1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:10,969 --> 00:00:14,889
13.8 BILION TAHUN LALU

4
00:00:14,973 --> 00:00:16,182
Selepas Big Bang,

5
00:00:16,266 --> 00:00:19,853
alam semesta cuma dipenuhi
sejenis sup kosmik

6
00:00:19,936 --> 00:00:22,689
gas hidrogen dan helium.

7
00:00:25,692 --> 00:00:28,403
Akhirnya, atom-atom hidrogen
dan helium itu

8
00:00:28,486 --> 00:00:31,489
mula bergabung untuk membentuk bintang.

9
00:00:35,410 --> 00:00:38,204
Bintang mungkin dikumpulkan
menjadi galaksi.

10
00:00:39,622 --> 00:00:42,292
Itulah namanya cahaya pertama.

11
00:00:44,794 --> 00:00:46,421
Untuk lihat cahaya pertama,

12
00:00:46,504 --> 00:00:49,799
galaksi-galaksi pertama
di alam semesta kita,

13
00:00:49,883 --> 00:00:54,137
masa silam yang lama itu
ialah tempat ciptaan berlaku.

14
00:00:57,932 --> 00:01:01,853
Apabila kita lihat langit,
di sebalik bintang di Bima Sakti kita,

15
00:01:01,936 --> 00:01:03,480
kita hanya boleh lihat kegelapan.

16
00:01:04,314 --> 00:01:06,024
Kita tak pernah ada teknologi

17
00:01:06,107 --> 00:01:09,152
untuk lihat bahagian pertama itu
dalam kisah alam semesta.

18
00:01:10,695 --> 00:01:12,906
Untuk mengimbas kembali masa silam

19
00:01:12,989 --> 00:01:15,533
untuk melihat cahaya pertama itu,

20
00:01:15,617 --> 00:01:19,329
anda perlukan teleskop paling rumit
dalam sejarah.

21
00:01:19,913 --> 00:01:24,000
Webb, dalam seluruh sejarah NASA,
misi paling berisiko yang pernah dibuat.

22
00:01:24,084 --> 00:01:26,711
Misi ini mungkin satu kejayaan teknologi

23
00:01:26,795 --> 00:01:28,797
atau satu bencana menyedihkan.

24
00:01:29,297 --> 00:01:33,802
Kami meletakkan teleskop terbesar
di angkasa, sejuta batu jauhnya.

25
00:01:34,344 --> 00:01:36,763
Macam-macam masalah boleh berlaku.

26
00:01:37,764 --> 00:01:41,810
Ia jumlah kegagalan titik tunggal terbesar
dalam mana-mana misi yang pernah dibuat.

27
00:01:41,893 --> 00:01:45,355
Untuk cuba fikirkan perkara
yang mustahil, "Jika ia tak berkesan…"

28
00:01:47,607 --> 00:01:49,234
Ia fikiran yang menakutkan.

29
00:01:49,317 --> 00:01:52,654
Mana-mana jurutera sistem
bagi misi berjaya yang tak fikir

30
00:01:52,737 --> 00:01:56,032
ada tuah yang terlibat
sama ada bodoh atau penipu.

31
00:02:07,168 --> 00:02:11,422
Imej-imej pertama itu akan lebih
membantu kita dalam menjawab soalan,

32
00:02:11,506 --> 00:02:12,924
"Dari mana kita datang?"

33
00:02:13,550 --> 00:02:15,093
"Bagaimana kita boleh ada di sini?

34
00:02:15,593 --> 00:02:16,719
"Adakah kita sendirian?"

35
00:02:17,303 --> 00:02:18,972
Itulah sejarah kita.

36
00:02:19,055 --> 00:02:22,183
- Ini seluruh sejarah kita.
- Seluruh sejarah kita di situ.

37
00:02:22,892 --> 00:02:26,521
Saya tak syak lagi bahawa teleskop ini
ialah kemajuan besar kita yang seterusnya

38
00:02:26,604 --> 00:02:28,356
dalam mencari hidupan.

39
00:02:28,940 --> 00:02:30,984
Alam semesta ini sangat besar.

40
00:02:31,067 --> 00:02:34,028
Pasti ada hidupan sedar
yang sudah berkembang di luar sana.

41
00:02:34,904 --> 00:02:37,198
Teleskop Angkasa James Webb

42
00:02:37,282 --> 00:02:41,119
akan mengubah cara kita
memahami alam semesta pada asasnya.

43
00:03:05,185 --> 00:03:07,103
Ada satu teleskop baharu.

44
00:03:07,604 --> 00:03:09,981
Teleskop Angkasa James Webb,

45
00:03:10,064 --> 00:03:14,611
dinamakan sempena nama
pentadbir kedua NASA akan menjadi realiti.

46
00:03:16,154 --> 00:03:19,532
Ia akan dilancarkan dari Guiana Perancis,
sebuah pelabuhan angkasa di sana,

47
00:03:19,616 --> 00:03:22,660
yang merupakan satu peringatan
bahawa ini bukan sekadar misi NASA.

48
00:03:22,744 --> 00:03:25,580
Ia misi bersama
dengan Agensi Angkasa Eropah

49
00:03:25,663 --> 00:03:27,540
dan Agensi Angkasa Kanada.

50
00:03:28,249 --> 00:03:30,960
25 DISEMBER 2021

51
00:03:32,503 --> 00:03:35,465
Mengambil masa tiga dekad
dan memakan sepuluh bilion dolar,

52
00:03:35,548 --> 00:03:38,092
projek ini menimbulkan kontroversi.

53
00:03:38,176 --> 00:03:40,303
Banyak kemalangan, krisis bajet,

54
00:03:40,386 --> 00:03:42,889
malah ancaman pembatalan kongres.

55
00:03:48,186 --> 00:03:53,149
Pelancaran Teleskop Angkasa James Webb
pertaruhan yang cukup tinggi bagi NASA.

56
00:03:53,233 --> 00:03:56,903
Jika sesuatu yang buruk berlaku,
kira-kira sepuluh bilion dolar

57
00:03:56,986 --> 00:04:00,490
dan usaha selama lebih dua dekad
sia-sia sahaja.

58
00:04:00,573 --> 00:04:01,407
Apa khabar?

59
00:04:01,491 --> 00:04:02,533
- Apa khabar?
- Baik.

60
00:04:02,617 --> 00:04:06,788
Thomas Zurbuchen ialah ketua sains
di NASA,

61
00:04:06,871 --> 00:04:09,958
atau Dr. Z,
seperti yang kami juga boleh gelar tuan.

62
00:04:10,041 --> 00:04:11,209
Harinya sudah tiba.

63
00:04:12,001 --> 00:04:13,836
Selama berdekad, selama ini,

64
00:04:13,920 --> 00:04:16,005
semua orang yang bekerja
membina teleskop ini,

65
00:04:16,089 --> 00:04:18,091
dan masanya tiba
untuk pelancaran sebentar lagi.

66
00:04:18,174 --> 00:04:21,094
Kita ada sebuah teleskop
di atas roket ini.

67
00:04:21,177 --> 00:04:25,682
Teleskop yang diusahakan
lebih 10,000 orang dalam pelbagai cara.

68
00:04:25,765 --> 00:04:27,392
Bersama-sama teleskop itu,

69
00:04:27,475 --> 00:04:30,061
semua harapan dan impian
individu-individu itu,

70
00:04:30,144 --> 00:04:34,065
serta berpuluh-puluh ribu saintis,
ada yang belum lahir,

71
00:04:34,148 --> 00:04:36,985
yang akan dapat manfaat
daripada data ini, ada bersama mereka,

72
00:04:37,068 --> 00:04:41,197
menunggu kira detik saat terakhir
untuk perjalanannya ke angkasa lepas.

73
00:04:42,198 --> 00:04:43,866
Sedia, semua sistem sedia.

74
00:04:44,450 --> 00:04:46,411
Tiga puluh saat lagi.

75
00:04:46,911 --> 00:04:51,416
Webb, dalam seluruh sejarah NASA,
misi paling sukar yang pernah dilakukan.

76
00:04:52,125 --> 00:04:55,837
Ada isu pembuatan,
isu perancangan, isu sistem,

77
00:04:55,920 --> 00:04:57,005
isu kakitangan.

78
00:04:57,797 --> 00:05:00,049
Adakala ia nampak tiada harapan bagi saya.

79
00:05:00,133 --> 00:05:01,759
Bersedia untuk kiraan terminal.

80
00:05:02,343 --> 00:05:04,971
Sepuluh, sembilan, lapan…

81
00:05:05,054 --> 00:05:08,057
Saya selalu anggap Webb
sebagai Apollo sains.

82
00:05:09,142 --> 00:05:12,895
Ia benda sukar
yang hampir mustahil dibuat.

83
00:05:13,771 --> 00:05:15,440
Walaupun begitu, kami tetap lakukannya.

84
00:05:15,523 --> 00:05:19,068
…tiga, dua, satu, berlepas!

85
00:05:27,869 --> 00:05:31,539
TIGA BULAN LEBIH AWAL

86
00:05:37,754 --> 00:05:41,174
PUSAT ANGKASA GODDARD

87
00:05:42,425 --> 00:05:45,345
Pelbagai cabaran saya hadapi
untuk jayakan pelancaran ini.

88
00:05:45,928 --> 00:05:48,556
Sudah 15 tahun saya bekerja
dalam projek ini.

89
00:05:49,098 --> 00:05:51,934
Saya rasa sebahagian besar identiti saya
sebagai orang

90
00:05:52,018 --> 00:05:52,852
AHLI ASTROFIZIK

91
00:05:52,935 --> 00:05:54,437
…ialah kerja saya.

92
00:05:54,520 --> 00:05:57,023
Saya sukainya, saya bersemangat
tentangnya. Sebab itu saya lakukannya.

93
00:05:57,690 --> 00:06:00,818
Untuk cuba fikirkan perkara
yang mustahil, "Jika ia tak berkesan,"

94
00:06:00,902 --> 00:06:04,739
kemudian menghabiskan
seluruh kerjaya saya dalam projek ini,

95
00:06:04,822 --> 00:06:06,699
sudah pasti satu fikiran yang menakutkan.

96
00:06:09,535 --> 00:06:11,954
Sejak saya berusia enam atau tujuh tahun,

97
00:06:12,038 --> 00:06:15,750
saya putuskan itu yang saya nak buat.
Saya nak jadi ahli astronomi.

98
00:06:17,335 --> 00:06:22,173
Saya membesar di pedalaman Arkansas
di sebuah ladang kecil yang terpencil.

99
00:06:22,799 --> 00:06:25,051
Tiada lampu bandar di sana.

100
00:06:25,134 --> 00:06:27,595
Ia sangat gelap. Langitnya indah.

101
00:06:27,678 --> 00:06:31,599
Saya cuma teruja
dengan langit malam sejak saya kecil.

102
00:06:37,230 --> 00:06:41,692
PELANCARAN TELESKOP HUBBLE
24 APRIL 1990

103
00:06:41,776 --> 00:06:45,154
Saya dalam gred empat atau lima,
saya pergi dan tengok.

104
00:06:45,780 --> 00:06:48,074
Kami telah dibenarkan

105
00:06:48,157 --> 00:06:51,953
untuk mula mengarahkan
pelepasan selak depan.

106
00:06:53,955 --> 00:06:58,584
Kami sedang melihat kedua-dua selimut
mengembang di atas susunan suria.

107
00:06:59,502 --> 00:07:00,461
Baguslah.

108
00:07:06,384 --> 00:07:09,679
Saya doakan Hubble
jalani pengembaraan yang hebat

109
00:07:09,762 --> 00:07:12,932
supaya ia boleh merungkai
banyak lagi misteri alam semesta.

110
00:07:14,392 --> 00:07:16,144
Mereka memutuskan untuk halakannya

111
00:07:16,227 --> 00:07:20,398
pada langit kosong, tiada apa-apa,
hanya untuk lihat apa yang berlaku.

112
00:07:30,366 --> 00:07:31,993
Seperti seluruh dunia,

113
00:07:32,076 --> 00:07:36,497
saya ingat lagi saya hanya terkejut
dengan apa yang kita nampak.

114
00:07:40,501 --> 00:07:44,297
Kegelapan itu rupa-rupanya dipenuhi
beribu-ribu galaksi.

