1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Downloaded from YTS.MX 2 00:00:08,000 --> 00:00:13,000 Official YIFY movies site: YTS.MX 3 00:00:17,392 --> 00:00:21,980 Gwiazda reality TV Paris Hilton znalazła się w środę w centrum uwagi, 4 00:00:22,063 --> 00:00:26,026 gdy opowiadała ustawodawcom o swojej traumie i maltretowaniu, 5 00:00:26,109 --> 00:00:30,196 jakich w wieku 17 lat doświadczyła w zakładzie poprawczym w Utah. 6 00:00:30,280 --> 00:00:33,450 Podduszano mnie, bito w twarz, 7 00:00:33,533 --> 00:00:35,744 podglądano pod prysznicem. 8 00:00:35,827 --> 00:00:39,789 To przytrafia się młodym ludziom w naszym kraju. 9 00:00:39,873 --> 00:00:41,207 WRZESIEŃ 2020 10 00:00:41,291 --> 00:00:45,837 Jeśli mogło się to przytrafić Paris Hilton i jej rodzinie, 11 00:00:45,920 --> 00:00:48,381 pomyślcie o tych, których dziś tu nie ma. 12 00:00:48,465 --> 00:00:53,011 ALE TA HISTORIA ZACZĘŁA SIĘ 35 LAT TEMU W INNYM MIEJSCU 13 00:00:55,472 --> 00:01:01,102 I OD JEDNEGO CZŁOWIEKA 14 00:01:09,694 --> 00:01:12,864 Kładłam się spać, myśląc, że rano pójdę do szkoły. 15 00:01:13,948 --> 00:01:15,283 Miałam 15 lat. 16 00:01:18,286 --> 00:01:21,456 W domu było ciemno. Rodziców nie było. 17 00:01:25,418 --> 00:01:30,256 Obudziło mnie dwóch mężczyzn stojących nad moim łóżkiem. 18 00:01:32,926 --> 00:01:35,804 Byli wielcy. Wyglądali jak górale. 19 00:01:37,597 --> 00:01:40,266 Powiedzieli: „Ubieraj się. Idziesz z nami”. 20 00:01:43,061 --> 00:01:46,356 Mówili, że jeśli spróbuję uciec, zakują mnie w kajdanki. 21 00:01:48,525 --> 00:01:53,655 Złapali mnie i siłą wyciągnęli z domu. 22 00:02:00,370 --> 00:02:02,288 Zawieźli mnie na lotnisko. 23 00:02:02,372 --> 00:02:03,331 ODPRAWA – BRAMKA 24 00:02:03,414 --> 00:02:04,249 ODLOTY 25 00:02:07,168 --> 00:02:09,003 Wynajęli prywatny samolot. 26 00:02:09,587 --> 00:02:12,632 Któryś zapytał: „Chcesz wiedzieć, dokąd lecisz?”. 27 00:02:12,715 --> 00:02:13,925 Zaprzeczyłam. 28 00:02:14,551 --> 00:02:16,761 Nie chciałam pokazać, że się boję. 29 00:02:22,183 --> 00:02:26,312 Wsiadłam do samochodu z ludźmi o ksywkach Szalona Kocica 30 00:02:26,396 --> 00:02:28,857 i Szalony Pies. 31 00:02:28,940 --> 00:02:31,276 Zastanawiałam się, co to, kurwa, jest. 32 00:02:34,028 --> 00:02:36,072 Wywieźli mnie na pustynię. 33 00:02:36,156 --> 00:02:38,241 W oddali zobaczyłam ognisko. 34 00:02:39,367 --> 00:02:43,997 Dali mi list napisany na odwrocie pustej koperty po rachunku. 35 00:02:44,998 --> 00:02:47,167 „Tak będzie najlepiej. Kochamy cię”. 36 00:02:47,250 --> 00:02:50,503 DROGA NADINE, TAK BĘDZIE NAJLEPIEJ. KOCHAMY CIĘ. MAMA I TATA 37 00:02:50,587 --> 00:02:55,383 I już wiedziałam, że rodzice zapłacili tym ludziom za porwanie mnie 38 00:02:55,466 --> 00:02:57,260 i umieszczenie w programie. 39 00:02:58,595 --> 00:03:00,180 Chodźmy. To tutaj. 40 00:03:00,805 --> 00:03:02,056 Ruszajmy się! 41 00:03:02,974 --> 00:03:03,808 Szybko! 42 00:03:04,559 --> 00:03:05,685 Wysiadaj z wozu! 43 00:03:06,603 --> 00:03:07,729 Idź! Jazda! 44 00:03:07,812 --> 00:03:10,273 Witamy w Challenger na pustynnym południu. 45 00:03:10,356 --> 00:03:15,236 Następne 63 dni spędzicie pod opieką moją i mojego zespołu. 46 00:03:15,320 --> 00:03:16,738 Rozumiecie? 47 00:03:16,821 --> 00:03:17,655 Tak jest! 48 00:03:17,739 --> 00:03:18,740 Nie słyszę! 49 00:03:18,823 --> 00:03:19,824 Tak jest! 50 00:03:25,163 --> 00:03:29,792 Jak sobie radzić, kiedy dziecko, które kochałeś i wychowywałeś przez 16 lat, 51 00:03:29,876 --> 00:03:33,796 nagle buntuje się i staje się kimś nie do poznania? 52 00:03:36,257 --> 00:03:39,469 W latach 80. cały świat się zmieniał. 53 00:03:39,552 --> 00:03:41,012 Zachodziła obawa, 54 00:03:41,095 --> 00:03:44,265 że amerykańska młodzież skręca w złą stronę. 55 00:03:44,349 --> 00:03:45,642 Nancy? 56 00:03:45,725 --> 00:03:46,851 Dziękuję. 57 00:03:47,435 --> 00:03:51,356 Obecnie mamy w kraju epidemię narkotyków i alkoholu. 58 00:03:51,439 --> 00:03:53,107 I nikt nie jest bezpieczny. 59 00:03:53,191 --> 00:03:56,569 Ani wy, ani ja, a już na pewno nie nasze dzieci. 60 00:03:59,948 --> 00:04:03,243 Kraj przeżywa kryzys radzenia sobie z dziećmi. 61 00:04:03,743 --> 00:04:05,620 Zastanawiano się, co robić. 62 00:04:09,374 --> 00:04:10,959 Kiedy już nic nie działa, 63 00:04:11,042 --> 00:04:13,670 zdesperowani rodzice wysyłają nastolatki 64 00:04:13,753 --> 00:04:16,547 na tzw. obozy terapeutyczne w dziczy. 65 00:04:16,631 --> 00:04:21,219 Mające pomóc im w wyzbyciu się złych nawyków i buntu. 66 00:04:21,302 --> 00:04:24,639 To dzieło 35-letniego Steve’a Cartisano, 67 00:04:24,722 --> 00:04:26,391 byłego sierżanta lotnictwa. 68 00:04:26,474 --> 00:04:28,434 Wiele osób w tym kraju 69 00:04:28,518 --> 00:04:30,144 daje dzieciom wymówki. 70 00:04:30,228 --> 00:04:31,813 Dzieci muszą się nauczyć, 71 00:04:31,896 --> 00:04:35,316 że odpowiadają za swoje życie i za swoje czyny. 72 00:04:35,400 --> 00:04:38,820 Steve Cartisano był geniuszem, 73 00:04:38,903 --> 00:04:41,239 bardzo barwną postacią. 74 00:04:41,322 --> 00:04:42,699 Wiedział doskonale, 75 00:04:42,782 --> 00:04:47,578 jak jednym telefonem rozwiązać problemy w rodzinie. 76 00:04:50,790 --> 00:04:55,753 Ludzie albo go uwielbiali, albo nim gardzili. 77 00:04:56,254 --> 00:04:59,507 Myślę, że wyprzedzał swoje czasy. Miał świetny pomysł. 78 00:04:59,590 --> 00:05:01,801 To Fundacja Challenger. 79 00:05:02,719 --> 00:05:06,055 Miała zmieniać złe dzieci przez ciężką pracę. 80 00:05:06,139 --> 00:05:08,057 Ale za szybko się rozrosła. 81 00:05:08,141 --> 00:05:11,102 Dzieci muszą harować, aż znów będą grzeczne. 82 00:05:11,811 --> 00:05:13,938 Założenia były doskonałe, 83 00:05:14,022 --> 00:05:17,483 a to, co robił – niezwykłe. 84 00:05:17,567 --> 00:05:20,486 To nie praca moja czy zespołu. To Matka Natura. 85 00:05:20,570 --> 00:05:22,322 Idea wciąż żyje. 86 00:05:22,405 --> 00:05:24,365 Ta branża jeszcze się rozrosła. 87 00:05:25,074 --> 00:05:28,202 Problem w tym, że niektóre dzieci nie wracają. 88 00:05:28,286 --> 00:05:30,788 Nastolatki trafiają w brutalne warunki, 89 00:05:30,872 --> 00:05:34,042 poza zasięgiem władz USA. 90 00:05:34,125 --> 00:05:36,836 Kiedy kończy się dyscyplina, a zaczyna znęcanie? 91 00:05:36,919 --> 00:05:39,547 - Było źle. - Śmierć i znęcanie się. 92 00:05:39,630 --> 00:05:42,467 Jego firma okazała się porażką, 93 00:05:43,134 --> 00:05:45,178 ale on podniósł się z popiołów. 94 00:05:46,387 --> 00:05:47,972 „Nigdy nie mów »śmierć«”. 95 00:05:50,266 --> 00:05:53,519 PIEKIELNY OBÓZ: KOSZMAR NASTOLATKÓW 96 00:05:53,603 --> 00:05:55,146 Dobrze, panie Cartisano, 97 00:05:55,229 --> 00:05:58,191 mówimy o pańskiej Fundacji Challenger. 98 00:05:58,274 --> 00:06:00,193 Czy wasze dzieci pyskują? 99 00:06:02,195 --> 00:06:05,156 Macie w domu małego mądralę? 100 00:06:07,200 --> 00:06:09,535 Co zrobić z tymi dziećmi? 101 00:06:09,619 --> 00:06:11,537 Kto może kogo porwać? 102 00:06:11,621 --> 00:06:13,206 Kto obserwuje tych ludzi? 103 00:06:13,289 --> 00:06:15,917 Kto zamierza naprawić wasze dzieci? 104 00:06:16,000 --> 00:06:17,585 Ile z tego… 105 00:06:17,668 --> 00:06:21,964 Steve Cartisano zakłada Challengera w 1988 roku. 106 00:06:23,383 --> 00:06:28,096 Wyciągają dzieci z łóżek w środku nocy. 107 00:06:28,179 --> 00:06:30,556 Rodzice zrzekli się praw rodzicielskich. 108 00:06:30,640 --> 00:06:34,602 Gdzie są prawa tych dzieci? To są 16-latki… 109 00:06:34,685 --> 00:06:37,605 Dzieci mają swoje prawa, gdy nie chodzą do szkoły, 110 00:06:37,688 --> 00:06:40,983 biorą narkotyki i są skończonymi głąbami. 111 00:06:44,862 --> 00:06:47,281 Na miejscu duży, krzepki gość mówi im: 112 00:06:48,032 --> 00:06:49,492 „Należycie do mnie. 113 00:06:49,575 --> 00:06:54,997 Wyruszycie na 800-kilometrową wędrówkę po pustyni Utah”. 114 00:06:55,706 --> 00:06:56,749 PUSTYNIA W UTAH 115 00:06:56,833 --> 00:06:58,209 Jestem Końskie Włosie. 116 00:06:58,292 --> 00:07:02,630 Cokolwiek każemy wam zrobić, robicie bez zawahania. 117 00:07:02,713 --> 00:07:03,673 Czy to jasne? 118 00:07:03,756 --> 00:07:04,966 Tak jest. 119 00:07:05,049 --> 00:07:06,884 - Czy to jasne? - Tak jest! 120 00:07:06,968 --> 00:07:09,303 Imię, nazwisko, wiek i skąd pochodzisz. 121 00:07:09,387 --> 00:07:10,930 April Schmidt, 15 lat. 122 00:07:11,013 --> 00:07:12,765 - Głośniej. - Bonney Lake, Waszyngton. 123 00:07:13,433 --> 00:07:16,436 April Schmidt, 15 lat. Bonney Lake, Waszyngton. 124 00:07:16,519 --> 00:07:21,149 Pierwszego dnia do dzieci docierało, że są w zupełnie innym świecie niż ten, 125 00:07:21,983 --> 00:07:23,568 z którego pochodzą. 126 00:07:24,152 --> 00:07:27,447 Zacznij lepiej traktować matkę. Jasne? 127 00:07:27,530 --> 00:07:28,448 Tak jest. 128 00:07:30,324 --> 00:07:32,326 I nie przez jakiś czas. 129 00:07:33,453 --> 00:07:36,956 Dużo dla ciebie poświęciła. Rozumiesz, co to znaczy? 130 00:07:37,039 --> 00:07:37,915 Tak jest. 131 00:07:41,627 --> 00:07:42,962 Za późno na łzy. 132 00:07:43,045 --> 00:07:46,424 Trzeba było o tym pomyśleć, kiedy z nią byłeś. Jasne? 133 00:07:46,507 --> 00:07:47,383 Tak jest. 134 00:07:49,260 --> 00:07:51,345 Lepiej popraw się na dobre. 135 00:07:53,431 --> 00:07:54,432 Czy to jasne? 136 00:07:54,515 --> 00:07:55,349 Tak jest. 137 00:07:58,186 --> 00:07:59,812 Łamaliśmy ich. 138 00:07:59,896 --> 00:08:03,608 Ale nie łamaliśmy ich, żeby ich skrzywdzić czy ukarać. 139 00:08:03,691 --> 00:08:06,736 Łamaliśmy ich, by pozbyć się starego gówna 140 00:08:07,236 --> 00:08:08,529 i odbudować… 141 00:08:08,613 --> 00:08:14,911 pomóc im stać się lepszymi, bardziej pozytywnymi ludźmi. 142 00:08:17,622 --> 00:08:20,875 Niektóre dzieci były tak przerażone, że prawie zemdlały. 143 00:08:20,958 --> 00:08:24,795 Mnie to nie przeszkadzało, bo chciałem, żeby się trochę bały. 144 00:08:26,047 --> 00:08:29,926 Wiele z nich miało opcję: albo to, albo więzienie. 145 00:08:32,803 --> 00:08:34,889 Dzieci nie będą tu szczęśliwe. 146 00:08:34,972 --> 00:08:36,224 Będą głodne. 147 00:08:36,307 --> 00:08:38,684 Będą zmęczone i brudne. 148 00:08:38,768 --> 00:08:40,311 Robimy to, co działa. 149 00:08:40,394 --> 00:08:43,439 Rozmowami i miłością nie zmienimy ich umysłów. 150 00:08:43,523 --> 00:08:45,066 Czy wszyscy mnie słuchają? 151 00:08:45,149 --> 00:08:46,234 Tak jest! 152 00:08:46,317 --> 00:08:48,861 Steve był w lotnictwie. Ja również. 153 00:08:48,945 --> 00:08:51,572 Poznaliśmy się i to nas połączyło. 154 00:08:52,448 --> 00:08:57,828 On uważał, że młodym trzeba pomóc w inny sposób. 155 00:08:58,412 --> 00:09:00,373 Wyprzedzaliśmy nasze czasy. 156 00:09:02,625 --> 00:09:05,586 Program był zakrojony na 63 dni. 157 00:09:05,670 --> 00:09:08,005 Mieliśmy trzy różne sekcje. 158 00:09:09,090 --> 00:09:11,717 Zaczynaliśmy od najniższego poziomu. 159 00:09:13,594 --> 00:09:16,472 Dostali to, czego potrzebują, ale nie za darmo. 160 00:09:16,556 --> 00:09:18,432 Wszystko miało swoją cenę. 161 00:09:19,725 --> 00:09:23,229 Daliśmy im jedzenie, ale było ono w innym miejscu. 162 00:09:23,312 --> 00:09:25,898 Musieli do niego dotrzeć pieszo. 163 00:09:28,067 --> 00:09:30,653 Nikogo nie karaliśmy. 164 00:09:30,736 --> 00:09:35,324 Nasze czyny mają swoje konsekwencje, zarówno dobre, jak i złe. 165 00:09:35,408 --> 00:09:39,412 To ty decydujesz, czy będą negatywne, czy pozytywne. 166 00:09:40,538 --> 00:09:44,792 Zrozumcie, że nie mówimy o dzieciach, które w niedzielę idą do kościoła 167 00:09:44,875 --> 00:09:48,087 albo w środku tygodnia na potańcówkę dla młodzieży. 