1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:22,322 --> 00:00:25,492
Sức mạnh của niềm tin
là thứ tuyệt đối không thể đánh giá thấp.

4
00:00:29,396 --> 00:00:30,964
Tôi đến từ Venda…

5
00:00:32,699 --> 00:00:34,601
nơi xã hội nhuốm màu huyền bí.

6
00:00:39,139 --> 00:00:44,077
Trong tiếng Venda,
chúng tôi gọi con tê tê là "khwara".

7
00:00:46,913 --> 00:00:49,549
Các bô lão tin rằng…

8
00:00:51,017 --> 00:00:53,186
tê tê là sinh vật đến từ bầu trời.

9
00:00:53,753 --> 00:00:58,024
Chúng rung động những chiếc vảy
để triệu hồi sấm sét.

10
00:01:11,071 --> 00:01:13,973
Tê tê gọi mưa đến cho con người.

11
00:01:21,014 --> 00:01:23,483
Gặp được tê tê,

12
00:01:23,550 --> 00:01:25,351
tức là bạn sắp gặp phước lành…

13
00:01:32,725 --> 00:01:36,896
vì tê tê là món quà từ Chúa trời.

14
00:01:44,037 --> 00:01:50,977
LOÀI TÊ TÊ:
HÀNH TRÌNH CỦA KULU

15
00:01:59,919 --> 00:02:05,358
JOHANNESBURG
NAM PHI

16
00:02:10,563 --> 00:02:11,764
Trước chương trình Tê tê,

17
00:02:13,099 --> 00:02:15,535
cuộc đời tôi đang ở trong một giai đoạn

18
00:02:15,602 --> 00:02:17,871
mà tôi muốn có một thứ gì đó

19
00:02:17,937 --> 00:02:22,342
lâu dài và có ý nghĩa hơn.

20
00:02:25,845 --> 00:02:28,381
Loài tê tê có một cái gì đó khó tả.

21
00:02:29,749 --> 00:02:31,985
Chúng thay đổi
cách tôi nhìn nhận thế giới.

22
00:02:39,292 --> 00:02:43,296
Nhưng tôi chưa từng bắt gặp tê tê
ở ngoài tự nhiên.

23
00:02:46,032 --> 00:02:49,702
Chỉ gặp những con chúng tôi giải cứu
từ hoạt động buôn lậu động vật hoang dã.

24
00:02:52,572 --> 00:02:55,375
Và đó là cách tôi gặp được Gijima.

25
00:03:06,686 --> 00:03:10,023
Cả tám loài trong bộ động vật độc đáo này

26
00:03:10,089 --> 00:03:14,928
đều đã bị khai thác liên tục
để dùng trong Đông Y.

27
00:03:21,668 --> 00:03:27,040
Vảy tê tê được sử dụng làm nguyên liệu
trong tận 60 loại thuốc trên thị trường.

28
00:03:32,912 --> 00:03:37,116
Nếu mức độ buôn lậu tê tê
tiếp tục ở mức hiện tại,

29
00:03:37,183 --> 00:03:39,752
thì chỉ ba thập kỷ nữa, tê tê sẽ biến mất.

30
00:03:53,833 --> 00:03:56,102
Chiến dịch giải cứu
được tổ chức khi có tin báo

31
00:03:56,169 --> 00:03:59,739
rằng bọn buôn trộm động vật
đang có một con tê tê chờ bán.

32
00:04:08,748 --> 00:04:11,985
Ray dụ chúng tới, đóng giả làm người mua.

33
00:04:19,792 --> 00:04:21,661
Tất cả chuẩn bị.

34
00:04:23,630 --> 00:04:25,198
Lên!

35
00:04:26,232 --> 00:04:27,400
Hành động!

36
00:04:28,134 --> 00:04:30,003
Đứng lên!

37
00:04:44,083 --> 00:04:45,752
Anh ta nói đã bắt được một tuần.

38
00:04:48,154 --> 00:04:50,023
- Nó nhẹ quá.
- Nhỏ xíu.

39
00:04:54,994 --> 00:04:58,598
Gijima vẫn còn là con non,
nên nó rất bé.

40
00:05:02,101 --> 00:05:03,736
Cảm giác thật khó tin

41
00:05:04,671 --> 00:05:09,175
khi chứng kiến và cảm nhận
sự thuần khiết của loài động vật này.

42
00:05:10,977 --> 00:05:14,314
Chúng chỉ biết tự vệ
bằng cách cuộn tròn người.

43
00:05:17,950 --> 00:05:19,118
Không thể bỏ chạy.

44
00:05:19,952 --> 00:05:21,454
Không thể cắn trả.

45
00:05:22,021 --> 00:05:24,357
Chào bé con. An toàn rồi.

46
00:05:24,424 --> 00:05:26,192
Chúng hoàn toàn vô hại.

47
00:05:31,798 --> 00:05:34,500
Chúng tôi đã góp phần cứu trợ một con vật

48
00:05:34,567 --> 00:05:37,070
mà đáng lý đã có thể bị giết hại.

49
00:05:37,136 --> 00:05:40,973
Nên chúng tôi đã làm một việc tốt.

50
00:05:51,617 --> 00:05:54,821
Tôi từng cảm thấy siêu phấn khích
sau mỗi vụ giải cứu.

51
00:05:56,422 --> 00:05:57,490
Máu đàn ông ấy mà.

52
00:05:58,458 --> 00:06:00,126
Giờ tôi chỉ thấy ám ảnh.

53
00:06:01,961 --> 00:06:05,298
Tôi biết con tê tê này
đang phải chịu đựng những gì.

54
00:06:07,667 --> 00:06:11,437
Có những con không thể
gượng lại được và chúng qua đời.

55
00:06:17,076 --> 00:06:22,382
BỆNH VIỆN THÚ Y
ĐỘNG VẬT HOANG DÃ JOHANNESBURG

56
00:06:25,418 --> 00:06:27,653
Không thể đoán được trạng thái của tê tê

57
00:06:27,720 --> 00:06:29,922
trước khi chúng được đưa tới đây.

58
00:06:33,159 --> 00:06:34,527
Bị săn trộm rất đáng sợ

59
00:06:34,594 --> 00:06:37,630
vì chúng bị lôi ra khỏi
thiên đường nhỏ bé của mình…

60
00:06:38,231 --> 00:06:40,233
- Không phải… Ngày tháng.
- Phải.

61
00:06:41,067 --> 00:06:44,003
…rồi chúng phải trải qua
một giai đoạn đầy đau khổ

62
00:06:44,070 --> 00:06:47,473
khi bị đối xử tàn tệ, phải chịu
bị quát tháo, âm nhạc, tiếng ồn.

63
00:06:53,045 --> 00:06:55,081
Gijima vẫn còn rất nhỏ.

64
00:06:56,449 --> 00:06:57,683
Thật đáng thương

65
00:06:57,750 --> 00:07:00,653
vì có lẽ nó vẫn còn chưa rời vòng tay mẹ.

66
00:07:04,924 --> 00:07:07,827
Mỗi con tê tê được giao cho
một tình nguyện viên.

67
00:07:12,165 --> 00:07:15,368
Chúng là loài động vật rất nhạy cảm
vì chúng sống độc lập.

68
00:07:18,805 --> 00:07:21,774
Điều khiến tôi khó quên nhất
là nó đã rất sợ hãi.

69
00:07:24,510 --> 00:07:27,180
Bé con sẽ mè nheo lắm, đúng không?

70
00:07:27,246 --> 00:07:28,181
Nào.

71
00:07:29,015 --> 00:07:31,651
Chăm sóc cho bé con
chắc chắn không dễ đâu.

72
00:07:33,152 --> 00:07:37,657
Có lẽ nó đã trải qua
những chuyện thực sự đáng sợ.

73
00:07:40,259 --> 00:07:44,630
Con vật nhỏ bé tội nghiệp này
luôn trong trạng thái vô cùng hoảng loạn.

74
00:07:45,731 --> 00:07:46,699
Nào.

75
00:07:47,633 --> 00:07:49,969
Không sao đâu.

76
00:07:50,736 --> 00:07:52,672
Không sao đâu, bé con.

77
00:07:54,307 --> 00:07:55,975
Kể từ năm 2007,

78
00:07:56,042 --> 00:07:59,545
có lẽ chúng tôi đã thả
tổng cộng gần 100 con tê tê.

79
00:08:03,483 --> 00:08:05,885
Trước đây chúng tôi chỉ chăm sóc vài ngày,

80
00:08:05,952 --> 00:08:09,755
đảm bảo cơ thể chúng đủ nước,
rồi cứ thế thả đi sớm nhất có thể.

81
00:08:09,822 --> 00:08:11,224
Không có quy trình thả.

82
00:08:11,991 --> 00:08:14,126
Hoàn toàn trái với cách làm hiện nay,

83
00:08:14,193 --> 00:08:16,262
sau nhiều trải nghiệm đau lòng.

84
00:08:27,340 --> 00:08:30,176
Từ lúc đưa vào viện
cho tới lúc thả chúng đi,

85
00:08:30,243 --> 00:08:31,744
chúng tôi đã để mất nhiều cá thể.

86
00:08:32,545 --> 00:08:33,713
Thay đổi quá đột ngột.

87
00:08:37,183 --> 00:08:41,554
Cần phải có một nơi để tê tê
học cách sống như một con tê tê

88
00:08:41,621 --> 00:08:43,389
và trở lại làm tê tê hoang dã.

89
00:08:45,791 --> 00:08:49,095
Đó là cơ sở hình thành nên
giấc mơ về một khu bảo tồn tê tê

90
00:08:49,161 --> 00:08:51,097
và chúng tôi đang đi tìm nơi phù hợp.

91
00:08:58,070 --> 00:09:00,439
Lapalala là một khu bảo tồn xuất sắc.

92
00:09:03,109 --> 00:09:06,479
Nó có núi, có vùng đất ngập nước,
có vùng đồng cỏ.

93
00:09:13,185 --> 00:09:15,621
Nơi đây có rất nhiều loài kiến khác nhau.

94
00:09:20,526 --> 00:09:23,696
Đây có thể là nơi lý tưởng
để tê tê con tới hồi phục.

95
00:09:29,168 --> 00:09:31,837
Chúng tôi đã quyết định đưa Gijima tới đó…

96
00:09:33,639 --> 00:09:35,775
và để Gareth đi cùng cậu bé.

97
00:09:40,446 --> 00:09:44,350
Thú thực trong lòng tôi
có chút sợ rằng mình sẽ thất bại.

98
00:09:45,718 --> 00:09:50,590
Cả đời tôi chưa từng chăm sóc
một con vật gì dễ tổn thương đến thế.

99
00:09:50,656 --> 00:09:53,059
Kiên nhẫn nhé. Còn một chút nữa thôi.

100
00:09:53,125 --> 00:09:56,996
Tôi thực sự chỉ muốn làm tốt nhất có thể.

101
00:10:00,900 --> 00:10:05,705
Nhưng với Gijima,
chuyện đó sẽ không hề dễ dàng.

102
00:10:08,040 --> 00:10:13,446
TRẠI TOUCHSTONE, LAPALALA
KHU BẢO TỒN TÊ TÊ TIỀM NĂNG

103
00:10:21,887 --> 00:10:22,722
Xin chào.

104
00:10:25,591 --> 00:10:26,892
Được rồi.

105
00:10:28,661 --> 00:10:31,330
Chào mừng đến với ngôi nhà mới. Bé con ơi?

106
00:10:32,098 --> 00:10:33,599
Chào mừng tới nơi ở mới.