115
00:07:46,174 --> 00:07:49,677
Ia benar-benar memberikan kita kefahaman,
buat kali pertama,

116
00:07:50,344 --> 00:07:52,847
betapa tuanya alam semesta ini.

117
00:07:55,683 --> 00:07:58,186
Ia satu keajaiban fizik yang sangat hebat

118
00:07:58,936 --> 00:08:02,273
di mana kita boleh mengimbas kembali
masa silam

119
00:08:02,356 --> 00:08:04,150
dengan teleskop besar ini.

120
00:08:06,235 --> 00:08:08,321
Teleskop sama seperti mesin masa

121
00:08:08,404 --> 00:08:12,158
yang membolehkan kita melihat
alam semesta seperti yang dahulu.

122
00:08:12,658 --> 00:08:16,454
Bunyinya seperti fiksyen sains,
tapi ia disebabkan fakta mudah

123
00:08:16,537 --> 00:08:19,624
di mana cahaya mengambil masa
untuk bergerak melalui ruang.

124
00:08:20,208 --> 00:08:23,211
Jika anda lihat lampu jalan,
cahaya lampu jalan itu

125
00:08:23,294 --> 00:08:27,423
ambil beberapa saat untuk melintas jalan
dan sampai ke mata anda.

126
00:08:27,924 --> 00:08:30,843
Cahaya daripada Matahari
ambil masa lapan minit untuk ke Bumi.

127
00:08:30,927 --> 00:08:33,971
Fikirkan cahaya lebih jauh
di alam semesta pula.

128
00:08:34,055 --> 00:08:36,057
Benda yang jauh lebih jauh,

129
00:08:36,140 --> 00:08:38,809
cahayanya memerlukan lebih banyak masa
untuk bergerak ke teleskop kita.

130
00:08:38,893 --> 00:08:41,938
Jadi, kita benar-benar melihat
rupanya yang dahulu.

131
00:08:44,732 --> 00:08:49,111
Dengan Hubble, kita dapat
mengimbas kembali masa silam

132
00:08:49,195 --> 00:08:52,740
dan lihat beberapa galaksi awal
dan galaksi yang sangat muda,

133
00:08:53,282 --> 00:08:56,118
tapi kita terlepas permulaannya.

134
00:08:56,202 --> 00:08:59,247
Kita terlepas perkara pertama
dalam bab pertama

135
00:08:59,330 --> 00:09:02,500
dalam kisah 13.8 bilion tahun
alam semesta ini.

136
00:09:03,000 --> 00:09:05,336
Kami mahu melihat kebesaran ruang angkasa

137
00:09:05,419 --> 00:09:08,923
dan kembali ke permulaan masa
untuk menjawab soalan-soalan ini…

138
00:09:09,006 --> 00:09:10,925
BEKAS PENTADBIR NASA

139
00:09:11,008 --> 00:09:13,553
…"Bagaimana galaksi terbentuk
dahulu dan sekarang?"

140
00:09:14,554 --> 00:09:18,140
"Wujudkah planet lain yang boleh didiami
di luar sistem suria kita?"

141
00:09:18,849 --> 00:09:21,602
"Adakah hidupan cuma ada di planet Bumi?"

142
00:09:21,686 --> 00:09:26,065
Hubble dan teleskop berasaskan darat
telah berikan kita permulaan penting,

143
00:09:26,148 --> 00:09:27,942
tapi kita mesti pergi lebih jauh

144
00:09:28,025 --> 00:09:30,444
dan Teleskop Angkasa Generasi Seterusnya,

145
00:09:31,153 --> 00:09:35,491
NGST, akan menjadi
langkah seterusnya yang hebat.

146
00:09:38,995 --> 00:09:42,373
Itulah Teleskop Angkasa James Webb.

147
00:09:47,753 --> 00:09:52,049
Webb kemajuan hebat. Ia kehebatan teragung
dalam mana-mana misi,

148
00:09:52,133 --> 00:09:56,095
dari segi peningkatan dalam semua dimensi.

149
00:09:57,096 --> 00:09:59,724
Ia seperti ibu segala teleskop.

150
00:10:01,058 --> 00:10:04,979
Jelas sekali ada sepuluh keajaiban
yang perlu berlaku.

151
00:10:05,062 --> 00:10:08,816
Teknologi baharu sepenuhnya
yang tiada siapa pernah buat.

152
00:10:09,317 --> 00:10:11,110
Pengesan baharu,

153
00:10:11,193 --> 00:10:15,448
sistem elektronik baharu
yang memfokuskan cermin,

154
00:10:15,948 --> 00:10:17,158
sepuluh daripadanya.

155
00:10:18,200 --> 00:10:19,994
Salah satu nombor paling penting ialah,

156
00:10:20,077 --> 00:10:22,496
"Berapa banyak kegagalan titik tunggal
awak ada?"

157
00:10:22,580 --> 00:10:26,500
Kegagalan titik tunggal
ialah satu perkara yang perlu berlaku,

158
00:10:27,293 --> 00:10:31,589
di mana jika ia tak berlaku,
seluruh misi itu gagal.

159
00:10:32,465 --> 00:10:35,384
Navigasi telah mengesahkan
bahawa payung terjun telah dilepaskan

160
00:10:35,468 --> 00:10:37,845
dan kita nampak nyahpecutan yang besar.

161
00:10:38,429 --> 00:10:41,182
Pendaratan di Marikh
ada 80 hingga 90 kegagalan titik tunggal,

162
00:10:41,682 --> 00:10:44,268
yang merupakan perkara paling teruk
yang pernah kita buat.

163
00:10:44,769 --> 00:10:47,146
Webb tiga hingga empat kali lebih teruk.

164
00:10:48,147 --> 00:10:49,899
Ia cantik, Mike. Betul.

165
00:10:49,982 --> 00:10:53,152
Mereka sudah pacak bendera
dan awak boleh lihat bintang dan jalur.

166
00:10:54,153 --> 00:10:57,615
Dari segi kegagalan titik tunggal,
ia lebih teruk daripada Apollo.

167
00:10:59,492 --> 00:11:00,534
KEGAGALAN TITIK TUNGGAL

168
00:11:00,618 --> 00:11:05,706
Berapa banyak kegagalan titik tunggal
yang kami ada? Jawapannya ialah 344.

169
00:11:06,374 --> 00:11:10,294
Ia jumlah kegagalan titik tunggal terbesar
dalam mana-mana misi yang pernah dibuat.

170
00:11:11,295 --> 00:11:15,341
Ia seperti projek yang mustahil.

171
00:11:22,264 --> 00:11:28,104
KETUA JURUTERA

172
00:11:29,355 --> 00:11:32,900
Kami tahu ada banyak perkara
yang tak diketahui dalam perniagaan ini.

173
00:11:33,901 --> 00:11:37,405
Akhirnya, secara teknikal,
semuanya akan jatuh ke bahu saya.

174
00:11:38,406 --> 00:11:42,201
Anda buat keputusan terbaik
dengan data yang ada,

175
00:11:42,284 --> 00:11:43,828
tapi anda sedar bahawa…

176
00:11:44,328 --> 00:11:47,665
sentiasa ada risiko
dalam keputusan-keputusan ini.

177
00:11:52,169 --> 00:11:53,754
- Cat?
- Ya.

178
00:11:55,840 --> 00:11:57,466
Bertenang, sayang.

179
00:11:57,967 --> 00:12:01,220
Selama 24 tahun lepas,
saya telah fokus pada misi ini.

180
00:12:01,721 --> 00:12:04,849
Ia seperti anak kedua saya.

181
00:12:05,516 --> 00:12:10,020
Anak-anak saya hanya tahu
Teleskop Angkasa James Webb saja

182
00:12:10,104 --> 00:12:12,523
sejak usia mereka kira-kira sembilan
atau empat tahun.

183
00:12:13,023 --> 00:12:16,277
Anak lelaki saya 30 tahun sekarang
dan anak perempuan saya 28 tahun.

184
00:12:17,111 --> 00:12:20,239
Ketakutan yang awak perlu ada
adalah jika ada masalah,

185
00:12:20,322 --> 00:12:24,160
pihak media, ahli politik
atau apa saja akan kejar awak.

186
00:12:24,243 --> 00:12:26,120
Mereka akan cemarkan nama awak.

187
00:12:26,203 --> 00:12:29,415
Dia risau tentang segalanya.
Inilah gen Menzel.

188
00:12:29,498 --> 00:12:31,542
Mereka risau tentang setiap perkara kecil.

189
00:12:32,126 --> 00:12:33,753
Dia tak tidur lena sewaktu malam.

190
00:12:33,836 --> 00:12:37,882
Setiap kegagalan titik tunggal
yang boleh hadapi masalah,

191
00:12:37,965 --> 00:12:40,050
awak risaukannya dan…

192
00:12:40,134 --> 00:12:43,345
Betul, saya risau. Pasukan risau, jadi…

193
00:12:43,429 --> 00:12:46,390
Sebab itulah kami awasinya
dan fokus padanya.

194
00:12:51,103 --> 00:12:53,272
Ini antara konsep asal

195
00:12:53,355 --> 00:12:56,942
tentang apa yang dulunya dipanggil
Teleskop Angkasa Generasi Seterusnya.

196
00:12:57,026 --> 00:12:57,860
CERMIN UTAMA OTE

197
00:12:57,943 --> 00:13:01,322
Semakin besar cermin,
semakin banyak cahaya yang anda kumpul.

198
00:13:01,405 --> 00:13:05,159
Jadi, untuk melihat cahaya pertama,
saiz cermin mesti besar.

199
00:13:05,242 --> 00:13:09,288
Ada lima konsep yang kami teliti.
Ini konsep asalnya.

200
00:13:09,997 --> 00:13:12,041
Masalah dalam reka bentuknya
sukar dilihat.

201
00:13:12,124 --> 00:13:16,670
Sehinggalah anda lihat
kejuruteraannya yang terperinci

202
00:13:16,754 --> 00:13:19,340
yang nampak begini,
anda takkan jumpa masalahnya.

203
00:13:19,423 --> 00:13:21,175
Masalah yang paling jelas,

204
00:13:21,258 --> 00:13:25,429
diameternya lebih besar
daripada diameter roket yang membawanya.

205
00:13:25,513 --> 00:13:27,139
Jadi, anda perlu lipatnya.

206
00:13:27,223 --> 00:13:31,477
Kami ada letak atur
yang menindihkan segmen cermin utamanya

207
00:13:31,560 --> 00:13:33,270
seperti pemutar piring hitam.

208
00:13:33,354 --> 00:13:37,608
Salah satu konsep yang kami ada
adalah untuk letak atur cermin utama

209
00:13:37,691 --> 00:13:39,985
menggunakan dua permukaan
seperti meja boleh lipat,

210
00:13:40,069 --> 00:13:41,403
yang kami buat sekarang.

211
00:13:41,487 --> 00:13:44,281
Kajian semula reka bentuk awal kami
adalah pada tahun 2008.

212
00:13:44,782 --> 00:13:48,869
Ketika itulah teleskopnya
mula nampak macam teleskop kami sekarang.

213
00:13:54,375 --> 00:13:56,252
Ia bukan salah satu model terbaik Webb,

214
00:13:56,335 --> 00:13:58,796
tapi ia cukup bagus
untuk tunjukkan orang ciri-cirinya.

215
00:13:58,879 --> 00:14:01,549
Itu cermin utama. Cahaya Bintang datang,

216
00:14:01,632 --> 00:14:05,719
terkena cermin utama,
tertumpu pada cermin sekunder

217
00:14:05,803 --> 00:14:09,682
dan dihantar ke struktur
piramid hitam ini.

218
00:14:09,765 --> 00:14:13,018
Selepas itu, ia kembali ke sini
di mana alatan terletak.

219
00:14:13,102 --> 00:14:14,937
Kamera, spektrometer…

220
00:14:16,981 --> 00:14:19,525
Maaf, ia sudah longgar,

221
00:14:19,608 --> 00:14:22,278
tapi inilah pelindung matahari.

222
00:14:28,325 --> 00:14:32,538
Pelindung matahari menghalang cahaya
daripada Matahari, Bumi dan Bulan.

223
00:14:33,038 --> 00:14:35,583
Kami mahu teleskop kami sejuk

224
00:14:35,666 --> 00:14:37,668
supaya kilauannya tak lebih cerah

225
00:14:37,751 --> 00:14:39,753
daripada bintang samar-samar
yang ia pandang.

