1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Downloaded from YTS.MX 2 00:00:08,000 --> 00:00:13,000 Official YIFY movies site: YTS.MX 3 00:00:10,969 --> 00:00:14,889 13,8 MILJARD JAAR GELEDEN 4 00:00:14,973 --> 00:00:16,182 Na de oerknal… 5 00:00:16,266 --> 00:00:19,853 …was het heelal gevuld met een soort kosmische soep… 6 00:00:19,936 --> 00:00:22,689 …van waterstof en heliumgas. 7 00:00:25,650 --> 00:00:31,489 Uiteindelijk begonnen die atomen samen te smelten tot sterren. 8 00:00:35,326 --> 00:00:38,455 De sterren waren gegroepeerd in sterrenstelsels. 9 00:00:39,622 --> 00:00:42,292 Dat was wat we het eerste licht noemen. 10 00:00:44,753 --> 00:00:46,463 Als je dat eerste licht ziet… 11 00:00:46,546 --> 00:00:49,799 …de eerste sterrenstelsels in ons universum… 12 00:00:49,883 --> 00:00:54,137 Dat verre verleden is waar de schepping plaatsvond. 13 00:00:57,932 --> 00:01:01,770 Als we naar de hemel kijken, voorbij de sterren in onze Melkweg… 14 00:01:01,853 --> 00:01:03,480 …zien we alleen duisternis. 15 00:01:04,314 --> 00:01:09,235 De technologie ontbrak om dat eerste deel van het verhaal van het universum te zien. 16 00:01:10,695 --> 00:01:12,906 Om terug te kunnen kijken in de tijd… 17 00:01:12,989 --> 00:01:15,533 …om het allereerste licht te zien… 18 00:01:15,617 --> 00:01:19,329 …heb je de meest complexe telescoop in de geschiedenis nodig. 19 00:01:19,913 --> 00:01:24,000 Webb is de meest riskante missie ooit in de geschiedenis van NASA. 20 00:01:24,084 --> 00:01:26,711 De missie kan een technologische triomf zijn… 21 00:01:26,795 --> 00:01:28,797 …of een hartverscheurende ramp. 22 00:01:29,297 --> 00:01:32,592 We zetten de grootste telescoop in de ruimte… 23 00:01:32,675 --> 00:01:36,763 …op 1,5 miljoen kilometer afstand. Er kan van alles misgaan. 24 00:01:37,764 --> 00:01:41,810 Het heeft meer storingspunten dan eender welke missie ooit. 25 00:01:41,893 --> 00:01:45,355 Het ondenkbare denken van 'als het niet werkt'… 26 00:01:47,607 --> 00:01:49,234 Het is een enge gedachte. 27 00:01:49,317 --> 00:01:54,197 Elke ingenieur van 'n succesvolle missie die niet denkt dat geluk een rol speelde… 28 00:01:54,280 --> 00:01:56,032 …is een gek of een leugenaar. 29 00:02:07,168 --> 00:02:11,422 Die eerste beelden zullen ons helpen om vragen te beantwoorden zoals: 30 00:02:11,506 --> 00:02:12,924 'Waar komen we vandaan?' 31 00:02:13,466 --> 00:02:15,093 'Hoe zijn we hier gekomen?' 32 00:02:15,593 --> 00:02:16,594 'Zijn we alleen?' 33 00:02:17,303 --> 00:02:18,972 Dat is onze geschiedenis. 34 00:02:19,055 --> 00:02:22,183 Onze hele geschiedenis. -Onze geschiedenis is daar. 35 00:02:22,892 --> 00:02:26,521 Deze telescoop is ongetwijfeld onze volgende grote stap… 36 00:02:26,604 --> 00:02:28,439 …in onze zoektocht naar leven. 37 00:02:28,940 --> 00:02:30,984 Het universum is zo groot… 38 00:02:31,067 --> 00:02:34,028 …dat er ergens bewust leven moet zijn. 39 00:02:34,904 --> 00:02:37,198 De James Webb-ruimtetelescoop… 40 00:02:37,282 --> 00:02:41,119 …zal ons begrip van het universum fundamenteel veranderen. 41 00:03:05,101 --> 00:03:07,520 Er is een nieuwe telescoop in ons midden. 42 00:03:07,604 --> 00:03:09,981 De James Webb-ruimtetelescoop… 43 00:03:10,064 --> 00:03:14,611 …genoemd naar de tweede directeur van NASA, wordt binnenkort werkelijkheid. 44 00:03:16,029 --> 00:03:19,532 Hij wordt gelanceerd vanuit een ruimtehaven in Frans-Guyana… 45 00:03:19,616 --> 00:03:22,660 …want dit is niet alleen een NASA-missie. 46 00:03:22,744 --> 00:03:25,538 Het is een missie met het Europese Ruimteagentschap… 47 00:03:25,622 --> 00:03:27,957 …en het Canadese Ruimtevaartagentschap. 48 00:03:28,249 --> 00:03:30,960 25 DECEMBER 2021 49 00:03:32,378 --> 00:03:35,465 Het project kostte drie decennia en tien miljard dollar… 50 00:03:35,548 --> 00:03:38,092 …en was niet zonder controverse. 51 00:03:38,176 --> 00:03:42,889 Meerdere misstappen, budgetcrisissen, zelfs een dreiging van annulering. 52 00:03:48,102 --> 00:03:50,438 Bij de lancering van de Webb-telescoop… 53 00:03:50,521 --> 00:03:53,149 …staat er enorm veel op het spel voor NASA. 54 00:03:53,233 --> 00:03:56,903 Als er iets misgaat, is dat zo'n tien miljard dollar… 55 00:03:56,986 --> 00:04:00,448 …meer dan twee decennia werk, dat zomaar weg is. 56 00:04:00,531 --> 00:04:01,366 Hoe gaat het? 57 00:04:01,449 --> 00:04:02,575 Hoe gaat het? -Goed. 58 00:04:02,659 --> 00:04:06,788 Thomas Zurbuchen is hoofd wetenschap bij NASA. 59 00:04:06,871 --> 00:04:09,958 Of dr. Z, zoals we u ook kunnen noemen. 60 00:04:10,041 --> 00:04:11,209 Het is zover. 61 00:04:11,960 --> 00:04:15,964 Al die decennia, al die mensen die aan deze telescoop hebben gewerkt… 62 00:04:16,047 --> 00:04:18,091 …en hier zijn we, minuten voor de lancering. 63 00:04:18,174 --> 00:04:21,094 We hebben een telescoop op deze raket. 64 00:04:21,177 --> 00:04:25,682 Een telescoop waar meer dan 10.000 mensen aan hebben gewerkt. 65 00:04:25,765 --> 00:04:27,392 En samen met die telescoop… 66 00:04:27,475 --> 00:04:30,103 …zijn alle hoop en dromen van die individuen… 67 00:04:30,186 --> 00:04:33,982 …en ook tienduizenden wetenschappers, sommigen niet eens geboren… 68 00:04:34,065 --> 00:04:37,068 …die baat zullen hebben bij deze data, bij hen… 69 00:04:37,151 --> 00:04:41,197 …en ze wachten op de laatste minuten voor zijn reis naar de ruimte. 70 00:04:42,198 --> 00:04:43,866 Alle systemen zijn klaar. 71 00:04:44,450 --> 00:04:46,411 Lancering over dertig seconden. 72 00:04:46,911 --> 00:04:51,416 Webb is de zwaarste missie ooit in de geschiedenis van NASA. 73 00:04:52,125 --> 00:04:55,837 Er waren problemen met productie, planning, systeem… 74 00:04:55,920 --> 00:04:57,005 …en personeel. 75 00:04:57,797 --> 00:04:59,966 Soms leek het me hopeloos. 76 00:05:00,049 --> 00:05:01,759 Klaar voor laatste aftelling. 77 00:05:02,343 --> 00:05:04,971 Tien, negen, acht… 78 00:05:05,054 --> 00:05:08,308 Ik heb Webb vaak gezien als de Apollo van de wetenschap. 79 00:05:09,142 --> 00:05:12,895 Het is iets supermoeilijks dat bijna onmogelijk is. 80 00:05:13,813 --> 00:05:15,440 En toch doen we het. 81 00:05:15,523 --> 00:05:19,068 …drie, twee, één, lancering. 82 00:05:27,869 --> 00:05:31,539 DRIE MAANDEN EERDER 83 00:05:42,425 --> 00:05:45,345 Het was een erg lange weg naar deze lancering. 84 00:05:45,928 --> 00:05:48,389 Ik heb 15 jaar aan het project gewerkt. 85 00:05:49,098 --> 00:05:52,852 Zo'n belangrijk onderdeel van mijn identiteit als persoon… 86 00:05:52,935 --> 00:05:54,437 …is mijn baan, mijn werk. 87 00:05:54,520 --> 00:05:57,023 Het is mijn passie, daarom doe ik het. 88 00:05:57,690 --> 00:06:00,818 Het ondenkbare denken van 'als het niet werkt'… 89 00:06:00,902 --> 00:06:04,739 …terwijl ik m'n hele carrière hierin heb gestoken… 90 00:06:04,822 --> 00:06:06,657 …is zeker een enge gedachte. 91 00:06:09,535 --> 00:06:11,954 Toen ik zes of zeven was… 92 00:06:12,038 --> 00:06:15,750 …besloot ik dat ik dat wilde doen. Ik wilde astronoom worden. 93 00:06:17,335 --> 00:06:22,173 Ik ben opgegroeid op het platteland van Arkansas op een kleine boerderij. 94 00:06:22,799 --> 00:06:27,595 Er waren geen stadslichten in de buurt. Het was erg donker. De lucht was prachtig. 95 00:06:27,678 --> 00:06:31,599 Als kind was ik al geboeid door de nachtelijke hemel. 96 00:06:37,230 --> 00:06:41,567 LANCERING HUBBLE-TELESCOOP 24 APRIL 1990 97 00:06:41,651 --> 00:06:45,154 Ik zat in groep zes of zeven en ging kijken. 98 00:06:45,780 --> 00:06:48,074 We hebben groen licht gekregen… 99 00:06:48,157 --> 00:06:51,953 …om de voorste grendels los te laten. 100 00:06:53,955 --> 00:06:58,584 We zien beide dekens zich ontvouwen op het zonnepaneel. 101 00:06:59,502 --> 00:07:00,461 Dat is goed. 102 00:07:06,384 --> 00:07:09,595 Ik wil Hubble zijn eigen avonturen toewensen. 103 00:07:09,679 --> 00:07:13,182 Dat het verdere mysteries van het universum moge ontsluiten. 104 00:07:14,392 --> 00:07:16,144 Ze besloten hem te richten… 105 00:07:16,227 --> 00:07:20,398 …op een leeg stuk lucht, niets daar, gewoon om te zien wat er gebeurde. 106 00:07:30,366 --> 00:07:36,497 Net als de rest van de wereld stond ik versteld van wat we zagen. 107 00:07:40,501 --> 00:07:44,297 Het niets bleek gevuld te zijn met duizenden sterrenstelsels. 