168 00:09:48,170 --> 00:09:50,131 Mówimy o dzieciach, 169 00:09:50,214 --> 00:09:54,969 które wymykają się spod kontroli, są agresywne, mogą uwieść wasze dzieci, 170 00:09:55,052 --> 00:09:57,972 dadzą im narkotyki, ukradną wam auto i biżuterię. 171 00:09:58,055 --> 00:10:00,016 Są tu, bo umieją manipulować 172 00:10:00,099 --> 00:10:02,018 i nauczyły się oszukiwać system. 173 00:10:07,607 --> 00:10:13,779 Zawsze lubiłam podżegać, byłam czarną owcą. 174 00:10:14,947 --> 00:10:19,243 Dziecko nie ma żadnej władzy, kontroluje tylko swoje zachowanie. 175 00:10:20,119 --> 00:10:22,913 No tak… trochę mi odbijało. 176 00:10:24,749 --> 00:10:28,336 Piłam i chodziłam na imprezy. 177 00:10:29,003 --> 00:10:30,504 Uwielbiałem palić trawkę. 178 00:10:31,756 --> 00:10:34,717 Trochę ćpałam i niektórzy mogli się martwić. 179 00:10:36,093 --> 00:10:37,345 Miałam chłopaka, 180 00:10:38,012 --> 00:10:41,307 którego w mieście uznawano za łobuza. 181 00:10:41,390 --> 00:10:46,896 Rodzicom nie podobało się, że z nim chodzę, a matka mnie nie lubiła. 182 00:10:46,979 --> 00:10:51,275 Szukała sposobu, żeby się mnie pozbyć, odkąd skończyłam 12 lat. 183 00:10:52,276 --> 00:10:55,321 No to spakowałam się i uciekłam. 184 00:10:59,075 --> 00:11:03,287 Kiedy przyjechała policja, ukrywałam się u siostry mojego chłopaka. 185 00:11:03,871 --> 00:11:06,248 Policjanci odesłali mnie do domu, 186 00:11:08,376 --> 00:11:11,295 ale nie powiedzieli, dokąd trafię później. 187 00:11:18,969 --> 00:11:23,015 Spałam na ziemi, bez namiotu. Na kamieniach. 188 00:11:24,558 --> 00:11:29,397 Wstawać! To nie wakacje! Ruszać się! 189 00:11:32,274 --> 00:11:34,944 Rano zobaczyłam sporo dzieciaków. 190 00:11:35,027 --> 00:11:39,949 Wychudzonych, w podartych koszulach. Podeszła do mnie jakaś dziewczyna. 191 00:11:40,032 --> 00:11:43,077 Żułam gumę. Zapytała, czy ją jej oddam. 192 00:11:43,577 --> 00:11:47,164 Chciała gumę, którą żułam. „Nie, już nie ma smaku”. 193 00:11:47,248 --> 00:11:50,251 Ona na to: „Nie szkodzi”. No to jej dałam. 194 00:11:52,086 --> 00:11:55,089 Jakiś chłopak poprosił o moją zupę. 195 00:11:55,840 --> 00:11:57,800 Już chciałam mu ją dać, 196 00:11:58,300 --> 00:12:01,220 kiedy usłyszałam: „Nie oddawaj mu zupy. 197 00:12:01,804 --> 00:12:03,723 Jest ci potrzebna”. Posłuchałam. 198 00:12:13,357 --> 00:12:15,317 Było jakieś 45 stopni, 199 00:12:15,401 --> 00:12:18,154 a ja przeszłam w tenisówkach z 800 km. 200 00:12:18,237 --> 00:12:20,030 Istny survival. 201 00:12:20,114 --> 00:12:21,824 Chcesz wody? Masz. 202 00:12:21,907 --> 00:12:23,909 - Dzięki. - Nie zatrzymuj się. 203 00:12:26,287 --> 00:12:28,998 Każdy etap był trochę łatwiejszy. 204 00:12:29,790 --> 00:12:32,877 Druga grupa miała wózek, 205 00:12:32,960 --> 00:12:37,381 na którym mogli wszystko umieścić, ale musieli go sami pchać. 206 00:12:39,175 --> 00:12:42,762 Trzeciej grupie daliśmy maselnicę 207 00:12:42,845 --> 00:12:44,430 i żeliwny kociołek. 208 00:12:48,058 --> 00:12:51,562 W tamtym czasie w moim życiu tyle się działo, 209 00:12:51,645 --> 00:12:54,857 że nie przeszkadzały mi harówka, kurz, brud 210 00:12:54,940 --> 00:12:58,486 i koszmarny smród. 211 00:12:59,069 --> 00:13:02,490 Ćwiczyliśmy równowagę. 212 00:13:04,450 --> 00:13:06,827 We wszystkim, co robimy, jest duch. 213 00:13:09,705 --> 00:13:12,458 Zawsze tak było, od zarania dziejów. 214 00:13:13,459 --> 00:13:15,085 W domu było ciężko. 215 00:13:15,878 --> 00:13:20,382 Ciągle kłóciłam się z mamą. Nie szło mi w szkole. 216 00:13:20,925 --> 00:13:26,222 A potem, miesiąc po śmierci ojca, 217 00:13:26,305 --> 00:13:30,392 próbowałam odebrać sobie życie. 218 00:13:32,770 --> 00:13:36,482 Zbierzcie się tutaj i ustawcie w podkowę. 219 00:13:36,565 --> 00:13:37,608 Tam było inaczej. 220 00:13:37,691 --> 00:13:40,653 W grupie była inna energia. 221 00:13:40,736 --> 00:13:45,157 Miałam mało czasu na myślenie o swoim życiu. 222 00:13:46,867 --> 00:13:49,787 Byłam wtedy w trybie przetrwania. 223 00:13:51,914 --> 00:13:53,541 I to mi pomagało. 224 00:13:54,834 --> 00:13:58,379 Ojcze nasz, któryś jest w niebie, dopomóż nam teraz. 225 00:13:58,462 --> 00:14:03,759 Dziękujemy za ofiarowanie nam tego zwierzęcia. 226 00:14:04,343 --> 00:14:06,804 W imię Jezusa Chrystusa. Amen. 227 00:14:06,887 --> 00:14:08,055 Amen. 228 00:14:22,027 --> 00:14:23,946 Kwitłam. 229 00:14:24,029 --> 00:14:28,659 Naprawdę mi się tam podobało. 230 00:14:29,535 --> 00:14:32,454 Pokażemy wam różne sposoby przyrządzania posiłków. 231 00:14:32,538 --> 00:14:35,541 Teraz wykorzystamy żołądek 232 00:14:38,460 --> 00:14:40,504 Zamieszaj i dorzuć mięso. 233 00:14:43,299 --> 00:14:46,427 Kiedyś zapytano, skąd wiem, że są gotowi do powrotu. 234 00:14:47,177 --> 00:14:49,763 To było widać na ich twarzach. 235 00:14:49,847 --> 00:14:51,974 Mieli błyszczące oczy, 236 00:14:52,057 --> 00:14:55,019 uśmiechali się. I nic nie mogło tego zepsuć. 237 00:14:55,603 --> 00:15:01,233 Większość nastolatków powinna tu przyjechać i się rozwijać. 238 00:15:01,317 --> 00:15:05,654 To chyba najlepsze, co może ich spotkać. 239 00:15:05,738 --> 00:15:10,659 Steve uważał, że każdy potrzebuje rytualnego przejścia 240 00:15:10,743 --> 00:15:13,746 z dzieciństwa w dorosłość. 241 00:15:13,829 --> 00:15:15,915 Zwykle to okazuje się… 242 00:15:17,917 --> 00:15:19,418 bardzo trudne. 243 00:15:22,338 --> 00:15:24,173 To boli. 244 00:15:25,049 --> 00:15:26,008 Po prostu… 245 00:15:27,760 --> 00:15:30,971 Odepchnęłam mamę i tatę. 246 00:15:32,640 --> 00:15:35,684 Napisała mi w liście, że mnie bardzo kocha, tęskni 247 00:15:35,768 --> 00:15:37,394 i chce, żebym wróciła, 248 00:15:39,021 --> 00:15:40,773 ale muszę tu zostać. 249 00:15:42,733 --> 00:15:46,153 Gdybym wróciła wcześniej… 250 00:15:46,737 --> 00:15:50,741 cały wysiłek, który włożyłam, 251 00:15:52,785 --> 00:15:56,455 żeby się zmienić, poszedłby na marne. 252 00:15:58,582 --> 00:16:03,295 To był początek ich rytuału przejścia. 253 00:16:03,837 --> 00:16:08,676 Ilu z was od samego początku cieszyło się z pobytu tutaj? 254 00:16:08,759 --> 00:16:11,929 Dwoje… A kto cieszy się teraz? 255 00:16:12,429 --> 00:16:13,263 No tak. 256 00:16:13,764 --> 00:16:18,394 Ilu z was dowiedziało się tutaj czegoś nowego o sobie? 257 00:16:19,436 --> 00:16:22,690 Trudno to wytłumaczyć komuś, kto tego nie rozumie. 258 00:16:29,071 --> 00:16:30,864 Czułam się spełniona. 259 00:16:30,948 --> 00:16:34,660 Pod koniec każdego dnia czułam się spełniona. 260 00:16:36,912 --> 00:16:39,999 Dzięki walce i przeciwnościom losu stajemy się lepsi. 261 00:16:40,499 --> 00:16:42,418 To proste równanie. 262 00:16:43,419 --> 00:16:47,131 W programie było ponad 700 dzieci. Odmieniliśmy setki istnień. 263 00:16:47,214 --> 00:16:50,467 Dzieci tego potrzebowały. Ratujemy im życie. 264 00:16:58,017 --> 00:17:02,312 Matthew trafiłby do poprawczaka albo na cmentarz, 265 00:17:02,396 --> 00:17:05,941 gdybyśmy nie spróbowali czegoś robić. 266 00:17:07,359 --> 00:17:08,193 Przepraszam. 267 00:17:10,404 --> 00:17:13,157 Dużo piłem. Paliłem dużo trawki. 268 00:17:14,366 --> 00:17:17,619 Czasami brałem LSD. 269 00:17:18,912 --> 00:17:20,748 Albo paliłem anielski pył. 270 00:17:22,833 --> 00:17:24,334 Chodził na most kolejowy 271 00:17:24,418 --> 00:17:27,463 i zeskakiwał z niego na pociągi. 272 00:17:30,549 --> 00:17:33,135 Odbijało mu. 273 00:17:33,802 --> 00:17:34,928 Dobrze się bawiłem. 274 00:17:38,307 --> 00:17:41,351 Ale też ciągle trafiałem do aresztu 275 00:17:41,435 --> 00:17:44,730 za posiadanie narkotyków itp. 276 00:17:45,731 --> 00:17:47,733 Byłem koszmarem. 277 00:17:47,816 --> 00:17:50,569 Policja często tu przyjeżdżała. 278 00:17:50,652 --> 00:17:53,697 Zgarniali go gdzieś z alkoholem itp. 279 00:17:53,781 --> 00:17:57,743 Karałam go ja, ojciec, szkoła, policja, 280 00:17:57,826 --> 00:18:01,413 ale jego zupełnie to nie ruszało. 281 00:18:02,206 --> 00:18:04,416 Musieliśmy wymyślić coś nowego. 282 00:18:04,500 --> 00:18:07,503 Mówimy o dzieciach na metach, uciekających z domu, 283 00:18:07,586 --> 00:18:10,756 poza kontrolą, mistrzach manipulacji. 284 00:18:10,839 --> 00:18:13,258 - Winią innych… - Manipulują. 285 00:18:13,342 --> 00:18:17,638 Skończą 25 lat i nie będzie ważne, dlaczego rzuciły studia 286 00:18:17,721 --> 00:18:20,099 albo brały narkotyki. 287 00:18:24,686 --> 00:18:28,232 Nie wiedziałam, co robić, a obóz wydawał się OK. 288 00:18:43,163 --> 00:18:46,208 Nie byłem tam zbyt długo, 289 00:18:46,792 --> 00:18:50,170 ale bardzo chciałem wrócić do mojego McDonalda, 290 00:18:50,838 --> 00:18:52,172 do moich oreo, 291 00:18:52,798 --> 00:18:55,801 do lodów Round Top. 292 00:18:56,552 --> 00:18:57,636 Do dobrych rzeczy. 293 00:19:03,058 --> 00:19:05,561 Ale dorośli już podjęli decyzję, 294 00:19:05,644 --> 00:19:08,063 więc musiałem się z tym pogodzić. 295 00:19:08,147 --> 00:19:10,149 „Jesteś tu. Rób, co każą, 296 00:19:10,232 --> 00:19:12,484 a potem wyskoczysz na piwo”. 297 00:19:14,236 --> 00:19:18,073 Bałem się tylko, że przez długi czas nie będę mógł wrócić, 298 00:19:18,157 --> 00:19:20,159 ale uznałem, że mnie nie zabiją. 299 00:19:20,993 --> 00:19:23,662 Dokładnie tak myślałem. „Nie mogą mnie zabić”. 300 00:19:29,626 --> 00:19:31,253 Nasz dzisiejszy gość chce skończyć 301 00:19:31,336 --> 00:19:33,964 z hołubieniem nastolatków i psychiatrami. 302 00:19:34,047 --> 00:19:36,425 Ma dla nich prosty przekaz: 303 00:19:36,508 --> 00:19:40,345 „Życie to nie piknik. Ruszajcie na kurs przetrwania”. 304 00:19:41,138 --> 00:19:43,849 Steve odpowiadał za cały program, 305 00:19:43,932 --> 00:19:48,729 czyli za reklamę, sprzedaż przez telefon, 306 00:19:48,812 --> 00:19:52,941 zarządzanie finansami i pracownikami firmy. 307 00:19:54,026 --> 00:19:56,862 A ta rozrastała się szybciej, niż się spodziewał. 308 00:19:57,404 --> 00:20:01,450 Musiał polegać na ludziach z południowego Utah, 309 00:20:01,533 --> 00:20:03,118 którzy tam prowadzili program. 310 00:20:03,202 --> 00:20:05,454 WITAMY W ESCALANTE 311 00:20:05,537 --> 00:20:11,126 Myślę, że za szybko się rozwinęliśmy, a nie byliśmy na to gotowi. 312 00:20:11,710 --> 00:20:15,923 Nie mają pryszniców, toalet, pryczy ani jadalni. 313 00:20:16,006 --> 00:20:19,593 Część personelu była… przypadkowa. 314 00:20:20,302 --> 00:20:23,055 Za łóżka służą im koce na ziemi. 315 00:20:23,555 --> 00:20:24,806 Chcieli pomóc, 316 00:20:25,390 --> 00:20:28,518 ale nie wiedzieli tyle, co my. 317 00:20:28,602 --> 00:20:31,313 Dzieci poniosą odpowiedzialność za swoje czyny. 318 00:20:31,396 --> 00:20:35,025 Podziel się z kimś jedzeniem, a obaj będziecie głodni. 319 00:20:35,108 --> 00:20:38,487 Ukradnij je, a zwiążemy ci ręce i nogi. 320 00:20:38,570 --> 00:20:41,406 Większość kadry to byli bardzo młodzi ludzie. 321 00:20:41,490 --> 00:20:44,701 Był też Końskie Włosie, dowódca polowy. 322 00:20:44,785 --> 00:20:48,080 Problem w tym, że wierzył Steve’owi Cartisano, 323 00:20:48,163 --> 00:20:52,292 który nazwał nas manipulatorami, kłamcami. 324 00:20:52,376 --> 00:20:57,256 Personelowi wpajano, żeby nam nie wierzyli. 325 00:20:57,339 --> 00:21:00,884 Dzieciaki mówią, że mają problem z kręgosłupem 326 00:21:00,968 --> 00:21:03,804 czy kolanami. Sprawdzasz akta medyczne, 327 00:21:03,887 --> 00:21:06,473 a tam nie ma ani słowa o urazach. 328 00:21:06,556 --> 00:21:09,810 Mówisz, że źle się czujesz, a oni twierdzą, że kłamiesz. 