Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
BENETAKO ISTORIO BATEAN ETA BIZIRIK DAUDEN LEKUKOEN KONTAKETETAN OINARRITUTA...
"JAKINARAZI NAHI DIZUEGU
ESTATU BATUETAKO DEMOKRAZIAREN PARTETZAT, ETA EZ HORRETATIK AT,
HAR GAITZATELA NAHI DUGULA..."
SAN PIETRO, ITALIA, 1943KO ABENDUA
Prest? Aurrera!
Aurrera! Goaz hemendik!
Hilda dago! Utzi! Tira, joan behar dugu!
BARRAKOIAK
Billy maitea, oso kezkatuta nago.
Zure falta sumatzen dut. Zergatik ez didazu erantzun?
Ez dakit gutun hau ailegatuko zaizun.
Onik bueltatzea espero dut.
Zure mira dut. Zergatik ez didazu idatzi bueltan?
William maitea, laster bueltatu. Ondo al zaude?
Urtebete daramat atzerrian gerra honetan.
Aitatxo, zure falta sumatzen dut.
Michael maitea, onik bueltatu, mesedez.
Egunero zugan pentsatzen dut.
Zure falta sumatzen dut.
Denbora asko igaro da...
Ibaitik gertu gaude...
Berriki bi edo hiru alditan idatzi dizut...
Baina, egun batzuk dira...
Oso kezkatuta nago. Zergatik ez didazu idatzi bueltan?
Abram David, barregarri geratzen ari zara,
jende honekin elkartuta...
Mary Kathryn, isildu.
Ez zaizu komeni. Gainera...
Utziozu pasatzen.
Ez.
Ados. Ondo da.
Lena, U-Boot alemaniarra, 12:00etan baxu, sei bederatzi, bederatzi mendebalde.
Jainko maitea.
Goazen!
Kontuz!
Ez kezkatu, Lena Derriecott andereñoa, nire hegazkinean salbu zaude.
Palankatik tiratu! Hegazkin alemaniarra 3:00etan!
- Heldu. - Eskerrik asko.
Abram David, arazo dezente izango dut zure erruz.
- Barkatu, baina... - Ama begira ibiliko da.
Borrokan geunden. Etsaietatik ihes egin behar genuen.
Mary Kathryn ez da Hitler.
Ziur zaude?
Ez egin barre.
Edward R. Murrowek Hitler munstro bat dela dio.
Horregatik erabaki dut gerrara joatea.
Ez tristatu.
Zure falta sumatuko dut.
- Ezin dut sinetsi armadara zoazela. - Lasai egon.
Chevrolet zakarra primeran gidatzen dut, ezta?
Kabinan nagoenerako praktikatzen ari naiz.
Abram, benetan dizut.
- Badakizu... - Nitaz kezkatuta zaude?
Edo Mary Kathryn eta bere lagunei
inbidia ematen ez jarraitzeak kezkatzen zaitu?
Jakin dezazun...
Arrazoi duzu.
Etxean sartu, Lena.
Bai, andrea.
- Kaixo, Derriecott andrea. Egun ona izan. - Baita zuk ere, Abram.
Ez kezkatu, Lena andereñoa. Ahal dudan bakoitzean idatziko dizut.
Berriro ere etxera lagundu dizu.
Harreman estua duzue.
Zerbait kontatu nahi diguzu?
- Lagunak baino ez gara, izeko. - Hori espero dut.
Faborez, Emma, 18 urte beteko ditu laster.
Unibertsitatera joango da.
Han mutil ugari ezagutuko du.
Ez izan presarik zure amak bezala.
Zoaz dutxa hartzera. Gauean lagundu beharko diguzu.
Ederki, andrea.
Lena?
Oso neska zintzoa zara.
Zure amak nik jaki koxer guztia egitea eta zerbitzatzea nahi du.
David jaunak zure mutilaren festan zerbitzatzeko kontratatu nauela
jakiteak poztuko zaitu.
Ez da nire mutila.
Eta zergatik zaude hain irribarretsu?
Espero dut zure erruagatik txoriburu ez bihurtzea.
Mutila judua da. Badakizu ezin direla elkarrekin egon.
Emma, ondo pasatzen ari da soil-soilik.
Mutil beltz batekin ere ondo pasa dezake.
Gainera, unibertsitatea aipatu duzu.
Ez daukagu dirurik unibertsitatera bidaltzeko.
Orduan, dirua lortu beharko dugu, unibertsitatera joan dezan.
Ea nola lortzen duzun, Susie.
Wise errabinoa Roosvelt presidentearekin elkartuko da.
Erreskate-lanean lagundu beharko dugu.
Hitlerrek bi milioi judu hil ditu,
eta esan didatenez, emakumeak eta umeak barne.
Zerbait egin behar dugu.
Laguntza eskatu diegu ezagutzen ditugun ofizial guztiei.
Ezin dut imajinatu ere egin zein beldurgarria den.
Kontzentrazio-esparruak orain hilketa-esparru bihurtu dituzte.
Abram oso mutil ausarta da.
Barkatu.
Ez, Lena, milesker.
Bai, bada!
Ritchey Boy bat izan nahi zuen, baina ez du alemana menperatzen.
Azkenean zure tokia aurkitu duzu.
Bueltatu behar dut. Zure festa da, barruan izan beharko zinateke.
Nire agurra baino ez da.
Gerraren alde txarraz mintzatzen ari dira.
Bueno... baditu alde txarrak.
Zurekin hemen egotea nahiago dut.
Zure falta sumatuko dut, Lena.
Baita nik ere.
Hobe...
Hobe dut bueltatu.
Ama enteratzen bada, hilko nau.
Behintzat ez duzu Mary Kathryn hilko.
Oso gaiztoa da zurekin, zure azalaren koloreagatik.
Ez da arrazoi bakarra.
Zurekin gustatuta dago.
Gorteatzen nauzula uste du, nahiz eta gezurra izan. Gu...
lagunak gara.
Hori esaten jarraituz gero,
agian guk ere sinetsiko dugu.
Musua eman.
Ez dizut musurik emango. Zer esan...
Zurekin maitemintzea lortu duzu.
Nik ez nuen nahi.
- Ez nuen nahi... - Abeslari eskasa zara.
Zurekin gustatuta egotea lortu duzu. Betidanik jakin izan duzu.
Ixo.
Ixo!
Ene!
Musua eman, ba.
Lena Derriecott,
maite zaitut.
Eta badakit maite nauzula.
Gerrara joango naiz.
Eraztun hau onartu eta promestu bueltatu arte itxarongo nauzula,
eta, orduan, orain arte ukatutakoa aitortzen hasiko gara.
Pertsona askok ezinezkoa dela pentsatzen dute.
Pentsatzen dutena berdin dit.
Lena.
Ez zenuen lanean izan beharko?
Bai, andrea.
Erretilua.
Bai, andrea.
Banoa, andrea.
Kaixo, Derriecott andrea.
Alaba gorteatu nahi baduzu,
gizona izan zaitez, eta etxera etorri ni eta bere aitari baimena eskatzera.
Ulertu didazu?
Bai, andrea.
Gerratik bueltatzean,
nire lehen zeregina izango da.
AEBKO POSTA
- Semeen gutunik duzu? - Sentitzen dut, andrea.
Non lortu duzu eraztun hori?
Krispeta poltsa batean.
- Txikitxo! - Barkatu, ama.
Hilabete batzuk soilik darama kanpoan.
Senarra duela nahikotxo joan zen, eta ez duzu bere berririk izan.
Kontuz esaten duzunarekin.
Antza, ez du gutunik jaso.
Noiztik irabaz dezakezu eraztun bat krispeta poltsa batean?
Emakumeen Armada Gorputzeko milaka emakume gaitu
lanean ari dira hemen eta atzerrian.
Baina ogibide guztietako milaka emakume gehiago behar dute.
Saltzaileak, industria-langileak, bibliotekariak,
etxekoandreak, animatzaileak...
- Utzi hori eta bideoa ikusi. - Bai, andrea.
...erlijio guztiak, aurrerapausoa egingo dute.
Soldadutza egiteko prest,
armadak esleitzen dizkieten lanak egiteko.
Batzuek ikastaroa egiten dute...
Mugi zaitezke?
Barkatu.
Ama?
David jaunaren autoa zen?
Eser zaitez.
David jaunak hau ekarri dizu.
- Ama! - Sentitzen dut, laztana.
Asteak darama hitzik esan gabe.
Bai, egia da.
Bere baitan itxi da.
Mutil gaixoa.
Txikitatik elkar ezagutzen dute.
Gutxi zeraman han.
Espero dut Lionelek unibertsitateko dirua ekartzea.
Gutxienez hori izan dadin.
- Noizbait ekarri du dirua? - Ez esan horrelakorik.