108 00:07:46,215 --> 00:07:49,552 Het gaf ons voor het eerst een idee… 109 00:07:50,344 --> 00:07:52,847 …hoe oud het universum is. 110 00:07:55,683 --> 00:07:58,186 Het is een coole truc van de natuurkunde… 111 00:07:58,936 --> 00:08:02,273 …dat we letterlijk terug kunnen kijken in de tijd… 112 00:08:02,356 --> 00:08:04,150 …met deze enorme telescopen. 113 00:08:06,235 --> 00:08:08,321 Telescopen zijn net tijdmachines… 114 00:08:08,404 --> 00:08:12,575 …omdat ze ons het universum laten zien zoals het was in het verleden. 115 00:08:12,658 --> 00:08:16,287 Dit klinkt als sciencefiction, maar het komt door het feit… 116 00:08:16,370 --> 00:08:19,624 …dat licht tijd nodig heeft om door de ruimte te reizen. 117 00:08:20,208 --> 00:08:23,336 Als je naar een straatlantaarn kijkt, heeft dat licht… 118 00:08:23,419 --> 00:08:27,423 …een fractie van een seconde nodig om je oog te bereiken. 119 00:08:27,924 --> 00:08:30,843 Zonlicht bereikt de aarde na acht minuten. 120 00:08:30,927 --> 00:08:33,930 Als je steeds verder gaat in het universum… 121 00:08:34,013 --> 00:08:38,809 …heeft het licht van die dingen meer tijd nodig om naar onze telescopen te reizen. 122 00:08:38,893 --> 00:08:41,938 We zien ze dus letterlijk zoals ze vroeger waren. 123 00:08:44,732 --> 00:08:49,111 Met Hubble konden we terugkijken in het verre verleden… 124 00:08:49,195 --> 00:08:52,657 …en enkele zeer vroege, zeer jonge sterrenstelsels zien. 125 00:08:53,282 --> 00:08:56,118 Maar we missen het begin. 126 00:08:56,202 --> 00:08:59,247 We missen het eerste deel in het eerste hoofdstuk… 127 00:08:59,330 --> 00:09:02,917 …van dit 13,8 miljard jaar durende verhaal van het universum. 128 00:09:03,000 --> 00:09:05,503 We willen kijken in de uitgestrekte ruimte… 129 00:09:05,586 --> 00:09:09,507 …en terug naar het begin der tijden om deze vragen te beantwoorden: 130 00:09:10,007 --> 00:09:13,511 'Hoe zijn sterrenstelsels ontstaan, en hoe ontstaan ze?' 131 00:09:14,512 --> 00:09:18,307 'Zijn er nog andere bewoonbare planeten buiten ons zonnestelsel?' 132 00:09:18,849 --> 00:09:21,602 'Is leven uniek op aarde?' 133 00:09:21,686 --> 00:09:26,065 Hubble en de telescopen op aarde hebben ons een belangrijke start gegeven. 134 00:09:26,148 --> 00:09:27,942 Maar we moeten verder gaan… 135 00:09:28,025 --> 00:09:30,403 …en de Next Generation Space Telescope… 136 00:09:31,153 --> 00:09:35,491 …NGST is de volgende grote stap. 137 00:09:38,953 --> 00:09:42,373 Dat is uiteindelijk de James Webb-ruimtetelescoop geworden. 138 00:09:47,753 --> 00:09:52,049 Webb is zo'n sprong. Het is de grootste sprong van elke missie… 139 00:09:52,133 --> 00:09:56,095 …wat betreft de omvang van de verbeteringen in alle dimensies. 140 00:09:57,096 --> 00:09:59,724 Dit is de moeder van alle telescopen. 141 00:10:01,058 --> 00:10:04,979 Het was duidelijk dat er tien wonderen moesten gebeuren. 142 00:10:05,062 --> 00:10:08,816 Geheel nieuwe technologieën die niemand ooit had gedaan. 143 00:10:09,317 --> 00:10:11,110 Een compleet nieuwe detector… 144 00:10:11,193 --> 00:10:15,448 …een compleet nieuw elektronisch systeem dat de spiegels focuste… 145 00:10:15,948 --> 00:10:16,907 …tien daarvan. 146 00:10:18,200 --> 00:10:22,496 Een van de belangrijkste cijfers is: 'Hoeveel storingspunten heb je?' 147 00:10:22,580 --> 00:10:26,500 Een storingspunt is één ding dat moet gebeuren… 148 00:10:27,293 --> 00:10:31,589 …en als het niet gebeurt, is de hele missie een mislukking. 149 00:10:32,340 --> 00:10:35,468 Navigatie heeft bevestigd dat de parachute is geopend. 150 00:10:35,551 --> 00:10:37,845 We zien een aanzienlijke vertraging. 151 00:10:38,429 --> 00:10:41,223 Landen op Mars had er zo'n tachtig tot negentig… 152 00:10:41,724 --> 00:10:44,727 …wat een van de riskantste dingen is die we ooit hebben gedaan. 153 00:10:44,810 --> 00:10:46,854 Webb is drie tot vier keer erger. 154 00:10:48,147 --> 00:10:49,774 Het is echt prachtig, Mike. 155 00:10:49,857 --> 00:10:53,152 Ze hebben de vlag geplaatst, je ziet de Amerikaanse vlag. 156 00:10:54,153 --> 00:10:57,615 Wat betreft de storingspunten, erger dan Apollo. 157 00:10:59,492 --> 00:11:00,451 STORINGSPUNTEN 158 00:11:00,534 --> 00:11:05,706 Hoeveel storingspunten hebben we? Het antwoord is 344. 159 00:11:06,374 --> 00:11:10,294 Het heeft meer storingspunten dan eender welke missie ooit. 160 00:11:11,295 --> 00:11:15,341 Het is een onmogelijk project. 161 00:11:22,264 --> 00:11:28,104 HOOFDINGENIEUR 162 00:11:29,355 --> 00:11:32,900 Er zijn altijd onbekende onbekenden in dit vak, dat weten we. 163 00:11:33,901 --> 00:11:37,405 Uiteindelijk komt het allemaal op mijn schouders terecht. 164 00:11:38,406 --> 00:11:42,201 Je neemt de best mogelijke beslissing met de beschikbare data… 165 00:11:42,284 --> 00:11:43,828 …maar je weet… 166 00:11:44,328 --> 00:11:47,665 …dat er altijd risico's aan verbonden zijn. 167 00:11:52,169 --> 00:11:53,754 Cat? -Ja. 168 00:11:55,840 --> 00:11:57,466 Rustig aan, kanjer. 169 00:11:57,967 --> 00:12:01,220 De afgelopen 24 jaar heb ik me op deze missie gefocust. 170 00:12:01,721 --> 00:12:04,849 Het is een soort tweede kind. 171 00:12:05,516 --> 00:12:10,104 Mijn kinderen kennen alleen de James Webb-ruimtetelescoop… 172 00:12:10,187 --> 00:12:12,523 …sinds ze negen of vier waren. 173 00:12:13,023 --> 00:12:16,026 Mijn zoon is nu 30 en mijn dochter is 28. 174 00:12:17,111 --> 00:12:20,322 De angst die je moet hebben is dat als er iets misgaat… 175 00:12:20,406 --> 00:12:24,118 …er pers zal zijn, politici, wat dan ook. 176 00:12:24,201 --> 00:12:26,120 Ze halen je naam door het slijk. 177 00:12:26,203 --> 00:12:29,415 Hij maakt zich overal zorgen om. Het is een Menzel-gen. 178 00:12:29,498 --> 00:12:31,542 Ze maken zich zorgen om alles. 179 00:12:32,126 --> 00:12:33,753 Hij slaapt niet goed. 180 00:12:33,836 --> 00:12:37,882 Al die storingspunt-dingen die fout kunnen gaan… 181 00:12:37,965 --> 00:12:40,050 …daar maak je je zorgen om, en… 182 00:12:40,134 --> 00:12:43,345 Natuurlijk doe ik dat. En het team ook. 183 00:12:43,429 --> 00:12:46,390 Daarom leggen we ze waakzaamheid en focus op. 184 00:12:51,103 --> 00:12:53,272 Dit zijn enkele originele concepten… 185 00:12:53,355 --> 00:12:56,942 …van wat toen de Next Generation Space Telescope heette. 186 00:12:57,943 --> 00:13:01,322 Hoe groter de spiegel, hoe meer licht je verzamelt. 187 00:13:01,405 --> 00:13:05,159 Dus om het eerste licht te zien, moet je groot zijn. 188 00:13:05,242 --> 00:13:09,288 We hebben vijf concepten bekeken. Dit was een originele. 189 00:13:09,914 --> 00:13:12,041 De duivel zit hierbij in de details… 190 00:13:12,124 --> 00:13:16,670 …dus pas als je bij wat gedetailleerde engineering komt… 191 00:13:16,754 --> 00:13:19,340 …die er zo uitziet, vind je de problemen. 192 00:13:19,423 --> 00:13:22,718 Het duidelijkste probleem is dat z'n diameter groter is… 193 00:13:22,802 --> 00:13:25,429 …dan de diameter van de raket die hem draagt. 194 00:13:25,513 --> 00:13:27,139 Dus je moet hem opvouwen. 195 00:13:27,223 --> 00:13:31,477 We hadden implementaties waarbij de primaire spiegels gestapeld waren… 196 00:13:31,560 --> 00:13:33,270 …bijna als een platenspeler. 197 00:13:33,354 --> 00:13:37,608 Een van onze concepten was om de primaire spiegel in te zetten… 198 00:13:37,691 --> 00:13:39,985 …met twee bladen die op een klaptafel lijken. 199 00:13:40,069 --> 00:13:41,403 Dat is wat we nu doen. 200 00:13:41,487 --> 00:13:44,198 Ons eerste ontwerp werd in 2008 beoordeeld… 201 00:13:44,782 --> 00:13:48,869 …en daar begint de telescoop te lijken op wat we nu hebben. 202 00:13:54,375 --> 00:13:58,796 Dit is niet het beste model van Webb, maar het kan de functies tonen. 203 00:13:58,879 --> 00:14:03,008 Daar is de primaire spiegel. Sterrenlicht raakt de primaire spiegel… 204 00:14:03,092 --> 00:14:05,719 …wordt gefocust op de secundaire spiegel… 205 00:14:05,803 --> 00:14:09,682 …en wordt in deze zwarte piramidestructuur gestuurd. 206 00:14:09,765 --> 00:14:13,018 Daarna gaat het terug naar de instrumenten. 207 00:14:13,102 --> 00:14:14,937 De camera's, de spectrometers… 208 00:14:16,981 --> 00:14:19,525 Sorry, de lijm komt een beetje los… 209 00:14:19,608 --> 00:14:22,278 …maar dit is het zonnescherm. 