329 00:21:09,893 --> 00:21:12,145 Przestań! To boli. Boże! 330 00:21:14,273 --> 00:21:18,110 Nie dawali nam niczego. 331 00:21:19,403 --> 00:21:20,988 Za niewłaściwe zachowanie 332 00:21:21,071 --> 00:21:24,825 zostaniesz tu na dłużej niż 63 dni. 333 00:21:24,908 --> 00:21:28,912 Im dłużej tam byliśmy, tym bardziej przypominało to Władcę Much. 334 00:21:28,996 --> 00:21:33,208 Wiązałyśmy włosy tamponami, bo miały sznurek. 335 00:21:33,292 --> 00:21:37,421 Nieumiejętnie spakowane rzeczy rozsypywały się po drodze. 336 00:21:37,504 --> 00:21:40,257 Za karę dopakowywano nam kamień. 337 00:21:40,340 --> 00:21:43,885 Dużo szybciej był szła bez tego głupiego kamienia. 338 00:21:47,514 --> 00:21:51,935 Nie dostawaliśmy papieru toaletowego, więc używaliśmy koszulek. 339 00:21:52,019 --> 00:21:54,521 Wyobraźcie sobie: idziecie przez pustynię 340 00:21:54,604 --> 00:21:57,232 i widzicie brudne dzieciaki z tamponami we włosach. 341 00:21:57,316 --> 00:21:58,817 To byłby szok. 342 00:22:15,584 --> 00:22:17,586 Miałem już dość pustyni. 343 00:22:20,922 --> 00:22:23,467 Pewnego ranka nie chciałem wstać. 344 00:22:26,887 --> 00:22:29,973 Opiekunowie mówili, że muszę. 345 00:22:30,057 --> 00:22:32,768 Odmówiłem. „Wstawaj!” 346 00:22:33,727 --> 00:22:34,728 „Nie. 347 00:22:36,438 --> 00:22:38,273 Nie zmusicie mnie”. 348 00:22:39,691 --> 00:22:41,568 Któryś mnie uderzył. 349 00:22:42,694 --> 00:22:44,071 Dosłownie mnie uderzył. 350 00:22:47,491 --> 00:22:49,201 Był jeszcze jeden opiekun. 351 00:22:49,284 --> 00:22:53,330 Kazał temu drugiemu związać mi nogi w kostkach 352 00:22:53,413 --> 00:22:56,375 i zaczął mnie ciągnąć. Tak, to bolało. 353 00:23:01,630 --> 00:23:04,383 Zatrzymał się po trzech metrach. 354 00:23:05,509 --> 00:23:07,010 „Pójdziesz sam?” 355 00:23:08,845 --> 00:23:10,347 Byłem obolały. 356 00:23:14,476 --> 00:23:16,103 No więc ciągnął mnie dalej. 357 00:23:17,604 --> 00:23:20,190 Miałem pozrywaną skórę z pleców. 358 00:23:20,816 --> 00:23:24,403 Co jakiś czas stawał i pytał, czy dalej pójdę już sam. 359 00:23:25,028 --> 00:23:26,238 A ja odmawiałem. 360 00:23:30,450 --> 00:23:32,285 „Nie zmusicie mnie do tego”. 361 00:23:37,958 --> 00:23:40,627 Rano przyjechał Steve Cartisano. 362 00:23:42,212 --> 00:23:45,590 Kazał mi pamiętać, że to wszystko moja wina, 363 00:23:47,592 --> 00:23:48,885 a potem wyjechał. 364 00:23:51,847 --> 00:23:53,974 Mieli być moimi opiekunami, 365 00:23:54,057 --> 00:23:58,520 doradcami, a jednak mnie bili. 366 00:23:59,688 --> 00:24:01,064 Komu mogłem zaufać? 367 00:24:05,193 --> 00:24:07,904 Opieka społeczna dała mi znać, 368 00:24:07,988 --> 00:24:12,159 że z Programu Challenger zabrali młodego człowieka 369 00:24:12,242 --> 00:24:16,621 z obrażeniami, którym powinienem się przyjrzeć. 370 00:24:19,249 --> 00:24:24,129 Pierwszy kontakt z programem miałem we wczesnych latach 90. 371 00:24:25,172 --> 00:24:27,799 Władze stanowe poinformowały nas, 372 00:24:27,883 --> 00:24:31,386 że trafiają tu dzieciaki z różnymi problemami. 373 00:24:32,095 --> 00:24:35,265 Takie, które handlowały narkotykami albo je brały, 374 00:24:35,348 --> 00:24:40,812 ale też takie, którym po prostu nic się nie chciało. 375 00:24:40,896 --> 00:24:43,023 I razem trafiały na dziką pustynię 376 00:24:43,523 --> 00:24:48,028 bez żadnego kontaktu ze stróżami prawa. 377 00:24:49,738 --> 00:24:52,199 Zapamiętałem to na wypadek, 378 00:24:52,282 --> 00:24:55,785 gdybym w przyszłości miał do czynienia z tym programem. 379 00:25:00,248 --> 00:25:01,917 Pojechałem do szpitala 380 00:25:03,335 --> 00:25:05,378 i przeżyłem szok widząc, 381 00:25:05,462 --> 00:25:09,716 w jakim stanie był ten chłopak, Matthew. 382 00:25:14,387 --> 00:25:17,641 Zbadał go jeden z miejscowych lekarzy. 383 00:25:18,141 --> 00:25:20,810 Powiedział, że dzieciak jest wychudzony. 384 00:25:22,312 --> 00:25:25,232 Lekarz naliczył ponad 80 blizn, śladów i stłuczeń 385 00:25:25,315 --> 00:25:28,401 na plecach i górnej części tułowia, 386 00:25:28,485 --> 00:25:31,947 których chłopak doznał, kiedy wleczono go po pustyni. 387 00:25:33,490 --> 00:25:37,536 Powiedział też, że rany były na różnych etapach zabliźniania się 388 00:25:37,619 --> 00:25:42,999 i że dzieciak był maltretowany przez personel programu. 389 00:25:45,669 --> 00:25:47,921 Jak się pan czuł po tej informacji? 390 00:25:48,004 --> 00:25:51,383 Byłem zły. Byłem wściekły. Mówiłem pracownikom, 391 00:25:51,466 --> 00:25:56,012 że jeśli zranią albo skrzywdzą dziecko, będą mieli ze mną do czynienia. 392 00:25:56,096 --> 00:25:57,389 Policzę się z nimi. 393 00:25:57,472 --> 00:26:02,227 Niektóre nasze zachowania można było uznać za znęcanie się. 394 00:26:02,310 --> 00:26:05,146 Zacznij traktować matkę lepiej niż dotychczas. 395 00:26:05,772 --> 00:26:07,983 Granica była bardzo cienka. 396 00:26:08,650 --> 00:26:10,694 Nikt nie powinien być bity, 397 00:26:11,194 --> 00:26:16,908 ale jest czas i miejsce na kary cielesne. 398 00:26:16,992 --> 00:26:22,414 Lanie czasem czyni cuda. 399 00:26:22,497 --> 00:26:24,791 - Czy to jasne? - Tak jest. 400 00:26:24,874 --> 00:26:26,835 - Nie słyszę! - Tak jest! 401 00:26:26,918 --> 00:26:33,133 Może jestem staroświecki, ale ludzka natura potrzebuje ograniczeń. 402 00:26:33,216 --> 00:26:36,553 Inaczej będziemy mieli anarchię, a anarchia nie działa. 403 00:26:37,387 --> 00:26:38,847 Nie działała i nie zadziała. 404 00:26:46,146 --> 00:26:49,816 Ktoś z programu zadzwonił, że Matthew trafił do szpitala. 405 00:26:49,899 --> 00:26:55,113 Pomyślałam, że skoro jest pod opieką szpitalną, będzie dobrze. 406 00:26:55,196 --> 00:26:59,200 Poleciałam tam. Odebrali mnie ludzie z Challengera. 407 00:26:59,284 --> 00:27:00,744 Zapłacili za hotel. 408 00:27:02,120 --> 00:27:05,749 Ale jak tylko zobaczyłam Matthew, zabrałam go do domu. 409 00:27:08,460 --> 00:27:12,964 Od samego początku wiedziałam, że sytuacja nie jest bezpieczna. 410 00:27:15,884 --> 00:27:18,428 Najtrudniejsze chwile tam? 411 00:27:21,765 --> 00:27:23,767 Świadomość, że rodzice mi to zrobili. 412 00:27:26,519 --> 00:27:32,359 W 1989 roku rodzice zapłacili za to ponad 16 000 dolarów. 413 00:27:33,026 --> 00:27:35,987 Wtedy to było dużo pieniędzy. 414 00:27:36,071 --> 00:27:37,989 W ciągu ostatnich trzech lat 415 00:27:38,073 --> 00:27:41,159 przez program przeszło prawie 800 dzieci, 416 00:27:41,242 --> 00:27:43,870 co daje prawie dziesięć milionów dolarów. 417 00:27:44,788 --> 00:27:47,874 Steve był mądry. Wiedział, że to dużo pieniędzy. 418 00:27:48,500 --> 00:27:52,045 Czemu obwiniać kogoś, kto ma firmę przynoszącą dochody? 419 00:27:52,545 --> 00:27:54,381 Dużo zarobił. 420 00:27:54,464 --> 00:27:57,008 Kupił duży, piękny dom. 421 00:27:58,802 --> 00:28:00,387 Dostałam radio! 422 00:28:00,470 --> 00:28:04,391 Wypożyczał samochody, nawet lamborghini. 423 00:28:04,474 --> 00:28:09,521 To było sprzeczne z ideą o pomaganiu dzieciom, którą głosił. 424 00:28:09,604 --> 00:28:10,480 Rozumiecie? 425 00:28:10,563 --> 00:28:12,315 Żył bardzo wystawnie. 426 00:28:12,691 --> 00:28:14,192 NAGRANIA Z DOMU CARTISANA 427 00:28:14,275 --> 00:28:16,319 Nie zajmowałam się finansami. 428 00:28:18,738 --> 00:28:21,282 Wiem tylko, że mieliśmy odpowiednie dochody, 429 00:28:21,366 --> 00:28:24,911 sporo pieniędzy do nas przychodziło, 430 00:28:24,994 --> 00:28:26,955 ale też sporo wychodziło. 431 00:28:27,038 --> 00:28:29,708 Prowadzenie tych programów było kosztowne. 432 00:28:32,419 --> 00:28:34,504 Znaleźliśmy dom w Utah. 433 00:28:35,338 --> 00:28:39,300 Duży dom. Miał ponad 600 metrów kwadratowych. 434 00:28:39,384 --> 00:28:41,094 Jak ci się podoba, Jen? 435 00:28:41,177 --> 00:28:43,263 Kupiłam konia i zaczęłam jeździć. 436 00:28:45,014 --> 00:28:49,602 Było naprawdę dobrze, wszystko się układało. 437 00:28:50,687 --> 00:28:53,940 Chyba wtedy zaczął tracić koncentrację. 438 00:29:01,823 --> 00:29:04,284 To góra Fiftymile Mountain. 439 00:29:05,493 --> 00:29:08,663 Ciągnie się przez 80 km, aż do jeziora Powell. 440 00:29:09,581 --> 00:29:12,000 A to Płaskowyż Kaiparowits. 441 00:29:13,918 --> 00:29:17,797 Fatalne miejsce na wędrówkę dla dzieciaków. 442 00:29:18,465 --> 00:29:22,135 Ten krajobraz bywa zabójczy. 443 00:29:29,517 --> 00:29:32,854 27 CZERWCA 1990 444 00:29:32,896 --> 00:29:34,647 Jechałem z innym szeryfem… 445 00:29:38,318 --> 00:29:40,653 kiedy dostaliśmy telefon z Richfield, 446 00:29:40,737 --> 00:29:45,283 że uczestniczka Programu Challenger 447 00:29:45,366 --> 00:29:48,328 jest w drodze do szpitala w Panguitch. 448 00:29:59,214 --> 00:30:01,090 Kiedy byłem w biurze w Provo, 449 00:30:01,174 --> 00:30:05,845 dostaliśmy telefon z innych obozów, że doszło do wypadku. 450 00:30:07,347 --> 00:30:12,268 Steve chwycił za telefon, żeby zapytać, co się dzieje. 451 00:30:12,352 --> 00:30:14,229 Wyraz jego twarzy się zmienił. 452 00:30:14,312 --> 00:30:16,189 Sytuacja była poważna. 453 00:30:20,235 --> 00:30:22,695 Natychmiast wszystko rzuciliśmy. 454 00:30:23,363 --> 00:30:24,739 Polecieliśmy we dwóch. 455 00:30:26,699 --> 00:30:28,368 Nie wiedzieliśmy, jak jest źle. 456 00:30:28,451 --> 00:30:31,246 Jedynie, że chodzi o coś poważnego. 457 00:30:35,250 --> 00:30:37,919 Wylądowaliśmy tuż przed karetką. 458 00:30:43,341 --> 00:30:46,553 Próbowali ją reanimować. 459 00:30:47,470 --> 00:30:50,223 Sanitariusz spojrzał na nią 460 00:30:50,306 --> 00:30:55,603 i po 45 sekundach zakończył akcję. „Nie żyje”. 461 00:31:01,359 --> 00:31:03,778 Steve był tym zdruzgotany. 462 00:31:06,239 --> 00:31:08,867 Był zdruzgotany. 463 00:31:13,580 --> 00:31:16,374 Na pewno częściowo uznał to za swoją winę, 464 00:31:16,457 --> 00:31:18,293 bo to był jego program 465 00:31:18,376 --> 00:31:22,964 i to on wprowadzał dzieci do programu. 466 00:31:23,047 --> 00:31:27,510 Ale wiedział też, że nie wszystko kontrolował. 467 00:31:31,222 --> 00:31:35,435 Niewiele wówczas spędzał czasu w południowym Utah, 468 00:31:35,518 --> 00:31:37,478 więc chyba rozumiał, 469 00:31:37,562 --> 00:31:41,441 że nie mógł nic zrobić, 470 00:31:41,524 --> 00:31:43,860 by zapobiec tej sytuacji. 471 00:31:46,070 --> 00:31:50,450 Kristen Chase spędziła tylko trzy dni na Płaskowyżu Kaiparowits. 472 00:31:50,533 --> 00:31:54,203 Zemdlała i zmarła po ośmiokilometrowej wędrówce. 473 00:31:54,287 --> 00:31:56,164 Poznajcie Sharon Fuquę. 474 00:31:56,247 --> 00:31:59,000 Sharon postanowiła wysłać córkę Kristen 475 00:31:59,083 --> 00:32:02,211 na obóz w dziczy po tym, jak ta nie ukończyła X klasy 476 00:32:02,295 --> 00:32:04,505 i przedawkowała antydepresanty. 477 00:32:05,089 --> 00:32:07,133 Miała wtedy 16 lat. 478 00:32:07,717 --> 00:32:09,886 Sharon oczywiście nie wiedziała, 479 00:32:09,969 --> 00:32:13,306 że już nigdy nie zobaczy swojej jedynej córki żywej. 480 00:32:17,810 --> 00:32:20,563 - Wygląda na psotnicę. - Taka była. 481 00:32:20,647 --> 00:32:26,444 MAMA I BRAT KRISTEN 482 00:32:27,737 --> 00:32:33,493 Była naprawdę słodka i urocza… 483 00:32:34,327 --> 00:32:39,332 - Lubiła się przebierać. - To prawda. 484 00:32:41,334 --> 00:32:46,047 Ale niedługo później wszystko się zmieniło. 485 00:32:47,674 --> 00:32:48,800 Zbuntowała się. 486 00:32:48,883 --> 00:32:51,469 Tak, zbuntowała się. 487 00:32:53,388 --> 00:32:56,265 Przechodziła trudny okres. 488 00:32:58,351 --> 00:33:01,104 Nie wiedzieliśmy, co robić. 489 00:33:03,648 --> 00:33:07,986 W czwartym tygodniu są zdani na siebie. W ich organizmach nie ma już narkotyków. 