Ez zeunden lotan?
Ezin duzu lorik egin, ezta?
Ama, erabakia hartu dut.
Esan.
Graduatu ostean...
armadan izena emango dut.
Hitlerren aurka borrokatu nahi dut.
Entzun, laztana.
Abrami gertatutakoak min eman dizu, guri ere bai,
baina ez da arrazoi nahikoa armadan izena emateko.
Gainera, esan didatenez,
emakume beltzek zuriei janaria prestatu eta garbitu
besterik ez dute egiten.
Kontxo, hori egiteko hemen gera zaitez!
Unibertsitatera joango zara.
Ez daukagu dirurik!
Graduatzen naizenean,
armadan izena emango dut.
Horixe egingo dut.
- Ez daukat astirik, ama. - Denbora nahikoa duzu.
Ez estutu neskatxoa. Nekagarria zara, gero.
- Hemen da. - Hor da?
Tori. Hau hartu. Eta jan ezazu, bai?
Susie, maleta bakarra eraman dezakeela esan dizu,
eta horretan ja janaria sartu duzu.
Arropak txerri eta babarrun usaina hartuko du.
"Betty-Ann Morris.
Susanne Jones.
Lena Derriecott".
- Bai, jauna. Ordua da. - Trenera igo.
- Zure falta sumatuko dugu. - Baita nik ere.
Maite zaitugu.
- Nik ere bai. - Maite zaitut.
- Zin degizuet idatziko dizuedala. - Ados.
- Agur. - Agur.
Ondo egotea espero dut.
Ondo egongo da.
Trenera, bidaiariak!
Emma? Negarrez ari zara?
Ez dituzte emakume beltzik Europara hurbiltzen utziko,
are gutxiago Hitlerrengana.
Malkoak lehortu, eta listo! Ez da Georgiatik mugituko.
Etor zaitezte guztiak nirekin.
Ez, zuek ez.
Zu, goazen!
Ez zatoz?
Bueno, emakume zuriak eramaten ari zara.
Ni beltza naiz.
Dirudienez, Mason-Dixon lerroa zeharkatu dugu.
Ongi etorri hegoaldera, emakumeak.
Ero hauek segregazioa odolean daramate.
Igo garenetik ez duzu hitzik esan.
Nola duzu izena?
Lena Derriecott, Filadelfiakoa naiz.
Johnnie Mae Burton. Eta zuk?
Bernice Baker, New Yorkekoa.
Eta zuk, mulato andereñoa?
Ez da mulatoa.
Ama mexikarra da, eta aita beltza.
Nire osaba zen. Lotsagabea zara, gero.
Ez zintudan mindu nahi.
Kontrakoa iruditu zait.
Dolores Washington naiz. Nire lehengusina, Elaine White.
Zelan?
Ondo.
Nekatuta nago, ba.
Iparraldera etorri
eta izebarenean bederatzi umerekin lo egin dut armadan sartzeko.
Hegoaldera ez ninduten bidali nahi.
Elainek, nik eta beste lau emakume beltzek ez genuen azterketa gainditu.
Hiru urtez ikasi dut Spelman unibertsitatean eta...
Dolores historia maite duen jenioa da.
Ezinezkoa zen.
Ezetz asmatu zer egin zuen!
Mary McLeod Bethuneri berari gutuna idatzi zion.
Mary McLeod Bethuneri?
Nor da?
Jainko maitea! Non bizi zara?
Herrixka batean.
Emakume Beltzen Nazioarteko Kontseiluko presidentea da.
Presidentearen Kabinete beltzan dago, eta Eleanor Roosevelten laguna da.
Nola ezagutuko dut McLoud?
McLeod deitzen da.
Adarra jotzen zabiltzate? Senarra baino txarragoak zarete.
IBILGAILU MITILARRAK SOILIK AEBKO ARMADA - FORT OGLETHORPE
Zeren zain zaudete? Jaitsi hortik oraintxe bertan!
Etxetik alde egin dut, hemen berdina jasateko?
Nola demontre jaitsiko gara?
Goazen. Lagunduko dizuegu.
Zein ondo pasatuko dudan.
Utzi laguntzen.
Kaixo. Hugh Bell naiz.
Ni Lena Derriecott.
Ongi etorri.
Zerbait behar baduzu, urtebete daramat hemen.
Lekua ezagutzen dut, erakuts diezazuket.
Berari bakarrik?
Besteok ere lekua ezagutu nahi dugu.
Andrea.
Goazen, emakumeak.
Dedio, lagundu nazazu nahi duzunean!
Johnnie Mae! Ez esan horrelakorik!
Predikaria al zara?
Nire aita bada.
Infernutik atera eta infernu beran sartu naiz.
Hirugarren infernuan sartuko nau.
- Baina... - Belarriak estali ditzala.
Jaiotza-agiria eskuan izan, mesedez.
Zuek, etorri nirekin.
Hortik sartu.
Ate horretatik.
Eskerrik asko.
Mokadu bat falta zaizu pisu-muga gainditzeko.
Mahuka igo, txertoa jarriko dizute.
Hurrengoa.
Ene! Zenbat falta da?
Arropa eder eman behar digu? Niri ez zaizkit titiak sartzen.
Bularrak esaten da, Johnnie Mae. Ez izan ahozikina.
Zureak txikiak direnez, bularrak dira.
Hauek Martha eta Mary dira.
Titiak dira.
Eta ez zaizkit uniformean sartzen.
Gela nahiko ziztrina da.
Zer uste zenuen? Waldorf hotela izango zela?
Utzi bakean.
Tente!
Hitz hori askotan entzungo duzue.
Entzutean,
ohatzearen aurrean ilara egin,
eta aurrera begiratu.
Ilara egin! Oraintxe!
Tente!
Soldaduak,
Charity Adams kapitaina naiz,
eta zuen komandantea izango naiz.
Beraz, agindu bat ematen dudanean, esandakoa beteko duzue.
Armadan arauak ditugu, eta bete beharko dituzue.
Eta zorrotzak dira.
Hitzez hitz jarraitzea espero dut.
Ez da salbuespenik onartuko.
Entrenamendua 06:30ean hasiko da. Diana jotzean hemen nahi zaituztet.
Garaiz iristea, berandu iristea da. Beraz, goiz etorri.
Bakoitzak armairu eta kutxa bat duzue.
Ekarri duzuen guztia hor sartu beharko duzue.
Makillaje gutxi erabili.
Hanketako ilea kendu.
Desodorantea erabili, eta behintzat egunean behin dutxa hartu.
Tanpoiak erabiltzen ez badakizue, irakatsiko dizuegu.
Tente egon behar duzue.
Jarrera oso garrantzitsua da.
Ibiltzean burua gora,
sorbalda zuzen eta ipurdia barrura.
Horrela ibiliko zarete.
Uniformea txukun izan.
Campbell tenienteak txukuntzen erakutsiko dizue.
Uniformeak emakume zurien gorpuzkeratzat eginak dira,
ez beltzen biribilguneentzat.
Baina bat baino gehiagok orratza eta aria erabiltzen jakingo du,
eta txukuntzen lagunduko dizue.
Txukun izan behar dituzue.
Salbuespenik gabe.
Armadan egoteaz gain,
emakumeak eta beltzak zarete.
Emakume beltzak zaretenez,
ez da nahikoa soldadu zuriak bezain onak izatearekin,
onenak izatera behartuta zaudete.
Amerika ordezkatzeaz gain, Ameriketako beltzen ordezkariak zarete.
Ongi etorri Emakumeen Armada Gorputzera.
- Roosevelt andrea. - Kaixo, George.
Non dago nire senarra?
Bulego Obalean bilduta dago, andrea.
Primeran.
George, nor da atean dagoena?
Ideiarik ere ez dut, andrea. Bi egun darama hor.
Benetan?
Zer nahi du?
Ez dakit. Galdetzea nahi duzu, andrea?
Bai, George. Milesker.
Aurpegi ona jarri, emakumeak!
Argazkilariak hemendik ibiliko dira denbora guztian,
zuei argazkiak ateratzen,
begiztatzen eta zuen berri ematen.
Askok espero dute guk porrot egitea.
Jende askok ez gaitu hemen nahi.
Kapela altuegi duzu, soldadu soil.
Besteek ez bezala,
hoberenak garela erakutsi behar diegu.
Hau da zuen balioa erakusteko unea.
Ez dut zuen arteko liskarrik, ezta eztabaidarik onartuko.
Errespetu-faltak debekatuta daude.
Nik ez dizuet gezurrik esango,
eta zuek niri ere ez, edo ondorio itzelak jasango dituzue.
Eskuak gora, soldadu soil!
Zorrotza naizela uste baduzue, arrazoi duzue.
Ni hobekien egiten saiatuko naiz,
eta berdina jasotzea espero dut.