210 00:14:28,325 --> 00:14:32,538 Het zonnescherm blokkeert het licht van de zon, de aarde en de maan. 211 00:14:33,038 --> 00:14:35,499 We willen dat onze telescoop koud is… 212 00:14:35,583 --> 00:14:39,962 …zodat hij niet helderder gloeit dan de zwakke sterren waar hij naar kijkt. 213 00:14:40,921 --> 00:14:44,592 Van de 344 storingspunt-items… 214 00:14:44,675 --> 00:14:48,679 …worden er 225 geassocieerd met de implementatie van het zonnescherm. 215 00:14:49,221 --> 00:14:52,892 Die implementatie is nog nooit eerder uitgevoerd. 216 00:14:53,976 --> 00:14:55,853 Het eerste wat er gebeurt… 217 00:14:55,936 --> 00:14:59,523 …is die twee grote borden die je aan elke kant ziet… 218 00:14:59,607 --> 00:15:02,401 Eerst vouwt de ene naar beneden, dan de andere. 219 00:15:02,484 --> 00:15:05,571 Ze houden de gevouwen lagen van het zonnescherm vast. 220 00:15:06,906 --> 00:15:11,577 Dan zet een heel complex systeem van katrollen en spanmotoren… 221 00:15:11,660 --> 00:15:15,456 …het zonnescherm uit naar elk van de zes hoekpunten. 222 00:15:17,166 --> 00:15:20,461 We zullen elk van die vijf lagen afzonderlijk aanspannen… 223 00:15:20,544 --> 00:15:24,673 …om de juiste vorm en positie ten opzichte van elkaar te krijgen. 224 00:15:25,382 --> 00:15:27,885 Er zijn 34 storingspunt-items… 225 00:15:27,968 --> 00:15:31,013 …verbonden aan het aanspannen van de vijf lagen. 226 00:15:31,096 --> 00:15:35,893 Laag twee, op drie, twee, één… 227 00:15:39,855 --> 00:15:42,983 Het verschil tussen deze ruimtemissie… 228 00:15:43,067 --> 00:15:47,154 …en elke andere ruimtemissie die ooit is gedaan, is hoe zwak het is. 229 00:15:48,572 --> 00:15:50,532 Het is geen stuk metaal. 230 00:15:51,075 --> 00:15:53,577 Het is meer een opgevouwen paraplu. 231 00:15:54,995 --> 00:15:57,748 We hebben drie volledige implementaties gedaan… 232 00:15:57,831 --> 00:16:01,293 …en het opnieuw opvouwen zorgde voor slijtage aan het zonnescherm. 233 00:16:02,378 --> 00:16:06,548 Het zonnescherm scheurde zo veel dat we zeiden: 234 00:16:06,632 --> 00:16:10,135 'Nee, tijd om te stoppen met zo vaak testen.' 235 00:16:11,595 --> 00:16:14,556 Als je werkt met dingen zoals grote schermen… 236 00:16:15,265 --> 00:16:18,811 …heb je kilometers kabels, dingen die in de war kunnen raken… 237 00:16:18,894 --> 00:16:21,522 …en op plekken kunnen komen waar je ze niet wilt bij nul G. 238 00:16:22,022 --> 00:16:24,024 Er kan van alles misgaan. 239 00:16:25,567 --> 00:16:30,489 We halen het uit elkaar, vouwen het op, zetten het op een raket… 240 00:16:30,572 --> 00:16:34,702 …en bouwen het letterlijk opnieuw op met een robot in de ruimte… 241 00:16:34,785 --> 00:16:37,246 …en dat is nog nooit eerder gedaan. 242 00:16:40,958 --> 00:16:42,835 Veertien dagen na de lancering… 243 00:16:42,918 --> 00:16:46,046 …vergrendelen we beide kanten van de primaire spiegel. 244 00:16:46,964 --> 00:16:51,385 Er zijn tien storingspunt-items verbonden aan de primaire spiegel. 245 00:16:51,468 --> 00:16:52,845 Vijf voor elke vleugel. 246 00:16:58,267 --> 00:17:02,479 Het was goed om de spiegel te bouwen uit 18 individuele segmenten. 247 00:17:03,897 --> 00:17:05,899 Elke spiegel is verplaatsbaar. 248 00:17:06,734 --> 00:17:09,862 Dat helpt ons om elke zeshoek zo te positioneren… 249 00:17:09,945 --> 00:17:13,032 …dat we onze telescoop met een robot kunnen richten. 250 00:17:14,867 --> 00:17:17,161 Hij gaat 1,5 miljoen kilometer weg van de aarde… 251 00:17:17,244 --> 00:17:19,038 …vier keer verder dan de maan. 252 00:17:19,955 --> 00:17:22,833 Je wilt niet dat de telescoop barst of breekt… 253 00:17:22,916 --> 00:17:25,377 …als hij cryogene temperaturen bereikt. 254 00:17:25,669 --> 00:17:29,339 CRYOGENE TEST 2017 255 00:17:29,673 --> 00:17:36,013 NASA heeft de grootste Cryovac-kamer in het Johnson Space Center aangepast. 256 00:17:36,096 --> 00:17:38,098 Die stamt uit het Apollo-tijdperk. 257 00:17:38,599 --> 00:17:43,604 Het kostte jaren om ze aan te passen aan deze enorme telescoop. 258 00:17:49,777 --> 00:17:54,782 Hij is zo groot als een huis en werd getest bij temperaturen… 259 00:17:54,865 --> 00:17:58,327 …van 50 graden boven het absolute nulpunt, en hij werkte prima. 260 00:17:58,827 --> 00:18:00,954 Dat is bijna wonderbaarlijk. 261 00:18:02,831 --> 00:18:05,334 Er was een geweldige dag in Goddard… 262 00:18:05,417 --> 00:18:09,088 …waar mensen al jaren naar uitkeken. 263 00:18:09,797 --> 00:18:15,969 Ze tilden hem op en draaiden hem naar het kijkgebied… 264 00:18:16,470 --> 00:18:18,889 …en we kregen die spiegel te zien. 265 00:18:20,099 --> 00:18:24,103 En dat was gewoon een 'begin niet te huilen'-moment. 266 00:18:24,186 --> 00:18:27,606 Je ziet je eigen weerspiegeling… 267 00:18:28,190 --> 00:18:31,110 …in dezelfde spiegel die het licht zal waarnemen… 268 00:18:31,193 --> 00:18:33,946 …van jonge sterrenstelsels en verre planeten. 269 00:18:34,029 --> 00:18:37,741 En dat hij mij ook ziet? Dat was echt gaaf. 270 00:18:41,745 --> 00:18:43,497 Deze telescoop is ontworpen… 271 00:18:43,580 --> 00:18:46,667 …om het universum te zien in infrarood licht. 272 00:18:49,044 --> 00:18:52,840 De verste sterrenstelsels zijn zo ver weg… 273 00:18:52,923 --> 00:18:56,635 …dat ze al hun licht uitzenden als infrarood licht. 274 00:18:56,718 --> 00:19:00,305 Licht dat iets roder is dan wat je ogen kunnen zien. 275 00:19:00,806 --> 00:19:04,726 Zelfs met een telescoop zoals de Hubble, een optische telescoop… 276 00:19:04,810 --> 00:19:06,687 …die veel groter was… 277 00:19:06,770 --> 00:19:10,899 …zouden we het licht van deze eerste sterrenstelsels niet kunnen zien. 278 00:19:12,568 --> 00:19:17,656 We hebben deze telescoop ontworpen om vroege sterrenstelsels te bestuderen… 279 00:19:18,657 --> 00:19:21,285 …maar omdat hij zo groot en zo krachtig is… 280 00:19:21,368 --> 00:19:25,622 …zal hij ongekende mogelijkheden hebben… 281 00:19:25,706 --> 00:19:28,292 …om ons te helpen meer te leren… 282 00:19:28,375 --> 00:19:32,045 …over exoplaneten, planeten die om andere sterren draaien. 283 00:19:33,338 --> 00:19:38,177 Vooral over de vraag of een van de nabije planeten… 284 00:19:38,260 --> 00:19:41,096 …mogelijk bewoonbaar is. 285 00:19:42,598 --> 00:19:43,974 Dat zal hij doen… 286 00:19:44,057 --> 00:19:48,187 …door te kijken naar de moleculen in de atmosfeer van die planeet. 287 00:19:50,022 --> 00:19:55,277 Hij zou methaan, kooldioxide en waterdamp kunnen detecteren. 288 00:19:56,320 --> 00:19:58,947 Waar water is, is meestal leven. 289 00:20:00,282 --> 00:20:04,745 We kunnen zeker zeggen dat deze telescoop onze volgende grote stap is… 290 00:20:04,828 --> 00:20:07,539 …in onze zoektocht naar leven in het universum. 291 00:20:08,123 --> 00:20:13,837 Hoe geweldig zou het zijn als ik zei: 'Kijk, hier zijn vijf planeten… 292 00:20:13,921 --> 00:20:16,131 …het lijkt erop dat er leven is'? 293 00:20:16,798 --> 00:20:19,927 Kun je je dat voorstellen? Dat verandert alles. 294 00:20:20,302 --> 00:20:23,680 EEN MAAND VOOR LANCERING 295 00:20:25,849 --> 00:20:28,101 Webb is de mens op z'n best… 296 00:20:28,602 --> 00:20:32,397 …een onbaatzuchtige zoektocht naar wat er daar echt is. 297 00:20:33,106 --> 00:20:37,527 Meer leren over onszelf, onze geschiedenis, over de wereld zelf. 298 00:20:38,028 --> 00:20:40,572 Ik vind het ongelooflijk. 299 00:20:43,617 --> 00:20:45,577 Ik ben opgegroeid in Zwitserland. 300 00:20:46,411 --> 00:20:49,873 M'n vader was een evangelistische voorganger… 301 00:20:49,957 --> 00:20:51,917 …in een fundamentalistische kerk. 302 00:20:52,960 --> 00:20:55,337 We hebben amper van wetenschap gehoord. 303 00:20:55,420 --> 00:20:57,089 Ik heb m'n hele jeugd geleerd… 304 00:20:57,172 --> 00:20:59,883 …dat het universum in zeven dagen is gebouwd. 305 00:21:01,927 --> 00:21:04,179 En toen ging ik naar één les. 306 00:21:05,305 --> 00:21:11,228 De leraar legde uit hoe wetenschap het pad van de geschiedenis veranderde. 307 00:21:12,396 --> 00:21:15,107 En ik dacht: dat is de baan die ik wil. 308 00:21:15,190 --> 00:21:19,987 Ik kan aan wetenschap doen en daarmee de loop van de geschiedenis veranderen. 309 00:21:22,906 --> 00:21:25,033 Ik doe dit al vijf jaar. 310 00:21:26,034 --> 00:21:30,163 Veel mensen vinden me niet geduldig genoeg. 