226
00:14:40,921 --> 00:14:44,592
Daripada 344 item kegagalan titik tunggal,

227
00:14:44,675 --> 00:14:48,304
225 dikaitkan dengan letak atur
pelindung matahari.

228
00:14:49,221 --> 00:14:52,474
Itu letak atur yang tak pernah dilakukan.

229
00:14:53,976 --> 00:14:55,853
Perkara pertama yang berlaku,

230
00:14:55,936 --> 00:14:59,523
dua palet besar
yang anda nampak di setiap sisi,

231
00:14:59,607 --> 00:15:02,484
lipat satu ke bawah,
kemudian lipat satu lagi.

232
00:15:02,568 --> 00:15:05,529
Ia memegang lapisan terlipat
pelindung matahari.

233
00:15:06,906 --> 00:15:11,577
Kemudian, sistem kapi dan motor penegang
yang sangat kompleks

234
00:15:11,660 --> 00:15:15,581
mengembangkan pelindung matahari
di setiap satu daripada enam bucu.

235
00:15:17,166 --> 00:15:20,461
Kami akan tegangkan setiap satu
daripada lima lapisan itu

236
00:15:20,544 --> 00:15:24,673
untuk dapatkan bentuk dan kedudukan
yang betul, antara satu sama lain.

237
00:15:25,382 --> 00:15:27,885
Ada 34 item kegagalan titik tunggal

238
00:15:27,968 --> 00:15:31,013
yang berkaitan dengan penegangan
lima lapisan itu.

239
00:15:31,096 --> 00:15:35,893
Lapisan dua, dalam kiraan tiga, dua, satu…

240
00:15:39,855 --> 00:15:42,983
Perkara yang sangat membezakan
misi angkasa ini

241
00:15:43,067 --> 00:15:45,277
dengan misi angkasa lain
yang pernah dibuat

242
00:15:45,361 --> 00:15:47,363
ialah ketidakkukuhannya.

243
00:15:48,572 --> 00:15:50,532
Ia bukan sekeping logam.

244
00:15:51,075 --> 00:15:53,577
Ia seperti payung yang terlipat.

245
00:15:54,995 --> 00:15:57,748
Kami buat tiga letak atur skala penuh

246
00:15:57,831 --> 00:16:01,293
dan lipatan semula menjadikan
pelindung matahari itu semakin haus.

247
00:16:02,378 --> 00:16:07,216
Pelindung matahari itu menjadi sangat haus
sehingga kami kata, "Tidak."

248
00:16:07,299 --> 00:16:10,094
"Masa untuk berhenti uji
dan terlebih uji."

249
00:16:11,595 --> 00:16:14,556
Apabila anda bekerja
dengan helaian yang besar,

250
00:16:15,265 --> 00:16:18,769
ada kabel yang sangat panjang,
barang-barang boleh terbelit,

251
00:16:18,852 --> 00:16:21,522
boleh ke tempat
yang tak sepatutnya pada graviti sifar.

252
00:16:22,022 --> 00:16:24,024
Macam-macam masalah boleh berlaku.

253
00:16:25,567 --> 00:16:30,489
Kami tanggalkannya, lipatnya,
kami akan letaknya di atas roket,

254
00:16:30,572 --> 00:16:34,702
kemudian kami akan binanya semula
secara robotik di angkasa.

255
00:16:34,785 --> 00:16:37,287
Perkara itu tak pernah dibuat sebelum ini.

256
00:16:40,958 --> 00:16:45,754
Empat belas hari selepas pelancaran,
kami lekapkan dua-dua belah cermin utama.

257
00:16:46,964 --> 00:16:51,427
Ada sepuluh item kegagalan titik tunggal
yang berkaitan dengan cermin utama,

258
00:16:51,510 --> 00:16:52,928
lima untuk setiap sayap.

259
00:16:58,267 --> 00:17:02,354
Mempunyai 18 segmen individu
ialah cara yang baik untuk bina cermin.

260
00:17:03,897 --> 00:17:06,150
Setiap cermin individu boleh digerakkan.

261
00:17:06,734 --> 00:17:09,862
Perkara itu membantu kami
menempatkan setiap heksagon

262
00:17:09,945 --> 00:17:13,032
untuk memfokuskan teleskop kami
secara robotik.

263
00:17:14,867 --> 00:17:17,244
Ia akan pergi sejauh
sejuta batu dari Bumi,

264
00:17:17,327 --> 00:17:19,038
empat kali lebih jauh daripada Bulan.

265
00:17:19,955 --> 00:17:22,833
Teleskop itu tak boleh retak atau pecah

266
00:17:22,916 --> 00:17:25,377
apabila ia turun ke suhu kriogen.

267
00:17:25,669 --> 00:17:29,339
UJIAN KRIOGEN

268
00:17:29,673 --> 00:17:32,342
NASA telah naik taraf

269
00:17:32,426 --> 00:17:36,013
bilik Cryovac terbesar
di Pusat Angkasa Johnson.

270
00:17:36,096 --> 00:17:37,890
Ia digunakan untuk era Apollo.

271
00:17:38,599 --> 00:17:43,604
Bertahun-tahun diambil
untuk menempatkan teleskop besar ini.

272
00:17:49,777 --> 00:17:55,699
Ia bersaiz bangunan tiga tingkat,
diuji pada suhu 50 darjah

273
00:17:55,783 --> 00:17:58,118
melebihi sifar mutlak dan ia berkesan.

274
00:17:58,827 --> 00:18:00,954
Itu sangat menakjubkan.

275
00:18:02,831 --> 00:18:05,334
Ada satu hari hebat di Goddard

276
00:18:05,417 --> 00:18:09,088
yang orang tak sabar menanti
selama bertahun-tahun.

277
00:18:09,797 --> 00:18:15,969
Mereka naikkannya secara menegak
dan putarkannya ke tempat menonton.

278
00:18:16,470 --> 00:18:18,889
Kami semua dapat lihat cermin itu.

279
00:18:20,099 --> 00:18:24,103
Saat itu, saya cuma fikir,
"Jangan mula menangis."

280
00:18:24,186 --> 00:18:27,606
Sebab anda nampak bayangan anda

281
00:18:28,190 --> 00:18:31,110
dalam cermin yang sama
yang akan mengesan cahaya

282
00:18:31,193 --> 00:18:33,946
daripada galaksi muda
dan planet-planet jauh.

283
00:18:34,029 --> 00:18:37,741
Ia juga nampak saya? Hebatnya.

284
00:18:41,662 --> 00:18:43,497
Kami mereka bentuk teleskop ini

285
00:18:43,580 --> 00:18:46,959
khusus untuk melihat alam semesta
dalam cahaya inframerah.

286
00:18:49,044 --> 00:18:52,756
Galaksi paling jauh sangat jauh

287
00:18:52,840 --> 00:18:56,677
sehingga ia memancarkan semua cahayanya
sebagai cahaya inframerah,

288
00:18:56,760 --> 00:19:00,305
cahaya yang lebih merah
daripada apa yang mata anda boleh lihat.

289
00:19:00,806 --> 00:19:03,517
Walaupun jika kami ada teleskop
seperti Hubble,

290
00:19:03,600 --> 00:19:06,687
sebuah teleskop cahaya nampak
yang lebih besar,

291
00:19:06,770 --> 00:19:10,899
kami masih tak dapat lihat cahaya
daripada galaksi-galaksi pertama ini.

292
00:19:12,568 --> 00:19:17,656
Walaupun kami mereka bentuk teleskop ini
terutamanya untuk kaji galaksi awal,

293
00:19:18,657 --> 00:19:21,285
hakikat bahawa ia sangat besar
dan berkuasa

294
00:19:21,368 --> 00:19:25,622
bermaksud ia akan ada kebolehan
yang belum pernah wujud

295
00:19:25,706 --> 00:19:28,292
untuk bantu kami pelajari lebih banyak

296
00:19:28,375 --> 00:19:32,045
tentang eksoplanet, tentang planet
yang mengorbit bintang lain.

297
00:19:33,338 --> 00:19:38,177
Terutamanya tentang sama ada
mana-mana planet yang berdekatan

298
00:19:38,260 --> 00:19:41,096
mungkin berpotensi untuk didiami.

299
00:19:42,598 --> 00:19:43,974
Cara ia akan lakukannya

300
00:19:44,057 --> 00:19:48,187
adalah dengan melihat molekul
yang berada di dalam atmosfera planet itu.

301
00:19:50,022 --> 00:19:55,277
Ia akan dapat mengesan metana,
karbon dioksida, wap air.

302
00:19:56,320 --> 00:19:58,947
Di mana ada air, biasanya ada hidupan.

303
00:20:00,282 --> 00:20:04,828
Tak keterlaluan untuk katakan teleskop ini
ialah kemajuan besar kita yang seterusnya

304
00:20:04,912 --> 00:20:07,539
dalam mencari hidupan di alam semesta.

305
00:20:08,123 --> 00:20:10,626
Maksud saya,
hebatnya jika saya boleh kata,

306
00:20:10,709 --> 00:20:13,837
"Lihat, di sini ada lima planet,

307
00:20:13,921 --> 00:20:16,131
nampaknya ada hidupan di sana"?

308
00:20:16,798 --> 00:20:19,927
Boleh anda bayangkan?
Itu akan mengubah segalanya.

309
00:20:20,302 --> 00:20:23,680
SEBULAN SEBELUM PELANCARAN

310
00:20:25,849 --> 00:20:28,101
Webb mewakili sifat terbaik manusia,

311
00:20:28,602 --> 00:20:32,397
mengejar apa yang ada di luar sana
tanpa mementingkan diri.

312
00:20:33,106 --> 00:20:37,527
Belajar tentang diri kita sendiri,
sejarah kita, tentang dunia ini.

313
00:20:38,028 --> 00:20:40,572
Saya rasa ia sangat hebat.

314
00:20:43,700 --> 00:20:45,410
Saya membesar di Switzerland.

315
00:20:46,411 --> 00:20:51,750
Ayah saya seorang paderi dakwah
dalam gereja fundamentalis.

316
00:20:52,960 --> 00:20:55,337
Kami jarang dengar tentang sains.

317
00:20:55,420 --> 00:20:58,799
Saya diajar sepanjang zaman remaja saya
seluruh alam semesta ini dibina

318
00:20:58,882 --> 00:20:59,883
dalam masa tujuh hari.

319
00:21:01,927 --> 00:21:04,179
Kemudian saya pergi ke satu kelas.

320
00:21:05,305 --> 00:21:11,228
Cikgu itu terangkan cara sains
mengubah trajektori sejarah.

321
00:21:12,396 --> 00:21:15,107
Saya fikir, "Itulah kerja yang saya mahu."

322
00:21:15,190 --> 00:21:19,987
"Saya boleh belajar sains
dan melaluinya, mengubah aliran sejarah."

323
00:21:22,864 --> 00:21:25,075
Saya sudah bekerja selama lima tahun.

324
00:21:26,034 --> 00:21:30,163
Ramai orang anggap saya tak cukup sabar.

325
00:21:30,789 --> 00:21:34,501
Cara kebertanggungjawaban saya
kadangkala boleh nampak kasar.

326
00:21:36,211 --> 00:21:37,754
Tapi andaikan ia gagal.

327
00:21:38,797 --> 00:21:43,677
Ia akan menghambat
seluruh sejarah sains dunia

328
00:21:44,428 --> 00:21:45,846
selama satu hingga dua dekad.

329
00:21:46,346 --> 00:21:48,181
Saya jejaki semua batu.

330
00:21:50,183 --> 00:21:53,437
Sepanjang tahun…
Matlamat saya seribu batu setiap tahun.

331
00:21:53,520 --> 00:21:57,816
Bergantung pada tekanan tahun itu,
lebih kurang. Lebih tertekan, lebih jauh.

332
00:21:58,317 --> 00:21:59,943
Hampir 1,200 batu.

333
00:22:00,902 --> 00:22:06,450
NASA, bukan? Inilah agensi
yang mencipta slogan,

334
00:22:06,533 --> 00:22:08,535
''Kegagalan bukan satu pilihan."

335
00:22:08,618 --> 00:22:11,038
Ia slogan yang kedengaran sangat bagus,

336
00:22:11,121 --> 00:22:14,291
tapi setiap kali kami buat misi,
kegagalan satu pilihan.