107
00:10:34,967 --> 00:10:37,703
Thế nào? Này, anh bạn nhỏ.

108
00:10:38,804 --> 00:10:40,940
Sao? Sẵn sàng đi dạo chưa?

109
00:10:42,441 --> 00:10:43,542
Ta đi dạo nhé?

110
00:10:43,609 --> 00:10:46,045
Chúng đã trải qua vô vàn chấn thương,

111
00:10:46,112 --> 00:10:49,215
nên phần lớn công việc của chúng tôi

112
00:10:49,281 --> 00:10:52,251
là phục hồi tâm lý cho chúng.

113
00:10:55,588 --> 00:10:58,624
Gijima nặng khoảng 3 kg.

114
00:11:01,794 --> 00:11:05,464
Nó cần đạt cân nặng 6,5 kg
thì chúng tôi mới thả đi được.

115
00:11:05,531 --> 00:11:06,365
Ta đi nhé?

116
00:11:06,432 --> 00:11:09,268
Chúng tôi đã xác định mức cân nặng đó

117
00:11:09,335 --> 00:11:12,605
thông qua nhiều năm làm thử và mắc sai lầm

118
00:11:13,172 --> 00:11:17,276
để rồi rút ra bài học đắt giá rằng
nếu tê tê quá nhẹ cân,

119
00:11:17,343 --> 00:11:19,345
thì nó sẽ không thể sống sót.

120
00:11:22,214 --> 00:11:25,885
Lần đầu tiên tôi thả nó vào Lapalala,
nó bỏ chạy thục mạng.

121
00:11:28,120 --> 00:11:29,522
Con chạy đi đâu thế?

122
00:11:29,588 --> 00:11:30,690
Và nó chạy rất nhanh.

123
00:11:32,725 --> 00:11:34,026
Bên kia có hàng rào đấy.

124
00:11:37,129 --> 00:11:39,098
Cẩn thận, coi chừng đâm vào hàng rào.

125
00:11:39,732 --> 00:11:41,701
Tôi như ông bố kè kè bên con.

126
00:11:42,435 --> 00:11:44,270
Lúc nào nó cũng phải trong tầm mắt.

127
00:11:44,336 --> 00:11:46,772
Gijima tới đây!

128
00:11:47,840 --> 00:11:49,942
Gijima đi đây.

129
00:11:52,845 --> 00:11:55,514
Con định xuống bơi hả? Xuống không?

130
00:11:56,782 --> 00:11:57,783
Cẩn thận đấy.

131
00:11:58,684 --> 00:12:00,386
Này? Cẩn thận nào.

132
00:12:02,621 --> 00:12:06,926
Bản năng lớn nhất của nó
không phải là định cư hay kiếm ăn.

133
00:12:08,427 --> 00:12:11,564
Tôi nghĩ bản năng bỏ chạy đã trỗi dậy.

134
00:12:27,046 --> 00:12:31,417
Nó không coi nơi có mặt tôi
là một nơi an toàn.

135
00:12:40,559 --> 00:12:43,362
Nó dốc toàn lực bỏ chạy.

136
00:12:43,429 --> 00:12:45,798
Không âu yếm, không đùa giỡn.

137
00:12:46,732 --> 00:12:50,336
Bản năng mãnh liệt nhất trong nó
là bỏ trốn.

138
00:13:02,248 --> 00:13:06,552
Nó là giống Tê tê đất, nhưng chưa đi được
hoàn toàn bằng hai chân.

139
00:13:09,388 --> 00:13:10,856
Nên lúc nó di chuyển,

140
00:13:10,923 --> 00:13:14,627
nó vẫn thường xuyên chống đỡ bằng hai tay.

141
00:13:22,334 --> 00:13:26,138
Tê tê đã có mặt trên Trái Đất
từ 85 triệu năm trước.

142
00:13:27,139 --> 00:13:29,441
Chúng tiến hóa cùng với khủng long.

143
00:13:32,845 --> 00:13:36,182
Nó đi bằng hai chi sau,
còn hai chi trước thì như T.rex,

144
00:13:36,248 --> 00:13:37,316
nhè nhẹ tiến bước.

145
00:13:43,189 --> 00:13:46,725
Không một loài thú có vú nào khác
có bộ vảy cứng, xếp lớp,

146
00:13:47,359 --> 00:13:50,896
nên chỉ riêng chi tiết đó
đã đủ khiến chúng vô cùng đặc biệt.

147
00:13:53,065 --> 00:13:57,903
Nó là một sinh vật cổ đại
đang có nguy cơ bị tuyệt chủng.

148
00:13:58,504 --> 00:14:01,974
Một sinh vật với độ quý hiếm
ngang với sinh vật huyền bí.

149
00:14:02,474 --> 00:14:04,643
Vì sự thực là thế, chúng vô cùng hiếm.

150
00:14:09,915 --> 00:14:12,184
Trong thực tế,
tê tê không thể há miệng

151
00:14:12,251 --> 00:14:13,152
giống con người.

152
00:14:15,955 --> 00:14:19,391
Chúng chỉ có một lỗ nhỏ
để lưỡi phóng ra ngoài.

153
00:14:21,227 --> 00:14:24,196
Thức ăn của chúng là kiến và mối.

154
00:14:24,263 --> 00:14:25,130
Chấm hết.

155
00:14:32,338 --> 00:14:34,240
Chúng có thính giác nhạy bén.

156
00:14:36,809 --> 00:14:38,477
Thị giác mù mờ.

157
00:14:43,616 --> 00:14:47,586
Khứu giác còn nhạy hơn cả loài chó.

158
00:14:53,192 --> 00:14:54,860
Chúng không có thanh quản.

159
00:14:55,928 --> 00:14:57,363
Nên không kêu thành tiếng.

160
00:14:59,098 --> 00:15:01,100
Chúng chủ yếu sống về đêm.

161
00:15:01,934 --> 00:15:03,202
Ngủ trong hang.

162
00:15:04,370 --> 00:15:06,739
Đứng cách chúng năm mét
cũng khó lòng nhận ra.

163
00:15:09,308 --> 00:15:10,910
Bạn sẽ không nhìn thấy chúng.

164
00:15:15,614 --> 00:15:18,350
Mỗi năm, con cái chỉ sinh một con non.

165
00:15:19,952 --> 00:15:22,721
Quá trình mẹ chăm con cũng rất kỳ công.

166
00:15:24,089 --> 00:15:26,926
Tê tê mẹ chăm sóc con non
suốt sáu, bảy tháng.

167
00:15:28,260 --> 00:15:30,663
Đến lúc con non phải rời hang,

168
00:15:31,230 --> 00:15:34,767
chúng cưỡi trên lưng mẹ,
được mẹ dạy cách ăn thức ăn rắn

169
00:15:34,833 --> 00:15:35,935
và cách kiếm ăn.

170
00:15:37,403 --> 00:15:39,405
Sau đó chúng tách ra sống riêng.

171
00:15:53,886 --> 00:15:55,521
Sống với tê tê

172
00:15:56,455 --> 00:15:58,090
rất yên tĩnh.

173
00:16:01,860 --> 00:16:05,531
Tôi đã sắp xếp lại toàn bộ
thói quen sinh hoạt của mình

174
00:16:06,398 --> 00:16:08,801
để phù hợp với lịch sống của nó.

175
00:16:12,771 --> 00:16:16,308
Một ngày bình thường gần như sẽ luôn là
thức dậy lúc 4 giờ sáng,

176
00:16:17,609 --> 00:16:18,677
rồi sau đó

177
00:16:19,244 --> 00:16:22,081
làm nhiệm vụ quản trị,
điều hành công việc.

178
00:16:24,383 --> 00:16:28,053
Và dĩ nhiên là chờ nghe
tiếng móng cào vào thành hộp.

179
00:16:40,499 --> 00:16:41,567
Xin chào, bạn nhỏ.

180
00:16:43,202 --> 00:16:45,738
Xin chào. Đừng quậy nhé.

181
00:16:46,905 --> 00:16:48,307
Lại đây nào.

182
00:16:49,441 --> 00:16:51,377
Bé con. Lại đây.

183
00:16:51,443 --> 00:16:55,748
Cho dù có đặt một đĩa đầy kiến trước mặt,
tê tê cũng sẽ không ăn.

184
00:16:55,814 --> 00:16:58,183
Ồ, ngáp to quá nhỉ? Nào.

185
00:16:58,250 --> 00:16:59,918
Cách duy nhất để chúng chịu ăn

186
00:16:59,985 --> 00:17:02,154
là thả ra và để chúng tự kiếm ăn.

187
00:17:02,221 --> 00:17:04,323
Được rồi. Này. Đến nơi rồi.

188
00:17:05,024 --> 00:17:05,858
Kiếm ăn nào.

189
00:17:06,925 --> 00:17:09,828
Được rồi, nào. Tới rồi đây, bạn nhỏ.

190
00:17:11,030 --> 00:17:11,964
Đi đi nào.

191
00:17:22,441 --> 00:17:26,211
Muốn tìm ra kiến, thì phải hiểu về kiến.

192
00:17:28,380 --> 00:17:30,516
Gijima đã dẫn tôi vào một thế giới…

193
00:17:32,951 --> 00:17:35,654
nằm ngay trên bề mặt Trái Đất.

194
00:17:36,989 --> 00:17:38,290
Lẫn ngay bên dưới.

195
00:17:44,063 --> 00:17:46,665
Chúng chung sống
trong một vương quốc dưới lòng đất.

196
00:17:54,640 --> 00:17:56,175
Đây là một cái tổ khổng lồ.

197
00:17:57,342 --> 00:17:59,711
Caswell là một tiến sĩ kiến.

198
00:17:59,778 --> 00:18:01,647
- Đây là loài kiến gai đen.
- À.

199
00:18:01,713 --> 00:18:04,383
Anh ấy mê mẩn thế giới kiến.

200
00:18:04,450 --> 00:18:06,318
Tôi rất yêu loài kiến.

201
00:18:06,385 --> 00:18:07,319
Y như tê tê vậy.

202
00:18:07,886 --> 00:18:12,658
Nói ngắn gọn, kiến học là
ngành nghiên cứu kiến.

203
00:18:17,396 --> 00:18:20,566
Tôi không học về
cách môi trường tự nhiên vận hành

204
00:18:20,632 --> 00:18:21,767
thông qua sách vở.

205
00:18:24,870 --> 00:18:29,675
Là một cậu bé người Venda,
tôi chỉ cần tìm nơi có cây cỏ tự nhiên.

206
00:18:36,582 --> 00:18:39,918
Chúng tôi có đất đai bạt ngàn.
Hằng hà sa số sinh vật sống.

207
00:18:40,486 --> 00:18:42,254
Rất nhiều loài động vật.

208
00:18:45,457 --> 00:18:48,494
Nhưng suốt bao nhiêu năm
lăn lộn ngoài thiên nhiên,

209
00:18:49,061 --> 00:18:50,662
tôi chưa từng gặp con tê tê nào.

210
00:18:56,101 --> 00:18:59,938
Lần đầu tiên tôi tận mắt thấy tê tê
là cùng với Gareth.

211
00:19:04,910 --> 00:19:06,545
Tôi thấy thực sự tuyệt vời.

212
00:19:11,750 --> 00:19:13,585
Loài sinh vật huyền bí này.

213
00:19:15,120 --> 00:19:19,458
Sở hữu một vẻ ngoài
như hợp thành từ nhiều loài khác.

214
00:19:22,561 --> 00:19:24,930
Sinh vật này vượt xa trí tưởng tượng.

