> 00:53:25,744 …over een bedrijfsvergunning op die eilanden. 697 00:53:28,747 --> 00:53:33,126 Het was volkomen clandestien. Geen enkele vergunning was afgegeven. 698 00:53:33,210 --> 00:53:38,924 Ze hadden zich nergens gemeld. Er was geen gezondheidsinspectie geregeld. 699 00:53:39,007 --> 00:53:43,470 Ze kwamen gewoon aanvaren, voor anker liggen… 700 00:53:43,553 --> 00:53:47,682 …en wildernistherapie bedrijven in de tropen. 701 00:53:47,766 --> 00:53:49,142 PERSOONLIJK AFGEVEN 702 00:53:49,226 --> 00:53:53,104 De overheid onderneemt stappen… 703 00:53:53,188 --> 00:53:55,815 …dus Cartisano besluit te vertrekken. 704 00:53:59,486 --> 00:54:04,950 De kapitein navigeert van Sint-Jan naar een nagenoeg onbewoond eiland. 705 00:54:06,785 --> 00:54:10,413 Die kinderen hebben geen idee wat er gebeurt. 706 00:54:10,497 --> 00:54:15,835 Ze zitten gevangen op een therapiekamp ter zee… 707 00:54:15,919 --> 00:54:17,712 …zonder enige therapie. 708 00:54:19,214 --> 00:54:23,385 Ze dobberen maandenlang op de oceaan. 709 00:54:23,468 --> 00:54:28,014 Hoi, papa. We houden van je. Het is geen echte kerst zonder jou. 710 00:54:28,098 --> 00:54:31,226 We missen je heel erg. -Dag, pap. 711 00:54:34,354 --> 00:54:37,107 Ik zat negen maanden bij HealthCare America. 712 00:54:37,190 --> 00:54:42,612 We hadden geen idee waar we heen voeren en hoelang we daar zouden blijven. 713 00:54:44,072 --> 00:54:46,866 We waren altijd onderweg, ergens naartoe… 714 00:54:46,950 --> 00:54:49,452 …van eiland naar eiland naar eiland… 715 00:54:49,536 --> 00:54:53,039 …en overal bleven we net lang genoeg voor bevoorrading. 716 00:54:55,250 --> 00:54:59,587 We gingen van de Maagdeneilanden naar Puerto Rico, Mona Island… 717 00:55:01,381 --> 00:55:02,882 …Dominicaanse Republiek… 718 00:55:04,718 --> 00:55:07,220 …Haïti, en toen gingen we naar Jamaica. 719 00:55:07,721 --> 00:55:11,558 En toen gingen we naar Venezuela en Cartagena, Colombia. 720 00:55:13,101 --> 00:55:16,521 Al die locaties liggen niet bepaald dicht bij elkaar. 721 00:55:16,604 --> 00:55:19,607 Dat is echt overal in de Caraïben. 722 00:55:24,237 --> 00:55:26,614 Ik was bang voor wat er komen zou. 723 00:55:27,991 --> 00:55:30,368 Het is moeilijk uit te leggen. 724 00:55:34,372 --> 00:55:36,916 Je weet niet wanneer je naar huis mag… 725 00:55:37,709 --> 00:55:40,086 …en het lijkt eeuwig te duren. 726 00:55:45,675 --> 00:55:50,555 Het gevoel dat je nooit goed genoeg zult zijn om naar huis te mogen. 727 00:55:56,144 --> 00:56:00,440 Uiteindelijk blijkt het nog maar te gaan om vijf jongeren… 728 00:56:00,523 --> 00:56:03,526 …op een catamaran. 729 00:56:03,610 --> 00:56:08,073 En na een aantal weken naderen ze Puerto Rico. 730 00:56:10,408 --> 00:56:13,661 Ze zeggen tegen elkaar: 'We moeten hier weg.' 731 00:56:14,162 --> 00:56:17,457 Ze wilden iemand vinden die ze zou geloven. 732 00:56:17,540 --> 00:56:20,585 'We zijn net ontsnapt. Help ons.' 733 00:56:21,711 --> 00:56:25,882 De kapitein is het zat dat ze steeds willen ontsnappen… 734 00:56:26,716 --> 00:56:30,804 …dus hij gaat ze maar vastbinden in een auto… 735 00:56:30,887 --> 00:56:35,600 …met lussen om hun nek aan de auto zodat de jongelui niet kunnen ontsnappen. 736 00:56:37,894 --> 00:56:40,688 De Puerto Ricaanse politie duikt er bovenop… 737 00:56:40,772 --> 00:56:45,985 …want ze denken dat het om een afrekening in het criminele circuit gaat. 738 00:56:48,196 --> 00:56:52,450 Ze gaan naar huis, waar ze zeggen: 'Weet je wel waar je me heen stuurde?' 739 00:56:54,577 --> 00:56:58,832 De Puerto Ricaanse Volksgezondheid raakt erbij betrokken. Kortom: 740 00:56:58,915 --> 00:57:02,127 Ze hebben geen vergunning voor hun activiteiten. 741 00:57:02,210 --> 00:57:06,965 Cartisano heeft ze met kille liefde aan hun lot overgelaten. Hij is spoorloos. 742 00:57:08,550 --> 00:57:12,429 Als verslaggever denk je dan: die zien we voorlopig niet meer. 743 00:57:12,512 --> 00:57:14,848 Hij gaat een ander vak zoeken. 744 00:57:18,101 --> 00:57:20,061 We waren alles kwijt. 745 00:57:20,145 --> 00:57:24,482 Geld dat hij had verdiend met 't programma en dat hij erin stak… 746 00:57:25,150 --> 00:57:27,902 …daar heb ik nooit een cent van gezien. 747 00:57:28,403 --> 00:57:32,157 Ik wist dat het financieel slecht ging. 748 00:57:33,116 --> 00:57:36,536 'Dit kunnen we niet meer kopen. Dat doen we niet meer.' 749 00:57:36,619 --> 00:57:42,041 Toen begreep ik er niet veel van. We moesten op een houtje bijten. 