337
00:22:15,917 --> 00:22:19,212
Ada banyak cabaran dari awal lagi.

338
00:22:19,296 --> 00:22:22,132
Institut ini akan mengurus sebuah teleskop

339
00:22:22,215 --> 00:22:24,801
dengan jangkaan pelancaran
pada tahun 2007.

340
00:22:24,885 --> 00:22:28,847
Harga sasaran untuk melakukan projek ini
ialah 500 juta dolar.

341
00:22:28,930 --> 00:22:31,975
Kali pertama seseorang bercakap
tentang harga teleskop itu,

342
00:22:32,059 --> 00:22:35,395
semua orang yang bekerja
dengan Teleskop Angkasa Hubble,

343
00:22:35,479 --> 00:22:38,231
yang memakan lebih enam bilion dolar,

344
00:22:38,315 --> 00:22:40,275
tahu ia mengarut.

345
00:22:40,859 --> 00:22:42,444
Apabila projek berkembang,

346
00:22:42,527 --> 00:22:46,365
tiba-tiba, kosnya meningkat
kepada enam bilion dolar.

347
00:22:46,448 --> 00:22:50,619
En. Howard, adakah awak pernah tonton
filem The Money Pit?

348
00:22:51,745 --> 00:22:52,996
Ya, sudah tentu.

349
00:22:53,080 --> 00:22:57,250
Saya rasa ayat standard dalam filem itu
ialah, "Hanya dua minggu lagi."

350
00:22:58,043 --> 00:23:01,630
Bagaimana kami nak menjustifikasikan
hal ini kepada pengundi kami?

351
00:23:01,713 --> 00:23:04,299
Ada satu siasatan oleh Kongres.

352
00:23:04,883 --> 00:23:07,177
Mereka kata, "Mari matikan benda itu."

353
00:23:07,260 --> 00:23:09,388
Rasanya seperti ia takkan berlaku.

354
00:23:09,471 --> 00:23:11,390
Kongres akan batalkan kami.

355
00:23:11,473 --> 00:23:12,808
Ia satu kejutan.

356
00:23:12,891 --> 00:23:16,937
Saya saintis muda
yang berminat untuk bina teleskop ini

357
00:23:17,020 --> 00:23:19,272
dan kita akan berhenti
selepas sudah lama bekerja?

358
00:23:19,981 --> 00:23:21,691
Kongres kata,
"Kami akan berikan awak duit."

359
00:23:21,775 --> 00:23:23,360
Ketika itulah saya masuk.

360
00:23:23,443 --> 00:23:24,277
$9.0 BILION

361
00:23:24,361 --> 00:23:28,115
Tiada siapa nak cakap tentangnya.
Seperti "Tak apa."

362
00:23:28,198 --> 00:23:32,202
"Bagaimana dengan prestasi awak?"
"Kita tak ada masa, tapi tak apa."

363
00:23:32,285 --> 00:23:33,495
Ia tak okey.

364
00:23:34,371 --> 00:23:38,792
UJIAN GETARAN & AKUSTIK

365
00:23:41,169 --> 00:23:45,382
Saya ingat lagi ia bersedia
untuk ujian getaran dan akustik.

366
00:23:47,843 --> 00:23:52,139
Apa yang anda buat
ialah anda cuba pecahkan teleskop.

367
00:23:52,222 --> 00:23:53,598
Anda mahu ia hidup,

368
00:23:53,682 --> 00:23:57,018
tapi anda goncangkannya
seperti ia akan digoncang di roket.

369
00:23:57,644 --> 00:24:00,856
Kami juga mainkan bunyi dengan kuat,

370
00:24:00,939 --> 00:24:03,233
seperti yang ia akan lihat
semasa pelancaran.

371
00:24:22,169 --> 00:24:24,713
Ujian pertama berjalan
dengan sangat lancar.

372
00:24:27,549 --> 00:24:28,925
Kemudian, apabila kami ujinya

373
00:24:29,009 --> 00:24:31,553
dengan kapal angkasa
dan pelindung matahari,

374
00:24:32,095 --> 00:24:34,181
kancingnya mula jatuh.

375
00:24:35,724 --> 00:24:37,434
Ada 10,000 skru pada benda itu.

376
00:24:38,101 --> 00:24:40,604
Jika anda pernah baiki basikal, anda sedar

377
00:24:40,687 --> 00:24:44,357
jika anda pasang kancing,
anda perlu ketatkannya supaya ia terkunci.

378
00:24:44,941 --> 00:24:46,485
Kancingnya tak terkunci.

379
00:24:47,360 --> 00:24:48,778
Mana mungkin?

380
00:24:49,279 --> 00:24:51,615
Ia akan ke angkasa. Ia perlu dikunci.

381
00:24:52,699 --> 00:24:56,244
Jadi, kami perlu buat semula
semua kancingnya, cari semuanya.

382
00:24:56,912 --> 00:24:58,580
Ia mengambil masa enam bulan

383
00:24:58,663 --> 00:25:02,209
dan memakan kos 150 juta dolar
untuk selesaikan masalah itu.

384
00:25:02,834 --> 00:25:05,712
Orang lebih banyak buat kesilapan
daripada yang sepatutnya.

385
00:25:05,795 --> 00:25:06,922
Memalukan.

386
00:25:07,005 --> 00:25:08,882
CIPTAAN TERHEBAT NASA PENUH KESILAPAN

387
00:25:09,007 --> 00:25:12,260
Sementara itu, kami dapat
jumlah berita negatif terbesar

388
00:25:12,344 --> 00:25:15,055
tentang misi itu,
berbanding dengan semua misi lain.

389
00:25:15,096 --> 00:25:16,431
TELESKOP TERPERANGKAP DI BUMI

390
00:25:16,473 --> 00:25:18,642
Tiada siapa mahu gagal.

391
00:25:18,725 --> 00:25:22,437
Semua orang mahu jadi sebahagian kejayaan,
sama seperti mana-mana pasukan sukan.

392
00:25:22,521 --> 00:25:25,732
Anda perlu ubah keadaan.
Anda perlu berhenti kalah.

393
00:25:28,902 --> 00:25:31,905
Pasukan itu memang hebat.

394
00:25:32,405 --> 00:25:34,491
Saya anggap ia isu kepimpinan.

395
00:25:35,492 --> 00:25:38,286
Kita ada risiko mencalarkan
dan merosakkan cermin,

396
00:25:38,370 --> 00:25:40,121
jadi kita perlu berhati-hati.

397
00:25:40,789 --> 00:25:43,416
Apa saya perlu buat
ialah menggantikan pemimpin

398
00:25:43,500 --> 00:25:45,085
untuk menyatukan pasukan itu

399
00:25:45,168 --> 00:25:49,422
dan cipta perhatian yang ia perlukan
untuk buat benda sehebat ini.

400
00:25:50,173 --> 00:25:53,510
Jadi, semangat yang penting.
"Ya, kita akan lakukannya."

401
00:25:53,593 --> 00:25:55,679
Saya rasa itulah yang berlaku.

402
00:25:56,179 --> 00:25:58,390
Saya masih ingat hari
di mana saya pada dasarnya…

403
00:25:58,473 --> 00:26:00,976
Buat kali pertama, saya sangat terkejut.

404
00:26:02,310 --> 00:26:03,603
Dua bahagian itu,

405
00:26:04,229 --> 00:26:08,024
cermin utama dan pelindung matahari
perlu bersatu.

406
00:26:10,652 --> 00:26:13,071
Saya tahu perkara itu pasti sangat sukar.

407
00:26:14,155 --> 00:26:16,783
Dua bahagian ini tak pernah berjumpa.

408
00:26:18,159 --> 00:26:21,663
Semua sistem, semua kabel,
semuanya perlu berfungsi.

409
00:26:29,087 --> 00:26:31,089
Apabila dua bahagian ini bersatu…

410
00:26:34,593 --> 00:26:35,885
ia berfungsi pada kali pertama.

411
00:26:38,555 --> 00:26:41,516
Prestasi pasukan itu
tak cukup bagus mulanya

412
00:26:42,100 --> 00:26:45,645
dan mereka tak maju.
Tiba-tiba, mereka berjaya.

413
00:26:46,354 --> 00:26:49,608
Mereka lebih bagus
daripada jangkaan orang.

414
00:26:50,442 --> 00:26:51,651
Hebatnya.

415
00:26:55,447 --> 00:26:57,866
Kami ada misi yang sudah sedia.

416
00:27:00,076 --> 00:27:03,663
Jika seseorang tanya saya, "Awak pasti
awak nak lancarkan Webb sekarang?"

417
00:27:04,247 --> 00:27:05,582
Saya sangat pasti.

418
00:27:31,274 --> 00:27:34,819
Selama bertahun-tahun
kami bina teleskop ini

419
00:27:34,903 --> 00:27:36,071
untuk dilancarkan.

420
00:27:36,780 --> 00:27:39,908
Saya terfikir, "Betulkah ia dah sedia?
Betulkah ia akan berlaku?"

421
00:27:45,747 --> 00:27:49,668
Saya rasa teruja, gementar tapi gembira.

422
00:28:01,012 --> 00:28:03,973
PUSAT ANGKASA GUIANA
GUIANA PERANCIS

423
00:28:04,057 --> 00:28:06,601
Adakah saya suka pelancaran? Sebenarnya…

424
00:28:07,519 --> 00:28:09,062
Saya sukainya apabila ia tamat.

425
00:28:10,105 --> 00:28:11,981
Ia seperti melompat dengan payung terjun.

426
00:28:12,565 --> 00:28:15,735
Apabila payung terjun dibuka,
barulah rasa seronok.

427
00:28:20,573 --> 00:28:25,870
Pelancaran akan dibuat dalam 12 jam.
Harap-harap cuaca baik

428
00:28:25,954 --> 00:28:30,291
dan kami boleh lancarkan
teleskop ini esok pagi.

429
00:28:30,375 --> 00:28:34,087
Saya tak sangka saat ini sudah tiba.

430
00:28:34,170 --> 00:28:37,132
Saya teruja. Saya tak sabar
nak bawa teleskop ini ke angkasa.

431
00:28:50,186 --> 00:28:52,439
Saya tulis dua-dua ucapan itu sendiri.

432
00:28:53,857 --> 00:28:58,361
Saya rasa ucapan yang asli
dan bersifat peribadi sangat penting,

433
00:28:58,445 --> 00:29:00,822
terutamanya pada saat-saat kecewa,

434
00:29:01,614 --> 00:29:02,824
sejujurnya,

435
00:29:02,907 --> 00:29:06,786
bahawa saya di sana sebagai manusia.

436
00:29:06,870 --> 00:29:08,204
Jadi, hal itu penting.

437
00:29:08,288 --> 00:29:10,707
Tiada siapa akan ingat ucapan positif.

438
00:29:10,790 --> 00:29:13,293
Ia tak penting. Saya boleh cakap apa saja.

439
00:29:14,419 --> 00:29:16,713
Ucapan negatif sangat penting.

440
00:29:16,796 --> 00:29:19,966
Jadi, penting untuk fikirkannya
dengan teliti.

441
00:29:20,467 --> 00:29:23,303
Tujuh, enam, lima…

442
00:29:23,928 --> 00:29:27,098
PELANCARAN SATELIT CLUSTER
4 JUN 1996

443
00:29:27,182 --> 00:29:28,016
…berlepas.

444
00:29:29,476 --> 00:29:30,602
Pencucuhan.

445
00:29:30,685 --> 00:29:35,774
Saya masih ingat kegagalan Ariane 5
yang pertama. Saya masih ingat rupanya.

446
00:29:35,857 --> 00:29:36,733
Berlepas.

447
00:29:39,486 --> 00:29:42,322
Saya masih ingatnya,
terbakar dalam kepala saya.

448
00:29:45,992 --> 00:29:48,411
Semua parameter perejanan normal.

449
00:29:48,495 --> 00:29:49,788
Trajektori normal.

450
00:29:54,876 --> 00:29:57,545
"Pelancaran hari ini tidak berjaya

451
00:29:57,629 --> 00:30:01,341
dan Webb tidak tiba di orbit
seperti yang dirancang."