215
00:19:45,984 --> 00:19:49,688
Hiện tại ở Lapalala,
tôi đang thực hiện một nghiên cứu lâu dài,

216
00:19:50,189 --> 00:19:53,492
nghiên cứu phản ứng của loài kiến
trước biến đổi khí hậu.

217
00:19:53,992 --> 00:19:56,695
Ở đây có một con kiến. Thuộc loại nhỏ.

218
00:19:57,763 --> 00:19:59,064
Thấy rồi.

219
00:20:02,034 --> 00:20:04,736
Kiến thuộc vào nhóm sinh vật
có tập tính xã hội,

220
00:20:04,803 --> 00:20:06,271
giống như con người.

221
00:20:07,139 --> 00:20:08,707
Và chúng có chung một gia đình.

222
00:20:09,775 --> 00:20:11,777
Kiến chúa là người sáng lập tổ.

223
00:20:14,613 --> 00:20:16,848
Bạn là con mẹ, đây là vương quốc của bạn.

224
00:20:16,915 --> 00:20:20,118
Và bạn có một đàn con như rô-bốt hủy diệt,

225
00:20:20,185 --> 00:20:21,920
nhất nhất nghe lệnh.

226
00:20:21,987 --> 00:20:25,524
Mọi hành động của chúng
đều là vì sự phát triển của tổ kiến.

227
00:20:29,494 --> 00:20:32,231
Kiến ra khỏi tổ đều là kiến cái.

228
00:20:32,931 --> 00:20:34,700
Chúng đều là chị em với nhau.

229
00:20:34,766 --> 00:20:36,635
Nhìn như chúng đang nói chuyện.

230
00:20:37,803 --> 00:20:40,405
- Đôi khi là chải chuốt đấy.
- Chải chuốt cho nhau?

231
00:20:40,472 --> 00:20:41,673
Đúng thế.

232
00:20:45,644 --> 00:20:49,248
Ta chủ yếu thấy những con lớn tuổi

233
00:20:50,682 --> 00:20:53,652
vì các con non và kiến đực
vẫn đang ở trong tổ.

234
00:20:56,922 --> 00:20:59,524
Có vẻ như trong một tổ kiến trưởng thành,

235
00:20:59,591 --> 00:21:03,996
con kiến càng lớn,
thì đảm nhận việc càng nguy hiểm.

236
00:21:13,705 --> 00:21:16,842
Khi nó dí mũi xuống đất là lúc nó tìm mồi.

237
00:21:17,409 --> 00:21:22,414
Nó có thể đánh hơi được kiến
cho dù cách một lớp đất cứng dày 30 cm.

238
00:21:27,019 --> 00:21:29,621
Nó lao thẳng vào chỗ có ấu trùng.

239
00:21:29,688 --> 00:21:31,890
Những hạt gạo trắng ngần cỡ nhỏ.

240
00:21:31,957 --> 00:21:33,225
Phải. Đó là trứng.

241
00:21:33,292 --> 00:21:34,126
Ừ.

242
00:21:35,927 --> 00:21:37,062
Nó đang ăn thỏa thuê.

243
00:21:39,898 --> 00:21:41,667
Thứ này như là kem cho tê tê.

244
00:21:43,368 --> 00:21:45,671
Đàn kiến hoàn toàn hoảng loạn.

245
00:21:50,242 --> 00:21:53,745
Chắc với chúng, sự kiện này
như là một con rồng khổng lồ

246
00:21:53,812 --> 00:21:56,515
sà xuống, quét sạch giống loài của chúng.

247
00:22:02,487 --> 00:22:04,990
Đàn kiến sẽ tìm cách giải cứu ấu trùng.

248
00:22:06,825 --> 00:22:08,293
Nên chúng nâng trứng lên

249
00:22:08,360 --> 00:22:10,829
và bắt đầu chuyển trứng
ra xa kẻ tấn công

250
00:22:10,896 --> 00:22:12,431
nhanh nhất có thể.

251
00:22:21,273 --> 00:22:23,141
Và khi bị kiến đốt vào lưỡi,

252
00:22:23,809 --> 00:22:26,712
con tê tê sẽ dùng móng gạt chúng đi.

253
00:22:35,187 --> 00:22:38,323
Đôi khi, nó sẽ suýt tự thắt nút
chính cái lưỡi của nó.

254
00:23:00,479 --> 00:23:01,880
Nó cũng chịu ăn rồi.

255
00:23:02,714 --> 00:23:04,249
Chắc chắn là nó đã chịu ăn.

256
00:23:05,050 --> 00:23:06,918
Nhưng nó vẫn muốn bỏ chạy.

257
00:23:11,757 --> 00:23:14,559
Tôi cảm thấy vô cùng áp lực

258
00:23:15,060 --> 00:23:19,965
vì chúng tôi đặt cược quá nhiều
vào mức độ thành công của ca này.

259
00:23:20,832 --> 00:23:25,570
Chúng tôi muốn biến nơi này
thành khu bảo tồn tê tê.

260
00:23:27,305 --> 00:23:29,274
Nếu nó xảy ra chuyện gì,

261
00:23:29,341 --> 00:23:32,377
thì rất có thể
dự án sẽ không được tiếp tục.

262
00:23:38,984 --> 00:23:41,953
Khi đi ngoài trời,
quanh khu này có hàng rào điện.

263
00:23:47,092 --> 00:23:50,262
Sợi dây thấp nhất cách mặt đất tầm 20 cm.

264
00:23:50,829 --> 00:23:54,633
Vừa đúng tầm để một con tê tê
đi bằng hai chân sau

265
00:23:54,699 --> 00:23:57,269
có thể va phải và đập vào
phần bụng mềm của nó.

266
00:23:57,335 --> 00:24:00,705
Nó có thể bị giật điện
và sẽ cuộn tròn lại để phòng vệ.

267
00:24:01,273 --> 00:24:02,107
Nó sẽ bị mắc ở đó…

268
00:24:04,309 --> 00:24:05,277
cho tới chết.

269
00:24:07,312 --> 00:24:10,482
Tỷ lệ tử vong do điện giật
ở nước này có lẽ

270
00:24:10,549 --> 00:24:13,418
gấp khoảng sáu hoặc bảy lần
tỷ lệ do buôn lậu.

271
00:24:18,523 --> 00:24:22,828
Rồi, bỗng một ngày, tôi đang dắt nó đi
thì bị phân tâm trong tích tắc.

272
00:24:27,666 --> 00:24:29,634
Chắc nó coi đó là cơ hội.

273
00:24:31,036 --> 00:24:33,205
Nó quay ngoắt chạy thẳng về phía rào.

274
00:24:35,707 --> 00:24:39,010
Thế là tôi lao về phía sau
để đẩy nó ra khỏi rào chắn.

275
00:24:41,847 --> 00:24:45,183
Dòng điện chạy qua người tôi
và giật Gijima.

276
00:24:47,219 --> 00:24:48,053
Này.

277
00:25:01,032 --> 00:25:03,902
Nó bắt đầu run lẩy bẩy.

278
00:25:07,706 --> 00:25:08,740
Không sao đâu. Nhé?

279
00:25:10,375 --> 00:25:11,276
Nó cứ thế này…

280
00:25:24,589 --> 00:25:28,560
Vấn đề là nó không liên hệ
điện giật với hàng rào.

281
00:25:28,627 --> 00:25:30,962
Mà nó đã liên hệ
việc bị giật điện với tôi.

282
00:25:32,297 --> 00:25:35,300
Này. Không sao đâu.
Là chú đây mà, anh bạn nhỏ.

283
00:25:35,967 --> 00:25:37,435
Là chú mà. Này.

284
00:25:38,537 --> 00:25:41,973
Không sao đâu mà. Này. Là chú đây.

285
00:25:43,808 --> 00:25:44,676
Này.

286
00:25:46,044 --> 00:25:48,280
Tôi buộc phải cho nó không gian.

287
00:26:02,127 --> 00:26:03,461
Thật là tồi tệ.

288
00:26:03,528 --> 00:26:07,999
Nào, không sao đâu.
Này, bạn nhỏ. Không sao. Là chú đây.

289
00:26:11,403 --> 00:26:13,738
Tôi tự thấy thất vọng với chính mình.

290
00:26:25,016 --> 00:26:29,988
Cả cuộc đời tôi,
tôi luôn sợ mình không đủ tốt.

291
00:26:33,224 --> 00:26:36,761
Đi học chẳng mấy dễ dàng.
Tôi quá hiếu động.

292
00:26:36,828 --> 00:26:38,396
Tôi không thể ngồi yên.

293
00:26:43,201 --> 00:26:45,070
Hồi còn trẻ tôi đã nổi loạn.

294
00:26:45,604 --> 00:26:48,673
Tôi đổi hai, ba trường trung học,

295
00:26:48,740 --> 00:26:50,842
rồi cuối cùng, tôi bỏ học.

296
00:26:54,112 --> 00:26:57,649
Trong suốt ba năm trời,
tôi kiếm sống bằng việc chơi xì tố.

297
00:27:00,418 --> 00:27:01,252
Tiệc tùng.

298
00:27:02,954 --> 00:27:04,055
Tôi yêu lối sống đó.

299
00:27:09,461 --> 00:27:13,264
Và rồi hai người bạn thân của tôi
qua đời trong một vụ đâm xe.

300
00:27:17,202 --> 00:27:20,071
Trái tim tôi tan nát.

301
00:27:30,215 --> 00:27:33,018
Tôi trở nên vô cùng lạc lõng.

302
00:27:35,420 --> 00:27:37,455
Dần dần tôi bắt đầu nhận ra

303
00:27:38,156 --> 00:27:40,525
rằng tôi sẽ không bao giờ thấy hạnh phúc

304
00:27:41,059 --> 00:27:43,628
trừ khi tôi tìm thấy một thứ khác.

305
00:27:52,737 --> 00:27:55,573
Trong mọi kỳ nghỉ ở trường,
tôi được gửi đến Zimbabwe

306
00:27:55,640 --> 00:27:57,942
để chơi đùa trong tự nhiên.

307
00:28:03,281 --> 00:28:08,286
Tôi chỉ nhớ được
cái cảm giác tự do mãnh liệt

308
00:28:08,353 --> 00:28:09,454
khi ở nơi đó.

309
00:28:15,026 --> 00:28:16,528
Một cảm giác tĩnh lặng.

310
00:28:22,033 --> 00:28:24,302
Tôi muốn hỗ trợ động vật hoang dã,

311
00:28:24,903 --> 00:28:26,805
nhưng lại đang làm việc ở Johannesburg.

312
00:28:27,739 --> 00:28:30,975
Tôi không thể có mặt thường trực
ở ngoài tự nhiên như mong muốn.

313
00:28:31,042 --> 00:28:31,910
Ừ.

314
00:28:31,976 --> 00:28:34,279
Thế rồi tôi liên hệ với Ray

315
00:28:34,345 --> 00:28:37,282
và anh ấy dẫn tôi tới
Viện Thú y Động vật Hoang dã Joburg.

316
00:28:38,583 --> 00:28:41,352
Và tôi đã gặp con tê tê đầu tiên của mình.

317
00:28:49,394 --> 00:28:52,664
Thế giới như tách làm đôi,
trước và sau sự kiện đó.

318
00:29:00,205 --> 00:29:03,074
Tôi bắt đầu dắt tê tê đi dạo mỗi ngày.

319
00:29:10,648 --> 00:29:13,651
Tê tê có gì đó thật dịu dàng.