311 00:21:30,789 --> 00:21:34,501 Mijn manier van verantwoording afleggen kan soms hard overkomen. 312 00:21:36,211 --> 00:21:37,838 Maar stel dat het mislukte. 313 00:21:38,797 --> 00:21:43,218 Het zou de hele geschiedenis van de wereldwetenschap… 314 00:21:43,302 --> 00:21:46,263 …een tot twee decennia terugzetten. 315 00:21:46,346 --> 00:21:48,181 Ik hou al mijn kilometers bij. 316 00:21:50,225 --> 00:21:54,938 Het hele jaar. Elk jaar is het doel 1600. Afhankelijk van hoe stressvol het is… 317 00:21:55,022 --> 00:21:57,733 …is het meer of minder. Meer stress, meer kilometers. 318 00:21:58,317 --> 00:22:00,319 Het is nu ongeveer 1900 kilometer. 319 00:22:00,902 --> 00:22:06,450 NASA, toch? Dit is het bureau dat kwam met de slogan: 320 00:22:06,533 --> 00:22:08,535 'Falen is geen optie.' 321 00:22:08,618 --> 00:22:11,038 Het klinkt heel goed… 322 00:22:11,121 --> 00:22:14,291 …maar bij elke missie die we doen, is falen een optie. 323 00:22:15,917 --> 00:22:19,212 Vanaf het begin zijn er veel uitdagingen. 324 00:22:19,296 --> 00:22:22,132 Dit instituut beheert een telescoop… 325 00:22:22,215 --> 00:22:24,801 …met een lancering voor 2007. 326 00:22:24,885 --> 00:22:28,847 De richtprijs hiervoor is 500 miljoen dollar. 327 00:22:28,930 --> 00:22:31,975 De eerste keer dat iemand over de prijs praatte… 328 00:22:32,059 --> 00:22:35,604 …wist iedereen die had gewerkt aan de Hubble-ruimtetelescoop… 329 00:22:35,687 --> 00:22:38,231 …wat meer dan zes miljard dollar was… 330 00:22:38,315 --> 00:22:40,275 …dat het onzin was. 331 00:22:40,859 --> 00:22:42,569 Naarmate het project groeide… 332 00:22:42,652 --> 00:22:46,365 …liepen de kosten plots op tot zes miljard dollar. 333 00:22:46,448 --> 00:22:50,619 Mr Howard, hebt u ooit de film The Money Pit gezien? 334 00:22:51,745 --> 00:22:52,996 Ja, absoluut. 335 00:22:53,080 --> 00:22:57,250 De standaardzin in die film was: 'Het is nog maar twee weken.' 336 00:22:58,043 --> 00:23:01,630 Hoe kunnen we dit rechtvaardigen tegenover onze kiezers? 337 00:23:01,713 --> 00:23:04,299 Er was een onderzoek door het Congres. 338 00:23:04,883 --> 00:23:07,177 Ze zeiden: 'Laten we het stopzetten.' 339 00:23:07,260 --> 00:23:11,390 Het voelde alsof het niet zou gebeuren. Het Congres zou ons stilleggen. 340 00:23:11,473 --> 00:23:12,808 Het was een schok. 341 00:23:12,891 --> 00:23:17,104 Ik ben een jonge wetenschapper die wetenschap wil doen met de telescoop… 342 00:23:17,187 --> 00:23:19,272 …en nu stoppen we na al die tijd? 343 00:23:19,981 --> 00:23:23,360 Het Congres zei: 'Je krijgt het geld', en toen kwam ik erbij. 344 00:23:23,443 --> 00:23:24,277 $ 9,0 MILJARD 345 00:23:24,361 --> 00:23:28,115 Niemand wilde erover praten. 'Het is niet… Het is prima.' 346 00:23:28,198 --> 00:23:32,202 'Hoe sta je ervoor?' 'We verliezen tijd, maar het komt goed.' 347 00:23:32,285 --> 00:23:33,495 Het was niet prima. 348 00:23:34,371 --> 00:23:38,792 TRILLINGEN- EN AKOESTIEKTEST 2017 - 2018 349 00:23:41,169 --> 00:23:45,382 Ik weet nog dat hij klaar was voor trillingen en akoestiek. 350 00:23:47,843 --> 00:23:52,139 Je probeert de telescoop kapot te maken. 351 00:23:52,222 --> 00:23:57,018 Je wilt dat hij overleeft, maar je schudt hem net zoals in de raket. 352 00:23:57,644 --> 00:24:03,233 En we schoten er geluid op af, net zoals bij een lancering. 353 00:24:22,252 --> 00:24:24,629 De eerste test ging heel goed. 354 00:24:27,507 --> 00:24:31,511 Toen we het daarna testten met het ruimtevaartuig en het zonnescherm… 355 00:24:32,053 --> 00:24:34,264 …begonnen de bevestigingen te vallen. 356 00:24:35,724 --> 00:24:37,434 Dat ding heeft 10.000 schroeven. 357 00:24:38,101 --> 00:24:40,729 Als je ooit een fiets hebt gemaakt, besef je… 358 00:24:40,812 --> 00:24:44,357 …dat je de bevestiging moet aanspannen, zodat ze vastzit. 359 00:24:44,941 --> 00:24:46,485 Ze zaten niet vast. 360 00:24:47,360 --> 00:24:51,615 Hoe kan dat? Hij gaat de ruimte in. Ze moeten vastzitten. 361 00:24:52,699 --> 00:24:56,244 We moesten de bevestigingen opnieuw doen, ze allemaal vinden. 362 00:24:56,995 --> 00:24:58,580 Het duurde zes maanden… 363 00:24:58,663 --> 00:25:02,209 …en kostte 150 miljoen dollar om het probleem op te lossen. 364 00:25:02,834 --> 00:25:05,712 Mensen maken meer fouten dan ze zouden moeten. 365 00:25:05,795 --> 00:25:06,922 Het is gênant. 366 00:25:07,005 --> 00:25:08,924 NASA'S VOLGENDE GROTE DING VOL FOUTEN 367 00:25:09,007 --> 00:25:12,260 Ondertussen hebben we meer negatieve pers gekregen… 368 00:25:12,344 --> 00:25:15,347 …bij die missie dan bij alle andere missies. 369 00:25:16,431 --> 00:25:18,642 Niemand wil bij een mislukking horen. 370 00:25:18,725 --> 00:25:22,521 Iedereen wil bij een succes horen, net als elk sportteam. 371 00:25:22,604 --> 00:25:25,732 Je moet het veranderen. Je moet stoppen met verliezen. 372 00:25:28,902 --> 00:25:34,491 Het team was altijd geweldig. Ik zie het als een leiderschapskwestie. 373 00:25:35,492 --> 00:25:40,121 We kunnen de spiegel beschadigen, dus we moeten heel voorzichtig zijn. 374 00:25:40,789 --> 00:25:45,085 Ik moest leiders vervangen om dat team samen te brengen… 375 00:25:45,168 --> 00:25:49,422 …en de aandacht te creëren die nodig is om zoiets groots te doen. 376 00:25:50,173 --> 00:25:53,510 Dus je wilt de energie: 'Ja, we gaan dit doen.' 377 00:25:53,593 --> 00:25:55,679 En ik denk dat dat is gebeurd. 378 00:25:56,179 --> 00:26:00,976 Ik herinner me de dag dat ik voor het eerst echt verrast was. 379 00:26:02,310 --> 00:26:03,603 De twee helften… 380 00:26:04,229 --> 00:26:08,024 …de primaire spiegel en het zonnescherm moesten samenkomen. 381 00:26:10,652 --> 00:26:13,071 Ik wist dat het moeilijk zou worden. 382 00:26:14,155 --> 00:26:16,783 Die twee helften hadden elkaar nooit gezien. 383 00:26:18,159 --> 00:26:21,663 Alle systemen, alle kabels, alles moest werken. 384 00:26:29,087 --> 00:26:31,089 Toen de twee helften samenkwamen… 385 00:26:34,593 --> 00:26:35,885 …lukte het meteen. 386 00:26:38,555 --> 00:26:41,516 Het team was maar net waar ze moesten zijn… 387 00:26:42,100 --> 00:26:45,645 …en ze lagen niet voor, en ineens kwamen ze voor. 388 00:26:46,354 --> 00:26:49,608 Ze waren beter dan mensen hadden verwacht. 389 00:26:50,442 --> 00:26:51,651 Dat is geweldig. 390 00:26:55,447 --> 00:26:57,866 We hebben een missie die klaar is. 391 00:27:00,035 --> 00:27:03,747 Als iemand me vraagt: 'Hoe zeker ben je nu dat Webb gelanceerd wordt?' 392 00:27:04,247 --> 00:27:05,582 Ik verwed m'n huis. 393 00:27:31,274 --> 00:27:36,237 Het heeft jaren gekost om deze telescoop op het lanceerplatform te krijgen. 394 00:27:36,780 --> 00:27:39,908 Een deel van me denkt: is hij echt hier? Gebeurt het echt? 395 00:27:40,617 --> 00:27:43,119 CALIFORNIË 396 00:27:45,747 --> 00:27:49,668 Ik voel opwinding en blije nervositeit. 397 00:28:01,012 --> 00:28:03,973 RUIMTEVAARTCENTRUM GUYANA FRANS-GUYANA 398 00:28:04,057 --> 00:28:06,601 Hou ik van lanceringen? Nou… 399 00:28:07,519 --> 00:28:09,062 Wel als ze voorbij zijn. 400 00:28:10,146 --> 00:28:11,981 Het is zoals parachutespringen. 401 00:28:12,565 --> 00:28:15,735 Als de parachute opengaat, is het altijd leuk. 402 00:28:20,573 --> 00:28:25,870 De lancering is over 12 uur. Duimen maar dat het weer standhoudt… 403 00:28:25,954 --> 00:28:30,291 …dan kunnen we morgenochtend deze telescoop lanceren. 404 00:28:30,375 --> 00:28:34,087 Ik kan niet geloven dat we er bijna zijn. 405 00:28:34,170 --> 00:28:37,132 Ik ben zo opgewonden, ik kan niet wachten. 406 00:28:50,186 --> 00:28:52,439 Ik schrijf beide toespraken alleen. 407 00:28:53,857 --> 00:28:58,361 Het is absoluut cruciaal dat ze authentiek en persoonlijk zijn… 408 00:28:58,445 --> 00:29:00,822 …vooral in tijden van teleurstelling… 409 00:29:01,614 --> 00:29:02,824 …om eerlijk te zijn… 410 00:29:02,907 --> 00:29:06,786 …dat ik er authentiek ben als mens. 411 00:29:06,870 --> 00:29:08,204 Dat is belangrijk. 412 00:29:08,288 --> 00:29:10,790 De positieve speech zal niemand onthouden. 413 00:29:10,874 --> 00:29:13,293 Maakt niet uit. Ik kan zeggen wat ik wil. 414 00:29:14,335 --> 00:29:16,713 De negatieve toespraak doet er echt toe. 415 00:29:16,796 --> 00:29:19,966 Je moet er dus goed over nadenken. 