490 00:33:08,069 --> 00:33:12,198 Chcą wrócić do domu, do rodziców, do szkoły. 491 00:33:15,410 --> 00:33:19,539 Myślisz, że to pomoże… 492 00:33:23,292 --> 00:33:27,630 Wychowałem się na farmie, na tej surowej pustyni. 493 00:33:29,298 --> 00:33:33,177 Kto tutaj dorastał, rozumie, 494 00:33:33,261 --> 00:33:35,221 jaka bywa niebezpieczna. 495 00:33:36,514 --> 00:33:40,059 Źródła wody dzieli tu kilkanaście kilometrów. 496 00:33:40,810 --> 00:33:42,895 Pracownicy byli słabo przeszkoleni. 497 00:33:42,979 --> 00:33:45,857 Niektórzy z nich to dawni uczestnicy programu. 498 00:33:45,940 --> 00:33:49,610 Zrozumiałem, że to przepis na tragedię. 499 00:33:50,778 --> 00:33:53,406 Funkcjonariusze z biura szeryfa okręgu Kane 500 00:33:53,489 --> 00:33:55,783 weszli do biura Fundacji Challenger. 501 00:33:55,867 --> 00:33:58,745 Mają nadzieję, że te akta pomogą im zdecydować, 502 00:33:58,828 --> 00:34:01,205 jakie postawić jej zarzuty. 503 00:34:01,289 --> 00:34:04,625 Postanowiłem sobie wtedy, że dotrę do sedna sprawy. 504 00:34:04,709 --> 00:34:07,295 I że coś z tym zrobimy. 505 00:34:09,130 --> 00:34:12,842 Max Jackson to szeryf okręgu Kane, gdzie mieści się Challenger. 506 00:34:12,925 --> 00:34:17,055 Mówi, że zalewają go skargi od rodziców z całego kraju. 507 00:34:17,138 --> 00:34:20,600 Ta sprawa zdominowała moje życie. 508 00:34:21,601 --> 00:34:24,771 Dopóki tu są, będziemy mieli pełne ręce roboty. 509 00:34:26,105 --> 00:34:29,233 Funkcjonariusze okręgowi postanowili mnie zniszczyć. 510 00:34:29,317 --> 00:34:32,612 Nie mogą dobrać się do mnie, więc robią to przez program. 511 00:34:32,695 --> 00:34:36,282 Kiedy wysyłasz kogoś na pustynię, a on mdleje 512 00:34:36,365 --> 00:34:40,078 i ma objawy udaru cieplnego, to go leczysz. 513 00:34:40,161 --> 00:34:42,997 Pionierzy przecierają szlaki, ale i wystawiają się na ostrzał. 514 00:34:43,081 --> 00:34:45,083 Zdecydowanie popieram te programy. 515 00:34:45,166 --> 00:34:48,961 Odmieniły one życie tylu osób, tylu rodziców było mi wdzięcznych. 516 00:34:49,045 --> 00:34:52,006 Nie pozwolę, by biurokraci mówili mi, co mam robić, 517 00:34:52,090 --> 00:34:54,467 choć nigdy tam nie przyjechali. 518 00:34:54,550 --> 00:34:59,847 Istnieje duże prawdopodobieństwo kolejnych nadużyć i zgonów. 519 00:34:59,931 --> 00:35:03,351 Władze okręgu postawiły Cartisano i fundacji zarzut 520 00:35:03,434 --> 00:35:05,144 nieumyślnego spowodowania śmierci. 521 00:35:05,228 --> 00:35:09,607 ZANIEDBANIE OBEJMUJE MIĘDZY INNYMI 522 00:35:12,026 --> 00:35:14,445 Gdyby Steve’a skazano, poszedłby siedzieć. 523 00:35:15,404 --> 00:35:16,948 Nie było wątpliwości. 524 00:35:17,490 --> 00:35:22,203 Nie poradziłby sobie w więzieniu, dlatego bardzo się martwił. 525 00:35:22,787 --> 00:35:26,582 Wiedział, że jeśli przegra proces, trafi do więzienia, 526 00:35:26,666 --> 00:35:29,669 zostawiając młodą matkę z czwórką małych dzieci. 527 00:35:30,419 --> 00:35:31,295 Jak leci? 528 00:35:32,213 --> 00:35:34,799 Spodziewamy się, że obrzucą nas błotem. 529 00:35:34,882 --> 00:35:35,925 Jesteśmy gotowi. 530 00:35:36,008 --> 00:35:38,803 Chcieli go wykończyć. 531 00:35:38,886 --> 00:35:44,350 Ośmioro innych dzieci mówi, że były bite, głodzone i przywiązywane do drzew. 532 00:35:44,433 --> 00:35:47,103 Fundacji postawiono dziewięć zarzutów 533 00:35:47,186 --> 00:35:50,356 znęcania się nad dziećmi: od wiązania ich do drzew 534 00:35:50,439 --> 00:35:53,276 po ciągnięcie ich po kamienistej ziemi. 535 00:35:53,359 --> 00:35:54,318 Pozwy. 536 00:35:55,319 --> 00:35:57,864 I kolejne pozwy. 537 00:35:57,947 --> 00:36:02,535 Procesy sądowe odbiły się szerokim echem w całym kraju. 538 00:36:02,618 --> 00:36:06,247 Pracownicy Challengera mówią, że kosztowały program miliony dolarów. 539 00:36:07,081 --> 00:36:10,626 Rodziny płaciły za program nawet 16 000 $. 540 00:36:11,544 --> 00:36:15,339 Ale jednym z głównych źródeł dochodów Cartisana 541 00:36:15,423 --> 00:36:19,552 były faktury wystawiane firmom ubezpieczeniowym rodziców 542 00:36:19,635 --> 00:36:21,512 za „leczenie” ich dzieci. 543 00:36:22,388 --> 00:36:25,099 Ale firmy ubezpieczeniowe postanowiły odzyskać pieniądze, 544 00:36:25,183 --> 00:36:29,187 bo zobaczyły materiały w mediach i zrozumiały, że coś jest nie tak. 545 00:36:29,270 --> 00:36:32,565 Bardzo mi zależy, bo wiem, że wiele innych dzieciaków 546 00:36:32,648 --> 00:36:35,693 było maltretowanych. To nie powinno się powtórzyć. 547 00:36:35,776 --> 00:36:37,528 Program zamknięto. 548 00:36:38,529 --> 00:36:41,532 Nie mieliśmy dochodów. Podjęłam pracę w sklepie. 549 00:36:41,616 --> 00:36:45,244 Przez następne półtora roku czy dwa lata 550 00:36:45,328 --> 00:36:47,914 ciągano nas po sądach. 551 00:36:49,165 --> 00:36:53,628 Oskarżenie chciało udowodnić, że Cartisana bardziej interesowały zyski 552 00:36:53,711 --> 00:36:56,589 niż bezpieczeństwo nastolatków, którym pomagał. 553 00:36:56,672 --> 00:36:58,966 Od dwóch lat nic tylko kłamią. 554 00:36:59,050 --> 00:37:01,510 To najwięksi kłamcy, jakich znam. 555 00:37:02,011 --> 00:37:04,805 Twierdzono, że Kristen Chase doznała 556 00:37:04,889 --> 00:37:06,974 wysiłkowego udaru cieplnego. 557 00:37:09,518 --> 00:37:12,355 Sekcja zwłok wykazała, 558 00:37:13,731 --> 00:37:16,525 że stan narządów wewnętrznych 559 00:37:16,609 --> 00:37:20,279 mógł świadczyć o wysiłkowym udarze cieplnym. 560 00:37:21,113 --> 00:37:25,576 Ale przyczyna zgonu mogła być też inna. 561 00:37:26,494 --> 00:37:29,455 Wystarczyło dowieść, że to nie udar, 562 00:37:29,538 --> 00:37:31,540 by wykluczyć zabójstwo. 563 00:37:33,668 --> 00:37:39,006 Nie jestem lekarzem, ale zabrano ją na pustynię, 564 00:37:39,924 --> 00:37:43,010 na wysokość 1800 m, gdzie temperatury sięgają 40°C. 565 00:37:43,552 --> 00:37:47,890 Nie miała kondycji, a zmuszono ją do wędrówki. 566 00:37:49,976 --> 00:37:52,770 Uważam, że dopuścił się zaniedbania, 567 00:37:53,437 --> 00:37:56,274 które doprowadziło do śmierci Kristen Chase. 568 00:37:57,733 --> 00:38:00,111 Osiągaliśmy sukcesy. 569 00:38:00,194 --> 00:38:03,739 Obaj działaliśmy na własny rachunek. 570 00:38:09,662 --> 00:38:11,998 Jak rozumiem, panie Cartisano, 571 00:38:12,081 --> 00:38:17,628 oskarżono pana o nieumyślne spowodowanie śmierci. 572 00:38:17,712 --> 00:38:18,713 Zgadza się. 573 00:38:18,796 --> 00:38:24,010 Czy Fundacja Challenger odpowiada za śmierć Kristen Chase? 574 00:38:24,093 --> 00:38:28,055 Nie znałem Kristen. Byłem 800 km od miejsca, w którym zemdlała… 575 00:38:28,139 --> 00:38:31,225 Mimo sprawy Kristen, dziewięciu oskarżeń o znęcanie się nad dziećmi, 576 00:38:31,309 --> 00:38:34,979 wielu innych procesów i sprawy karno-skarbowej… 577 00:38:35,062 --> 00:38:36,397 Odnoszę wrażenie… 578 00:38:36,480 --> 00:38:38,149 Jest pan niezwykle spokojny 579 00:38:38,232 --> 00:38:41,610 jak na człowieka, któremu wali się świat. 580 00:38:47,908 --> 00:38:49,452 W dniu ogłoszenia wyroku 581 00:38:50,995 --> 00:38:53,497 sędzia wysłał ławę przysięgłych na naradę. 582 00:38:58,294 --> 00:39:01,255 Sytuacja Steve’a Cartisano nie wyglądała dobrze. 583 00:39:02,006 --> 00:39:03,966 Okoliczności zgonu 584 00:39:04,467 --> 00:39:09,055 wskazywały, że kazano jej wędrować 585 00:39:09,138 --> 00:39:12,016 bez wody w piekielnym upale. 586 00:39:14,352 --> 00:39:15,811 Opuścili salę rano, 587 00:39:17,104 --> 00:39:20,483 a werdykt ogłosili dopiero w nocy. 588 00:39:23,611 --> 00:39:25,446 Niewielkie miał szanse 589 00:39:25,529 --> 00:39:29,408 udowodnienia w sądzie, że to był wypadek. 590 00:39:39,502 --> 00:39:43,589 Wchodzą przysięgli, sędzia pyta o werdykt. 591 00:39:45,716 --> 00:39:48,677 „Niewinny”. 592 00:39:48,761 --> 00:39:51,138 Wychodzimy. To było ekscytujące. 593 00:39:53,849 --> 00:39:57,395 Adwokaci popełniają czasem błąd, 594 00:39:57,478 --> 00:40:03,150 próbując udowodnić alternatywną wersję zdarzeń. 595 00:40:03,234 --> 00:40:04,443 To błąd. 596 00:40:04,527 --> 00:40:06,404 Trzeba tylko wykazać, 597 00:40:06,487 --> 00:40:09,407 że wersja oskarżenia jest błędna. 598 00:40:09,490 --> 00:40:11,075 ZANIEDBANIE 599 00:40:11,158 --> 00:40:13,994 Nie wiadomo na pewno, dlaczego zmarła. 600 00:40:14,078 --> 00:40:16,455 Mógł to być zespół wstrząsu toksycznego 601 00:40:16,539 --> 00:40:19,041 albo wstrząs septyczny. 602 00:40:20,209 --> 00:40:22,461 Ale nie wysiłkowy udar cieplny. 603 00:40:23,087 --> 00:40:25,673 Nie ponad wszelką wątpliwość. 604 00:40:29,468 --> 00:40:31,637 Poczuliśmy wielką ulgę. 605 00:40:32,471 --> 00:40:34,849 Ulgę nie do opisania. 606 00:40:34,932 --> 00:40:37,601 Chciałem, żeby to się skończyło. 607 00:40:37,685 --> 00:40:41,272 Po dwóch latach musiało się to wreszcie skończyć. I dobrze. 608 00:40:41,355 --> 00:40:44,150 Nasze modlitwy zostały wysłuchane. 609 00:40:50,656 --> 00:40:53,868 Wciąż nie możemy w to uwierzyć. 610 00:40:55,619 --> 00:40:57,246 Ile to już, 32 lata? 611 00:40:59,457 --> 00:41:00,791 Brakuje nam jej. 612 00:41:03,377 --> 00:41:04,336 Bardzo. 613 00:41:17,057 --> 00:41:21,479 Nikt za to nie odpowiadał. Po prostu tak się stało. 614 00:41:23,564 --> 00:41:27,526 Może i zabrzmi to oschle, ale takie są fakty. 615 00:41:27,610 --> 00:41:29,778 KRYTYCY CARTISANA 616 00:41:29,862 --> 00:41:32,031 Nie chcieliśmy już rozgłosu. 617 00:41:32,114 --> 00:41:34,950 Nie chcieliśmy więcej stresu i napięcia. 618 00:41:35,034 --> 00:41:38,287 Martwiłam się o dzieci i o to, jak to na nie wpłynie. 619 00:41:38,370 --> 00:41:41,415 Chciałam zrezygnować z programów dla młodzieży. 620 00:41:45,836 --> 00:41:49,840 Ale on nie wiedział, co innego mógłby zrobić. 621 00:41:53,928 --> 00:41:56,096 Zawsze umiałem pracować z dziećmi. 622 00:41:57,598 --> 00:41:59,683 Rozumiem je. Pamiętam, jak to jest. 623 00:42:00,518 --> 00:42:04,021 Chcą mi opowiadać o swoich problemach. To dobrze. 624 00:42:04,688 --> 00:42:08,192 Chcesz pogadać o ciężkim życiu? Omówmy to. 625 00:42:08,692 --> 00:42:11,487 Ja z tego wyszedłem. Tobie też się uda. 626 00:42:14,198 --> 00:42:17,868 To Steve, gdy miał cztery czy pięć lat. 627 00:42:18,911 --> 00:42:20,246 A to Inez. 628 00:42:25,709 --> 00:42:27,294 Kiedy był mały, 629 00:42:27,378 --> 00:42:30,923 ojciec i matka oddali go 630 00:42:31,006 --> 00:42:34,969 do adopcji Troyowi i Inez. 631 00:42:37,930 --> 00:42:39,598 Była zdruzgotana, 632 00:42:40,975 --> 00:42:44,979 gdy biologiczni rodzice go odebrali, 633 00:42:45,062 --> 00:42:47,147 kiedy miał jakieś dwa lata. 634 00:42:49,275 --> 00:42:52,236 Jakie ma pan kwalifikacje? 635 00:42:54,947 --> 00:42:58,075 Różne. Ukończyłem Szkołę Twardego Życia, 636 00:42:58,158 --> 00:43:00,369 plus własne doświadczenie. 637 00:43:00,452 --> 00:43:03,747 Matka była uzależniona od heroiny, siedziała w więzieniu. 638 00:43:03,831 --> 00:43:05,958 Zginęła, gdy miałem 17 lat. 639 00:43:06,041 --> 00:43:08,294 Ojciec miał wybuchowy temperament. 640 00:43:08,377 --> 00:43:10,546 Problemy odreagowywał biciem. 641 00:43:10,629 --> 00:43:13,340 Z trudem skończył z gimnazjum i liceum. 642 00:43:14,216 --> 00:43:15,384 Nie było łatwo. 643 00:43:16,594 --> 00:43:19,763 Nie chciał pracować w betoniarni ojca, 644 00:43:19,847 --> 00:43:21,599 więc wstąpił do lotnictwa. 645 00:43:23,684 --> 00:43:29,481 To odmieniło jego życie i sprawiło, że nabrał pewności siebie. 