320
00:29:17,388 --> 00:29:19,924
Cả đời tôi đã được dạy rằng:

321
00:29:19,991 --> 00:29:22,594
"Không được nói về cảm xúc của mình."

322
00:29:26,231 --> 00:29:30,401
Nhưng tôi nghĩ điểm khác biệt
giữa tê tê và con người là

323
00:29:31,136 --> 00:29:33,505
thể hiện mặt yếu mềm với tê tê
dễ hơn với con người.

324
00:29:38,543 --> 00:29:41,079
Chúng sẽ không phán xét
khía cạnh đó của ta.

325
00:29:41,679 --> 00:29:43,581
Chúng nhìn nhận con người thật của ta.

326
00:29:45,617 --> 00:29:48,953
Đây là bạn ở thời điểm này,
tại nơi này và chỉ thế thôi.

327
00:30:05,837 --> 00:30:07,839
Sau sự cố hàng rào điện,

328
00:30:07,906 --> 00:30:10,508
phải rất lâu sau nó mới tha thứ cho tôi.

329
00:30:12,510 --> 00:30:14,579
Chạy quanh vườn một lúc…

330
00:30:16,080 --> 00:30:19,884
trong lúc chú xỏ giày nhé.
Được không? Hả? Nhé?

331
00:30:20,885 --> 00:30:22,887
Đừng leo hàng rào hay gì đó nhé.

332
00:30:22,954 --> 00:30:24,222
Chú quay lại liền.

333
00:30:30,061 --> 00:30:33,131
Mỗi con tê tê một khác,
cũng như con người vậy.

334
00:30:34,799 --> 00:30:38,570
Một số con tê tê vô tư
kết bạn với mọi người.

335
00:30:40,638 --> 00:30:44,342
Một số con lại có thể
rất nhạy cảm và dễ phật ý.

336
00:30:46,010 --> 00:30:47,979
Nó không thể an tâm.

337
00:30:58,790 --> 00:31:01,292
Trong tiếng Zulu,
"gijima" có nghĩa là "chạy".

338
00:31:04,395 --> 00:31:08,900
Nếu tôi cứ gọi nó là "chạy"
thì có khi nó hiểu được từ đó.

339
00:31:11,469 --> 00:31:14,672
"Kulula" có nghĩa là "dễ dàng"
trong tiếng Zulu.

340
00:31:17,609 --> 00:31:20,178
Thế nên tôi bắt đầu gọi nó là Kulu.

341
00:31:22,547 --> 00:31:24,415
Nhưng cũng chẳng có tác dụng.

342
00:31:28,286 --> 00:31:29,921
Kulu muốn gì là làm nấy.

343
00:31:41,432 --> 00:31:42,367
Được rồi.

344
00:31:43,067 --> 00:31:46,037
Muốn được thả xuống hả?
Xuống dưới đó không?

345
00:31:47,639 --> 00:31:50,041
Lại đây. Nào. Xuống đi.

346
00:31:50,708 --> 00:31:55,146
Tôi đã cố thiết lập giới hạn cho nó.

347
00:31:57,448 --> 00:31:58,883
Có những khu nhất định

348
00:31:58,950 --> 00:32:02,153
đã được vạch sẵn bằng đường đi.

349
00:32:04,656 --> 00:32:06,291
Nó không thích giới hạn.

350
00:32:08,092 --> 00:32:09,694
Nó rất lanh.

351
00:32:11,262 --> 00:32:13,932
Nếu tôi có mặt, nó chắc chắn sẽ dừng lại.

352
00:32:21,005 --> 00:32:22,974
Rồi đột ngột phóng hết tốc lực

353
00:32:23,641 --> 00:32:26,711
để cố chạy sang phía bên kia
và mong là tôi sẽ không thấy.

354
00:33:18,863 --> 00:33:21,499
Con giả vờ ăn vì nghe thấy chú đến hả?

355
00:33:22,700 --> 00:33:25,503
Hay là con nghe lời thật?

356
00:33:28,072 --> 00:33:31,175
Nó phát hiện ra miễn là nó đang ăn,

357
00:33:31,709 --> 00:33:35,213
thì tôi sẽ không nhấc nó lên.
Vậy nếu nó ăn thì sẽ không bị nhấc lên.

358
00:33:35,913 --> 00:33:37,148
Nghĩa là nếu nó chạy

359
00:33:37,882 --> 00:33:40,918
và tôi dừng lại,
tiến về phía nó để nhấc nó lên,

360
00:33:41,586 --> 00:33:45,289
thì nó sẽ bắt đầu cào bới,
cho dù ở đó có mồi hay không.

361
00:33:47,658 --> 00:33:49,027
Nó như một đứa trẻ.

362
00:33:50,228 --> 00:33:52,697
Bạn phải chuyển hướng sự chú ý của nó.

363
00:33:52,764 --> 00:33:55,466
Nếu không, nó sẽ kiểu:
"Rồi, đã đến lúc khám phá."

364
00:33:59,237 --> 00:34:01,973
Một phần trong quá trình
tái hoang dã của Kulu

365
00:34:02,040 --> 00:34:05,076
là nó phải đi tìm hang.

366
00:34:19,924 --> 00:34:23,861
Đầu tiên các loài nhím,
lợn lông rậm, lợn bướu sẽ đào hang.

367
00:34:24,429 --> 00:34:25,863
Loài lợn đất cũng thế.

368
00:34:25,930 --> 00:34:28,866
Và rồi tê tê cải tạo lại
những cái hang đó.

369
00:34:40,978 --> 00:34:41,813
Ui da!

370
00:34:43,147 --> 00:34:46,851
Đôi khi, vào buổi tối,
nó lén chui vào các hang

371
00:34:46,918 --> 00:34:48,986
vì hiển nhiên là nó muốn ngủ ngoài trời.

372
00:34:50,421 --> 00:34:55,326
Điều đó đồng nghĩa với việc
tôi phải kéo nó ra khỏi đó.

373
00:34:56,294 --> 00:34:57,595
Ôi Chúa ơi.

374
00:34:58,830 --> 00:35:00,898
Tôi thầm mong
không có con lợn rừng nào ở đó.

375
00:35:03,034 --> 00:35:05,703
Và lúc nào tôi cũng nơm nớp sợ
có rắn xông ra.

376
00:35:06,337 --> 00:35:07,405
Lũ nhện đáng ghét.

377
00:35:10,541 --> 00:35:11,742
Tôi cần phải biết

378
00:35:11,809 --> 00:35:13,978
nó sẽ không rời hang lúc 1 giờ sáng

379
00:35:14,045 --> 00:35:16,547
và phóng vút về phía chân trời tự do.

380
00:35:20,384 --> 00:35:21,319
Ôi Chúa ơi.

381
00:35:31,629 --> 00:35:32,563
Ui da!

382
00:35:33,498 --> 00:35:34,999
Tôi đã bị kẹt đôi ba lần.

383
00:35:35,066 --> 00:35:38,002
Tôi đã phải nhờ người tới
lôi tôi ra khỏi hang.

384
00:35:38,069 --> 00:35:39,637
Nào, tôi sẽ kéo anh lên.

385
00:35:39,704 --> 00:35:41,672
- Tôi kéo, anh bò ra.
- Ừ. Chậm nhé?

386
00:35:46,043 --> 00:35:48,880
- Ổn cả chứ?
- Bi tôi bị ép bẹp vào cái cành này.

387
00:35:48,946 --> 00:35:49,981
Chúa ơi.

388
00:35:55,953 --> 00:35:57,488
Nó ở trong đó cũng không sao

389
00:35:57,555 --> 00:36:01,959
nhưng tôi sẽ có một đêm mất ngủ.

390
00:36:06,931 --> 00:36:08,299
Tôi ngủ cạnh nó.

391
00:36:09,600 --> 00:36:12,336
Tôi đút chân vào miệng hang

392
00:36:12,403 --> 00:36:16,340
để ngộ nhỡ tôi ngủ gật thì vẫn sẽ
cảm nhận được nó trèo qua người.

393
00:36:35,159 --> 00:36:38,196
Qua thời gian, tôi dần
học được cách tin tưởng nó.

394
00:36:48,839 --> 00:36:51,876
Chỉ riêng việc có thể
cho nó cảm giác tự do ở nơi này.

395
00:36:55,446 --> 00:36:57,582
Tôi có thể để nó một mình suốt một giờ,

396
00:36:57,648 --> 00:37:00,851
rồi khi cần tìm, tôi dùng máy đo từ xa.

397
00:37:13,064 --> 00:37:16,033
Mỗi lần đi dạo với Kulu,
tôi lại bắt gặp những điều mới lạ.

398
00:37:21,172 --> 00:37:25,142
Khi tê tê đi tìm mồi,
chúng sẽ không phá cả tổ.

399
00:37:28,813 --> 00:37:30,514
Chúng chỉ ăn vừa đủ.

400
00:37:34,085 --> 00:37:35,653
Điều đó thật là khôn ngoan.

401
00:37:46,597 --> 00:37:49,834
Toàn bộ bề mặt của Trái Đất
đang di chuyển,

402
00:37:49,900 --> 00:37:51,535
còn nó thì bò không ngừng.

403
00:37:52,903 --> 00:37:53,904
Thật đáng kinh ngạc.

404
00:37:56,173 --> 00:37:59,043
Đây là một tổ kiến vàng khổng lồ.

405
00:38:00,945 --> 00:38:06,284
Loài kiến hung hăng, bá quyền
và đáng sợ nhất chính là kiến vàng.

406
00:38:08,619 --> 00:38:10,788
Ta cũng biết
kẻ địch lớn nhất của kiến vàng…

407
00:38:11,789 --> 00:38:12,857
chính là tê tê.

408
00:38:19,230 --> 00:38:21,532
Kiến vàng ăn bất cứ thứ gì.

409
00:38:23,167 --> 00:38:24,735
Áp đảo được vài loài côn trùng.

410
00:38:26,671 --> 00:38:29,874
Thậm chí cả những loài thú có vú
cỡ nhỏ, như chuột.

411
00:38:29,940 --> 00:38:33,377
Vài loài chim, chim non chưa biết bay
cũng sẽ làm mồi cho chúng.

412
00:38:38,649 --> 00:38:40,284
Quanh ụ mối này

413
00:38:40,351 --> 00:38:43,087
là vùng săn mồi rộng lớn
của loài kiến vàng.

414
00:38:47,692 --> 00:38:51,028
Khi những con tê tê tới ăn mối…

415
00:38:53,431 --> 00:38:56,033
những loài kiến như kiến vàng
cũng sẽ hưởng lợi,

416
00:38:56,867 --> 00:39:00,404
đi thu nhặt con mồi sót lại của tê tê.

417
00:39:09,113 --> 00:39:14,318
Mối lính xếp thành hàng,
nghếch cái hàm lên trên trời.

418
00:39:15,353 --> 00:39:19,523
Rồi, nếu có con kiến vàng nào
tiến lại gần nơi chúng đứng,

419
00:39:20,091 --> 00:39:22,126
chúng sẽ phun ra chất keo có độc.

420
00:39:28,799 --> 00:39:31,235
Hoàn toàn chặn đứng những con kiến vàng.

421
00:39:40,211 --> 00:39:44,782
Cho phép mối thợ có đủ thời gian
để kéo ấu trùng vào trong tổ…

422
00:39:49,487 --> 00:39:51,722
và nhanh chóng bịt kín đường hầm.

423
00:40:36,300 --> 00:40:41,205
Nó có một khao khát tự do đáng khâm phục.

424
00:40:42,740 --> 00:40:45,876
Nhưng ta cần nó đạt đến sáu ký rưỡi.