452
00:30:06,763 --> 00:30:08,723
"Ini satu kemunduran untuk kita semua,

453
00:30:08,807 --> 00:30:11,684
untuk sains
dan penerokaan alam semesta kita."

454
00:30:13,686 --> 00:30:15,480
"Kami benar-benar kecewa."

455
00:30:18,149 --> 00:30:23,780
"Namun, walaupun kami hadapi
kemuduran yang sukar sekarang,

456
00:30:24,572 --> 00:30:26,950
ada satu perkara yang takkan berubah."

457
00:30:28,993 --> 00:30:30,495
"Komitmen kami

458
00:30:31,120 --> 00:30:33,748
terhadap penerokaan saintifik
angkasa lepas."

459
00:30:48,429 --> 00:30:51,891
HARI PELANCARAN
25 DISEMBER 2021

460
00:30:52,684 --> 00:30:56,563
Perkara terhebat dalam dekad ini,
mungkin abad ini, akan berlaku.

461
00:30:56,646 --> 00:30:58,314
Pengganti Hubble,

462
00:30:58,398 --> 00:31:01,109
tiga kali ganda lebih besar
dan maju dari segi teknologi,

463
00:31:01,192 --> 00:31:03,695
akan dilancarkan. Saya akan mula menangis.

464
00:31:04,654 --> 00:31:08,741
Feliz Navidad. Saya bangun
pada pukul 4:50 pagi ini

465
00:31:08,825 --> 00:31:10,785
untuk tonton pelancaran JWST.

466
00:31:10,869 --> 00:31:14,873
Hanya berdoa kepada semua dewa sains
supaya semuanya berjalan lancar

467
00:31:14,956 --> 00:31:17,792
dan dalam masa enam bulan,
kita akan dapat data hebat.

468
00:31:17,876 --> 00:31:19,627
Selamat Hari Krismas, semua.

469
00:31:19,711 --> 00:31:23,214
Dari Pusat Kawalan Jupiter
di Kourou, Guiana Perancis,

470
00:31:23,298 --> 00:31:28,136
anda sedang melihat roket Ariane 5
secara langsung di pad pelancarannya,

471
00:31:28,219 --> 00:31:30,638
sedia untuk menghantar
Teleskop Angkasa James Webb

472
00:31:30,722 --> 00:31:33,016
dalam fasa awal perjalanannya.

473
00:31:33,099 --> 00:31:38,187
Berpuluh ribu saintis
sedang melihat pelancaran ini sekarang.

474
00:31:39,022 --> 00:31:42,317
Seluruh masa depan mereka
bergantung pada kejayaan pelancaran itu.

475
00:31:42,400 --> 00:31:43,234
AHLI ASTROFIZIK

476
00:31:43,318 --> 00:31:47,238
Selamat Hari Krismas! Kami sedia menonton
pelancaran Teleskop Angkasa James Webb.

477
00:31:47,322 --> 00:31:49,282
Sekarang, semuanya sudah sedia,

478
00:31:49,365 --> 00:31:51,951
tiada masalah
semasa kira detik dijalankan.

479
00:31:52,035 --> 00:31:53,953
Tiada masalah yang dikesan sekali lagi

480
00:31:54,037 --> 00:31:56,539
oleh pasukan kawalan penerbangan
di Kourou.

481
00:31:57,332 --> 00:31:59,709
Saya bukan orang yang percayai tahyul,

482
00:31:59,792 --> 00:32:05,673
tapi saya akan ambil tiga tangkal
dengan saya hari ini.

483
00:32:05,757 --> 00:32:07,800
Saya ada lesen teksi ayah saya.

484
00:32:08,676 --> 00:32:11,512
Saya ada tali leher kupu-kupu
datuk saya, Menzel,

485
00:32:11,596 --> 00:32:15,808
dan buku log datuk saya, DeLeo,
semasa dia jadi juruterbang peribadi.

486
00:32:15,892 --> 00:32:19,145
Semuanya nampak sangat bagus
di ruang angkasa

487
00:32:19,228 --> 00:32:21,230
untuk pelancaran Hari Krismas.

488
00:32:21,314 --> 00:32:25,568
Operasi berjalan dengan lancar,
kira detik dilakukan dengan baik,

489
00:32:25,652 --> 00:32:29,197
semua sistem bagus
dan roket sedia untuk dilancarkan.

490
00:32:31,115 --> 00:32:32,492
Cuaca baik.

491
00:32:32,575 --> 00:32:36,245
Pegawai-pegawai NASA berhati-hati
memerhatikan telemetri,

492
00:32:36,329 --> 00:32:38,581
bersedia untuk kiraan terminal.

493
00:32:39,290 --> 00:32:42,043
Sepuluh, sembilan, lapan…

494
00:32:42,126 --> 00:32:45,463
Tujuh, enam, lima,

495
00:32:45,546 --> 00:32:49,092
empat, tiga, dua, satu…

496
00:32:49,133 --> 00:32:50,051
AHLI ASTROFIZIK

497
00:33:20,873 --> 00:33:22,917
AHLI ASTROFIZIK

498
00:33:40,518 --> 00:33:42,020
ESC dimatikan.

499
00:33:42,729 --> 00:33:44,731
Semua parameter pesawat normal.

500
00:33:44,814 --> 00:33:49,193
Pemisahan Webb akan dilakukan
dalam 17 saat.

501
00:33:50,278 --> 00:33:54,866
Spring perlahan-lahan akan menolak Webb
dari aras atas Ariane 5.

502
00:33:59,912 --> 00:34:01,956
Pemisahan Teleskop Webb.

503
00:34:02,040 --> 00:34:02,957
Ayuh, Webb!

504
00:34:12,216 --> 00:34:14,552
- Terima kasih. Ya!
- Tahniah.

505
00:34:15,136 --> 00:34:18,598
Kami ada pengesahan pemisahan pemerhatian,

506
00:34:18,681 --> 00:34:22,268
yang akan membawa
kepada letak atur susunan suria Webb.

507
00:34:24,479 --> 00:34:29,567
MENGGUNAKAN DATA NASA, ANIMASI BERIKUT
MENGGAMBARKAN PERJALANAN WEBB.

508
00:34:30,943 --> 00:34:33,529
Webb akan kekal
dengan kuasa bateri dalaman

509
00:34:33,613 --> 00:34:36,240
sehingga susunan suria tunggalnya
mengembang.

510
00:34:58,679 --> 00:35:03,518
Susunan Webb kini sudah keluar,
mengesahkan bahawa ia positif kuasa.

511
00:35:04,644 --> 00:35:06,270
Susunan suria sudah keluar.

512
00:35:07,021 --> 00:35:09,482
Baiklah!

513
00:35:15,530 --> 00:35:16,906
Bagus!

514
00:35:26,958 --> 00:35:31,671
Apabila ia bergerak ke tempat kerjanya
kira-kira sejuta batu dari Bumi,

515
00:35:31,754 --> 00:35:35,174
ia akan diletak atur
oleh pengawal teleskop

516
00:35:35,258 --> 00:35:38,928
di Pusat Operasi Misi, MOC,
seperti gelarannya.

517
00:35:40,930 --> 00:35:44,767
PUSAT OPERASI MISI

518
00:35:46,185 --> 00:35:47,395
Dalam beberapa minggu seterusnya,

519
00:35:47,478 --> 00:35:51,274
Webb akan terus meletak atur antena,
pelindung matahari dan cerminnya.

520
00:35:51,357 --> 00:35:53,985
Setiap prosedur,
satu langkah kritikal dan rumit

521
00:35:54,068 --> 00:35:56,904
untuk memasang
teleskop tujuh tan itu sepenuhnya.

522
00:35:57,780 --> 00:36:01,200
Teleskop Webb dicipta
oleh antara minda terpintar di dunia

523
00:36:01,284 --> 00:36:04,787
dan semuanya akan menonton dengan teruja.

524
00:36:04,871 --> 00:36:07,540
Jika ada apa-apa masalah berlaku
pada bila-bila masa,

525
00:36:07,623 --> 00:36:11,377
tiada apa yang manusia
boleh lakukan tentangnya.

526
00:36:15,756 --> 00:36:18,176
Semua orang ucapkan tahniah
tentang pelancaran itu

527
00:36:18,259 --> 00:36:21,345
dan kami sangat gembira
atas ucapan tahniah itu.

528
00:36:21,846 --> 00:36:24,849
Tapi kami semua tahu
perkara yang sukar belum tiba.

529
00:36:25,600 --> 00:36:28,895
Meletak atur teleskop ini
umpama membina semula meja IKEA

530
00:36:28,978 --> 00:36:31,355
dari sejauh sejuta batu, secara robotik.

531
00:36:35,026 --> 00:36:37,111
Webb bergerak sebatu sesaat.

532
00:36:37,695 --> 00:36:39,780
Kami akan melepasi
orbit lunar tak lama lagi,

533
00:36:39,864 --> 00:36:44,702
jadi kami sudah mengembara
230,000 batu sekarang.

534
00:36:46,954 --> 00:36:49,081
Webb sedang mengembara ke titik L2,

535
00:36:49,165 --> 00:36:51,375
sejuta batu dari Bumi.

536
00:36:51,459 --> 00:36:53,669
Jika anda mahu lihat
bintang samar-samar di Bumi,

537
00:36:53,753 --> 00:36:56,672
anda tak pandangnya dari bandar,
anda pergi ke kawasan desa.

538
00:36:56,756 --> 00:37:00,885
Jadi, menuju ke L2,
bagi kami, mewakili pergi ke kawasan desa.

539
00:37:00,968 --> 00:37:05,640
Ia tempat di mana graviti Matahari
dan graviti Bumi boleh bergabung

540
00:37:05,723 --> 00:37:09,101
untuk membentuk satu orbit stabil
di sekitar Matahari.

541
00:37:10,853 --> 00:37:14,398
Para angkasawan Apollo
mengambil masa kira-kira tiga hari

542
00:37:14,482 --> 00:37:16,317
untuk pergi dari Bumi ke Bulan.

543
00:37:16,400 --> 00:37:20,780
Untuk pergi ke titik L2,
kami akan ambil masa 30 hari.

544
00:37:20,863 --> 00:37:23,282
Dalam perjalanan ke sana,
kami akan letak atur.

545
00:37:29,664 --> 00:37:32,750
Ini letak atur pertama saya.
Saya rasa gementar.

546
00:37:33,751 --> 00:37:37,255
Terutamanya dengan misi ini.
Ia tak boleh diservis, bukan?

547
00:37:37,338 --> 00:37:41,384
Jadi, kami perlu hadapi sebarang masalah
dan cabaran yang timbul secara terus.

548
00:37:42,176 --> 00:37:47,098
Ada beratus daripada kami yang bekerja
di Pusat Operasi Misi sepanjang masa,

549
00:37:47,181 --> 00:37:49,850
terutamanya pasukan operasi penerbangan.

550
00:37:51,435 --> 00:37:53,813
Kami boleh berhubung dengan teleskop itu

551
00:37:53,896 --> 00:37:56,023
melalui Pusat Operasi Misi ini.

552
00:37:56,732 --> 00:38:00,194
Kami hantar arahan ke teleskop,
atau blok kod,

553
00:38:00,278 --> 00:38:02,989
untuk beritahunya apa perlu dibuat,
aktiviti yang perlu dibuat.

554
00:38:03,072 --> 00:38:03,906
HALAJU

555
00:38:03,990 --> 00:38:07,243
Kami tak dapat lihat teleskop
di angkasa. Ia terlalu jauh,

556
00:38:07,326 --> 00:38:10,997
jadi kami ada satu alat
yang merupakan model animasi teleskop,

557
00:38:11,080 --> 00:38:13,833
di mana kami boleh lihat
teleskop terbentang.

558
00:38:17,253 --> 00:38:19,839
Sebagai wanita,
sebagai orang Amerika Latin,

559
00:38:19,922 --> 00:38:22,633
saya unik dalam industri ini.

560
00:38:23,217 --> 00:38:26,929
Saya tak ada orang
seperti saya untuk dihormati di ruang ini.

561
00:38:28,139 --> 00:38:31,183
Saya dapat lencana NASA saya
semasa saya berusia 19 tahun.

562
00:38:31,684 --> 00:38:33,936
Saya tak sangka
akan ke sana dengan pantas,

563
00:38:34,020 --> 00:38:37,106
ke tempat yang besar dan berprestij.