750 00:57:42,792 --> 00:57:47,672 Mijn vader was briljant. De slimste die ik ooit hebt gekend. 751 00:57:47,755 --> 00:57:49,924 Hij had zoveel kunnen bereiken. 752 00:57:50,800 --> 00:57:56,222 Dus ik zei: 'Pap, zoek alsjeblieft iets anders om te doen.' 753 00:57:58,892 --> 00:58:03,313 Ik was boos, ik wilde dat hij iets anders zocht zodat we gewoon konden zijn. 754 00:58:03,396 --> 00:58:05,690 Ik wilde dat ons gezin normaal was. 755 00:58:08,485 --> 00:58:09,694 STEVE & DEBBIES ZOON 756 00:58:09,777 --> 00:58:11,029 Goed zo. 757 00:58:12,489 --> 00:58:13,823 Ja. Hoi. 758 00:58:16,868 --> 00:58:19,078 Kijk eens naar die dinosaurus. 759 00:58:19,954 --> 00:58:21,039 Goed zo. 760 00:58:21,122 --> 00:58:23,750 Als kind van zeven was David verlegen. 761 00:58:24,542 --> 00:58:26,753 Draai je om en kijk naar de muur. 762 00:58:26,836 --> 00:58:30,340 Maar toen hij 12 werd, ging hij steeds meer om… 763 00:58:30,423 --> 00:58:34,469 …met jongelui die dronken en feest vierden en wiet rookten. 764 00:58:34,552 --> 00:58:40,099 Hij merkte al gauw dat hij daardoor veel minder verlegen was. 765 00:58:43,561 --> 00:58:46,439 Hij begon zwaar te gebruiken. 766 00:58:48,525 --> 00:58:51,069 Er was geen punt waarop… 767 00:58:52,070 --> 00:58:54,864 Dave had geen drempel. 768 00:58:54,948 --> 00:58:59,077 Hij wilde altijd overal volop voor gaan, ongeacht de gevolgen. 769 00:59:00,912 --> 00:59:04,207 Het werd steeds erger. Hij raakte zwaar aan de drugs. 770 00:59:05,250 --> 00:59:08,962 Een zware tijd. Ik had een voltijdbaan. 771 00:59:10,046 --> 00:59:12,423 Steve had hier en daar baantjes. 772 00:59:14,509 --> 00:59:21,432 Steve Cartisano dacht nog altijd dat er muziek in wildernistherapie zat. 773 00:59:21,975 --> 00:59:24,811 Steve komt in contact met zakenlieden… 774 00:59:24,894 --> 00:59:28,314 …die een programma willen opstarten in Samoa. 775 00:59:29,399 --> 00:59:32,318 Steve wordt consultant. 776 00:59:32,402 --> 00:59:36,447 Maar de reputatie van Steve Cartisano zit hem vlak op de hielen… 777 00:59:36,531 --> 00:59:41,286 …dus hij stelt zich aan de ouders voor als Steve Michaels. 778 00:59:44,414 --> 00:59:49,168 Het lukt Steve om het programma in Samoa op te starten. 779 00:59:49,252 --> 00:59:53,506 Dus we besloten om David erheen te sturen. 780 00:59:55,883 --> 00:59:59,012 We stuurden twee mannen om hem te ontvoeren… 781 00:59:59,095 --> 01:00:03,099 …net als met de andere deelnemers, en hij ging naar Samoa. 782 01:00:08,271 --> 01:00:10,148 Wat is dit? De ingang? 783 01:00:10,231 --> 01:00:13,234 Hier is de zogenaamde 'wachtpost'. 784 01:00:14,193 --> 01:00:17,530 Die houdt onbevoegden buiten. 785 01:00:18,740 --> 01:00:20,033 Daar is een bord. 786 01:00:20,950 --> 01:00:23,703 Daar staat het: Pacific Coast Academy. 787 01:00:23,786 --> 01:00:27,081 Heel anders dan wat de brochure je wil doen geloven. 788 01:00:27,165 --> 01:00:28,958 ELKE DAG KIEST EEN GOED KIND SLECHT 789 01:00:29,042 --> 01:00:32,545 Mijn moeder liet zich verleiden door de fraaie brochure. 790 01:00:32,629 --> 01:00:34,547 Het leek wel een vakantie. 791 01:00:34,631 --> 01:00:38,217 Het was 25 tot 30.000 dollar, afhankelijk van het kind. 792 01:00:39,093 --> 01:00:40,803 Hoe betaalde je moeder dat? 793 01:00:40,887 --> 01:00:45,808 Ze heeft ons huis verkocht, dus dat was erg ingrijpend. 794 01:00:46,309 --> 01:00:48,061 DEELNEMER IN APRIL 2000 - 16 JAAR 795 01:00:48,144 --> 01:00:53,107 Hoe was de rest daar? -Ik kwam een bekende tegen, Amber. 796 01:00:53,191 --> 01:00:56,903 Ik kende haar al van Costa Mesa. 797 01:00:56,986 --> 01:00:59,572 We hadden vrienden gemeen, mochten elkaar best. 798 01:00:59,656 --> 01:01:03,451 We keken elkaar aan: 'Hoe kan dat nou? 799 01:01:03,534 --> 01:01:09,415 Waarom kom ik uitgerekend in Samoa een oude bekende tegen?' 800 01:01:10,625 --> 01:01:13,628 Ik was blij. Het was een opluchting. 801 01:01:16,172 --> 01:01:18,174 Heb je Steve Cartisano ontmoet? 802 01:01:18,257 --> 01:01:19,676 MAART 2000 - 14 JAAR 803 01:01:19,759 --> 01:01:21,010 Eén keer. 804 01:01:22,679 --> 01:01:27,517 Hij kwam even bij zijn zoon kijken, wat trouwens heel raar was… 805 01:01:27,600 --> 01:01:30,103 …dat hij zijn eigen zoon op zo'n kamp deed. 806 01:01:31,813 --> 01:01:36,025 Steve Cartisano zei: 'Help de anderen door ze te leren wat je weet.' 807 01:01:36,109 --> 01:01:41,030 En ik: 'Als junior staf?' Hij zei ja. Dit was het helemaal. 