416 00:29:20,467 --> 00:29:23,303 Zeven, zes, vijf… 417 00:29:23,928 --> 00:29:27,098 LANCERING CLUSTERSATELLIET 4 JUNI 1996 418 00:29:27,182 --> 00:29:28,016 …lancering. 419 00:29:29,476 --> 00:29:30,602 Ontsteking. 420 00:29:30,685 --> 00:29:33,855 Ik herinner me de eerste mislukking van Ariane 5. 421 00:29:33,938 --> 00:29:35,774 Ik weet nog hoe het eruitzag. 422 00:29:35,857 --> 00:29:36,733 Lancering. 423 00:29:39,486 --> 00:29:42,322 Het staat in m'n geheugen gegrift. 424 00:29:45,992 --> 00:29:48,411 Alle aandrijvingen zijn normaal. 425 00:29:48,495 --> 00:29:49,788 Traject is normaal. 426 00:29:54,876 --> 00:29:57,545 'De lancering van vandaag was niet succesvol… 427 00:29:57,629 --> 00:30:01,341 …en Webb bereikte de baan niet zoals gepland. 428 00:30:06,679 --> 00:30:08,681 Dit is 'n tegenslag voor iedereen… 429 00:30:08,765 --> 00:30:12,143 …en voor de wetenschap en de verkenning van ons universum. 430 00:30:13,686 --> 00:30:15,480 We zijn zeker teleurgesteld. 431 00:30:18,149 --> 00:30:23,780 Maar hoe moeilijk deze tegenslag ook is… 432 00:30:24,572 --> 00:30:26,950 …er is één ding dat niet zal veranderen. 433 00:30:28,993 --> 00:30:33,623 Onze toewijding aan de wetenschappelijke verkenning van de ruimte.' 434 00:30:48,429 --> 00:30:51,891 LANCERINGSDAG 25 DECEMBER 2021 435 00:30:52,684 --> 00:30:56,563 Het coolste ding van het decennium, misschien wel de eeuw, gaat gebeuren. 436 00:30:56,646 --> 00:31:01,150 De opvolger van de Hubble, drie keer zo groot en technologisch geavanceerder… 437 00:31:01,234 --> 00:31:03,778 …wordt zo dadelijk gelanceerd. Ik ga huilen. 438 00:31:04,654 --> 00:31:08,741 Feliz Navidad. Ik ben deze ochtend om 4.50 uur opgestaan… 439 00:31:08,825 --> 00:31:10,785 …om naar de lancering te kijken. 440 00:31:10,869 --> 00:31:14,873 Ik bid tot alle wetenschapsgoden dat alles vlekkeloos verloopt… 441 00:31:14,956 --> 00:31:17,917 …en dat we over zes maanden prachtige data krijgen. 442 00:31:18,001 --> 00:31:19,627 Vrolijk kerstfeest. 443 00:31:19,711 --> 00:31:23,214 Van het Jupiter Controlecentrum in Kourou, Frans-Guyana… 444 00:31:23,298 --> 00:31:28,136 …kijk je live naar een Ariane 5-raket op zijn lanceerplatform… 445 00:31:28,219 --> 00:31:33,016 …klaar om de James Webb-ruimtetelescoop op de beginfase van zijn reis te sturen. 446 00:31:33,099 --> 00:31:38,187 Tienduizenden wetenschappers kijken nu naar deze lancering. 447 00:31:39,022 --> 00:31:43,234 Hun hele toekomst hangt af van het succes van die lancering. 448 00:31:43,318 --> 00:31:47,238 Vrolijk kerstfeest. We zijn klaar voor de lancering van de Webb-telescoop. 449 00:31:47,322 --> 00:31:51,951 We hebben nu een groen bord, geen problemen tijdens de aftelling. 450 00:31:52,035 --> 00:31:56,539 Ook geen problemen bij het vluchtcontroleteam hier in Kourou. 451 00:31:57,332 --> 00:31:59,709 Ik ben niet erg bijgelovig… 452 00:31:59,792 --> 00:32:05,673 …maar ik neem vandaag drie geluksbrengers mee. 453 00:32:05,757 --> 00:32:08,092 Ik heb de taxivergunning van m'n vader. 454 00:32:08,718 --> 00:32:11,512 Ik heb de vlinderdas van mijn opa Menzel… 455 00:32:11,596 --> 00:32:15,808 …en mijn opa DeLeo's logboek van toen hij privépiloot was. 456 00:32:15,892 --> 00:32:19,145 Het ziet er allemaal goed uit hier in de ruimtehaven… 457 00:32:19,228 --> 00:32:21,230 …voor een lancering op kerstdag. 458 00:32:21,314 --> 00:32:25,568 De operaties lopen soepel, het aftellen loopt mooi door… 459 00:32:25,652 --> 00:32:29,197 …alle systemen zijn groen en we zijn klaar voor de lancering. 460 00:32:31,115 --> 00:32:32,492 Het weer zit mee. 461 00:32:32,575 --> 00:32:36,245 NASA-medewerkers houden de telemetrie nauwlettend in de gaten. 462 00:32:36,329 --> 00:32:38,581 Klaar voor de laatste aftelling. 463 00:32:39,290 --> 00:32:42,043 Tien, negen, acht… 464 00:32:42,126 --> 00:32:45,463 …zeven, zes, vijf… 465 00:32:45,546 --> 00:32:49,634 …vier, drie, twee, één… 466 00:33:20,873 --> 00:33:22,917 ASTROFYSICUS 467 00:33:40,518 --> 00:33:44,731 ESC wordt afgesloten. Alle parameters aan boord zijn normaal. 468 00:33:44,814 --> 00:33:49,193 We zijn nog maar 17 seconden verwijderd van Webb-afscheiding. 469 00:33:50,278 --> 00:33:54,866 Veren duwen Webb voorzichtig weg van het bovenste deel van de Ariane 5. 470 00:33:59,912 --> 00:34:01,956 Afscheiding van de Webb-telescoop. 471 00:34:02,040 --> 00:34:02,957 Ga, Webb. 472 00:34:12,216 --> 00:34:14,552 Bedankt. Ja. -Proficiat. 473 00:34:15,136 --> 00:34:18,681 We hebben bevestiging van de afscheiding van het observatorium… 474 00:34:18,765 --> 00:34:22,268 …wat zal leiden tot de inzet van Webbs zonnepanelen. 475 00:34:24,479 --> 00:34:29,567 MET BEHULP VAN DE GEGEVENS VAN NASA TOONT DE VOLGENDE ANIMATIE WEBBS REIS. 476 00:34:30,943 --> 00:34:36,199 Webb blijft op de interne batterij werken tot de unieke zonnepanelen zich ontvouwen. 477 00:34:58,679 --> 00:35:01,140 Webbs panelen zijn eruit… 478 00:35:01,224 --> 00:35:03,851 …een bevestiging dat hij energiepositief is. 479 00:35:04,644 --> 00:35:06,062 Zonnepanelen zijn eruit. 480 00:35:07,021 --> 00:35:09,482 Oké. 481 00:35:15,530 --> 00:35:16,906 Zo mag ik het horen. 482 00:35:26,958 --> 00:35:31,671 Terwijl hij naar zijn werkplek gaat, 1,5 miljoen kilometer van de aarde… 483 00:35:31,754 --> 00:35:35,174 …wordt hij geïmplementeerd door de telescoop-controllers… 484 00:35:35,258 --> 00:35:38,928 …van het Mission Operations Center, het MOC, zoals het heet. 485 00:35:46,269 --> 00:35:47,395 De komende weken… 486 00:35:47,478 --> 00:35:51,274 …zal Webb z'n antennes, zonnescherm en spiegels blijven inzetten. 487 00:35:51,357 --> 00:35:53,985 Elke procedure is een cruciale en ingewikkelde stap… 488 00:35:54,068 --> 00:35:56,904 …om de telescoop van zeven ton te assembleren. 489 00:35:57,780 --> 00:36:01,200 De Webb-telescoop is gemaakt door de knapste koppen… 490 00:36:01,284 --> 00:36:04,787 …en ze zullen allemaal toekijken op 't puntje van hun stoel. 491 00:36:04,871 --> 00:36:07,540 Als er ergens iets misgaat… 492 00:36:07,623 --> 00:36:11,377 …kan de mensheid er niets aan doen. 493 00:36:15,756 --> 00:36:18,176 Iedereen feliciteert mensen met de lancering… 494 00:36:18,259 --> 00:36:21,345 …en we zijn allemaal heel blij met de felicitaties. 495 00:36:21,846 --> 00:36:24,849 Maar we weten dat het moeilijkste nog moet komen. 496 00:36:25,600 --> 00:36:28,895 De telescoop implementeren is als een IKEA-bureau bouwen… 497 00:36:28,978 --> 00:36:31,772 …op 1,5 miljoen kilometer afstand met een robot. 498 00:36:34,942 --> 00:36:39,780 Webb gaat zo'n 1,6 kilometer per seconde. We komen binnenkort langs de maan… 499 00:36:39,864 --> 00:36:44,702 …dus we zijn nu bijna 370.000 kilometer van ons verwijderd. 500 00:36:46,954 --> 00:36:49,081 Webb reist naar het L2-punt… 501 00:36:49,165 --> 00:36:51,375 …1,5 miljoen kilometer van de aarde. 502 00:36:51,459 --> 00:36:53,669 Als je op aarde zwakke sterren wilt zien… 503 00:36:53,753 --> 00:36:56,672 …kijk je niet vanuit de stad, maar ga je naar het platteland. 504 00:36:56,756 --> 00:37:00,885 Naar L2 gaan is voor ons zoals naar het platteland gaan. 505 00:37:00,968 --> 00:37:05,640 Het is een plek waar de zwaartekracht van de zon en de aarde samen… 506 00:37:05,723 --> 00:37:09,101 …een stabiele baan rond de zon vormen. 507 00:37:10,853 --> 00:37:14,440 Het kostte de Apollo-astronauten ongeveer drie dagen… 508 00:37:14,523 --> 00:37:16,317 …om naar de maan te gaan. 509 00:37:16,400 --> 00:37:20,780 Om naar het L2-punt te gaan, duurt het ongeveer dertig dagen. 510 00:37:20,863 --> 00:37:23,282 Onderweg doen we de implementatie. 511 00:37:29,664 --> 00:37:32,750 Dit is mijn eerste implementatie. Ik voel me nerveus. 512 00:37:33,751 --> 00:37:37,255 Vooral met deze missie. Het kan niet worden gerepareerd. 513 00:37:37,338 --> 00:37:41,384 Alle problemen die zich voordoen moeten we direct aanpakken. 514 00:37:42,176 --> 00:37:47,098 Er werken honderden mensen de klok rond in het Mission Operations Center… 515 00:37:47,181 --> 00:37:49,850 …vooral de vluchtoperatoren. 516 00:37:51,477 --> 00:37:56,023 We kunnen met de telescoop communiceren via dit Mission Operations Center. 