Hobeto egin dezakezu, soldadu soil.
Bizkor.
Geldi!
Zuek hiru.
Hurbildu zaitezte.
Sufritu duten emakume soldaduak behar ditut.
Jaio zirenetik bizirauteko borrokatu direnak.
Zuen lehen abisua da.
Hirugarrenean kanpora zoazte.
Ulertuta?
Bai, kapitain.
Bueltatu ilarara.
Goazen, emakumeak! Hasi berriro!
Besoak gora!
Borrokatzen dakizuela erakutsi!
Tira, emakumeak!
Borrokatzen ala lo-kuluxka egiten ari zarete?
- Goraino igo! - Goazen!
Tira! Azkarrago joan!
Azkarrago!
Zazpi, zortzi, bederatzi, hamar!
Aurrera! Azkarrago joan!
Burua makurtu!
Aurrera, emakumeak!
Azkarrago joan!
Mugitu!
- Ez da festa bat! - Aurrera!
- Burua makurtu! - Goazen!
- Ahalegindu zaitezte! - Mugi, neska!
Ez dizut ipurdia usaindu nahi!
Tiro egitea nahi duzu? Ez naiz zugatik etxera bueltatuko.
Aurrera!
Azkarrago joan!
Tira, Lena, lor dezakezu.
- Aurrera, emakumeak! - Goazen!
Aurrera!
Aurrera, emakumeak, ahalegindu!
Goazen!
Tira, emakumeak!
George, bustitzen ari da.
Ba al dakizu zer nahi duen?
Zure zain dagoela esan dit, andrea.
- Ekarri euritakoa, faborez. - Bai, andrea.
- George, zure euritakoarekin estali. - Ados, andrea.
Milesker, jauna.
Kaixo. Hemen jarraituz gero, gaixotuko zara.
- Egunak daramazu hemen. - Zure zain nengoen.
Garrantzitsua izango da, gero.
Mendebaldeko Virginiatik nator. Senarra ikatz-meatzaria da,
eta badakit ezdeusak besterik ez garela.
Inor ez da ezdeusa.
Ez nekien norengana jo.
Argazkian nire semea Vernon eta bere anaia Elmer agertzen dira.
- Mutil ederrak. - Milesker, andrea.
Duela hiru urte gerrara joan ziren,
eta geroztik ez dut haien berririk izan.
Ez dakit zer egin. Oso kezkatuta nago.
Ba gutun bat idatz iezaiezu.
Milaka gutun bidali diet, baina ez dut erantzunik jaso.
Gutun bat ere ez.
Zergatik?
Roosevelt andrea, estatu osoan arazo bera dugu.
Ez gara erantzunik jasotzen ari.
Hori ez da bidezkoa.
Barrura sartu eta dakizun guztia kontatu.
Eskerrik asko, andrea. Milesker.
Zer ostia?
Zer egin diezu bularrei, neska?
Estutu ditut. Bestela ez dira uniformean sartuko.
Elaine, primeran josten duzu. Lagunduko diozu?
Ez dut bere laguntzarik nahi.
Ixo. Emadazu alkandora.
Oinetako mina dut. Kotoi-errotan gutxiago sufritzen nuen.
Hau ezberdina izango zela uste nuen.
Horregatik etorri zara?
Horregatik, eta beltz puta horrek gehiegitan jo ninduelako.
Ez esan zakarkeriarik!
Eta zu?
Ikasi eta herrialdeari lagundu nahi diodalako.
Bat nator. Historiako masterra egin nahi dut.
Txarto hartzen gaituen herrialderi lagundu?
Lasaitu zaitez, predikari txiki.
Johnnie Mae, neskato zintzoa izan naiz betidanik.
Saiatu. Ahozikin galanta zara.
Jarrai ezazu predikariak irakatsi zizun modukoa izaten.
Ni Johnnie Mae izango naiz.
Herrialdeak mindu badizu, zergatik etorri zara?
Bi aukera nituen: kotoi-plantazio edo errota batean lan egitea,
ala zurientzat kozinatzea.
Eta hau aukeratu nuen.
Lena. Zu zergatik zaude hemen?
Herriari lagundu nahi diodalako.
Hitlerren aurka borrokatu.
Ene, neskato! Ez dizut ezer sinesten.
Zergatik?
Emakumeak, zergatik zaudete hemen?
Senargaia errekrutatuko zutelako.
- Egia da. - Borrokatzeko.
Neska, senarra laster bueltan ekartzeko.
Texasen ja ez neukalako ezer.
Ikasi nahi dudalako.
- Baita nik ere. - Bidaiatu eta mundua ezagutzeko.
Zorte on horrekin. Hau Georgia da.
Bueno, nahiz eta batzuek gezurra esan,
zergatik nagoen hemen kontatuko dizuet.
Zergatik?
Gizonak ezagutu nahi ditudalako.
Beste unitate zuri bat doa Europara?
Hori dirudi, teniente.
Eta ez daude gu bezain prestatuta.
Badakit.
Agindu eske ibili naiz.
Ezin gara lanean aritu alferrik,
baina zer gehiago egin dezakegu prest gaudela frogatzeko?
GERRAKO ZERBITZU KIMIKOA GAS-GANBERA
Honek ez digu laguntzen.
- Altxa zaitez! - Oraintxe, Lena.
Horrela ezingo duzu Hitler garaitu.
Indartsua izan behar duzu.
- Tira, lor dezakezu. - Altxa!
Alegintzen ari naiz.
- Ez... - ...behar beste!
Beltz guztiak lotsatzen ari zara.
Emakume beltzak tuntunak, behe-klasekoak eta alferrak direla uste dute berez.
Eta nire unitateko emakume batek ez die arrazoia emango!
Galderari erantzun. Tuntuna, behe-klasekoa edo alferra zara?
Ez, andrea.
Orduan, etxera bueltatu nahi duzu?
- Ez, andrea. Jarraitu behar dut. - Zergatik?
Herriaren izenean borrokatuko naizelako.
Borrokatuko zara?
Lurrean botata ez duzu borrokalaria ematen.
Soldadu indartsuen unitatean egoteko balio ez duen umetxoa ematen duzu.
Hau zure bigarren abisua da.
Altxatu, ala gaur zure azken eguna izango da.
Aizu, Lena, ez du norbaiten antza?
Mary Kathryn dirudi.
Badakigu nola egiten zaion aurre.
Norabidea.
Bederatzi.
Bederatzi mendebaldea.
Altxatu, soldadu.
Jan ezazu. Energia beharko duzu.
Arrazoia du, Lena.
Hobe duzu utzi eta joan. Adams kapitainak gorroto du.
Zergatik esan diozu hori?
Egia da. Gorroto du.
- Gaiztoa zara. - Egia esan diot.
Ez egin kasurik. Lortuko duzu. Benetan.
Ez dizu begirik kentzen.
Johnnie Mae, jeloskor al zaude?
Ixo, neska!
Nahiko banu, nirea izan liteke.
Ez naiz ipurdi argalaren jeloskor.
Mutila axola zaio.
Abram besterik ez du gogoan.
Zer esan duzu?
Alboan egiten dut lo. Gauero bere izena esaten duzu.
Ezin dut lorik egin! Abram hemendik, Abram hortik.
"Non zaude, Abram? Abram, non...?".
Ez ausartu berriro bere izena esatera!
Ziria sartzen eta niri buruz denetarik esaten utzi dizut,
baina ez ausartu bere izena esatera.
Merezi duzu.
EMAKUME BELTZAK EMAKUMEEN ARMADA GORPUTZEAN
Davenport koronelaren bulegoa, mezua har dezaket?
...armadaren eran aritzeko momentua da.
Emakumeen Armada Gorputzak, gai, erne, harro,
eta aurrerapausoa egiteko prest daude.
Telefonoguneetan soldaduen ordez arituko dira.
Armadako hainbat taldetan lagunduko dute.
Ibilgailu motordunetan,
non emakumeek autoak eta kamioiak konpondu eta mantenduko dituzten.
Gidari eta mekanikari onak dira.
Armadako ibilgailu-flotan.
Armadaren hainbat arlotako lan garrantzitsuaz arduratuko dira.
Gerra irabazteko, haien laguntza ezinbestekoa izango da.
Deskantsatu.
- Hitz egin nahi duzu? - Bai, jauna.
Ekina zara, gero.
Aginduez hitz egitera baldin bazatoz...
Horrexegatik nator.
Ehunka emakume graduatu dira nirekin,
eta hil honetan, beste 38 graduatuko dira.
Dakizunez, nire arrakasta % 97koa da. Lanean hasteko prest gaude, jauna.
Ziur zaude?
Ez zaudete eginkizunik egiteko prest.
Jauna, errespetu osoz dizut, emakume zuriak...