808 01:01:41,114 --> 01:01:44,826 Dan word je beter behandeld, beter gevoed. 809 01:01:44,909 --> 01:01:47,453 Ik delegeerde wat ze moesten doen en… 810 01:01:48,705 --> 01:01:51,165 …oefende zo nodig dwang uit. 811 01:01:53,751 --> 01:01:58,381 Hij bood me een uitweg en die kans greep ik aan. 812 01:02:00,216 --> 01:02:02,468 Mijn vader was erg hoopvol. 813 01:02:03,010 --> 01:02:07,473 Het ging goed met Dave. M'n vader werkte op regelmatige basis. 814 01:02:08,850 --> 01:02:12,937 Het leek goed te gaan, maar ja, zoals altijd liep het natuurlijk mis. 815 01:02:20,069 --> 01:02:25,116 Ik werd benaderd door een advocate die een videoband had… 816 01:02:25,199 --> 01:02:28,578 …gemaakt door een vader met een zoon in het programma… 817 01:02:28,661 --> 01:02:30,580 …die ze me wilden laten zien. 818 01:02:32,457 --> 01:02:37,253 Ik bezocht de advocate in haar kantoor. 819 01:02:38,171 --> 01:02:42,508 Ze dimt de lichten en de tv flikkert aan. 820 01:02:42,592 --> 01:02:48,765 De band is van slechte kwaliteit, maar duidelijk in de jungle opgenomen. 821 01:02:49,932 --> 01:02:53,186 Mijn eerste impressie was… 822 01:02:54,020 --> 01:02:59,901 …dat dit je voorstelling is van een krijgsgevangenenkamp in Vietnam. 823 01:03:02,069 --> 01:03:06,949 Ik zat anderhalve maand in isolatie omdat ik een slechte invloed had. 824 01:03:07,033 --> 01:03:11,412 Ik had veel meer, het record. Drieënhalve maand. 825 01:03:11,496 --> 01:03:15,583 Het waren nauwelijks jongelui. Ze waren uitgemergeld. Ze waren vies. 826 01:03:15,666 --> 01:03:20,129 Ze waren van top tot teen bedekt met insectenbeten. 827 01:03:23,049 --> 01:03:26,135 Hoe slecht ik ook ben, ik verdien geen pak slaag. 828 01:03:26,219 --> 01:03:27,261 Ja, ik ook niet. 829 01:03:27,970 --> 01:03:30,723 Ze leefden echt als beesten. 830 01:03:32,141 --> 01:03:37,438 Ik zit hier nu bijna een jaar. Ik ben zo'n zeven keer afgeranseld. 831 01:03:38,231 --> 01:03:41,567 Mam, pap, ik wil naar huis. Dank je wel. -Ben je 18? 832 01:03:41,651 --> 01:03:45,446 Ik ben 18. Me hier houden is illegaal, maar ze houden me vast. 833 01:03:48,574 --> 01:03:55,456 Dit is mijn bed, dat is Brandons bed. Gemaakt van stenen en een beetje hooi. 834 01:03:55,540 --> 01:03:59,126 Toen ik er kwam, was het een open plek in de jungle. 835 01:03:59,210 --> 01:04:02,338 Het werd gebouwd door de andere kinderen. 836 01:04:02,421 --> 01:04:06,467 We bouwden wegen, we groeven greppels voor leidingen. 837 01:04:06,551 --> 01:04:11,556 Het riool. We legden de hele infrastructuur aan… 838 01:04:11,639 --> 01:04:15,226 …waar de landeigenaars later winst uit konden slaan. 839 01:04:15,309 --> 01:04:16,811 Een dwangarbeiderskamp. 840 01:04:16,894 --> 01:04:18,980 Wat gebeurde er toen je wegliep? 841 01:04:19,063 --> 01:04:22,900 Ze sloegen ons in elkaar en hielden ons wakker… 842 01:04:22,984 --> 01:04:25,653 …op onze knieën, met onze handen omhoog. 843 01:04:27,196 --> 01:04:30,074 Mijn indruk na het zien van die video was… 844 01:04:30,157 --> 01:04:35,246 …dat dit de duisterste wending van de Cartisano-saga moest zijn. 845 01:04:35,997 --> 01:04:38,666 De indruk was van iets diep sinisters. 846 01:04:38,749 --> 01:04:44,463 Het misbruik en de omstandigheden leken dit keer zoveel schrijnender. 847 01:04:47,550 --> 01:04:49,719 Hoi. Ik ben Amber Michelle. 848 01:04:50,303 --> 01:04:55,057 Moet ik zeggen hoelang ik hier al ben? Ik ben hier al bijna 16 maanden. 849 01:04:55,766 --> 01:05:01,230 Vorig jaar om deze tijd werd ik vastgebonden… 850 01:05:02,732 --> 01:05:04,609 …op de grond gekwakt… 851 01:05:04,692 --> 01:05:09,030 Shit. De staf hoort ons, ze komen. -Geen zorgen. 852 01:05:12,450 --> 01:05:14,994 Goed, we maakten de tafels schoon. 853 01:05:15,077 --> 01:05:17,538 Ik zei dat ik er klaar mee was. 854 01:05:18,539 --> 01:05:25,171 Ik werd bij de kampleider van dat moment geroepen. 855 01:05:25,254 --> 01:05:28,424 Hij zei dat ik naar iso ging, naar isolatie. 856 01:05:28,507 --> 01:05:35,139 Ik keek hem aan en zei: 'Nee. Ik heb niets misdaan. Ik ga mooi niet.' 857 01:05:35,222 --> 01:05:39,518 Vier deelnemers kwamen tevoorschijn. 858 01:05:41,020 --> 01:05:44,106 Ze dwongen mijn gezicht op de grond. 859 01:05:45,566 --> 01:05:48,444 Mijn armen werden op mijn rug vastgebonden. 