646 00:43:32,026 --> 00:43:35,738 Obóz dla rekrutów, elementu survivalu 647 00:43:35,821 --> 00:43:38,157 i doświadczenia z sił powietrznych 648 00:43:38,240 --> 00:43:43,287 pomogły mu dojrzeć i stać się bardziej odpowiedzialnym człowiekiem. 649 00:43:43,370 --> 00:43:46,415 Naprawdę uważał, że to dobry sposób 650 00:43:46,498 --> 00:43:49,084 pomagania młodym ludziom. 651 00:43:49,793 --> 00:43:54,506 Że dzięki niemu zyskają pewność siebie i będą dokonywać lepszych wyborów. 652 00:44:04,141 --> 00:44:07,519 Sprawa sądowa się zakończyła, został uniewinniony 653 00:44:09,438 --> 00:44:13,859 i chciałam, żeby znalazł inny sposób na utrzymywanie rodziny. 654 00:44:17,237 --> 00:44:18,739 - Zrobił to? - Nie. 655 00:44:19,698 --> 00:44:20,532 Nie. 656 00:44:24,370 --> 00:44:27,915 Liczba brutalnych przestępstw popełnianych przez nieletnich 657 00:44:27,998 --> 00:44:30,918 w ciągu ostatniej dekady wzrosła o ponad 25%. 658 00:44:31,001 --> 00:44:33,754 Czuję marihuanę. Mój nos nie kłamie. 659 00:44:36,882 --> 00:44:42,638 W latach 90. rodzice wciąż nie wiedzieli, jak sobie radzić z dziećmi. 660 00:44:42,721 --> 00:44:45,599 To prawda. Dzieciaki palą dużo zioła. 661 00:44:45,683 --> 00:44:47,976 Może nawet tak dużo jak kiedyś. 662 00:44:48,060 --> 00:44:53,440 Steve wiedział, że jego programy mogą pomóc wielu rodzinom, 663 00:44:54,024 --> 00:44:56,735 ale dokądkolwiek się udał, 664 00:44:56,819 --> 00:45:00,197 opieka społeczna nie wyrażała na to zgody. 665 00:45:00,280 --> 00:45:02,032 Trafił na czarną listę. 666 00:45:03,367 --> 00:45:05,911 Cartisano chyba czerpał przyjemność 667 00:45:05,994 --> 00:45:08,997 z przechytrzania władz 668 00:45:09,081 --> 00:45:12,668 i rozkręcania programu w miejscu, w którym nikt go nie znał. 669 00:45:12,751 --> 00:45:15,045 Cześć. Wiedziałem, że tu będziecie. 670 00:45:15,129 --> 00:45:18,173 W końcu poleciał na Wyspy Dziewicze. 671 00:45:18,257 --> 00:45:20,259 Chyba na Saint Thomas. 672 00:45:25,305 --> 00:45:27,933 Jako dziennikarz postanowiłem go dorwać, 673 00:45:28,016 --> 00:45:30,894 bo sądy nic nie robiły. 674 00:45:30,978 --> 00:45:33,522 Został nam tylko sąd opinii publicznej. 675 00:45:34,898 --> 00:45:36,608 Odwracasz jeden kamień, 676 00:45:36,692 --> 00:45:39,361 a pod nim czeka następny. 677 00:45:40,863 --> 00:45:44,950 „Steven Cartisano, którego program terapii w dziczy zdelegalizowano 678 00:45:45,033 --> 00:45:48,412 po śmierci nastolatki na pustyni, 679 00:45:48,495 --> 00:45:50,205 wrócił do branży”. 680 00:45:50,289 --> 00:45:54,418 „Teraz prowadzi program o nazwie HealthCare America”. 681 00:45:54,918 --> 00:45:56,587 Czyli wciąż to robi. 682 00:46:00,132 --> 00:46:03,552 Kiedy się poznaliśmy, studiował filmoznawstwo. 683 00:46:05,053 --> 00:46:09,933 Wykorzystał swoje doświadczenie przy kręceniu reklam. 684 00:46:11,351 --> 00:46:15,898 Przygotował świetny film, z aktorami. 685 00:46:17,149 --> 00:46:19,777 Zazwyczaj bunt w pierwszych dniach 686 00:46:19,860 --> 00:46:22,112 jest dość subtelny. 687 00:46:22,196 --> 00:46:24,615 Dzieciaki są powolne, 688 00:46:24,698 --> 00:46:27,659 ciągną się noga za nogą. Nic nie idzie gładko. 689 00:46:27,743 --> 00:46:32,331 Zamiast na wędrówkę dzieciaki trafiły na jachty. 690 00:46:32,414 --> 00:46:33,832 Tak właśnie było. 691 00:46:33,916 --> 00:46:35,334 Co ty robisz? 692 00:46:35,834 --> 00:46:37,002 Uspokój się. 693 00:46:37,795 --> 00:46:39,296 - Uspokój się. - Dan! 694 00:46:40,464 --> 00:46:41,590 Zaraz, zaraz… 695 00:46:41,673 --> 00:46:45,969 Dopiero go uniewinniono od zarzutów 696 00:46:46,053 --> 00:46:51,016 o nieumyślne spowodowanie śmierci 16-latki, 697 00:46:51,725 --> 00:46:54,228 a on co robi? To chyba jakiś żart. 698 00:46:54,311 --> 00:46:55,145 Dan! 699 00:46:55,229 --> 00:46:57,231 Oczywiście w takim programie 700 00:46:57,314 --> 00:46:59,817 dzieciaki będą bardziej agresywne. 701 00:46:59,900 --> 00:47:02,820 Zwłaszcza Dan był bardzo agresywny. 702 00:47:02,903 --> 00:47:07,616 Steve podniósł poprzeczkę i postanowił podwyższyć cenę. 703 00:47:07,699 --> 00:47:11,495 Zamiast surowej pustyni Utah 704 00:47:11,578 --> 00:47:13,831 i nauki przetrwania 705 00:47:13,914 --> 00:47:20,087 było coś w rodzaju przyjemnego rejsu po Karaibach. 706 00:47:20,170 --> 00:47:23,298 Będę was obserwował, pomagał wam, ale działacie sami. 707 00:47:23,799 --> 00:47:26,426 Jeśli się nie przyłożycie, będą kłopoty. 708 00:47:27,427 --> 00:47:30,681 Rzucali gdzieś kotwicę 709 00:47:30,764 --> 00:47:32,850 i schodzili na ląd, 710 00:47:32,933 --> 00:47:35,727 ale w 9 przypadkach na 10 byli tam sami. 711 00:47:35,811 --> 00:47:37,729 Znacie zasady. Idziemy razem. 712 00:47:37,813 --> 00:47:40,858 - Nie potrzebujemy ich. - Jemy razem. Tak ma być. 713 00:47:40,941 --> 00:47:46,864 Udało mu się przekonać najbogatsze rodziny w historii Ameryki. 714 00:47:46,947 --> 00:47:48,240 Rockefellerów. 715 00:47:48,323 --> 00:47:52,536 Wysłali tam wnuka zmarłego gubernatora Arkansas, 716 00:47:52,619 --> 00:47:56,832 wierząc, że to legalny i wiarygodny program, 717 00:47:56,915 --> 00:48:02,212 pomagający dzieciom, tak by wracały jako lepsi ludzie. 718 00:48:02,296 --> 00:48:05,757 Musieliśmy działać w sposób prosty i kontrolowany. 719 00:48:06,425 --> 00:48:08,719 Musieliśmy przez to przejść. 720 00:48:08,802 --> 00:48:11,889 I wszystko się ułożyło. Bardzo się zbliżyliśmy. 721 00:48:15,225 --> 00:48:19,438 Byłem u lekarza i ten wspomniał… 722 00:48:19,521 --> 00:48:20,981 To chyba była moja mama. 723 00:48:23,609 --> 00:48:27,779 W efekcie obejrzeliśmy film o HealthCare America. 724 00:48:27,863 --> 00:48:29,615 Co naprawdę chcesz robić? 725 00:48:30,741 --> 00:48:32,951 Nie wiem. Chcę trochę wolności. 726 00:48:33,994 --> 00:48:36,955 Kluczem do terapii młodego człowieka jest relacja, 727 00:48:37,039 --> 00:48:38,916 bo bez niej nie zdołają… 728 00:48:38,999 --> 00:48:41,126 Film był bardzo przekonujący. 729 00:48:41,209 --> 00:48:43,003 …poznać swoich możliwości. 730 00:48:43,921 --> 00:48:47,466 W młodości Adam był nie do opanowania. 731 00:48:47,549 --> 00:48:49,760 Nie znosił kontaktów z matką. 732 00:48:49,843 --> 00:48:52,346 Kilka razy rzucił w nią nożami. 733 00:48:52,429 --> 00:48:53,722 Pamiętam to. 734 00:48:55,682 --> 00:48:57,517 Byłem młodym gniewnym. 735 00:48:57,601 --> 00:49:01,897 Zostałem adoptowany i wykorzystywałem to jako wymówkę. 736 00:49:02,606 --> 00:49:05,108 Byliśmy zdesperowani, musieliśmy działać. 737 00:49:05,609 --> 00:49:07,778 Chyba wszyscy wiecie, co tu robicie. 738 00:49:07,861 --> 00:49:10,489 Nie braliście za siebie odpowiedzialności. 739 00:49:10,572 --> 00:49:12,240 Czas się tego nauczyć. 740 00:49:12,824 --> 00:49:17,371 Potrzebowałem w życiu jakichś wskazówek, 741 00:49:17,454 --> 00:49:18,956 a tata ciągle pracował. 742 00:49:23,210 --> 00:49:25,170 Poleciałem więc na Saint Thomas. 743 00:49:28,548 --> 00:49:31,468 Byłam gotów na coś nowego. 744 00:49:31,551 --> 00:49:36,598 Gotów się poprawić, pracować nad sobą. 745 00:49:39,893 --> 00:49:44,523 Przez kolejne sześć i pół miesiąca ten program wyznaczał nowe zasady. 746 00:49:46,024 --> 00:49:47,776 Właściwie wszystko zmienił. 747 00:49:52,364 --> 00:49:55,909 Steve’a poznałem, kiedy poleciałem na Kostarykę. 748 00:49:55,993 --> 00:49:57,703 Adam był tam już jakiś czas. 749 00:49:57,786 --> 00:50:01,665 Uznano, że dobrze będzie, jeśli go odwiedzimy. 750 00:50:04,042 --> 00:50:06,586 Co byś powiedział tacie, gdyby tu był? 751 00:50:06,670 --> 00:50:07,963 Uściskałbym go mocno. 752 00:50:08,046 --> 00:50:10,590 - To się odwróć. - Odwróć się. Jestem tu. 753 00:50:29,651 --> 00:50:31,611 Było dużo emocji. 754 00:50:34,865 --> 00:50:40,162 Nie jestem zbyt emocjonalny, ale to mnie bardzo poruszyło. 755 00:50:43,498 --> 00:50:45,208 Pomyślałem, że cię odwiedzę. 756 00:51:02,642 --> 00:51:06,271 Większość moich rozmówców, którzy przez to przeszli… 757 00:51:09,524 --> 00:51:14,446 Rozmowa o tym była jak ponowna trauma. 758 00:51:15,947 --> 00:51:18,492 Na co najmniej pięć lat. 759 00:51:24,956 --> 00:51:28,126 Może i jesteś rozpieszczona, ale nikt o to nie dba. 760 00:51:28,210 --> 00:51:30,837 Jeśli nie obchodzisz własnych rodziców, 761 00:51:31,630 --> 00:51:32,964 nie obchodzisz nikogo. 762 00:51:33,632 --> 00:51:37,010 Kto wysyła własne dziecko na coś takiego? 763 00:51:40,889 --> 00:51:43,058 Rodzice przyjechali po mnie, 764 00:51:43,141 --> 00:51:46,520 ale mama nie podchodziła blisko, bo śmierdziałam. 765 00:51:46,603 --> 00:51:50,565 W samochodzie od razu otworzyła okno. „Rety, jaki smród”. 766 00:51:50,649 --> 00:51:55,570 Zastanawiałam się, co jest z nimi nie tak. 767 00:51:56,196 --> 00:51:58,532 Pamiętam, jak ukończyłeś ten program. 768 00:51:58,615 --> 00:52:01,326 Od jakiegoś czasu byłeś czysty. 769 00:52:02,244 --> 00:52:03,078 Tak. 770 00:52:03,161 --> 00:52:06,164 Ale wróciłeś do Atlanty i znów… 771 00:52:06,248 --> 00:52:08,166 Po tygodniu znowu się zaczęło. 772 00:52:08,250 --> 00:52:12,921 Raczej minął miesiąc, potem wróciłem do nałogu. 773 00:52:13,004 --> 00:52:15,090 Niewiele się zmieniło. 774 00:52:16,299 --> 00:52:19,761 Powinienem był cię tam zostawić na resztę życia. 775 00:52:19,845 --> 00:52:20,971 To było… 776 00:52:21,054 --> 00:52:23,765 - Na resztę życia? - Tak, w dżungli. 777 00:52:39,739 --> 00:52:44,369 Pierwszy trop dała mi stacja badawcza 778 00:52:44,452 --> 00:52:45,912 na wyspie Saint John. 779 00:52:48,707 --> 00:52:54,504 Powiedziano mi, że grupa dzieciaków i kilkoro dorosłych przypłynęli jachtem, 780 00:52:54,588 --> 00:52:58,133 rzekomo na jakiś trening 781 00:52:58,216 --> 00:53:02,179 organizowany przez HealthCare America. 782 00:53:03,889 --> 00:53:08,143 Ale potem zauważono, że dzieci były zaniedbane 783 00:53:08,226 --> 00:53:11,438 i że nie miało to żadnej struktury. 784 00:53:12,606 --> 00:53:14,566 Szef stacji badawczej 785 00:53:14,649 --> 00:53:19,654 zadzwonił do biura wydającego zgody na działalność na Wyspach Dziewiczych. 786 00:53:19,738 --> 00:53:22,908 Okazało się, że HealthCare America 787 00:53:22,991 --> 00:53:25,744 nie miało zezwolenia na swoją działalność. 788 00:53:28,747 --> 00:53:30,624 To była tajna operacja. 789 00:53:30,707 --> 00:53:33,126 Nie wydano żadnych pozwoleń. 790 00:53:33,210 --> 00:53:35,837 Nie wiedziały o nich organy ścigania, 791 00:53:35,921 --> 00:53:38,924 nie przeprowadzano inspekcji sanitarnych. 792 00:53:39,007 --> 00:53:42,302 Pojawili się nagle znikąd, 793 00:53:42,385 --> 00:53:47,682 zrzucili kotwicę i zaczęli „terapię” w tropikach. 794 00:53:49,226 --> 00:53:52,687 Kiedy pojawili się przedstawiciele władz, 795 00:53:53,188 --> 00:53:55,732 Cartisano postanowił się wycofać. 796 00:53:59,486 --> 00:54:02,739 Kapitan popłynął na inną wyspę, 797 00:54:02,822 --> 00:54:04,950 prawie niezamieszkaną. 798 00:54:06,785 --> 00:54:10,413 Dzieciaki nie wiedziały, co się dzieje. 799 00:54:10,497 --> 00:54:15,835 Byli jak więźniowie na pływającym obozie terapeutycznym, 800 00:54:15,919 --> 00:54:17,712 na którym nie było terapii. 801 00:54:19,214 --> 00:54:23,343 Na oceanie spędzali całe miesiące. 802 00:54:23,426 --> 00:54:24,928 Cześć, tato. Kochamy cię. 803 00:54:25,011 --> 00:54:28,014 Święta bez ciebie nie będą takie same. 804 00:54:28,098 --> 00:54:29,140 Bardzo tęsknimy. 805 00:54:29,224 --> 00:54:31,226 - Pa, tato! - Pa! 806 00:54:34,271 --> 00:54:36,690 W HealthCare America byłam dziewięć miesięcy. 