425
00:40:48,312 --> 00:40:50,781
Một con tê tê nặng sáu ký rưỡi

426
00:40:50,848 --> 00:40:52,349
là một con tê tê rất khỏe

427
00:40:53,017 --> 00:40:56,487
và có thể cuộn mình
thành một quả cầu chặt,

428
00:40:56,554 --> 00:40:58,823
nhờ đó, nó có thể tự vệ trước kẻ địch.

429
00:41:11,502 --> 00:41:14,438
Kulu phải mất một thời gian dài

430
00:41:14,505 --> 00:41:17,441
mới thấy an toàn trong môi trường mới.

431
00:41:19,844 --> 00:41:24,448
Tôi dần nhận ra những dấu hiệu cho thấy
nó đã bình tĩnh hơn, bắt đầu định cư.

432
00:41:27,251 --> 00:41:30,020
Nội tâm nó chắc chắn đã có sự thay đổi.

433
00:41:36,694 --> 00:41:38,662
Nó bắt đầu tin tưởng tôi.

434
00:41:43,033 --> 00:41:44,835
Ôi, thích quá nhỉ.

435
00:41:44,902 --> 00:41:48,038
Nước đây này. Có thích không?

436
00:41:48,672 --> 00:41:51,842
Tê tê không giỏi điều tiết thân nhiệt.

437
00:41:52,409 --> 00:41:53,444
Nước đây rồi.

438
00:41:53,511 --> 00:41:57,448
Khi ra ngoài, tôi đổ một ít nước
lên người nó để giúp nó hạ nhiệt.

439
00:41:57,515 --> 00:41:59,316
Rót lên bụng nhé, đây rồi.

440
00:42:03,320 --> 00:42:05,155
Và nó bắt đầu xoay 360 độ

441
00:42:05,222 --> 00:42:07,758
và bò quanh gốc cây như lên đồng.

442
00:42:08,325 --> 00:42:09,660
Đấy.

443
00:42:12,930 --> 00:42:15,232
Làm gì thế? Hả?

444
00:42:16,000 --> 00:42:18,536
Con có thấy vui không? Có thích không?

445
00:42:19,169 --> 00:42:20,437
Hả? Mát rượi nhỉ.

446
00:42:25,910 --> 00:42:30,247
Đôi khi, trong lúc chơi đùa,
chúng sẽ quấn đuôi quanh bắp tay bạn.

447
00:42:36,153 --> 00:42:40,624
Đó là lần đầu tiên Kulu
thực sự chấp nhận để tôi nâng nó lên

448
00:42:40,691 --> 00:42:43,394
và nó đùa nghịch với cẳng tay tôi.

449
00:42:48,632 --> 00:42:52,202
Nó thích thú khi được nhấc đuôi
xoay mòng mòng.

450
00:43:09,453 --> 00:43:11,255
Nó bắt đầu trở nên cởi mở hơn

451
00:43:11,322 --> 00:43:14,725
và dần để lộ khía cạnh vui vẻ.

452
00:43:25,402 --> 00:43:27,438
Nó đã trải qua

453
00:43:27,504 --> 00:43:31,075
một trải nghiệm kinh hoàng
dưới bàn tay của con người.

454
00:43:32,776 --> 00:43:34,278
Vui lắm, đúng không?

455
00:43:36,513 --> 00:43:39,383
Chơi nữa không? Nữa hả? Muốn nữa hả?

456
00:43:39,450 --> 00:43:43,053
Để nó có thể tin tưởng tôi đến mức đó

457
00:43:43,120 --> 00:43:44,622
làm tôi thấy rất được công nhận.

458
00:43:44,688 --> 00:43:47,791
Chơi nữa không? Lại đây. Nào.

459
00:43:59,637 --> 00:44:02,539
Nó đang học cách tự vệ
qua những lần vui đùa.

460
00:44:03,941 --> 00:44:08,379
Cơ bắp ở phần thân của chúng
phải rất phát triển và cực kỳ khỏe.

461
00:44:13,384 --> 00:44:17,421
Nó đang xây dựng cơ bắp
qua các bài tập gập bụng.

462
00:44:18,288 --> 00:44:19,590
Và cuộn người.

463
00:45:05,169 --> 00:45:06,603
Tôi đã ở đây sáu tháng rồi.

464
00:45:06,670 --> 00:45:07,905
Con đây rồi.

465
00:45:07,971 --> 00:45:10,574
Chúng tôi đã đến rất gần với tự do.

466
00:45:11,075 --> 00:45:13,944
Nào. Lại đây. Ngáp một cái xem nào? Này?

467
00:45:14,011 --> 00:45:16,547
Chúng tôi biết tê tê
đã sẵn sàng quay lại với tự nhiên

468
00:45:16,613 --> 00:45:20,818
khi chúng thể hiện
những hành động vô cùng thư thái.

469
00:45:22,252 --> 00:45:25,689
Chúng ăn được. Tăng cân đều đặn.

470
00:45:28,358 --> 00:45:34,998
Nơi chúng tôi đang ở hiện tại
cách nơi sẽ thả nó khoảng 45 phút lái xe.

471
00:45:35,065 --> 00:45:37,835
Xong một cái rồi, anh bạn.

472
00:45:38,435 --> 00:45:40,003
Với thẻ định vị bằng vệ tinh,

473
00:45:40,070 --> 00:45:42,539
tôi sẽ thấy vị trí của nó qua điện thoại.

474
00:45:45,609 --> 00:45:49,346
Mỗi giờ, tôi sẽ nhận được một thông báo:
"Tôi đang ở đây."

475
00:45:50,080 --> 00:45:51,815
Xin lỗi nhé, anh bạn.

476
00:45:51,882 --> 00:45:56,286
Nhưng dù là thế thì rủi ro vẫn rất cao.

477
00:46:08,232 --> 00:46:12,002
Có những ca hoàn toàn khỏe mạnh khi thả,
nhưng chỉ qua một đêm là chúng chết.

478
00:46:13,370 --> 00:46:15,506
Chúng tôi từng mất tê tê do lửng mật,

479
00:46:16,507 --> 00:46:19,009
sư tử, báo, linh cẩu, thậm chí cả voi.

480
00:46:20,611 --> 00:46:23,447
Con tê tê nào rồi cũng sẽ
gặp phải nguy hiểm,

481
00:46:24,114 --> 00:46:27,217
nhưng rồi Kulu vẫn sẽ phải
quay về chốn hoang dã.

482
00:46:28,752 --> 00:46:30,320
Ngáp một cái được không?

483
00:46:31,121 --> 00:46:33,390
Hả? Con mệt hả?

484
00:46:33,457 --> 00:46:34,458
Này?

485
00:46:54,211 --> 00:47:00,083
Nơi chúng tôi sẽ thả Kulu
là một thiên đường dành cho tê tê.

486
00:47:04,288 --> 00:47:07,724
Nơi này có một lượng lớn

487
00:47:07,791 --> 00:47:11,228
kiến và mối sinh sống.

488
00:47:17,234 --> 00:47:21,471
Tôi phải giúp nó tái hòa nhập hoàn toàn

489
00:47:22,172 --> 00:47:24,975
để nó luôn biết mình đang ở đâu.

490
00:47:27,044 --> 00:47:31,615
Nó sẽ làm quen với
nhiều mùi khác nhau trong khu vực,

491
00:47:32,182 --> 00:47:34,785
biết ở đâu có
các mối nguy hiểm đang rình rập.

492
00:47:43,627 --> 00:47:45,529
Này, lại đây. Nào.

493
00:47:46,296 --> 00:47:47,798
Nào. Được rồi, không sao.

494
00:47:47,865 --> 00:47:49,600
Muốn đi lắm rồi hả?

495
00:47:50,400 --> 00:47:53,337
Đây rồi. Sao hả? Con biết nơi này rồi mà.

496
00:48:18,328 --> 00:48:20,397
Trong ba ngày đầu tiên,

497
00:48:20,464 --> 00:48:23,100
nó di chuyển ba tới bốn km mỗi ngày.

498
00:48:24,768 --> 00:48:26,637
Đây là một khu vực rộng lớn.

499
00:48:26,703 --> 00:48:28,438
Ừ, nó phóng như gắn động cơ.

500
00:48:32,209 --> 00:48:34,344
Nó ăn với tốc độ nhanh nhất có thể…

501
00:48:36,947 --> 00:48:40,851
và miệt mài đi xa nhất có thể.

502
00:48:45,856 --> 00:48:48,358
Ta đi đâu thế? Ở đây có một con báo đấy.

503
00:48:49,059 --> 00:48:51,795
Con muốn lên đây thật hả? Hả?

504
00:48:51,862 --> 00:48:53,563
Tất cả diễn ra rất hối hả.

505
00:49:10,681 --> 00:49:11,748
Đừng đi ra nắng.

506
00:49:27,831 --> 00:49:30,100
Nó sẽ phải dành ra ít nhất

507
00:49:30,167 --> 00:49:33,503
một hoặc hai tuần ở trong một khu vực

508
00:49:33,570 --> 00:49:35,706
và rồi khám phá,

509
00:49:35,772 --> 00:49:39,543
không thể cứ cắm đầu chạy
ngày này sang ngày khác được.

510
00:49:47,751 --> 00:49:51,588
Tôi chỉ có thể giục nó ăn
đến một mức độ nhất định mà thôi.

511
00:49:57,761 --> 00:49:59,196
Đẹp nhỉ?

512
00:50:27,224 --> 00:50:28,058
Nào.

513
00:50:29,459 --> 00:50:31,595
Lại đây, anh bạn. Vẫn phải ăn chứ.

514
00:50:44,141 --> 00:50:47,944
Đây rồi nhỉ? Ăn đi nào.

515
00:50:54,317 --> 00:50:55,152
Dừng lại.

516
00:50:58,121 --> 00:51:00,190
Tôi nghe có con gì đó lẩn đi ở đằng kia.

517
00:51:02,959 --> 00:51:05,328
Ừ, những lùm cây này có thú dữ.

518
00:51:13,937 --> 00:51:17,474
Những nơi lộ thiên như thế này
là thiên đường của loài báo.

519
00:51:21,378 --> 00:51:24,614
Vào ban đêm, chốn hoang dã
trở thành một nơi hoàn toàn khác.

520
00:51:25,248 --> 00:51:29,319
Sư tử thay đổi 180 độ
khi màn đêm buông xuống.

521
00:51:30,487 --> 00:51:31,855
Và báo cũng như vậy.

522
00:51:45,135 --> 00:51:46,536
Nhác nghe tiếng báo

523
00:51:47,804 --> 00:51:49,473
và linh cẩu đi lại xung quanh.

524
00:51:50,073 --> 00:51:52,042
Đó là lời cảnh báo không thể sai.

525
00:51:53,343 --> 00:51:55,312
Tệ quá. Nó đang hoảng sợ.

526
00:51:59,349 --> 00:52:01,718
Được rồi, bé con. Chú đây rồi.

527
00:52:02,252 --> 00:52:04,588
Có chú bảo vệ.

528
00:52:10,060 --> 00:52:11,228
Rồi, vào đây nào.

529
00:52:28,778 --> 00:52:30,547
Nó đã đốt rất nhiều năng lượng.

530
00:52:33,750 --> 00:52:38,255
Tôi nghĩ tối nay là tối
nó nhẹ cân nhất trong tuần qua

531
00:52:39,022 --> 00:52:42,959
tức nó đã sụt cân đáng kể.