517 00:37:56,732 --> 00:38:00,194 We sturen commando's naar de telescoop, of blokken code… 518 00:38:00,278 --> 00:38:02,989 …om te zeggen wat hij moet doen. 519 00:38:03,739 --> 00:38:07,243 We kunnen de telescoop niet zien, hij is te ver weg… 520 00:38:07,326 --> 00:38:10,997 …dus we hebben een tool, een geanimeerd model van de telescoop… 521 00:38:11,080 --> 00:38:13,833 …waar we de telescoop zien ontvouwen. 522 00:38:17,253 --> 00:38:19,839 Als latina vrouw… 523 00:38:19,922 --> 00:38:22,633 …ben ik als een eenhoorn in deze industrie. 524 00:38:23,217 --> 00:38:26,929 En ik had niemand zoals ik om naar op te kijken in deze ruimte. 525 00:38:28,139 --> 00:38:31,183 Ik kreeg mijn NASA-badge toen ik 19 was. 526 00:38:31,684 --> 00:38:37,106 Ik had niet verwacht om zo snel op zo'n grote, prestigieuze plek te komen. 527 00:38:37,189 --> 00:38:40,401 Maar toen ik er was, wist ik dat ik iets zou bereiken. 528 00:38:41,277 --> 00:38:45,865 Ik ontwikkel code en procedures voor het implementatiesysteem. 529 00:38:46,532 --> 00:38:50,244 Welke activiteit we ook uitvoeren in de ruimte… 530 00:38:50,328 --> 00:38:54,749 …al die systemen samen moeten als één geheel functioneren. 531 00:38:55,458 --> 00:38:58,627 IMPLEMENTATIE ZONNESCHERM DRIE DAGEN NA LANCERING 532 00:38:59,128 --> 00:39:02,673 STORINGSPUNTEN: 225 533 00:39:04,258 --> 00:39:08,262 Dep OC, die CR is omhoog getrokken. Je hebt nu de leiding. 534 00:39:08,763 --> 00:39:10,598 Ga door. We zijn er klaar voor. 535 00:39:11,599 --> 00:39:13,100 Begrepen. Code uitvoeren. 536 00:39:14,352 --> 00:39:16,896 De commandoregel ziet er goed uit. Voer maar uit. 537 00:39:16,979 --> 00:39:17,855 Uitvoeren. 538 00:39:21,692 --> 00:39:25,946 De meeste storingspunten zitten in het zonnescherm. 539 00:39:27,073 --> 00:39:31,952 Als deze mechanismen niet loslaten, is dat een slechte dag. 540 00:39:46,801 --> 00:39:49,929 Oké, Dep Lead, je motor staat in de wachtstand. 541 00:39:50,763 --> 00:39:53,015 Ga maar door. -Uitvoeren. 542 00:40:11,742 --> 00:40:14,662 Begrepen, baas. Ik ben blij met die beweging. 543 00:40:14,745 --> 00:40:15,621 Ga verder. 544 00:40:22,962 --> 00:40:26,340 Hoeveel tests je ook doet, net als een parachute… 545 00:40:26,424 --> 00:40:29,677 …is hij zo goed als de vorige keer dat je hem hebt opgevouwen. 546 00:40:30,553 --> 00:40:32,847 En je weet nooit hoe goed dat is… 547 00:40:32,930 --> 00:40:35,474 …tot je uit het vliegtuig springt en aan het koord trekt. 548 00:40:47,570 --> 00:40:51,866 Ga verder met stap 031 voor de groep zes. 549 00:40:54,743 --> 00:40:56,162 Begrepen. Op de vleugel. 550 00:40:59,999 --> 00:41:02,835 En OC, dat ziet er goed uit. Je mag doorgaan. 551 00:41:03,711 --> 00:41:06,964 Goed zo. Ga door. Ga maar verder. 552 00:41:08,215 --> 00:41:10,593 Proc ziet er goed uit. Je mag uitvoeren. 553 00:41:12,094 --> 00:41:12,970 Uitvoeren. 554 00:41:14,763 --> 00:41:15,890 Vuur maar. 555 00:41:16,557 --> 00:41:19,059 Doe maar. Eens kijken hoe ze allebei vuren. 556 00:41:26,358 --> 00:41:30,112 En OC, voer de implementatie maar uit. 557 00:41:30,196 --> 00:41:31,238 Uitvoeren. 558 00:41:37,119 --> 00:41:40,539 Ik kan bevestigen dat alle vijf lagen van het zonnescherm… 559 00:41:40,623 --> 00:41:42,374 …volledig gespannen zijn. 560 00:41:44,460 --> 00:41:45,294 Oké. 561 00:41:46,378 --> 00:41:47,588 Bedankt, Dep Lead. 562 00:41:48,422 --> 00:41:53,177 Een belangrijke mijlpaal bereikt. Goed gedaan, zonnescherm-team. 563 00:41:53,844 --> 00:41:57,056 Oké, gefeliciteerd, allemaal. Gefeliciteerd. 564 00:41:58,390 --> 00:42:02,520 Het was een goede dag. Het was moeilijk te voorspellen. Daar is het. 565 00:42:02,603 --> 00:42:04,980 We koelen de telescoop, zoals het hoort. 566 00:42:05,064 --> 00:42:06,857 Het is iets moois. 567 00:42:06,941 --> 00:42:11,529 Op dit moment hebben we 266… 568 00:42:12,154 --> 00:42:15,199 …van de 344 storingspunten geëlimineerd. 569 00:42:15,282 --> 00:42:18,244 Ze kunnen niet falen, want ze zijn niet meer nodig. 570 00:42:18,327 --> 00:42:20,538 Maar je moet voorzichtig blijven… 571 00:42:20,621 --> 00:42:22,748 …want er moeten nog dingen gebeuren. 572 00:42:28,045 --> 00:42:31,757 IMPLEMENTATIE PRIMAIRE SPIEGEL TWEE WEKEN NA LANCERING 573 00:42:31,840 --> 00:42:35,427 STORINGSPUNTEN: 010 574 00:42:40,391 --> 00:42:41,934 Goedemorgen. -Hé, allemaal. 575 00:42:42,017 --> 00:42:43,519 Goedemorgen. -Goedemorgen. 576 00:42:43,602 --> 00:42:44,687 Fijn je te zien. 577 00:42:44,770 --> 00:42:47,690 Stations in Madrid staan klaar voor de overdracht. 578 00:42:47,773 --> 00:42:50,359 En OC, Dep Ops op operaties. 579 00:42:50,442 --> 00:42:54,530 Dep Lead heeft de parameters bevestigd. We gaan de motorbeweging doen. 580 00:42:56,740 --> 00:42:59,285 Als de vleugels van de primaire spiegel niet vastklikten… 581 00:42:59,368 --> 00:43:02,788 …zouden ze trillen op een manier die we niet wilden. 582 00:43:03,289 --> 00:43:07,126 Die trillingen zouden verschijnen als een vervaging van het beeld. 583 00:43:11,714 --> 00:43:13,966 We hebben onze volledige voorbelasting bereikt… 584 00:43:14,049 --> 00:43:18,095 …dus nu gaan we verder met stap 046… 585 00:43:18,178 --> 00:43:21,098 …om SCS-256 in te schakelen en te activeren. 586 00:43:22,600 --> 00:43:25,144 Dep Ops, dit is Dep Lead over implementatie. 587 00:43:25,227 --> 00:43:26,729 De parameters zien er goed uit. 588 00:43:27,730 --> 00:43:29,940 Ik, ga verder met de motorbeweging. 589 00:43:30,941 --> 00:43:33,068 Kom op, bal. Gooi het erin. 590 00:43:35,195 --> 00:43:37,990 Het begint eruit te komen. -Je ziet het bewegen. 591 00:43:52,463 --> 00:43:55,007 Oké, we zijn bijna halverwege op 54. 592 00:44:02,640 --> 00:44:03,474 Moet je zien. 593 00:44:05,059 --> 00:44:06,393 Het komt eraan. -Ja. 594 00:44:06,894 --> 00:44:07,811 Ga door. 595 00:44:15,277 --> 00:44:17,571 Vijfennegentig nu. Zesennegentig. -Ja. 596 00:44:22,826 --> 00:44:24,078 Dat is het. -Ja. 597 00:44:24,703 --> 00:44:25,537 Vier… 598 00:44:28,624 --> 00:44:33,295 …drie, twee, één. 599 00:44:37,925 --> 00:44:41,303 We hebben een volledig geïmplementeerd JWST-observatorium. 600 00:44:52,981 --> 00:44:53,982 Primaire spiegel. 601 00:44:54,066 --> 00:44:56,276 We zijn er. -Dat ziet er prachtig uit. 602 00:45:01,615 --> 00:45:02,825 Allemachtig. 603 00:45:02,908 --> 00:45:04,159 Hoe moeilijk was dat? 604 00:45:10,332 --> 00:45:12,042 Ik zocht jou eerst. 605 00:45:13,877 --> 00:45:15,629 Praat met me. Hoe voel je je? 606 00:45:15,713 --> 00:45:19,675 Gezien ons verleden gaat het veel soepeler dan we dachten. 607 00:45:19,758 --> 00:45:23,762 Dus het was prachtig om het zo samen te zien komen. 608 00:45:29,393 --> 00:45:32,813 Alles ging zo soepel, heel spannend. 609 00:45:33,313 --> 00:45:37,151 Ik wilde wat champagne drinken, maar helaas had ik er geen, dus… 610 00:45:38,610 --> 00:45:45,284 Ik wil jullie vertellen hoe enthousiast en emotioneel ik nu ben. 611 00:45:45,367 --> 00:45:49,163 We hebben een geïmplementeerde telescoop in een baan om de aarde. 612 00:45:49,246 --> 00:45:52,624 Ik waardeer jullie opoffering… 613 00:45:52,708 --> 00:45:57,421 …voor deze prachtige telescoop, die de wereld nog nooit heeft gezien. 614 00:45:57,504 --> 00:46:00,299 Hoe voelt het om geschiedenis te schrijven? 615 00:46:00,382 --> 00:46:01,550 Het voelt geweldig. 616 00:46:15,856 --> 00:46:20,486 JWST heeft alle grote implementaties voltooid. 617 00:46:21,111 --> 00:46:23,572 Het gaat spectaculair. 618 00:46:23,655 --> 00:46:26,742 We hebben het grootste, meest complexe observatorium… 619 00:46:26,825 --> 00:46:30,913 …dat ooit naar de ruimte is gestuurd, en we kunnen geweldige beelden verwachten. 620 00:46:31,413 --> 00:46:33,081 Het is ons gelukt. 621 00:46:33,165 --> 00:46:34,458 JWST IS INGEZET. 622 00:46:36,877 --> 00:46:40,714 Het is moeilijk om te bedenken wat die eerste beelden zullen zijn. 623 00:46:41,215 --> 00:46:43,759 Ik bestudeer hoe sterrenstelsels veranderen… 624 00:46:43,842 --> 00:46:47,012 …dus ik ben geïnteresseerd in hoe sterren sterrenstelsels vormen… 625 00:46:47,095 --> 00:46:50,557 …hoe zwarte gaten ontstaan en hoe die processen veranderen. 626 00:46:51,475 --> 00:46:56,104 Ik ben vooral benieuwd naar de deep-fieldbeelden. 627 00:46:56,897 --> 00:47:01,276 In deze deep fields kunnen we de verste sterrenstelsels zien. 628 00:47:02,569 --> 00:47:05,113 Maar het is 1,5 miljoen kilometer van de aarde… 629 00:47:05,197 --> 00:47:08,367 …en er kan nog steeds veel misgaan. 