807 00:54:37,190 --> 00:54:42,612 Nigdy nie wiedzieliśmy, dokąd płyniemy, ile czasu tam spędzimy czy jaki jest plan. 808 00:54:44,072 --> 00:54:46,866 Wydawało się, że jedynie 809 00:54:46,950 --> 00:54:49,452 skaczemy z wyspy na wyspę, 810 00:54:49,536 --> 00:54:53,039 pozostając tam tylko tyle, ile potrzeba, by zabrać zapasy. 811 00:54:55,250 --> 00:54:59,587 Z Wysp Dziewiczych popłynęliśmy do Portoryko, na wyspę Mona, 812 00:55:01,381 --> 00:55:02,882 do Dominikany, 813 00:55:04,718 --> 00:55:07,220 Haiti, a potem na Jamajkę. 814 00:55:07,721 --> 00:55:11,558 A potem popłynęliśmy do Wenezueli i Cartageny w Kolumbii. 815 00:55:13,101 --> 00:55:16,521 Te miejsca nie leżą blisko siebie. 816 00:55:16,604 --> 00:55:19,441 Są rozrzucone po całych Karaibach. 817 00:55:24,237 --> 00:55:26,614 Bałam się, co będzie dalej. 818 00:55:27,991 --> 00:55:30,201 Trudno to wytłumaczyć. 819 00:55:34,372 --> 00:55:36,333 Nie wiedziałam, kiedy wrócę do domu. 820 00:55:37,709 --> 00:55:40,086 To trwało całą wieczność. 821 00:55:45,675 --> 00:55:50,347 Czułam, że nigdy nie będę na tyle dobra, by móc wrócić do domu. 822 00:55:56,144 --> 00:56:00,440 W końcu dowiedziałem się, że w programie jest zaledwie piątka dzieci 823 00:56:00,523 --> 00:56:03,526 na katamaranie. 824 00:56:03,610 --> 00:56:08,073 Po kilku tygodniach dotarli do wybrzeży Portoryko. 825 00:56:10,408 --> 00:56:13,661 Kilkoro dzieci postanowiło uciec. 826 00:56:14,162 --> 00:56:17,457 Szukali kogoś, kto im uwierzy, porozmawia z nimi. 827 00:56:17,540 --> 00:56:20,460 „Uciekliśmy. Pomóżcie nam!” 828 00:56:21,711 --> 00:56:25,882 Kapitan był tym tak zmęczony, 829 00:56:26,925 --> 00:56:30,804 że postanowił je związać w samochodzie, 830 00:56:30,887 --> 00:56:32,597 założyć im pętle na szyje 831 00:56:32,680 --> 00:56:35,600 i przywiązać linę do auta, żeby nie uciekły. 832 00:56:37,894 --> 00:56:40,688 Pojawiły się władze portorykańskie, 833 00:56:40,772 --> 00:56:45,985 myśląc, że to jakaś zorganizowana przestępczość. 834 00:56:48,154 --> 00:56:52,450 Po powrocie do domów dzieci pytały, czy rodzice wiedzą, gdzie ich wysłali. 835 00:56:54,536 --> 00:56:57,747 W sprawę zaangażowała się portorykańska służba zdrowia. 836 00:56:57,831 --> 00:57:02,127 Cartisano nie miał żadnych zezwoleń, 837 00:57:02,210 --> 00:57:05,839 więc znowu wszystkich zostawił. 838 00:57:05,922 --> 00:57:06,965 Zniknął. 839 00:57:08,550 --> 00:57:12,429 Wszyscy uznali, że na jakiś czas się przyczai, 840 00:57:12,512 --> 00:57:14,514 aż znajdzie nowe powołanie. 841 00:57:18,101 --> 00:57:19,519 Straciliśmy wszystko. 842 00:57:20,145 --> 00:57:22,397 Pieniądze, które dostawał za program, 843 00:57:22,480 --> 00:57:24,482 szły na potrzeby programu. 844 00:57:25,150 --> 00:57:27,902 Nie pamiętam, żebym je widziała. 845 00:57:28,403 --> 00:57:32,157 Wiedziałam, że sytuacja finansowa jest zła. 846 00:57:33,116 --> 00:57:36,411 „Tego nie kupimy. Nie możemy zrobić tego czy tamtego”. 847 00:57:36,494 --> 00:57:39,164 Wtedy niewiele z tego rozumiałam. 848 00:57:39,247 --> 00:57:41,666 Nie mieliśmy niczego. 849 00:57:42,792 --> 00:57:44,002 Tata był genialny. 850 00:57:44,085 --> 00:57:46,921 To najmądrzejszy człowiek, jakiego znam. 851 00:57:47,755 --> 00:57:49,674 Mógł robić różne rzeczy. 852 00:57:50,800 --> 00:57:56,222 Prosiłam, żeby zrobił coś innego. 853 00:57:58,892 --> 00:58:03,313 Byłam zła. Chciałam, żeby robił co innego, żebyśmy mieli normalne życie. 854 00:58:03,396 --> 00:58:05,690 Chciałam, żeby rodzina była normalna. 855 00:58:08,485 --> 00:58:09,694 SYN STEVE’A I DEBBIE 856 00:58:09,777 --> 00:58:11,029 Bardzo dobrze. 857 00:58:12,489 --> 00:58:13,823 Cześć. 858 00:58:14,908 --> 00:58:16,784 - Cześć. - Cześć. 859 00:58:16,868 --> 00:58:19,078 Możesz spojrzeć na dinozaura? 860 00:58:19,954 --> 00:58:21,039 Dobrze. 861 00:58:21,122 --> 00:58:23,750 W drugiej klasie David był nieśmiały. 862 00:58:24,542 --> 00:58:26,753 Odwrócisz się twarzą do ściany? 863 00:58:26,836 --> 00:58:29,839 Ale kiedy skończył 12 lat, zaczął się zadawać 864 00:58:29,923 --> 00:58:34,052 z dziećmi, które lubiły alkohol, imprezy i marihuanę. 865 00:58:34,552 --> 00:58:40,099 Chyba odkrył, że w ten sposób pozbywa się nieśmiałości. 866 00:58:43,561 --> 00:58:46,439 Zaczął bardzo dużo ćpać. 867 00:58:48,525 --> 00:58:51,069 Nic go nie blokowało. 868 00:58:52,070 --> 00:58:54,864 Nie miał zahamowań. 869 00:58:54,948 --> 00:58:59,077 Chciał brać tyle, ile się dało. Bez opamiętania. 870 00:59:00,912 --> 00:59:04,207 Staczał się. Dużo ćpał. 871 00:59:05,250 --> 00:59:08,878 Było ciężko. Pracowałam na cały etat. 872 00:59:10,046 --> 00:59:12,423 Steve imał się różnych zajęć. 873 00:59:14,509 --> 00:59:17,428 Steve Cartisano wciąż był przekonany, 874 00:59:17,512 --> 00:59:21,432 że terapia w dziczy to dobry interes. 875 00:59:21,975 --> 00:59:24,769 Nawiązał kontakt z biznesmenami, 876 00:59:24,852 --> 00:59:28,106 którzy chcieli zacząć program na Samoa. 877 00:59:29,399 --> 00:59:32,318 Został ich konsultantem. 878 00:59:32,402 --> 00:59:36,447 Ale że ciągnęła się za nim zła sława, 879 00:59:36,531 --> 00:59:41,160 przedstawiał się rodzicom jako Steve Michaels. 880 00:59:41,244 --> 00:59:44,330 STEVE MICHAELS TO STEVE CARTISANO 881 00:59:44,414 --> 00:59:49,168 Steve zdołał rozkręcić program na Samoa. 882 00:59:49,252 --> 00:59:53,506 Podjęliśmy decyzję o wysłaniu tam Davida. 883 00:59:55,883 --> 00:59:59,012 Nasłaliśmy na niego dwóch mężczyzn, którzy go porwali, 884 00:59:59,095 --> 01:00:03,099 tak jak innych, i wysłaliśmy go na Samoa. 885 01:00:06,936 --> 01:00:08,563 OBÓZ PACIFIC COAST ACADEMY, 886 01:00:08,646 --> 01:00:10,148 Co to? Tu jest wjazd? 887 01:00:10,231 --> 01:00:13,234 To tak zwany strażnik. 888 01:00:14,193 --> 01:00:17,280 Pilnuje, żeby nikt nieupoważniony tu nie wchodził. 889 01:00:18,740 --> 01:00:20,033 Tam jest duży znak. 890 01:00:20,950 --> 01:00:23,703 Zgadza się. „Pacific Coast Academy”. 891 01:00:23,786 --> 01:00:27,081 Wygląda zupełnie inaczej niż w broszurze reklamowej. 892 01:00:29,042 --> 01:00:32,545 Mamę przekonała broszura. Była bardzo ładna. 893 01:00:32,629 --> 01:00:34,547 Wyglądało to jak wakacje. 894 01:00:34,631 --> 01:00:38,217 W zależności od dziecka wyjazd kosztował od 25 do 30 000 $. 895 01:00:39,093 --> 01:00:40,803 Było ją na to stać? 896 01:00:40,887 --> 01:00:45,808 Sprzedała dom, w którym mieszkaliśmy. To była dla nas duża zmiana. 897 01:00:48,144 --> 01:00:49,896 Jakie były inne dzieci? 898 01:00:49,979 --> 01:00:53,107 Jedną z uczestniczek już znałem. Amber. 899 01:00:53,191 --> 01:00:56,861 Poznałem ją w Costa Mesa. 900 01:00:56,944 --> 01:00:59,572 Mieliśmy wspólnych znajomych i lubiliśmy się. 901 01:00:59,656 --> 01:01:03,451 Spojrzeliśmy na siebie… „Cholera! Jak to się stało?” 902 01:01:03,534 --> 01:01:09,290 Jak ktoś, kogo znałam z domu, trafił nagle na Samoa? 903 01:01:10,625 --> 01:01:13,628 Ucieszyłam się. Poczułam ulgę. 904 01:01:16,172 --> 01:01:18,174 Spotkała pani Steve'a Cartisano? 905 01:01:19,759 --> 01:01:21,010 Raz. 906 01:01:22,679 --> 01:01:25,682 Wpadł na chwilę odwiedzić syna. 907 01:01:25,765 --> 01:01:27,517 To było dziwne. 908 01:01:27,600 --> 01:01:30,103 Własne dziecko wysłał na swój obóz. 909 01:01:31,813 --> 01:01:35,983 Cartisano zaproponował, żebym uczył innych tego, co sam umiem. 910 01:01:36,067 --> 01:01:38,486 „Miałbym być młodym członkiem personelu?” 911 01:01:38,569 --> 01:01:41,030 Przytaknął. Każdy tego chce. 912 01:01:41,114 --> 01:01:44,826 Lepiej cię wtedy traktują, dostajesz lepsze jedzenie. 913 01:01:44,909 --> 01:01:47,453 To ja będę wyznaczał zadania 914 01:01:48,705 --> 01:01:51,165 i zmuszał ludzi, żeby je wykonali. 915 01:01:53,751 --> 01:01:58,256 Facet oferował mi łatwiejsze życie. Zgodziłem się. 916 01:02:00,216 --> 01:02:02,468 Tata był pełen nadziei. 917 01:02:03,010 --> 01:02:04,637 Dave dobrze sobie radził. 918 01:02:04,721 --> 01:02:07,473 Praca taty była bardziej regularna. 919 01:02:08,850 --> 01:02:12,937 Wszystko zaczynało się układać, a wtedy, jak zawsze, coś się… 920 01:02:20,069 --> 01:02:23,281 Skontaktowała się ze mną prawniczka, 921 01:02:23,364 --> 01:02:25,116 która otrzymała nagranie 922 01:02:25,199 --> 01:02:28,578 od ojca jednego z uczestników programu. 923 01:02:28,661 --> 01:02:30,371 Chciała, żebym je obejrzał. 924 01:02:32,457 --> 01:02:37,253 Udałem się do jej biura. 925 01:02:38,171 --> 01:02:42,508 Przyciemnili światło, włączyli telewizor. 926 01:02:42,592 --> 01:02:44,927 Taśma była bardzo słabej jakości, 927 01:02:45,011 --> 01:02:48,014 ale widać było, że nagranie pochodzi z dżungli. 928 01:02:48,097 --> 01:02:53,186 Pierwsze skojarzenie miałem… 929 01:02:54,020 --> 01:02:59,901 z czymś w rodzaju obozu jenieckiego w Wietnamie. 930 01:03:02,069 --> 01:03:06,949 Dostałem półtora miesiąca izolatki, bo miałem zły wpływ na innych. 931 01:03:07,033 --> 01:03:08,868 To nic. Ja ustanowiłem rekord. 932 01:03:08,951 --> 01:03:11,412 Trzy i pół miesiąca. 933 01:03:11,496 --> 01:03:15,583 Widać było, że to dzieci. Wychudzone, brudne. 934 01:03:15,666 --> 01:03:20,129 Od stóp do głów pogryzione przez owady. 935 01:03:23,049 --> 01:03:26,135 Może i jestem zły, ale nie zasługuję na bicie! 936 01:03:26,219 --> 01:03:27,261 Ja też. 937 01:03:27,970 --> 01:03:30,723 Żyli tam dosłownie jak zwierzęta. 938 01:03:30,807 --> 01:03:32,058 30 CZERWCA 2001 939 01:03:32,141 --> 01:03:33,935 Jestem tu od prawie roku. 940 01:03:34,018 --> 01:03:37,438 Oberwałem jakieś siedem razy. 941 01:03:38,231 --> 01:03:40,775 Mamo, tato, chcę wrócić do domu. Dziękuję. 942 01:03:40,858 --> 01:03:42,401 - Masz 18 lat? - Tak. 943 01:03:42,485 --> 01:03:44,779 Nie mają prawa mnie tu trzymać. 944 01:03:48,574 --> 01:03:50,868 To moje łóżko, a to łóżko Brandona. 945 01:03:51,744 --> 01:03:55,456 Kamienie i trochę siana. 946 01:03:55,540 --> 01:03:59,126 Kiedy tam trafiłem, nic tam nie było. Tylko polana w dżungli. 947 01:03:59,210 --> 01:04:02,338 Wszystko budowały te dzieciaki. 948 01:04:02,421 --> 01:04:06,467 Budowaliśmy drogi. Kopaliśmy rowy na rury. 949 01:04:06,551 --> 01:04:08,302 Tworzyliśmy szamba. 950 01:04:08,386 --> 01:04:11,556 Robiliśmy wszystko, całą infrastrukturę potrzebną, 951 01:04:11,639 --> 01:04:15,184 żeby właściciele działki mogli na niej zarabiać. 952 01:04:15,268 --> 01:04:16,811 To obóz pracy przymusowej. 953 01:04:16,894 --> 01:04:18,980 Uciekliście. Co było potem? 954 01:04:19,063 --> 01:04:22,900 Pobili nas i zmusili do klęczenia przez całą noc 955 01:04:22,984 --> 01:04:25,653 z rękami nad głową. 956 01:04:27,196 --> 01:04:30,074 Obejrzałem ten film i uderzyło mnie, 957 01:04:30,157 --> 01:04:35,246 że to najmroczniejszy rozdział sagi Cartisana, jaki pamiętam. 958 01:04:35,997 --> 01:04:38,666 Dużo bardziej ponury. 959 01:04:38,749 --> 01:04:44,463 Znęcanie się, cała ta sytuacja i warunki wydawały się dużo gorsze. 960 01:04:47,550 --> 01:04:49,343 Cześć. Jestem Amber Michelle. 961 01:04:50,303 --> 01:04:52,054 Mówić, jak długo tu jestem? 962 01:04:52,138 --> 01:04:55,057 - Tak. - Jestem tu od prawie 16 miesięcy. 963 01:04:55,766 --> 01:04:58,060 W zeszłym roku o tej porze 964 01:04:58,144 --> 01:05:01,230 byłam spętana, 965 01:05:02,732 --> 01:05:04,609 rzucona na ziemię i… 966 01:05:04,692 --> 01:05:08,029 Cholera! Personel słucha. Zaraz tu przyjdą. 967 01:05:08,112 --> 01:05:09,030 Nie martw się. 968 01:05:12,450 --> 01:05:14,577 Sprzątaliśmy ze stołów. 