860 01:05:49,195 --> 01:05:52,740 En die bonden ze ook vast aan mijn voeten. 861 01:05:55,618 --> 01:05:58,996 De staf deed zelf niks, ze wisten dat het mishandeling was. 862 01:05:59,080 --> 01:06:01,040 Ze lieten de deelnemers 't doen. 863 01:06:03,876 --> 01:06:06,087 Wie bedoel je met 'ze'? 864 01:06:13,386 --> 01:06:14,261 Kurt. 865 01:06:19,100 --> 01:06:23,270 Ik weet nog dat ik haar vastbond aan de paal in de hut. 866 01:06:24,855 --> 01:06:30,444 Ik was niet bij het vastbinden. Ik was vele uren bij haar… 867 01:06:30,528 --> 01:06:34,907 …en haar handen werden paars en blauw dus bij mijn wacht liet ik haar los. 868 01:06:34,991 --> 01:06:38,452 Ik maakte het wat losser, liet haar haar handen bewegen… 869 01:06:38,536 --> 01:06:42,581 …en het werd nacht, maar ze mocht niet slapen. 870 01:06:42,665 --> 01:06:47,211 'Wat moeten we doen?' De staf zei: 'Gooi water over haar heen.' 871 01:06:47,294 --> 01:06:50,131 Het begon met kleine bekers water. 872 01:06:50,881 --> 01:06:54,969 Toen schenkkannen vol. Toen met twintig liter tegelijk. 873 01:06:55,594 --> 01:06:59,265 Ik kreeg niet de kans om adem te halen. 874 01:06:59,348 --> 01:07:02,852 Ik deed dit niet voor de lol. Dat wil je niemand aandoen. 875 01:07:02,935 --> 01:07:04,687 Maar we deden het alleen… 876 01:07:04,770 --> 01:07:09,817 …omdat het moest van 'n zeer hooggeplaatst iemand die zei dat het moest. 877 01:07:09,900 --> 01:07:12,194 Ik probeerde het uit te leggen. 878 01:07:12,278 --> 01:07:17,366 'Dit kamp is een puinhoop, pure nepperij. Dit kan gewoon niet.' 879 01:07:17,450 --> 01:07:23,497 Ze wist dat ik de baas niet was, dus ze zal 't mij niet persoonlijk kwalijk nemen. 880 01:07:24,623 --> 01:07:27,251 Hoe vond je dat nou van Kurt? 881 01:07:34,467 --> 01:07:35,384 Een verraad. 882 01:07:38,888 --> 01:07:41,432 Waarom zeg je niet gewoon nee? 883 01:07:43,350 --> 01:07:48,272 Na twee dagen vastgebonden te zijn geweest, ging ik naar de iso. 884 01:07:48,355 --> 01:07:53,069 Die heette 'De Gelofte'. Dat was aan de andere kant van het eiland en daar… 885 01:07:53,152 --> 01:07:54,653 Aframmelingen? 886 01:07:55,154 --> 01:07:57,406 Ik ben daar seksueel misbruikt. 887 01:08:12,379 --> 01:08:15,216 Ik weet al dat hij het niet kan aanhoren, dus… 888 01:08:22,973 --> 01:08:26,685 Meisjes gingen nooit naar dat dorp. Ik was de eerste. 889 01:08:28,729 --> 01:08:30,815 We moesten logeren… 890 01:08:32,108 --> 01:08:34,693 …bij het dorpshoofd, Chief Tui. 891 01:08:37,279 --> 01:08:41,742 Op een dag, toen zijn hele familie naar de kerk en aan het werk was… 892 01:08:42,952 --> 01:08:46,872 …was ik er alleen met hem, ik hoefde niet te werken op zondag… 893 01:08:48,582 --> 01:08:49,458 En… 894 01:08:52,795 --> 01:08:55,005 Hij begon me seksueel te misbruiken. 895 01:08:56,632 --> 01:08:58,134 Ik zat daar. 896 01:08:59,301 --> 01:09:00,302 Hij… 897 01:09:01,554 --> 01:09:03,055 …begon te… 898 01:09:03,556 --> 01:09:08,519 Hij had zijn handen op mijn rug en mijn arm en begon… 899 01:09:14,191 --> 01:09:15,651 Hij begon me te… 900 01:09:18,279 --> 01:09:20,614 …te betasten… 901 01:09:23,117 --> 01:09:24,118 Ik… 902 01:09:26,328 --> 01:09:28,289 Ik wist niet wat ik moest doen. 903 01:09:29,582 --> 01:09:34,837 Je duwt hem weg en hij is de leider van het dorp… 904 01:09:34,920 --> 01:09:38,257 …dus hij heeft alle macht. 905 01:09:49,393 --> 01:09:53,814 Een paar dagen later vertelde ik het aan het hoofd van het kamp. 906 01:09:54,982 --> 01:09:59,737 Hij deed net alsof ik overdreven heisa maakte. 907 01:10:00,863 --> 01:10:07,286 En hoe kon ik Tui van zulke daden beschuldigen? 908 01:10:08,412 --> 01:10:13,000 Voor straf moest ik er langer blijven. 909 01:10:20,925 --> 01:10:25,721 Het laatste wat Pacific Coast Academy kon gebruiken… 910 01:10:25,804 --> 01:10:29,308 …was dat een dergelijke videoband… 911 01:10:30,434 --> 01:10:34,396 …buiten hun bezit zou raken, want ze wisten hoe belastend die was. 912 01:10:36,982 --> 01:10:43,322 Dus de ouder die de videoband maakte, belde de Amerikaanse ambassade… 913 01:10:44,240 --> 01:10:47,743 …en hij zei dat hij het land uit moest met zijn zoon… 914 01:10:47,826 --> 01:10:52,790 …voordat het personeel van PCA wist wat er was gebeurd. 915 01:10:53,707 --> 01:10:59,046 En de ambassade besefte dat dit foute boel was. Dit was crimineel. 