Prestatuago daude.
Barkatu, baina bilera bat daukat.
- Jauna... - Bilera bat daukat.
Ados, jauna.
Bera...
Jaunak, nire emaztea ezagutzen duzue.
Eta hau Mary McLeod Bethune da.
Eser zaitezte.
Harira noa.
Azken asteetan,
emaztea eta biok postaren eta soldaduen adorearen arazoez
hitz egiten ibili gara.
Badago azalpenik?
Posta-zerbitzuak blokeatuta egon dira,
ibilgailu erabilgarri guztiak fronteak hornitzeko
behar izan ditugulako.
Halt jeneralak izan dugun arazo larria azalduko digu.
- Jeneral? - Bai, jauna.
Presidente jauna, gure lehentasuna soldaduei gerra irabazten laguntzea da.
Postari garrantzi gutxiago eman behar izan diogu.
Ulergarria da.
Baina ez dut ulertzen nola hemengo inor ez den jabetu,
etxetik bidalitako gutun soil baten garrantziaz,
eta adorean duen eraginaz.
Frontetik kanpo harremanetan jartzeko duten bide bakarra da.
Baina gertuko aginduak garrantzitsuenak dira,
fronteak hornitzeko.
Horrekin esan nahi duzu,
ezinezkoa dela soldaduek gutunak jasotzea?
Hori onartezina da.
Mary.
Herrialdetik bidaiatzean,
leku guztietan istorio berberak entzuten ditut.
Gurasoak, emazteak,
seme-alabak, lagun maiteak kezkatuta daude,
gutunak ez jasotzearen arrazoia jakin nahian.
Herrialdearen izenean borrokatzen diren gizonen
gutun, ezta postal bat...
Presidente jauna, zin degizut
lana hainbat enpresari esleitu diogula,
baina arazo logistiko erraldoia da.
Baita Emakumeen Armada Gorputzarentzat ere.
Emakume zurien Armada Gorputzarentzat esan nahi duzu?
Beste bat al dago?
Ez al dakizu, jeneral,
Emakumeen Armada Gorputzean emakume beltzak ere badaudela?
Baina posta-zerbitzua korapilatsua da.
Ez datza gutunak postontzietan sartzean soilik.
Lana atzeratu egin da zenbait arrazoiengatik.
Egia esan, benetako abilezia behar da
egoera guztiz konpontzeko.
Errespetu guztiarekin dizut, jeneral,
Emakumeen Armada Gorputzeko emakume beltzak oso azkarrak dira,
eta haien kapitaina emakume beltz paregabea da.
Charity Adams kapitaina.
Oso jakintsua da.
Fisika, matematika eta latineko graduduna da.
Zin degizut, presidente jauna,
Emakumeen Armada Gorputzeko emakume beltzek,
beharrezko abilezia eta lidergoa dutela
posta banatzeko.
Hor dago!
Ene!
Zoaz, lekua hartuko dizugu.
Gustatuta zaude?
Jatorra ematen du.
Gustatuta dago. Baina ez da bere herriko mutila.
- Ez ausartu izena esatera. - Ez horixe!
Tira, hitz egin berarekin.
Kaixo, soldadu soil.
Kaixo, emakumeak.
Kaixo.
Pozten nau zu ondo pasatzen ikusteak.
Asteak daramat zu hemendik ikusi nahian.
Zorionak, lortu duzu.
Gutxi gorabehera. Ez naiz besteak bezain ona.
Uste duzuna baino indartsuagoa zara.
Eskerrik asko.
Baina ez nauzu ezagutzen.
Lena Derriecott deitzen zara.
Filadelfiako herri batetik zatoz.
Jasmin usaineko lurrina gogoko duzu, eta esnea gorroto.
Hegazkinak oso azkar betetzen dituzu, eta asko dakizu haiei buruz.
Eta ez zaude hemen kapaz zarela besterik frogatzeko.
Nola dakizu hori guztia?
Ba...
emakume batek nire burua zalantzan jartzea lortzen duenean,
zergatia jakin nahi dut.
Horrek zer esan nahi du?
Erokeria irudituko zaizu,
baina hurrengo astean ezkonduko naiz.
Ez nengoen guztiz konbentzituta,
eta ikusi zintudanetik, are gutxiago.
Amak eta izebak zu bezalako gizon losintxariz
ohartarazi ninduten. Barkatu.
Zin degizut egia esaten ari naizela, Lena andereñoa.
Batera eser gaitezke barruan?
Zer egiten duzue hemen eserita?
Film bat ikustera etorri garela uste dut.
Eserleku hauetan ez.
Atzean jar zaitezkete.
Bueno, komandantea naiz, eta eserleku hauek aukeratu ditut.
Ez gara mugituko, Matthews kapitaina.
Abisatu naute.
Istilu-sortzailea zara.
- Duela urte bat... - Beti istilu bila.
Istiluetarako prest nago beti.
Ez gara mugituko. Atzean eser zaitezkete.
Ez dizut kasurik egin behar, beltz puta.
Putaseme halakoa, esango dizut...
Ez diozu ezer esango.
...Alemaniak dena arriskatu zuen.
Eser zaitez.
Goazen, mutilak. Utz ditzagun beltz putak bakean.
Ez. Nor zarela uste duzu? Hau Estatu Batuetako Armada da.
Ez nauzu gutxietsiko. Esadazu izena!
Eta nor ostia zara zu?
Charity Adams kapitaina naiz,
eta agurtuko nauzu.
Ezta pentsatu ere.
Nire kapela hartu.
Aizu!
Barkatu, Adams kapitaina.
Ero horiek iraintzen nautenean, sutan jartzen naiz.
Nola uste duzu sentitzen garela besteok?
Berdin dit zer esaten duten, ez diezu erantzun behar.
Uniformea eramaten duzunean, ondo jokatu behar duzu!
Gerra-kontseiluan epaituko dituzte,
baina ezin duzu haiek espero duten bezala jokatu.
Adams. Zer gertatzen da?
Jauna, nire emakumeei zineman
eraso eta eserlekutik mugitzeko eskatu diete.
Hainbat soldadu zuriek, Matthews kapitainak barne,
iraindu eta mindu dituzte.
Ez dut intolerantziarik jasango.
Soldadu zuriek beste eskubide ditugu.
Egoera hau barkaezina da.
Ahaztu dezakezu?
Jauna, errespetu osoz, jasan duguna...
Agindu bat duzu.
Europara zoaz Sei Zortzi Hirukoitza batailoiarekin.
Bihar hegaldia duzu, eta soldaduak 11n ontziz ailegatuko dira.
Hemen duzu agindua.
Ez ireki hegazkinean atlantikoa zeharkatzen egon arte.
Joan zaitezke.
Susie!
- Gezurra esan zenidan. - Zergatik?
Lena Europara bidaliko dute.
Zer?
Begira.
Begira zenbat ur.
Lasaiegi zabiltza. Edaten ibili zara?
Ez.
Partekatzeko eskatuko nizun.
Irekiko duzu?
Ez naiz lehenengoa izan nahi.
Beste guztiek bi gutun dituzte, baina guk bakarra.
Ezin dut ikusi bestean jartzen duena.
Bat armadakoa da...
Abbie.
...eta bestea Gerra Sailekoa.
Gerra Saileko agindurik gabe bidali gaituzte?
Hori dirudi.
Ezin zara flota-buru izan...
Gerra Saileko agindurik gabe.
Begira.
Posta-zerbitzu batailoia?
Gutunak banatzeko bakarrik balio dugula uste dute.
Kaka.
Bulego Obalean beltz zikin bat zegoen,
eta emakumeek lana egin zezaketela esan zidan.
Zin degizuet neure burua kontrolatzea kostatu zitzaidala.
Benetan uste dute emakume beltz batzuek lana egin dezaketela?
Nahiko azkarrak izan beharko dute.
Nahikotxo.
Ez dut beltz azkarrik ezagutu,
emakumerik zer esanik ez.
Hemen daude, jauna.
Esaiezu etortzeko.
Ongi etorria zure ideia izan da.
Edan baldin badut, ondo deritzot.
Jeneral, Charity Adams maiorra da.
Deskantsatu.
Zu zara...
Adams maltzurra.
Ez dut uste maltzurra naizenik, jauna.
Bai.
Basean integrazioa sustatzeko egindako bihurrikeriak kontatu dizkidate.
Zurien iturrietatik edatea,
zineman izandako iskanbila, eta abar.
Eta orain maior-mailara igo zaituzte.
- Badakizu zertara etorri zaren? - Bai, jauna.
Baina ez dut Gerra Saileko agindurik jaso, jauna.
Ez kezkatu, jasoko dituzu.
Zereginari buruz ari nintzen.
Bai, jauna. Postaz arduratuko garela esan digute, jauna.