969 01:05:15,077 --> 01:05:17,538 Powiedziałam wyraźnie, że mam dość. 970 01:05:18,539 --> 01:05:25,171 Zostałam wezwana do ówczesnego szefa obozu. 971 01:05:25,254 --> 01:05:28,424 Powiedział, że trafię do izolatki. 972 01:05:28,507 --> 01:05:32,428 Spojrzałam na niego i powiedziałem: „Nie… 973 01:05:32,511 --> 01:05:35,139 Nie zrobiłam niczego złego. Nie idę tam”. 974 01:05:35,222 --> 01:05:39,518 Nagle pojawiło się czterech obozowiczów. 975 01:05:41,020 --> 01:05:44,106 Przewrócili mnie na ziemię, twarzą do dołu, 976 01:05:45,566 --> 01:05:48,444 związali mi ręce za plecami. 977 01:05:49,195 --> 01:05:52,823 Postanowili na tym nie kończyć. Przywiązali mi je też do stóp. 978 01:05:55,618 --> 01:05:58,996 Personel nie znęcał się nad nieletnimi. 979 01:05:59,080 --> 01:06:00,748 Kazano to robić uczestnikom. 980 01:06:03,876 --> 01:06:06,087 Kogo masz na myśli? 981 01:06:13,386 --> 01:06:14,261 Kurta. 982 01:06:19,100 --> 01:06:23,270 Pamiętam, jak przywiązałem ją do słupa w chacie. 983 01:06:24,855 --> 01:06:27,775 Nie brałem udziału w pierwszej części. 984 01:06:27,858 --> 01:06:30,444 Spędziłem z nią wiele godzin. 985 01:06:30,528 --> 01:06:32,446 Jej dłonie robiły się sine. 986 01:06:32,530 --> 01:06:34,907 Kiedy przyszła moja kolej, pomogłem jej. 987 01:06:34,991 --> 01:06:38,452 Poluzowałem jej więzy, żeby mogła poruszać rękami. 988 01:06:38,536 --> 01:06:42,581 Potem przyszła noc, niewiele spała. 989 01:06:42,665 --> 01:06:44,166 Co mieliśmy zrobić? 990 01:06:44,250 --> 01:06:47,211 Kazano nam polać ją wodą. 991 01:06:47,294 --> 01:06:50,131 Zaczęło się od kubków wody. 992 01:06:50,881 --> 01:06:52,425 Potem były to dzbanki. 993 01:06:52,508 --> 01:06:54,969 Aż w końcu było to 20 litrów naraz. 994 01:06:55,594 --> 01:06:59,265 Nie mogłam wtedy oddychać. 995 01:06:59,348 --> 01:07:02,852 Nie podobało mi się to. Nie chciałem tego robić. 996 01:07:02,935 --> 01:07:04,687 I nie robilibyśmy tego, 997 01:07:04,770 --> 01:07:09,817 gdybyśmy nie dostali polecenia od wysoko postawionego członka personelu. 998 01:07:09,900 --> 01:07:12,194 Tłumaczyłem jej to, gdy była związana. 999 01:07:12,278 --> 01:07:15,197 „To gówniane miejsce. Jedno wielkie oszustwo”. 1000 01:07:15,281 --> 01:07:19,076 To nie powinno mieć miejsca. Wiedziała, że to nie moja wina, 1001 01:07:19,160 --> 01:07:23,497 więc chyba nie żywiła do mnie negatywnych uczuć. 1002 01:07:24,623 --> 01:07:27,251 Jak się pani wtedy czuła w stosunku do Kurta? 1003 01:07:34,467 --> 01:07:35,384 Zdradzona. 1004 01:07:38,888 --> 01:07:41,432 Jak mógł im nie odmówić? 1005 01:07:43,350 --> 01:07:48,272 Leżałam związana przez dwa dni, aż zabrali mnie do izolatki, 1006 01:07:48,355 --> 01:07:49,815 zwanej „Przysięgą”. 1007 01:07:49,899 --> 01:07:52,651 Znajdowała się po drugiej stronie wyspy. 1008 01:07:53,152 --> 01:07:54,653 Byłaś tam bita? 1009 01:07:55,154 --> 01:07:56,822 Molestowana seksualnie. 1010 01:08:12,379 --> 01:08:15,216 Wiem, że nie chce o tym słuchać. 1011 01:08:22,973 --> 01:08:26,685 Dziewczyn nie wysyłano do tej wioski. Ja byłam pierwsza. 1012 01:08:28,729 --> 01:08:34,485 Trzymali nas u wodza wioski. Nazywał się Tui. 1013 01:08:37,279 --> 01:08:41,742 Pewnego dnia cała jego rodzina poszła do kościoła, 1014 01:08:42,952 --> 01:08:44,328 zostałam z nim sama. 1015 01:08:44,411 --> 01:08:46,539 Nie pracowałam, bo była niedziela. 1016 01:08:48,582 --> 01:08:49,458 I wtedy… 1017 01:08:52,795 --> 01:08:54,713 zaczął mnie molestować. 1018 01:08:56,632 --> 01:08:58,134 Pamiętam, że siedziałam… 1019 01:08:59,301 --> 01:09:03,055 Zaczął… 1020 01:09:03,556 --> 01:09:08,519 Położył mi rękę na plecach i ramieniu, a potem zaczął… 1021 01:09:14,191 --> 01:09:15,651 Zaczął… 1022 01:09:18,279 --> 01:09:20,614 mnie obmacywać. 1023 01:09:23,117 --> 01:09:23,951 A ja… 1024 01:09:26,328 --> 01:09:27,830 nie wiedziałam, co robić. 1025 01:09:29,582 --> 01:09:32,126 Jak go odepchnąć, 1026 01:09:32,209 --> 01:09:34,837 skoro to wódz wioski? 1027 01:09:34,920 --> 01:09:38,257 On ma władzę. 1028 01:09:49,393 --> 01:09:53,814 Kilka dni później powiedziałam o tym szefowi obozu. 1029 01:09:54,982 --> 01:09:59,445 Dał mi do zrozumienia, że przesadzam. 1030 01:10:00,863 --> 01:10:07,286 Jak mogłam oskarżać wodza o takie czyny? 1031 01:10:08,412 --> 01:10:13,000 Skończyło się tak, że zostawili mnie tam na dłużej. 1032 01:10:20,925 --> 01:10:25,721 Oczywiście Pacific Coast Academy nie mogło pozwolić, 1033 01:10:25,804 --> 01:10:29,308 żeby takie nagranie wideo 1034 01:10:30,434 --> 01:10:32,311 trafiło gdzieś na zewnątrz, 1035 01:10:32,394 --> 01:10:34,396 bo wiedzieli, jak ich obciąży. 1036 01:10:36,982 --> 01:10:41,445 Ale rodzic, który to sfilmował, 1037 01:10:41,528 --> 01:10:43,447 skontaktował się z ambasadą USA 1038 01:10:44,240 --> 01:10:47,743 i powiedział, że musi opuścić kraj wraz z synem, 1039 01:10:47,826 --> 01:10:52,790 zanim pracownicy PCA zorientują się, co jest grane. 1040 01:10:53,707 --> 01:10:58,629 W ambasadzie rozumiano, że to poważna sprawa. Przestępstwo. 1041 01:11:01,465 --> 01:11:03,717 Ojciec z synem udali się na lotnisko. 1042 01:11:03,801 --> 01:11:07,596 Towarzyszył im pracownik ambasady 1043 01:11:07,680 --> 01:11:12,268 z taśmą schowaną w aktówce. 1044 01:11:17,356 --> 01:11:21,777 Pacific Coast Academy poprosiło władze lotniska, 1045 01:11:21,860 --> 01:11:24,738 żeby nie pozwolono ojcu wyjechać z taśmą. 1046 01:11:24,822 --> 01:11:27,866 Wiedzieli, że ucierpi na tym ich obóz, 1047 01:11:27,950 --> 01:11:30,160 ale władzom samoańskim powiedzieli, 1048 01:11:30,244 --> 01:11:33,664 że ucierpi na tym turystyka. 1049 01:11:36,750 --> 01:11:40,379 Urzędnicy przesłuchali ojca, 1050 01:11:41,297 --> 01:11:45,592 wielokrotnie pytając, gdzie jest nagranie. 1051 01:11:46,593 --> 01:11:50,431 Powtarzał, że wysłał je już pocztą do USA. 1052 01:11:52,182 --> 01:11:53,767 W końcu przeszedł odprawę, 1053 01:11:54,476 --> 01:11:57,896 odebrał taśmę od pracownika ambasady 1054 01:11:57,980 --> 01:11:59,857 i opuścił Samoa. 1055 01:12:03,152 --> 01:12:06,780 Pojawiły się kamery i wszystko wymknęło się spod kontroli. 1056 01:12:08,365 --> 01:12:12,786 Nad naszym domem w Kalifornii krążył śmigłowiec telewizyjny. 1057 01:12:12,870 --> 01:12:14,371 Nad naszymi głowami. 1058 01:12:15,372 --> 01:12:16,749 Bez chwili przerwy. 1059 01:12:23,088 --> 01:12:24,089 NADUŻYCIA 1060 01:12:24,173 --> 01:12:25,257 WIDZIAŁEM NAGRANIA 1061 01:12:25,341 --> 01:12:26,342 NIELUDZKIE 1062 01:12:26,425 --> 01:12:27,509 NADUŻYCIA 1063 01:12:27,593 --> 01:12:32,348 Jego nazwisko powiązano z czymś, co nie było jego… 1064 01:12:34,767 --> 01:12:36,685 Wkurzyłam się. Naprawdę. 1065 01:12:37,936 --> 01:12:41,899 On tam właściwie nie bywał. Nie było go tam wtedy. 1066 01:12:42,775 --> 01:12:45,444 Potem wkroczyli i zabrali dzieciaki. 1067 01:12:56,830 --> 01:13:00,501 Pracowałam wtedy w ambasadzie USA w Nowej Zelandii. 1068 01:13:00,584 --> 01:13:02,503 Urzędnicy poinformowali mnie, 1069 01:13:02,586 --> 01:13:05,923 że jest jakiś problem na obozie 1070 01:13:06,006 --> 01:13:10,177 i musimy na miejscu sprawdzić, co się dzieje. 1071 01:13:14,848 --> 01:13:18,268 Nie można było zostawić tak tych dzieci. 1072 01:13:26,193 --> 01:13:28,779 Udało nam się dostać na teren obozu. 1073 01:13:29,613 --> 01:13:31,448 Prawie niczego tam nie było. 1074 01:13:32,199 --> 01:13:35,619 Byliśmy tam właściwie tylko my, 1075 01:13:35,702 --> 01:13:38,247 bo wszystkie dzieci zabrano. 1076 01:13:40,040 --> 01:13:42,751 Zdecydowanie było coś na rzeczy. 1077 01:13:46,755 --> 01:13:52,094 Przechadzaliśmy się po terenie i w końcu usłyszeliśmy jakiś dźwięk. 1078 01:13:55,639 --> 01:13:58,725 Znaleźliśmy jedno z dzieci. 1079 01:13:58,809 --> 01:14:00,436 Chłopiec był chory 1080 01:14:01,019 --> 01:14:04,398 i początkowo bardzo niechętny 1081 01:14:04,481 --> 01:14:08,193 do rozmowy z nami. Pewnie z obawy przez karą. 1082 01:14:08,277 --> 01:14:10,028 Ale w końcu powiedział nam, 1083 01:14:10,112 --> 01:14:13,407 że celowo zabrano ich z obozu. 1084 01:14:14,450 --> 01:14:18,495 Ale nie wiedzieliśmy, dokąd mogli się udać. 1085 01:14:26,420 --> 01:14:30,257 Od samego początku to był bardzo dziwny dzień. 1086 01:14:32,843 --> 01:14:34,470 Byli dla nas mili. 1087 01:14:35,053 --> 01:14:37,139 Milsi niż… To było dziwne. 1088 01:14:37,222 --> 01:14:39,391 Wysłali nas na plażę. 1089 01:14:54,698 --> 01:14:57,534 Pamiętam, jak jechaliśmy przez dżunglę, 1090 01:14:57,618 --> 01:15:01,705 wciąż nie wiedząc, co zastaniemy na miejscu. 1091 01:15:02,498 --> 01:15:05,709 Jak te dzieci mogły tędy przejść? 1092 01:15:09,838 --> 01:15:12,591 Mieliśmy tam spędzić tylko chwilę. 1093 01:15:14,551 --> 01:15:16,053 Aż tu nagle… 1094 01:15:18,597 --> 01:15:23,810 jeden po drugim pojawiały się czarne SUV-y 1095 01:15:24,603 --> 01:15:26,438 z przyciemnionymi szybami. 1096 01:15:28,649 --> 01:15:30,567 Nadjechały bardzo szybko. 1097 01:15:33,570 --> 01:15:35,113 Nie wiem, skąd się wzięły. 1098 01:15:35,197 --> 01:15:37,449 Pamiętam tylko, jak pędziły. 1099 01:15:41,870 --> 01:15:44,122 Dzieci były na plaży. 1100 01:15:45,999 --> 01:15:49,836 Patrzyłam na nie i myślałam: „O Boże”. 1101 01:15:55,217 --> 01:15:58,470 Ktoś wyskoczył z samochodu 1102 01:16:01,765 --> 01:16:04,893 i powiedział, że jest z ambasady USA. 1103 01:16:07,604 --> 01:16:08,855 To nie mogła być prawda. 1104 01:16:11,024 --> 01:16:14,695 Niemożliwe, żeby komuś aż tak zależało. 1105 01:16:15,988 --> 01:16:19,491 Zwłaszcza na mnie. To wykluczone. 1106 01:16:43,640 --> 01:16:48,228 Ta kaseta wideo stała się podstawą do działań prawnych. 1107 01:16:50,939 --> 01:16:55,944 Ława przysięgłych wysłuchała zeznań dzieci z Pacific Coast Academy 1108 01:16:56,028 --> 01:16:56,987 i ich rodziców. 1109 01:16:58,780 --> 01:17:03,869 Niesamowite było, kiedy zapytano mężczyznę, który wywiózł tę taśmę, 1110 01:17:03,952 --> 01:17:06,913 jak mógł być tak głupi, 1111 01:17:06,997 --> 01:17:09,416 żeby posłać dziecko do tego programu. 1112 01:17:10,208 --> 01:17:15,380 A on wyciągnął broszurę PCA napisaną przez Steve’a 1113 01:17:15,464 --> 01:17:21,970 i przeczytał, dla jakich dzieci stworzono Pacific Coast Academy. 1114 01:17:22,054 --> 01:17:24,014 Odłożył ją i powiedział: 1115 01:17:24,723 --> 01:17:28,143 „Opisali mojego syna. Dlatego właśnie ich wybrałem”. 1116 01:17:28,894 --> 01:17:32,898 Cartisano znał czułe miejsca rodziców, 1117 01:17:32,981 --> 01:17:37,986 którzy w chwili kryzysu czuli, że nie mają wyboru. 1118 01:17:39,780 --> 01:17:43,825 Ale Steve nigdy nie został pociągnięty do odpowiedzialności, 1119 01:17:44,785 --> 01:17:46,036 bo świat się zmienił. 1120 01:17:46,119 --> 01:17:48,455 Po 11 września priorytety się zmieniły. 1121 01:17:49,373 --> 01:17:52,584 Steve Cartisano, mimo tego, co zrobił, 1122 01:17:52,668 --> 01:17:56,338 nie stanowił zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego. 1123 01:17:59,675 --> 01:18:03,345 Niedługo po powrocie Dave’a z Samoa 1124 01:18:03,428 --> 01:18:06,431 ja zaczęłam wymykać się spod kontroli. 1125 01:18:07,599 --> 01:18:11,228 Stawałam się wtedy szaloną nastolatką. 1126 01:18:12,437 --> 01:18:14,606 Spotykałam się z kolegami brata, 1127 01:18:14,690 --> 01:18:18,485 oni wkrótce zaczęli brać, a ja razem z nimi. 1128 01:18:19,403 --> 01:18:22,906 Wracałam z pracy, a tu nie było telewizora, 1129 01:18:22,989 --> 01:18:24,825 magnetowidu 1130 01:18:24,908 --> 01:18:28,829 albo z garażu zniknęła odśnieżarka. 