564
00:38:37,189 --> 00:38:40,401
Tapi sebaik saya sampai,
saya tahu saya akan menempa nama.

565
00:38:41,277 --> 00:38:45,865
Saya buat kod dan prosedur
untuk sistem letak atur.

566
00:38:46,532 --> 00:38:50,244
Walau apa pun aktiviti
yang kami lakukan di orbit,

567
00:38:50,328 --> 00:38:54,749
semua sistem-sistem itu
perlu berfungsi dan bersatu.

568
00:38:55,458 --> 00:38:58,627
LETAK ATUR PELINDUNG MATAHARI
TIGA HARI SELEPAS PELANCARAN

569
00:38:59,128 --> 00:39:02,673
KEGAGALAN TITIK TUNGGAL

570
00:39:04,258 --> 00:39:08,262
Timbalan OC, CR itu telah ditarik.
Awak ada perintah pertama pada masa itu.

571
00:39:08,763 --> 00:39:10,598
Teruskan. Kita dah bersedia.

572
00:39:11,599 --> 00:39:13,100
Baiklah. Laksanakan kod.

573
00:39:14,352 --> 00:39:16,896
Garis perintah nampak bagus.
Awak boleh laksanakannya.

574
00:39:16,979 --> 00:39:17,855
Melaksanakan.

575
00:39:21,692 --> 00:39:25,946
Kebanyakan kegagalan titik tunggal
berada di dalam pelindung matahari.

576
00:39:27,073 --> 00:39:31,952
Jika mekanisme-mekanisme ini
tak dilepaskan, masalah akan berlaku.

577
00:39:46,801 --> 00:39:49,929
Okey, Timbalan Ketua, motor awak
sudah bergerak ke keadaan tahan.

578
00:39:50,763 --> 00:39:53,015
- Awak boleh teruskan.
- Melaksanakan.

579
00:40:11,742 --> 00:40:14,662
Baiklah, bos.
Saya gembira dengan gerakan itu.

580
00:40:14,745 --> 00:40:15,621
Teruskan.

581
00:40:22,962 --> 00:40:26,340
Tak kira berapa banyak ujian anda buat,
sama seperti payung terjun,

582
00:40:26,424 --> 00:40:29,677
ia hanya bagus
jika anda lipatnya baik-baik.

583
00:40:30,553 --> 00:40:32,847
Anda tak tahu betapa bagusnya ia

584
00:40:32,930 --> 00:40:35,474
sehingga anda terjun dari pesawat
dan tarik tali pembuka.

585
00:40:47,570 --> 00:40:51,866
Teruskan langkah 031 untuk kumpulan enam.

586
00:40:54,785 --> 00:40:55,870
Baiklah. Di sayap.

587
00:40:59,999 --> 00:41:02,835
And OC, itu nampak bagus.
Awak boleh sambung.

588
00:41:03,711 --> 00:41:06,964
Sedia. Teruskan. Awak boleh sambung.

589
00:41:08,299 --> 00:41:10,551
Prosedur nampak bagus.
Awak boleh laksanakannya.

590
00:41:12,094 --> 00:41:12,970
Melaksanakan.

591
00:41:14,763 --> 00:41:15,890
Awak boleh pasang.

592
00:41:16,557 --> 00:41:18,976
Sedia. Mari lihat
bagaimana dua-dua dipasang.

593
00:41:26,358 --> 00:41:30,112
And OC, awak boleh laksanakan letak atur.

594
00:41:30,196 --> 00:41:31,238
Melaksanakan.

595
00:41:37,119 --> 00:41:42,166
Saya boleh sahkan kelima-lima lapisan
pelindung matahari ditegangkan sepenuhnya.

596
00:41:44,460 --> 00:41:45,294
Bagus!

597
00:41:46,337 --> 00:41:47,671
Terima kasih, Timbalan Ketua.

598
00:41:48,422 --> 00:41:51,884
Perkembangan penting telah dicapai.
Syabas, pasukan pelindung matahari.

599
00:41:51,967 --> 00:41:53,177
Syabas.

600
00:41:53,844 --> 00:41:57,056
Baiklah, tahniah, semua. Tahniah.

601
00:41:58,390 --> 00:42:02,520
Hari ini hari yang baik.
Ia agak sukar diramal dan kami berjaya.

602
00:42:02,603 --> 00:42:06,857
Menyejukkan teleskop,
seperti yang sepatutnya. Ia hebat.

603
00:42:06,941 --> 00:42:11,529
Pada masa ini, kami telah menghapuskan 266

604
00:42:12,154 --> 00:42:15,282
daripada 344 kegagalan titik tunggal.

605
00:42:15,366 --> 00:42:18,244
Ia tak boleh gagal
sebab ia tak diperlukan lagi. Ia berhasil.

606
00:42:18,327 --> 00:42:22,748
Tapi anda sentiasa kena hati-hati
sebab masih ada benda untuk diselesaikan.

607
00:42:28,045 --> 00:42:31,757
LETAK ATUR CERMIN UTAMA
DUA MINGGU SELEPAS PELANCARAN

608
00:42:31,840 --> 00:42:35,427
KEGAGALAN TITIK TUNGGAL

609
00:42:40,391 --> 00:42:41,934
- Selamat pagi, Thomas.
- Hei, semua.

610
00:42:42,017 --> 00:42:43,477
- Selamat pagi.
- Selamat pagi.

611
00:42:43,561 --> 00:42:44,687
Gembira berjumpa awak.

612
00:42:44,770 --> 00:42:47,565
Stesen-stesen di Madrid
sudah sedia untuk serah.

613
00:42:47,648 --> 00:42:50,442
And OC, Timbalan Operasi dalam operasi.

614
00:42:50,526 --> 00:42:52,611
Timbalan Ketua telah sahkan
parameter-parameter itu.

615
00:42:52,695 --> 00:42:54,530
Kita boleh teruskan gerakan motor.

616
00:42:56,782 --> 00:42:59,201
Jika sayap cermin utama tak melekap,

617
00:42:59,285 --> 00:43:02,830
ia akan bergetar
dalam cara yang tak sepatutnya.

618
00:43:03,330 --> 00:43:07,126
Getaran itu akan muncul
sebagai imej yang kabur.

619
00:43:11,755 --> 00:43:13,966
Kita dah capai prabeban penuh,

620
00:43:14,049 --> 00:43:18,095
jadi pada masa ini,
kita boleh teruskan langkah 046

621
00:43:18,178 --> 00:43:21,098
untuk membolehkan
dan mengaktifkan SCS-256.

622
00:43:22,683 --> 00:43:26,729
Timbalan Operasi, ini Timbalan Ketua
dalam letak atur. Parameter nampak bagus.

623
00:43:27,813 --> 00:43:29,523
Baiklah, meneruskan gerakan motor.

624
00:43:30,941 --> 00:43:33,068
Ayuh, bola. Masukkannya ke dalam.

625
00:43:35,195 --> 00:43:37,865
- Lihat, ia mula keluar.
- Awak boleh nampak ia bergerak.

626
00:43:52,463 --> 00:43:55,007
Baiklah, kita hampir siap 54 peratus.

627
00:44:02,640 --> 00:44:03,474
Tengok itu.

628
00:44:05,017 --> 00:44:06,393
- Ia sedang masuk.
- Ya.

629
00:44:06,894 --> 00:44:07,811
Teruskan.

630
00:44:15,277 --> 00:44:17,571
- 95 peratus. 96 peratus.
- Ya.

631
00:44:22,826 --> 00:44:24,078
- Itu dia!
- Ya.

632
00:44:24,703 --> 00:44:25,537
Empat…

633
00:44:28,624 --> 00:44:33,295
tiga, dua, satu.

634
00:44:37,966 --> 00:44:41,303
Kita telah letak atur
pemerhatian JWST sepenuhnya.

635
00:44:52,981 --> 00:44:53,982
Cermin utama.

636
00:44:54,066 --> 00:44:56,235
- Kita sudah di sana!
- Cantiknya.

637
00:44:57,152 --> 00:44:57,986
Ya.

638
00:45:01,615 --> 00:45:02,825
Syukurlah.

639
00:45:02,908 --> 00:45:04,159
Susah sangatkah?

640
00:45:10,332 --> 00:45:12,042
Saya cari awak dulu.

641
00:45:13,877 --> 00:45:15,629
Beritahu saya. Apa perasaan awak?

642
00:45:15,713 --> 00:45:19,675
Dengan rekodnya, ia lebih lancar
daripada yang kita sangka.

643
00:45:19,758 --> 00:45:23,762
Jadi, melihatnya terpasang
dengan baik buat saya gembira.

644
00:45:29,393 --> 00:45:32,813
Semuanya berjalan lancar,
sangat mengujakan.

645
00:45:33,313 --> 00:45:37,151
Saya nak buka champagne, tapi malangnya,
saya tiada champagne, jadi…

646
00:45:38,610 --> 00:45:45,492
Saya nak beritahu anda betapa teruja
dan beremosinya saya sekarang.

647
00:45:45,576 --> 00:45:49,163
Kita sudah letak atur teleskop pada orbit.

648
00:45:49,246 --> 00:45:52,624
Saya menghargai pengorbanan anda

649
00:45:52,708 --> 00:45:57,421
yang anda beri kepada teleskop hebat ini
yang tak pernah dilihat dunia.

650
00:45:57,504 --> 00:46:00,299
Bagaimana rasanya
dapat mencipta sejarah, semua?

651
00:46:00,382 --> 00:46:01,550
Seronok!

652
00:46:15,856 --> 00:46:20,486
JWST telah melengkapkan
semua letak atur utamanya.

653
00:46:21,111 --> 00:46:23,572
Keadaan berjalan lancar.

654
00:46:23,655 --> 00:46:26,784
Kita ada pemerhatian terbesar
dan paling kompleks

655
00:46:26,867 --> 00:46:30,829
yang pernah dihantar ke angkasa
dan kita boleh menjangkakan imej hebat.

656
00:46:31,330 --> 00:46:33,081
Kami berjaya, semua!

657
00:46:33,165 --> 00:46:34,458
JWST TELAH DILETAK ATUR!

658
00:46:36,877 --> 00:46:40,631
Sukar untuk mengkonsepsikan
imej pertama itu.

659
00:46:41,215 --> 00:46:43,675
Saya mengkaji cara galaksi
berubah mengikut masa,

660
00:46:43,759 --> 00:46:46,970
jadi saya berminat
melihat cara bintang terbentuk di galaksi,

661
00:46:47,054 --> 00:46:48,472
cara lohong hitam terbentuk

662
00:46:48,555 --> 00:46:50,557
dan cara proses-proses itu
berubah mengikut masa.

663
00:46:51,475 --> 00:46:56,104
Jadi, saya sangat teruja
untuk lihat imej medan dalam.

664
00:46:56,897 --> 00:46:59,483
Dalam imej medan dalam ini,
kita akan dapat lihat

665
00:46:59,566 --> 00:47:01,276
galaksi-galaksi paling jauh.

666
00:47:02,653 --> 00:47:05,113
Tapi ia kira-kira sejuta batu dari Bumi

667
00:47:05,197 --> 00:47:08,367
dan masih ada banyak masalah
yang boleh berlaku.

668
00:47:08,450 --> 00:47:09,910
Sentiasa ada.

669
00:47:10,452 --> 00:47:14,498
Masih ada 49 item kegagalan titik tunggal
yang tak pernah pergi.

670
00:47:14,581 --> 00:47:17,793
Jika mana-mana item
kegagalan titik tunggal itu gagal,

671
00:47:17,876 --> 00:47:19,586
misi ini boleh gagal.

672
00:47:20,462 --> 00:47:23,549
DISEMBER 1993

673
00:47:24,049 --> 00:47:26,885
Teleskop Hubble kabur yang memalukan.

674
00:47:26,969 --> 00:47:30,472
Salah satu daripada dua cermin teleskop
dianggap cacat,

675
00:47:30,556 --> 00:47:32,057
mengaburkan imej-imejnya.

676
00:47:32,140 --> 00:47:36,103
Teleskop Angkasa Hubble,
kami hidupkannya, ia tak fokus.

677
00:47:37,145 --> 00:47:40,148
Jarak fokus cermin utamanya salah.

678
00:47:40,983 --> 00:47:45,279
Ia satu bencana bagi ramai saintis
yang mengharapkan imej-imej ini.