630 00:47:08,450 --> 00:47:09,910 Dat kan altijd. 631 00:47:10,452 --> 00:47:14,498 Er zijn nog 49 storingspunten die nooit verdwijnen. 632 00:47:14,581 --> 00:47:19,586 En als een van die storingspunten faalt, kunnen we de missie verliezen. 633 00:47:24,049 --> 00:47:26,885 Een gênant wazige Hubble-telescoop. 634 00:47:26,969 --> 00:47:30,514 Een van de twee spiegels van de telescoop zou defect zijn… 635 00:47:30,597 --> 00:47:32,057 …en de beelden vervagen. 636 00:47:32,140 --> 00:47:36,103 Toen we de Hubble-ruimtetelescoop aanzetten, was hij onscherp. 637 00:47:37,020 --> 00:47:40,399 De brandpuntsafstand van de primaire spiegel was verkeerd. 638 00:47:40,983 --> 00:47:45,279 Het was een ramp voor de wetenschappers die op de beelden hadden gerekend. 639 00:47:46,280 --> 00:47:50,993 Voor de astronomen die eraan werkten, moest dat een grote teleurstelling zijn. 640 00:47:51,076 --> 00:47:55,080 Het was erg, weet je? Zelfs ik, als kind, dacht: o, nee. 641 00:47:55,163 --> 00:47:59,376 Jeff, je hebt je handen vol. Doe je helmlicht maar aan. 642 00:48:00,335 --> 00:48:01,378 Goed idee. 643 00:48:01,461 --> 00:48:05,340 Astronauten gingen erheen met een klein optisch onderdeel. 644 00:48:05,424 --> 00:48:09,303 Een soort brilletje dat de brandpuntsafstand herstelde. 645 00:48:13,599 --> 00:48:15,434 Een heldere pixel. -Daar. 646 00:48:16,768 --> 00:48:18,020 Daar. 647 00:48:18,103 --> 00:48:20,480 We kunnen de pixels zien. -Het is gelukt. 648 00:48:22,482 --> 00:48:24,484 Het moeilijke aan Webb… 649 00:48:24,568 --> 00:48:26,111 …is dat het te ver weg is. 650 00:48:26,194 --> 00:48:29,698 Als er een probleem is, kunnen we geen astronauten sturen. 651 00:48:30,741 --> 00:48:34,286 RICHTEN VAN DE TELESCOOP VEERTIG DAGEN NA LANCERING 652 00:48:35,913 --> 00:48:37,331 We richten de telescoop. 653 00:48:38,457 --> 00:48:40,292 We heroriënteren hem eigenlijk. 654 00:48:41,084 --> 00:48:43,086 Dat is een ingewikkeld proces. 655 00:48:47,049 --> 00:48:51,011 De geest van Hubble achtervolgt dit team al tientallen jaren. 656 00:48:53,221 --> 00:48:56,058 Veel van m'n mentoren waren betrokken bij Hubble. 657 00:48:56,141 --> 00:48:58,977 Ze waarschuwden me allemaal voor die slechte dag. 658 00:48:59,061 --> 00:49:03,607 Hij is openbaar, zichtbaar, lelijk, en dat wil je niet meemaken. 659 00:49:08,654 --> 00:49:12,407 We hebben de afgelopen uren veel ijkgegevens verzameld… 660 00:49:12,491 --> 00:49:17,204 …om de staat van de telescoop te meten. Niemand van ons heeft dit al bekeken. 661 00:49:18,538 --> 00:49:19,456 Daar gaan we. 662 00:49:23,043 --> 00:49:24,419 Overal sterrenstelsels. 663 00:49:24,503 --> 00:49:25,462 Sterrenstelsels. 664 00:49:27,297 --> 00:49:29,800 Er zijn meer sterrenstelsels dan sterren. 665 00:49:30,300 --> 00:49:32,511 Het is prachtig en scherp. 666 00:49:33,136 --> 00:49:34,680 Zo hoort het te zijn. 667 00:49:50,862 --> 00:49:55,158 Zes maanden na de lancering van de krachtigste telescoop ooit… 668 00:49:55,242 --> 00:49:58,870 …bereidt het team in de controlekamer zich voor… 669 00:49:58,954 --> 00:50:01,498 …om te onthullen waar astronomen over de hele wereld… 670 00:50:01,581 --> 00:50:04,167 …al decennia op wachten. 671 00:50:04,251 --> 00:50:06,878 De eerste kleurenfoto's van de telescoop. 672 00:50:08,672 --> 00:50:13,427 Denk je dat dit de beste oriëntatie is voor deze groepering? 673 00:50:13,927 --> 00:50:17,264 Ik heb verschillende rotaties geprobeerd, maar omdat het een vierkant is… 674 00:50:17,347 --> 00:50:18,724 …kunnen we doen wat we willen. 675 00:50:19,474 --> 00:50:23,270 Die infraroodinformatie geeft ons zoveel meer details… 676 00:50:23,353 --> 00:50:26,023 …dan we met de Hubble konden zien. 677 00:50:26,106 --> 00:50:27,691 Maar als je het echt ziet… 678 00:50:27,774 --> 00:50:31,486 …denk je: er is nu geen twijfel over mogelijk. 679 00:50:32,112 --> 00:50:36,199 Het ruwe materiaal van de telescoop begint als een zwart-wit beeld. 680 00:50:36,283 --> 00:50:37,784 Dan duik ik in de pixels… 681 00:50:37,868 --> 00:50:40,996 …en laat ik 't kleurenbeeld zo goed mogelijk uitkomen. 682 00:50:41,079 --> 00:50:46,710 Want we moeten de rijkdom en complexiteit van de data proberen bloot te leggen… 683 00:50:46,793 --> 00:50:49,504 …zonder iets te veranderen. Het is er allemaal. 684 00:50:49,588 --> 00:50:51,631 Het universum verbergt zich in de duisternis. 685 00:50:51,715 --> 00:50:53,258 We moeten het tonen. 686 00:50:53,842 --> 00:50:57,512 De kleuren zijn belangrijk en hebben astrofysische betekenis. 687 00:50:57,596 --> 00:51:00,015 We werken samen met de wetenschappers… 688 00:51:00,098 --> 00:51:02,934 …en krijgen hun mening over wat ze zien in deze beelden. 689 00:51:03,518 --> 00:51:07,147 Dit is het rode kanaal van het beeld, hoewel het zwart-wit is. 690 00:51:07,230 --> 00:51:10,025 Als ik alles in kleur combineer, wordt dit rood. 691 00:51:10,108 --> 00:51:13,487 Elk ver sterrenstelsel hier, al die vage, wazige objecten… 692 00:51:13,570 --> 00:51:16,656 …zullen verschijnen en echt rood worden. 693 00:51:16,740 --> 00:51:19,659 Dan haal ik het groene kanaal erbij, en nu zie je… 694 00:51:19,743 --> 00:51:22,746 …als de kleur tot leven komt, alleen rood en groen. 695 00:51:22,829 --> 00:51:27,501 En het groen is beperkt tot de nabije sterrenstelsels… 696 00:51:27,584 --> 00:51:29,127 …en natuurlijk de sterren. 697 00:51:29,628 --> 00:51:32,756 Als ik de korte golflengtes erbij haal in het blauw… 698 00:51:32,839 --> 00:51:34,382 …komt het beeld tot leven. 699 00:51:35,050 --> 00:51:38,428 Deze beelden waren zo kostbaar. Ze zijn net onze kinderen. 700 00:51:38,512 --> 00:51:43,308 We koesteren ze en bereiden ze voor om ze aan de wereld te onthullen. 701 00:51:43,391 --> 00:51:46,603 Dat is een belangrijk moment, want het is niet alleen… 702 00:51:46,686 --> 00:51:50,690 …een belangrijke prestatie voor de wetenschap, maar voor de mensheid. 703 00:51:50,774 --> 00:51:52,734 Het is een spannende tijd. 704 00:51:52,818 --> 00:51:56,822 En deel uitmaken van zoiets belangrijks is een enorme eer. 705 00:51:57,531 --> 00:51:59,074 VRIJGEVEN VAN DE BEELDEN 706 00:51:59,157 --> 00:52:02,911 Vandaag wordt ons begrip van het universum duidelijker. 707 00:52:02,994 --> 00:52:05,038 Inderdaad. President Biden gaat… 708 00:52:05,122 --> 00:52:07,833 …de langverwachte eerste kleurenfoto onthullen… 709 00:52:07,916 --> 00:52:10,127 …van de Webb-ruimtetelescoop. 710 00:52:10,210 --> 00:52:11,711 HOOFDKWARTIER NASA 711 00:52:11,795 --> 00:52:16,007 We moeten beginnen met het beeld dat de president vanavond laat zien. 712 00:52:16,091 --> 00:52:17,425 Is dat goed? -Perfect. 713 00:52:17,509 --> 00:52:21,138 Dit noemen we Webbs eerste deep field. 714 00:52:21,221 --> 00:52:24,599 Dit was de oorspronkelijke reden voor het observatorium. 715 00:52:24,683 --> 00:52:28,895 We denken dat dit het diepste beeld van het universum is tot nu toe. 716 00:52:28,979 --> 00:52:29,813 Dus… 717 00:52:33,608 --> 00:52:34,442 Alsjeblieft. 718 00:52:35,777 --> 00:52:36,611 Dus… 719 00:52:37,571 --> 00:52:41,950 …de diepste Hubble-foto's duurden weken. Dit kostte ons een paar uur. 720 00:52:42,033 --> 00:52:43,702 Wat je ziet… -Prachtig. 721 00:52:43,785 --> 00:52:46,705 …is een enorme cluster van sterrenstelsels. 722 00:52:46,788 --> 00:52:51,251 Als we naar zo'n werveling kijken, is dat dan een heel sterrenstelsel? 723 00:52:51,334 --> 00:52:54,462 Bijna elk punt dat je hier ziet, is 'n sterrenstelsel. 724 00:52:54,546 --> 00:52:56,548 Er staan er meer dan 7000 op deze foto. 725 00:52:56,631 --> 00:53:00,218 Sterrenstelsels die we niet… -Zevenduizend op deze foto? 726 00:53:00,302 --> 00:53:04,514 De grootte van dit veld is als je een zandkorrel neemt… 727 00:53:04,598 --> 00:53:06,016 …en je houdt hem omhoog… 728 00:53:06,099 --> 00:53:07,225 Ja. -Dat is de hoek. 729 00:53:07,309 --> 00:53:09,311 Het is een klein veld in de lucht. 730 00:53:09,394 --> 00:53:13,565 Overal waar we hebben gekeken, is de lucht gevuld met sterrenstelsels. 731 00:53:13,648 --> 00:53:15,192 We zien ze meteen. 