1131 01:18:28,912 --> 01:18:31,415 Kradli. 1132 01:18:31,498 --> 01:18:33,875 No wiecie… 1133 01:18:33,959 --> 01:18:38,130 Zabierali rzeczy z domu i sprzedawali je, żeby zapłacić za narkotyki. 1134 01:18:38,213 --> 01:18:41,967 Miałam już dwoje dzieci poważnie uzależnionych od heroiny. 1135 01:18:42,050 --> 01:18:45,929 Mówimy o dzieciach na metach, uciekających z domu. 1136 01:18:46,012 --> 01:18:50,142 Skończą 25 lat i nie będzie ważne, dlaczego rzuciły studia 1137 01:18:50,225 --> 01:18:52,477 albo brały narkotyki. 1138 01:18:53,061 --> 01:18:55,480 Wielokrotnie przedawkowałam w Seattle. 1139 01:18:58,817 --> 01:19:01,236 Potem miałam poważny wypadek samochodowy 1140 01:19:01,319 --> 01:19:02,904 i zostałam aresztowana. 1141 01:19:05,282 --> 01:19:07,868 Kilka razy wyciągaliśmy Davida z aresztu. 1142 01:19:07,951 --> 01:19:10,287 Przekonaliśmy się, że to zły pomysł. 1143 01:19:10,370 --> 01:19:15,542 Kiedy więc aresztowano Catie, zostawiliśmy ją. 1144 01:19:15,625 --> 01:19:17,127 Dzieci muszą się nauczyć, 1145 01:19:17,210 --> 01:19:20,464 że odpowiadają za swoje życie i za swoje czyny. 1146 01:19:21,381 --> 01:19:22,924 Byłam wściekła. 1147 01:19:26,136 --> 01:19:29,723 Oboje mieliśmy wyrzuty sumienia. 1148 01:19:29,806 --> 01:19:34,269 „Czy powinnam była zrobić coś inaczej? Czy mogłam to zrobić inaczej?” 1149 01:19:34,770 --> 01:19:37,939 Zrozumiałam, jakie będzie moje życie, jeśli czegoś nie zmienię, 1150 01:19:38,023 --> 01:19:41,359 i zaangażowałam się w pomoc osobom wychodzącym z nałogu. 1151 01:19:41,443 --> 01:19:44,738 To było 13 lat temu. 1152 01:19:44,821 --> 01:19:47,240 W czwartym tygodniu są zdani na siebie. 1153 01:19:47,324 --> 01:19:49,242 W ich organizmach nie ma już narkotyków. 1154 01:19:49,326 --> 01:19:53,955 Chcą wrócić do domu, do rodziców, do szkoły. 1155 01:19:54,039 --> 01:19:56,374 David wciąż miał problemy. 1156 01:19:57,667 --> 01:19:59,044 Gdzie teraz jest David? 1157 01:19:59,127 --> 01:20:03,965 W więzieniu. Spędzi tam jeszcze trzy lata. 1158 01:20:04,716 --> 01:20:07,803 Odwrócisz się twarzą do ściany? 1159 01:20:07,886 --> 01:20:08,845 Tak. 1160 01:20:09,346 --> 01:20:11,181 A to tata i Dave. 1161 01:20:15,101 --> 01:20:19,231 Było ciężko. Kiedy skończyłam odwyk, u taty zdiagnozowano raka. 1162 01:20:20,232 --> 01:20:26,404 To był już czwarty stopień raka jelita grubego. 1163 01:20:27,489 --> 01:20:29,991 Walczył przez sześć czy siedem lat. 1164 01:20:30,075 --> 01:20:33,912 I walczył do końca, bo zmarł na zawał. 1165 01:20:33,995 --> 01:20:35,705 Tak nam powiedziano. 1166 01:20:36,331 --> 01:20:38,834 To było chyba trzy lata temu. 1167 01:20:53,515 --> 01:20:55,851 Steve nie był złym człowiekiem. 1168 01:20:57,143 --> 01:21:02,607 Myślę, że na jakiś czas się zagubił. 1169 01:21:02,691 --> 01:21:05,652 Nie sądzę, żeby był zły do szpiku kości. 1170 01:21:06,611 --> 01:21:09,114 Pewnie był dobrym człowiekiem. 1171 01:21:09,823 --> 01:21:13,285 Najbardziej w tej historii wkurza mnie, 1172 01:21:14,327 --> 01:21:17,789 że my go wybroniliśmy, a on mnie okantował. 1173 01:21:17,873 --> 01:21:21,960 Nigdy nie zapłacił mi reszty honorarium. 1174 01:21:22,544 --> 01:21:23,920 Więcej się nie odezwał. 1175 01:21:24,004 --> 01:21:28,258 Do czasu wiadomości od was nie wiedziałem, co się z nim dzieje. 1176 01:21:28,341 --> 01:21:31,011 Lubiłem Steve’a. 1177 01:21:32,053 --> 01:21:36,391 Tak było. Aż zrozumiałem, 1178 01:21:38,894 --> 01:21:40,687 co takiego robił. 1179 01:21:40,770 --> 01:21:43,607 Od ciebie wziął pewnie z 50 000 $. 1180 01:21:44,691 --> 01:21:45,650 Pewnie tak. 1181 01:21:56,786 --> 01:21:58,455 FUNDACJA CHALLENGER 1182 01:22:01,750 --> 01:22:02,709 Kilka lat temu 1183 01:22:02,792 --> 01:22:05,879 wpisałam w Google’a „Fundacja Challenger”. 1184 01:22:05,962 --> 01:22:10,133 Chciałam nawiązać kontakt z innymi uczestnikami obozów. 1185 01:22:14,137 --> 01:22:16,181 Wtedy zobaczyłam jego nekrolog. 1186 01:22:19,768 --> 01:22:26,358 Poczułam niesamowitą mieszankę szoku, smutku… 1187 01:22:28,360 --> 01:22:29,486 i złości. 1188 01:22:29,569 --> 01:22:32,822 PRZEŻYLIŚMY OBÓZ FUNDACJI CHALLENGER 1189 01:22:32,906 --> 01:22:36,076 Wtedy zaczęłam wreszcie mówić o tym, 1190 01:22:36,159 --> 01:22:38,119 co mi się przytrafiło. 1191 01:22:38,203 --> 01:22:41,957 UTWÓRZ POST 1192 01:22:42,040 --> 01:22:44,167 CZEŚĆ WSZYSTKIM! 1193 01:22:53,009 --> 01:22:57,681 Pierwszy program, w którym uczestniczyłam, był na Hawajach. 1194 01:22:59,516 --> 01:23:01,351 Była tam sekcja zwana Solo. 1195 01:23:01,434 --> 01:23:06,314 Miała to być okazja do nauki przetrwania w pojedynkę, 1196 01:23:06,398 --> 01:23:09,275 przekonania się, 1197 01:23:09,359 --> 01:23:11,736 że poradzisz sobie w trudnych chwilach. 1198 01:23:11,820 --> 01:23:15,448 Steve mianował mnie tzw. gońcem. 1199 01:23:15,991 --> 01:23:18,034 Miałam krótkofalówkę. 1200 01:23:20,578 --> 01:23:22,163 Byłam przerażona. 1201 01:23:22,706 --> 01:23:25,750 Steve powiedział: „Jeśli będziesz mnie potrzebowała, 1202 01:23:25,834 --> 01:23:27,877 jeśli będziesz się bała, 1203 01:23:27,961 --> 01:23:30,922 naciśnij przycisk, a przyjdę do ciebie”. 1204 01:23:32,007 --> 01:23:36,302 Miałam 13 lat i byłam sama. 1205 01:23:38,263 --> 01:23:42,976 Przyszedł i spytał, czy czegoś potrzebuję. 1206 01:23:43,059 --> 01:23:47,272 Powiedziałam, że byłabym wdzięczna, gdyby mi przyniósł balsam do ciała. 1207 01:23:47,355 --> 01:23:48,898 Miałam bardzo suchą skórę. 1208 01:23:52,610 --> 01:23:54,404 Przepraszam, dajcie mi chwilę. 1209 01:23:58,867 --> 01:24:00,660 Przyniósł mi ten balsam 1210 01:24:01,161 --> 01:24:03,538 i zaproponował, że posmaruje mi plecy. 1211 01:24:03,621 --> 01:24:06,332 Nie czułam się komfortowo, 1212 01:24:06,416 --> 01:24:09,919 ale nie było w tym nic bardzo niestosownego. 1213 01:24:11,379 --> 01:24:13,506 Kazał mi położyć się na brzuchu, 1214 01:24:14,257 --> 01:24:15,633 usiadł na mnie okrakiem 1215 01:24:15,717 --> 01:24:19,679 i zaczął mi smarować i masować plecy. 1216 01:24:21,473 --> 01:24:23,516 Potem kazał mi się odwrócić. 1217 01:24:24,559 --> 01:24:25,560 A ja… 1218 01:24:27,437 --> 01:24:30,398 Nie chciałam i znieruchomiałam. 1219 01:24:31,316 --> 01:24:34,861 On na to: „To nic takiego. Odwróć się”. 1220 01:24:37,655 --> 01:24:38,823 A potem… 1221 01:24:41,076 --> 01:24:45,538 zaczął smarować mi ramiona i klatkę piersiową. 1222 01:24:47,373 --> 01:24:51,586 Później przesunął ręce niżej… 1223 01:24:55,882 --> 01:25:00,512 na moje piersi. Próbowałam go odepchnąć. 1224 01:25:02,889 --> 01:25:07,769 Powiedział: „To nic takiego. Myśl o mnie jak o swoim ojcu”. 1225 01:25:08,478 --> 01:25:12,232 A ja myślałam tylko, że ojciec nigdy by mnie tak nie dotykał. 1226 01:25:21,032 --> 01:25:23,284 Zabawne. Niedawno to do mnie dotarło. 1227 01:25:25,411 --> 01:25:27,080 Kiedy o tym myślę… 1228 01:25:27,163 --> 01:25:29,833 Rozmawiałam z koleżanką 1229 01:25:29,916 --> 01:25:31,876 i zdałam sobie sprawę, 1230 01:25:31,960 --> 01:25:34,879 że to, że uważałam go za miłego, wynikało z faktu, 1231 01:25:36,172 --> 01:25:37,924 że mnie sobie upatrzył. 1232 01:25:38,424 --> 01:25:42,846 Wtedy tego nie rozumiałam. Dopiero niedawno to do mnie dotarło. 1233 01:25:48,309 --> 01:25:50,728 Kilka lat później powiedziałam mamie. 1234 01:25:52,230 --> 01:25:53,857 Nie wdając się w szczegóły. 1235 01:25:53,940 --> 01:25:59,904 Ale powiedziałem jej, że mnie dotykał i że doszło do kontaktów płciowych. 1236 01:26:01,281 --> 01:26:03,825 Czy coś zrobiła? Zgłosiła to? 1237 01:26:04,909 --> 01:26:05,910 Nie. 1238 01:26:06,494 --> 01:26:10,290 Nie zgłosiła tego, bo uważała, 1239 01:26:10,373 --> 01:26:13,418 że robił coś dobrego dla dzieci. 1240 01:26:14,252 --> 01:26:18,339 Jak sama powiedziała, nie chciała „wszystkiego zepsuć”. 1241 01:26:23,344 --> 01:26:29,517 Uderzyło mnie, jak często mówił o manipulacjach. 1242 01:26:29,601 --> 01:26:33,897 Jak widzicie, te dzieciaki próbują manipulować na wszelkie sposoby. 1243 01:26:33,980 --> 01:26:39,986 Albo jak często nazywał dzieci mistrzami manipulacji. 1244 01:26:40,069 --> 01:26:43,406 Mistrzowie manipulacji. Winią innych za swoje problemy. 1245 01:26:44,032 --> 01:26:46,367 Kiedy obejrzałam to jako osoba dorosła, 1246 01:26:46,451 --> 01:26:52,457 zrozumiałam, że to on był największym mistrzem manipulacji. 1247 01:26:52,540 --> 01:26:55,710 To wygodne, prawda? 1248 01:26:55,793 --> 01:26:58,004 Móc atakować wiarygodność dzieci, 1249 01:26:58,087 --> 01:27:00,298 które mają swoje problemy. 1250 01:27:00,965 --> 01:27:03,218 Nie. Takie są fakty. 1251 01:27:05,011 --> 01:27:09,515 To wciąż dobrze prosperująca branża. Znalazło się wielu naśladowców. 1252 01:27:09,599 --> 01:27:12,727 Gdy miałam 16 lat, rodzice wysłali mnie na terapię w dziczy. 1253 01:27:12,810 --> 01:27:16,356 Podobną do tej, na której była Paris Hilton. Opowiem wam. 1254 01:27:16,439 --> 01:27:22,070 Steve Cartisano reklamował traumę jako lekarstwo. 1255 01:27:22,153 --> 01:27:26,449 Jego naśladowcy zrobili z tego wielki biznes. 1256 01:27:26,532 --> 01:27:29,786 Nocą zabierali mi buty i owijali w brezent, 1257 01:27:29,869 --> 01:27:32,747 żebym nie mogła się ruszać. 1258 01:27:32,830 --> 01:27:37,710 Wiele osób powie dziś, że to odmieniło ich życie, 1259 01:27:37,794 --> 01:27:39,504 ale niekoniecznie na lepsze. 1260 01:27:40,421 --> 01:27:43,675 Program odegrał dużą rolę w tym, kim dzisiaj jestem. 1261 01:27:43,758 --> 01:27:45,009 Byłam narkomanką, 1262 01:27:45,093 --> 01:27:48,096 pchającą po ulicy wózek sklepowy. Byłam bezdomna. 1263 01:27:49,847 --> 01:27:52,809 Przeżyłam tylko dlatego, 1264 01:27:54,143 --> 01:27:57,272 że umiałam sobie radzić, nie mając prawie niczego. 1265 01:27:57,897 --> 01:28:02,110 Większość życia spędziłam, próbując przetrwać. 1266 01:28:02,193 --> 01:28:07,323 Pakowałam się w sytuacje, które tego wymagały, 1267 01:28:07,407 --> 01:28:10,785 bo tylko to potrafię. W tym czuję się najlepiej. 1268 01:28:10,868 --> 01:28:15,581 Wciąż mam w nocy koszmary. Nie potrafię zapomnieć o tym miejscu. 1269 01:28:15,665 --> 01:28:17,250 Było ze mną przez całe życie. 1270 01:28:17,333 --> 01:28:21,170 Jeśli mogło się to przytrafić Paris Hilton i jej rodzinie, 1271 01:28:21,963 --> 01:28:24,257 pomyślcie o tych, których dziś tu nie ma. 1272 01:28:24,340 --> 01:28:28,678 Nastolatki to nie są po prostu dzieci, które mamy w domu. 1273 01:28:28,761 --> 01:28:31,639 To ludzie, którzy nam ufają. 1274 01:28:31,723 --> 01:28:32,849 Mnie się to przydarzyło. 1275 01:28:32,932 --> 01:28:37,729 Krzyczałam o tym przez 20 lat, ale bezskutecznie. 1276 01:28:37,812 --> 01:28:39,981 Ta branża tylko się rozwinęła. 1277 01:28:40,606 --> 01:28:44,569 W TYM ROKU W USA TYSIĄCE DZIECI WEZMĄ UDZIAŁ 1278 01:28:44,652 --> 01:28:46,529 W OBOZACH TERAPII W DZICZY 1279 01:28:47,488 --> 01:28:50,908 RODZINA CARTISANO NIE ODRZUCA ZARZUTÓW O MOLESTOWANIE, 1280 01:28:50,992 --> 01:28:54,954 ALE UWAŻA, ŻE TAKIE ZACHOWANIE NIE PASUJE DO ICH WSPOMNIEŃ O STEVIE 1281 01:28:55,872 --> 01:29:00,209 OBECNIE FUNDACJA CHALLENGER, HEALTHCARE AMERICA I PACIFIC COAST ACADEMY 1282 01:29:00,293 --> 01:29:02,879 NIE MAJĄ ZWIĄZKÓW Z UKAZANYMI TU FIRMAMI 1283 01:29:03,838 --> 01:29:07,425 JEŚLI TY LUB KTOŚ, KOGO ZNASZ, JESTEŚCIE OFIARĄ MOLESTOWANIA, 1284 01:29:07,508 --> 01:29:12,180 INFORMACJE I POMOC ZNAJDZIECIE NA STRONIE WWW.WANNATALKABOUTIT.COM 1285 01:29:42,293 --> 01:29:44,295 Napisy: Anetta Radolińska-Czwaczka