Eta benetan uste duzu lana egin dezakezula
egokitu dizkizuten sei hilabetetan?
Sei hilabete nahikoa da, jauna. Bai, lor dezakegula uste dut.
Entzun duzue, jaunak?
Lor dezakete.
Sei hilabete nahikoa da.
Eta soldaduak bidean daude.
Île de France itsasontzian datoz, eroso egongo dira.
Itsasontzi ona da.
Noranzkoa berehala alda dezake,
U-Boot alemaniarra edo beste arriskurik, egonez gero.
- Bai, jauna. - Bai.
Eta torpedorik agertuz gero,
azkar garaituko dute.
Bueno, jauna, ziur nago hori eta eskoltei esker,
onik ailegatuko direla.
Ez dute eskoltarik.
Gainera, tamalez, soldaduak biziko ziren eraikina
zu ailegatu baino lehen suntsitu zuten.
Ez kezkatu,
beste leku bat aurkitu dizuet,
eta ziur nago primeran biziko direla.
Milesker, jauna.
Desfilatu dezakete?
Bai, jauna.
Nire soldaduek inoiz ikusi duzun desfilerik onena egingo dute, jauna.
Lehorreratzean desfilatuko dute.
Etorri, Lee.
Mugimendu honek zer ekartzen dizu gogora?
Zeu.
Autoaren atzeko aldean eramaten ninduzunean.
Primeran pasatzen genuen.
Argi neukan lortuko zenuela,
eta nire bila etorriko zinela.
Nahi duzunean tematia izan zaitezke, Lena Derriecott.
Zure falta sumatzen dut, Abram.
Aizu, Lena, toallak ekarri.
Ai ene!
855 emakume dabiltza itsasontzi zibil batean,
eskoltarik gabe,
itsasotik sigi-sagan,
eta ailegatzean haiek desfilatzea nahi du?
Jainko maitea!
Noel, eginkizun bat nahi nuen.
Badirudi ezingo diegula inoiz erakutsi
oker daudela.
Posta banatzen are gutxiago. Eginkizun oso erraza da.
Gainera, sei hilabete dugu lortzeko.
Lortzeko gai ez garela uste dute.
Izorra daitezela!
Gizon beltzak ere bai.
Howard, adibidez.
Ezta aipatu ere egin!
- Ahazten saiatzen ari naiz. - Ezta aipatu ere egin, neska!
Bizitzan egin nezakeen akatsik larriena izan zen.
Zelako lotsa,
barrakoietatik isilean ateratzen ginen, eta harrapatu genuen...
Norma Jeanekin. Zure etsai handia.
Emagaldu galanta zen, gero.
Ikusi zenuenean sutan jarri zinen.
Eta begiratu zintudanean, oraindik errulo bat zeneraman ilean.
Zelako lotsa.
Jeneralak barrezka ari ziren, baina zergatik?
Plan guztia jakinarazi dit.
Sei hilabete eman dizkigu eskuzabala dela emateko?
Bai.
Noel.
Noel, non gordetzen dute posta?
Gabon, soldaduak.
Laguntza behar duzue?
Agurtu behar gaituzue.
Barkatu, andrea.
Non dago posta?
Hemen zati bat dago.
Atera ireki, soldaduak.
Hangar guztiak ikusi nahi dituzu, andrea? Beteta daude.
Zenbat daude?
Pila bat.
Jainko maitea!
GLASGOW, ESKOZIA, 1945EKO APIRILA
Ondo prestatu dituzu.
Formatu!
Sei Zortzi Hirukoitza batailoia!
Formatu!
Prest!
Babestu!
Prest!
Badakit bidaia gogorra izan dela,
eta hotzak zaudetela.
Egia esan, hotz egingo du.
Baina alde batera utzi beharko duzue,
zeren Halt jeneralak gaur desfilatzeko agindu digu.
Oraintxe bertan.
Eta horixe egingo dugu.
Kapitain!
GLASGOWEKO INGENIARITZA
Aurrera!
IREKITA. EZ GAITU GELDITUKO
AMBULANTZIA
Konpainia, geldi!
Batailoi, eskuinera begira!
Agurtu!
Prest!
Batailoi, aurrera!
Postak hamar hilabete darama hemen.
Eta ez bakarrik hangar honetan,
guztietan baizik.
Hangar guztiak postaz beteta daude.
Gerran borrokatzen ari diren soldaduek ez dute maiteen berririk jaso,
ezta haien maiteek soldaduenak ere.
Horregatik, Gerra Sailak ehunka kexa jaso ditu,
eta soldaduen adorea txikiagotzen hasi da.
Eta soldaduak adorerik gabe izanez gero, ezin dira borrokatu.
Emakumeak, guri esleitu digute itxaropena,
gutunak,
eta paketeak
frontean neka-neka eginda dauden soldaduei ailegaraztea,
baita etxean zain dauden familiei ondo daudela jakinaraztea ere.
Edo...
Edo batailan hil direla.
Dakidanez,
gutxi batzuk saiatu dira egoera konpontzen.
Baina ez zuten lortu,
eta gu bidali gaituzte.
Baina gogoan izan, emakumeak,
ez gaituzte bidali gai garela uste dutelako.
Hemen gaude ziur daudelako ez garela gai izango.
Sei hilabete soilik ema dizkigute, eta denbora aurrera doa.
Denbora nahikoa zelakoan nengoen,
egoeraren handitasunaz jabetu nintzen arte.
Gutunak ailegatzen ez direnean, adorea txikiagotzen doa.
Jada egoera zein den dakizue.
Lan hau esleitu digute,
eta ez dugu huts egingo.
Nola lortuko dugun azalduko dizuet.
Gidariak hangarrera etorriko dira.
Kamioiak gutunez beteko dituzte,
armadako zenbakien arabera.
Eta gure basera, King Edward eskolara, eramango dituzte.
Zuek jakin dezazuen,
badakit arratoiak daudela, beraz, ez dut kexarik nahi.
Badakit hotz egiten duela, berokuntza ez dabil.
Baina gerran gaudela ere badakit,
eta gerran zaudenean, moldatzen zara.
Badakigu nola bihur dezakegun txabola bat gure etxe.
Gure amek berdina egin behar izan zuten.
Hasteko, sistema bat antolatuko dugu, posta guztia kudeatu dezagun.
Eta hementxe izango da.
Gidariak ezin zarete ibilbide honetatik aldendu.
Hortik atera eta sartuko zarete.
C. E. ADAMS MAIORRA
"Honen bidez, aditzera ematen dugu, Charity Adams maiorra
Sei Zortzi Hirukoitza batailoi-burua dela".
Aginduak jaso dituzu?
Ez, pentsatzen ibili naiz.
Ez didate agindurik eman nahi, gu kaos bat izatea nahi dutelako.
Ez dut itxarongo, agintean nagoela aditzera emango diet.
Nik neuk idatzi dut.
Bidali, kapitain.
Ados, andrea.
JANARIA EZ ALFERRIK GALDU
10 500 POLTSA
= 204 000 EGUN BAKOITZEKO
855 SOLDADU
Altxatu!
Goazen!
Badakizu oraindik aipaezinaren izena esaten duzula, ezta?
Badakit batzuek ezinezkoa dela pentsatzen duzuela,
baina gauzak egiteko era bakarra dago,
pausoz pauso.
Lena, ez dituzu izen guztiak irakurri behar.
Zenbakiak begiratu. Horrela hobeto antolatuko dituzu.
Aizue!
Ez egin hori.
Ezin dituzue kutxara edonola bota.
Pertsona horiek hil dira!
Errespetua merezi dute.
Barkatu, Adams maiorra.
Komunera joan naiteke?
Bai, noski.
Jarraitu lanean, emakumeak.
Banekien ez zegoela burutik sano.
Ez du apenas hitzik esan eta bat-batean oihuka hasi da?
Johnnie Maeri ez dio oihukatuko.
Segundotxo bat.
Komunera joan behar dut.
Arazoetan sartuko zarete.
Ni ez naiz komunera joango eroaren bila.
Lena?
Ondo nago.
Ez du hori ematen.
Malkoak lehortu.
Txizalarri naiz.
Benetan ondo al zaude?
Ez. Gizon hori da.
Bihotza apurtu zizun, nire senarrak bezala?
Isilduko zara?
Hilda dago.
Tiro...
egin zioten
hona ailegatu eta gutxira.
Soldadua zen,
eta bueltatu arte, itxaroteko eskatu zidan.
Sentitzen dut.
Ene! Lur jota nago, eta ez dut konponbiderik.
Idatziko zidala promestu zidan,
baina ez nuen gutunik jaso.
Sinesten diot.
Idatzi zizkidan gutunak horko poltsa batean egongo dira?
Ez nekien gure lana hau izango zenik.