532
00:52:47,063 --> 00:52:50,567
Có nguy cơ cân nặng của nó sẽ sụt giảm.

533
00:53:05,882 --> 00:53:10,620
Nó đã sử dụng nhiều năng lượng
hơn mức nó nạp vào.

534
00:53:11,254 --> 00:53:14,157
Nghe hợp lý đấy.
Còn nhớ nó lúc ban đầu không?

535
00:53:14,224 --> 00:53:17,160
Chăm chăm bỏ chạy, rồi qua thời gian,
nó dần ổn định cuộc sống.

536
00:53:17,227 --> 00:53:20,297
- Đó là điều anh đang chờ.
- Tôi muốn nó ổn định bây giờ cơ.

537
00:53:20,363 --> 00:53:22,199
Cứ chờ cho nó quen dần với cuộc sống.

538
00:53:22,265 --> 00:53:24,301
Không, tôi muốn nó quen ngay bây giờ.

539
00:53:25,769 --> 00:53:28,772
Tôi nghĩ khi lý lẽ không còn lọt tai,

540
00:53:29,306 --> 00:53:32,275
thì chỉ có thể khuyên anh ấy
tin trực giác của mình.

541
00:53:33,210 --> 00:53:35,545
Đồng thời tin tưởng con tê tê.

542
00:53:35,612 --> 00:53:38,248
Vì tê tê có bản năng rất mạnh mẽ.

543
00:53:42,819 --> 00:53:45,422
Nguyên tắc thứ nhất là không để lạc tê tê.

544
00:53:50,327 --> 00:53:53,163
Tôi đang cố cho nó chút không gian riêng.

545
00:53:53,763 --> 00:53:55,465
Để giúp nó trấn tĩnh lại.

546
00:54:01,938 --> 00:54:05,575
Nhưng tôi quên mất máy đo từ xa,
đúng là một lỗi ngớ ngẩn.

547
00:54:08,178 --> 00:54:10,380
Nếu nó đi vào một khu vực nào đó

548
00:54:10,447 --> 00:54:14,517
và làm rơi thẻ định vị, thì có thể
tôi sẽ không gặp lại nó được nữa.

549
00:54:16,686 --> 00:54:18,955
Rồi còn vấn đề hàng rào điện.

550
00:54:19,022 --> 00:54:21,391
Hàng rào đó chắc chắn là án tử.

551
00:54:21,458 --> 00:54:23,960
Còn nó thì có thể chạy
một kilômét một giờ.

552
00:54:32,535 --> 00:54:34,304
Mọi người quay lại xe đi.

553
00:54:35,438 --> 00:54:37,240
Mọi người ở đây làm tôi lo lắng.

554
00:54:38,008 --> 00:54:38,975
Về xe ngay đi.

555
00:54:43,346 --> 00:54:45,148
Bạn sẽ thấy trách nhiệm nặng nề.

556
00:54:45,982 --> 00:54:49,386
Cảm giác như mình chịu trách nhiệm
cho cả một đội ngũ đứng sau,

557
00:54:50,020 --> 00:54:52,656
nhưng trên hết là
trách nhiệm với con vật đó.

558
00:55:00,797 --> 00:55:02,999
Vì thẻ định vị chưa phát tín hiệu,

559
00:55:03,066 --> 00:55:06,036
nên ta chưa thể xác định vị trí…

560
00:55:07,637 --> 00:55:11,341
chính xác xem nó đang ở đâu để tới đó tìm.

561
00:55:12,242 --> 00:55:14,411
Chúng tôi đã đi vòng quanh tìm, nhưng…

562
00:55:15,045 --> 00:55:17,681
cứ như mò kim đáy bể.

563
00:55:28,925 --> 00:55:31,227
NHÓM CÔNG TÁC BẢO TỒN TÊ TÊ CHÂU PHI

564
00:55:32,729 --> 00:55:34,397
Ồ, vừa có thông báo rồi.

565
00:55:34,464 --> 00:55:37,100
Được rồi, đi thôi.
Nó đã đi xa hơn về phía Bắc

566
00:55:37,167 --> 00:55:39,336
và vượt qua bên kia đường. Đi nào.

567
00:55:45,442 --> 00:55:47,711
Giờ nó đã đi được hai tiếng rưỡi.

568
00:56:06,196 --> 00:56:09,532
Chúng tôi tìm thấy nó
ngay dưới một gốc cây,

569
00:56:09,599 --> 00:56:10,900
đang ăn mối.

570
00:56:17,407 --> 00:56:20,043
Và tôi nghĩ chính trong khoảnh khắc đó,

571
00:56:21,177 --> 00:56:24,013
tôi nhận ra: "Nó tự lo được."

572
00:56:32,255 --> 00:56:34,891
Nó không cần tôi kè kè bên cạnh,

573
00:56:34,958 --> 00:56:36,226
trông chừng nó nữa.

574
00:56:40,530 --> 00:56:42,432
Ở bụi cây gai kia kìa. Không.

575
00:56:47,871 --> 00:56:52,175
Không ai có thể kiểm soát mọi thứ,
dù tôi muốn bật lại là: "Có thể chứ!"

576
00:56:56,246 --> 00:57:01,017
Nhưng nghĩ kỹ thì, đúng là vậy,
thực tế thì: "Tôi không thể."

577
00:57:01,651 --> 00:57:02,685
Chào, nhà vô địch.

578
00:57:03,820 --> 00:57:06,122
Xin chào, nhà vô địch. Chào.

579
00:57:07,223 --> 00:57:08,658
Hôm nay thế nào? Lại đây.

580
00:57:22,272 --> 00:57:26,509
Số lần nó chủ động lại gần tôi
có thể đếm trên đầu ngón tay.

581
00:57:34,751 --> 00:57:37,387
Chào bé con.

582
00:57:38,254 --> 00:57:39,289
Xin chào.

583
00:57:40,623 --> 00:57:42,125
Ôi Chúa ơi.

584
00:57:45,895 --> 00:57:46,729
Chào.

585
00:57:47,864 --> 00:57:49,999
Ôi Chúa ơi, bé con.

586
00:57:51,801 --> 00:57:53,002
Giúp chú lau giày à?

587
00:57:57,874 --> 00:58:00,543
Giày của chú bẩn quá hả? Hả?

588
00:58:03,413 --> 00:58:06,115
Như thể nó muốn trấn an tôi và nói:

589
00:58:07,517 --> 00:58:09,018
"Mọi chuyện sẽ ổn thôi."

590
00:58:09,752 --> 00:58:10,587
Hả?

591
00:58:22,465 --> 00:58:23,566
Thật điên rồ.

592
00:58:30,039 --> 00:58:32,909
Này? Cảm ơn con nhé. Này?

593
00:58:33,676 --> 00:58:34,978
Cảm ơn, anh bạn.

594
00:58:59,636 --> 00:59:00,970
Ừ, tôi không biết nữa.

595
00:59:01,504 --> 00:59:04,240
Cảm giác như nó đang cho tôi biết.

596
00:59:44,747 --> 00:59:48,952
KULU ĐÃ ĐẠT ĐẾN CÂN NẶNG MỤC TIÊU

597
00:59:59,429 --> 01:00:01,297
Khi vũ trụ được khai sinh…

598
01:00:03,132 --> 01:00:07,337
các thầy thuốc và các loài động vật
được kết nối với nhau.

599
01:00:11,007 --> 01:00:14,077
Tê tê nắm giữ một vị trí đặc biệt.

600
01:00:17,847 --> 01:00:20,183
Trẻ con Venda phải dành ra

601
01:00:20,249 --> 01:00:22,785
ba tháng đầu đời ở trong nhà.

602
01:00:25,755 --> 01:00:29,325
Trước khi ra ngoài, đứa trẻ
phải được tiêm phòng để giữ an toàn.

603
01:00:31,761 --> 01:00:34,330
Thầy thuốc sẽ lấy vảy của con tê tê

604
01:00:35,264 --> 01:00:36,799
và ngâm vào nước.

605
01:00:40,970 --> 01:00:43,306
Chúng tôi vẩy thứ nước đó lên đứa bé,

606
01:00:43,373 --> 01:00:44,474
giống như mưa.

607
01:00:46,809 --> 01:00:50,980
Phương pháp này sẽ giúp đứa trẻ
thấm nhuần tính khiêm tốn và trầm tính…

608
01:00:53,416 --> 01:00:56,719
để khi tê tê gọi sấm sét tới,

609
01:00:56,786 --> 01:00:58,388
đứa trẻ đó sẽ không sợ hãi.

610
01:01:20,977 --> 01:01:22,278
Đây là lần cuối, bé con.

611
01:01:23,646 --> 01:01:25,815
Này? Lần cuối rồi đấy.

612
01:01:27,050 --> 01:01:30,853
Này, lần cuối. Lần cuối nhé. Hả?

613
01:01:36,893 --> 01:01:40,029
Mặt khác, tôi khao khát
muốn nó được tự do.

614
01:01:41,964 --> 01:01:42,832
Được rồi.

615
01:01:43,866 --> 01:01:46,502
Nhưng rồi, tôi nghĩ tới một điều:

616
01:01:46,569 --> 01:01:48,137
"Tôi sẽ làm gì khi thiếu nó?"

617
01:01:50,239 --> 01:01:57,180
BẢY THÁNG
NẶNG: 6,64 KG

618
01:01:58,614 --> 01:02:00,116
Nó đã sống cùng tôi.

619
01:02:00,983 --> 01:02:03,720
Tôi ngủ cách nơi nó nằm chỉ năm mét.

620
01:02:06,222 --> 01:02:11,994
Tôi túc trực bên nó 24/7,
liên tục suốt sáu tháng qua, nên là…

621
01:02:14,464 --> 01:02:18,167
Cảm giác sẽ thế nào
khi không còn điều đó nữa?

622
01:02:25,241 --> 01:02:28,578
Được rồi, cậu bé, đến nơi rồi.
Này, ta tới rồi đấy.

623
01:02:30,046 --> 01:02:31,314
Ta tới rồi, nhà vô địch.

624
01:02:35,051 --> 01:02:37,019
Ăn thật nhiều. Nhé?

625
01:02:39,088 --> 01:02:43,659
Đói quá hả?
Nghe lời chú, ăn nhiều vào. Nhé.

626
01:02:45,027 --> 01:02:49,465
Quá trình tôi thả nó đi
sẽ diễn ra vô cùng từ tốn.

627
01:02:52,435 --> 01:02:54,170
Nó là tê tê được người nuôi nấng.

628
01:02:54,237 --> 01:02:57,507
À, đây rồi. Sao hả? Đúng là bé ngoan.

629
01:02:57,573 --> 01:03:00,643
Suốt cuộc đời nó, thời gian ở bên tôi

630
01:03:01,377 --> 01:03:04,113
còn nhiều hơn ở ngoài hoang dã.

631
01:03:08,417 --> 01:03:11,087
Liệu nó có cảm thấy bị bỏ rơi?

632
01:03:15,391 --> 01:03:16,993
Liệu nó có bị căng thẳng

633
01:03:17,059 --> 01:03:20,296
đến mức hệ thống miễn dịch
bị ảnh hưởng theo,

634
01:03:20,363 --> 01:03:22,465
nó sẽ bị bọ ve bâu kín,

635
01:03:22,532 --> 01:03:25,067
ngừng ăn ngừng uống và bỏ chạy trong đêm?

636
01:03:25,134 --> 01:03:26,636
Này, đi đâu thế?

637
01:03:29,472 --> 01:03:31,073
Rất nhiều vấn đề có thể xảy ra.