732 00:53:15,275 --> 00:53:17,611 Zie je dat rode stipje? -Ja. 733 00:53:17,694 --> 00:53:22,365 Het is de verste die we hebben gevonden. Dat is 13,1 miljard jaar. 734 00:53:23,408 --> 00:53:24,826 We gaan dat laten zien… 735 00:53:24,910 --> 00:53:29,414 Het universum is 13,8 miljard jaar oud. -Dat klopt. 736 00:53:29,998 --> 00:53:34,628 Als ik dit aan de president vertel, wat moet ik dan zeggen? 737 00:53:35,128 --> 00:53:37,756 Je kijkt naar onze eigen oorsprong… 738 00:53:38,256 --> 00:53:43,803 …en de oorsprong van elk sterrenstelsel en elke ster in het universum. 739 00:53:44,679 --> 00:53:47,974 Dat is onze geschiedenis. -Het is onze hele geschiedenis. 740 00:53:48,058 --> 00:53:49,643 Onze geschiedenis is daar. 741 00:53:50,143 --> 00:53:55,065 Naarmate we meer ontdekken dat de kosmos zo groot is… 742 00:53:56,066 --> 00:54:00,362 …wil ik weten wie ik ben en wat ik ben. 743 00:54:01,821 --> 00:54:05,492 En hoe pas ik hierin? 744 00:54:06,868 --> 00:54:10,997 Vandaag is een historische dag voor Amerika en de hele mensheid. 745 00:54:11,081 --> 00:54:15,502 We gaan het oudste vastgelegde licht in de geschiedenis van het heelal zien… 746 00:54:15,585 --> 00:54:18,171 …van meer dan 13 miljard… 747 00:54:18,255 --> 00:54:21,925 Laat me dat nog eens zeggen, 13 miljard jaar geleden. 748 00:54:22,008 --> 00:54:23,677 Het is moeilijk te bevatten. 749 00:54:23,760 --> 00:54:28,682 Laten we nu kijken naar de eerste foto van deze wonderbaarlijke telescoop. 750 00:54:35,021 --> 00:54:41,027 WEBBS EERSTE DEEP FIELD 751 00:54:47,325 --> 00:54:51,579 Mijn hemel. Het eerste beeld van de James Webb-ruimtetelescoop. 752 00:54:51,663 --> 00:54:53,164 En hier is het. 753 00:54:53,248 --> 00:54:58,336 Sterrenstelsels naar de rand van de tijd. Mijn hemel. 754 00:54:58,420 --> 00:55:05,176 MIJN REACTIE BIJ HET ZIEN VAN DE EERSTE FOTO VAN JWST 755 00:55:09,306 --> 00:55:10,724 Het is echt geweldig. 756 00:55:11,725 --> 00:55:13,184 O, mijn god. 757 00:55:17,272 --> 00:55:18,940 Ik heb er geen woorden voor. 758 00:55:19,024 --> 00:55:21,735 Het is allemaal een beetje verbijsterend. 759 00:55:21,818 --> 00:55:23,820 Het is gewoon fantastisch. 760 00:55:24,946 --> 00:55:26,823 Zie je de bogen? -Ja. 761 00:55:26,906 --> 00:55:30,076 Het zijn… maximale clusters. 762 00:55:30,160 --> 00:55:32,829 Het is best een coole foto. Het is prachtig. 763 00:55:32,912 --> 00:55:34,456 O, mijn god. 764 00:55:35,457 --> 00:55:39,794 Een andere boodschap die ze willen delen, is dat dit type onderzoek… 765 00:55:39,878 --> 00:55:42,088 …met de James Webb-telescoop… 766 00:55:42,172 --> 00:55:46,134 We hebben het nog nooit gezien en danken het aan de Webb-telescoop. 767 00:55:46,217 --> 00:55:50,930 De eerste reactie van mezelf en mijn collega's was van pure verbazing. 768 00:55:51,014 --> 00:55:53,933 Dat beeld maakte ons opgetogen toen we het zagen. 769 00:55:54,017 --> 00:55:57,771 We wisten in ons hart dat we zouden zien wat er daar ook is. 770 00:55:57,854 --> 00:55:59,689 JWST. 771 00:55:59,773 --> 00:56:04,778 JWST. 772 00:56:11,493 --> 00:56:15,372 Laten we onze foto onthullen. 773 00:56:16,081 --> 00:56:17,082 Daar is ze. 774 00:56:17,165 --> 00:56:20,251 Het heet Kwintet van Stephan. 775 00:56:20,335 --> 00:56:23,671 En het is wonderbaarlijk. Giovanni, wat denk je? 776 00:56:27,258 --> 00:56:29,177 De stralen komen erdoor. 777 00:56:29,761 --> 00:56:30,762 Het is net mist. 778 00:56:34,140 --> 00:56:38,770 KWINTET VAN STEPHAN 290 MILJOEN LICHTJAREN VERWIJDERD 779 00:56:46,528 --> 00:56:51,157 PILAREN DER CREATIE 6500 LICHTJAREN VERWIJDERD 780 00:56:51,241 --> 00:56:54,202 De Pilaren der Creatie is een stervormingsgebied… 781 00:56:54,285 --> 00:56:56,037 …in ons Melkwegstelsel. 782 00:56:56,871 --> 00:56:59,582 Elk lichtpuntje dat we zien op deze foto… 783 00:56:59,666 --> 00:57:02,752 …is een ster die lijkt op onze eigen zon. 784 00:57:03,711 --> 00:57:06,881 Wij, ons eigen zonnestelsel, en zelfs wijzelf… 785 00:57:06,965 --> 00:57:11,386 …zijn geboren uit hetzelfde materiaal dat we in deze prachtige beelden zien. 786 00:57:11,469 --> 00:57:14,848 Het ijzer in ons bloed en het calcium in onze beenderen… 787 00:57:14,931 --> 00:57:19,853 …werd letterlijk gevormd uit een ster die miljarden jaren geleden ontplofte. 788 00:57:21,604 --> 00:57:24,941 Pasgeboren sterren zijn gehuld in stof. 789 00:57:25,024 --> 00:57:27,610 We moeten door dat stof heen kunnen kijken… 790 00:57:27,694 --> 00:57:30,363 …en dankzij infrarood licht kunnen we dat. 791 00:57:31,614 --> 00:57:36,327 PHANTOM GALAXY 32 MILJOEN LICHTJAREN VERWIJDERD 792 00:57:38,580 --> 00:57:39,998 ZUIDELIJKE RINGNEVEL 793 00:57:40,081 --> 00:57:44,544 Dit is een stervende ster aan het einde van zijn leven. 794 00:57:53,178 --> 00:57:58,641 TARANTULANEVEL 170.000 LICHTJAREN VERWIJDERD 795 00:58:01,478 --> 00:58:03,813 Dit beeld van het Karrenwielstelsel… 796 00:58:03,897 --> 00:58:07,442 …laat ons zien wat er gebeurt als sterrenstelsels botsen. 797 00:58:15,783 --> 00:58:20,497 CARINANEVEL 7600 LICHTJAREN VERWIJDERD 798 00:58:25,335 --> 00:58:30,548 De nieuwe ontdekkingen van JWST over exoplaneten zijn ongelooflijk. 799 00:58:30,632 --> 00:58:33,885 Er was een recente ontdekking van koolstofdioxide… 800 00:58:33,968 --> 00:58:37,180 …in een gasreus die rond een zonachtige ster draait… 801 00:58:37,263 --> 00:58:39,557 …op zo'n 700 lichtjaar afstand. 802 00:58:39,641 --> 00:58:43,853 Het is het eerste duidelijke, gedetailleerde bewijs van koolstofdioxide… 803 00:58:43,937 --> 00:58:47,023 …ooit ontdekt op een planeet buiten het zonnestelsel. 804 00:58:51,694 --> 00:58:53,696 Ik sta er nog steeds van versteld. 805 00:58:56,032 --> 00:58:58,785 Het is overweldigend. Ik bedoel… 806 00:59:01,162 --> 00:59:02,997 Ja, het is wat overweldigend. 807 00:59:07,460 --> 00:59:10,964 Het is zo'n goed voorbeeld van wat… 808 00:59:11,047 --> 00:59:15,552 …wij mensen kunnen doen als we samenwerken voor iets goeds. 809 00:59:15,635 --> 00:59:19,180 Er is nu zoveel kwaad in de wereld. Het is een zware tijd. 810 00:59:21,266 --> 00:59:23,476 En dit is goed. 811 00:59:23,560 --> 00:59:25,895 Dit is een beetje licht… 812 00:59:26,688 --> 00:59:31,109 …in wat anders een beetje een donkere tijd is, denk ik, zeker. 813 00:59:44,956 --> 00:59:47,625 Webb is een demonstratie van wat mogelijk is… 814 00:59:47,709 --> 00:59:51,629 …als we samenkomen en iets moeilijks doen. 815 00:59:52,922 --> 00:59:55,425 Tienduizend mensen, met al hun sterke en zwakke punten… 816 00:59:55,508 --> 00:59:58,094 …met vele redenen waarom het niet zou moeten werken… 817 00:59:58,177 --> 01:00:02,390 …komen samen als een uitstekend team en zijn er succesvol in. 818 01:00:03,808 --> 01:00:07,604 Als we dat kunnen, stel je dan eens voor wat we nog kunnen oplossen. 819 01:00:08,229 --> 01:00:13,234 Dus voor mij is het die hoop die nu in de ruimte is. 820 01:00:13,318 --> 01:00:15,945 Elke dag laat hij z'n kracht zien. 821 01:00:19,115 --> 01:00:23,661 We hebben geschiedenis geschreven door 13,5 miljard jaar terug te kijken. 822 01:00:24,162 --> 01:00:26,748 Ik voel me trots, vervuld van hoop. 823 01:00:27,248 --> 01:00:32,837 Deze beelden tonen dat er nog veel meer te ontdekken valt in ons universum… 824 01:00:32,920 --> 01:00:34,631 …en hoe we verbonden zijn. 825 01:00:35,757 --> 01:00:37,467 Dit is nog maar het begin. 826 01:00:40,178 --> 01:00:44,015 Ik hoop m'n kleinkinderen te vertellen dat ik meewerkte aan de telescoop… 827 01:00:44,098 --> 01:00:46,851 …die de echt grote vraag zal oplossen. 828 01:00:46,934 --> 01:00:48,436 'Zijn we alleen of niet?' 829 01:00:49,687 --> 01:00:54,317 Elke ruimtetelescoop heeft iets gevonden wat ze niet hadden verwacht. 830 01:00:54,400 --> 01:00:56,819 Met iets dat zo groot is als James Webb… 831 01:00:56,903 --> 01:01:03,034 …hoop ik dat we iets totaal onverwachts zien. 832 01:01:15,046 --> 01:01:18,174 EIND 2022 ONTDEKTE WEBB VOOR HET EERST EEN EXOPLANEET: 833 01:01:18,257 --> 01:01:21,803 EEN ONBEKENDE AARDACHTIGE PLANEET, 41 LICHTJAREN VERWIJDERD. 834 01:01:22,512 --> 01:01:27,934 DE DATA VAN DE JAMES WEBB-RUIMTETELESCOOP ZIJN BESCHIKBAAR VOOR IEDEREEN TER WERELD. 835 01:01:28,643 --> 01:01:31,270 NASA WILDE DAT DE MISSIE VIJF JAAR ZOU DUREN. 836 01:01:31,354 --> 01:01:34,065 ZE ZAL WAARSCHIJNLIJK MEER DAN TIEN JAAR DUREN. 837 01:03:35,645 --> 01:03:39,649 Ondertiteld door: Mieke Vanhengel