Lena, benetan sentitzen dut.
Eskertu nahi dizuet.
Badakit ez zenutela ideiarik ez, baina eskerrik asko...
zuen laguntzagatik.
Laztana, entzun.
Bere gutuna hortik baldin badago, aurkituko dugu.
Zure izena agertzen den begiratuko dugu.
Ezinezkoa da gutun guztien artean... Sentitzen...
Guztiak txizalarri zineten?
Barkatu, Adams maiorra.
Geldi hor.
Badakit...
gorroto nauzula,
unitatearen lotsaizuna naizelako.
Baina zin degizut
oraingoan lan bikaina egingo dudala.
Familiak bizitzen ari direna ulertzen dut.
Berririk ez izatea txarrena da.
- Oker zaude. - Zin degizut...
Ez zaitut gorroto.
Gustuko zaitut.
Errespetua dizut.
Egia esan, hasieran,
zutaz kezkatuta nengoen.
Ez neukan argi lortuko zenuen.
Baina, Lena, amore emango zenuenean,
zerbait gertatu zen eta aurrera egin zenuen.
Orain argi daukat zer gertatu zen.
Lena, soldadua zara.
Soldadu soil,
armadak agindutako guztia serios hartu dut beti,
hau ere bai,
baina onartuko dizut
hasieran irainduta sentitu nintzela,
postaren ardura eman izanagatik.
Orain ulertu dut.
Banekien garrantzitsua zela gure soldadu eta haien familientzat,
baina gaur esan duzunari esker,
ulertu egin dut.
Eskerrik asko.
- Lanera bueltatu. - Bai, maior.
"Sei hilabeteetatik bi igaro dira.
Adams maiorra, ez dizut gogoratu behar eginkizunaren garrantzia, ezta?
Jende askok konfiantza du zuengan.
Jakin dezazun, badakit lortuko duzula.
Baina hau ez da...". Letra larriz idatzita.
"Ez da bidea.
Halt jenerala poztu da jakitean
azken asteetan bidali dituzuen gutun guztiak
banatu ezinak direlakoan bueltatu dituztela".
"Egunero bidaltzen ditu telegramak Etxe Zurira,
zure aurrerapenak edo aurrerapen ezak aditzera emateko".
Kaka zaharra.
Jakina, Halt jenerala.
57 000 gutun bidali ditugu.
Bai, eta guztiak banatu ezinak dira.
Baina, Charity, soldaduak leku batetik bestera mugitzen ari dira.
Posiblea da kokapen okerrak eman izana?
Ziur nago ez direla laguntzen ari.
Behingoz baldintza berdinak izatea eta dena bidezkoa izatea
gustatuko litzaidake.
Tipo zurien trikimailurik gabe. Gehiegi eskatzen ari naiz?
Ez horixe!
Baina biok dakigu egoera ez dela laster aldatuko.
Hau guztia aldaketaren parte da.
Azken esaldia irakurri duzu?
"Gogoz kontra esan behar dizut,
asteburuetan soldadu beltzen gaua zuk aurkeztea eskatu duela".
Aurkezlea ematen dut ala?
EMAKUMEEN ARMADA GORPUTZAK ONGIETORRIA EMATEN DIZUE
Nola egin dezake hori?
Harlemen stepping egiten zuen.
Ikaragarria da!
Hara!
Dedio, nik ere ondo pasatu nahi dut.
Johnnie Mae!
- Zentzakaitza da. - Segurtasun handia du.
Desastrea da, hobeto esanda. Leher eginda nago.
Harrigarria zara.
- Ikaragarria. - Milesker.
Goazen trago baten bila!
- Etorri, Lena. - Ez dut inoiz edan.
Ezta nik ere.
Ez naiz duintasuna galtzera etorri.
Deabruaren edaria da.
Dirudienez, gaur...
- Bai! - ...dastatuko dugu.
Primeran pasatuko dugu!
- Trago bat ekarriko dizut. - Ez zait komeni.
Tira, deskantsatu behar duzu. Ezin duzu eguna eman bulegoan eserita.
Han soldadu batzuk daude.
Baina guztien gainetik nago.
Ez guztien gainetik. Alde okerrera zaude begira.
Bai, zera! Teniente koronela da.
- Kaixo. - Kaixo.
Kaixo.
Ez zara pozten ni ikusteaz?
Ez, egia esan.
Gauaren berri izan nuenean,
argi izan nuen zu zaintzera etorri behar nuela.
Eta etxean zain duzun emaztea?
Ez nuen egin.
Zer ez zenuen egin?
Ez nintzen ezkondu.
Zergatik ez?
Ezagutu zintudalako.
Ez nauzu engainatuko.
Zergatik uste duzu engainatu nahi zaitudala?
Dantzatu nahi duzu?
Abesti hau maite dut.
Zurekin maitemintzea lortu duzu.
Nik ez nuen nahi.
Abeslari eskasa zara.
Nik ez nuen...
...nahi.
Esan dudanak mindu zaitu?
Ez, baina...
Ni...
Ados, sekretu bat konta iezadazu,
eta nik beste bat kontatuko dizut.
Hemen nagoenetik ikusi ditudan gauzak,
ezin ditut burutik atera.
Frontean izan zara?
Hornigaiak eraman ditut.
Egoera oso txarra da?
Imajinaezina.
Baina zu hemen ikusteak...
begiak argitu dizkit.
Ez dugu elkar ezagutzen,
baina ezagutu nahi zaitut.
Eta zuk ni ezagutzea nahi dut.
Barkatu.
Nik ere ezagutu nahi zaitut, baina...
pertsona bat galdu dut,
eta nire burua eta bihotza nahaspila hutsak dira.
Eta...
Ez dut uste zu ezagutzeko prest nagoenik.
Lagunak izan gaitezke.
Ondo deritzot.
Hemen lagunak beharrezkoak dira.
Pena ematen dit zu triste egoteak.
Niri zure lagunaren heriotzak.
Ez zara hotz?
Bai, hotz egiten dut.
Sar gaitezen.
Barkatu?
- Bai? - Clemens naiz.
- Kapilaua naiz. - Nor zara?
Kapilaua. Laguntzera bidali naute.
Tente!
Adams!
Bai, jauna. Arazorik al dago?
Hemengo neska batek JMB inizialak ditu.
Eta JMB horrek igorleari gutun garrantzitsua itzuli zion,
eta oraintxe jaso dut.
Hartzailearen izena irakurtezina da.
Armada-zenbakia argi eta garbi ikus dezaket. Zuk?
Agian ez dakizu zenbakiak irakurtzen.
Zelako pena.
Behin baino ez dizut galdetuko. Nor da JMB?
Ni naiz, jauna.
Zu?
Ene, neska! Tentela zara?
Ez, jauna, ez naiz tentela.
Zergatik itzuli zenuen gutuna hainbat denbora igaro ondoren?
Ergela zara, gero.
Guztiak ergel hutsak zarete!
Ez dakizue hartzaileari gutuntxo bat bidaltzen?
- Badakizu irakurtzen eta idazten? - Bai, badakigu.
Neskari galdetu diot.
Bere komandantea naiz, nire ardura da...
Ixo, Adams!
Entzun didazu? Galderari erantzun!
Bai, jauna!
Entzun dizut.
Bi hilabete daramazu hemen eta ez duzu ezer egin.
Zer demontre ari zara egiten?
Halt jeneralarengana noa
eta zirku hau ixteko eskatuko diot.
Hau denbora galtze itzela da.
Nondik atera dituzte?
Deskantsatu.
Lanean jarraitu, emakumeak.
Itxaron!
Emakumeak, berdin dit besteek esaten dutena,
lan bikaina egiten ari zarete,
egoera honelakoa izan arren.
Baina gutun asko itzultzen ari dira,
eta hori nahiko etsigarria da.
Prozesua ikusi dut.
Uste dut badakidala zer gertatzen ari den,
baina zuen iritzia jakin nahi dut.
Hara!
Banan-banan.
Has zaitez.
Andrea, zenbatu nuen azken aldian, 7500 Robert Smith zeuden.
Bakoitzak hainbat kokapen ditu eta azkena aurkitu behar dugu.
Eta batzuetan, irakurtezina da.
Gainera, hotz handia egiten du,
eta batzuek eskularruak jantzi behar ditugu.
Pakete asko lizunduta daude, eta arratoiek karraskatu dituzte.
Baita gutun-azalen izenak ere.
Batzuetan, bizpahiru hitz daude.
Gurutzegrama zentzugabea dirudi.
Vera, gurutzegramak gustuko dituzu.
Bai, andrea.
Begiratu bat eman diezaiekezu?
- Lagungarria izan litzateke. - Ados.
Dolores, asteburuero albistegia ikusten zenuen zineman.