638
01:03:34,143 --> 01:03:35,778
Rồi còn cái hàng rào điện.

639
01:03:35,845 --> 01:03:39,081
Nó như một mối nguy hiểm
không thể tránh khỏi.

640
01:03:58,935 --> 01:04:01,170
Này, cậu bé. Đây là nhà của con hả?

641
01:04:01,938 --> 01:04:03,606
Nhà của con đây à?

642
01:04:10,179 --> 01:04:14,617
Quả là một ngày tuyệt vời.
Nó đã ăn rất nhiều và vẫn tiếp tục ăn,

643
01:04:14,684 --> 01:04:16,352
thật không thể tin nổi.

644
01:04:19,956 --> 01:04:22,425
Nó vô cùng ung dung.

645
01:04:23,960 --> 01:04:25,761
Không có động thái bỏ chạy.

646
01:04:27,196 --> 01:04:30,933
Nó hạnh phúc. Tôi có thể
cảm nhận được điều đó.

647
01:04:32,935 --> 01:04:33,836
Anh thì sao?

648
01:04:34,904 --> 01:04:35,872
Sướng như trên mây.

649
01:04:47,583 --> 01:04:49,518
Khi đã tiếp xúc gần với động vật,

650
01:04:49,585 --> 01:04:52,288
việc cắt đứt sợi dây gắn kết đó
là chuyện không dễ.

651
01:04:54,624 --> 01:04:56,492
Và anh ấy sẽ phải trải qua điều đó.

652
01:04:58,127 --> 01:05:00,897
Và chuyện đó sẽ vô cùng… khó khăn.

653
01:05:03,032 --> 01:05:03,900
Này.

654
01:05:12,842 --> 01:05:14,710
Chúng tôi đang cố cứu cả một loài

655
01:05:17,213 --> 01:05:19,982
có nguy cơ tuyệt chủng
chỉ trong một đời người.

656
01:05:24,954 --> 01:05:28,824
Bạn đang có vinh dự làm việc
với những cá thể hiếm có khó tìm.

657
01:05:33,863 --> 01:05:36,699
Và suy nghĩ về điều đó
sẽ khiến bạn cảm nhận được áp lực.

658
01:05:46,842 --> 01:05:48,311
Ừ. Nó biết.

659
01:06:17,473 --> 01:06:21,143
Tôi sẽ để mắt đến nó
chừng nào nó vẫn cho phép tôi làm thế.

660
01:06:48,137 --> 01:06:51,841
Chúng tôi tiếp tục theo dõi tê tê
tận 12 tháng sau khi thả.

661
01:06:52,775 --> 01:06:55,478
Và chúng tôi cần phản hồi
gần như hàng ngày.

662
01:07:06,756 --> 01:07:08,524
Với bẫy ảnh,

663
01:07:08,591 --> 01:07:12,028
tôi có thể không cần lại gần
mà vẫn quan sát được nó.

664
01:07:16,899 --> 01:07:18,667
Bạn có thể thấy trong hang này,

665
01:07:19,568 --> 01:07:21,737
nó có phòng ngủ ở tầng trên.

666
01:07:21,804 --> 01:07:26,409
Khi nó bò vào trong, ta có thể
thấy nó trèo lên trên để vào hang.

667
01:07:37,586 --> 01:07:39,922
Chúng tôi đã gặp
khá nhiều bạn cùng nhà khác nhau.

668
01:07:51,400 --> 01:07:55,137
Nó sống trong một thế giới sôi động.

669
01:08:25,301 --> 01:08:26,502
Nó không có đối thủ.

670
01:08:27,002 --> 01:08:28,871
Đó là cảm giác hiện tại của Kulu.

671
01:08:30,673 --> 01:08:33,509
Nhưng thế giới bên ngoài
rất khắc nghiệt và nguy hiểm.

672
01:08:34,009 --> 01:08:36,345
Và nó sẽ biết rằng nó không bất bại.

673
01:08:42,651 --> 01:08:46,889
Trong ngôn ngữ Venda,
tê tê là một sinh vật huyền bí.

674
01:08:48,991 --> 01:08:51,927
Gặp được tê tê là điềm lành.

675
01:08:54,230 --> 01:08:58,334
Nhưng chỉ cần một giọt máu tê tê chạm đất

676
01:08:58,400 --> 01:09:01,437
là thảm họa thiên nhiên sẽ ập tới.

677
01:09:33,202 --> 01:09:37,106
Lúc tôi phải tới Joburg vì công việc,
Kulu đã tự do được tám tuần

678
01:09:39,141 --> 01:09:42,044
Nhưng trong lúc tôi ở đó,
khu bảo tồn gọi cho tôi,

679
01:09:42,111 --> 01:09:44,346
họ nói là không thấy nó ra khỏi hang.

680
01:09:46,048 --> 01:09:49,418
Bao nhiêu tình huống chạy qua đầu tôi.

681
01:09:50,352 --> 01:09:52,555
Tôi linh cảm nó đã gặp chuyện không hay.

682
01:09:55,024 --> 01:09:56,992
Điều tôi lo lắng nhất là

683
01:09:57,059 --> 01:09:59,728
một con linh cẩu đốm đã chộp được nó.

684
01:10:01,997 --> 01:10:04,767
Tôi còn chẳng nghĩ tới việc
hang của nó bị sập

685
01:10:04,833 --> 01:10:06,402
cho tới ngày thứ sáu.

686
01:10:10,105 --> 01:10:12,641
Sáng hôm đó, tôi càng lúc càng thấy lo,

687
01:10:12,708 --> 01:10:15,811
nỗi lo lắng cứ tích tụ dần
đến nóng cả ruột gan.

688
01:10:17,546 --> 01:10:18,948
- A lô, Nicci.
- A lô, Gareth.

689
01:10:19,014 --> 01:10:22,818
Có gì đó không bình thường.
Không ai thấy nó suốt sáu ngày qua.

690
01:10:24,053 --> 01:10:26,889
Thế nên tôi đã nghĩ tới mọi tình huống.

691
01:10:27,890 --> 01:10:31,026
Chúa ơi, tôi không biết
phải nghĩ thế nào nữa…

692
01:10:31,093 --> 01:10:36,131
Tôi không biết phải nói gì về việc đó,
ngoại trừ hãy mang xẻng tới đó.

693
01:10:36,699 --> 01:10:37,900
Ừ, được rồi.

694
01:11:04,994 --> 01:11:06,562
Tôi tới đó vào hôm qua.

695
01:11:08,197 --> 01:11:09,999
Đặt bẫy ảnh.

696
01:11:10,065 --> 01:11:11,767
Đừng sợ, cậu bé. Chú đây.

697
01:11:12,301 --> 01:11:13,469
Tôi bắt đầu đào.

698
01:11:19,008 --> 01:11:22,244
Trong đầu tôi kiểu:
"Chúa ơi, mình đang đào xác nó."

699
01:11:26,048 --> 01:11:30,152
Tôi cảm thấy như
cảm xúc trong tôi trống rỗng.

700
01:11:35,324 --> 01:11:37,926
Phải, tôi đã đào suốt hai giờ.

701
01:11:37,993 --> 01:11:40,095
Lưng của tôi bắt đầu đau nhức.

702
01:11:42,498 --> 01:11:44,967
Cuối cùng, tôi nhận ra mình cần trợ giúp,

703
01:11:45,801 --> 01:11:47,936
nên tôi gọi đội chống săn trộm.

704
01:11:48,437 --> 01:11:50,506
Chúng tôi đào bới không ngừng.

705
01:11:55,344 --> 01:11:57,780
Đã mất khoảng bốn tiếng rưỡi, năm tiếng.

706
01:11:58,747 --> 01:12:00,616
Chúng tôi đào ra một cái bể bơi nhỏ.

707
01:12:06,922 --> 01:12:09,358
Cuối cùng, đào tới một hố rỗng.

708
01:12:18,867 --> 01:12:22,171
Tại thời điểm đó, tôi đã tin rằng

709
01:12:23,238 --> 01:12:25,808
khả năng cao là nó không còn sống.

710
01:12:26,575 --> 01:12:28,110
Tôi đang đào thi thể nó lên.

711
01:12:39,321 --> 01:12:40,989
Các anh tắt đèn đi.

712
01:12:59,475 --> 01:13:02,711
Này, con có sao không? Có ổn không hả?

713
01:13:02,778 --> 01:13:04,580
Này? Con có ổn không?

714
01:13:04,646 --> 01:13:05,848
Và nó nhìn tôi.

715
01:13:06,548 --> 01:13:08,517
Có sao không, cậu bé? Này?

716
01:13:09,251 --> 01:13:12,855
Tôi ngã quỵ. Trong tâm tôi kiểu:
"Ôi Chúa ơi, nó còn sống."

717
01:13:14,423 --> 01:13:18,327
Có ổn không thế, cậu bé? Hả? Vẫn ổn chứ?

718
01:13:18,927 --> 01:13:22,631
Này? Có sao không? Có bị đau không?

719
01:13:23,432 --> 01:13:24,433
Có bị đau không?

720
01:13:25,300 --> 01:13:27,469
Này? Con ổn chứ?

721
01:13:28,003 --> 01:13:29,938
Này? Có ổn không?

722
01:13:30,572 --> 01:13:33,142
Hả? Con làm gì trong đó?

723
01:13:33,842 --> 01:13:35,577
Tôi kiểm tra nó. Nhìn kỹ nó.

724
01:13:36,378 --> 01:13:39,648
Nó có vẻ bị sốc vì chuyện vừa trải qua

725
01:13:39,715 --> 01:13:41,950
và tiếng ồn xung quanh,
cũng như mọi thứ.

726
01:13:42,785 --> 01:13:45,921
Được rồi, tôi nghĩ nó hơi yếu, nên…

727
01:13:46,555 --> 01:13:51,026
Này, không sao đâu. Chú đây. Con ổn rồi.

728
01:13:51,593 --> 01:13:54,229
Này, mọi chuyện qua rồi. Con ổn mà.

729
01:13:54,830 --> 01:13:58,834
Này, có sao không? Hả? Có làm sao không?

730
01:13:59,468 --> 01:14:01,870
Con đang ngủ sao? Hả?

731
01:14:02,971 --> 01:14:04,339
Có ổn không, cậu bé?

732
01:14:05,541 --> 01:14:08,043
Nhìn chú này. Con có ổn không? Hả?

733
01:14:08,710 --> 01:14:10,846
Nhìn con kìa. Này, chú đây mà.

734
01:14:10,913 --> 01:14:13,115
Chú đây, bạn nhỏ. Chú đây.

735
01:14:13,682 --> 01:14:16,151
Này? Con có ổn không? Hả?

736
01:14:17,052 --> 01:14:19,822
Con ổn rồi. Con làm chú lo sốt vó.

737
01:14:19,888 --> 01:14:22,124
Này, cố lên nào. Nào, bé con.

738
01:14:22,191 --> 01:14:26,261
Đây rồi, ta ra ngoài thôi.
Lại đây. Mọi chuyện ổn rồi, lại đây nào.

739
01:14:27,196 --> 01:14:28,630
Con có tự đi được không?

740
01:14:29,364 --> 01:14:30,499
Hả? Đi được không?

741
01:14:30,999 --> 01:14:33,368
Tôi muốn xem liệu nó có bị yếu đi không?

742
01:14:36,238 --> 01:14:38,006
Và nó từ từ bước đi.

743
01:14:42,845 --> 01:14:46,915
Nó tìm thấy một tổ kiến
và trèo thẳng vào bên trong.

744
01:14:48,484 --> 01:14:51,086
Rồi bắt đầu ăn ngấu nghiến.