679
00:47:46,280 --> 00:47:47,990
Bagi ahli astronomi
yang mengusahakannya ketika itu,

680
00:47:48,073 --> 00:47:50,993
saya tak dapat bayangkan
betapa kecewanya mereka.

681
00:47:51,076 --> 00:47:55,080
Ia teruk. Walaupun saya masih kecil,
saya ingat. Seperti, "Tidak!"

682
00:47:55,163 --> 00:47:56,790
Jeff, tangan awak akan penuh.

683
00:47:56,874 --> 00:47:59,376
Awak mungkin perlu pasang
lampu topi keledar awak.

684
00:48:00,335 --> 00:48:01,378
Idea yang bagus.

685
00:48:01,461 --> 00:48:05,340
Angkasawan naik ke sana
dan masukkan satu bahagian optik kecil.

686
00:48:05,424 --> 00:48:09,303
Gelas kecil yang membetulkan
jarak fokus itu.

687
00:48:13,599 --> 00:48:15,434
- Satu piksel terang.
- Di situ!

688
00:48:16,768 --> 00:48:18,061
Itu dia.

689
00:48:18,145 --> 00:48:20,480
- Kita boleh lihat piksel.
- Kita berjaya!

690
00:48:22,482 --> 00:48:24,484
Perkara yang sukar tentang Webb

691
00:48:24,568 --> 00:48:26,111
ialah ia terlalu jauh.

692
00:48:26,194 --> 00:48:29,698
Jika ada masalah, kami tak boleh hantar
angkasawan untuk baikinya.

693
00:48:30,741 --> 00:48:34,286
PENJAJARAN TELESKOP
EMPAT PULUH HARI SELEPAS PELANCARAN

694
00:48:35,829 --> 00:48:37,331
Kami akan jajarkan teleskop.

695
00:48:38,373 --> 00:48:40,250
Pada dasarnya, memfokuskannya semula.

696
00:48:41,084 --> 00:48:43,086
Proses itu rumit.

697
00:48:47,049 --> 00:48:51,011
Pengalaman buruk Hubble menghantui
pasukan ini selama berpuluh-puluh tahun.

698
00:48:53,347 --> 00:48:56,058
Ramai mentor saya terlibat dalam Hubble.

699
00:48:56,141 --> 00:48:58,977
Mereka semua berikan saya amaran
tentang hari yang teruk itu.

700
00:48:59,061 --> 00:49:01,605
Ia dibuat di khalayak ramai,
ia boleh dilihat, ia hodoh

701
00:49:01,688 --> 00:49:03,607
dan anda tak mahu rasai pengalaman itu.

702
00:49:08,654 --> 00:49:12,449
Jadi, sejak beberapa jam lalu,
kami ambil beberapa data penentukuran

703
00:49:12,532 --> 00:49:14,451
untuk menentukan keadaan teleskop.

704
00:49:15,118 --> 00:49:17,204
Tiada seorang pun telah melihatnya.

705
00:49:18,538 --> 00:49:19,456
Itu dia.

706
00:49:23,043 --> 00:49:25,420
- Ada galaksi di mana-mana.
- Galaksi.

707
00:49:27,297 --> 00:49:29,800
Ada lebih banyak galaksi daripada bintang.

708
00:49:30,300 --> 00:49:32,511
Imejnya sangat cantik dan tajam.

709
00:49:33,136 --> 00:49:34,680
Inilah yang sepatutnya berlaku.

710
00:49:50,862 --> 00:49:52,739
Enam bulan selepas teleskop

711
00:49:52,823 --> 00:49:55,158
paling berkuasa dilancarkan ke angkasa,

712
00:49:55,242 --> 00:49:58,870
pasukan di dalam bilik kawalan penerbangan
Teleskop Angkasa Webb sedang bersedia

713
00:49:58,954 --> 00:50:01,498
untuk mendedahkan apa
yang ahli astronomi di seluruh dunia

714
00:50:01,581 --> 00:50:04,167
telah bertahun-tahun menunggu,

715
00:50:04,251 --> 00:50:06,878
gambar teleskop pertama warna penuh.

716
00:50:08,672 --> 00:50:13,427
Awak rasa ini orientasi terbaik
untuk pengelompokan ini?

717
00:50:13,927 --> 00:50:15,345
Saya cuba buat putaran berbeza,

718
00:50:15,429 --> 00:50:18,724
tapi kerana ia satu segi empat sama,
kita boleh buat apa saja.

719
00:50:19,474 --> 00:50:23,270
Maklumat inframerah itu
berikan kami lebih banyak perincian

720
00:50:23,353 --> 00:50:26,023
daripada yang kami dapat lihat
dengan cahaya nampak Hubble.

721
00:50:26,106 --> 00:50:27,691
Tapi selepas melihatnya,

722
00:50:27,774 --> 00:50:31,486
anda akan kata,
"Tak perlu ragu-ragu lagi sekarang."

723
00:50:32,112 --> 00:50:34,281
Bahan mentah yang kami dapat
daripada teleskop

724
00:50:34,364 --> 00:50:36,241
bermula sebagai imej hitam putih.

725
00:50:36,324 --> 00:50:40,954
Kemudian, saya dalami pikselnya
dan jadikan imej warnanya lebih terserlah.

726
00:50:41,038 --> 00:50:44,249
Kerana tugas saya adalah untuk membongkar

727
00:50:44,332 --> 00:50:46,710
kekayaan dan kerumitan data itu

728
00:50:46,793 --> 00:50:49,504
tanpa mengubah apa-apa dalam data.
Semuanya ada di sana.

729
00:50:49,588 --> 00:50:52,841
Alam semesta bersembunyi dalam gelap
dan kita perlu keluarkannya.

730
00:50:53,842 --> 00:50:57,512
Warna-warna dalam imej itu penting.
Ia ada makna astrofizik.

731
00:50:57,596 --> 00:51:00,015
Kami bekerjasama dengan saintis
dalam perkara ini

732
00:51:00,098 --> 00:51:01,266
dan dapatkan pendapat mereka

733
00:51:01,349 --> 00:51:02,934
tentang apa yang mereka lihat
dalam imej ini.

734
00:51:03,518 --> 00:51:07,272
Ini saluran merah imej,
tapi ia hitam dan putih.

735
00:51:07,355 --> 00:51:09,983
Apabila saya gabungkan semuanya
dalam warna, ini akan jadi merah.

736
00:51:10,067 --> 00:51:13,361
Setiap galaksi jauh di sini,
semua objek yang samar-samar ini,

737
00:51:13,445 --> 00:51:16,865
akan jadi imej yang muncul
yang berwarna merah.

738
00:51:16,948 --> 00:51:18,784
Kemudian, saya boleh bawa masuk
saluran hijau

739
00:51:18,867 --> 00:51:21,536
dan sekarang anda nampak,
apabila warnanya terserlah,

740
00:51:21,620 --> 00:51:22,746
hanya merah dan hijau.

741
00:51:22,829 --> 00:51:27,542
Warna hijaunya lebih tertumpu
pada galaksi berdekatan

742
00:51:27,626 --> 00:51:29,127
dan sudah tentu, bintang.

743
00:51:29,628 --> 00:51:32,798
Apabila saya bawa masuk
panjang gelombang pendek berwarna biru,

744
00:51:32,881 --> 00:51:34,382
imej itu hidup.

745
00:51:35,050 --> 00:51:38,303
Imej-imej ini sangat berharga.
Ia seperti anak kami.

746
00:51:38,386 --> 00:51:40,597
Kami memeliharanya,

747
00:51:40,680 --> 00:51:43,308
menyiapkannya untuk dedahkannya
kepada dunia nanti.

748
00:51:43,391 --> 00:51:45,393
Itu saat yang penting

749
00:51:45,477 --> 00:51:48,146
sebab ia bukan sekadar
pencapaian penting untuk sains.

750
00:51:48,230 --> 00:51:50,607
Ia pencapaian penting untuk kemanusiaan.

751
00:51:50,690 --> 00:51:53,819
Saya rasa itu masa yang mengujakan.
Menjadi sebahagian perkara

752
00:51:53,902 --> 00:51:56,822
yang sangat penting
satu penghormatan besar.

753
00:51:57,531 --> 00:51:59,074
HARI PENYIARAN IMEJ
11 JULAI 2022

754
00:51:59,157 --> 00:52:02,911
Hari ini, pemahaman kita
tentang alam semesta akan lebih jelas.

755
00:52:02,994 --> 00:52:05,038
Ya, betul. Presiden Biden akan mendedahkan

756
00:52:05,122 --> 00:52:07,833
imej warna penuh pertama
yang dinanti-nantikan

757
00:52:07,916 --> 00:52:10,127
daripada Teleskop Angkasa Webb NASA.

758
00:52:10,210 --> 00:52:11,711
IBU PEJABAT NASA

759
00:52:11,795 --> 00:52:16,007
Saya rasa kita patut mulakan dengan imej
yang presiden akan dedahkan malam ini.

760
00:52:16,091 --> 00:52:17,425
- Boleh?
- Bagus.

761
00:52:17,509 --> 00:52:21,138
Inilah yang kita panggil
medan dalam pertama Webb.

762
00:52:21,221 --> 00:52:24,599
Inilah sebab asal bagi pemerhatian itu.

763
00:52:24,683 --> 00:52:28,895
Kami rasa ini pemandangan paling dalam
bagi alam semesta setakat ini.

764
00:52:28,979 --> 00:52:29,813
Jadi…

765
00:52:33,608 --> 00:52:34,442
Silakan.

766
00:52:35,777 --> 00:52:36,611
Jadi…

767
00:52:37,571 --> 00:52:40,240
Imej Hubble paling dalam ambil masa
beberapa minggu untuk dibuat.

768
00:52:40,323 --> 00:52:41,950
Kami buat ini dalam beberapa jam.

769
00:52:42,033 --> 00:52:43,702
- Apa yang awak nampak…
- Cantiknya.

770
00:52:43,785 --> 00:52:46,705
…ialah kluster galaksi besar.

771
00:52:46,788 --> 00:52:51,293
Apabila kita lihat pusaran seperti itu,
adakah itu seluruh galaksi?

772
00:52:51,376 --> 00:52:54,462
Seluruh galaksi. Setiap titik
yang awak lihat di sini ialah galaksi.

773
00:52:54,546 --> 00:52:56,506
Ada lebih daripada 7,000 dalam gambar ini.

774
00:52:56,590 --> 00:52:59,801
- Galaksi yang kita tak…
- Tujuh ribu dalam gambar ini?

775
00:53:00,302 --> 00:53:04,598
Saiz medan ini adalah seperti jika awak
ambil sebutir pasir

776
00:53:04,681 --> 00:53:06,016
dan angkatnya…

777
00:53:06,099 --> 00:53:07,350
- Ya.
- Itulah sudutnya.

778
00:53:07,434 --> 00:53:09,269
Ia medan kecil di langit.

779
00:53:09,352 --> 00:53:13,481
Di mana-mana tempat yang kami lihat,
langit penuh dengan galaksi.

780
00:53:13,565 --> 00:53:15,192
Kami nampaknya serta-merta.

781
00:53:15,275 --> 00:53:17,611
- Nampak titik merah di sana?
- Ya.

782
00:53:17,694 --> 00:53:20,071
- Ia galaksi paling jauh yang kami jumpa.
- Wah.

783
00:53:20,155 --> 00:53:22,365
Usianya 13.1 bilion tahun.

784
00:53:23,408 --> 00:53:24,826
Kami akan tunjukkan itu…

785
00:53:24,910 --> 00:53:29,414
- Alam semesta berusia 13.8 bilion tahun.
- Betul.

786
00:53:29,998 --> 00:53:34,628
Apabila saya jelaskan ini kepada presiden,
apa yang awak nak saya beritahu dia?

787
00:53:35,128 --> 00:53:37,756
Apa yang awak lihat ialah asal usul kita

788
00:53:38,256 --> 00:53:43,803
dan asal-usul setiap galaksi
dan bintang di alam semesta.

789
00:53:44,679 --> 00:53:47,933
- Itulah sejarah kita.
- Inilah seluruh sejarah kita.

790
00:53:48,016 --> 00:53:49,643
Seluruh sejarah kita di situ.