Posta nondik datorren jakinda, hango egoera zein den esan diezagukezu?
Bai. Eta data jakinez gero,
agian unitatearen norabidea jakin dezaket.
Oso lagungarria litzateke.
Gutun batzuek Joe-Joe edo Bubba ezizenak dituzte.
Kasu horietan, gutunak ireki.
Begiratu pistarik agertzen den nor diren jakiteko.
Pakete batzuetan arropa dago, ezta?
Kaliforniako jantzi-barrutian egiten nuen lan.
Ehunak ezagutzen ditut. Lagundu diezazuket.
Andrea? Postaburua nintzen Ipar Carolinan.
Nik aitaren ehorztetxean egiten nuen lan.
Eta zertan lagunduko digu, neska?
Horregatik nik ez dut hitzik esan.
Johnnie Mae.
Egun tristea da, pertsona aparta joan zaigu.
Roosevelt presidentea gobernuburu bikaina izan da,
eta lidergoa oso garrantzitsua da.
Espero dut Truman presidentea ere gobernuburu bikaina izatea.
Baina gobernuburu izateko,
gai izan behar duzu.
Esaera Zaharrak 4:14 dio:
"Ez hartu gaizkileen jokabidea,
ez egin aurrera gaiztoen bidetik".
Bueno, esaera zahar horrek ere balio du
emakume gaiztoentzat.
Zuengatik otoitz egiten dut, badakit gogorra dela.
Ez zaudete prest hemen egoteko, gainera, armadaren iritziz,
zuen maiorra ez da zuek gidatzeko gai,
eta Jainkoaren iritziz ere, ez dago moralki prest.
Lotsagarria da ostiral gauean
hemengo bonbilla guztiek argia eman izana,
baina larunbat goizean, nire gainean bat erreta egotea.
Jainkoa lotsatuta egongo litzateke.
Kontuz ibili behar duzue gaiztakeriak gidatzen zaituztenean.
Aukera garrantzitsuak galduko dituzuelako.
Otoitz egin dezagun.
Hemen idatzi du:
"Badakit hau ez dela espero zenuena, baina zin degizut...".
Nire gauzak dira.
"Halt jeneral agurgarria,
Sei Zortzi Hirukoitzeko emakumeak maltzurrak dira.
Haien buruzagia emakume gaiztoa da, lizunkeria sustatzen duena,
eta King Edward eskola burdel bihurtu du".
- Nire gauzak dira. - Bai, baita alboan dituzunak.
Gaur joango zara.
Halt jeneralak bidali ninduen.
Berdin dit Jainkoak berak bidali bazaitu ere.
Jakin dezazun,
nire aita predikaria da.
Biblia ezagutzen dut Genesiatik hasita Errebelazioetara arte.
Emakume fededuna eta irmotasun handikoa naiz.
Zorrotza naiz nire emakumeekin,
baita maitekorra eta adikorra ere, kapilauak izan beharko luketen moduan.
Baina armadako gizon zurien xuxurla eta traizioa jasan behar dut.
Armadako lege guztiak ikasi ditut,
neure burua defendatu eta postu honetara ailegatzeko.
Beraz, uste baduzu zure beldur
edo edonori idatzi diezaiokezun beldur naizela,
gaur eman duzun sermoi delako hori baino okerrago zaude.
Soldaduak nahi duzun tokira eramango zaitu,
baina hemendik kanpo nahi zaitut.
Maletekin laguntzarik behar duzu?
Zertarako bidali dute kapilaua?
Bueno...
Soldaduen gauean izan zen. Argi dago zergatik.
Nire ustez...
V-1 misila da.
Azkar!
Kontuz! Eseri!
Eser zaitez.
Adams maiorra?
Esan, soldadu soil.
Soldaduen kokapenak al dira?
Bai. Baina ezin zara hainbeste hurbildu.
Campbell kapitaina eta beste komandanteen ardura da.
Etsaiek ezin dute jakin.
Ikur bat
daukate margotuta.
Gutun hori... duela egun batzuk idatzi zen.
Eta gutun honetan
Indianhead formazioa aipatzen da.
Eskuz margotutako pisten bidez,
soldaduak haien familiei ezkutuan jakinarazten ari diete
munduko zein lekutan dauden.
Soldadu soil, dibisio bakoitzean 16 000 gizon daude.
Oraintxe bertan, 48 000 soldaduen kokapena zehaztu duzu.
Zuetako zenbatek aurkitu ditu
eskuz egindako soldaduen adabakiak bezalako sinboloak?
Altxa eskua.
Lan bikaina, soldadu soil.
ARRISKUA LEHERTU GABE
Johnnie Mae haserretuko da guztia entregatzen dugunean.
Lasaitu behar du.
Ezin gara atzeratu!
- Vera, ibilbidea jarraitu. - Aizue!
- Eta egun osoa eman hemen? - Ez!
Oso ondo gindoazen. Ez dut zapuztuko.
Geldi! Ez jarraitu!
Zer?
Uste dut... lehertu gabeko bonba bat zapaldu dugula.
Ziur zaude?
Jainko maitea!
Zer... egingo dugu?
Adams maiorrak irakatsi diguna.
Kamioitik aterako gara, irakatsi diguten bezala.
Ados.
Pixkanaka kamioitik atera zaitezte.
Pixkanaka!
Bat.
- Bi. - Bi.
- Hiru! - Hiru!
Ai Ene!
Zer da?
Begira.
Lena.
Lanean ari zareten itxura egin.
Hau ikusi beharko zenuke.
- Irakurriko duzu? - Egon pixka batean!
Emakumeak.
Adams maiorrak ikusi nahi zaituzte.
Istripu bat egon da.
Armadak ez ditu hobiratuko?
Ezetz esan didate.
Benetan sentitzen dut, emakumeak.
Estatu Batuekin harremanetan jarriko naiz lagundu diezaguten.
Baina bitartean diru-bilketa egingo dugu,
ez dugu onartuko gure soldaduei merezi duten ehorzketa ukatzea.
Jauna,
mundua gaiztoa da.
Lagun,
berdin die
nola tratatzen zaituzten.
Jauna,
mundua gaiztoa da.
VERA J. SCOOT EMAKUMEEN ARMADA GORPUTZEKO SOLDADU SOILA
Soldadu soil.
Esan, andrea.
Soldadu amerikar asko hobiratuta daude hemen.
Noiz hil zen eta zein unitatean zegoen baldin badakizu,
hemen aurkituko duzu.
Basera eraman diezazuke?
Bai, andrea.
Bila ezazu.
Kaixo.
Itxarongo didazu?
Jakina.
ABRAM I. DAVID 1943KO ABENDUAREN 19A
Banekien aurkituko zintudala. Ziur nengoen.
Lena andereñoa,
norabide bederatzi, bederatzi hemen.
Ez zaitut kezkatu nahi,
baina oraingo honetan, etxera onik ailegatuko ez naizela
pentsatzen hasia naiz.
Nire zain egoteko eskatu nizun,
eta ezagutzen zaitudanez, badakit zain izango zarela.
Baina
ez banaiz bueltatzen,
zoriontsu izan zaitez, atzeko eserlekuan zinen moduan,
aske bizi eta disfrutatu ezazu.
Bizi luzea izango duzula promestu.
Biongatik bizi luzea izan.
Biongatik barre egingo duzula promestu.
Izugarri maite zaitut, Lena Derriecott.
Nik ere maite zaitut, Abram David.
Barkaidazu.
Barkaidazu ez nintzelako ausartu gau hartan baino lehenago esatera.
Zeruan bila nazazu.
Maite zaitut,
Abram.
KING EDWARD ESKOLA
Deskantsatu.
Egun on, jauna.
Lee jeneralak aurrera zoazela esan dit.
Bai, jauna.
Bi soldadu galdu arren.
Bai, bueno, lanaren gaitzak dira.
Postan, zoritxarrez, ez duzue aurrera egin.
Nire soldaduek ez dute aurrerapenik sumatu.
Ba sentitzen dut, jauna. Ahalik eta azkarren ari gara.
Argi dago ez dela nahikoa.
Hau ez da zure batailoi osoa.
Ez, jauna.
24 orduz egiten dugu lan, emakume batzuk lotan daude.
- Lotan? - Bai, jauna.
Zure soldaduak ikuskatzera etorri naiz, eta ez daude.
Zentzurik al du, maior?
Ba, jauna...
Apaindegia?
Bai, jauna.
Horrela gastatzen ari zara armadako dirua?
Orduan,
ilea txukuntzeko astia badute,
baina ez dute astirik jeneralaren ikuskapenerako?
Ez, jauna, baina...
Barkatu, baina hor daude gaueko txanda duten emakumeak,
eta lo egiten ari dira.
Ez, hor dutxak ditugu, eta emakumeak dutxa hartzen ari dira.