916 01:11:01,465 --> 01:11:03,717 Hij ging meteen naar het vliegveld… 917 01:11:03,801 --> 01:11:07,596 …met een medewerker van de Amerikaanse ambassade… 918 01:11:07,680 --> 01:11:12,268 …die de videoband in een attachékoffer had verstopt. 919 01:11:17,356 --> 01:11:21,777 De PCA had contact opgenomen met de Samoaanse autoriteiten: 920 01:11:21,860 --> 01:11:24,738 'Laat hem niet vertrekken met deze videoband.' 921 01:11:24,822 --> 01:11:27,866 Dit zou niet alleen hun zaken schaden… 922 01:11:27,950 --> 01:11:30,160 …maar, zo zeiden ze tegen Samoa… 923 01:11:30,244 --> 01:11:33,664 …als deze video uitkwam, zou het toerisme eronder lijden. 924 01:11:36,750 --> 01:11:40,504 De Samoaanse autoriteiten ondervroegen de vader… 925 01:11:41,297 --> 01:11:45,592 …en vroegen hem herhaaldelijk waar de band was. 926 01:11:46,593 --> 01:11:50,431 Hij zei: 'Die zit al op de post naar de Verenigde Staten.' 927 01:11:52,182 --> 01:11:57,896 Zo komt hij door de beveiliging. Hij neemt de band over van de attaché. 928 01:11:57,980 --> 01:11:59,857 Zo ontsnapt hij uit Samoa. 929 01:12:03,152 --> 01:12:06,780 Toen kwamen de nieuwscamera's en liep alles uit de hand. 930 01:12:08,365 --> 01:12:12,786 Ik herinner me dat er een helikopter rond ons huis in Californië cirkelde. 931 01:12:12,870 --> 01:12:14,371 Recht boven ons. 932 01:12:15,372 --> 01:12:16,749 Het hield niet op. 933 01:12:23,088 --> 01:12:24,089 TIENERS MISBRUIKT 934 01:12:24,173 --> 01:12:25,257 TAPE IS BEWIJS 935 01:12:25,341 --> 01:12:26,342 MENSONTEREND 936 01:12:26,425 --> 01:12:27,509 MISBRUIK 937 01:12:27,593 --> 01:12:32,348 Zijn naam is verbonden aan iets waarbij hij niet eens… 938 01:12:34,767 --> 01:12:36,685 Ik word er nog kwaad om. Echt. 939 01:12:37,936 --> 01:12:41,899 Hij kwam er nooit. Hij had er niks meer mee te maken. 940 01:12:42,775 --> 01:12:45,444 Toen hebben ze de deelnemers opgehaald. 941 01:12:56,830 --> 01:13:00,501 Ik werkte bij de Amerikaanse ambassade in Nieuw-Zeeland… 942 01:13:00,584 --> 01:13:06,924 …en werd op de hoogte gesteld van een probleem bij dat kamp. 943 01:13:07,007 --> 01:13:10,135 Wij moesten dat gaan onderzoeken. 944 01:13:14,848 --> 01:13:18,394 De situatie was onhoudbaar voor die jongelui. 945 01:13:26,193 --> 01:13:28,779 We verkregen toegang tot het kamp. 946 01:13:29,613 --> 01:13:31,448 Een kale boel. 947 01:13:32,199 --> 01:13:38,247 Wij waren er alleen en de jongeren waren weggehaald. 948 01:13:40,040 --> 01:13:42,751 Er was duidelijk iets niet in de haak. 949 01:13:46,755 --> 01:13:52,094 We liepen rondom het kamp en we hoorden een geluid. 950 01:13:55,639 --> 01:13:58,725 We troffen één van de kinderen aan. 951 01:13:58,809 --> 01:14:00,436 Hij was erg ziek. 952 01:14:01,019 --> 01:14:04,398 Aanvankelijk was hij erg terughoudend. 953 01:14:04,481 --> 01:14:08,193 Uit angst voor vergelding wilde hij kennelijk niets zeggen. 954 01:14:08,277 --> 01:14:10,028 Maar uiteindelijk zei hij… 955 01:14:10,112 --> 01:14:13,407 …dat ze allemaal uit het kamp waren weggehaald. 956 01:14:14,450 --> 01:14:18,495 Waarheen wisten we niet. We hadden geen idee waar ze zaten. 957 01:14:26,420 --> 01:14:30,257 Het was een heel rare dag, meteen al. 958 01:14:32,843 --> 01:14:34,970 Opeens deden ze aardig. 959 01:14:35,053 --> 01:14:37,139 Dus dat was meteen al raar. 960 01:14:37,222 --> 01:14:39,391 Ze brachten ons naar een strand. 961 01:14:54,698 --> 01:14:57,534 Ik weet nog dat we door de jungle reden… 962 01:14:57,618 --> 01:15:01,705 …zonder te weten wat we moesten verwachten. 963 01:15:02,498 --> 01:15:05,876 Ik vroeg me af hoe ze al die jongelui vervoerd hadden. 964 01:15:09,838 --> 01:15:12,466 We zouden er maar even blijven. 965 01:15:14,551 --> 01:15:16,053 Maar opeens… 966 01:15:18,597 --> 01:15:23,810 …kwamen er zwarte SUV's met verduisterde ramen… 967 01:15:24,603 --> 01:15:26,730 …de een na de ander… 968 01:15:28,649 --> 01:15:31,068 …kwam in volle vaart naar ons toe. 969 01:15:33,570 --> 01:15:37,449 Geen idee waarvandaan. Maar ze kwamen aangereden. 970 01:15:41,870 --> 01:15:44,122 De jongeren waren op het strand. 971 01:15:45,999 --> 01:15:49,836 Ik weet nog dat ik naar ze keek en geschokt was. 972 01:15:55,217 --> 01:15:58,470 En iemand sprong uit het busje… 973 01:16:01,765 --> 01:16:04,893 …en zei dat ze van de Amerikaanse ambassade waren. 