745
01:14:55,023 --> 01:14:57,593
Cậu bé bụng đói meo.

746
01:15:01,029 --> 01:15:02,731
Thật là một thảm kịch.

747
01:15:23,118 --> 01:15:27,422
Tôi chưa từng nghĩ rằng
việc nó bị chôn vùi trong hang

748
01:15:27,489 --> 01:15:29,925
là một trong những điều tôi phải lo đến.

749
01:15:45,140 --> 01:15:48,343
HAI TUẦN SAU

750
01:15:52,614 --> 01:15:55,183
Được rồi, bé bự. Cứ bình tĩnh.

751
01:15:56,184 --> 01:15:59,821
Anh đã thấy nó tiếp xúc với
con thú có vú lớn nào chưa?

752
01:15:59,888 --> 01:16:03,559
Có một điều thú vị là
nó bám theo những con thú đó.

753
01:16:05,794 --> 01:16:08,196
- Để lăn lộn trong phân của chúng.
- Vậy à.

754
01:16:08,263 --> 01:16:10,132
Nó sẽ bôi kín khắp cả cơ thể.

755
01:16:17,406 --> 01:16:21,543
Nếu là một con sư tử,
khi ngửi thấy mùi phân của tê giác,

756
01:16:21,610 --> 01:16:24,346
thì con sư tử sẽ không coi
đối tượng đó là con mồi.

757
01:16:24,413 --> 01:16:27,649
Ừ. Đa số động vật
có nhiều hành vi giả dạng.

758
01:16:46,301 --> 01:16:47,369
Chào bạn nhỏ.

759
01:16:48,637 --> 01:16:50,739
Ta làm cho xong rồi chú sẽ để con yên nhé?

760
01:16:52,374 --> 01:16:54,910
Nào. Ra đây đi.

761
01:16:55,811 --> 01:16:57,746
Lại đây.

762
01:17:00,449 --> 01:17:04,753
Lại đây. Nào. Ta làm thật nhanh thôi.
Nào. Sẽ nhanh thôi. Nhé.

763
01:17:05,387 --> 01:17:09,591
Lại đây. Chú biết giờ Kulu tự do rồi.
Không muốn bị bế ẵm nữa. Nhỉ?

764
01:17:11,226 --> 01:17:13,195
Kéo nó lên thế này. Được rồi đấy.

765
01:17:17,699 --> 01:17:20,068
Ngồi im nhé. Bắt đầu đây.

766
01:17:23,438 --> 01:17:26,341
Này. Bé con ngồi thư thái nhỉ.
Phải không nào?

767
01:17:27,275 --> 01:17:28,410
Dạo này có ngoan không?

768
01:17:29,177 --> 01:17:32,414
Có gây chuyện không thế?
Bụng dạ như thế nào? Tốt.

769
01:17:38,353 --> 01:17:39,655
Vô cùng bình thản.

770
01:17:46,228 --> 01:17:48,330
Có thấy nó đi chậm cỡ nào không?

771
01:17:48,397 --> 01:17:49,231
Không phải kiểu…

772
01:17:58,674 --> 01:17:59,641
Ừ.

773
01:17:59,708 --> 01:18:02,477
Có vẻ nó đang đi về phía Tây thung lũng.

774
01:18:25,067 --> 01:18:29,004
Là con người, bạn có nhiệm vụ
bảo vệ các loài động vật quanh mình.

775
01:18:32,474 --> 01:18:36,945
Là các nhà khoa học,
chúng tôi hiện đang cố liên kết khoa học

776
01:18:37,479 --> 01:18:39,081
với hiểu biết của mọi người.

777
01:18:41,416 --> 01:18:43,018
Đây là một con vật kỳ diệu

778
01:18:44,720 --> 01:18:46,021
có thể hô mưa gọi gió.

779
01:18:47,756 --> 01:18:49,191
Con người ai cũng đợi cơn mưa.

780
01:18:51,693 --> 01:18:53,628
Một truyền thuyết đã bảo vệ

781
01:18:53,695 --> 01:18:57,899
và cho phép con người
chung sống hòa hợp với môi trường.

782
01:19:07,309 --> 01:19:10,145
Những câu chuyện như thế
được truyền qua lớp lớp thế hệ,

783
01:19:10,212 --> 01:19:14,416
nhưng giờ ta đang nuôi dạy một lớp người
muốn biết bản chất thật của sự việc.

784
01:19:15,884 --> 01:19:19,087
Họ không muốn nghe
về niềm tin cũ của người xưa.

785
01:19:22,224 --> 01:19:25,327
Nhưng dù là khoa học
có sự kết hợp với quan niệm truyền thống,

786
01:19:26,027 --> 01:19:27,262
hay khoa học đứng một mình,

787
01:19:27,763 --> 01:19:29,364
thì điều cốt lõi nhất

788
01:19:29,431 --> 01:19:32,934
chính là ta phải bảo vệ môi trường.

789
01:19:37,906 --> 01:19:42,344
Giống loài của ta đã gây ra chuyện gì
cho giống loài của Kulu?

790
01:19:54,823 --> 01:19:59,928
Tôi nghĩ nếu một sinh vật đặc biệt
như tê tê biến mất,

791
01:20:01,096 --> 01:20:04,833
thì điều đó tượng trưng cho
cách ta đối xử với vạn vật.

792
01:21:41,830 --> 01:21:43,732
Chuyện vừa qua quả không dễ dàng,

793
01:21:44,366 --> 01:21:46,534
như một hành trình thật dài.

794
01:21:55,277 --> 01:21:57,712
Nó đã khác hẳn khi xưa.

795
01:22:00,415 --> 01:22:01,783
Bây giờ nó rất an nhiên.

796
01:22:05,720 --> 01:22:08,690
Cảm giác như nó có thể làm bất cứ điều gì

797
01:22:08,757 --> 01:22:11,259
khi nó muốn, theo cách nó muốn,

798
01:22:11,326 --> 01:22:13,361
mà không chịu bất kỳ áp lực nào.

799
01:22:18,667 --> 01:22:20,535
Nó tiếp tục tăng cân đều.

800
01:22:28,910 --> 01:22:31,880
Giờ nó đang khảo sát
địa hình của cả khu vực này.

801
01:22:34,783 --> 01:22:40,055
Và nó đã chuyển tới
một lãnh thổ ven sông trù phú.

802
01:22:43,959 --> 01:22:48,964
Cứ như nó đã tìm thấy
nơi hoang dã nhất của chốn hoang dã

803
01:22:49,030 --> 01:22:51,333
và đó là nơi nó sẽ chọn làm nhà.

804
01:23:04,679 --> 01:23:06,982
Có thể nó đang đi tìm một con cái.

805
01:23:08,016 --> 01:23:10,652
Hành vi di chuyển khắp nơi

806
01:23:10,719 --> 01:23:13,755
và đánh dấu mọi thứ bằng mùi của nó

807
01:23:13,822 --> 01:23:16,491
là dấu hiệu rõ nhất
cho thấy nó đã sẵn sàng.

808
01:23:19,394 --> 01:23:22,831
Và chúng tôi biết khu vực này
có những con tê tê khác.

809
01:23:29,771 --> 01:23:32,807
Hiện tại, Kulu đã ở ngoài tự nhiên

810
01:23:32,874 --> 01:23:35,577
lâu hơn thời gian bị nuôi giữ.

811
01:23:36,444 --> 01:23:40,181
Lúc này, tôi gần như có cảm giác
đã hoàn trả được một món nợ.

812
01:23:48,023 --> 01:23:51,793
Hai lần gần nhất tôi ra đó kiểm tra nó,

813
01:23:51,860 --> 01:23:53,661
nó đã cố chạy trốn khỏi tôi.

814
01:23:56,698 --> 01:23:58,233
Bằng cách nằm bẹp xuống,

815
01:23:58,299 --> 01:24:01,836
nó đã cố ẩn mình
vào môi trường xung quanh.

816
01:24:12,480 --> 01:24:17,085
Tôi cảm giác như đó là bước cuối cùng
trong quá trình tái hoang dã của nó.

817
01:24:29,264 --> 01:24:32,333
Đến một lúc nào đó,
ta phải buông tay nhau thôi.

818
01:24:37,672 --> 01:24:44,646
MỘT NĂM, BẢY THÁNG
CÂN NẶNG LẦN CÂN CUỐI: 9,52 KG

819
01:24:52,454 --> 01:24:55,890
Theo một cách nào đó, có lẽ ngay từ đầu
ta không nên gặp được nó.

820
01:24:56,724 --> 01:24:59,327
Nếu sau này không ai thấy nó nữa

821
01:24:59,961 --> 01:25:03,731
thì có nghĩa là nó đang sống
đúng cuộc đời của nó.

822
01:25:08,770 --> 01:25:12,841
MỘT NĂM SAU QUÁ TRÌNH THẢ CÓ GIÁM SÁT,
GARETH THÁO THẺ ĐỊNH VỊ CỦA KULU,

823
01:25:12,907 --> 01:25:15,243
HỌ KHÔNG THỂ THEO DÕI KULU ĐƯỢC NỮA.

824
01:25:17,612 --> 01:25:19,581
SAU 85 TRIỆU NĂM TRÊN TRÁI ĐẤT,

825
01:25:19,647 --> 01:25:24,819
KULU VÀ ĐỒNG LOẠI ĐÃ TRỞ THÀNH
THÚ CÓ VÚ BỊ BUÔN TRỘM NHIỀU NHẤT.

826
01:25:26,020 --> 01:25:27,922
HOẠT ĐỘNG BUÔN BÁN TÊ TÊ BỊ THỔI BÙNG LÊN

827
01:25:27,989 --> 01:25:30,425
BỞI SỰ CÔNG NGHIỆP HÓA Y HỌC CỔ TRUYỀN,

828
01:25:30,492 --> 01:25:32,494
NHƯNG BÊN CẠNH
GIA TĂNG BẢO VỆ VỀ PHÁP LÝ,

829
01:25:32,560 --> 01:25:34,395
NỖ LỰC BẢO TỒN TOÀN CẦU CŨNG ĐANG TĂNG.

830
01:25:37,866 --> 01:25:39,767
KỂ TỪ KHI THẢ KULU THÀNH CÔNG,

831
01:25:39,834 --> 01:25:41,970
NHÓM CÔNG TÁC BẢO TỒN TÊ TÊ CHÂU PHI

832
01:25:42,036 --> 01:25:45,740
ĐÃ THÀNH LẬP ĐƯỢC TRUNG TÂM
CHUYÊN DÙNG CHO VIỆC PHÓNG THÍCH TÊ TÊ

833
01:25:45,807 --> 01:25:47,142
- KHU BẢO TỒN TÊ TÊ.

834
01:25:57,285 --> 01:26:00,288
GARETH VÀ RAY ĐANG LÀM VIỆC VỚI LAPALALA

835
01:26:00,355 --> 01:26:03,224
ĐỂ NGHIÊN CỨU VÀ THỬ NGHIỆM
CÁC HÀNG RÀO ĐIỆN CÓ CHỈNH SỬA

836
01:26:03,291 --> 01:26:06,361
CÓ THỂ DÙNG ĐỂ CỨU SỐNG TÊ TÊ
TRÊN KHẮP NAM PHI.

837
01:26:17,372 --> 01:26:23,811
CON NGƯỜI KHÓ CÓ THỂ
GẶP LẠI KULU MỘT LẦN NỮA.

838
01:28:34,208 --> 01:28:38,880
Biên dịch: Phương Phạm