- Lee. - Esan, jauna.
Ikuskapenaren abisu eman zenien emakume hauei?
Bai, jauna.
Beraz, maiorrak ez daki ikuskapena nahi dudana begiratzean datzala?
Bai, jauna. Badaki.
Horrela gidatzen dituzu?
Eta gela horretan?
Horretan sar naiteke?
Bai, jauna. Bidalketak egiteko gela da.
Eskerrik asko.
Ez horregatik, jauna.
Tente!
Eta nahaste-borraste hau?
Jauna, arratoiek pakete batzuk karraskatu eta barrukoa atera dute.
Baina gure soldaduek badakite,
ehunen arabera, bakoitzari zein dagokion.
Hemen bateratzen ditugu
izen eta abizen berdinak dituzten soldaduen gutunak.
Ez da errazagoa bakoitzaren zenbakia erabiltzea?
Bai, jauna, hasieran saiatu ginen.
Batzuek ezizenak dituzte, eta ikertu egiten ditugu,
soldadu egokiari ailegatuko zaiola ziurtatzeko.
Armadaren diru gehiago lurrinetan gastatu duzu?
Ez, jauna.
Izena bereiztea ezinezkoa denean, batzuk zikinduta baitaude...
Emakume batzuek gustuko dute gutunei lurrina botatzea,
eta gure soldadu batzuek lurrinak desberdin ditzakete.
Zeregin bat zen,
gero lotu genituen igorlea eta lurrina saltzen zen hiria,
eta jatorrira aurkitu genuen.
Mugitu, neska.
Gutunak ireki eta irakurtzen ari zarete?
Soldaduaren kokapena ez dakigunean soilik, jauna.
Txantxa bat da?
Soldadu zurien gutunak ireki eta irakurtzen ari zarete?
Jauna, batzuetan, soilik horrela aurki ditzakegu pistak,
non dauden jakiteko.
Pribatuak dira, maior.
Burua guztiz galdu al duzu?
Nire gainetik pasatu zara,
hildako soldaduak hobiratu dituzu.
Hil ziren, ez zenielako ondo irakatsi.
Orain,
Roosevelt presidentea hilda dagoenez,
esperimentutxoa bertan behera utziko da.
Uste dut zure zereginetatik libratuko zaitudala.
Eta teniente zuri bat ekarriko dut,
hau zuzentzen irakats diezazun!
Ezta pentsatu ere, jauna.
Zer esan duzu?
Jauna, errespetu osoz dizut,
nire batailoia egunez eta gauez ari da lanean baldintza latzetan.
Berokuntza ez dabil gehienetan.
Hain hotz direnez, dutxatzeko kaskoak urez bete behar dituzte.
Tokia utzi zenigun barrakoi bihur dezagun, ohe eta laguntzarik gabe.
Eraso egiten diete edo haien lagunak egiten dira,
eta ea gauerdian buztana ateratzen zaien galdetzen diete,
soldadu zuriek zurrumurrua sortu zutelako.
Kapilaua bidali zenigun, ez otoitz egiteko, zelatatzeko baizik.
Bi soldadu trebe galdu berri ditugu lehertu gabeko bonba baten erruz,
trebeak baitziren nik irakatsi nielako.
Eta ez zenuen agindurik eman merezi zuten ehorzketa izan zezaten.
Badakit gerran gaudela, baina gurea beltza izatetik hasten da.
Fronte guztietan borrokatzen ari gara.
Esan dudan bezala, ezta pentsatu ere, jauna.
Gerra-kontseilura bidaliko nau.
Hipokrita... hutsa sentitzen naiz,
emakumeei duintasuna eta ohorea mantendu behar dutela esaten diet beti.
Ez dakit zerk hartu ninduen.
Bazenekien arrazoia zenuela.
Zakarra izan da, eta ez dugula ezer egin esan digu.
Baina nire nagusia da. Neurriz jokatzen dakit.
Andrea. Barkatu, baina arazo bat dugu.
Lan egiteari utzi diote.
Zergatik?
Ez dakit.
Ekin lanari, emakumeak!
Ekin lanari!
Badakit Roosevelt aldekoa zela,
baina Trumanekin hitz egin behar duzu. Ez dute ezer egin.
Esan presidenteari
akats itzela izan dela.
Eta Adams neskatoa? Bai.
Gerra-kontseilura bidaliko dut.
Hori esan dit, Marshal. Aurpegira esan dit!
Eta soldadu zurien gutunak irakurtzen ari dira.
Itxaron.
Zer gertatzen ari da?
Soldaduak gutunak jasotzen ari dira.
- Morgan! - Bai! Hemen, jauna!
- Vesper! - Hemen, jauna!
Montgrey!
Carl!
Vincent!
Vaughn!
Posta ailegatu da!
Malone! Nielson!
Banoa!
Viranelli!
Alexander!
Vincent!
Montgrey!
- Frank! - Hemen, jauna!
Non dago Troutman?
- Troutman! - Hemen!
Tori, zuretzat.
Maitea!
WACEKO EMAKUME BELTZEK SOLDADUAK ADORETZEN DITUZTE
"Egunik zoriontsuena izan da".
Aizu!
Sei Zortzi Hirukoitza batailoia zarete?
Bai, gu gara.
Sei Zortzi Hirukoitza batailoia da!
Deskantsatu, soldaduak!
"Sei Zortzi Hirukoitza Posta-gida batailoia
emakume beltzen eta arrazializatuen batailoi bakarra izan zen
Europan Bigarren Mundu Gerran.
Laurogeita hamar egunetan
17 milioi gutun atzeratu baino gehiago bidali ondoren,
gure lanak agintariak harrituta utzi zituen,
eta Rouenera, Frantziara, bidali gintuzten,
han gutun atzeratu gehiago bidali genituen oso azkar.
Lan handia eta egoera triste samarra izan zen.
Inork ez zigun lana eskertu,
ezta konfetizko desfilean sartu.
Ez zuten gure lana eta ekintza altruistak kontuan hartu.
Europan jasotako tratua,
Estatu Batuetara bueltatzean jasotakoa baino hobea izan zen.
Orain arte, behintzat.
Jendea hasi berri da gure lana aitortzen.
Ameriketako Estatu Batuetako Kongresuko Urrezko Domina jaso genuen
egindako lanagatik.
Jarrera bihotz-zabala, ezta?".
ROMANY C. JOHNSON DAVIS SOLDADU SOILA (1919. URTEAN JAIOA)
FANNIE GRIFFIN MCCLENDON MAIORRA (1920. URTEAN JAIOA)
Ene, zenbat oroitzapen!
6888 BATAILOIA
Bai, Hughekin ezkondu nintzen etxera bueltatu ginenean.
6888 posta-gida batailoi nagusia
Bigarren Mundu Gerran Europa osoan egon zen
emakume beltzen eta arrazializatuen batailoi bakarra izan zen.
6888 BATAILOIA EUROPARA AILEGATU ZENEKO BENETAKO IRUDIAK
Gerra bukatu baino lehen ailegatu ziren Europara,
eta ezinezko eginkizuna esleitu zieten:
17 milioi gutun edo pakete banatzea sei hilabetetan.
Laurogeita hamar egun baino gutxiago behar izan zuten.
Sei zortzi hirukoitza batailoiak komunikazioa ekarri
eta soldaduen adorea eta itxaropena berpiztu zuen.
Orain, hogeigarren mendean,
emakumeak Estatu Batuetako armadako kideak ere badira.
Eta gaur hemen elkartu gara
bi emakume zoragarrien omenez.
EMAKUMEEN OROITARRIA
Haien adina esan didate, baina ez da beharrezkoa,
nik 30, 40 urte dutelakoan nago.
Mary Ragland eta Alyce Dixon,
Sei Zortzi Hirukoitzan jardun ziren,
Bigarren Mundu Gerran atzerrian aritu ziren Emakumeen Armada Gorputzeko
emakume afro-amerikarren unitate bakarrean.
Txalo bero bat haientzat.
Berriz ere, eskertu nahi dizuet zuen lana,
ausardia, ardura eta konpromisoa.
Jainkoak bedeinka gaitzazuela, eta Jainkoak bedeinka dezala Amerika.
Apirilaren 27an, AEBko armadako 2023 Fort Lee basea,
jeneral konfederatu baten izena zuena,
Gregg-Adams fortea berizendatu zuten, armadako bi emakume beltzen omenez:
Arthur Gregg teniente jenerala
eta
Charity Adams teniente koronela.
Adamsen ohorez egindako berizendapenari esker,
AEBko historia osoan ohorea jasotako emakume beltz bakarra da.
CLARENCE ETA JAQUELINE AVANTEN BIZITZA, LANA ETA ORITZAPENARI
Azpitituluak: Michelle Sáenz