974 01:16:07,604 --> 01:16:09,022 Dat kon niet waar zijn. 975 01:16:11,024 --> 01:16:14,695 Niemand kon zich daar druk over maken. 976 01:16:15,988 --> 01:16:19,491 Vooral niet over mij. Dat bestond gewoon niet. 977 01:16:43,640 --> 01:16:48,228 Deze videoband werd de basis voor juridische stappen. 978 01:16:48,312 --> 01:16:49,438 GERECHTSHOF 979 01:16:50,939 --> 01:16:55,944 Een grand jury hoorde de jongeren van de Pacific Coast Academy… 980 01:16:56,028 --> 01:16:56,987 …en de ouders. 981 01:16:58,780 --> 01:17:03,869 Wat interessant is: aan de man die de band opnam en meesmokkelde… 982 01:17:03,952 --> 01:17:09,416 …vroegen ze: 'Hoe kun je zo dom zijn om je kind naar zoiets toe te sturen?' 983 01:17:10,208 --> 01:17:15,380 Hij haalt de PCA-brochure tevoorschijn die Steve had geschreven… 984 01:17:15,464 --> 01:17:21,970 …en leest voor wat voor soort kind gebaat is bij het programma. 985 01:17:22,054 --> 01:17:24,014 Daarna zegt hij: 986 01:17:24,723 --> 01:17:28,143 'Dat beschrijft mijn zoon precies. Daarom koos ik ervoor.' 987 01:17:28,894 --> 01:17:32,898 Cartisano bespeelde precies de emotionele pijnpunten… 988 01:17:32,981 --> 01:17:37,986 …van radeloze ouders die met de rug tegen de muur staan. 989 01:17:39,780 --> 01:17:43,825 Maar Steve is nooit ter verantwoording geroepen. 990 01:17:44,785 --> 01:17:48,455 Alles werd anders, 9/11 gebeurde, prioriteiten verschoven… 991 01:17:49,373 --> 01:17:53,543 …en Steve Cartisano, ondanks alles wat hij deed… 992 01:17:53,627 --> 01:17:56,338 …bedreigde de nationale veiligheid niet. 993 01:17:59,675 --> 01:18:03,345 Kort nadat Dave terugkwam uit Samoa… 994 01:18:03,428 --> 01:18:06,431 …kwamen mijn moeilijke jaren. 995 01:18:07,599 --> 01:18:11,228 Ik begon een wilde tiener te worden. 996 01:18:12,437 --> 01:18:14,606 Ik ging om met vrienden van mijn broer… 997 01:18:14,690 --> 01:18:18,485 …en die gingen aan de drugs en ik deed mee. 998 01:18:19,403 --> 01:18:22,906 Ik kwam thuis van m'n werk en m'n tv was weg… 999 01:18:22,989 --> 01:18:24,825 …mijn videorecorder was weg… 1000 01:18:24,908 --> 01:18:28,829 …en de sneeuwblazer was onvindbaar… 1001 01:18:28,912 --> 01:18:31,415 …want alles werd gestolen. 1002 01:18:31,498 --> 01:18:38,130 Ze namen dingen mee uit het huis en die verpatsten ze voor de drugs. 1003 01:18:38,213 --> 01:18:41,967 Nu had ik twee kinderen die aan de heroïne waren. 1004 01:18:42,050 --> 01:18:45,929 Neem nou kinderen in een crackhuis, of weglopers. 1005 01:18:46,012 --> 01:18:50,142 Zijn ze 25, doen alle smoesjes over waarom ze gestopt zijn met school… 1006 01:18:50,225 --> 01:18:52,477 …of waarom ze junks zijn, er niet toe. 1007 01:18:53,061 --> 01:18:55,689 Ik heb herhaaldelijk een overdosis genomen. 1008 01:18:58,817 --> 01:19:02,904 En toen kreeg ik een ernstig auto-ongeluk en ik werd gearresteerd. 1009 01:19:05,282 --> 01:19:10,287 We hebben David een paar keer op borg vrij gekregen, maar dat ging altijd fout. 1010 01:19:10,370 --> 01:19:15,542 Toen Catie werd gearresteerd, lieten we haar in de gevangenis zitten. 1011 01:19:15,625 --> 01:19:17,127 De jeugd moet leren… 1012 01:19:17,210 --> 01:19:20,464 …verantwoording te nemen voor hun levens en hun daden. 1013 01:19:21,381 --> 01:19:22,924 Ik was zo boos. 1014 01:19:26,136 --> 01:19:29,723 We voelden ons allebei schuldig. Je twijfelt altijd. 1015 01:19:29,806 --> 01:19:34,269 'Had ik iets anders moeten doen? Had ik iets anders kunnen doen?' 1016 01:19:34,770 --> 01:19:37,939 Ik zag hoe het zou aflopen als ik niet veranderde… 1017 01:19:38,023 --> 01:19:41,359 …dus ik raakte betrokken bij de herstelgemeenschap… 1018 01:19:41,443 --> 01:19:44,738 …en nu is het dan 13 jaar later. 1019 01:19:44,821 --> 01:19:49,242 In week vier gaan ze vier dagen solo. Alle drugs zijn dan uit hun systeem. 1020 01:19:49,326 --> 01:19:53,955 Ze willen naar huis, kind zijn van hun ouders, en weer naar school. 1021 01:19:54,039 --> 01:19:56,374 David blijft het moeilijk hebben. 1022 01:19:57,667 --> 01:19:59,044 En waar is David nu? 1023 01:19:59,127 --> 01:20:03,965 Hij zit in de gevangenis en hij heeft nog zo'n drie jaar te gaan. 1024 01:20:04,716 --> 01:20:07,803 Draai je om en kijk naar de muur. Kom terug. 1025 01:20:09,346 --> 01:20:11,181 En dat zijn papa en Dave. 1026 01:20:15,101 --> 01:20:19,648 Net toen ik uit de afkickkliniek kwam, kreeg mijn vader de kankerdiagnose. 1027 01:20:20,232 --> 01:20:26,404 Kanker in stadium 4, dacht ik. Darmkanker. 