791
00:53:50,143 --> 00:53:55,065
Semakin banyak kita tahu
bahawa kosmos ini sangat besar,

792
00:53:56,066 --> 00:54:00,362
semakin saya nak tahu
siapa saya dan diri saya.

793
00:54:01,821 --> 00:54:05,492
Apa peranan saya dalam semua ini?

794
00:54:06,868 --> 00:54:11,122
Hari ini hari bersejarah
untuk Amerika dan seluruh kemanusiaan.

795
00:54:11,206 --> 00:54:12,374
Kita akan lihat

796
00:54:12,457 --> 00:54:15,502
cahaya tertulis paling tua
dalam sejarah alam semesta

797
00:54:15,585 --> 00:54:18,171
dari lebih 13 bilion…

798
00:54:18,255 --> 00:54:21,967
Biar saya cakap sekali lagi,
13 bilion tahun lalu.

799
00:54:22,050 --> 00:54:23,677
Sukar untuk fahaminya.

800
00:54:23,760 --> 00:54:26,554
Sekarang, mari kita lihat imej pertama

801
00:54:26,638 --> 00:54:28,682
daripada teleskop ajaib ini.

802
00:54:35,021 --> 00:54:41,027
MEDAN DALAM PERTAMA WEBB

803
00:54:47,325 --> 00:54:48,910
Oh, Tuhan!

804
00:54:48,994 --> 00:54:51,579
Imej pertama
daripada Teleskop Angkasa James Webb.

805
00:54:51,663 --> 00:54:53,164
Inilah dia.

806
00:54:53,248 --> 00:54:58,336
Galaksi di penghujung masa. Oh, Tuhan.

807
00:54:58,420 --> 00:54:59,546
Okey…

808
00:54:59,629 --> 00:55:05,635
REAKSI SAYA APABILA MELIHAT
ANTARA IMEJ-IMEJ PERTAMA JWST

809
00:55:09,306 --> 00:55:10,724
Ia memang hebat.

810
00:55:11,725 --> 00:55:13,184
Oh, Tuhan.

811
00:55:17,355 --> 00:55:18,398
Saya terkedu.

812
00:55:19,024 --> 00:55:21,735
Seluruh perkara ini
agak mengejutkan, semua.

813
00:55:21,818 --> 00:55:23,820
Ia cuma hebat.

814
00:55:24,946 --> 00:55:26,823
- Awak nampak arka itu?
- Ya.

815
00:55:26,906 --> 00:55:30,076
Ia kluster maksimum.

816
00:55:30,160 --> 00:55:32,829
Ia gambar yang agak hebat. Ia cuma indah.

817
00:55:32,912 --> 00:55:34,456
Oh, Tuhan!

818
00:55:34,497 --> 00:55:35,457
AHLI ASTROFIZIK

819
00:55:35,540 --> 00:55:37,792
Satu lagi mesej yang mereka cuba sampaikan

820
00:55:37,876 --> 00:55:39,794
melalui kami
ialah kajian sebegini digelar…

821
00:55:39,878 --> 00:55:42,088
…dengan teleskop angkasa James Webb...

822
00:55:42,172 --> 00:55:44,049
Kita tak pernah melihatnya sebelum ini

823
00:55:44,132 --> 00:55:46,134
dan Teleskop Angkasa James Webb
telah membantu kita.

824
00:55:46,217 --> 00:55:50,930
Reaksi saya dan rakan sekerja saya
sangat kagum.

825
00:55:51,014 --> 00:55:53,933
Imej itu buat kami teruja
apabila melihatnya.

826
00:55:54,017 --> 00:55:56,519
Kami tahu dalam hati kami,
bahawa apa saja di luar sana,

827
00:55:56,603 --> 00:55:57,771
kami akan lihatnya.

828
00:55:57,854 --> 00:55:59,689
JWST!

829
00:55:59,773 --> 00:56:04,778
JWST!

830
00:56:05,487 --> 00:56:08,823
PUSAT ANGKASA GODDARD

831
00:56:11,493 --> 00:56:15,372
Jadi, mari bersedia
untuk dedahkan imej kita.

832
00:56:16,081 --> 00:56:20,251
Itu dia. Namanya Stephan's Quintet.

833
00:56:20,335 --> 00:56:23,671
Ia menakjubkan.
Giovanni, apa pendapat awak?

834
00:56:27,258 --> 00:56:29,177
Sinarannya boleh dilihat.

835
00:56:29,761 --> 00:56:30,762
Ia seperti kabus.

836
00:56:34,140 --> 00:56:38,770
290 JUTA TAHUN CAHAYA JAUHNYA

837
00:56:46,528 --> 00:56:51,116
6,500 TAHUN CAHAYA JAUHNYA

838
00:56:51,199 --> 00:56:54,202
Pillars of Creation
ialah kawasan pembentukan bintang

839
00:56:54,285 --> 00:56:56,246
di dalam galaksi Bima Sakti kita.

840
00:56:56,871 --> 00:56:59,582
Setiap titik cahaya
yang kita lihat dalam imej ini

841
00:56:59,666 --> 00:57:02,752
ialah bintang
seperti matahari kita sendiri.

842
00:57:03,711 --> 00:57:06,881
Kita, sistem suria kita, malah diri kita,

843
00:57:06,965 --> 00:57:11,386
dilahirkan daripada bahan sama
yang kita lihat dalam imej yang indah ini.

844
00:57:11,469 --> 00:57:14,848
Zat besi dalam darah kita
dan kalsium dalam tulang kita

845
00:57:14,931 --> 00:57:19,853
terbentuk daripada bintang
yang meletup berbilion tahun lalu.

846
00:57:20,979 --> 00:57:21,896
TELESKOP HUBBLE

847
00:57:21,980 --> 00:57:24,941
Bintang yang baharu lahir
diselubungi debu.

848
00:57:25,024 --> 00:57:27,610
Kita perlu lihat melepasi debu itu

849
00:57:27,694 --> 00:57:30,071
dan cahaya inframerah
membolehkan kita melakukannya.

850
00:57:30,155 --> 00:57:31,114
TELESKOP WEBB

851
00:57:31,614 --> 00:57:36,327
GALAKSI PHANTOM
32 JUTA TAHUN CAHAYA JAUHNYA

852
00:57:38,580 --> 00:57:39,998
2,000 TAHUN CAHAYA JAUHNYA

853
00:57:40,081 --> 00:57:44,544
Ini bintang yang sedang mati
dalam hembusan nafas terakhirnya.

854
00:57:53,178 --> 00:57:58,641
NEBULA TARANTULA
170,000 TAHUN CAHAYA JAUHNYA

855
00:58:00,518 --> 00:58:01,853
500 JUTA TAHUN CAHAYA JAUHNYA

856
00:58:01,895 --> 00:58:03,813
Pemandangan indah Galaksi Cartwheel ini

857
00:58:03,897 --> 00:58:07,442
membolehkan kita meneliti apa yang berlaku
apabila galaksi bertembung.

858
00:58:15,783 --> 00:58:20,497
NEBULA CARINA
7,600 TAHUN CAHAYA JAUHNYA

859
00:58:25,335 --> 00:58:27,045
Penemuan baharu daripada JWST

860
00:58:27,128 --> 00:58:30,548
dalam bidang sains eksoplanet
sangat luar biasa.

861
00:58:30,632 --> 00:58:32,509
Ada penemuan baru-baru ini

862
00:58:32,592 --> 00:58:35,595
bagi karbon dioksida
dalam planet gergasi gas

863
00:58:35,678 --> 00:58:39,557
yang mengorbit bintang seperti Matahari
kira-kira 700 tahun cahaya jauhnya.

864
00:58:39,641 --> 00:58:43,853
Ia bukti pertama yang jelas
dan terperinci bagi karbon dioksida

865
00:58:43,937 --> 00:58:46,898
yang pernah dikesan
di planet di luar sistem suria.

866
00:58:46,981 --> 00:58:48,399
PANJANG GELOMBANG CAHAYA

867
00:58:51,736 --> 00:58:53,446
Ia masih buat saya kagum.

868
00:58:56,032 --> 00:58:58,117
Ia sangat mengharukan. Maksud saya…

869
00:59:01,162 --> 00:59:02,997
Ya, ia agak mengharukan.

870
00:59:07,460 --> 00:59:10,964
Saya rasa ia contoh yang baik tentang apa

871
00:59:11,047 --> 00:59:15,552
yang manusia boleh buat apabila kita
bekerjasama untuk sesuatu yang baik.

872
00:59:15,635 --> 00:59:19,138
Ada banyak perkara buruk
di dunia sekarang. Ini masa yang sukar.

873
00:59:21,266 --> 00:59:23,476
Perkara ini pula bagus.

874
00:59:23,560 --> 00:59:25,895
Ia umpama cahaya

875
00:59:26,688 --> 00:59:31,109
dalam masa yang agak gelap. Sudah tentu.

876
00:59:44,914 --> 00:59:47,625
Webb ialah penunjukan
bagi perkara yang mungkin

877
00:59:47,709 --> 00:59:51,629
apabila kita bersatu
dan buat sesuatu yang sukar.

878
00:59:52,922 --> 00:59:55,466
Sepuluh ribu orang,
segala kekuatan dan kelemahan mereka,

879
00:59:55,550 --> 00:59:58,094
dengan sebab-sebab
mengapa ia tak boleh berhasil,

880
00:59:58,177 --> 01:00:02,390
bersatu sebagai satu pasukan
yang hebat dan berjaya melakukannya.

881
01:00:03,933 --> 01:00:04,976
Jika kita boleh buat begitu,

882
01:00:05,059 --> 01:00:07,604
bayangkan semua masalah lain
yang kita boleh selesaikan.

883
01:00:08,229 --> 01:00:13,234
Bagi saya, ia… Ya, ia harapan
yang ada di angkasa sekarang, bukan?

884
01:00:13,318 --> 01:00:15,945
Menunjukkan kehebatannya setiap hari.

885
01:00:19,157 --> 01:00:23,453
Kita mencipta sejarah, kita imbas kembali
13 setengah bilion tahun lalu.

886
01:00:24,162 --> 01:00:26,748
Saya rasa bangga. Saya rasa penuh harapan.

887
01:00:27,248 --> 01:00:30,251
Sebab imej-imej ini hari ini
menunjukkan dunia

888
01:00:30,335 --> 01:00:32,837
bahawa ada banyak lagi
perlu diterokai di alam semesta

889
01:00:32,920 --> 01:00:34,631
dan bagaimana kita terhubung.

890
01:00:35,757 --> 01:00:37,467
Ini cuma permulaannya.

891
01:00:40,178 --> 01:00:42,013
Saya harap saya boleh beritahu cucu saya

892
01:00:42,096 --> 01:00:44,015
yang saya dalam pasukan
yang bina teleskop itu

893
01:00:44,098 --> 01:00:46,851
yang akan menjawab
persoalan yang sangat besar.

894
01:00:46,934 --> 01:00:48,686
"Adakah kita sendirian atau tidak?"

895
01:00:49,687 --> 01:00:54,317
Setiap teleskop angkasa menemukan
sesuatu yang ia tak jangka.

896
01:00:54,400 --> 01:00:56,819
Saya harap
dengan teleskop James Webb yang besar itu,

897
01:00:56,903 --> 01:01:03,034
kita akan nampak sesuatu
yang sungguh tak dijangka.

898
01:01:15,046 --> 01:01:18,216
PADA LEWAT TAHUN 2022, WEBB MEMBUAT
PENEMUAN EKSOPLANET PERTAMA:

899
01:01:18,299 --> 01:01:21,803
PLANET BERSAIZ BUMI YANG TIDAK DIKETAHUI
SEBELUM INI, 41 TAHUN CAHAYA JAUHNYA.

900
01:01:22,512 --> 01:01:25,056
DATA DARIPADA TELESKOP ANGKASA JAMES WEBB

901
01:01:25,139 --> 01:01:27,934
TERSEDIA UNTUK KEGUNAAN SEMUA ORANG
DI DUNIA.

902
01:01:28,643 --> 01:01:31,562
PADA MULANYA NASA MEMERLUKAN MISI ITU
BERTAHAN SELAMA LIMA TAHUN.

903
01:01:31,646 --> 01:01:34,065
HARI INI, IA DIJANGKA BERTAHAN
SELAMA SATU DEKAD.

904
01:03:35,645 --> 01:03:40,650
Terjemahan sari kata oleh Siti Salmi