1028 01:20:27,489 --> 01:20:29,991 Hij heeft er zeven jaar tegen gestreden. 1029 01:20:30,075 --> 01:20:33,912 Midden in dat gevecht bezweek hij aan een hartaanval… 1030 01:20:33,995 --> 01:20:35,705 …dat zeiden ze. 1031 01:20:36,331 --> 01:20:38,834 En dat was, denk ik, nu drie jaar geleden. 1032 01:20:53,515 --> 01:20:55,976 Ik denk niet dat Steve slecht was. 1033 01:20:57,143 --> 01:21:02,607 Ik denk dat hij een tijdje de weg kwijt was, zo zie ik dat. 1034 01:21:02,691 --> 01:21:05,944 Ik denk niet dat hij een slecht mens was. 1035 01:21:06,027 --> 01:21:09,114 In wezen was hij vast een goed mens. 1036 01:21:09,823 --> 01:21:13,285 Maar wat me nu nog altijd dwarszit… 1037 01:21:14,327 --> 01:21:17,789 …is dat ik hem vrij kreeg, en dat hij me belazerd heeft. 1038 01:21:17,873 --> 01:21:21,960 Hij heeft nooit zijn rekening voldaan en daar ben ik kwaad om. 1039 01:21:22,544 --> 01:21:26,506 Ik heb nooit meer van hem gehoord. Tot jullie contact opnamen… 1040 01:21:26,590 --> 01:21:28,258 …wist ik niet hoe het zat. 1041 01:21:28,341 --> 01:21:31,011 Ik mocht Steve graag. 1042 01:21:32,053 --> 01:21:36,391 Echt waar. Maar toen drong het tot me door… 1043 01:21:38,894 --> 01:21:43,857 …waar hij mee bezig was. Hij heeft vast 50 mille van je afgetroggeld. 1044 01:21:44,691 --> 01:21:45,650 Zoiets. 1045 01:22:01,750 --> 01:22:05,879 Een paar jaar geleden zocht ik op Google naar 'Challenger Foundation'. 1046 01:22:05,962 --> 01:22:10,133 Ik wilde contact leggen met andere deelnemers. 1047 01:22:14,137 --> 01:22:16,514 Toen zag ik zijn overlijdensbericht. 1048 01:22:19,768 --> 01:22:26,358 Het was een extreme mengeling van schok en verdriet… 1049 01:22:28,360 --> 01:22:29,486 …en woede. 1050 01:22:32,906 --> 01:22:38,119 Daardoor ben ik eindelijk gaan praten over wat er met me was gebeurd. 1051 01:22:42,040 --> 01:22:44,167 HALLO ALLEMAAL 1052 01:22:53,009 --> 01:22:57,681 Het eerste programma dat ik volgde was op Hawaï. 1053 01:22:59,516 --> 01:23:01,351 Er is een onderdeel, Solo. 1054 01:23:01,434 --> 01:23:06,314 Solo was een gelegenheid om te leren dat je alleen kunt overleven. 1055 01:23:06,398 --> 01:23:11,736 Dat je alle moeilijkheden te boven kunt komen. 1056 01:23:11,820 --> 01:23:15,907 Van Steve moest ik de runner zijn. 1057 01:23:15,991 --> 01:23:18,034 Ik had een walkietalkie. 1058 01:23:20,578 --> 01:23:22,163 Ik was doodsbang. 1059 01:23:22,706 --> 01:23:27,877 Steve zei: 'Als je me nodig hebt… Als je bang bent en me nodig hebt… 1060 01:23:27,961 --> 01:23:30,922 …druk dan op de knop en ik kom naar je toe.' 1061 01:23:32,007 --> 01:23:36,302 Ik was 13 en helemaal alleen. 1062 01:23:38,263 --> 01:23:42,976 Hij kwam en zei: 'Heb je iets nodig?' 1063 01:23:43,059 --> 01:23:47,272 En ik vroeg of hij lotion voor me kon meenemen. 1064 01:23:47,355 --> 01:23:48,857 Mijn huid was zo droog. 1065 01:23:52,610 --> 01:23:54,404 Sorry, een momentje. 1066 01:23:58,867 --> 01:24:00,660 Hij kwam met die lotion… 1067 01:24:01,161 --> 01:24:06,332 …en hij bood aan wat op mijn rug te doen. Dat voelde niet helemaal goed… 1068 01:24:06,416 --> 01:24:10,045 …maar zo heel erg ongewoon was het nou ook weer niet. 1069 01:24:11,379 --> 01:24:13,506 Ik moest op mijn buik gaan liggen… 1070 01:24:14,257 --> 01:24:19,679 …hij kwam op me zitten en hij masseerde de lotion over mijn rug. 1071 01:24:21,473 --> 01:24:23,683 En toen vroeg hij me om te draaien. 1072 01:24:24,559 --> 01:24:25,560 Ik… 1073 01:24:27,437 --> 01:24:30,398 Dat wilde ik niet en ik verstijfde. 1074 01:24:31,316 --> 01:24:35,445 Hij zei: 'Wat maakt het uit, draai je gewoon om.' 1075 01:24:37,655 --> 01:24:38,823 En hij… 1076 01:24:41,076 --> 01:24:45,538 …begon de lotion op mijn schouders en borst te smeren. 1077 01:24:47,373 --> 01:24:51,586 Toen bewoog hij zijn handen… 1078 01:24:55,882 --> 01:25:00,512 …naar mijn borsten en ik probeerde zijn handen weg te duwen. 1079 01:25:02,889 --> 01:25:07,769 Hij zei: 'Stel je niet aan. Zie me als je vader.' 1080 01:25:08,478 --> 01:25:12,232 Ik dacht toen: mijn vader zou me nooit zo betasten. 1081 01:25:21,032 --> 01:25:23,451 Vreemd genoeg besefte ik recent pas… 1082 01:25:25,411 --> 01:25:27,080 …bij het terugkijken hierop… 1083 01:25:27,163 --> 01:25:29,833 Ik praatte met een vriendin… 1084 01:25:29,916 --> 01:25:34,879 …en ik besefte dat al de dingen die ik zo mooi en aardig vond aan Steve… 1085 01:25:36,172 --> 01:25:38,341 …waren om me plooibaar te maken. 1086 01:25:38,424 --> 01:25:42,846 Ik had toen geen idee. Het drong recent pas tot me door. 1087 01:25:48,309 --> 01:25:51,104 Een paar jaar later zei ik het tegen m'n moeder. 1088 01:25:52,230 --> 01:25:53,857 Niet in alle details. 1089 01:25:53,940 --> 01:25:59,904 Maar wel dat hij me had betast en dat hij me seksueel had benaderd. 1090 01:26:01,281 --> 01:26:03,950 Heeft zij iets gedaan? Heeft ze het gemeld? 1091 01:26:04,909 --> 01:26:05,910 Nee. 1092 01:26:06,494 --> 01:26:10,290 Ze deed niets omdat ze geloofde… 1093 01:26:10,373 --> 01:26:13,418 …dat hij veel goeds deed voor de kinderen… 1094 01:26:14,252 --> 01:26:18,339 …en ze wilde geen herrieschopper zijn. 1095 01:26:23,344 --> 01:26:29,517 Het viel me op hoe vaak hij het woord 'manipulatief' gebruikte. 1096 01:26:29,601 --> 01:26:33,897 Zoals je ziet hebben die jongelui al hun trucs om te manipuleren. 1097 01:26:33,980 --> 01:26:39,986 Of hoe vaak hij kinderen beschreef als meesterlijke manipulators. 1098 01:26:40,069 --> 01:26:43,406 Meesterlijke manipulators die het systeem naar hun hand zetten. 1099 01:26:44,032 --> 01:26:46,367 Maar als volwassene zie je dat… 1100 01:26:46,451 --> 01:26:52,457 …en realiseer je je dat hij de meesterlijkste manipulator was. 1101 01:26:52,540 --> 01:26:55,710 Dat is wel een erg luie smoes. 1102 01:26:55,793 --> 01:27:00,298 Hun geloofwaardigheid ondermijnen omdat het toch al probleemkinderen zijn. 1103 01:27:00,965 --> 01:27:03,218 Dat is niet lui, maar gewoon waar. 1104 01:27:05,011 --> 01:27:09,515 Dit blijft een bloeiende industrie. Er zijn veel navolgers. 1105 01:27:09,599 --> 01:27:12,727 Met 16 ging ik naar een wildernistherapieprogramma… 1106 01:27:12,810 --> 01:27:16,356 …net zo eentje als Paris Hilton, en dat ging zo. 1107 01:27:16,439 --> 01:27:22,070 Steve Cartisano smeerde mensen trauma aan als geneesmiddel. 1108 01:27:22,153 --> 01:27:26,449 De imitatoren doen dit nu grootschalig. 1109 01:27:26,532 --> 01:27:29,786 Ze pakten mijn schoenen en wikkelden me in een zeil… 1110 01:27:29,869 --> 01:27:32,747 …en gingen erop liggen om me te immobiliseren. 1111 01:27:32,830 --> 01:27:36,459 Ik denk dat veel mensen op dit moment denken: 1112 01:27:36,542 --> 01:27:39,504 Dit veranderde mijn leven, maar niet ten goede. 1113 01:27:40,421 --> 01:27:43,675 Het heeft me gemaakt wie ik ben. Het speelde een rol. 1114 01:27:43,758 --> 01:27:48,096 Ik was die drugsverslaafde met een winkelwagentje op straat, dakloos. 1115 01:27:49,847 --> 01:27:52,809 En ik overleefde alleen omdat… 1116 01:27:54,143 --> 01:27:57,272 …ik wist hoe ik van weinig tot niets kon leven. 1117 01:27:57,897 --> 01:28:02,110 Het merendeel van mijn leven was puur overleven… 1118 01:28:02,193 --> 01:28:07,323 …en ik zocht situaties op waarin ik moest overleven… 1119 01:28:07,407 --> 01:28:10,785 …want dat was bekend terrein. Daar ben ik op mijn gemak. 1120 01:28:10,868 --> 01:28:15,581 Ik heb nog altijd nachtmerries over die plek en dat spookt door mijn hoofd. 1121 01:28:15,665 --> 01:28:17,250 Dat draag ik met me mee. 1122 01:28:17,333 --> 01:28:21,170 En als het Paris Hilton en haar familie kan overkomen… 1123 01:28:21,963 --> 01:28:24,257 …denk dan aan de vele onzichtbare anderen. 1124 01:28:24,340 --> 01:28:28,678 Tieners zijn niet alleen huisgenoten… 1125 01:28:28,761 --> 01:28:31,639 …maar ook mensen die ons vertrouwen. 1126 01:28:31,723 --> 01:28:37,729 Dit is mij overkomen. Ik schreeuw er al 20 jaar over en krijg geen gehoor. 1127 01:28:37,812 --> 01:28:39,981 Het is almaar groter geworden. 1128 01:28:40,606 --> 01:28:47,155 JAARLIJKS NEMEN DUIZENDEN IN DE VS DEEL AAN EEN WILDERNISTHERAPIEKAMP 1129 01:28:47,238 --> 01:28:51,868 CARTISANO'S GEZIN VECHT DE BESCHULDIGING VAN SEKSUEEL MISBRUIK NIET AAN… 1130 01:28:51,951 --> 01:28:55,788 …MAAR HERKENT DAARIN NIET DE PERSOON DIE ZE ZICH HERINNEREN 1131 01:28:55,872 --> 01:28:59,000 BEDRIJVEN GENAAMD CHALLENGER FOUNDATION, HEALTHCARE AMERICA… 1132 01:28:59,083 --> 01:29:03,338 …EN PACIFIC COAST ACADEMY ZIJN NIET DE FIRMA'S DIE HIER ZIJN BESPROKEN 1133 01:29:03,838 --> 01:29:07,258 BEN JIJ OF EEN BEKENDE MISBRUIKT… 1134 01:29:07,342 --> 01:29:12,180 …WEND JE DAN VOOR INFORMATIE TOT WWW.WANNATALKABOUTIT.COM 1135 01:29:36,913 --> 01:29:39,374 Ondertiteld door: Jolanda van den Berg